Bosch Rexroth Experience Day

Bosch Rexroth Experience Day 

Safety on Board, Mobiele toepassingen 

Wouter Leusden 

1 

08/10/2013 | Wouter Leusden DCBN SLE/SET1 | © Bosch Rexroth AG 2013. All rights reserved, also regarding any disposal, exploitation, reproduction, editing, 

distribution, as well as in the event of applications for industrial property rights.


Inhoud: 

• Europese Richtlijnen 

• Internationale normen 

• Risico analyse 

• Veiligheid bij mobiele installaties 

• Veiligheid berekenen met ISO 13849 

• 10 steps to performance level 

2 




Europese Richtlijnen 

• Fabrikant versus gebruikers 

Europese regelgeving 

• Machinerichtlijn 2006/42 EG 

• Laagspanningsrichtlijn 2006/95 EG 

• Atex richtlijn 94/9 EG 

• EMC richtlijn 2004/108 EG 

• PED richtlijn 97/23 EG 

• Directive for simple pressure vessels 2009/105 EG 

• Produkt veiligheid richtlijn 2001/95 EG 

• Arbo kaderrichtlijn 89/391 EEC 

• Richtlijn arbeidsmiddelen 89/655 EEC 

• Atex richtlijn 1999/92 EC 

Nationale wetgeving 

Fabrikanten 

Gebruikers 

3 




Internationale normen 

• Geharmoniseerd en niet geharmoniseerd, wat betekent dat? 

• Machinerichtlijn 2006/42 EG 

• Laagspanningsrichtlijn 2006/95 EG 

• Atex richtlijn 94/9 EG 

• EMC richtlijn 2004/108 EG 

• PED richtlijn 97/23 EG 

• Directive for simple pressure vessels 2009/105 EG 

• Produkt veiligheid richtlijn 2001/95 EG 

M.b.v. geharmoniseerde normen kun je een 

machine veilig ontwerpen en heb je een 

“vermoeden van overeenstemming”. 

• Geharmoniseerd wil zeggen: ”State of the art” 

(huidige stand van de techniek) 

• Een norm is geharmoniseerd als deze 

voorkomt in het publicatieblad van de 

Europese unie 

4 




Internationale normen 

• Normen (Mobiele) machines: 

ISO: International Standardization Organisation 

IEC: International Electrotechnical Commission 

EN: (CEN) Comitée Européen de Normalisation 

NBN: Bureau voor Normalisatie België 

DIN: Deutsches Institut für Normung 

AFNOR: Association Francaise de Normalisation 

ISO = Internationaal 

EN = Europees 

DIN = nationaal (Duitsland) 

NEN = Nationaal (Nederland) 

5 




Risico analyse 

A 

• Algemene (geharmoniseerde) norm voor risico analyses: 

• EN ISO 12100: 2010 

A 

Bepalen van de 

grenzen van een 

machine 

B 

C 

B 

Identificatie van de 

gevaren en 

gevaarlijke situaties 

D 

C 

Risico inschatting 

D 

Risico evaluatie 

E 

E 

Ja 

Einde 

Veilig? 

Nee 

Risico reductie 

6 





• Risico’s bij mobiele installaties, 

• Omgeving waarin de machine wordt gebruikt => Omstanders?! 

• Voorzienbaar misbruik! 

EN ISO 12100 (type A norm) beschrijft misbruik in paragraaf 5.4: 

c) Unintended behaviour of the operator or reasonably foreseeable misuse of the machine 

Examples include 

loss of control of the machine by the operator (especially for hand-held or mobile machines), 

reflex behaviour of a person in case of malfunction, incident or failure during the use of the 

machine, 

behaviour resulting from lack of concentration or carelessness, 

behaviour resulting from taking the “line of least resistance” in carrying out a task, 

behaviour resulting from pressures to keep the machine running in all circumstances, and 

behaviour of certain persons (for example, children, disabled persons). 

NOTE Examination of the available design documentation can be a useful means of identifying hazards 

related to the machinery, particularly those associated with moving elements such as motors or hydraulic 

cylinders. 

Type C-normen geven specifieke gevaren en gevaarlijke situaties! 

7 





• Grenzen van de machine Bepalen van de 

A 

Gebruikstemperaturen? 

Snelheden, krachten van 

actuatoren? 

Druk, olietype? 

B 


machine 


gevaren en 


C 


D 


Spanning? 

Maar ook: 

Wat is het beoogde gebruik? 

En.. voorzienbaar misbruik 

E 

Ja 

Veilig? 

Einde 

Nee 


8 





• Identificatie gevaren en situaties Bepalen van de 

A 

Machinerichtlijn 2006/42 EG: 


machine 

-Hoofdstuk 1: Essentiële veiligheids- en gezondheidseisen. 

-Hoofdstuk 2: Met de hand vastgehouden en / of handgeleide machines. 

-Hoofdstuk 3: Aanvullende essentiële veiligheids- en gezondheidseisen om 

de gevaren te verhelpen te wijten aan de mobiliteit van 

machines. 

-Hoofdstuk 4: Aanvullende essentiële veiligheids- en gezondheidseisen om 

de aan hijs- of hefverrichtingen verbonden gevaren te 

verhelpen. 

-Hoofdstuk 5: Enz.. 

Gebruik deze eisen als invulling van de risicoanalyse 

B 

C 

D 

E 


gevaren en 



Einde 


Ja 

Veilig? 

Nee 


9 





S: Serverity of injury 

1: Reversible: requiring first aid 

2: Reversible: requiring attention from a medical practitioner 

3: Irreversible: broken limb(s), losing a finger(s) 

4: Irreversible: death, losing an eye or arm 

• Risico inschatting: Bepalen van de 

A 

F: Frequency with duration >10 min 

(duration ≤ 10 min.: -1 point if > 1 hour) 

2: > 1 year 

3: > 2 weeks to ≤ 1 year 

4: >1 day to ≤ 2 weeks 

5: > 1hour to ≤ 1 day 

5: ≤ 1 hour 

W: Probabillity of occurence 

1: Negligible 

2: Rarely 

3: Possible 

4: Likely 

5: Very high 

P: Possibility of avoidance 

1: Likely 

2: Rarely 

3: Impossible 

B 

C 

D 


machine 


gevaren en 



Einde 


Risk Coefficient (R) = S * E (F + W + P) 

Ja 

Veilig? 

Nee 


10 





• Risico evaluatie: Bepalen van de 

A 


machine 

Risk Coefficient (R) = S * (F + W + P) 

B 

C 


gevaren en 



D 

E 


Ja 

Veilig? 

Einde 

Nee 


11 





• Risico reductie: Bepalen van de 

A 

Risico reductie door: 

1- Aanpassen van het ontwerp 

B 


machine 


gevaren en 


2- Veiligheidsschakeling(en) toepassen 

3- Waarschuwen voor risico’s 

(handleiding, pictogrammen) 

C 

D 

E 



Ja 

Veilig? 

Einde 

Nee 


12 




Veiligheid bij mobiele installaties 

• Mogelijke gevaren en gevaarlijke situaties: 

Voorbeeld: EN 14439: 2006 (Hijskranen - Veiligheid – Torenkranen) 

(type C-norm, geharmoniseerd onder de MachineRichtlijn) 

•Tabel 1: (enkele voorbeelden) 

8.3: Risico’s i.v.m. niet gebruiken van persoonlijke 

beschermingsmiddelen 

10.4: Externe invloeden, zwaartekracht, wind etc. 

10.6: Door de operator veroorzaakte fouten (door het niet 

overeenstemmen van de machine en functies van de 

machine met de mogelijkheden van de mens) 

25.2: Uit positie raken van delen (wegdriften) 

Etc. 

Tip: 

Download de lijst met geharmoniseerde normen en bekijk welke C-normen 

(productspecifiek) van toepassing kunnen zijn. 

13 





• Veiligheid berekenen met EN ISO 13849: 

Begrippen: 

MTTFd (Mean Time To dangerous Failure) 

Statistische variabele die het aantal jaren aangeeft waarbij 

63% van de geteste componenten gevaarlijk uitvalt 

MTTFd = 2x MTTF 

(Datasheet met Bosch Rexroth MTTFd: RE08012) 

B10d (number of cycles) 

Gemiddeld aantal schakelingen waarbij 10% van het aantal 

geteste componenten gevaarlijk uitgevallen is 

B10d = 2x B10 

PFHd (Probable number of dangerous failures per hour) 

Gemiddelde aantal mogelijk gevaarlijk falen per uur 

T10d (service time) 

Gemiddelde tijd totdat 10% van het aantal geteste 

componenten gevaarlijk uitgevallen is 

Tm (mission Time) 

Theoretische levensduur van de machine (standaard 20 jaar) 

nop (number of operations) 

Aantal schakelingen per jaar 

14 






PLr volgens ISO 13849-1 

(Performance level required) 

Zwaarte van verwonding 

S1: Lichte verwonding 

S2: Zware verwonding 

Frequentie en blootstellingsduur 

F1: Zelden tot soms en/of kort 

F2: Vaak en/of lange blootstelling 

Mogelijkheid tot ontwijken of 

beperken van schade 

P1: Mogelijk onder bepaalde 

omstandigheden 

P2: Bijna onmogelijk 

15 






Opbouw van het Performance level 

Tabel K1 ISO 13849-1 

‣ Systeem categorie (B, 1, 2, 3, 4) 

‣ Betrouwbaarheid componenten (MTTFd, B10d) 

‣ Diagnostic coverage (DC) (alleen bij cat. 2,3,4) 

PFHd 

-> PL 

F1 

Sensor 

K1 

PLC 

1V3 

Voorstuurventiel 

1V4 

Terugslagklep 

1V5 

Ventiel 

1S3 

Schakelaar 

16 






Totale MTTFd berekenen van de hydraulische schakeling 

1V3 

(MTTFd= 150J) 

1V5 

(MTTFd= 150J) 

1V4 

(MTTFd= 150J) 

Kanaal 1 

Kanaal 2 

Redundantie 

Cat . 3 of 4 

1S3 

(DC=99%) 

Procedure: 

1- MTTFd berekenen per kanaal 

2- MTTFd berekenen beide kanalen 

17 






MTTFd berekenen kanaal 1 

1V3 

(MTTFd= 150J) 

1V4 

(MTTFd= 150J) 

Kanaal 1 

1V5 

(MTTFd= 150J) 

Kanaal 2 

1S3 

(DC=99%) 

Kanaal 1= 

MTTFd kanaal 1 = 75 jaar 

18 






MTTFd berekenen kanaal 2 

1V3 

(MTTFd= 150J) 

1V4 

(MTTFd= 150J) 

Kanaal 1 

1V5 

(MTTFd= 150J) 

Kanaal 2 

1S3 

(DC=99%) 

MTTFd kanaal 2 = 150 jaar 

19 






MTTFd berekenen kanaal 1 + 2 

1V3 + 1V4 

(MTTFd= 75J) 

1V5 

(MTTFd= 150J) 

Kanaal 1 

Kanaal 2 

MTTFd totaal 

= 88 jaar 

1S3 

(DC=99%) 

Let op! per kanaal MTTFd = max. 100 jaar! 

20 






DCavg berekenen (stap 6): 

(gemiddelde Diagnostic Coverage) 

DC1= 90-99% 

(Indirect monitoring) 

Hydraulisch verbonden 

(daarom indirect maar wel 

99%) 

DC2= 99% 

(Direct monitoring) 

DC3= 60% 

(Proces) (DC= “low” volgens ISO 13849-1) 

21 






DCavg= 86% 

‣ Systeem categorie (B, 1, 2, 3, 4) 

• Redundantie -> Cat 3 of 4 

PFHd bepalen hydrauliek 

‣ Betrouwbaarheid componenten (MTTFd, B10d) 

• MTTFd totaal -> 88 jaar 

‣ Diagnostic coverage (DC) (bij cat. 2,3,4) 

• DC gemiddeld -> 86 % (low) 

MTTFd= 88 Jaar 

22 






Opbouw van het totale Performance level 

Om het totale PL te kunnen bepalen dient men de PFHd’s op te tellen 

Input Logic Output 

Rexroth 

HM20, 

Cat. 3, 

MTTfd = 

315Jaar 

DC = 60% 

Rexroth 

Bodas 

RC28-14 

Cat. 3, 

MTTFd= 

100Jaar 

DC= 90% 

Hydraulische 

schakeling: 

Cat. 3, 

MTTFd= 

88Jaar 

DC= 86% 

PLd 

PFHd= 

1.01 x 10-7 

PFHd= 

4.29×10–8 

PFHd= 

1.35×10–7 

+ + = 

PFHd_totaal= 

2.79 x10-7 

23 





• 10 Steps to Performance Level: 

HARTELIJK DANK VOOR UW AANDACHT, 

Heeft u nog vragen? 

Trainingen 

? 

www.boschrexroth.com/safety 

Verkrijgbaar o.a. via Amazon.de 

En uw Bosch Rexroth vestiging / dealer 

24

Bosch Rexroth Experience Day

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?