Propozycje Zmian, Nowa Filozofia – Inne Cele

kig.pl

Propozycje Zmian, Nowa Filozofia – Inne Cele

III Europejski Meeting Gospodarczy

GOSPODARKA KONKURENCYJNA I MNIEJ EMISYJNA

DROGA - WARUNKI – ZMIANY

Polityka klimatyczno-energetyczna UE

Nowa filozofia – inne cele

Warszawa, 23 października 2013

Polityka Klimatyczno-Energetyczna UE

Ocena – Propozycje Zmian

Nowa FilozofiaInne Cele

Bolesław Jankowski

Badania Systemowe „EnergSys” Sp. z o.o

bolesław.jankowski@energsys.com.pl

www.energsys.com.pl


Kluczowe omawiane zagadnienia

1. Ocena obecnej unijnej polityki klimatyczno –

energetycznej

2. Kierunki niezbędnych zmian

3. Prezentacja propozycji modyfikacji polityki unijnej

4. Zmiana koncepcji strategicznej

5. Podsumowanie


1. Ocena obecnej polityki

klimatyczno-energetycznej

oraz określenie

wymaganych kierunków

zmian


Uproszczona mapa celów obecnej polityki

unijnej – stan przewidywany

Komentarz:

Zakładano, Ŝe

realizacja celów

3*20 przyniesie

korzystne efekty

dla gospodarki i

mieszkańców


Uproszczona mapa celów obecnej polityki

unijnej – stan rzeczywisty

Komentarz:

W rzeczywistości

realizacja celów

3*20 prowadzi do

negatywnych

skutków dla

gospodarki i

mieszkańców UE


Skutki polityki klimatycznej







Subsydiowanie rozwoju OZE -> zaburzenia mechanizmów rynkowych i

niestabilnej pracy systemów elektroenergetycznych (np. prądy kołowe

z Niemiec do Polski, Czech i Austrii)

Wymagania redukcji CO2 i rozwój OZE -> wzrost cen energii

Spadek emisji CO2 z produkcji w UE -> wzrost emisji z produktów

importowanych

Niepewna przyszła polityka energetyczna oraz ceny uprawnień emisyjnych

-> wzrost ryzyka inwestycyjnego -> wstrzymywanie inwestycji w nowe moce

konwencjonalne

Rosnące ceny energii -> pogorszenie konkurencyjności przemysłu unijnego

oraz rosnąca presja na budŜety gospodarstw domowych

Subsydiowanie energetyki odnawialnej –> zaburzenie mechanizmów

rynkowych -> wstrzymywanie budowy nowych mocy w źródłach

konwencjonalnych -> rosnące zagroŜenie bezpieczeństwa dostaw energii

w przyszłości


Przyczyny

Powodem negatywnych skutków są błędy

w zaprojektowaniu i wdraŜaniu polityki unijnej,

takie jak:

1.Błędna ocena strategiczna

nie przewidziano rozwoju wydobycia gazu łupkowego

Nie doceniono konkurencji producentów z innych krajów, w tym Chin

2.Niewłaściwe zdefiniowanie celów głównych polityki energetycznej

skoncentrowanie się na celach podrzędnych (3*20)

zaniedbanie monitorowania i mierzenia celów głównych (w perspektywie społecznej)


Błędne załoŜenia o korzystnym wpływie realizacji celów 3*20 na rozwój gospodarczy,

miejsca pracy i bezpieczeństwo energetyczne

3.Błędna koncepcja strategiczna – selektywnego rozwoju

strategia energetyczna UE polegająca na selektywnym rozwoju energetyki w oparciu o

technologie niskoemisyjne, głównie OZE, okazała się łatwa do odczytania i wykorzystania

przez konkurentów globalnych


Główne kierunki modyfikacji polityki

unijnej

1. Właściwy dobór celów strategicznych

2. Większa efektywność ekonomiczna i środowiskowa

3. Zwiększenie adaptacyjności (zdolności

dostosowywania do zmian zachodzących w otoczeniu).

Zwiększenie elastyczności polityki unijnej, rozumianej

jako moŜliwości dostosowania celów, działań i środków

do sytuacji poszczególnych krajów


Główne kierunki modyfikacji unijnej polityki

- odniesienia do Zielonej Księgi COM(2013)169 final

1. Właściwy dobór celów


Podstawowe kwestie, którymi naleŜy się zająć w nowych ramach polityki w zakresie energii i klimatu do

2030 r., dotyczą rodzajów, charakteru i poziomu celów oraz ich wzajemnej interakcji. Czy cele powinny

być ustanawiane na poziomie UE, krajowym czy sektorowym oraz czy powinny być prawnie wiąŜące?

2. Efektywność ekonomiczna


Innym waŜnym wyzwaniem jest zapewnienie, aby odnawialne źródła energii stały się bardziej

opłacalne, tak aby ograniczyć stosowanie systemów wsparcia tylko do tych technologii i dziedzin, które

nadal ich potrzebują. Systemy te powinny być zaprojektowane tak, aby unikały nadmiernej kompensacji,

stały się bardziej opłacalne.

3. Adaptacyjność polityki unijnej


Istotne zmiany i tendencje w UE i poza nią obejmują … postęp technologiczny naszych głównych

konkurentów, nowe trasy dostaw, a takŜe wzrost liczby nowych producentów energii w Afryce i

Ameryce Łacińskiej.

4. Elastyczność polityki unijnej



Państwa członkowskie są bardzo zróŜnicowane pod względem zasobności, struktury przemysłu, koszyka

energetycznego, budynków, intensywności emisji dwutlenku węgla i zuŜycia energii, dostępu do zasobów

odnawialnych oraz struktury społecznej. Indywidualne grupy konsumentów mają równieŜ róŜne moŜliwości

inwestowania i dostosowania się. Tę róŜnorodność naleŜy wziąć pod uwagę przy opracowywaniu ram

polityki na okres do 2030 r.

Cele w zakresie klimatu i energii mają róŜny wpływ na róŜne państwa członkowskie i ich obywateli;

dlatego w nowych ramach konieczne będzie rozwaŜenie moŜliwości skutecznej współpracy

i sprawiedliwego podziału niezbędnych wysiłków.


Alternatywne strategie są moŜliwe

Politykę klimatyczną przedstawia się często jako połączenie trzech

nurtów:




Rozwój OZE

Poprawa efektywności energetycznej

Rozwój wykorzystania technologii niskoemisyjnych

(gaz zamiast węgla, energetyka jądrowa, CCS)

W rozwaŜaniach dotyczących polityki unijnej przedstawia się zwykle

wybór ograniczony do następujących alternatyw:



Polityka klimatyczna z rozwojem OZE i poprawą efektywności

energetycznej,

Polityka bez redukcji CO2, bez rozwoju OZE i bez poprawy

efektywności.

Takie podejście jest błędne, gdyŜ poprawa efektywności

energetycznej i rozwój OZE nie wynikają tylko z działań na rzecz

redukcji. Istnieją klarowne alternatywy dla obecnej polityki.


2. Propozycje zmian obecnej

unijnej polityki klimatyczno

– energetycznej


Główne propozycje zmian polityki

unijnej

Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS – cele redukcji emisji

definiowane poprzez limity krajowe, moŜliwość stosowania krajowych i

grupowych systemów handlu emisjami

(w tym EU ETS z dobrowolnym udziałem).

Strategia No Regret – zamroŜenie EU ETS, modyfikacja strategii

efektywności energetycznej, rozwoju OZE, aktywna w sektorze

transportu.

Nowa zintegrowana polityka energetyczna (równowaŜąca cztery

aspekty: bezpieczeństwo energetyczne, ochronę środowiska,

efektywność wykorzystania zasobów, rozwój gospodarczy).


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (1)

Główne słabości systemu EU ETS

Niewłaściwy rozkład obciąŜeń pomiędzy kraje

Decyzje o celach redukcji muszą być podejmowane znacznie wcześniej –

słaba adaptacyjność, duŜe ryzyko

Jednakowe zasady działania nie uwzględniają zróŜnicowanych warunków

poszczególnych krajów

Obowiązkowy aukcjoning generuje wzrost cen energii i wymusza podatek

węglowy w Non ETS

Mechanizmy parapodatkowe o nieokreślonych transgranicznych przepływach

strumieni pienięŜnych

Uznaniowe decyzje odnośnie podziału puli uprawnień (po roku 2020)

Ryzyko przejęcia większości środków ze sprzedaŜy uprawnień przez

centralne fundusze unijne

DąŜenia KE do uzyskania szerokich uprawnień do ingerowania w działanie

systemu – brak kontroli ze strony krajów


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (2)

Niewłaściwy rozkład obciąŜeń - ilustracja

Rozkład kosztów redukcji na kraje członkowskie przy optymalnej kosztowo redukcji emisji

gazów cieplarnianej o 20% do roku 2020, wg Impact Assessment do Pakietu Klimatycznego

(SEC (2008) 85, Tabela II str. 43, Opcja 1)

Komentarz:

1)Kraje o niŜszym dochodzie PKB są mocniej obciąŜone

2)Mechanizmy kompensacyjne okazały się niesprawne


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (3)

Istota proponowanego rozwiązania

Istotą proponowanego rozwiązania jest:

1.Powrót do krajowych limitów emisji gazów cieplarnianych definiowanych dla

wszystkich krajów członkowskich (analogicznie do sytuacji występującej

w Protokole z Kioto).

2.UmoŜliwienie samodzielnej realizacji celów redukcji w sposób odpowiedni do

warunków i moŜliwości poszczególnych krajów.

3.UmoŜliwienie wspólnej realizacji celów redukcji poprzez zbiorcze limity emisji

definiowane dla grupy krajów (jak np. w przypadku zbiorczego limitu piętnastu

krajów unijnych UE-15 uzgodnionego w ramach protokołu

z Kioto).

Podstawą prawną do realizacji wspólnych działań zgodnie z punktem 3)

będzie Mechanizm Wzmocnionej Współpracy, który został wprowadzony w

Traktacie Lizbońskim w 2009, jako mechanizm dający moŜliwość integracji

działań w określonych obszarach, w sytuacji gdy nie są one popierane przez

wszystkie kraje.

Realizacja celów krajowych w ETS lub poza ETS będzie realizowana

analogicznie jak do roku 2012


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (4)

Główne przewidywane efekty






Większa elastyczność polityki klimatycznej, moŜliwość dostosowania do

sytuacji wszystkich krajów UE

Łatwiejszy do uzyskania sprawiedliwy podział obciąŜeń (kosztów

bezpośrednich)

redukcja kosztów pośrednich ze względu na dostosowanie instrumentów

redukcji do warunków krajowych (szczególnie istotna w przypadku Polski)

łatwiejsze do uzyskania porozumienie odnośnie dalszych działań

w zakresie redukcji emisji, większa przewidywalność skutków

W przypadku dobrowolnych celów redukcji:



UmoŜliwienie bardziej ambitnych działań krajom, które chcą szybciej realizować cel

dekarbonizacji gospodarki

moŜliwość pełnego dostosowania celów i działań do potrzeb i moŜliwości

danego kraju.


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (5)

Instrumenty wdroŜeniowe

Trzy główne instrumenty:

1.Krajowe limity emisji gazów cieplarnianych

2.Handel prawami emisyjnymi na poziomie krajów

(analogicznie jak w Protokole z Kioto)

3.Mechanizmy uzupełniające, słuŜące do zapewnienia działania

systemu zgodnie z załoŜeniami.

Procedura ustalania limitów obejmuje trzy kroki:

1.Wyznaczenie poziomu ambicji - jako część PKB średnio w UE

przeznaczana na redukcję emisji gazów cieplarnianych

2.Rozdzielenie kosztów na poszczególne kraje

3.Wyznaczenie limitów emisji dla poszczególnych krajów na podstawie

krzywych kosztów redukcji i ustalonego poziomu kosztów redukcji.


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (6)

Podział obciąŜeń – dotychczasowy konsensus polityczny

Podział obciąŜeń optymalny oraz konsensus polityczny z dokumentów Pakietu klimatycznego;

Źródło: SEC (2008) 85 , Tabela II str. 43 (Opcja 1 i Opcja 5)

Oznaczony niebieską linią rozkład kosztów obrazuje konsensus polityczny dotyczący

podziału kosztów redukcji emisji gazów cieplarnianych pomiędzy kraje członkowskie,

uzgodniony przy negocjowaniu pakietu klimatycznego.


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (7)

Podział obciąŜeń – proponowany algorytm

Porównanie rozkładu kosztów wg proponowanego algorytmu (niebieska linia)

oraz wg konsensusu politycznego z Pakietu klimatycznego

Rozkład przyjęty w

Pakiecie klimatycznym

- konsensus polityczny

Rozkład na podstawie

opracowanego

algorytmu


Limity krajowe i dobrowolny udział w EU ETS (8)

Dobrowolne limity krajowe

Kluczowe przesłanki:

Dobrowolne krajowe limity emisji są obecnie dominującym mechanizmem w ramach

Konwencji Klimatycznej

Są często skutecznie realizowane (np. w Polsce – cele krajowe dot. SO2 i Nox)

z Konwencji LRTAP

Dobrowolne zobowiązania mają następujące zalety:

Mogą być odwaŜniej formułowane (bo ich ewentualne niedotrzymanie nie jest groźne;

przy celach obligatoryjnych potrzebna jest większa ostroŜność);

Są traktowane jako własne a nie jako narzucone, co korzystnie wpływa na gotowość ich

realizacji;

Mogą być adaptowane do zmian – nowe moŜliwości szybszej redukcji

są wykorzystywane bez obawy, Ŝe pogorszy to pozycję danego kraju

w negocjacjach dotyczących celów obligatoryjnych na kolejny okres.

Instrumenty wspomagające

Instrumenty informacyjne (etykietowanie krajów)

Programy wsparcia rozwoju technologii

Rozprzestrzenianie dobrych praktyk


Strategia No Regret (1)

Kluczowe załoŜenia

Myślą przewodnią tej propozycji jest takie zmodyfikowanie obecnych ram

polityki energetyczno-klimatycznej, by wydobyć te elementy, które wspierają

realizację strategicznych celów polityki energetycznej i złagodzić te, które

generować mogą nadmierne koszty i wymagania kapitałowe.

W szczególności zakłada się, Ŝe redukcja emisji CO2 ma uzasadnienie

jedynie poprzez skoordynowane działania globalne.

Prowadzenie podobnej do innych krajów spoza UE polityki redukcji emisji jest

kluczowe dla utrzymania przez producentów unijnych równych warunków

konkurencji

Zakłada się, Ŝe decyzje dotyczące celów redukcji emisji po roku 2020

powinny być podjęte dopiero po uzgodnieniu działań globalnych


Strategia No Regret (2)

Istota propozycji

Proponowane zmiany:

zamroŜenie systemu EU ETS (brak ingerencji w cele i zasady działania do

roku 2020)

Złagodzenie celów rozwoju OZE i modyfikacja zasad wsparcia

Utrzymanie elastycznej polityki efektywności energetycznej

Aktywna polityka w sektorze transportu

Redukcja emisji gazów cieplarnianych

dostosowanie działań UE do uzgodnień na forum międzynarodowym

większy nacisk na budowanie zdolności do działań adaptacyjnych

Cele OZE

dobrowolna realizacja 25% wymaganego zwiększenia udziału OZE w latach 2008 – 2020

uwzględnienie wpływu rozwoju poszczególnych technologii OZE na rozwój gospodarczy i miejsca pracy w danym

kraju i w UE

Efektywność energetyczna

obecne cele i środki polityki poprawy efektywności powinny zostać zachowane

większa elastyczność w dostosowania do potrzeb i warunków poszczególnych krajów

Transport

rozwój czystego transportu, szczególnie miejskiego, w tym takŜe rozwój wykorzystania pojazdów na gaz LNG

i CNG w powiązaniu z rozwojem importu gazu LNG z krajów stabilnych politycznie


Strategia No Regret (3)

Główne przewidywane efekty

Ograniczenie wzrostu cen energii, szczególnie w dłuŜszym okresie;

Redukcję kosztów subsydiowania OZE;

Zmniejszenie ryzyka inwestycyjnego w energetyce, pobudzenie

inwestycji w źródła konwencjonalne;

Znacząca poprawa konkurencyjności UE w zakresie produkcji

energochłonnej;

Zwiększenie atrakcyjności UE jako obszaru dla nowych inwestycji

przemysłowych (mniejsze ryzyko gorszych warunków działania w zakresie

kosztów energii, niŜ w innych krajach);

Korzyści środowiskowe wynikające ze zmian w transporcie (zwiększenie

udziału technologii o niskich emisjach zanieczyszczeń konwencjonalnych).


Nowa strategia zintegrowana, nowe cele 4*50 (1)

Istota propozycji

Istotą proponowanego rozwiązania jest:

Rezygnacja z celu dekarbonizacji jako wiodącego dla polityki

energetycznej

Przyjęcie nowego zestawu celów strategicznych, które obejmować

powinny m.in.: poprawę pewności dostaw, dostępność cenową energii,

skuteczną ochronę środowiska i zmniejszenie zagroŜeń dla zdrowia,

zwiększanie konkurencyjności UE, stymulowanie rozwoju gospodarczego i

zatrudnienia w UE

Określenie zestawu mierników stopnia realizacji wymienionych celów oraz

poziomów, które w ramach polityki unijnej chcielibyśmy osiągnąć

Redukcja emisji CO2 będzie w tym wariancie wynikiem racjonalizacji

działań w sferze produkcji i konsumpcji.


Nowa strategia zintegrowana, nowe cele 4*50 (2)

Nowy zestaw celów mierzalnych

Proponuje się wstępnie przyjęcie następujących celów mierzalnych(4*50%):

Zmniejszenie zaleŜności od importu węglowodorów z krajów

niestabilnych politycznie o … (50%)

Redukcja kosztów zewnętrznych powodowanych przez procesy produkcji i

uŜytkowania energii o … (50%)

Zwiększenie eksportu urządzeń i usług energetycznych o … (50%)

Zmniejszenie róŜnicy pomiędzy cenami energii elektrycznej i gazu

w UE i USA o … 50%.

Istotne:

Wymienione cele opisują w sposób mierzalny efekty jakie w ramach polityki

energetycznej chcemy uzyskać w ramach celów strategicznych: poprawa pewności

dostaw, zwiększenie ochrony środowiska, stymulowanie rozwoju gospodarczego

oraz zwiększenie dostępności energii.

Istota zmiany polega na wprowadzeniu celów mierzalnych, które w sposób bardziej

bezpośredni są powiązane z celami strategicznymi i korzyściami dla obywateli UE.


Nowa strategia zintegrowana, nowe cele 4*50 (3)

Mechanizmy implementacyjne

W zakresie mechanizmów realizacji celów polityki energetycznej przewiduje się

następujące zmiany:

1.Zachowanie działań w zakresie efektywności energetycznej przy urealnieniu

celów i zwiększeniu elastyczności mechanizmów;

2.Modyfikacja celów i mechanizmów wsparcia dla OZE

(na początek zmiana obecnych celów obligatoryjnych na indykatywne);

3.ZamroŜenie celów i zasad działania EU ETS do roku 2020;

4.Po roku 2020 wdroŜenie mechanizmów opartych na limitach krajowych

i dobrowolnych celach redukcji podejmowanych przez kraje członkowskie

5.MoŜliwość utrzymania systemu EU ETS z dobrowolnym udziałem

– w ramach mechanizmu wzmocnionej współpracy;

6.Zmiana mechanizmów wsparcia rozwoju technologii

(nagrody za efekt a nie za usiłowanie);

7.Budowa lub wzmocnienie mechanizmów wsparcia dla zmniejszenia

zaleŜności importowej oraz wsparcia rozwoju gospodarczego i wzrostu

zatrudnienia.


Nowa strategia zintegrowana, nowe cele 4*50 (4)

Główne przewidywane efekty





Korzystne efekty w zakresie tradycyjnych celów polityki

energetycznej: zwiększenie pewności dostaw, utrzymanie cen energii na

akceptowalnym poziomie, poprawa jakości środowiska, rozwój produkcji

i eksportu urządzeń oraz usług energetycznych.

Pobudzenie rozwoju gospodarczego i zatrudnienia, poprzez pełniejsze

wykorzystanie kompetencji i zasobów gospodarczych UE, poprzez wsparcie

rozwoju szerszego zestawu działań rozwojowych i inwestycyjnych, które

mogą być realizowane w większej grupie krajów.

Ograniczenie ryzyka politycznego na skutek odejścia od jednostronnych

działań - na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Pobudzenie inwestycji, poprzez nadanie niŜszej rangi polityce

klimatycznej i jej powiązanie z działaniami na poziomie światowym

(mniejsze ryzyko inwestycyjne).


Zmiana koncepcji strategicznej w obszarze

energetyki

Dotychczasowa koncepcja strategiczna (Globalnej dominacji)

Sterowanie rozwoju energetyki światowej w kierunku stosowania zaawansowanych

technologii o niŜszym zuŜyciu paliw (technologie niskoemisyjne)

selektywny rozwój energetyki w UE w oparciu o technologie niskoemisyjne, głównie OZE

wspieranie europejskich liderów nowej energetyki, zarówno krajów jak i producentów

urządzeń

Uzyskanie przez UE przewagi konkurencyjnej poprzez specjalizację w zakresie

technologii niskoemisyjnych

Efekt: nierównomierny rozwój UE, wiele krajów i podmiotów traci, a ostatecznie słabnie

rozwój całej UE

Nowa koncepcja strategiczna (Globalnej współpracy)

Rezygnacja z forsowania niskoemisyjnego wzorca rozwoju

Rozwój wszystkich technologii energetycznych, zarówno OZE jak i na paliwa kopalne

Aktywna współpraca z mniej rozwiniętymi krajami w opracowaniu technologii dopasowanych

do ich moŜliwości

Uzyskiwanie przewagi konkurencyjne,j poprzez róŜnorodność posiadanych

kompetencji, technologii i potencjału gospodarki oraz przez zdolność gospodarki UE do

szybkiego reagowania na zmiany zachodzące na świecie

Efekt: Równomierny i harmonijny rozwój wszystkich krajów UE


Podsumowanie

1. Obecna unijna polityka klimatyczno–energetyczna, wraz z propozycjami jej dalszego

zaostrzenia, prowadzi do negatywnych skutków w skali całej UE, a w przypadku Polski

stanowi ogromne zagroŜenie dla rozwoju gospodarczego i dobrobytu mieszkańców.

2. Negatywne efekty będą się pogłębiać w miarę upływu czasu i wdraŜania zaostrzonych

celów proponowanych obecnie przez KE.

3. Powodem są błędy obecnie realizowanej strategii - niewłaściwe cele strategiczne, brak

mechanizmów adaptacyjnych, nadmierne koszty, niewłaściwe mechanizmy

implementacyjne, niedostosowane do warunków poszczególnych krajów.

4. Konieczna jest zmiana obecnej polityki – konkurencyjne ceny energii i bezpieczeństwo

dostaw powinny być priorytetem, a redukcja emisji gazów cieplarnianych - postępować w

tempie dostosowanym do rozwoju nowych technologii

5. NaleŜy odejść od systemu handlu emisjami (EU ETS) jako instrumentu

obligatoryjnego dla wszystkich krajów, gdyŜ posiada on niemoŜliwe do przezwycięŜenia

mankamenty

6. Polityka unijna tworząca wygranych i przegranych wewnątrz UE nie ma szans powodzenia.

Powinna tworzyć warunki do wykorzystania wszystkich zasobów UE (surowce,

kompetencje, know – how, potencjał gospodarczy) i rozwoju gospodarczego wszystkich

krajów unijnych. W tym kierunku idą propozycje opracowane przez KIG.

7. Zmiana polityki unijnej powinna nastąpić szybko, bo jej dalsze trwanie potęguje szkody i

utrudnia wyjście z kryzysu.

More magazines by this user
Similar magazines