Czasownik das Verb

gm2lubartow.pl

Czasownik das Verb

Czasownik

das Verb

Czasowniki regularne

Czasowniki nieregularne

Czasowniki rozdzielnie złożone

Czasowniki zwrotne

Czasowniki modalne

Tryb rozkazujący

Czas przeszły Perfekt

Czas przeszły Präteritum


Czasowniki regularne

Czasownik w bezokoliczniku (Infinitiv) kończy się na –en, np. lernen,

machen, malen

• Aby odmienić czasownik przez osoby, należy odrzucić końcówkę –en

i na jej miejsce dodać końcówkę osobową

• Każda osoba ma swoją własną końcówkę:

ich …..-e

du…….-st

er

sie…….-t

es

wir……-en

ihr…….-t

sie

Sie…….-en


A to przykłady odmiany czasowników

regularnych:

lernen – uczyć się

machen – robić

ich lerne wir lernen ich mache wir machen

du lernst ihr lernt du machst ihr macht

er sie er sie

sie lernt Sie lernen sie macht Sie machen

es

es

Tak samo odmieniają się m.in.:

fragen – pytać

hören - słuchać

besuchen – odwiedzać, uczęszczać weinen - płakać

kochen – gotować

meinen – myśleć, sądzić

lieben – kochać

brauchen - potrzebować

sagen – mówić trinken – pić *

bestellen – zamawiać

suchen - szukać

* to czasownik mocny, który odmienia się w czasie teraźniejszym jak słaby, regularny


Podgrupą wśród czasowników regularnych

są czasowniki o temacie zakończonym na:

-t, -d, -chn, -ffn, -tm

np.

arbeiten – pracować

warten – czekać

rechnen – liczyć

zeichnen – rysować

finden - sądzić

bilden – budować, tworzyć

atmen - oddychać

öffnen – otwierać

Wtedy dodajemy dodatkowe e przed końcówką osobową w 2. i 3. os.

l.poj i w 2. os. l.mn:

ich arbeite

du arbeitest

er

sie arbeitet

es

wir arbeiten

ihr arbeitet

sie

Sie arbeiten


Czasowniki nieregularne

Oprócz końcówki osobowej zmieniamy też głoski

• a ̶ > ä

fahren- jechać

schlafen – spać

laufen – biegać

ich fahre

du fährst

er

sie fährt

es

w 2. i 3.os. l. poj

wir fahren

ihr fahrt

sie

Sie fahren

tematowe:

• e ̶> i

w 2. i 3. os. l. poj

helfen – pomagać

geben – dawać

treffen – spotykać

sprechen – mówić, rozmawiać

ich helfe

du hilfst

er

sie hilft

es

wir helfen

ihr helft

sie

Sie helfen


e ̶> ie

w 2. i 3. os. l.poj.

• lesen – czytać

• sehen – widzieć, oglądać

ich lese

du liest

er

sie liest

es

wir lesen

ihr lest

sie

Sie lesen

ich sehe

du siehst

er

sie sieht

es

wir sehen

ihr seht

sie

Sie sehen


Czasowniki rozdzielnie złożone

• Składają się z przedrostka i czasownika

właściwego

• W bezokoliczniku przedrostek piszemy przed

czasownikiem łącznie

• W trakcie odmiany przedrostek trafia na koniec

w niezmienionej formie, a czasownik właściwy

odmienia się przyjmując końcówki osobowe


• aufstehen – wstawać

• fernsehen- oglądać telewizję

ich stehe auf

du stehst auf

er

sie steht auf

es

wir stehen auf

ihr steht auf

sie

Sie stehen auf

ich sehe fern wir sehen fern

du siehst fern ihr seht fern

er

sie

sie sieht fern Sie sehen fern

es

• einkaufen – robić zakupy

• mitkommen – pójść z kimś

ich kaufe ein

du kaufst ein

er

sie kauft ein

es

wir kaufen ein

ihr kauft ein

sie

Sie kaufen ein

ich komme mit wir kommen mit

du kommst mit ihr kommt mit

er

sie

sie kommt mit Sie kommen mit

es


• auf-

• an-

• aus-

• bei-

• ein-

• fern-

• los-

• mit-

• vor-

• zu-

Przedrostki, które będziemy oddzielać od

czasowników w trakcie odmiany to m.in.:

aufmachen, aufräumen

ankommen

aussehen

beibringen

einschlafen, einladen

fernsehen

losgehen

mitnehmen

vorbereiten

zugeben, zumachen


• Tak samo jak czasowniki

rozdzielnie złożone odmieniają

się złożenia dwóch

czasowników, np:

schlafen gehen – iść spać

ich gehe schlafen

er geht schlafen

spazieren gehen – iść na

spacer

ich gehe spazieren

wir gehen spazieren

• oraz wyrażenie

zurück kommen – wracać

ich komme zurück

er kommt zurück

wir kommen zurück

• Przedrostek czasownika

umieszczamy na końcu

zdania

Ich stehe immer um sieben

Uhr auf.


Następujących przedrostków nie

oddzielamy od czasownika – to

czasowniki nierozdzielnie złożone

• be- beginnen

• ge- geben

• er- erzählen

• ver- vergessen

• zer- zerreissen

• ent- entstehen

• emp- empfehlen

• miss- misstrauen


Czasowniki zwrotne (z ,,się’’)

Uwaga: zaimek zwrotny sich ma dla każdej osoby

inną postać!

Czasowniki zwrotne bez zmian w

temacie podczas odmiany:

Czasowniki zwrotne ze zmianą w

temacie podczas odmiany:

• sich freuen – cieszyć się

ich freue mich

du freust dich

er

sie freut sich

es

wir freuen uns

ihr freut euch

sie

Sie freuen sich

sich interessieren – interesować się

sich beeilen – spieszyć się

sich schminken

sich kämmen – czesać się

sich fühlen – czuć się

• sich treffen – spotykać się (e -> i w 2. i 3.

os. l. poj)

ich treffe mich

du triffst dich

er

sie trifft sich

es

wir treffen uns

ihr trefft euch

sie

Sie treffen sich

sich waschen – myć się (a -> ä w 2. i 3. os. l.

poj)


Czasowniki zwrotne o temacie

zakończonym na t-, d-, chn-, ffn-,

tm- otrzymują dodatkowe e w 2.

i 3. os. l .poj. i w 2. os. l.mn

• Zwrotny może być też

czasownik rozdzielnie

złożony, np.

• sich befinden – znajdować się

• sich anziehen – ubierać się

ich befinde mich wir befinden uns

du befindest dich ihr befindet euch

er

sie

sie befindet sich Sie befinden sich

es

• sich verspäten – spóźniać się

• sich verabschieden – pożegnać się

ich ziehe mich an wir ziehen uns an

du ziehst dich an ihr zieht euch an

er

sie

sie zieht sich an Sie ziehen sich an

es

Ich ziehe mich heute warm an.


Uwaga!

Czasowniki zwrotne w j. niemieckim nie zawsze są zwrotne

w j. polskim i odwrotnie!

• lernen – uczyć się

• beginnen – zaczynać się

• enden – kończyć się

• spielen – bawić się

• sich unterhalten -

rozmawiać

• sich setzen - siadać


Czasowniki modalne


-odmieniają się nieregularnie

- gdy w zdaniu z czasownikiem modalnym występuje jeszcze inny czasownik, to

czasownik modalny odmieniamy, a drugi czasownik występuje na końcu zdania w formie

bezokolicznika

• können – móc, umieć, potrafić

ich kann wir können

du kannst ihr könnt

er

sie

sie kann Sie können

es

• mögen – lubić

ich mag wir mögen

du magst ihr mögt

er

sie

sie mag Sie mögen

es

• müssen – musieć

ich muss wir müssen

du musst ihr müsst

er

sie

sie muss Sie müssen

• dürfen – mieć pozwolenie

• wollen – chcieć

ich will wir wollen

du willst ihr wollt

er

sie

sie will Sie wollen

es

ich darf

du darfst

er

sie darf

es

wir dürfen

ihr dürft

sie

Sie dürfen

• sollen – mieć powinność

ich soll wir sollen

du sollst ihr sollt

er

sie

sie soll Sie sollen

es


Przykłady użycia czasowników modalnych:

• können

Kannst du schon gut Deutsch sprechen?

• müssen

Wir müssen noch mehr lernen!

• dürfen

Mutti, darf ich heute in die Disko gehen?

• mögen

Ich mag meine Freunde.

• wollen

Was willst du am Abend machen?

• sollen

Kinder sollen den Eltern helfen.


Ważne są też nieosobowe formy

czasowników modalnych:

• man muss – musowo, trzeba

Man muss hier sofort aufräumen!

• man darf – wolno

Man darf hier parken.

• man kann – można

Im Supermarkt kann man alles

kaufen.

• man darf nicht – nie wolno

Man darf hier nicht rauchen.

• man soll – powinno się

Man soll viel Obst und Gemüse

essen.


Tryb rozkazujący – der Imperativ

Tryb rozkazujący można utworzyć dla:

• 2. os. l.poj. TY zrób, weź, przyjdź

• 2. os. l.mn. WY zróbcie, weźcie, przyjdźcie

• formy grzecznościowej pan, pani państwo

niech pan przyjdzie, zróbcie państwo proszę

• jak formę trybu rozkazującego traktujemy też formę dla

1.os. l.mn. MY zróbmy, weźmy


Tryb rozkazujący tworzymy odpowiednio dla

poszczególnych osób wychodząc od formy trybu

oznajmującego:

dla czasowników regularnych

• du machst die Hausaufgabe ̶>

mach die Hausaufgabe!

odrzucamy zaimek osobowy i końcówkę

• ihr macht die Hausaufgabe ̶>

macht die Hausaufgabe!

odrzucamy zaimek osobowy

• Sie machen die Hausaufgabe ̶>

machen Sie bitte die Hausaufgabe!

stosujemy inwersję i dodajemy uprzejme bitte

• Wir machen die Hausaufgabe ̶>

machen wir die Hausaufgabe!

stosujemy inwersję

dla czasowników o temacie zakończonym na

t-,d-,chn-,ffn-,tm-

• du wartest auf den Bus ̶>

warte auf den Bus!

odrzucamy zaimek osobowy i końcówkę,

dodatkowe ,,e’’ z odmiany zostaje!

• ihr wartet auf den Bus ̶>

wartet auf den Bus!

odrzucamy zaimek osobowy

• Sie warten auf den Bus ̶>

warten Sie bitte auf den Bus!

stosujemy inwersję i dodajemy ,,bitte’’

• wir warten auf den Bus ̶>

warten wir auf den Bus!

stosujemy inwersję


dla czasowników

z przegłosem (Umlaut)

• du fährst nicht so schnell ̶>

fahr nicht so schnell!

odrzucamy zaimek osobowy, końcówkę

i przegłos

• ihr fahrt nicht so schnell ̶>

fahrt nicht so schnell!

odrzucamy zaimek osobowy

• Sie fahren nicht so schnell ̶>

fahren Sie bitte nicht so schnell!

stosujemy inwersję, dodajemy bitte

• wir fahren nicht so schnell ̶>

fahren wir nicht so schnell!

stosujemy inwersję

dla czasowników rozdzielnie

złożonych

• du räumst das Zimmer auf ̶>

räum das Zimmer auf!

odrzucamy zaimek osobowy

i końcówkę

• ihr räumt das Zimmer auf ̶>

räumt das Zimmer auf!

odrzucamy zaimek osobowy

• Sie räumen das Zimmer auf ̶>

räumen Sie bitte das Zimmer auf!

stosujemy inwersję, dodajemy bitte

• wir räumen das Zimmer auf ̶>

räumen wir das Zimmer auf !

stosujemy inwersję


Form nieregularnych należy

nauczyć się na pamięć!

• lesen – czytać

lies!

lest!

lesen Sie bitte!

• essen – jeść

iss!

esst!

essen Sie bitte!

• sein – być

sei!

seid!

seien Sie bitte!

• haben – mieć

hab!

habt!

haben Sie!


Czas przeszły Perfekt


• czas przeszły Perfekt jest czasem

złożonym

• składa się z czasownika posiłkowego

haben lub sein i nieodmiennego imiesłowu

Partizip II

haben

sein

+ Partizip II

• większość czasowników tworzy czas

Perfekt z czasownikiem posiłkowym haben


Z czasownikiem posiłkowym sein

utworzymy Perfekt dla:

• czasowników nieprzechodnich (bez dopełnienia

w bierniku) oznaczających ruch:

kommen, gehen, fahren, laufen, fliegen, schwimmen

• czasowników oznaczających zmianę stanu:

sterben, einschlafen, aufwachen, aufstehen

• dla czasowników sein, bleiben, werden, passieren


Tworzenie imiesłowu Partizip II:

• dla czasowników regularnych

ge + temat + t gemacht, gefragt, gehört

• dla czasowników o temacie zakończonym na –t, -d, -chn, -ffn, -tm

ge + temat + et gearbeitet, gebildet

• dla czasowników rozdzielnie złożonych

……ge + temat +…. (ge- pomiędzy przedrostkiem a czasownikiem)

eingekauft, aufgestanden

• dla czasowników zakończonych na –ieren

temat +t (nie dodajemy ge-) diskutiert, fotografiert

• dla czasowników nierozdzielnie złożonych

także nie dodajemy ge- befragt, empfohlen

• form Partizip dla czasowników mocnych/nieregularnych uczymy się

na pamięć z listy czasowników


Zamiana czasu teraźniejszego na

czas Perfekt

• Zamianie podlega forma czasownika, pozostałe części zdania nie

zmieniają się. Czasownik posiłkowy otrzymuje formę zgodną z formą

w czasie teraźniejszym, dostosowaną do podmiotu. Partizip

występuje na końcu zdania:

Ich mache meine Hausaufgaben.

Ich habe meine Hausaufgaben gemacht.

Er fährt nach Berlin.

Er ist nach Berlin gefahren.

Wohnen Sie lange hier?

Haben Sie lange hier gewohnt?


Czas przeszły Präteritum

(Imperfekt)


Czas przeszły Präteritum występuje

najczęściej w bajkach i w innych tekstach

pisanych.

Czasowniki modalne, czasowniki haben i

sein występuja przeważnie w czasie

Präteritum


Tworzenie Präteritum

• dla czasowników regularnych

Do tematu czasownika

dodajemy -te.

W ten sposób powstaje

forma wyjściowa.

machen ̶> machte

kaufen ̶> kaufte

Forma wyjściowa podlega

odmianie przez osoby:

ich machte

du machtest

er

sie machte

es

wir machten

ihr machtet

sie

Sie machten

Pierwsza i trzecia osoba liczby pojedyńczej

mają taką samą formę – bez końcówek

• dla czasowników mocnych/nieregularnych

Formę wyjściową wybieramy z listy

czasowników:

kommen – kam

schlafen – schlief

tragen- trug

Do formy wyjściowej dodajemy końcówki

osobowe:

ich kam wir kamen

du kamst ihr kamt

er sie

sie kam Sie kamen

es

ich schlief wir schliefen

du schliefst ihr schlieft

er sie

sie schlief Sie schliefen

es

ich trug

du trugst

er

sie trug

es

wir trugen

ihr trugt

sie

Sie trugen


Zestawienie zdań w czasie teraźniejszym Präsens,

przeszłym Perfekt i przeszłym Präteritum

Ich gehe mit meinen Freunden ins Kino.

Ich bin mit meinen Freunden ins Kino gegangen.

Ich ging mit meinen Freunden ins Kino.

Er besucht seine Familie.

Er hat seine Familie besucht.

Er besuchte seine Familie.

Wir stehen um sieben Uhr auf.

Wir sind um sieben Uhr aufgestanden.

Wir standen um sieben Uhr auf.

Hast du einen Hund?

Hast du einen Hund gehabt?

Hattest du einen Hund?

Weitere Magazine dieses Users
Ähnliche Magazine