Aufrufe
vor 3 Jahren

WOCHENBLATT.pl - Zeitung der Deutschen in Polen Novellierung nötig (Vorschau)

Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. 6 LARES: Wochenblatt.pl Diese Materialien sind lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Proskau: Literarisches Schaffen im Querschnitt Der Maulwurf Gwarek buddelt sich quer LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Zeit der Ernte durchs Land und berichtet von seinen Abenteuern LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Am 22. August stellt Ingeborg Odelga um 18.00 Uhr in der ehemaligen evangelischen Kirche zu Proskau ihren neuen Gedichtband vor. 22. – 28. August 2014 LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. „Erntezeit – goldene Zeit” war das erste Gedicht, das Ingeborg Odelga geschrieben hat und das eigentlich nur aus der Not heraus. Als die langjährige Autorin einer literarischen Sendung „Nasz Heimat” in Radio Opole merkte, ihr fehlt ein Gedicht für ihr Programm, schrieb sie eben selbst eines. Und aus dieser Erkenntnis heraus entwickelte sich über die Jahre hinaus ein reiches LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Schaffensspektrum. Ingeborg Odelga sieht nun die Zeit, in diesem Schaffen einmal Bilanz zu ziehen. Und so ist ihre neue Publikation auch ein bunter Strauß aus ihrem literarischen Wirken über die Jahrzehnte. Das Publikum in Proskau darf sich also LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Bottrop: Osiedle przypomina o Śląsku LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Im Oberschlesischen Museum in Beuthen (Bytom) können Kinder bis zum 16. November mit allen Sinnen erleben, wie unsere Sinne funktionieren. Denn wer denkt schon daran, wenn er sagt: „Ich sehe, höre oder fühle“, was in seinem Körper dabei passiert. Im Beuthener Museum (ul. Korfantego 34) kann man dies erfahren und zwar an mehr als 30 interaktiven Stationen. Am 23. und 30. August (jeweils um 13:00 Uhr) gibt es eine Füh- LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie wracali, do głosowali czytania. raczej za Powielanie Polską, a ci, rung w jakikolwiek für Kinder. Dabei sposób kann zabronione. którzy zostali w Bottrop, raczej za Niemcami – pisze Budrass. Z liczby 26 000 man chemische Experimente und Nationalisierung” (wydawnictwo LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens durchführen untersagt. – dokonać W sierpniu na łamach „Westdeutsche Allgemeine Zeitung” można było przeczytać, że w westfalskim mieście Bottrop znajduje się osiedle o nazwie Radlin. Pisze o tym dr Lutz Budrass, historyk Uniwersytetu Zagłębia Ruhry w Bochum, który w swoim tekście zamieszczonym w niedawno opublikowanej książce pt. „Industrialisierung Silesiaca (62): LARES: Carl Hauptmann Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. W cieniu wielkiego, sławnego brata Oprócz Hermanna Stehra i Gerharta Hauptmanna bliskie związki z nurtem Stanęli między nami handlarze. O losie oraz „Meine Berge leuchten wieder”. splątany, któż ma miecz, który przetnie Na miano „piewcy Karkonoszy” zasłużył sobie Carl Hauptmann napisaniem mistyki śląskiej miał starszy brat tego ostatniego, Carl Hauptmann. ten węzeł [...] w tym tkwi tragizm mojego życia”. książki „Das Rübezahlbuch” (1915). Z LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. C arl Hauptmann urodził się 11 maja sztuki sceniczne to „Ephraims Breite i Za największe dzieło Carla wielu krytyków bereitgestellt. uważa dwutomową powieść Jegliche pt. Vervielfältigung ist strengstens tak bardzo, że nawet untersagt. próbował przybrać tytułowym duchem gór utożsamił się 1858 LARES: roku w Szczawnie-Zdroju Diese Materialien (Salzbrunn). Bergschmiede” sind lediglich (1899). Wkrótce zum Carl Lesen Po okresie nauki szkolnej we Hauptmann stał się wielkim portrecistą „Einhart der Lächler” (1907), w której wygląd Liczyrzepy i patrzeć tak, jako on. Wrocławiu, w 1880 roku podjął studia „ludzi śląskich”, co najlepiej uwidaczniają zawarł on dogłębny opis zewnętrznych Carl Hauptmann umiera 4 lutego 1921 z zakresu nauk przyrodniczych w Jenie. dramaty „Die lange Jule” i „Die warunków życia. Książka była jedną z roku w Szklarskiej Porębie w Karkono- Dzięki zawarciu małżeństwa (1884) z armseligen Besenbinder” (oba z 1913 r.), pierwszych „współczesnych” powieści szach, pozostawiając obszerny dorobek Martą Thienemann był finansowo niezależny, a także wiersze „Hütten am Hange” oraz o życiu artystów, kreując obraz procesu twórczości, na który składają się dramaty, co pozwoliło mu ukończyć studia wielka powieść „Mathilde. Zeichnun- rozwojowego malarza Ottona Müllera. opowiadania, powieści i wiersze. Znany LARES: Niniejszy gen aus materiał dem Leben einer służy armen wyłącznie Frau” Utworem do tym czytania. Carl Hauptmann Powielanie dokonuje też przemiany siebie z naturalisty w jakikolwiek sposób zabronione. (1902), która opowiada o wzruszających losach sind żony lediglich pewnego robotnika zum Lesen w ekspresjonistę, bereitgestellt. co opisuje słowami: Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt. habilitacją. W 1885 roku wraz z żoną przeniósł się do Zurychu, by w roku 1890, po krótkim pobycie w Berlinie powrócić w Karkonosze. W tymże 1890 roku ukazała się jego pierwsza książka, którą były opowiadania pt. „Sonnenwanderer”, a w 1893 roku publikacja zatytułowana „Metaphysik in der modernen Physiologie”. Przełomowy w karierze pisarskiej Carla Hauptmanna okazał się spektakl „Marianne” (1894), po którym nastąpiła sztuka ludowa „Waldleute” (1896), której akcja rozgrywa się w ustronnych leśnych wioskach wśród strażników granicznych, przemytników i kłusowników. Kolejne Karolin łůnaczi LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. LARES: Niniejszy kołzaniy materiał i mszoł tyż jak służy co roku wyłącznie wszystko że pudzie do se czytania. pogołdać, powspůminać Powielanie i kermaszowoł w jakikolwiek o pół jedynasty, sposób potym zabronione. według planu. Nasz arcybiskup Nossol pofajrować kermasz naszygo kościoła. na nieszpory kiermaszowy ło trzeciy zaproszyni. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Czas leci, o urlopie piszam, a my jeszcze dali nie byli nikaj na duższi czas na urlopie. Ale… mój urlop trwoł teoretycznie do kůńca września, a potym to zajś się zacznie sztudiowaniy. Od tygo to se idzie szybko odzwyczaić, ale Ingeborg Odelga in ihrer Wohnung in Proskau auch freuen, entlang der dargebotenen Auswahl die Entwicklung einer Autorin nachgezeichnet zu bekommen. Es ist Radlin w Westfalii Klartext Verlag) opisuje specyfikę środowiska „hanysów” żyjących w Bottrop. W artykule, jaki ukazał się na łamach „WAZ”, czytamy: „W okresie plebiscytu, ze Szklarskiej Poręby. Inscenizacje utworów scenicznych Carla Hauptmanna przyniosły mu uznanie w środowiskach fachowców oraz wyróżnienie m.in. Nagrodą Ludową im. Schillera. Poza tym, w przeciwieństwie LARES: Niniejszy do swojego materiał brata Gerharta służy uchodził wyłącznie za wieka do jako czytania. istoty społecznej, Powielanie ale błądzi w jakikolwiek sposób zabronione. człowieka nieśmiałego i stroniącego od on, chcąc objaśnić nią istoty naturalne. Carl Hauptmann Foto: Wikipedia LARES: Diese Materialien świata. sind O Gerharcie lediglich Carl napisał: zum „Żyje- Lesen Bowiem bereitgestellt. najgłębsze kryjówki Jegliche naszych Vervielfältigung ist strengstens untersagt. my więc obok siebie, wiedząc, że w głębi duszy jesteśmy sobie bliscy, związani najskrytszymi przejawami życia, a jednak nie możemy pójść wspólną drogą. niy ma inaczi, jak se chce cojś w życiu osiůngnůnć, to cza niestety sztudiować. Ciekawy yno, jak to baje tera, bez ty łostatniy dwa lata. A najgorszy je to, że mie se wcale już nie chce, bo czowiek We zeszłoł niydziela u świyntygo Jacka zajś było tela ludzi, że tak jak słyszałach to wiynci niż we zeszłym roku. Sama nie umiałach być, bo nołs nie było bez weekend, ale z tygo, co słyszałach, to jak co roku było super. Świynti Jacek dopilnował pogody, program artystyczni dopisał, Foto: Till Scholtz-Knobloch nur logisch, dass Ingeborg Odelga dies besonders gerne in ihrem Heimatort tut. Klaudia Kandzia jaki odbył się po I wojnie światowej (…), Górnoślązacy z Bottrop wykazywali raczej orientację proniemiecką. Ci, którzy górników, którzy w latach 1875–1908 znaleźli zatrudnienie w Bottrop, 14 000 osób pochodziło z Górnego Śląska”. S-K „Naturalizm ma słuszność w zakresie, w jakim odnosi się do środowisk ludzkich, jednak nie w tym sensie, jakoby dawał wgląd w człowieka jako istotę naturalną, lecz tylko jako istotę społeczną. Naturalizm jest sztuką pojmowania czło- namiętności mają swoje korzenie w innego rodzaju naturze, a środowisko, które pomogło je wytworzyć, już dawno wymarło…”. zajś dopisoł swojym humorym i poopowiadoł o życiu ze swojygo doświadczynia i z tygo, co se bez cały życiy nauczůł i jak to nierołz podkryśloł – jeszcze cały życiy se uczi. rozleniwić to se umie szybko, ale jak zajś A u nołs we Rozwadzi zajś za tydziyń einfach łodpocznůnć. W tamtym roku LARES: Niniejszy se zacznie, materiał to jakojś to służy zajś pudzie, wyłącznie bo co můmy do kermasz. czytania. Fajer jak Powielanie we tamtym było w richtig jakikolwiek fajnie, a baje sposób w tym – zabronione. rok je tyn sům problym. roku nie baje za wielki, ale najważ- no, nadzieja je na to, że jeszcze lepi jak LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. niejszy, że we gronie parafialnym, za kościołym. Kto yno umie, to niech przidzie i niech nie zapomni co dobrygo ze sobům prziniyść, na przikład jaky ciasto abo jaky ciasteczka, co baje se czym czynstować. Jak dobrze porzykůmy, to i pogoda dopisze, i ludzi baje tela, Interaktives Kindermuseum durchführen, biologische oder mathematische Rätsel lösen und dabei viel Spaß haben. Nieśmiertelność dały Carlowi Hauptmannowi jego przepojone głębią odczuć wiersze o Karkonoszach, przede wszystkim: „Wenn ich hoch oben geh’” Niy yno parafianie sům zaproszyni, ale i ci, co sům jakkolwiek ze naszům parafiům, ze naszym kościołym zwiůnzani, i ci, co einfach chcům być, coby do kupy posiedzieć, porosprołwiać i we tamtym. Joł je yno ciekawoł, jaky atrakcjy zajś bandům, w tamtym roku to szło i pograć, i pośpiywać, myślam, że w tym roku tygo tyż nie brachnie. Besto jak nie mołcie co robić we prziszłoł niydziela, to zaproszůmy dů nołs do Rozwadzi. Nołprzód na mszoł Warum empfinden wir etwas als kalt oder heiß? Experimente helfen zu verstehen. Foto: Klaudia Kandzia Rätsel, das, die – zagadka Sinn, der, -e – zmysł Konzept: Klaudia Kandzia historyk literatury Heinrich Borchardt powiedział o Carlu Hauptmannie: „Jeszcze nigdy Karkonosze nie znalazły takiego wyraziciela, który pojąłby je sercem tak głęboko; dla swojej poezji Hauptmann nie zdołał znaleźć tła bardziej monumentalnego od osobliwej natury rodzimych gór, nad którymi wciąż unosi się nastrój goryczy, których nagie szczyty zdają się przypominać o przemijalności wszystkiego, co ziemskie, i które, targane burzami, wydają się odczuwać podobną pasję jak górski kowal, który mieszka u ich zboczy. Zda się, jakoby same góry były uczestnikami tego dramatu”. Johannes Rasim w połejdniy, no, a potym na fajer na plac za kościůł. Kożdi je mile widziani, a czym nołs baje wiynci, tym baje se lepi bawić i baje lepszoł atmosfera. Jak nic nie prziniesiecie, to tyż możecie prziść, przeca jakby kożdi cojś prziniósł, toby ani nie było kaj tygo dać. A kafeju na pewno nie brachnie. No, a teju do tych, co nie pijům kafeju, tyż ni. Jaky mlyko i cuker tyż se znejdům. A najważniejszy to to, cobyście nie zapůmnieli prziniyść ze sobům dobrygo humoru. Bo jak go prziniesie kożdi, to niczygo na pewno nie brachnie. Pamiyntejcie: prziszłoł niydziela, po nieszporach na placu za kościołym we Rozwadzi. Wszyscy sům q

Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Oppeln: Die neue deutsche Konsulin Sabine Haake hat ihr Amt übernommen Nr. 34/1168 Wochenblatt.pl 7 Mit schlesischen Wurzeln Oppelner Nachrichten LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Q Seit dem 8. August hat das deutsche Konsulat in Oppeln eine neue Leiterin. Es ist Sabine Haake, die nach der Gründerin des Konsulats, Ingeborg Gräfin von Pfeil, als zweite Frau hier das Sagen hat. Konsulin Sabine Haake arbeitete in der Vergangenheit sowohl im Auswärtigen Amt, als auch in deutschen Vertretungen in Kanada, Litauen und den USA. Nun leitet sie das deutsche Q DFK-Samstagskurse: Bei manchen DFK-Ortsgruppen kann man Kinder bereits für das Herbst-Winter-Semester der deutschen Samstagskurse anmelden, so auch beim DFK Reinschdorf. Dort startet der Samstagskurs am 20. September und wird bis 6. Dezember gehen. Beim DFK Reinschdorf kann man die Kinder jeweils mittwochs zwischen 9:00 und 12:00 Uhr im DFK-Sitz sowie telefonisch bei Tomasz Kandziora (662 410 002) anmelden. Wer wissen will, ob in seinem DFK auch ein Samstagskurs veranstaltet LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie to we w współpracy jakikolwiek z przedstawicielami sposób zabronione. mniejszości niemieckiej. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Celem Vervielfältigung lepszego zorientowania ist się strengstens w untersagt. Konsulat in Oppeln, das wegen der hier lebenden deutschen Minderheit doch sehr spezifisch ist. Daher ist sich Sabine Haake der hohen Erwartungen sehr wohl bewusst. „Mein Vorgänger, Peter Eck, hat hier sehr große Fußstapfen hinterlassen und meine Erwartungen an mich selbst sind, dass ich in diese Fußstapfen hineinwachse und die Arbeit, die er hier geleistet hat, in Zusammenarbeit wird, kann sich an den Koordinator der Samstagskurse, Ryszard Karolkiewicz, unter der E-Mail-Adresse: samstagskurs@ o2.pl wenden. QQSpotkanie na wulkanie: Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Kraina Dinozaurów” przy współpracy z Uniwersytetem Opolskim i Stowarzyszeniem Kraina Konsulin LARES: Niniejszy Sie machte Haake materiał unter (links) anderem war Stopp bereits służy beim vor einigen Finale wyłącznie des Monaten deutschen auf einer Rezitationswettbewerbs kurzen Erkundungstour do czytania. in Proskau. im Umland Oppelns. Powielanie Foto: J. Stemplewski kolejnym w jakikolwiek miejscem pracy, bowiem sposób konsul Haake i jej mąż już po kilku dniach zabronione. LARES: Diese Materialien Eines sind Tages, lediglich als wir zum Lesen Mutter bereitgestellt. hat viele Jahr in Sagan Jegliche gelebt czują Vervielfältigung się na Śląsku prawie jak w ist domu. strengstens untersagt. mit den Vertreterinnen und Vertretern der deutschen Minderheit fortführe.“ Um die Lage besser einschätzen zu können und sich ein eigenes Bild von der Region zu machen, gab es in dieser Woche bereits erste Treffen mit Vertretern der deutschen Minderheit sowie dem Oppelner Stadtpräsidenten, dem Marschall der Woiwodschaft und dem św. Anny organizuje w ramach projektu „Opolskie skarby geologiczne” tzw. „Spotkanie na wulkanie”. Spotkanie odbędzie się 23 sierpnia na Górze św. Anny. W programie m.in.: prezentacja zasobów geologicznych terenów LGD „Kraina św. Anny” i „Kraina Dinozaurów”, prezentacja gry komputerowej i terenowej „GEO-SKARBY”, poszukiwanie geoskarbów na Górze Świę- LARES: Niniejszy materiał über den Zaun służy gereicht wyłącznie betreiben.“ do czytania. Powielanie mieszkania w jakikolwiek w Opolu, dwóch sposób sąsiadów zabronione. und uns willkommen spontanicznie podało nam rękę przez Opole: Nowa konsul Niemiec objęła ogrodzenie w geście powitania. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Woiwoden. Oppeln soll aber nicht nur ein zeitlich begrenzter Arbeitsplatz sein. Konsulin Haake und ihr Ehemann fühlen sich bereits nach wenigen Tagen heimisch in Schlesien. „Wir waren schon in Brieg, um uns die Stadt anzusehen, und wir haben auch schon Oppeln erkundet. Überall haben wir sehr nette Polen und tej Anny. Organizator zapewnia transport uczestników spod siedziby Stowarzyszenia LGD „Kraina Dinozaurów” w Spóroku. Szczegółowe informacje uzyskać można pod numerami telefonu 77 461 12 28 lub 605 052 777. adur Jednak związki ze Śląskiem mają też charakter rodzinny, bowiem zarówno Sabine Haake, jak i jej mąż mają korzenie na Śląsku. – Moja matka przez wiele lat mieszkała w Żaganiu, a prababcia mojego męża pochodzi ze Słubic (Frank- geheißen.“ Die Verbindung zu Schlesien ist aber auch familiär geprägt, denn W przeszłości konsul Sabine Haake śmy więc po części z tych stron, dlatego chwili jego utworzenia. furt/Oder-Dammvorstadt). Oboje jeste- LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Oppelner Nachrichten sowohl Sabine Haake als auch ihr Mann pracowała zarówno w Ministerstwie chcielibyśmy pojechać do tych miast. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Mitglieder der deutschen Minderheit getroffen. Eines Tages, als wir aus unserer Wohnung in Oppeln kamen, haben zwei aus unserer Wohnung in Oppeln kamen, haben zwei Nachbarn uns spontan die Hand geheißen.“ Nachbarn uns spontan die Hand über den Zaun gereicht und uns willkommen haben Wurzeln in Schlesien. „Meine Friedersdorf: Ausstellung zum Ersten Weltkrieg Offene Wunden und die Urgroßmutter meines Mannes kommt aus Frankfurt/Oder-Dammvorstadt (Słubice). Wir sind also beide zum Teil hier aus der Gegend. Deswegen möchten wir beide in diese Städte fahren und ein bisschen Ahnenforschung urząd – Ze śląskimi korzeniami Od 8 sierpnia konsulat Niemiec w Opolu ma nową szefową. Jest nią Sabine Haake, która będzie kierowała konsulatem jako pierwsza kobieta od Spraw Zagranicznych, jak i w przedstawicielstwach Niemiec w Kanadzie, na Litwie i w Stanach Zjednoczonych. Teraz objęła kierownictwo konsulatu RFN w Opolu, który jest placówką specyficzną LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie ze względu w jakikolwiek na fakt zamieszkiwania sposób regionu przez mniejszość niemiecką. Stąd zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Sabine Vervielfältigung Haake jest w pełni świadoma ist sta- strengstens untersagt. wianych jej wysokich oczekiwań: – Mój poprzednik, pan Eck, odcisnął głębokie piętno na działalności konsulatu, dlatego sama sobie stawiam zadanie, by godnie pójść w jego ślady i kontynuować pracę rozpoczętą przez pana Ecka, czyniąc sytuacji panującej w regionie, już w tym tygodniu odbyły się pierwsze spotkania z reprezentantami MN, a także z prezydentem miasta Opola, marszałkiem województwa oraz wojewodą. Opole nie ma być jednak wyłącznie – Byliśmy już w Brzegu, aby obejrzeć miasto, a i w Opolu zdążyliśmy zrobić mały rekonesans, wszędzie spotykając bardzo miłych Polaków i przedstawicieli mniejszości niemieckiej. Któregoś dnia, gdy wychodziliśmy z naszego Rudolf Urban war eine Zeitung, die von 1895 bis 1935 im Oppelner Land erschien. LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Ob Staat, Gesellschaft, Wirtschaft oder Kultur – der Erste Weltkrieg wirkte sich auf alle Bereiche aus und prägte auch in Oberschlesien den Verlauf der Geschichte. Wie diese LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie mogła w między jakikolwiek innymi zwiedzić sposób miasto na rowerze i wziąć udział w grze zabronione. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Katastrophe das alltägliche Leben erfasste, zeigt eine Ausstellung im Friedersdorfer Heimatmuseum. Im oberschlesischen Friedersdorf (Biedrzychowice) bei Oberglogau wird 1914, wie fast überall in Europa, mobil gemacht. Männer, die zuvor ihr Land bestellten, mussten in den Krieg ziehen. LARES: Niniejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie języka w Niemiec jakikolwiek poprzez dobrą sposób zabawę zabronione. oraz wspólne przygody w mieście. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche – Vervielfältigung Dla uczestników projekt oznacza ist strengstens untersagt. LARES: Niniejszy materiał im Friedersdorfer Kreuzen und Kapellen in unserer Gegend zu służy wyłącznie do machen, czytania. und viele Powielanie Friedersdorfer betonten, man dürfe die Opfer w jakikolwiek sposób zabronione. Heimatmuseum ist Wrocław: Jacek Protasiewicz będzie musiał zapłacić LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt. Zurück blieben Frauen, Alte und Kinder – sie mussten nun die Bauernhöfe führen. „Alles war plötzlich anders, die Frauen, die als schwaches Geschlecht bezeichnet wurden, mussten nun ihren Mann stehen. Eine ungewohnte Situation für alle hier im Dorf “, berichtet Rosi Zgorzelska, Ideengeberin für die Ausstellung im Friedersdorfer Heimatmuseum. Vieles, was die Ausstellung zeigt, hat Zgorzelska aus ihren Familienbeständen oder von den Friedersdorfern zusammengetragen. Einen Teil lieh sie aus dem Oberglogauer Museum. Alte Stiche wie „Der Abschied“ oder „Kriegsurlaub“ zeigen den Schmerz der Familien und die ständige Bange, den Familienvater zum letzten Mal zur Tür begleitet zu haben. Den Großteil der Ausstellung macht jedoch „Feldpost“ aus. Zu sehen sind Fotografien aus Lazaretten oder von unterschiedlichsten Standorten der kämpfenden Friedersdorfer Bauern. Wer die alte Handschrift lesen kann, erfährt meist tröstende Worte für die Familie, doch zwischen den Zeilen liest man den Schmerz und die ich soviel Mühe und Kraft in die Ausstellung gesteckt“, betonte Zgorzelska. 100 Jahre nach dem Ausbruch des Ersten Weltkrieges sind die Wunden vielleicht schon verheilt. Doch die Erinnerung an die große Europäische Katastrophe muss wachgehalten wer- LARES: Niniejszy den, meint materiał Franz Lerch, służy emeritierter wyłącznie eine besonders do czytania. starke Wirkung Powielanie auf die się uiścić w jakikolwiek karę w wysokości 5 sposób tys. euro. zabronione. Pfarrer und Friedersdorfer, der bei der Besucher. Oskarżony pieniądze będzie musiał w Niemczech. LARES: Diese Materialien Ausstellungsarbeit sind lediglich kräftig mithalf. zum „Ich Lesen bereitgestellt. Klaudia Kandzia Jegliche wpłacić Vervielfältigung na cele społeczne. W zamian ist strengstens za untersagt. Ängste der Soldaten heraus. „Meine Familie hat Gott sei Dank keine Gefallenen zu betrauern gehabt, Rosi Zgorzelska erzählte bei der Ausstellungseröffnung viele Friedersdorfer Geschichten von damals. Die Ausstellung noch bis Ende des Jahres zu sehen. bin dabei, eine Zusammenstellung von der Kriege nicht vergessen“, so Pfarrer Lerch. Bei der Eröffnungsfeier am 15. August gedachte man den Opfern der Kriege in der Friedersdorfer Pfarrkirche mit einer kurzen Andacht. Von dort gingen Rosi Zgorzelska hat am Eröffnungstag für eine besondere Atmosphäre gesorgt, indem sie Kriegslieder von damals vortragen ließ. Dafür gewann sie Oskar Koziołek-Götz. Nach Besichtigung der Ausstellung hatten Lieder wie zum Beispiel „Ich hat´einen Kameraden“ Foto: Klaudia Kandzia Projekt młodzieżowy: City Bound Berlin Poznają stolicę Cały tydzień niezapomnianych przygód w stolicy Niemiec oferuje niemiecko-hiszpańsko-polska wymiana młodzieży City Bound Berlin. Młodzież do 17. roku życia będzie miejskiej. Wymiana młodzieżowa City Bound Berlin to coś więcej niż tylko zwiedzanie miasta: to międzynarodowe spotkanie młodych, które stwarza okazję do poznania kultury, historii i poznanie Berlina w grupie nowo poznanych osób, pochodzących z różnych zakątków Polski, Niemiec i Hiszpanii. Nie każdy jeszcze to miasto odwiedził, Jak poinformowała Doris Möller- -Scheu z niemieckiej prokuratory, ta zawiesi sprawę, jeśli europoseł zgodzi a teraz ma szansę poznać je wspólnie z ludźmi różnych narodowości, co raczej jest rzadko zdarzającą się okazją. Przy okazji zwiedzania miasta mogą oni również poznać siebie nawzajem, kultury własnych państw. Z Polski jest 11 uczestników, gdyż miejsca były ograniczone właśnie do takiej liczby – opowiada Christoph Schneider, menedżer kultury Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą. W programie przewidziany jest spływ kajakowy w okolicach Berlina, wspinaczka na placu wysokiej wspinaczki, zwiedzanie miasta na rowerach, wspólne wieczory, ogniska, poznanie Centrum Przygód w Grunewald, a także gra miejska opierająca się na pracy zespołowej przy rozwiązywaniu skomplikowanych zadań w centrum miasta. Wymiana odbywa w dniach 17–23 sierpnia. D. Mientus Kara za awanturę Słynna awantura, jaką rozpętał na lotnisku we Frankfurcie eurodeputowany Platformy Obywatelskiej doch spurlos ging dieser Krieg nicht an die Ausstellungsbesucher zum Kreuz, LARES: Niniejszy uns vorbei. materiał Aber aus Dankbarkeit, służy wyłącznie weil auf dem do die czytania. Namen der Kriegsopfer Powielanie aus Jacek w Protasiewicz, jakikolwiek będzie sposób miała zabronione. unsere Opfer nicht so groß waren, habe dem Dorf angebracht wurden. LARES: Diese Materialien sind lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche dla Vervielfältigung szefa dolnośląskiej PO najpew- ist strengstens untersagt. niej jedynie konsekwencje finansowe. to za swoje zachowanie na niemieckim lotnisku nie będzie musiał odpowiadać przed sądem. W lutym Protasiewicz pijany awanturował się na lotnisku, miał między innymi krzyczeć „Heil Hitler” oraz pytać jednego z pracowników, czy był w Auschwitz. Nie chciał też z wezwanymi funkcjonariuszami dobrowolnie udać się na posterunek policji. Europoseł raczej przyjmie propozycję niemieckiej prokuratury. Podobno rozważył ją z prawnikami i uznał, że bardziej mu się opłaca uiścić karę, niż ponosić koszty postępowania sądowego adur