Essen-Kalmthout.pdf

Het stationsgebouw van Kalmthout uit 1854 werd al in 1866uitgebreid met kleine wachtruimten. Aan de ene kant warenreizigers 1 e en 2 e klasse welkom en aan de andere kant reizigers3 e klasse of arbeiders. In 1894 maakte het schameleonderkomen plaats voor een nieuwbouw van een type dat totaan de Eerste Wereldoorlog ook volop elders in het landwerd gebouwd. Foto, collectie Gemeentearchief Kalmthout.Het is niet eenvoudig na te gaan in hoeverre defamilie eigenaar was van de omliggende gronden,maar een feit is dat in latere jaren hiervoor eengoede prijs is betaald om uitbreidingen van hetemplacement en heel wat bouwkavels in de‘Statiewijk’ te realiseren.Nadat eenmaal het stationscomplex was gebouwd,groeide de wijk uit tot een nieuw dorp metsinds 1908 een eigen kerkgebouw. Nog maarenige decennia geleden lag de ‘Statiewijk’ alsaparte kern volkomen los van het oude dorp Essenaan de Heuvel.De overweg op het Noordeind van Kalmthout was in vroegerejaren voorzien van rolschuifbomen. Links staat de wachtpostvoor de dienstdoende overwegwachter (of aflosser) enrechts de wachterswoning voor de vaste man op deze plek.Recht passeert een trein uit Essen. Ansichtkaart uit circa1910, collectie Gemeentearchief Kalmthout.Overigens speelde de geografische liggingvan het Roosendaalse station, het dorpNispen en de Molenbeek Gihoul wel degelijkin de kaart. Het was niet meer dan logisch,dat de spoorweg in het belang vande lokale handel tussen Groot en KleinRoosendaal iets ten oosten van de havenwerd aangelegd, terwijl het emplacementaan de noordzijde van de toenmaligestraatweg van Breda naar Bergen opZoom (Markt/Kade) kwam te liggen. Daarmeelag de rest van het tracé uit zuidelijkerichting zo goed als vast. Om hoge aanlegkostente vermijden moest de spoorweg opeen flinke afstand ten westen van het moerassigedal van de Molenbeek blijven. Vervolgenslag het voor de hand om gebruikte maken van de goedkope heidegrondenten westen van Nispen, zodat het tracé alsvanzelf Essen moest passeren ten westenvan de ‘Oude Baan’ tussen Nispen enKalmthout. Bovendien hield men dan dehoge gronden aan tussen de stroomgebieden vande Kleine A en de Spillebeek. Dat dan het dorpEssen zelf verstoken bleef van een gunstig gelegenstation, vormde in 1854 nog geen enkel probleem(zie kaart 2). De spoorweg diende immersvooral voor het internationale reizigers- en goederenvervoer.Pas na 1880 zouden meer lokale belangenom de hoek komen kijken.Een feestelijke openingsritDe aanleg van de spoorweg tussen Antwerpen enRoosendaal verliep zonder vertragingen. VanuitAntwerpen werden de rails en dwarsliggersaangevoerd. Voor het ophogen van delage gedeelten werd zand gehaald uit deheide bij Kalmthout. Al op 17 april 1854kon er een proefrit tot Roosendaal plaatsvinden.Toen werd het ook mogelijk omvanuit de haven van Roosendaal bouwmaterialenaan te voeren. Uiteindelijk werd deofficiële opening bepaald op 26 juni 1854.Zowel de betrokken gemeenten als despoorwegmaatschappij hadden hun bestgedaan om op alle stations langs de lijnversieringen aan te brengen.Op die dag vertrok rond half negen ‘s morgensvanaf het station Brussel Noord eenspeciale trein met vele hoge autoriteiten.Zij waren even tevoren verwelkomd doorLouis Gihoul. Een uur later arriveerde detrein in Antwerpen, waar de directie van despoorwegmaatschappij en vele plaatselijkegezagsdragers het gezelschap stonden op8