pobierz - Katowice

katowice.airport.com

pobierz - Katowice

Magazyn Portu Lotniczego Katowice, nr 3-2006

Magazine of the Katowice Airport, Issue 3-2006


SILESIA airport 2-2006

wstęp intro

Szanowni

Państwo!

Dear Sirs and Madams!

Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA w Katowicach obchodzi

w tym roku jubileusz 15-lecia swego istnienia. Powołane

zostało w początkowym okresie zmian ustrojowych w Polsce,

jako jedna z ważnych instytucji realizacji programu gospodarczego

na Górnym Śląsku. GTL rozpoczęło trudny proces

przebudowy lotnictwa cywilnego w Polsce, realizując fundamentalne

zadanie przywrócenia temu ważnemu dla Polski

i Europy regionowi lotniska komunikacyjnego.

W zamyśle twórców tego przedsięwzięcia była między innymi

idea zapewnienia Państwu – pasażerom jak najlepszych

warunków podróżowania i to, by Międzynarodowy Port Lotniczy

Katowice stał się wizytówką województwa śląskiego

oraz całego Górnego Śląska. Idea, by z tego portu można

było rozpoczynać podróże do najdalszych zakątków świata,

dokąd nie tylko potrzeba, ale także fantazja Państwa zawezwie;

aby można było przylatywać tutaj w sprawach osobistych,

turystycznych i w interesach, a potem wracać do swoich

rodzinnych stron z głębokim przeświadczeniem, że trzeba

tutaj koniecznie kiedyś powrócić!

W ciągu tych 15 lat, wspólnym wysiłkiem wielu osób i instytucji,

udało się doprowadzić do tego, że katowickie lotnisko

stało się jednym z najważniejszych portów regionalnych

w Polsce. O jego rozwoju świadczy wzrost liczby przewiezionych

pasażerów, z kilkunastu osób w roku 1991, poprzez

15 tysięcy w roku 1995, aż do ponad miliona w roku 2005.

Nie mogę nie podzielić się z Państwem moją osobistą satysfakcją

wynikającą z faktu, iż te działania, które podejmowałem

w latach dziewięćdziesiątych jako wicewojewoda katowicki,

a dotyczące przyszłości katowickiego lotniska, mogę

w tej chwili jako wiceminister kontynuować w skali całego

kraju, przyczyniając się do wzmacniania gospodarczej pozycji

poszczególnych regionów, a tym samym przyczyniając się

do rozwoju Polski.

Drodzy Państwo,

z okazji 15-lecia Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego SA

w Katowicach Zarządowi, całej załodze Międzynarodowego

Portu Lotniczego Katowice, Grupie Kapitałowej GTL, składam

najserdeczniejsze gratulacje. Życzę wielu dalszych sukcesów

w pracy zawodowej, zrealizowania zamierzeń inwestycyjnych

oraz wszelkiej pomyślności w życiu osobistym.

Wszystkim Państwu, korzystającym z usług MPL Katowice,

życzę wspaniałych podróży i radości z powrotów.

Upper Silesian Aviation Group (GTL) in Katowice celebrates

its 15th jubilee this year. It was established

during the initial period of system changes in Poland,

as one of many important institutions developing an

economical program in Upper Silesia. GTL started

a difficult process of restructuring aviation in Poland

by executing a fundamental task of bringing back an

airport to this region, which would be important for

Poland and Europe.

The intention of the enterprise creators was an idea to

assure you – passengers – the best traveling conditions,

and to make the Katowice International Airport (MPL)

the showcase of the Silesian province and the whole of

the Upper Silesia region. It was the idea to make the

airport a starting place of your travels to the furthest

corners of the world, inspired by not only your needs but

also your imagination; to make it a destination of your

personal, tourist and business trips, having returned

from Silesia you would want to come back here one

day!

During these 15 years, combining the efforts of many

people and institutions, Katowice airport has become one

of the most important regional airports in Poland. The

proof of its development lies in the number of passengers,

rising from a dozen people in 1991, to 15 thousand in

1995, then to over a million in 2005.

I cannot hide from you my personal satisfaction resulting

from the fact that the actions, which were undertaken by

me in the 1990s as a vice-governor of Katowice, and

which concerned the future of Katowice airport, I can

continue as a vice-minister, and contribute to the

strengthening of each region’s economical position, and

by doing so – contributing to the development of Poland.

Dear Sirs and Madams,

On the occasion of 15th jubilee of the Upper Silesian

Aviation Group in Katowice I would like to congratulate

the management, all the Katowice International Airport

personnel and GTL capital group. I wish you further professional

successes, realization of investment projects and

happiness in personal life.

All of you, who travel with MPL, best wishes for wonderful

journeys and joyful returns.

Eugeniusz Wróbel

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu i Budownictwa

Eugeniusz Wróbel

Secretary of State

Ministry of Transport and Construction


spis treści

table of contents

SILESIA airport 3-2006

Warto inwestować w lotnisko

Airport is Worth Investing in

rozmowa z Marszałkiem Województwa Śląskiego

We’re talking to Michał Czarski, the Marshal of Upper Silesia region

8

Powietrze w rękach Pań

Air in Women’s Hands

6

Magiczna kraina

Magic Land

11

Katowickie okno na świat

Katowice Gateway to the World

16

4


4

6

8

11

16

22

24

NEWS

Powietrze w rękach Pań

Air in Women’s Hands

Warto inwestować w lotnisko

Airport is Worth Investing in

Magiczna kraina

Magic Land

Katowickie okno na świat

Katowice Gateway to the World

Katowicki „Labirynt” można polubić

It’s nice to get lost in “Labyrinth”

Orzech w niebie

Orzech in Heaven

Magazyn Portu Lotniczego Katowice

REDAKTOR NACZELNY / EDITOR-IN-CHIEF

Rafał Drabek

RADA PROGRAMOWA / PROGRAMME BOARD

Beata Mutke

Leszek Biernacki

Marek Kubica

WYDAWCA / EDITOR

Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze

Spółka Akcyjna

Upper Silesian Aviation Group

www.gtl.com.pl

PATRONAT / PATRONAGE BY

Magazine of the Katowice Airport

PRZEKŁAD / TRANSLATION BY

Alicja Lelonek-Ball

DRUK I OPRACOWANIE GRAFICZNE

PRINTING AND GAPHICS BY

Agencja Reklamowa / Advertising Agency

S-print 2 Sp. z o.o.

www.s-print.com.pl

KREATOR ARTYSTYCZNY / ART DESIGNER

Anna Falerowska

REKLAMA / ADVERTISING

26

28

30

Góralski karnawał

Highlanders’ Carnival

Mój przyjaciel LAPTOP

LAPTOP - My Friend

Lotnisko krok po kroku

Airport Step by Step

Urząd Marszałkowski

Województwa Śląskiego

Marshal Office of the Silesian Voivodship

www.silesia-region.pl

Aleksandra Górnaś, tel. +48 32 284 50 26

www.gtlservice.com.pl

S-print 2 Sp. z o.o.

Beata Darmolińska, tel. +48 32 256 62 14

www.s-print.com.pl

32

INFO

Połączenia z Międzynarodowego Portu

Lotniczego Katowice

Connections from Katowice International Airport

Śląska Organizacja Turystyczna

Silesian Tourist Organisation

www.silesia-sot.pl

KONTAKT / CONTACT US

redakcja@gtl.com.pl


NEWS

SILESIA airport 3-2006

15 lat minęło! 15 years have passed!

Zarządzające MPL Katowice, Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze

SA obchodzi w tym miesiącu swoje 15. urodziny. Kiedy w 1991 r.

powstało, z pyrzowickiego lotniska korzystało niewiele ponad

5 tys. pasażerów rocznie, to mniej niż obecnie w ciągu doby.

GTL jest ideowym spadkobiercą działającego w międzywojniu

Śląskiego Towarzystwa Lotniczego, udziałowca powstałego

w 1929 r. narodowego przewoźnika PLL LOT. Najpierw latano

z katowickiego lotniska na Muchowcu, a od 1966 r. z Pyrzowic.

Wkomponowany w obecną, liczącą prawie 8 tys. m2 bryłę portu,

ówczesny terminal miał zaledwie 550 m2 powierzchni. Ponieważ

jest ciągle rozbudowywany, już wkrótce powiększy się do ponad

15 tys. m2.

Szerzej o historii GTL piszemy na str. 16.

GTL (Upper Silesian Aviation Group), a company

managing Katowice International Airport (MPL), celebrates

its 15th anniversary this month. In 1991, when

it was established, only 5 thousand passengers a year

were using the airport in Pyrzowice, which is less than

the current number of passengers a day. GTL is a successor

of ŚTL (Silesian Aviation Group). ŚTL, functioning

in a mid-war period, was a shareholder of national

transport company PLL LOT (Polish Airlines LOT),

which was founded in 1929. At the beginning, the

planes were using Katowice airport in Muchowiec,

and since 1966 – the airport in Pyrzowice. The surface

of the then terminal, now a part of the current

block of 8 thousand m2, was merely 550 m2 big. As it

is being constantly expanded, it will soon achieve

a size of over 15 thousand m2.

More details of GTL history on page 16

Nowość w

Centralwings rozpoczęło sprzedaż biletów na połączenia

czarterowe do miast południowej Europy dla klientów

indywidualnych. W ofercie są bezpośrednie połączenia

z Katowic do kurortów basenu Morza Śródziemnego:

Palmy de Mallorca, Heraklionu i Rodos. Loty

będą odbywać się raz w tygodniu w okresie od 23 kwietnia

do 18 października tego roku. Rezerwacja i sprzedaż:

www.gtltravel.com.pl

Regularne połączenia

via e-mail

Interesujesz się tym, co dzieje się w Międzynarodowym

Porcie Lotniczym Katowice w Pyrzowicach Chcesz otrzymywać

bezpłatny newsletter z aktualnymi informacjami

o wydarzeniach na lotnisku, promocjach, ciekawostkach

z regionu oraz miesięcznik "Silesia Airport" pocztą elektroniczną

Jeśli choć raz odpowiedziałeś "tak" - zachęcamy:

wypełnij ankietę, która znajduje się na stronie

www.gtl.com.pl (sekcja "Silesia Airport"). Tu także możesz

zapoznać się z kolejnymi wydaniami naszego magazynu.

Miłej lektury!

4


SILESIA airport 3-2006

NEWS

Nowy terminal

w MPL Katowice

New Terminal in MPL Katowice

Katowice International Airport (MPL), according to

research done by ACI (Airport Council International),

is one of the most dynamically developing airports in

Europe where the rapid increase in air traffic can be

observed. As a result of the liberalization of the air services

market in 2004, and due to the necessity of adjusting

to the European Union legal requirements, as well as to

the requirements of the executive agreement from

Schengen, in November 2005 The Upper Silesian Aviation

Group started another investment connected with the

need of extending and modernizing of the existing infrastructure

of MPL Katowice. Currently, the airport is able to

have about 1,6 mln passengers checked in a year. After

the extension works have been completed, the capacity of

the airport will grow to 3,6 mln people per year. And within

an hour 1, 6 thousand of passengers will check in. The

last year was record-breaking for the Katowice airport.

It served 1 920 385 passengers, which is 75% more than

in 2004. A year earlier only about 258 thousand of people

were served. The growth was also observed in charter

traffic: in 2005, 255,5 thousand of passengers checked

in, which gives the growth of 71%.

A new product of

Centralwings has started ticket distribution for charter flights

to the cities of Southern Europe for individual clients. The

offer covers direct connections from Katowice to the Mediterranean

resorts: Palma de Mallorca, Heraklion and Rhodos.

The flights will take place once a week in the period

from 23rd April to 18th October this year. Ticket booking

and sale: www.gtltravel.com.pl

Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice wg badań organizacji

ACI (Airport Council International) jest jednym z najdynamiczniej

rozwijających się lotnisk w Europie, na którym

następuje gwałtowny przyrost ruchu lotniczego.

W wyniku liberalizacji rynku usług lotniczych w roku 2004

oraz w związku z koniecznością dostosowania się Polski do

wymogów prawa Unii Europejskiej, a tym samym do

wymogów porozumienia wykonawczego z Schengen, Górnośląskie

Towarzystwo Lotnicze SA w listopadzie 2005 r.

rozpoczęło kolejną inwestycję, związaną z koniecznością

rozbudowy i modernizacji istniejącej infrastruktury MPL

Katowice. Obecnie port może odprawiać ok. 1,6 mln

pasażerów rocznie. Po rozbudowie możliwości lotniska

wzrosną do 3,6 mln osób rocznie, a w godzinę będzie

można odprawić ok. 1,6 tys. podróżnych. Miniony rok dla

katowickiego lotniska był rekordowy. Port obsłużył

1.920.385 pasażerów, czyli o 75% więcej niż w roku

2004. Rok wcześniej z usług lotniska skorzystało niespełna

258 tys. osób. Wzrost zanotowano również w ruchu czarterowym:

w 2005 r. odprawiono 255,5 tys. pasażerów,

co oznacza 71% przyrost.

reklama

Regular connections via e-mail

Are you interested in what takes place at the Katowice-

Pyrzowice International Airport Do you want to receive

a free newsletter with current news about the airport, special

offers, interesting facts from the region and “Silesia Airport”

monthly magazine by e-mail If you have answered “yes” at

least once – please, fill in the questionnaire on the website

www.gtl.com.pl (“Silesia Airport” section). You will also be

able to find the next issues of our magazine there. Have

a nice time reading!


sylwetki people SILESIA airport 3-2006

Powietrze

Wprawdzie powszechnie sądzi się, że Dedal i Ikar byli

pierwszymi lotnikami, ale kobiety wiedzą swoje.

One na miotłach latały od zawsze. Tylko przez

zawiść mężczyzn są teraz w mniejszości. W średniowieczu

za odmowę przelecenia na miotle były palone żywcem.

Panie nie poddają się. Można je zobaczyć na lewym fotelu

kapitana transoceanicznych samolotów oraz statków

kosmicznych. W lotach orbitalnych uczestniczyło już ponad

40 kobiet. Do historii awiacji przeszły rekordzistki prędkości

i długości lotu: Swietłana Sawicka, Maria Sołowiowa,

Jacqueline Cochran, Jacqueline Auriol, Amelia Erhart czy

Hanna Reitsch. Podczas II wojny światowej wiele kobiet było

pilotami myśliwskimi. Do najsłynniejszych należą Lila Litwiak

i Klaudia Budanowa, które w sumie zestrzeliły 23 samoloty

wroga. Stefania Wojtulanis, Anna Leska i Jadwiga Piłsudska

(córka marszałka Józefa Piłsudskiego) jako pilotki jednostki

ferry dostarczały z fabryk samoloty na front. Latały one

w paramilitarnej organizacji Air Transport Auxiliary, utworzonej

dla pomocy lotnictwu wojskowemu. Pochodząca

z Podbeskidzia Adela Szarzec szefuje personelowi latającemu

w spółce córce narodowego przewoźnika, a Marta

Zawartko, do niedawna widywana w Katowicach, razem

z bratem Dominikiem latała na Airbusach A320 w Wizz Air.

Teraz podobno lata w Singapore Airlines. Wyśmienite wyniki

uzyskiwały panie w konkurencjach sportowych. Szło im tak

dobrze, iż w 1955 r. Międzynarodowa

Organizacja Lotnicza FAI postanowiła

zaniechać oddzielnego rejestrowania

rekordów ustanawianych przez kobiety

i mężczyzn. Imponujące osiągnięcia

ma na swoim koncie Pelagia Majewska,

która ustanowiła 17 rekordów

świata. Była także mistrzynią Europy

i trzecią w historii kobietą, którą uhonorowano

najwyższym wyróżnieniem

w szybownictwie - Medalem Lilienthala.

Medal ten przyznany został także Adeli

Dankowskiej. Jeśli sięgnąć do lat międzywojennych,

to nie sposób nie wspomnieć o Marii Youndze,

Wandzie Modliborskiej, Krystynie Ganowicz i sosnowiczance

Marii Tomaszewskiej. Obecnie znaczące sukcesy

międzynarodowe w szybownictwie odnosi Małgorzata Margańska.

Kobiety także są inżynierami lotniczymi. W bielskich zakładach

szybowcowych pracowała Irena Kaniewska, która

razem z Franciszkiem Kotowskim skonstruowała doskonałe

w rękach Pań

Air in Women’s Hands

Although it is generally thought that Daedalus and

Icarus were the first fliers, women know where it’s at.

They have been flying their broomsticks for ages.

Only because of men’s jealousy, they are now in minority.

In the Middle Ages they were burnt alive having declined to

fly a broomstick. The ladies do not give up. They can be

seen in the left chair of transatlantic airplanes and spaceships.

Over 40 women have already took part in orbital

flights.

The history of aviation knows speed and flight time

record holders, such as Swietłana Sawicka, Maria

Sołowiowa, Jacqueline Cochran, Jacqueline Auriol,

Amelia Erhart and Hanna Reitsch. During World War II

many women were fighter pilots. The most famous are

Lila Litwiak and Klaudia Budnowa, who shot down altogether

23 enemy planes. Pilots Stefania Wojtulanis, Anna

Leska and Jadwiga Piłsudska (Józef Piłsudski’s daughter)

were delivering planes to the front line. They were flying

in a paramilitary organization called Air Transport

Auxiliary, created as a help for military airforce.

Adela Szarzec, born in Podbeskidzie region, is a boss

of air personnel in an international company, and

Marta Zawartko, recently seen in Katowice, together

with her brother Dominik has been flying Airbus A320

in Wizz Air. Now she works in Singapore Airlines.

Women have also had great results in

sports competitions. They were so

good that International Aviation

Organisation (FAI) decided not to

register separately women’s and

men’s records. Pelagia Majewska can

boast herself with impressive achievements

as she is the 17 world records

holder. She was also a European

champion and the third woman in history

to be awarded Lilienhal’s Medal,

which is the highest honour in gliding.

Adela Dankowska has also been

awarded the same medal.

When talking about mid-war years one has to mention

Maria Younga, Wanda Modliborska, Krystyna Ganowicz

and Maria Tomaszewska from Sosnowiec. Nowadays it is

Małgorzata Margałska who is achieving international

success.

Women are also engineers. Irena Kaniewska, together

with Franciszek Kotowski, constructed great gliders (Fly,

8


SILESIA airport 3-2006

sylwetki

people a a

szybowce Mucha, Jastrząb, Bocian, Jaskółka i Czapla.

Na Śląsku Cieszyńskim bardzo popularna jest Maria Wardasówna

– pisarka i uczestniczka wielu rajdów kobiecych dookoła

Polski. Jej książki, przepojone miłością do latania, jak między

innymi „Maryśka ze Śląska”, ”Dziewczyna z chmur” czy

„Zew

Z

przestworzy”, wznawiane są do dziś.

„góry” na wszystkich w Międzynarodowym Porcie Lotniczym

Katowice spogląda Joanna Ozga, asystentka kontrolera

na pyrzowickiej wieży (TWR EPKT). Gdy kończy

dyżur, siada za sterami „czego się da”, bo ma licencje uprawniające

do latania samolotem, szybowcem i balonem. Jest

w dodatku instruktorem i egzaminatorem. To rzadkość. Niewiele

jest bowiem w Polsce osób mogących przyjmować egzaminy

państwowe. Córka pilota Stanisława Tazbira przyszła

na lotnisko z mamą „rozejrzeć się” i została do dziś.

- Chciałam być malarką, studiować na Akademii Sztuk Pięknych,

ale nic z tego nie wyszło. Lotnictwo wciąga jak czarna

dziura, ale nie żałuję. W aeroklubie na Muchowcu spędziłam

całe dorosłe życie. Tam poznałam męża (inż. Waldemar

Ozga jest jednym z najbardziej utytułowanych pilotów

balonowych w Polsce), tam wychowywał się syn Tymoteusz,

ale nie poszedł w ślady rodziców.

Wylaszowała, tj. wyszkoliła setki pilotów. Nie ma na Śląsku

człowieka związanego z lotnictwem, który nie znałby Joanny

Ozgi. Jak wspomina ppłk pil. Marek Zapiór, kierownik Aeroklubu

Śląskiego w latach 1980-1986, była nie tylko lubiana,

ale i szanowana przez uczniów. Pomimo dość zasadniczego

jak na kobietę podejścia do ludzi, ufano jej fachowości. Jako

szefowa wyszkolenia potrafiła przykuć uwagę kursantów.

- Niestety wyszkoliłam tylko dwie kobiety - mówi - panie

rzadko trafiają do lotnictwa. Chyba jeszcze zbyt mocno

pokutuje mit, iż jest to zajęcie dla mężczyzn.

Jako zawodniczka startowała na różnego rodzaju zawodach,

od Mistrzostw Europy po Igrzyska. Najczęściej jako

członek załogi balonowej męża, m. in. w Japonii, Indiach,

USA, Turcji. Teraz pomaga doprowadzić bezpiecznie do

celu samoloty komunikacyjne. Doświadczenie pilota bardzo

jest w tym pomocne, gdyż łatwiej wyobrazić sobie układ

samolotów w przestrzeni, skoro w powietrzu spędziło się niewiele

mniej czasu niż na ziemi.

Hawk, Stork, Swallow and Heron) in a gliders production

plant in Bielsko-Biała. Maria Wardasówna is very popular

in Cieszyn Silesia; she’s a writer and a participant of

many female races around Poland. Her books, e.g.

“Mary from Silesia”, “A Girl from Clouds” and “The Call

of Skies,” are filled with passion of flying; they are reissued

Keven today.

atowice International Airport is observed by Joanna

Ozga, a controller’s assistant in the control

tower of Pyrzowice (TWR EPKT). When she finishes

her shift, she sits in any machine available (as she has

license allowing her to pilot a plane, a glider and a balloon)

and flies. She is also an instructor and an examiner.

It’s rare. There are few people in Poland who can

examine at state exams. A pilot’s daughter arrived at the

airport with her mother, just to “look around” and she

stayed here.

- I wanted to become a painter and study at the Art

School, but this amounted to nothing. Aviation absorbs

you like a black hole, but I don’t regret. I spent my whole

adult life in an airclub in Muchowiec. That is where I met

my husband (Waldemar Ozga is one of the most awarded

balloon pilots in Poland), that is also where our son,

Tymoteusz, was brought up, but he didn’t follow in parents’

footsteps.

She trained hundreds of pilots. There is nobody connected

with aviation in Silesia who wouldn’t know Joanna Ozga.

According to lieutenant colonel Marek Zapiór, who was an

airclub supervisor in 1980-1986, she was not only liked,

but also respected by the students. Despite quite a straitlaced

attitude towards people, they trusted her competence.

As a training boss she could attract students’ attention.

- Unfortunately, I managed to train only two women – she

says - Women rarely appear in aviation. Probably, the myth

that it is a manly thing is still very strong in them.

As a contestant, she took part in many various competitions,

e.g. Europe Championships. Most often she was

a part of her husband’s balloon team member in

Japan, India, USA and Turkey. Now she helps in planes

safe landing. Her pilot experience helps her a lot, as it

is easier to imagine the configuration of planes in the

air if you have spent not less time in the air than on

earth.

Cezary Orzech

9


egion local SILESIA airport 3-2006

Michał Czarski

rozmawiamy z Marszałkiem Województwa

Śląskiego

We’re talking to Michał Czarski, the Marshal of Upper Silesia region

Warto

inwestować

w lotnisko

Airport

is Worth Investing in

- Panie marszałku, spotykamy się w dniu jubileuszu GTL. Czy

Pana związki z katowickim lotniskiem sięgają aż tak daleko

- Moje związki z GTL zaczęły się w 1994 roku, jako prezydenta

Sosnowca. Wówczas miałem możliwość poznania planów

związanych z rozwojem lotniska. Należałem do grona

prezydentów, którzy wyrazili gotowość kapitałowego zaangażowania

się w to przedsięwzięcie, choćby w wymiarze symbolicznym.

Port lotniczy jest bowiem jednym z istotnych instrumentów

wpływających na rozwój lokalny. Wówczas wizja rozwoju

była znacznie skromniejsza. Nikt nie zakładał aż tak

dynamicznego przyrostu pasażerów, z czym mamy do czynienia

zwłaszcza w ostatnich dwóch latach. Ten kolosalny skok

do przodu, ponad milion pasażerów rocznie, przy niewiele

ponad 200 tys. w roku 2002, kiedy stanąłem na czele samorządu

województwa, przerósł znacznie nasze oczekiwania.

- Mam przed sobą, opracowaną w 1995 r. przez British

Aerospace Consultancy Services prognozę ryku lotniczego dla

Katowic. Wynika z niej, w optymistycznym wariancie, że

w 2014 r. katowickie lotnisko może obsługiwać 4 mln

pasażerów rocznie...

- Ostrożność tych prognoz wynikała z klimatu ówczesnych lat.

Przypomnę, że był to dopiero początek przemian ustrojowych

i gospodarczych w Polsce. Zamykano kopalnie, huty, co

skłaniało do utyskiwań, że nic dobrego w tym województwie

nie da się zrobić. Na niektórych działało to deprymująco, ale

na szczęście dla większości był to czynnik mobilizujący. I oni

mieli racje. Po 3-4 latach rzeczywistość okazała się zupełnie

odmienna od tych ponurych przepowiedni.

- Ludzie latają, ale w dużej mierze za pracą. Czy zatem to okno

na świat nie będzie drzwiami z klamką po jednej stronie

- Nie, bo województwo śląskie jest regionem o dużej atrakcyjności

inwestycyjnej, a uwzględniając Walory Podbeskidzia,

Żywiecczyzny i Jury Krakowsko-Częstochowskiej także ciekawym

turystycznie. Jest to opinia oparta na licznych analizach,

chociażby ostatnio opublikowanej przez Instytut Badań nad

Gospodarką Rynkową, gdzie w rankingu regionów Śląsk uzyskał

pierwsze miejsce w kraju pod względem atrakcyjności

inwestycyjnej. Nie wytrzymuje też próby czasu stereotyp,

- We’re meeting on the day of GTL (Upper Silesian Aviation

Group) jubilee. Do your ties with Katowice Airport go back so

far

- My ties with GTL go back to 1994, when I was the president

of Sosnowiec. At the time I had a chance to to learn

about the airport development plans. I was in the group of

presidents who declared financial help to this enterprice,

even in a symbolic measure. The airport is one of the crucial

factors influencing local development. Then, the vision

of development was much simpler. Nobody could suppose

that such a dynamic growth in the passengers number (as

we could observe in the last 2 years) would occur. This

enormous jump ahead (over 1 million passengers a year,

in comparison to 200 thousand in 2002), since I took the

lead of the local government, has gone beyond my wildest

draems.

- I’m looking at the aviation market forecast for Katowice, prepared

by British Aerospace Consultancy Services in 1995.

According to the optimistic version from the document, in 2004

Katowice Airport would serve 4 million passengers a year…

- The cautiousness of the forecats resulted from the climate

of the then uears. I have to say that it was just the beginning

of structural and economical changes in Poland. The

coalmines and steelworks were being closed, which was the

reason of many complaints that nothing good could be

done here. Such actions could have a negative influence

on some pople but, fortunately, for the majority of them it

served as a mobilising factor. And they were right. After 3-

4 years, the reality turned out to be totally different from the

dreary forecast.

- People fly but generally to seek employment. Won’t this window

on the world turn into a door with a handle on just one

side

- No, because Silesian region is an attractive place for

investors and, taking into account the values of such regions

like Podbeskidzie, Żywiec region and Cracow-Częstochowa

Upland, it is also and interesting place for tourists. This opinion

is based on numerous analyses, e.g. on a recently pub-

10


SILESIA airport 3-2006

region

local

że w Krakowie świetnie się wypoczywa i mieszka, a na Śląsku

robi tylko interesy. Przedstawiciele dużych firm i międzynarodowych

korporacji, do których zwrócił się „Manager Magazin”

z pytaniem, które z miast – poza Warszawą – uważają za

najbardziej atrakcyjne w Polsce, uznali, że Górny Śląsk należy

do czołówki krajowej, przed Poznaniem, Trójmiastem

i Łodzią. Podkreślano wysokie tempo rozwoju gospodarczego,

dobre połączenia komunikacyjne z innymi miastami Polski

i Europy, korzystny stosunek zarobków do kosztów utrzymania

oraz szanse na zrobienie kariery zawodowej. Dostrzeżono

także to, co chyba nam umyka, a co jest cenione na

świecie – przyjazny stosunek do rodziny.

Port w Pyrzowicach zajmuje ważne miejsce na mapie gospodarczej

i turystycznej naszego regionu. Doskonała lokalizacja

w środku blisko trzymilionowej aglomeracji, a jednocześnie

troszeczkę na jej poboczu, sprawia, że nie jest uciążliwy dla

mieszkańców i może być czynny przez całą dobę. To rzadkość

na świecie. Już teraz, pod względem obsługi przewozów towarowych,

Pyrzowice wiodą prym wśród polskich lotnisk regionalnych.

Dobiegająca końca budowa drogi dojazdowej do

lotniska, realna perspektywa powstania za kilka lat autostrady

A1, która przebiegać będzie przez Pyrzowice, dobra sytuacja

finansowa GTL, pozwalają z optymizmem spoglądać w przyszłość.

Atrakcyjnym partnerem okazały się linie niskokosztowe,

zwłaszcza Wizz Air. Lotnisko jest otwarte dla wszystkich. Sądzę

zatem, że kolejni przewoźnicy będą otwierać nowe połączenia.

Znane mi są plany GTL do 2010 r. i nie dostrzegam

zagrożeń w ich realizacji. MPL zarabia na siebie i może przeznaczać

poważne środki na inwestycje. Akcjonariusze są życzliwie

i prorozwojowo nastawieni na przekazywanie niemałych

kwot na rozwój infrastruktury lotniskowej i około lotniskowej.

lished one prepared by Market Economy Research Institute,

where Silesia occupies the first place in the ranking of regions

attractive for tourists. Also, the stereotype that Cracow is a

nice place to live and rest, and Silesia – to make business, is

becoming outdated. The representatives of big companies

and international corporations, asked by “Manager

Magazine,” which of the cities, apart from Warsaw, they think

are the most attractive in Poland, said that Upper Silesia

belongs to the leaders, preceding such cities as Poznań,

Gdańsk and Łódź. They have mentioned the fast pace of

economical development, good communication links to

many Polish and European cities, a favourable wages to

maintanance costs ratio and professional career changes.

The airport in Pyrzowice occupies an important place on economical

and touristic map of our region. And excellent location

in the middle of almost 3-million agglomeration, and at

the same time a bit aside, makes it convenient for region

inhabitants and can be opened round the clock. It’s rare in

the world. Even now, as regards cargo transportation service,

Pyrzowice is in the lead among Polish regional airports. The

works on access road are coming to an end, real prospects

of A1 highway building, good financial situation of GTL,

allows us to look ahead with optimism. Low cost arilines,

especially Wizz Air, turned to be an attractice partner. The

airport is open for everybody. So, I think that the next airlines

will be opening new connections. I know GTL plans till 2010

and I do not see any obstacles in their realising. MPL earns

enough money to have means for investments. Shareholders

are favourably disposed and have pro-developmental attitude

towards transfering money on airport infrastructure

development.

reklama


egion local SILESIA airport 3-2006

6 marca 1991 r. powstało GTL,

spółka która obecnie zarządza

MPL Katowice

- Urząd Marszałkowski jest również akcjonariuszem GTL. Czy to

ułatwia dofinansowywanie przedsięwzięcia publicznego jakim jest

rozwój międzynarodowego portu lotniczego

- Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice według badań organizacji

Airport Cauncil International jest jednym z najdynamiczniej

rozwijających się lotnisk w Europie. Inwestowanie w lotnisko jest

więc nie tylko potrzebne dla rozwoju regionu, ale zapewne

będzie niezłą lokatą kapitału. Ambitne plany rozbudowy Portu

Lotniczego zmierzają do podwojenia powierzchni użytkowej

Portu Pasażerskiego oraz zwiększenia liczby odpraw do 3,6 mln

pasażerów rocznie. Prognozy te wymuszają na władzach GTL

konieczność wykorzystania terenów bezpośrednio przyległych do

portu oraz obligują do kreowania inicjatyw związanych z rozwojem

lotniska. Skoro Pyrzowice aspirują do roli lotniska tranzytowego,

niezbędna jest budowa bazy hotelowej i wielopoziomowych

parkingów, bez których trudno wyobrazić sobie nowoczesny

port lotniczy. W strefie okołolotniskowej powinna rozwinąć

się obsługa transportowa: gastronomia, stacje paliw, drobne

naprawy samochodów, a także handel i miejsca obsługi podróżnych.

Wspominam o tym, bo inwestowanie w Port Lotniczy jest

przedsięwzięciem długofalowym, ale też korzystnym dla samorządu

regionalnego, który w swych decyzjach kieruje się wizją

rozwoju województwa.

- Zbliżają się do końca prace nad powstaniem Górnośląskiego

Związku Metropolitalnego. Radni wszystkich zainteresowanych miast

konurbacji wyrazili zgodę na przystąpienie do Związku. Czy powstanie

wielomilionowej metropolii ułatwi rozwiązanie nabrzmiałych

od lat problemów, jak chociażby jednolitego systemu komunikacji

publicznej

- Powstanie Górnośląskiego Związku Metropolitalnego rodzi

nadzieję, że problemy trudne do rozwiązania przez pojedyncze

miasta, będą z powodzeniem realizowane przez 17 miast, które

zadeklarowały wolę współpracy w ramach metropolii. Dotyczy to

zarówno transportu publicznego, ochrony środowiska, jak

i zagadnień z dziedziny kultury czy szkolnictwa wyższego. Związek

metropolitalny może także z większą skutecznością, niż

poszczególne miasta ubiegać się o środki z Unii Europejskiej.

W rozdziale tych pieniędzy premiowane są bowiem inicjatywy

o charakterze ponadlokalnym. W tę koncepcję dobrze wpisują

się plany rozwoju lotniska. Rozpoczęta w ubiegłym roku rozbudowa

Terminalu Pasażerskiego i modernizacja istniejącej infrastruktury

pozwoli także dostosować się Pyrzowicom do wymogów

porozumienia wykonawczego z Schengen.

- Jak często Pan Marszałek jako pasażer odwiedza pyrzowickie lotnisko

- Nie rzadziej niż raz w miesiącu, ale niekiedy bywa, że częściej.

Mam więc okazję na bieżąco obserwować postęp prac przy rozbudowie

terminalu oraz infrastruktury w pobliżu lotniska. Przyznaję,

że zakres i tempo robót są imponujące.

- Dziękuję za rozmowę.

On the 6th March 1991 GTL,

a company managing MPL

Katowice, was created

- The Marshal’s Office is also a GTL shareholder. Does it facilitate

international airport financing

- Katowice International Airport, according to Airport

Cauncil International researches, is one of the most

dynamically developing airports in Europe. Investing in

the airport is not only helpful for the region, but it can

also be a good financial deposit. Ambitious plans of

the airport development are driving at doubling the airport

surface and increasing the number of passengers

checking-in to 3.6 million passengers a year. These

forecasts are compelling the GTL management to utilise

the area adjacent to the airport and obliging it to

undertake initiatives aiming at the airport development.

Since Pyrzowice aspires to the role of a transit airport,

it is necessary to build hotel infrastructure and multilevel

car parking towers; as it is hard to imagine a modern

airport without them. Transport service points,

catering service, gas stations, garages etc. should

appear in the neighbouring area. I’m talking about it

because investing in the airport is a long-term enterprise,

but it is also profitable for the local government,

which follows the vision of region development while

making decisions.

- The works to constitute the Upper Silesian Metropolis are coming

to an end. The aldermen of all the cities of the conurbation

have given consent to accede to it. Is the creation of severalmillion

metropolis going to solve heavy-weight issues, like

a uniform public transport

- The creation of the Upper Silesian Metropolis gives

hope that the problems difficult to solve by one city, will

be successfully solved by 17 cities which offered to participate

within the metropolis. The common issues cover

public transport, environmental protection, as well as

culture and the system of higher education. The

metropolis can also apply for funds from European

Union more efficiently than one city. In these funds allocation,

initiatives of regional character have priority

over the local ones. The airport development plans well

follow this concept. The works on passengers’ terminal

and infrastructure modernisation will adapt Pyrzowice

to the standards of Schengen Agreement.

- How often do you visit the airport in Pyrzowice

- At least once a month, but sometimes even more often.

Then I have a chance to be up-to-date and observe the

progression of works on passengers’ terminal and infrastructure

modernisation. I must admit that the range and

pace are impressive.

- Thank you for the interview.

12

Cezary Orzech


Magiczna

kraina

Magic Land


podróże journeys SILESIA airport 3-2006

Magiczna

kraina

Magic Land

Kornwalia to kraina mitów, tajemnic i legend. Oszałamiające

krajobrazy wybrzeża: strome klify i długie,

piaszczyste plaże. Dzikie wrzosowiska, dawne kamienne

kręgi, zamki i romantyczne wyspy. Ta część Anglii stanowi

odrębny administracyjnie i kulturowo obszar, którego

mieszkańcy posiadają nawet swój własny język. Jednak

ucieszy Was pewnie wiadomość, że wszyscy tutaj mówią

również po angielsku. Czy nabraliście już ochoty na odwiedzenie

tej magicznej krainy Jeśli tak, to zapraszamy, abyście

podążyli naszym śladem.

Przejeżdżając rzekę Tamar, która stanowi naturalną granicę

pomiędzy Devonem a Kornwalią lub jak ujęliby to Kornwalijczycy:

pomiędzy Kornwalią a Anglią, podążyliśmy

drogą A30 przez Bodmin Moor i dalej do St Ives, którego

widok z pobliskiego wzgórza zaparł nam dech w piersiach.

Biała, piaszczysta plaża o kształcie wielkiego półksiężyca

i morze tak niebieskie, że stapiało się z niebem.

W oddali: kilka łódek rybackich i biały żagiel przepływającego

jachtu. W malutkiej, portowej kafejce uraczyliśmy się

miejscowym specjałem „teacakes”. To pyszne pieczone ciasteczka

z rodzynkami, obficie posmarowane świeżym,

kornwalijskim masłem.

Nie mając czasu do stracenia podążyliśmy wąską drogą,

wijącą się wzdłuż wybrzeża do St Just. Za każdym zakrętem

naszym oczom ukazywały się coraz bardziej niesamowite

morskie pejzaże.

Chyba nigdzie indziej mordercza walka pomiędzy lądem

a morzem nie jest tak widoczna jak tutaj. Jej efektem są

strome, monumentalne klify, głębokie zatoki i sterczące

z nich ostre jak brzytwa skały.

W końcu dotarliśmy do St Just. Jeżeli „fish & chips” (ryba

z frytkami) jest narodowym daniem Anglików, to najlepszą

można zjeść właśnie tutaj. To była prawdziwa uczta!

W pobliżu St Just znajduje się najdalej wysunięty na zachód

punkt w Anglii: Cape Cornwall. Stąd do Kanady jest w prostej

linii 3000 km. Wybrzeże wije się tu dziko, skały przyjmują

najbardziej fantastyczne kształty, zaś morskie fale, po

długiej podroży przez Atlantyk, rozbijają się o nie z westchnieniem

ulgi.

Z Cape Cornwall, poprzez rozległe pola żonkili, udaliśmy

Cornwall, a land of myth, mystery and legend, of stunning

coastal scenery, craggy cliffs and long sandy

beaches. Wild moorland, ancient stone rows and

circles, castles and romantic islands. Part of England and

yet different, a place that even has its own language,

though you'll be pleased to know they all speak English.

Does this wet your appetite to travel there It did ours, so

follow in our footsteps.

Crossing the river Tamar that forms the traditional boundary

between Devon and Cornwall, or as the Cornish would

say between Cornwall and England, we followed the backbone

of Cornwall along the A30 road over Bodmin Moor

and on to St Ives where the views took the breath away.

A huge crescent of white sand with the sea so blue it

matched the sky. In the distance a few small fishing boats

and the white sails of a passing yacht. By the small harbour

we enjoyed toasted teacakes dripping with fresh Cornish

butter.

No time to lose, we followed the narrow twisting road

along the coast to St Just. At every turn there were more

14


SILESIA airport 3-2006

podróże

journeys

się na południe. W Wielkiej Brytanii rośnie więcej żonkili

niż w którymkolwiek innym kraju, a najwięcej właśnie

w południowej Kornwalii. Nagle zza skał wyłoniła się

Mount's Bay i mała wysepka St Michael's Mount, nad którą

góruje średniowieczne opactwo. Dokładnie takie, jak to

w Mont St Michel we Francji.

Późnym popołudniem dotarliśmy do Perranporth. Nasz

hotel był położony tak blisko morza, że fale Atlantyku szumiały

tuż za oknem, a surferzy ujeżdżali je nie dalej niż pięć

metrów od nas. Podczas odpływu fale ustępowały miejsca

dziesięciokilometrowemu pasowi plaży, idealnie nadającej

się Nna długie spacery i rozmyślania.

azajutrz odwiedziliśmy Eden’s Project, który zgodnie

ze swą nazwą jest prawdziwym, tyle, że stworzonym

przez człowieka rajem. „Raj” ten kontynuuje wielką

tradycję kornwalijskich ogrodów, takich jak Trebah, Heligan

czy Tresco. Eden’s Project znajduje się w dawnym

kamieniołomie, w którym kiedyś wydobywano kaolin,

a który teraz przekształcono w jeden ze współczesnych

cudów świata. Mieszczą się tutaj jedne z największych

szklarni na świecie. Największa z nich nosi nazwę Tropikalnego

Biomu. Odtworzono w niej tropikalny las równikowy.

Można tu zobaczyć olbrzymie, egzotyczne drzewa, pnącza,

orchidee, bromelie i inne ciekawe rośliny. Rosną tu bananowce,

papaje, palmy kokosowe i kawowce. Długo rozkoszowaliśmy

się wysoką temperaturą Biomu, szczególnie,

że pogoda na zewnątrz była iście angielska.

Wizyta w Kornwalii byłaby niekompletna bez odwiedzenia

zamku legendarnego króla Artura w Tintagel. Zamek położony

jest częściowo na stromym wybrzeżu, a częściowo na

skalistej wysepce, połączonej z lądem wąskim mostem

i długim ciągiem stromych schodów. Warto zdobyć się na

wysiłek i wejść na szczyt zamku. Nagrodą będą spektakularne

widoki, a przy odrobinie szczęścia może uda się zobaczyć

którąś z mieszkanek oceanu – fokę.

Przecinając Bodmin Moor ruszyliśmy w dalszą drogę. Mijaliśmy

stare wioski, takie jak Chysauster, mającą ponad

3000 lat, a także wiele monumentalnych, kamiennych

budowli, takich jak Lanyon Quoit. Ta dziwna skała, prawdopodobnie

pochodząca z epoki kamiennej, ma wydrążony

w samym środku okrągły otwór, z którym związana jest

legenda. Jeśli bezdzietni małżonkowie przejdą przez otwór

o północy przy pełni księżyca, zostaną rodzicami w ciągu

roku. Nie zaryzykowaliśmy na wypadek, gdyby legenda

miała okazać się prawdziwa!

Na południowym wybrzeżu można znaleźć ciche, małe

amazing seascapes and dramatic cliffs to enjoy. If Fish and

Chips are the national dish of England then the very finest

are to be found in St Just. We gorged ourselves.

Nearby is the most western point in England, Cape

Cornwall. From here the Atlantic stretches over 3000 Km to

Canada with not even a speck of land between. The cliffs

here are twisted and contorted into fantastic shapes and the

waves, after their long journey across the ocean, crash

against them to spectacular effect.

On to the south coast, passing fields of daffodils, England

grows more daffodils than any other country and most of

these are grown in southern Cornwall. Suddenly we saw

Mount's Bay and the small island of St Michael's Mount surmounted

by its ancient abbey, all reminiscent of Mont St

Michel in France.

Late afternoon we reached Perranporth. Our hotel in

Perranporth was so close to the sea that the Atlantic

ocean rushed past the window and surfers rode the

waves no more than 5 metres from our view. When the tide

was out then the waves were replaced by a 10 Km long

stretch of beach, ideal for long contemplative walks.

Next day we visited Eden’s project, well named as it truly is

the modern garden of Eden, continuing the great tradition

of Cornish gardens, Trebah, Heligan and Tresco to mention

just a few. Eden’s project occupies an exhausted China Clay

15


podróże journeys SILESIA airport 3-2006

quarry, the enormous pit having been transformed into one

of the wonders of the modern world. Within it are the largest

greenhouses in the world, the most spectacular being the

Tropical Biome. Here has been recreated a tropical rain forest,

see massive trees hanging with vines of every kind,

orchids, bromeliads and all types of tropical plants. See

bananas, papaya, coconuts and coffee freely growing.

Revel in the heat, especially if the weather outside is disappointing.

No visit to Cornwall would be complete without we pay our

respects to its legendary King Arthur..

King Arthur's castle in Tintagel stands impresssively high

above the ocean on a rocky island joined to the mainland

by a narrow bridge and a long flight of steep steps. It is well

worth the effort for the glorious and stunningly spectacular

views along the coast from the summit.

osady rybackie, a także wioski, takie jak Mousehole

(dosłownie „mysia dziura”), zbudowaną wokół małej, wtulonej

w skały zatoczki, tworzącej naturalny port. Takich

miejsc jest na wybrzeżu kornwalijskim wiele. Naszym ulubionym

jest jednak Looe i jego małe domki, przyklejone

w nieładzie do stromych zboczy. Looe jest niewielkim portem

rybackim. Widok powracających o zachodzie słońca

kutrów rybackich oraz biel żagli jachtów, okrążających boje

w zatoce, na długo pozostanie w naszej pamięci.

To wszystko, to jedynie przedsmak tego, co ma do zaoferowania

Kornwalia. Aby móc w pełni docenić jej piękno,

trzeba odwiedzić ją samemu.

Crossing Bodmin Moor we passed ancient villages such as

Chysauster, thought to be over 3000 years old and many

early stone works including Lanyon Quoit. This strange

rock, probably erected during the stone age, has a round

hole cut right through the middle of it and has a legend

attached. It is said that if a childless couple climb through

the hole at midnight on the night of the full moon then they

will be parents within the year. In case it is more than just a

legend we did not risk it!

The north coast, battered by the Atlantic is wilder and

more exposed than the south. On the south coast you

find quiet little fishing villages and the estuaries of rivers

that tumble down from the moor. Villages like

Mousehole, literally mouse hole, built around a small

cove cut into the cliffs by the sea and forming a natural

harbour. There are so many such places along this coast,

but our favourite must be Looe. A jumble of buildings lining

tiny streets all squeezed into a narrow valley at the

bottom of steep sided hills. Looe is a fishing port and our

lasting memory is of standing on the end of the Banjo

Pier as the sun went down watching the fishing boats

return and the last of the sailing yachts racing around the

buoys in the bay.

We can only give you a tiny taste of all that Cornwall has

to offer, to fully appreciate it you have to visit it for yourself.

16

T. H. zdjęcia/ photos by Tomasz Zobek


SILESIA airport 3-2006

konkurs competition


FOTO

KONKURS

3 marca 2005 r. w Międzynarodowym

Porcie Lotniczym Katowice wylądował

największy samolot transportowy

na świecie. Dowodzi to, iż pyrzowickie

lotnisko jest zdolne do przyjęcia

maszyn każdego typu. Tym razem

prosimy o podanie pełnej nazwy i typu

tego „giganta”, a za wskazanie jego

wymiarów przyznamy nagrody specjalne.

Odpowiedzi prosimy nadsyłać do dnia

30 kwietnia 2006 r. na adres:

redakcja@gtl.com.pl

NAGRODY CZEKAJĄ!

reklama

PHOTO

COMPETITION

On the 3rd of March 2005

the biggest cargo aircraft in

the world landed at the Katowice

Airport. It proves that the airport in

Pyrzowice is capable of welcoming

any type of machine. This time we

ask you to give a full name and

a type of this “giant.” Additionally,

if you give its dimensions, we have

special prizes for you.

Please, send the answers to:

redakcja@gtl.com.pl

by the 30th April 2006.

THE PRIZES ARE WAITING!


Katowickie okn


o na świat

Katowice Gateway to the World


15 lat minęło 15 years have passed SILESIA airport 3-2006

Katowickie okno na świat

6 marca to dobra data dla śląskiego lotnictwa. Tego dnia,

1945 roku, zanim na dobre umilkły armaty, wznowił działalności

PLL "LOT", uruchamiając połączenie na trasie Warszawa

Katowice, a w 1991 r. powstało Górnośląskie

Towarzystwo Lotnicze S.A.

Na samym początku samoloty korzystały z lotniska na

Muchowcu. W latach 1946 -1947 została wybudowana

betonowa droga startowa o długości 1250 m. Niestety,

w niespełna w rok po oddania pasa do użytku, na skutek

eksploatacji górniczej prowadzonej wbrew przedwojennej

umowie, zostały zauważone pierwsze odkształcenia. Węgiel

okazał się potrzebniejszy. Ruchy górotworu z powodu tąpnięć

były tak znaczne, że 15 czerwca 1958 r. lotnisko Katowice-Muchowiec

zostało zamknięte dla regularnej komunikacji

powietrznej.

Przystąpiono do prac studyjnych nad wybraniem innego

terenu pod budowę nowego portu. Niestety, brane pod

uwagę tereny w Piotrowicach, Panewnikach, Urbanowicach

i Gardawicach, a przede wszystkim w Balinie pod Trzebinią

albo już były przeznaczone na inne cele, albo nie posiadały

wystarczająco dużo wolnego terenu. Podjęto decyzje

o udostępnieniu cywilom przez wojsko pasa startowego

w Pyrzowicach na zasadzie współużytkowania. Na drodze

Katowice gateway to the world

The 6th of March is a good date for Silesian aviation. On

that day, soon before World War II ended in 1945, Polish

Airlines “LOT” had resumed its activity and had opened

Warsaw-Katowice connection. In 1991 Górnośląskie

Towarzystwo Lotnicze SA (Upper Silesian Aviation Group)

came into existence.

At the very beginning the planes were using the airport in

Muchowiec. In the years 1946-1947 a concrete 1250-

metre-long runway was built. Unfortunately, after a yearlong

functioning, the first surface distortions were to be

seen. The reason were mining works, conducted underground

in spite of pre-war contracts. But the coal turned to

be more important. The rock mass movements were so

strong that the airport in Muchowiec was closed for regular

communication on the 15th June 1958.

The works to select a place for a new airport started.

Unfortunately, the terrains taken into consideration in

Piorowice, Panewniki, Urbanowice and Gardawice, and

especially in Balina, either had already been selected for a

different purpose, or weren’t big enough. The Pyrzowice airport

authorities decided to provide an access to one runway

for civilians. The runway, whcich had been expanded in

1964 to 2380 m of length and 60 m of width, could serve

also civilian airplanes. The only thing to do was to built an

airport building and to assure technical infrastructure. By

the end of 1969 a small (550 m2) passenger terminal, two

taxi runways and an apron were built.

20


SILESIA airport 3-2006

15 lat minęło 15 years have passed

startowej, rozbudowanej w 1964r. do 2380 m długości

oraz 60 m szerokości, mogły bezpiecznie operować samoloty

pasażerskie. Potrzeba było tylko wybudować budynek

portu i zaplecza technicznego. Do końca 1969 r. powstał

niewielki terminal pasażerski (550 m2), drogi kołowania

i przeddworcowa płyta postojowa. Wznowienie ruchu lotniczego

z Katowic nastąpiło 6 października 1966 r. lotem do

Warszawy.

Nowe sezonowe kierunki były otwierane i zamykane

w zależności od potrzeb, między innymi do Gdańska,

Air traffic reopening took place on the 6th October 1966

with a flight to Warsaw.

New seasonal direction were being opened and closed,

depending on the needs; these were flights to Gdańsk,

Koszalin, Poznań and other big cities. The charters to

Bulgarian holiday resorts on the Black Sea, also took place.

Domestic connections were quite popular, although rather

small-sized plane were used (like An-24).

For several years over 100 thousands travelers had been

choosing this form of transport every year. Ticket prices

escalation and deteriorating situation of the country, as well

as more and more common highjack trials, discouraged the

authorities not only from development but also from keeping

the status quo of domestic flights, which finally were

suspended. When on October 28th, 1990 the last Polish

Airlines plane took off from Katowice to Warsaw, the fact

wasn’t even mentioned in local media.

In the unlucky year only 14 passengers were dispatched

daily. This was the time of great recession, mostly caused by

Koszalina i Poznania. Odbywały się również czartery do

czarnomorskich kurortów w Bułgarii. Połączenia krajowe

cieszyły się dużym zainteresowaniem pomimo, iż odbywały

się stosunkowo niewielkim samolotami An-24.

Przez kilka lat z rzędu z tej formy podróżowania korzystało

ponad 100 tys. pasażerów rocznie. Wzrost cen

biletów oraz pogarszająca się sytuacja gospodarcza

w kraju, a także coraz częstsze próby porwań samolotów

zniechęcały władze nie tylko do rozwoju, ale i do utrzymywania

połączeń krajowych, które w końcu zostały

zawieszone. Kiedy 28 października 1990 r. odleciał

z Katowic do stolicy ostatni rejsowy samolot PLL LOT,

faktu tego nie odnotowała nawet lokalna prasa.

W feralnym roku odprawiano średnio 14 pasażerów

dziennie. Był to czas wielkiego zastoju, w dużej mierze

spowodowanym zawirowaniami politycznymi w naszym

kraju. Sytuacja ta zaniepokoiła władze wojewódzkie.

Nikomu nie mieściło się w głowie, by Śląsk mógł się

political situation in our country. The provincial authorities

were bothered by the situation. Nobody could ever think

that Silesia would develop without a well-functioning airport.

In the province development strategy, the communication

infrastructure problem has been given priority meaning.

21


15 lat minęło 15 years have passed SILESIA airport 3-2006

dalej rozwijać bez sprawnego portu lotniczego. W programie

strategicznym rozwoju województwa katowickiego

(po reformie administracyjnej „śląskiego”), problem

infrastruktury komunikacyjnej otrzymał priorytetowe znaczenie.

7 lutego aktem notarialnym, a 6 marca 1991r. sądowym

wpisem do rejestru handlowego (pozycja RHB 6257), zostaje

założone Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA. Pierwszą

jego siedzibą jest skromne kilkupokojowe biuro, wynajmowane

w budynku przy ul. Dąbrowskiego 22 w Katowicach,

gdzie pracowało 9 osób, w tym 3 w niepełnym

wymiarze godzin. Obecnie MPL Katowice w Pyrzowiach

daje pracę dla ponad tysiąca ludzi.

Pierwszymi akcjonariuszami GTL byli: Skarb Państwa -

reprezentowany przez wojewodę, Centrum Naukowo-Produkcyjne

Systemów Sterowania Mera-Ster, Bank Handlowo-

Kredytowy SA, BHK-International Consulting i Fortrade

Leasing SA. Statutowym zadaniem GTL SA jest między innymi

”podejmowanie wszelkich działań dla przygotowania

i wykonywania transportu lotniczego, pasażerskiego i towarowego,

usług lotniczych i towarzyszących.” Zaczęła się

praca od podstaw.

On the 7th February by notarial act, and on the 6th March

1991 by judicial entry in Register of Companies (position

RHB 6257), the Upper Silesian Aviation Group (GTL) was

founded. Its first premises was a few-room office, rented in

the building at 22 Dąbrowski Street in Katowice, where

only 9 people were employed (including 3 part-time ones).

Nowadays the airport in Katowice employs over a thousand

people.

The first shareholders were the Exchequer (represented by

the province governor), Centrum Naukowo-Produkcyjne

Systemów Sterowania Mera-Ster, Bank-Handlowo

Kredytowy SA, BHK-International Consuling and Fortrade

Leasing SA. One of the points in the company statute is to

“undertake every action possible to prepare and perform air

transport and additional service, for passengers and

cargo.” The works started.

Today, in the era of open skies, army reduction, cheap airlines

and a million passengers every year, it is hard to

imagine that all that happened only 15 years ago. On the

27th March 1993 with the flight to Frankfurt, international

connections were opened.

The redevelopment is always more difficult than building

everything de novo. “Budoprojekt” was the company

which decided to plan the modernization and development

of the terminal, which had been in contrast to any

infrastructure standard. It kept the same characteristic

22


SILESIA airport 3-2006

15 lat minęło 15 years have passed

Dziś, w dobie otwartego nieba, redukcji armii, niskokosztowych

linii lotniczych oraz ponad miliona odprawionych

pasażerów w ciągu roku trudno uwierzyć, że to

wszystko działo się zaledwie 15 lat temu. 27 marca

1993 r. lotem do Frankfurtu wznowione zostały połączenia

międzynarodowe. Modernizacja jest z reguły trudniejsza

niż budowanie od nowa. Zaprojektowania rozbudowy

oraz modernizacji skromnej, nieodpowiadającej

żadnym normom infrastruktury terminala podjął się

„Budoprojekt”. Kolejne etapy rozbudowy są konsekwencją

tego pierwszego projektu. Terminal pasażerski utrzymany

jest zatem od początki w tym samym stylu z charakterystyczną

kolorystyką – błękitu, beżu i bieli. 1 maja

GTL SA przejęło od PP Porty Lotnicze zarząd nad już Międzynarodowym

Portem Lotniczym Katowice w Pyrzowicach.

Ludzie zaczęli latać w interesach i prywatnie. Okazało

się, że ponad 60% największych firm regionu utrzymuje

intensywne kontakty zagraniczne i wysyła swoich

pracowników na delegacje przynajmniej raz w miesiącu,

i to w 40% korzystając z samolotu jako środka transportu.

Kiedy zapadła decyzja o przystąpieniu Polski do Unii

Europejskiej sprawy nabrały tempa. Zgodnie z harmonogramem

przebiegają prace przy budowie kolejnego

modułu terminala pasażerskiego. Obecna powierzchnia

użytkowa z 7.600 m2 powiększy się do 15.700 m2.

Na 35. stanowiskach odprawy biletowo-bagażowej

„check-in” (obecnie jest ich 17) obsłużyć będzie można

w ciągu godziny do 1.170 pasażerów. Roczna, tzw. przepustowość

wzrośnie z 1,6 mln do prawie 3,6 mln. Rozbudowany

parking może pomieścić 1.450 samochodów

osobowych i 16 autokarów i będzie sukcesywnie powiększany.

Agencja Ruchu Lotniczego wybudowała nowoczesny

ośrodek radiolokacyjny, który niebawem przejmie gros

pracy radaru w podkrakowskich Balicach. Jest on częścią

nowego systemu kontroli ruchu lotniczego w naszym

kraju, jaki ma powstać do końca 2008 r. Lotnisko będzie

zatem jeszcze bezpieczniejsze, większe i bardziej przyjazne

dla pasażerów oraz linii lotniczych (o ile to jeszcze jest

możliwe).

coloring of blue, beige and white after modernization,

though.

On 1st May GTL SA took administration control over

Katowice International Airport in Pyrzowice. People started

to travel. It turned out that over 60 per cent of the biggest

companies in the region maintain intensive international

contacts; they send their employees for business trips at

least once a month and use a plane as a means of transport.

When the decision of Polish access to European Union

was made, the works accelerated.

According to the work plan, another module of passengers

terminal is now under construction. The presently used surface

from 7.600 m2 will be enlarged to 15.700 m2. Also,

35 (presently 17) check-in points will be able to serve 1.170

passengers an hour. The yearly output will grow from 1.6 to

almost 3.6 million. The enlarged parking lot can place

1.450 cars and 16 coaches, and it will be being successively

enlarged.

Air Traffic Agency has build a modern radar center, which

will soon take over the work of the radar in Balice. It is a

part of the new air traffic control system in Poland, the creation

of which should be finished by the end of 2008. The

airport will then be safer, bigger and friendlier to passengers

and airlines (if it’s possible).

Cezary Orzech


egion local SILESIA airport 3-2006

Katowicki

„Labirynt”

można polubić

It’s nice to get lost in

“Labyrinth”

Górny Śląsk kojarzy się zapewne większości przyjeżdżającym

z kopalniami, hutami, roladą, kluskami

i czerwoną kapustą. Warto się osobiście dowiedzieć,

że to nieaktualny stereotyp. O tym, że dominacja

przemysłu ciężkiego w tym regionie to przeszłość, można

się przekonać już jadąc autobusem czy samochodem. Ba,

nawet z okien lądującego w Pyrzowicach samolotu widać

inny niż przed laty krajobraz. Ale czy na Śląsku można

dobrze zjeść i spędzić czas w miłej atmosferze Oczywiście.

Jednym z lokali zdolnych spełnić wymagania najbardziej

nawet wymagającego klienta jest katowicki „Labirynt”.

Restauracja położona w ścisłym centrum miasta, a jednak

oferująca niespotykaną atmosferę spokoju i intymności.

Jeszcze pięć lat temu była to zwykła piwnica, w której przechowywano

węgiel i kartofle. Właściciel „Labiryntu” -

Tomasz Klyta z dumą prezentuje zdjęcia przedstawiające

opłakany stan obiektu z tamtego okresu. Z dumą, bo teraz

„Labirynt” to przytulny, nowoczesny lokal, oferujący smaczne

jedzenie, różnorodne drinki i stwarzający warunki do

towarzyskich czy biznesowych spotkań.

Restauracja składa się z kilku kameralnych sal. Każda ma

swój charakter, podkreślony przez ścienne malowidła, stylowe

meble i wystrój. Można więc zasiąść przy chłopskiej,

wielkiej ławie, ale też na miękkim krześle czy puchatej sofie.

Wszędzie palą się świece i dyskretne kadzidełka, wytwarzające

aurę tajemniczości. Restauracja może jednocześnie

przyjąć ok. 70 osób. Latem funkcjonuje także uliczny ogródek

pod parasolami. Elegancko ubrany personel, wyposażony

w nowoczesne, bezprzewodowe terminale, zjawia się

szybko i błyskawicznie przekazuje zamówienie do kuchni.

Zjeść można bardzo różnorodnie. Menu zadowoli zarówno

lubiących mięso, jak i zdeklarowanych wegetarian. Polecenia

warte są rybne i mięsne potrawy (polędwiczki i dziczyzna

„palce lizać”), podawane na okrągłych, marmurowych

płytach, rozgrzanych do temperatury 300 stopni Celsjusza.

Na przeciwległym biegunie są placki ziemniaczane ze śmietaną

i… prawdziwym, czerwonym kawiorem. Bogato przedstawia

się zestaw drinków. Firmowe to „Zazdrość”, „Pożądanie”,

„Chciwość”, „Pycha” i „Złość”. Na pewno wybiorą

również coś dla siebie koneserzy win z całego świata.

Upper Silesia is by majority of visitors associated with

coalmines, steelworks, roulades, potato dumplings and

red cabbage. It is worth getting to know that this stereotype

is no longer up-to-date. The domination of the heavy industry

in this region belongs to the past; it can be easily noticeable

from a bus or car window. What’s more, even through the window

of the plane landing in Pyrzowice, one can see a landscape

different than years ago. But can you have a good meal and

spend time nicely in Silesia Certainly. One of the places meeting

with requirements of the most demanding customer is

“Labyrinth” in Katowice.

The restaurant is situated in the very city center, but it offers an

exceptional atmosphere of peace and privacy. Only five years

ago the place was just a cellar, in which coal and potatoes were

kept. “Labyrinth” owner – Tomasz Klyta – proudly presents photographs

showing the place in pitiful conditions from that period.

Proudly, because “Labyrinth” is today a cozy, modern place,

offering delicious food, various drinks and creating great conditions

for private or business meetings.

The restaurant consists of several private rooms. Each of them has

its own character, intensified by wall paintings, stylish furniture and

décor. You can sit on a rustic, huge bench, but also in a soft chair

or a fluffy sofa. There are candles burning everywhere, as well as

joss sticks, creating the atmosphere of mysteriousness.

“Labyrinth” can host about 70 people at a time. In the summer

there is a city garden with sunshades. Elegantly dressed staff,

equipped with modern wireless terminals, appear immediately

and quickly pass the orders to the kitchen.

www.labirynt.katowice.pl, e-mail: labirynt15@wp.pl

Katowice, ul. Staromiejska 12

tel. +48 (32) 352 13 20, fax +48 (32) 352 13 20

24


SILESIA airport 3-2006

region

local

Jadłospis nie wyczerpuje jednak oferty „Labiryntu”. Unikalność

lokalu polega również na tym, że klient, który nie znajdzie

w karcie niczego, co mogłoby go zadowolić, może

sam skomponować swój posiłek. Jeżeli tylko będzie możliwa

realizacja, kucharze błyskawicznie przygotują wymyślone

danie.

Właściciel jest codziennie w lokalu i próbuje wszystkiego

osobiście. Chodzi o to, by klient wyszedł zadowolony i chętnie

wracał. Temu także służy nowoczesna aparatura nagłaśniająca.

Muzyka jest wszechobecna, ale stonowana,

pozwalająca na spokojną rozmowę przy stoliku. W każdy

piątek można w „Labiryncie” posłuchać muzyki na żywo.

Bywa, że jest to kwartet smyczkowy, a bywa, że DJ. O tym,

że restauracja cieszy się dobrą renomą, świadczyć mogą

choćby wiszące na ścianach liczne podziękowania

i pochwały, pozostawione tu przez gwiazdy filmu, estrady,

mediów czy polityki. Stali klienci mogą liczyć na kilkunastoprocentowe

rabaty. Ceny można negocjować także przy

okazji organizowania w „Labiryncie” imprez zamkniętych:

rodzinnych, towarzyskich, biznesowych. Pomyślano też

o zagranicznych klientach (obsługa mówi po angielsku

i niemiecku) oraz o bezpieczeństwie – zasilanie awaryjne

i dobrze oznakowane wyjście, nawet w przypadku braku

prądu. To ważne, bowiem restauracja znajduje się w podziemiach.

Właściciele „Labiryntu” chcieli stworzyć lokal niepowtarzalny,

inny. Udało się im to w stu procentach.

The food offered is various. The menu will satisfy both meet lovers

and avowed vegetarians. We would recommend meet and fish

meals, like loins and venison (yummy!), served on round, marble

plates, heated to 300 degrees centigrade. There are also potato

pancakes with sour cream and… with real, red caviar.

The selection of drinks is rich as well. The specialties are

“Jealousy”, “Lust”, “Greed”, “Pride” and “Anger”. Wine connoisseurs

from all over the world will also find something for

themselves.

The menu is not the only thing that “Labyrinth” has to offer. Its

unique character allows a client to prepare their own dish if noting

from the menu satisfies them. The cooks will immediately prepare

the dish, if its realization is possible. The owner is present at

the restaurant everyday and tastes everything personally. The

thing is that a client should leave satisfied, which will make him

return willingly. The audio equipment serves the same aim. The

music is omnipresent, but soft, allowing a relaxed conversation by

the table. Every Friday in “Labyrinth” you can listen to live music.

Sometimes it is a string quartet, sometimes a DJ.

The fact that the restaurant enjoys a good reputation is manifested

by many thank-you notes, left here by film stars, people

working in media and politicians. Regular customers can

count on discounts of over a dozen per cent.

When you organize private parties: for family,

friends or business partners, you can negotiate the

prices. They have also thought about foreign customers

(the staff speak English and German) and

about safety – there is emergency power source

and a well-labeled emergency exit. It’s very important,

as the restaurant is situated underground.

“Labyrinth” owners wanted to create a unique

and different place. They succeeded in 100 per

cent.

reklama

Zbigniew Piotrowski


Orzech w niebie Orzech in heaven SILESIA airport 3-2006

Podniebne

opowieści

Czarka Orzecha

Soaring tales

by Czarek Orzech

U-2 nie tylko gra

Lockheed U-2, znany bardziej z amerykańska jako You Two,

od którego to przyjęła nazwę znana irlandzka grupa rockowa,

jest samolotem od początku do końca produkowanym celem

przeprowadzania misji szpiegowskich. Jego głównym konstruktorem

jest genialny inżynier-wizjoner Clarens Kelly Jonhson,

który zaprojektował maszynę przez wiele lat niemożliwą

do zestrzelenia przez radzieckie myśliwce. W niespełna rok od

podpisania kontraktu z wojskiem, latem 1955 r. prototyp

wzbił się w powietrze. Osiągi samolotu okazały się wręcz niewiarygodne:

pułap do 27 km, zasięg ponad 10 tys. km.

Samolot zatem bezkarnie mógł latać nad Związkiem Radzieckim.

MiGi-19 nie były w stanie wspiąć się na taki pułap,

a MiG-ów 21 i 25 jeszcze nie było. Szpiegowskie misje trwały

do 1 maja 1960 roku, kiedy to jedna z czternastu wystrzelonych

w kierunku U-2 nowych rakiet typu SA-2 uszkodziła

delikatną maszynę i ta spadła w okolicach Swierdłowska.

Wcześniej jedna z rakiet zestrzeliła własnego MiGa. Pilot U-2

Gary Powers wyskoczył na spadochronie i został aresztowany.

Na nic mu się zdało posiadanie przy sobie 7,5 tysiąca rubli,

24 złotych monet i wydrukowanych w 14. językach informacji

z obietnicą sowitego wynagrodzenia za pomoc

udzieloną pilotowi. Po publicznym procesie

pilota skazano na 10 lat wiezienia, który

w niecałe dwa lata później został

wymieniony na agenta KGB

Rudolfa Abela. Gary Powers

zginął w 1977 r. pilotując

śmigłowiec patrolowy

nad Los Angeles.

U-2 does not only play

Lockheed U-2, more popular under its American name “You

Two”, whose symbol was adopted by a well-known Irish rock

band, is a plane produced only in order to complete spy missions.

His chief design engineer is a genius and visionary

engineer Clarens Kelly Jonhson who constructed a machine

which was impossible to be shot down by Soviet fighters for

many years. After only a year since the contract with the army

has been signed, in summer 1955, the prototype rose up to

the air. The parameters of the plane proved to be just incredible:

the ceiling up to 27 km, the flying range over 10 thousand

km. This plane then could fly over the Soviet Union

unpunished. MIGS-19 were not able to reach such ceiling

and MIGS-21 and 25 were non-existent at that time. Spy

missions were continuously carried out until 1 May 1960,

when one of the fourteen SA-2 missiles of a new type fired

towards U-2 damaged the delicate machine which fell down

in the area of Swierdłowsk. Just before that one the missiles

shot down the Soviet own MIG machine. The pilot of U-2

Gary Powers parachuted and got arrested. The fact that he

had 7,5 thousand rubles, 24 golden coins and leaflets printed

in 14 languages informing on the lavish reward offered

in return for help given to the pilot did not help him much.

During the public trial the pilot was convicted to a 10

year sentence. After less than 2 years he was

exchanged for a KGB agent, Rudolf

Abel. Gary Powers was killed in

1977 while piloting a patrol

helicopter over Los

Angeles.


SILESIA airport 3-2006

Orzech w niebie

Orzech in heaven

Pieter Bruegel Upadek Ikara

Współczesny Dedal

Wszyscy znamy mityczną opowieść o Dedalu i Ikarze,

którzy uciekli z pałacu króla Minosa, przelatując nad

morzem na skrzydłach wykonanych z piór i wosku. Dedalowi

się to udało, niestety jego syn Ikar utonął. Ich skrzydła

to były pierwsze skonstruowane przez człowieka mięśnioloty.

Podobny mechanizm próbował skonstruować

Leonardo da Vinci, ale niestety nie wiedział, że mięśnie

ludzkie są za słabe, aby skutecznie machać skrzydłami.

Dopiero wynalezienie szybowców, superlekkich materiałów

i sprawnych śmigieł pozwoliło na skonstruowanie

samolotu ze śmigłem napędzanym za pomocą przekładni

rowerowej.

W połowie lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia grupa

zapaleńców z Instytutu Technologicznego w Massachusets

postanowiła urzeczywistnić mityczny przelot z Krety

na Peloponez, czyli pokonać ponad 115 km. Było to

olbrzymie wyzwanie techniczne, gdyż samolot miał być

niezwykle lekki. Po wielu próbach skonstruowano mięśniolot

ważący zaledwie niecałe 32 kg, o rozpiętości

skrzydeł wynoszących 34 metry. Całość napędzało śmigło

o średnicy 3 m i 44 cm. Po serii prób, wiosną

1988 r. samolot o nazwie Dedalus został przetransportowany

na Kretę. Historyczny lot rozpoczął się rankiem

23 kwietnia. W kabinie Dedalusa, przypominającego

wyglądem przeźroczystą ważkę, zasiadł grecki mistrz

kolarski Kanellos Kanellopulos. Lot na wysokości 5-8 m

przebiegał bardzo spokojnie przy sprzyjającym wietrze ze

średnią prędkością 30,5 km/h. Po 3 godzinach

i 54 minutach nieprzerwanego pedałowania Kanellos

znalazł się 9 m od brzegu. Niestety, na kilka sekund

przed osiągnięciem celu dmuchnął nagle mocniejszy

wiatr od czoła, który zachwiał

statecznym lotem. Dedalus przechylił

się na skrzydło, dotykając

powierzchni wody. Pękła belka

kadłubowa i samolot osiadł na

wodzie. Pilot-kolarz dopłynął

o własnych siłach do brzegu.

Pomimo kraksy, międzynarodowa

organizacja lotnictwa sportowego

FAI uznała wyczyn jako

bezwzględny rekord przelotu

samolotu napędzanego siłą

ludzkich mięśni. I tak mit stał się

faktem.

Daedal of the modern era

We all know the mythical tale about Daedal and Ikar who

escaped from the palace of the king Minos, flying over the

sea on the wings made from feathers and wax. Daedal was

successful but unfortunately his son Ikar, drowned. Their

wings were the first manpowered aircrafts constructed by

a man. Leonardo da Vinci tried to build a similar mechanism

but unfortunately he knew that human muscles are too weak

to wave the wings efficiently. The invention of gliders, super

light materials and efficient propellers enabled the construction

of the plane propeller driven by the bicycle gear.

In the mid-eighties of the last century the group of enthusiasts

from the Technological Institute in Massachusetts

decided to make the mythical flight from Crete to

Peloponnesus come true, i.e. to cover the distance of

more than 115 km. It was a gigantic technical challenge

since the plane had to be unusually light. After many tests

a manpowered aircraft was constructed weighing somewhat

less than 32 kg with the wingspan of 34 meters. The

machine was driven by the propeller with the diameter of

3 m and 44 cm. After a series of trials, in spring 1988, the

plane named Daedalus was transported to Crete. The historic

flight began in the morning of 23 April. In the

Daedalus cockpit, resembling a transparent dragon-fly,

there was a Greek cycling champion Kanellos

Kanellopulos. The flight progressed calmly at the height of

5-8 m, in extremely favorable wind conditions and with the

average speed of 30,5 km/h. After 3 hours and 54 minutes

of continuous pedaling, Kanellos was 9 m from the

shoreline. Unfortunately, several seconds before he

reached the target a sudden stronger wind blew from the

forehead and interrupted the stable flight. Daedalus tilted

suddenly to the wing, touching

the water surface. The fuselage

beam cracked and the plane settled

on water. The pilot/the

cyclist managed to reach the

shore without help. In spite of

the accident, the international

organization of the sport aviation

FAI acknowledged the

achievement as the absolute flying

record of a plane driven by

the human muscles. That is how

the myth became a reality.

27


egion local SILESIA airport 3-2006

Góralski

karnawał

Highlanders’ carnival

Wsie Beskidu Żywieckiego

od dawien dawna przemierzają

barwne i rozbawione

grupy przebierańców, składając

domownikom i przechodniom

najlepsze życzenia. Spotkać

można te rozbawione i rozkrzyczane

korowody szczególnie w okolicach

Nowego Roku, ale też i przez

cały karnawał. Przebierańcy zakładają

zmyślne stroje, szyte lub klejone

z bibuły oraz drewniane maski.

Tańczą i harcują po zagrodach,

zapraszając widzów do wspólnej

zabawy. Wszystko to dzieje się przy

głośnej muzyce i trzaskaniu z bata.

Góralski karnawał to jedna z najbardziej

widowiskowych imprez

folklorystycznych w regionie.

Kiedyś wierzono, że wizyta przebierańców

ma moc magiczną

i zapewnia domownikom zdrowie,

dostatek, płodność i urodzaj. Dziś

te wesołe widowiska są świąteczną

i karnawałową atrakcją dla mieszkańców

i turystów. Aby tradycja

przetrwała, co roku na Żywiecczyźnie

odbywają się przeglądy

zespołów obrzędowych, zwanych

tu "Dziadami". Jest też konkurs

powinszowań i gawęd, trzaskania

z bata, wyścigi sań góralskich.

Jury ocenia estetykę strojów przebierańców

oraz rekwizyty. Na

szczególną uwagę zasługują

drewniane maski, rzeźbione

w lipie i malowane ostrymi kolorami,

przygotowywane specjalnie na

tę okazję. Trzaskanie z kilkumetro-

The villages of Beskid Żywiecki have been for ages

visited by colorful and cheerful groups of disguised

people, who wish happiness to householders and

passers-by. These clamorous pageants can be met

especially around New Year, but also during the whole

carnival. Carnival people dress up in inventive clothes

made of crepe paper and put on wooden masks. They

dance and frolic in farms, inviting all the viewers to the

dance. Everything happens with loud music and whip

cracking in the background.

Highlanders’ carnival is one of the most scenic

folkloristic shows in the region. Once it was believed

that carnival people’s visit possessed a magical

power and brought health, wealth, fruitfulness and

abundance to householders.

Today these jolly shows are just a carnival attraction for

local citizens and tourists. To make the tradition last,

every year the region of Żywiec hosts ritual groups

parade, called “Dziady”. There are also chat contests,

whip cracking competitions and sleigh races. The jury

judges carnival clothes design and the originality of the

objects used. Special attention should be paid to wooden

masks, carved in lime wood and painted with vivid

colors; they are prepared especially for this occasion.

Cracking with a several-meter whip is also not an easy

thing to do. One needs to turn it for 3 minutes; it

should be done

dynamically and

rhythmically.

The most numerous

and most organized

groups come from

the villages situated

in the upper current

of Soła River.

According to the

tradition, the group

should consist of

only men. Usually

28


SILESIA airport 3-2006

region

local

wego bata to też nie lada sztuka. Trzeba nim wywijać przez

3 minuty, w dodatku rytmicznie i dynamicznie. Najliczniejsze

i najbardziej zorganizowane grupy przebierańców

występują we wsiach położonych w górnym biegu rzeki

Soły. Tradycja nakazuje, by w zespole występowali wyłącznie

mężczyźni. W skład takiej grupy wchodzą: "Konie",

"Niedźwiedź", "Panna Młoda", "Pan Młody", "Kominiarz",

"Kowal", "Rzeźnik", "Diabeł" i "Śmierć". Każdy ma w tym

widowisku swoją rolę do wypełnienia. "Pana Młoda" zbiera

datki. "Diabły" głównie psocą i rozrabiają, wrzucając do

śniegu napotkane dziewczyny, zalecając się do nich albo

mażąc ich twarze sadzą. "Cyganki" starają się coś sprzedać

ze swoich przepastnych walizek. Zazwyczaj kończą się te

korowody i przeglądy

zespołów wspólną zabawą

karnawałową przy

ognisku, ucztą i kuligami.

Renesans zimowych

obrzędów wywołany

został przez

Jana Dormana, który

w 1965 roku zorganizował

w Teatrze Dzieci

Zagłębia w Będzinie

"Herody" - przegląd

zespołów kolędniczych

i obrzędowych. Festiwal

w górach pod nazwą

"Żywieckie Gody" wymyślił

kilka lat później Tadeusz Trębacz, a pretekstem

do zaproszenia przebierańców na estradę był jubileusz

700-lecia miasta Żywiec. Wprawdzie miasto to nie jest

najlepsze miejsce dla tego typu rozbrykanych zespołów,

a przebierańcy lepiej się czują kolędując po wiejskich

zagrodach, ale i tu mieszka wielu miłośników folkloru

i piewców ludowej kultury.

Widowiska z maszkarami znane są na całej Słowiańszczyźnie

od wielu wieków.

you can find there characters

like: “Horses”, “Bear”, “Bride”,

“Groom”, “Chimneysweeper”,

“Blacksmith”, “Butcher”, “Devil”

and “Death”. Everyone has its

role to play. “Bride” collects

doles. “Devils” generally play

pranks by throwing girls into the

snow, by courting them, or pasting

their faces with smut.

“Gypsies” try to sell anything

from their cavernous bags.

Usually, the pageants end with

a common carnival dance by the

fire, with a feast and sleigh rides.

The revival of winter rituals

was initiated by Jan Dorman,

who in 1965 organized in

Zagłębie Children Theatre (Teatr

Dzieci Zagłębia) rituals contest

and carol groups competition,

known as “Herody”. The festival

called “Żywieckie Gody” was

invented several years ago by

Tadeusz Trębacz, and the pretext

to invite carnival groups onto the

stage was the jubilee of Żywiec

700-year celebration. Although

the city center is not the best

place for such frolicsome groups,

and the disguised feel more comfortable

visiting the farms,

“urban” folklore lovers and folk

culture admirers may have there

the only chance to see traditional

rituals practiced.

Such spectacles have been present

on Slavonic territories for

ages.

Cezary Orzech

29


nowe technologie new technologies SILESIA airport 3-2006

Mój przyjaciel

LAPTOP

LAPTOP - My Friend

Jeszcze kilkanaście lat temu komputer kojarzył się

z ogromnym urządzeniem, mogącym służyć tylko

ludziom znającym tajniki informatyczne i potrafiącym

„porozumieć” się ze skomplikowaną maszyną. Te

czasy minęły bezpowrotnie. Komputery trafiły nie tylko

do wszystkich biur, ale też do wielu domów. Mało tego.

Nie dziwi już chyba nikogo widok człowieka siedzącego

przy restauracyjnym stoliku, w sali odpraw lotniska czy

wręcz na ławce w parku z notebookiem na kolanach.

Laptop bowiem to kolejny krok na drodze informatyzacji

– uwolnienie od przysłowiowego „gniazdka” (jakkolwiek

by to rozumieć). Dzięki telefonii komórkowej

i technologii łączności bezprzewodowej, przenośny

komputer przestał być „gadżetem” i może być używany

wszędzie, zapewniając użytkownikowi bycie „on line”.

Cieszy to szefów, czasami mniej ich pracowników.

Jaki powinien być nasz „mały przyjaciel” Nowoczesny

notebook (jak na przykład zbudowany w oparciu o platformę

Intel Centrino ARISTO SMART 400S ) powinien być

wyposażony w przyzwoity ekran, szybką pamięć, nagrywarkę

DVD/RW (przecież urządzenie służy nie tylko do

pracy, ale i do zabawy) oraz oczywiście kartę sieci bezprzewodowej

Wireless LAN. Układ graficzny musi pozwalać

na sprawną obsługę większości aplikacji multimedialnych,

abyśmy nie doznali przykrej niespodzianki po odebraniu

zdjęć czy filmu. Notebook ma bowiem zapewnić

mobilność, funkcjonalność i wygodę użytkowania. Wspomniany

ARISTO zaopatrzono w procesory Intel Pentium

M, pracujące na magistrali 533 MHz i posiadające 2 MB

pamięci cache L2 oraz kości Intel Celeron M. Wydajność

zwiększają szybkie dyski twarde, pracujące z prędkością

5400 obr/min i wyposażone w 8 MB pamięci cache.

A, że przenośny komputer to nie tylko narzędzie dla pracoholików,

dzięki oprogramowaniu InstantOn Media

Player w łatwy sposób zamienić można go w domowe

centrum rozrywki, na którym można przeglądać zdjęcia,

słuchać płyt CD, muzyki mp3 i oglądać filmy DVD bez

konieczności uruchamiania systemu operacyjnego. No

i wreszcie zasilanie. Przecież notebook jest używany

głównie w środowisku „outdoorowym”. Spokojnie:

About a dozen years ago a computer was associated with

a huge device, able to serve people knowing the secrets

of computer science and capable of “communicating”

with a complicated machine. These years are pure history.

Computers have appeared not only in all the offices, but also

in many houses. And what’s more, nobody is surprised to see

a man by the restaurant table,

in a departure lounge or in the

park, with a notebook on his lap.

Laptop has become a next step in

the process; the process of setting

free from the socket (whatever it

means). Thanks to cellular telephony

and wireless communication

technology, a portable computer

seized to be a “gadget” and can

be used everywhere, allowing the

user to be on-line. The bosses are

happy, the workers sometimes less.

What should our “little friend” be

like A modern notebook (e.g.

build on the basis of Intel Centrino

platform: ARISTO SMART 400S)

should be equipped with a decent

screen, fast memory, DVD/RW

recorder (as the device is used

not only for working, but also for

having fun) and a network card -

Wireless LAN. The graphic system

should allow for efficient using of

most multimedia applications, so

that we are not surprised when

watching photographs or a film.

A notebook should provide mobility,

functionality and comfort in using.

Above-mentioned ARISTO has been

equipped with Intel Pentium M processors,

working on 533 MHz data route,

with 2 MB L2 caches and Intel Celeron

M modules. The efficiency is increased

30


SILESIA airport 3-2006

nowe technologie

new technologies

ośmioogniwowa bateria pozwala osiągnąć bardzo

dobre wyniki czasu pracy na zasilaniu akumulatorowym

zarówno, gdy notebook pracuje w tzw. trybie oszczędzania

energii, jak i z pełną wydajnością. Czasy te

wynoszą odpowiednio: 4 h 45” i 3 h 20”. ARISTO

SMART 400S wyposażono w kartę sieci bezprzewodowej

WLAN. Umożliwia ona łączenie się z Internetem

z każdego miejsca. Transfer danych na poziomie

54 Mbps zadowoli najbardziej wymagających użytkowników.

Oprócz tego w notebooku znajduje się karta sieciowa

LAN oraz fax/modem. Wszystkie modele ARISTO

wyposażone są w port TV-Out, umożliwiający podłączenie

do telewizora, kilka portów USB 2.0 i kartę

PCMCIA, pozwalającą na rozszerzenie możliwości notebooka.

Czego można chcieć więcej Na pewno w przyszłości

- i to niedalekiej - coś się jeszcze znajdzie. Na

razie jednak tak wyposażone urządzenie pozwoli nam

na swobodną pracę i zabawę. Wypada tylko mieć

nadzieję, że w najbliższym czasie zmiłują się nad nami

operatorzy sieci komórkowych i obniżą ceny przesyłu

danych. Ale to temat na inną historię…

by fast hard discs, working with 5400 rpm and equipped

with 8 MB cache. And, thanks to the fact that a portable

computer is not only a device for workaholics, we can easily

change a notebook into a home entertainment center

using InstantOn Media Player software, which makes it possible

to look through photographs, listen to CDs, mp3s and

watch DVD movies without switching on an operating system.

And finally, let’s talk about electricity supply. After all, a notebook

is mainly used outdoor. Calm down, 8-cell battery

allows to achieve very good results of working time both

energy saving mode and when working at full capacity. These

working times account for respectively: 4h 45 min and 3h 20

min.

ARISTO SMART 400S has been equipped with a wireless LAN

card. It allows Internet connection from any place. Data transfer

of 54 Mbps will satisfy even the most demanding users.

Additionally, the notebook possesses a network card, Wireless

LAN, and a fax modem. All ARISTO models are equipped

with TV-out port, allowing TV connection, several 2.0 USB

ports and PCMCIA card, making expansions possible.

Who wants more

Surely, in the not-so-distant future something new will

appear. For the time being, a device equipped like that,

will guarantee unrestricted work and fun. The right thing to

do now is to have hope that the mobile network operators

will have mercy on us and will cut data transfer prices. But

that’s a different story…

reklama

Zbigniew Piotrowski


krok po kroku step by step SILESIA airport 3-2006

Lotnisko

dla początkujących

An airport - crash

course for beginners

Podróże samolotem z roku na rok przyciągają coraz więcej

chętnych, by nie tylko podziwiać piękne widoki z pokładu

samolotu, ale by przemierzyć Europę w niespełna parę

godzin. Pomysł odwiedzenia znajomych, zwiedzenie interesujących

zakątków starego kontynentu - to początek eskapady.

Jak się do niej przygotować Na co zwrócić uwagę

O czym pamiętać Na te i inne pytania postaramy się

udzielić odpowiedzi.

Odprawa biletowo - bagażowa

Po przyjeździe na lotnisko podróżni zgłaszają się do oznaczonych

stanowisk odprawy biletowo-bagażowej (checkin)

po okazaniu ważnego biletu oraz dowodu tożsamości

(lub ewentualnie innych wymaganych dokumentów: wiza,

świadectwo szczepień, itp). Pasażerowie linii niskokosztowych

np. Wizz Air, Centralwings, nie muszą posiadać

biletu, a jedynie podać przy stanowisku odpraw numer

swojej rezerwacji. Personel obsługi pasażerskiej wydaje

kartę pokładową (boarding pass), upoważniającą do

przejścia przez kontrolę dokumentów oraz wstępu na

pokład samolotu.

Jeśli posiadacie bagaż do nadania, prosimy o zgłoszenie tego

faktu podczas odprawy biletowo-bagażowej.

W ramach biletu lotniczego pasażerowi

przysługuje prawo do bezpłatnego

przewozu określonej

ilości bagażu. Z reguły jest to

bagaż podręczny, czyli ten,

który pasażer zabiera na

pokład samolotu (zwykle

jego waga nie może

przekraczać 5 kg).

W ramach limitu

bagażu podręcznego

można

przewozić np.

Plane travels attract more and more people wanting not only

to admire beautiful views through the window but also to cross

Europe in few hours. An idea to visit friends or tour beauty

spots of the old continent, can be the beginning of our

escapade. How to prepare oneself for it What to pay attention

to What to remember about We’ll try to answer these

and some other questions.

Check-in

Having arrived at the airport the travelers report at the checkin

and produce their valid ticked and ID (and also – if there’s

need – additional documents such as visa, vaccination certificate

etc.). Low-cost airlines (e.g. Wizz Air or Centralwings)

passengers don’t need to have tickets, their reservation

number is enough. Check-in personnel will give out

a boarding pass, allowing the passage through documents

check point and then entering the board.

If you have luggage to check-in, remember about it. The

plane ticket entitles a passenger to a free-of-charge carriage

of specified luggage amount. Usually it is hand-luggage,

which a passenger takes on board (its weight cannot exceed

5 kg). The hand-luggage limit covers items

such as a coat, un umbrella, a jacket, a

cane, a camera etc. Check-in luggage

is transported to the luggage hatch

(i.e. to the airplane boot). As a rule

its weight cannot exceed 20 kg

(each airline has its own regulations

concerning this issue). If our

luggage is heavier we have to

be prepared for an extra

charge. Having been

properly labeled and

checked by security,

the luggage is directed

to the hatch.


SILESIA airport 3-2006

krok po kroku

step by step

płaszcz, parasol, kurtkę, laskę, aparat fotograficzny, kamerę

video itp. Bagaż rejestrowy to bagaż, który jest przewożony

w luku bagażowym (czyli bagażniku samolotu). Z reguły jego

waga nie może przekraczać 20 kg (każda linia lotnicza posiada

w tym względzie własne uregulowania). Jeżeli nasz bagaż

jest cięższy, musimy być przygotowani na uiszczenie dodatkowej

opłaty. Bagaż, po odpowiednim oznakowaniu i kontroli bezpieczeństwa,

kierowany jest do luku w samolocie.

Uwaga: Odprawa bagażowo – biletowa dla pasażerów

korzystających z lotów zagranicznych kończy się najpóźniej

30-40 minut przed odlotem. Prosimy pamiętać, że w okresie

świąt oraz ferii odprawa może trwać dłużej i dlatego prosimy

o wcześniejsze stawienie się do odprawy na lotnisko.

Osoby podróżujące z małymi dziećmi, które nie są wpisane

do paszportu, powinny zgłosić się do odprawy z dokumentem

potwierdzającym tożsamość dziecka (np. paszport).

Odprawa dokumentów (paszportowa)

Jeśli posiadamy kartę pokładową (boarding pass) możemy

kierować się do oznaczonych punktów kontroli granicznej.

Dysponując wolnym czasem przed odlotem, możemy coś

przekąsić w jednym z wielu punktów gastronomicznych

w terminalu pasażerskim.

Kontrola celna (dla rejsów poza Unię Europejską)

Pasażerowie udający się do hali odlotów podlegają kontroli

celnej, wybierając przejście przez stanowisko czerwone

(towary lub gotówka do zgłoszenia) lub stanowisko zielone

(brak towarów do zadeklarowania, gotówka do wartości

10.000 Euro).

Kontrola bezpieczeństwa

Ze względu na bezpieczeństwo podróżnych, przed wejściem

do hali odlotów każdy pasażer i jego bagaż podręczny poddawani

są szczegółowej kontroli.

Poczekalnia odlotowa (gate)

W poczekalni pasażerowie oczekują na przejście na pokład

samolotu. W trakcie można skorzystać z oferty punktów

gastronomicznych oraz wybrać się na krótkie zakupy w sklepie

wolnocłowym (dotyczy tylko pasażerów w ruchu międzynarodowym).

Note: Check-in for passengers traveling abroad finishes at the

latest 30-40 minutes before the takeoff. Please, remember that

during holiday season check-in might last longer, so try to

appear at the check-in earlier.

People who travel with small children who don’t have any

comments about them in the passport, should check-in with

a document confirming the child’s identity.

(Passport) document control

If we have a boarding pass we can make our way towards the

points of border control. If we have free time before the takeoff,

we can eat something at one of many restaurants in the

passengers terminal.

Customs control (for flights beyond European

Union)

Passengers heading for departure lounge undergo customs

clearance by going through a red stand (goods or cash to

declare) or through a green one (no goods to declare, cash

up o 10.000 euros).

Safety control

To guarantee the travelers’ safety, before entering departure

lounge every passenger and their luggage undergo a detailed

control.

Gate

At the gate passengers wait for entering the board. In the

meantime one can go shopping in the duty free shop (only

passengers traveling abroad) or have a snack in a restaurant.

Boarding

Having heard ground crew’s announcement about the readiness

to board passengers, travelers show the boarding pass

and ID, and then move to the bus.

Unfortunately, this is the moment to say goodbye to you looking

forward to soon meeting.

Have a safe flight!

Wejście na pokład samolotu (boarding)

Po zapowiedzi personelu obsługi pasażerskiej o gotowości

przyjęcia pasażerów na pokład samolotu, podróżni po okazaniu

karty pokładowej (boarding pass) i dokumentu tożsamości

przechodzą do autobusu.

Niestety w tym miejscu żegnamy się z Wami, mając nadzieję

na ponowne spotkanie.

Miłego lotu!

Rafał Drabek

33

More magazines by this user
Similar magazines