Essen-Kalmthout.pdf

VERKEER en VERVOER in ESSEN, KALMTHOUT en ROOSENDAALBehalve de twee wisselplaatsen vormde deherberg ‘Den Ouden Uil’ op Horendonk nogeen vaste halte. Rond 1775 werden nieuwe‘afspanningen’ aan de Kruisstraat te Hoevenen bij de Zilverenhoek (‘In den WittenHaemel’) ten noorden van Achterbroek alswisselplaats ingericht. Een deel van hetverkeer ging al eerder vanaf Achterbroekrechtstreeks over Essen en Roosendaalnaar Willemstad. De Zilverenhoek vormdeeen echt knooppunt met acht vrachtkarrenen vier postkoetsen per week. 2 Soms passeerdener in de zomermaanden meer danhonderd paarden per dag.Paardenposterij‘De Posthoorn’ te Rucphen bleef tot 1810halteplaats en kruispunt van twee postroutes.Het dorp lag immers ook precieshalverwege de oost-west verbinding vanBreda naar Bergen op Zoom. Vanaf hierreisde men over Bakkersberg naar Roosendaal.Op 1 mei 1810 trad echter opbevel van Koning Lodewijk Napoleon inNederland de ‘Koninklijke Paardenposterij’in werking. Deze organisatie trachtte eeneinde te maken aan de eigenzinnigheid van sommigestalhouders. Lange wachttijden, zieke paardenen wisselende tarieven; dat alles was vaakeen doorn in het oog van vele reizigers. De paardenposterijliet langs de rijkswegen stallen(‘relais’) bouwen met een postmeester in overheidsdienst.Voortaan werden zowel in de zomerals in de winter regelmatigeverbindingen onderhouden.Het vervoer van de postvormde voor de paardenposterijeen belangrijke bron vanvaste inkomsten. Niet langerwaren de wagendienstenalleen maar afhankelijk vande wisselende reislust vanhet publiek. Zoveel mogelijkmaakte de paardenposterijgebruik van de nieuwestraatwegen, die in die tijd totstand kwamen. Maar omdatalle routes tussen Rotterdamen Antwerpen voortaan overBreda werden geleid, raaktende verbindingen over Rucphenen Roosendaal verlaten.Sommige delen veranderdenin stille zandwegen. Tot op dedag van vandaag zijn dezeHet ‘gerij’ was voor menigeen het dagelijkse vervoermiddelvoor de kerkgang en de wekelijkse boodschappen, zoals opde Markt in Wouw bij bierbrouwerij ‘De Ster’. Foto uit BrabantscheIllustratie van 21 september 1927.nog als zodanig herkenbaar in het veld, vooral tussenHorendonk, Rucphen en Hoeven.Interlokale steenwegenEen grote sprong voorwaarts werd gemaakt in 1812met het bestraten van de hoofdverbindingen in Europa.De Fransen hechtten grote waarde aan eengoed wegennet, waarlangs hun legeronderdelenEen vrachtkar in vroeger tijd. Foto uit circa 1930, collectie Marius Broos.3