Sessie 3. Angst bij de ziekte van Parkinson - ParkinsonNet

parkinsonnet.nl

Sessie 3. Angst bij de ziekte van Parkinson - ParkinsonNet

Angst

en de ziekte van

Parkinson

te veel of te weinig

controle

Annelien Duits

Harriët Smeding

©2012 ParkinsonNet congres

www.smedingneuropsychologie.nl


Wat moet deze workshop brengen,

zodat je zegt:

“dat was de moeite waard”?

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Schrikken

Angst

Nu

Toekomst

In je lijf

In je hoofd

Sterke,

directe

lichamelijke sensaties

Latere,

diffuse

lichamelijke reacties

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Video angst bij PD

Dhr O 2:15-3:55

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Angststoornissen DSM-IV

• Paniekstoornis met agorafobie

• Paniekstoornis zonder agorafobie

• Gegeneraliseerde angststoornis

• PTSS

• Obsessief compulsieve stoornis

• Sociale angst

Angst NAO

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


©2012 ParkinsonNet congres

ANGST bij Parkinson

• 40 % van de patienten

• Persisterend versus episodisch

• Co-morbiditeit met depressie

• Overlap met autonome en cognitieve

disfuncties

• Relatie subjectieve gezondheid!


©2012 ParkinsonNet congres

Angststoornissen obv DSM-IV

Table 1. Current and lifetime prevalence of DSM-IV-TR anxiety disorders in PD

DSM-IV-TR anxiety disorder

Current prevalence [%

(n)]

Lifetime prevalence [%

(n)]

Any anxiety disorder 43 (55) 49 (63)

Two or more anxiety disorders 13 (17) 20 (25)

Panic disorder 7.1 (9) 10 (13)

Agoraphobia without panic 1.6 (2) 4 (5)

Social phobia 7.9 (10) 8.7 (11)

Specific phobia 13 (17) 19 (24)

Obsessive-compulsive disorder 0.8 (1) 1.6 (2)

Generalized anxiety disorder 3.2 (4) 3.2 (4)

Posttraumatic stress disorder 0.0 (0) 1.6 (2)

Anxiety disorder NOS 25 (32) 30 (38)


©2012 ParkinsonNet congres

Met name angst NOS

• motorische fluctuaties

• anticipatie-angst (b.v.angst voor vertrek)

• buitensporig piekeren

• paniekerig / fobisch / vermijding


©2012 ParkinsonNet congres

Onderliggende mechanismen

• Vrees en vermijding (leertheorie)

• Verhoogde arousal

Angst voor controleverlies

• Selectieve bias

• Communicatiestoornissen

• Executieve stoornissen


©2012 ParkinsonNet congres

Interview: micro- en macroanalyse

Microanalyse van de klachten

Omstandigheden

en faciliterende

factoren

Gedachten en

sensaties

Vermijdingsgedrag

en consequenties


©2012 ParkinsonNet congres

Meetinstrumenten angst bij Parkinson

• Hamilton Anxiety Rating Scale

• Beck Anxiety Inventory

• State Trait Anxiety Inventory

• Hospital Anxiety and Depression Scale


International Classification of Functioning (ICF),

Disability and Health

©2012 ParkinsonNet congres


Psychotherapie bij PD

Cognitieve Gedragtherapie (CGT):

behandeling angst en depressie

Psychodrama:

het behouden van sociale rollen (Sproesser e.a., 2010)

Mindfulness-based cognitieve therapie:

veranderen of vasthouden van bestaande

coping stijl in de context van verlies

(Fitzpatrick e.a. 2010)

©2012 ParkinsonNet congres


CGT bij PD

•Feeney e.a., 2005 n=4 9 sessions CBT in a group: effect on anxiety and depression

untill 1 month after treatment

•Secker & Brown, 2005 n=30 12-14 sessions CBT in caregivers of patients (no-treatment

control group) with effect on subjective general health,

strain and burden 3 months after treatment

•Dobkin e.a., 2006 n=3 12-14 sessions CBT in a group (incl. 3-4 sessions of

psychoeducation of partners) with effect on depression untill

1 month after treatment

•Dobkin e.a., 2007 n=15 individual method in line with Dobkin e.a., 2006 and effect

on depression, negative cognitions and social support untill

1 month after treatment

•Macht e.a., 2007 n=3 detailed report of CBT for all cases

•Veazy e.a., 2009 n=10 individual method with 1 session CBT and 8 FU by telephone

(control group only 8 telephone support sessions). No difference in

anxiety and depression

•Farabaugh e.a., 2010 n=8 12 sessions CBT individual with effect on depression after

last session

•Dobkin e.a., 2011 n=80 10 sessions CBT individual and 4 seperate sessions for

80 caregivers (control group only clinical monitoring). Effect

on depression, anxiety, social function and decrease in

negative thoughts at 1 month

©2012 ParkinsonNet congres


©2012 ParkinsonNet congres

Psychosociale interventies bij PD

Relaxatie

training

Psychoeducatie

Stress

management &

social

competence

Quality of life, sociale

participatie


8 sessions of PEPP

©2012 ParkinsonNet congres


Progressive relaxation method Jacobson

©2012 ParkinsonNet congres


©2012 ParkinsonNet congres

ReSET; Strategische Executieve Training

(Vlagsma, Duits, Smeding, Visser, Spikman, 2011)

Cognitieve revalidatiebehandeling

voor Parkinsonpatienten met stoornissen in de

executieve functies


Behandeling van angst

Cognitieve gedragstherapie = het uitdagen van

gedachten

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Behandeling van angst

Nadelen CBT:

• Niet echt geloven nieuwe gedachten

• Bij PD niet op alternatieven komen

• Veel huiswerk

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


ACT

Controle is het probleem, laten gaan

is het alternatief

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


melk

Smeding

©2012 ParkinsonNet congres


melk

wit

Smeding

©2012 ParkinsonNet congres


melk melk melk …….

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


“Mislukt”

defusietechniek

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Oplossingsgerichte psychotherapie

Uitgaan van situatie die je wil bereiken

Met

• Erkennen van probleem

• Wondervraag

• Uitzonderingen zoeken

• Schalen

• Feedback

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


De wondervraag

video

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Oplossingsgerichte psychotherapie ≠

goed nieuwsshow

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Casus angst bij PD

video

Smeding neuropsychologie

©2012 ParkinsonNet congres


Smeding

neuropsychologie

www.smedingneuropsychologie.nl

©2012 ParkinsonNet congres

More magazines by this user
Similar magazines