12.07.2015 Views

อาการไมพึงประสงคจากยา ที่มีผลตอดวงตา

อาการไมพึงประสงคจากยา ที่มีผลตอดวงตา

อาการไมพึงประสงคจากยา ที่มีผลตอดวงตา

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

อาการไมพึงประสงคจากยาที่มีผลตอดวงตาภญ.วิมล อนันตสกุลวัฒนโรงพยาบาลศิริราช22 กันยายน 254802/08/49


วัตถุประสงค◦เพิ่มความปลอดภัยในเรื่องการใชยาสําหรับผูปวย◦มีการรายงานอาการไมพึงประสงคจากยาเพิ่มขึ้น22 กันยายน 2548 wimonA


ทําไมตองพูดเรื่อง”ตา”เพราะถาทิ้งไวนานอาจทําใหผูปวยตองตาบอดตลอดไป ซึ่งทําใหคุณภาพชีวิตต่ําลงอยางมาก02/08/49


ความผิดปกติที่พบไดจากการใชยา◦ที่เรตินา◦ที่เลนส◦ที่รูมานตา◦ตอหิน◦เลือดออกในตา22 กันยายน 2548 wimonA


ยาที่เปนสาเหตุของความผิดปกติที่เรตินา◦ยาคุมกําเนิด◦Interferon◦Urokinase◦Cidofovir◦Erythropoietin22 กันยายน 2548 wimonA


ยาที่เปนสาเหตุของความผิดปกติที่เลนส◦ Steroid หยอดตา รับประทาน พน◦ยารักษาโรคเกาท Allopurinol◦ยาเบาหวาน Sulfonylurea◦ยาจิตเวช เชน Phenothiazine,Chlorpromazine22 กันยายน 2548 wimonA


ยาที่เปนสาเหตุของตอหินได◦ยากลุม steroid◦ยาจิตเวชตัวใหม Venlafaxine22 กันยายน 2548 wimonA


ยาที่เปนสาเหตุของประสาทตาเสื่อม◦ Chlorpropamide◦ INH◦ Ethambutol◦ Amiodarone◦ Chloroquin22 กันยายน 2548 wimonA


ยาที่เปนสาเหตุใหมีเลือดออกในตาได◦ Warfarin◦ Streptokinase22 กันยายน 2548 wimonA


Case Venlafaxine (Efexor)กับตอหิน◦ ปาปุก อายุ 45 ป เปน Bipolar disorder ไดกินยา Venlafaxine ไป 3 วัน ปวดตา คลื่นไสอาเจียน หนังตาบนซายบวม มานตาขยายและไมหดกลับ ความดันในลูกตาสูง 50 mmHgแพทยใหการรักษาดวยยาจนความดันเหลือ 35mmHg และรักษาดวยเลเซอร จนตาซายหาย◦ 8 วันหลังไดยา ตาขวาเปนดวย◦ แพทยใหหยุดยา◦ 8 สัปดาหจึงหายเปนปกติ22 กันยายน 2548 wimonA(Ng et al, 2002)


Tretinoin กับ ดวงตา◦ Visual disturbance 17%◦ Ocular disorder 17%◦ Visual acuity changes 6%◦ Visual field defects 3%22 กันยายน 2548 wimonAProduct infoVesanoid,2003


Glibenclamide กับ เลนส◦ ยาเบาหวานกลุม sulfonylurea ทําใหเลนสตาบวมขึ้น การมองใกลไกลผิดไปจากเดิม◦ Case ชายอายุ 35 ป กิน Glibenclamide5mg 2 เม็ดวันละครั้ง• 2 วันตอมา อานหนังสือไมได• หยุดยาไป 3 วันอาการดีขึ้น• ครบ 5 วันกลับเปนปกติ22 กันยายน 2548 wimonATeller et al,1989


Scopolamine◦ ชนิดหยอดตา ปายตา ทําใหเยื่อบุตาอักเสบเสนเลือดโปง บวม และ visual hallucination◦ ชนิดฉีดและกิน ทําใหมานตาขยาย มองไมชัดกลัวแสง◦ ชนิดแปะ ทําให ตาแหง คันตา ตาแดง ตอหินเฉียบพลัน22 กันยายน 2548 wimonARef ตามเอกสารประกอบการบรรยาย


Scopolamine case◦ พี่แองจี้ อายุ 38 ป สับสน กระวนกระวาย มานตาขวาขยายหลังแกะแผน scopolamine ไป 2ชั่วโมง◦ หลังหยอดยา pilocarpine 1% ทั้ง 2 ตา ตาซายหดตัวขางเดียว◦ ฉีด Physostigmine 3x1.5 mg อาการดีขึ้น◦ ภายใน 12 ชั่วโมง หายเปนปกติ◦ สงสัยมือเปอนยาแปะแลวไปโดนตา22 กันยายน 2548 wimonAElias &Abouleish,1997


Scopolamine case◦ อรปรียา อายุ 25 ป มานตาซายขยาย วิงเวียนซึม ทองเสีย แพทยสงสัย intracranialneoplasm / aneurysm◦ ผูปวยแปะแผน scopolamine หลังหูซายแกเมารถอยู◦ อาการคงอยู 4 ชั่วโมง แลวหายเปนปกติ22 กันยายน 2548 wimonAPrice, 1985


Scopolamine case◦ นองเบนซอายุ 20 ป มานตาขยายขางเดียว ไมมีประวัติบาดเจ็บที่ศีรษะ ไมเปน aneurysmการมองเห็นยังดีอยู◦ เมื่อคืนแกะแผน scopolamine กอนถอดcontact lens◦ สงสัยยาติดอยูที่เลนส22 กันยายน 2548 wimonACarlston,1982


คําแนะนําสําหรับผูปวยที่ใชแผนแปะของยาชนิดตางๆ◦ หยิบแผนแปะอยางระมัดระวัง ไมควรถูกบริเวณที่มีตัวยา◦ ลางมือหลังแปะและหลังแกะ◦ อยาเอามือไปสัมผัสบริเวณดวงตา22 กันยายน 2548 wimonA


Amiodarone กับปญหาทางตา◦ Corneal microdeposits◦ Dysthyroid eye disease◦ กลามเนื้อตาขยายใหญขึ้น◦ การเห็นสีผิดไป◦ Keratopathy◦ Papillopathy22 กันยายน 2548 wimonA


Amiodarone กับปญหาทางตา◦ ประสาทตาอักเสบ Optic neuritis◦ ประสาทตาเสื่อม Optic neuropathy◦ ตาบอด Blindness◦ กระจกตาฝอ Corneal degeneration◦ กลัวแสง Photosensitivity◦ Macula degeneration22 กันยายน 2548 wimonA


Corneal microdeposits◦ เกิดเมื่อใชยา Amiodarone นาน 2 สัปดาห ถึงนานกวา 6 เดือน◦ ไมเสียหายอยางถาวร◦ อาการ กลัวแสง เห็นสีเขียวฟารอบดวงไฟ ตาพรา ตาแหง◦ หยุดยา 3-7 เดือน อาจหายเปนปกติ22 กันยายน 2548 wimonARef ตามเอกสารประกอบการบรรยาย


Amiodarone◦ พบประสาทตาเสื่อมประมาณ 1.8%◦ การเกิดพิษตอดวงตาสูงกวาคนที่ไมใชยา3.4 เทา◦ อาการแสดงคือ ความคมชัดของภาพลดลงลานสายตาแคบลง อาจมีเลือดออกที่ชั้นของประสาทตา◦ ควรตรวจตาทุกสวนกอนเริ่มใหยาAmiodarone และตรวจติดตามทุก6 เดือน22 กันยายน 2548 wimonA


การแกไขเมื่อพบอาการทางสายตาการพิจารณาผลไดผลเสียตอผูปวย◦ ถาหยุดยาแลวอาจเปนอันตรายตอชีวิต ไมหยุด◦ หากไมหยุดอาจทําใหผูปวยตาบอดอยางถาวรและมียาอื่นแทนได ใหหยุดยา◦ ถาอาการที่เปนไมรุนแรง ไมเกิดการเสียหายอยางถาวร ไมจําเปนตองหยุด เชน กลามเนื้อตาหนาขึ้นเล็กนอย22 กันยายน 2548 wimonA


Ethambutol◦ ทําใหเกิดประสาทตาอักเสบ (Opticneuritis) ซึ่งทําใหตาบอดได◦ ความรุนแรงขึ้นกับขนาดยาที่ไดรับและระยะเวลานานของการไดรับยา◦ ผูสูงอายุมักเกิดประสาทตาเสื่อมอยางถาวร (ทําใหตาบอด)22 กันยายน 2548 wimonA


โอกาสเกิดประสาทตาอักเสบจากEthambutol◦ 1% ถารับยา 15 mg/kg/day◦ 6% ถารับยา 25 mg/kg/day◦ 15% ถารับยา 35 mg/kg/day22 กันยายน 2548 wimonA


แนวทางการใชยา Ethambutol◦ตรวจการทํางานของไตกอน◦ใชยาในขนาดและระยะเวลาที่แนะนํา◦ลงประวัติโรคตาที่พบทุกชนิด◦ตรวจและบันทึกการมองเห็นของผูปวยไวกอนเริ่มยา22 กันยายน 2548 wimonA


แนวทางการใชยา Ethambutol◦ บอกผูปวยใหหยุดยาถามองไมเห็นชัดเหมือนเดิม◦ บันทึกวาไดใหขอมูลผูปวยแลว◦ ระหวางใชยา ถาผูปวยบนเรื่องตา ใหพบจักษุแพทยทันที◦ หลีกเลี่ยงการใช Ethambutol ในเด็กเล็กหรือคนที่สื่อสารในการทดสอบไมได22 กันยายน 2548 wimonA


Isoniazid (INH) กับดวงตา◦ Optic atrophy◦ Optic neuritis◦ Optic neuropathy◦ ถามีอาการประสาทตาเสื่อม ขณะใชสูตรINH+Ethambutol ใหเปลี่ยนไปใชRifam+Pyrazinamide+streptomycinแทน22 กันยายน 2548 wimonA


Rifampicin กับดวงตา◦ ปวดตา◦ ตาแดง ตาช้ํา◦ Case: มีสารขนสีขาวไหลออกจากตาทั้ง 2ขางหลังไดยาไป 7 วัน พอหยุดยาได 3 วันอาการหายไป พอใหยาใหมก็เกิดอาการอีกใน48 ชั่วโมง พอหยุดยาก็หายเปนปกติในเวลา48 ชั่วโมง22 กันยายน 2548 wimonA


Rifampicin กับดวงตา◦ ทําใหน้ําตากลายเปนสีสมแดง◦ ทําให contact lens เปลี่ยนสีได◦ ไมมีอันตรายและไมตองหยุดยา22 กันยายน 2548 wimonA


Interferon Alfa◦ ใชรักษาไวรัสตับอักเสบชนิดตางๆ◦ ชื่อการคา Bioferon, Intron-A,Interferon alfanative, Pegasys, PEG-Intron22 กันยายน 2548 wimonA


Interferon Alfa กับดวงตา◦ ประสาทตาเสื่อม◦ มีเลือดออก (splinter hemorrhages)◦ เยื่อบุตาอักเสบ มองภาพไมชัด (พบประมาณ 5-6%)◦ อาการดีขึ้นเมื่อหยุดยา22 กันยายน 2548 wimonA


Interferon Beta◦ ใชรักษา multiple sclerosis◦ ชื่อการคา Rebif◦ เกิดความผิดปกติของการมองเห็นได13% เทียบกับ placebo 7%22 กันยายน 2548 wimonA


Warfarin◦ เปนยาตานการแข็งตัวของเลือด◦ ชื่อการคา Orfarin, Befarin, Maforan22 กันยายน 2548 wimonA


Warfarin กับดวงตา◦ Congenital eye abnormalities◦ Hyphemas◦ Ocular hemorrhage• เลือดออกที่เยื่อบุใตตา• เลือดออกภายในเรตินา22 กันยายน 2548 wimonA


Streptokinase case◦ ลุงทักษิณ อายุ 72 ป เปนกลามเนื้อหัวใจขาดเลือด รับยาชื่อ streptokinaseฉีด เกิดยูเวียอักเสบและเกิดตอหินแบบsecondary glaucoma ที่ตาซาย ปวดมากและการมองเห็นลดลงอยางรวดเร็ว◦ แพทยใหยาขับปสสาวะ หยอดตาดวยยาsteroid (Prednisolone )22 กันยายน 2548 wimonAKine & Adams,2001


Streptokinase case◦ ปาพจมาน อายุ 78 ป ไดรับยาstreptokinase เหมือนกัน◦ มีเลือดออกและมีสารคัดหลั่งไหลออกที่เรตินาและ choroids อาการตาพราขางเดียว(ขางซาย) เกิด secondaryglaucoma ดวย รักษาตอหินจนหายแตตาซายมองไมเห็นแสง22 กันยายน 2548 wimonAManuchehri at al,1999


Allopurinol กับ ดวงตา◦ ตอกระจก ถารับยานานกวา 3 ป หรือเกิน 400 กรัม◦ Macular lesion◦ Macular retinitis◦ เลนสสวนใสจะบางลงถาใชยานานเกิน2 ป22 กันยายน 2548 wimonA


Erythropoietin กับดวงตา◦ ทําใหเกิด เยื่อบุตาอักเสบ conjunctivitis◦ ไมแสดงอาการ◦ ไมจําเปนตองหยุดยา22 กันยายน 2548 wimonACasati et al, 1987


ยาคุมกําเนิดชนิดรับประทานกับดวงตา◦ Pigmentary retinopathy◦ ขั้วประสาทตาบวม (papilloma)◦ นาจะเกิดจากเสนเลือดอุดตัน◦ พึงสนใจเสียงบนของผูปวย เพราะอาการไมพึงประสงคของยาคุมกําเนิดอาจทําใหเกิดความผิดปกติของเสนเลือดที่ไปเลี้ยงสมองหรือตา ถาแกไขชาเกินไป อาจเปนอันตรายมากได22 กันยายน 2548 wimonA


Chloroquin กับดวงตา◦ การเสื่อมอยางถาวรของเรตินา◦ ตาบอดกลางคืน◦ มักเกิดจากการใชยาอยางตอเนื่องเปนเวลานานๆ◦ ควรตรวจตากอนเริ่มยา และตรวจประจําทุก 6 เดือน◦ หยุดยาแลว 7 ป ก็ยังอาจเกิดอาการได22 กันยายน 2548 wimonA


ยารักษาโรคตา กับอาการไมพึงประสงคทางตา◦ Atropine eye drop ทําใหเกิด eczemaของเปลือกตา conjunctivitis ตอหิน◦ ยาชาเฉพาะที่ อาจทําใหเกิดแผลที่กระจกตา◦ สเตียรอยดหยอดตา ทําใหเชื้อราขึ้น ทําใหเปนตอกระจก ตอหิน◦ ฯลฯ22 กันยายน 2548 wimonA


สรุป◦ อาการไมพึงประสงคทางจักษุมีทั้งที่อันตรายและไมเปนอันตราย◦ อาการไมพึงประสงคบางอยาง มีโอกาสเกิดนอย แตสงผลรุนแรง เชน ทําใหผูปวยตาบอดตลอดไปได◦ การสังเกต การตรวจติดตามในเวลาที่เหมาะสมจะทําใหพบอาการไดเร็ว และแกไขไดทันเวลา22 กันยายน 2548 wimonA


สรุป◦ ใหขอมูลผูปวยวายาเหลานี้อาจทําใหเกิดอาการทางดวงตาได ถาเกิดขึ้นใหรีบกลับมาพบแพทยโดยไมตองรอใหถึงวันนัด◦ รายงานการพบอาการไมพึงประสงคจากยาที่เกิดแกผูปวยเสมอ◦ ทีมสหสาขาควรรวมมือกันอยางใกลชิดเพื่อใหผูปวยปลอดภัยที่สุด22 กันยายน 2548 wimonA

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!