Een projekt 2

bastellinga

Een projekt 2

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


Een projekt

Kantoor met woning voor het eigen buro

Lokatie: Terwispel op ca 1 km van de A7

Ontwerp 1991

Oplevering 1998

Februari 2015

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


Doelstelling:






Zowel voor het bedrijf als privé meer ruimte kreëren.

In het projekt zoveel mogelijk nieuwe inzichten toepassen. (Zie presentatiemapje)

Geen oude vertrouwde dingen klakkeloos overnemen, maar steeds toetsen of het nog wel voldoet

aan de moderne hoge eisen.

Integrale benadering van bouwtechniek, bouwfysika, (gezond) binnenklimaat en installatietechniek

om een hoge kwaliteit te waarborgen.

Duurzaam en zo milieuvriendelijk mogelijk bouwen.

Een visitekaartje voor het bedrijf.

Programma van eisen:







Duidelijk beeld van de gewenste vertrekfunkties en oppervlakken.

Volgend uit het budget een maximaal bouwvolume.

Het gebouw moet energie- en onderhoudszuinig zijn.

Gebruik maken van alternatieve energiebronnen.

Gezond binnenklimaat en een goede (minimale) ventilatie.

Verwarming beneden en boven afzonderlijk regelbaar.

De vormgeving / situering:


OPSTELLEN PROGRAMMA VAN EISEN

Gezocht naar een vorm die een zo groot mogelijk praktisch bruikbaar volume biedt bij een zo klein

mogelijk buitenoppervlak. (Duurzaamheidseis, niet meer bouwen dan je nodig hebt)

Gekozen voor een centraalbouw waarbij de verkeersruimte minimaal is en de vloeroppervlakte

maximaal nuttige ruimte biedt.

Mogelijkheden voor een kompakte technische ruimte.

Passieve zonne-energie Zuidoriëntatie (glas op het zuiden, noordgevels zo gesloten

mogelijk.

Aktieve zonne-energie Optimaal berekende dakhelling op het zuiden.



Gezocht naar een terrein, waar bovenstaande

punten gerealiseerd kunnen worden en waar het

gebouw goed tot zijn recht komt: en gevonden in

Terwispel.

Planologisch voegt het tentdak (viervlakspiramide)

zich uitstekend in de omgeving. Het gebouw staat

op een hoek en heeft de dakhellingen zowel van

de naaste buurman als van de overbuurman en

fungeert dus als overgangsvorm.

Update: Bij latere invulling van het tegenoverliggende perceel is de

2006 dakrichting gewijzigd.

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015

REKENING HOUDEN MET DE ZON


Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


De Konstruktie:


De kelder is uitgevoerd in kalkzandsteen (vochtbufferend vermogen) en betonblokken met als

verbindende schakel, met portlandcement aan elkaar gelijmde Argexkorrels (U vindt deze ook in

hydro- plantenbakken). Naast een steunende funktie om de gronddruk op te nemen, verhogen deze

korrels de isolatiewaarde, waardoor kondensatie op de kelderwanden wordt voorkomen.

Omdat de kelder ca 1,50 m in het grondwater staat en de geschetste oplossing niet waterdicht is, is

de kelderwand aan de buitenkant behandeld met Sulfiton dik (Is oplosmiddelvrij en geeft geen

schadelijke stoffen aan het grondwater af).












Er is gekozen voor een houtskelet voor het binnenspouwblad van de buitenschil. De binnenwanden

zijn uitgevoerd in schoon metselwerk.

De wanden zijn deels sterk door hun vorm. De kombinatie met de verdiepingsvloer, die als schijf

werkt maakt de konstruktie vormvast.

Het dak is samengesteld uit 4 “stressed skin” zelfdragende dakelementen, waarbij de zoldervloer als

trekplaat dient om de spatkrachten op te nemen. Ook het dak is sterk door zijn vorm, waarbij de

krachten worden overgedragen door de hoekkepers. Het geheel staat op de voor- en achtergevel.

(Dit zijn de enige gevels die aan de bovenkant horizontaal eindigen).

Hoewel de konstruktieve opzet gewaagd is, Is de gehele konstruktie te realiseren zonder stalen

onderdelen. Slechts door de plaatsing van de serre is daar het zekere voor het onzekere genomen

en is in het skelet een stalen kolom en een balkje met twee trekschoren opgenomen om de

terplaatse verzwakte konstruktie te versterken.

De begane- grondvloer. Is een standaard kombinatievloer met lichtbetonnen vulelementen.

De verdiepingsvloer is samengesteld uit houten balken waarover een dunne staalplaat-betonvloer is

aangebracht, uitgevoerd als zwevende- dekvloer. Op deze manier is een goede geluidsisolatie gerealiseerd.

Update: Bovenstaande stellingen zijn in de praktijk bevestigd, de woning voldoet aan alle verwachtingen. De konstruktie blijkt bizonder

2006 stabiel, stormen worden in huis nauwelijks opgemerkt. De geluidsisolatie, zowel van beneden naar boven (luchtgeluid) als

van boven naar beneden (kontaktgeluid) wordt als goed ervaren

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


De bouwfysische opzet:


Er is gekozen voor het milieuvriendelijke isolatiemateriaal Isoflok voor alle buitenvlakken, zowel

wand als dak.

- Goede luchtdichtheid

- Bij onbeschadigde dampremming geen inwendige kondensatie; kleine lekkages in de

dampremmende laag, b.v. terplaatse van stopkontakten, hebben geen nadelige gevolgen in

de isoflok en tasten de luchtdichtheid en de isolatiewaarde niet aan.






Hoewel niet noodzakelijk is om esthetische redenen gekozen voor een “jasje” van metselwerk.

Bovendien heeft baksteen zich door de eeuwen heen bewezen als een duurzaam en onderhoudsarm

materiaal.

Zonne- energie:

A. Passief

Er wordt gebruik gemaakt van de zonnewarmte die via glasvlakken de woning binnenvalt.

(broeikaseffekt). Hiertoe zijn een serre en een lichtkoepel op de nok ontworpen.

’s Zomers, als deze warmte- energie niet gewenst is, kan de zonwering van de serre worden

gesloten en de lichtkoepel worden dichtgelegd. Zowel in de serre als in de lichtkoepel zijn veel

beweegbare ramen geprojekteerd.

Update: Reeds tijdens de bouw bleek dit koncept nog beter te werken dan was voorzien en met name in de zomerperiode té

goed. Om overwarmteproblemen, met name op de verdieping, te voorkomen is de lichtkoepel komen te vervallen.

B. Aktief

In het zuidelijk dakvlak is een zonnekollektor aangebracht ten behoeve van de warmwater –

voorziening. De dakhelling is zo berekend, dat de zon er in het voor- en najaar, ’s middags om

12.00 uur (zonnetijd) loodrecht op staat en dus maximaal energie kan afgeven.

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


De installaties:

A. Verwarming - Het gebouw zelf vormt de helft van de installatie en bepaalt in hoge mate de

behaaglijkheid en het binnenklimaat.

- Om de invallende zonne-energie door het hele huis te transporteren is

gekozen voor twee luchtverwarmingssystemen. De lucht wordt hoog in de

serre en in de lichtkoepel retour genomen en via de luchtverwarmers en

systeemventilatoren in alle vertrekken ingeblazen.

- ’s Zomers kunnen de retourkanalen worden afgesloten en kan 100% relatief

frisse buitenlucht worden aangezogen en in de vertrekken ingeblazen.

Update: In de praktijk is gebleken dat op de verdieping nauwelijks tot geen warmtevraag is als gevolg van het bizonder goed

2006 werken van de hier toegepaste passieve zonne-energie. In principe zou de hier op de verdieping geplaatste

installatie kunnen vervallen. Hoewel uit energetisch oogpunt voor verwarming beter geen elektrische energie wordt

ingezet, is het in dit geval ekonomisch verantwoord kleine elektrische kacheltjes toe te passen om aan de uiterst

beperkte warmtevraag te voldoen. ( 5 tot 10 dagen per jaar)

Update: Het effekt van de hier toegepaste vrije koeling of zomer- nachtventilatie is weliswaar gering, maar eenvoudig te

2006 realiseren en veel goedkoper dan een koelinstallatie. Bovendien kost koelen 3x zoveel energie dan verwarmen.

Gedurende warme perioden is er echter toch last van overwarmte, waardoor een beperkte aanvullende koelvoorziening

gewenst is. De warmtepomptechniek is nog niet geschikt om met de huidige installatie te kombineren, zodra

dit wel het geval is zullen wij de installatie hiermee kompleteren.

B. Ventilatie - Ventilatie is noodzakelijk om een gezond binnenklimaat te garanderen, maar

overventilatie is energievernietiging. Daarom hebben wij een methode

ontwikkeld om een minimale ventilatie te berekenen die de geproduceerde

afvalstoffen nog juist afvoert. Deze methode is meermalen in de praktijk

getoetst en draagt daadwerkelijk in hoge mate bij aan een gezond binnenklimaat.





Warmteterugwinning

Hiertoe is een balansventilatie met kruisstroom-warmtewisselaar aangebracht.

Update: Bij een goed ontwerp, inregeling en onderhoud (schoonmaken / vervangen filters) wordt dit systeem als uiterst

2006 komfortabel ervaren. Dit in tegenstelling tot artikelen in de pers en Tros Radar. In die gevallen is niet voldaan aan

de genoemde voorwaarden. (ontwerp, inregeling en onderhoud)

Warmwatervoorziening

Is uitgevoerd met een in serie geplaatste zonneboiler en CV boiler, samengebouwd in één toestel.

De warmte-wisselaar van de zonneboiler zit onderin het watervat en die van de CV bovenin. (hot

top) Hierdoor wordt het maximale rendement uit de zonneboiler gehaald.

Update: Hoewel deze installatie voortreffelijk werkt en zelfs bij weinig zon al behoorlijk warmte oplevert, is de toepassing als

2006 warmwatervoorziening voor een woning minder gelukkig omdat in een huishouding de meeste warmwatervraag is

als de zon niet schijnt, waardoor de boiler na de douche- en wasbeurten weer wordt opgewarmd door de CV ketel.

Dit nadelige effekt wordt voor een groot deel geneutraliseerd omdat er is gekozen voor een boiler met het “hot top”

principe. Sinds de bouw van dit projekt is de laag temperatuur- stralingsverwarming en de warmtepomptechnologie

verder uitontwikkeld. Momenteel is dit ook voor woningen een prima systeem, waarmee bovendien gekoeld kan

worden. Bovendien kan een zonnekollektor in kombinatie met zo’n systeem veel effektiever worden ingezet.

Verwarming

Naverwarming zonneboilerwater en voorverwarming ventilatielucht, gebeurt met een hoog

rendements gaswandketel met een gunstige NO(x)- waarde.

Regelinstallatie

Deze bestaat uit eenvoudige bedrijfszekere onderdelen en zorgt voor een optimale integrale werking

van de installaties.

Update: Hoewel er kritische kanttekeningen zijn te plaatsen, zie de voorgaande updates, werkt het gehele koncept van

2006 gebouw en installaties voortreffelijk, zeker als wordt bedacht dat het gebouw in 1991 is ontworpen. Sindsdien zijn er

vele nieuwe technieken ontwikkeld en zijn de bouwvoorschriften herhaaldelijk aangescherpt. Nu, na 17 jaar (na het

ontwerp van 1991) voldoet het gebouw nog net aan de nieuwste eisen. En is de behaaglijkheidsprestatie nog steeds

beter dan in de meeste nieuwe woningen.

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


Het onderhoud:




De gebouwschil bestaat uit duurzame onderhoudsarme materialen, zoals baksteen metselwerk en

natuurleien. De platte daken kunnen (later) worden uitgevoerd als vegetatiedak.

De kozijnen zijn van grenenhout en zijn pas na de ruwbouw aangebracht en zijn dus uitneembaar en

vervangbaar. (Duitse methode).

De voornaamste onderhoudspost is dus het buitenschilderwerk van dakranden en kozijnen. Hiervoor

is een onderhoudsarm verfsysteem gekozen.

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


Kengetallen (hoofdvorm met serre en lichtkoepel, dus exklusief kelder en kantoor)

Gebouw: Plattegrond is regelmatige zeshoek in cirkel d = 11,00 m

Dak is viervlakspiramide met dakhelling van 51,00 °

Nokhoogte 10,11 m

Buitenoppervlak 266,50 m²

Gebouwinhoud 507,00 m³

Vormfaktor 0,563

Vergelijk: - halve bol 0,481

- kubus 0,626

- kubus met zadeldak 0,639

Isolatiewaarden (maximaal): R m²K/W k W/m²K

- buitenwanden 4,33 0,23

- daken 5,26 0,19

Idem gemiddeld:

- buitenwanden 3,26 0,306

- daken 3.99 0,250

Installaties: Indirekt gestookte luchtverwarming boven 2,80 kW

Indirekt gestookte luchtverwarming beneden 4,10 kW

Balansventilatie met warmteterugwinning (voorverwarming) 1,50 kW

Zonneboiler met CV naverwarming p.m.

Warmtebron, HR gas-wand-CV-ketel 8,40 kW

Minimaal berekende ventilatiehoeveelheid 150,00 m³/h

Maximale zomerventilatie 750,00 m³/h

Stookgedrag: Beneden 7.00 – 23.00 h 20 / 14 °C

Boven kontinu 14 °C

Energiebehoefte: R gem k gem I t *) per jr. Gasgebruik per jaar

m²K/W W/m²K - kWh m³ m³/m³inh m³/m² vloer

verwarming 2,29 0,44 17,03 11.374 1.251 2.47 8.45

ventilatie 3.563 392 0.77 2.65

warm watervoorz. (45 m²/jr van 50°C) 1.990 219

____________________________

Totaal 16.927 1.862 3.67 12.58

Aandeel passieve zonne-energie - 6.820 - 750

Warmteterugwinning uit ventilatie - 1.182 - 130

Aandeel zonneboiler - 910 - 100

____________________________

Totaal aandeel alternatieve bronnen - 8.912 - 980 1,93 6,62

____________________________

Totaal energiegebruik (fossiel) 8.015 882 1,74 5,96

Update: Zoals eerder aangegeven werkt de passieve zonne-energie zo goed dat toepassing van de lichtkoepel niet nodig is gebleken.

2006 Om diezelfde reden is verwarming op de verdieping nauwelijks tot niet nodig en hoeft de ventilatielucht niet extra voorverwarmd

te worden. Het gekozen installatiekoncept blijkt dus behoorlijk vereenvoudigd te kunnen worden.

*) In 1991 was er nog geen sprake van een EPC waarde, daarom staat hier nog de toen geldende isolatieindex I t.

Recente doorrekening van het projekt heeft aangetoond dat het gebouw in 2005, 15 jaar na het ontwerp nog net aan de

voorschriften voldeed. (EPC eis = 1). Vanaf 1 jan 2006 zijn de eisen aangescherpt tot 0,8. Het ontwerp was zijn tijd dus

15 jaar vooruit.

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015


Nawoord:

Het beschreven projekt is slechts één projekt, één uitwerking van één specifiek programma van eisen,

kortom; maatwerk.

In 1991 was het echt uniek dat een projekt zo integraal gestalte heeft gekregen en waarin bouwtechniek,

installatietechniek, binnenklimaat en belevings- en gezondheidsaspekten hand in hand in de ontwerpfilosofie

zijn verwerkt.

Zo,n projekt is ambitieus en ook niet zonder risiko’s. Risiko’s die alleen genomen kunnen worden in een

eigen projekt. Wij hebben ons voortdurend langs de grenzen van het mogelijke bewogen, waardoor wij een

schat aan kennis en ervaring hebben opgedaan, voor U !

Want deze kennis en ervaring passen wij weer toe in uw projekten, maar nu vanuit de zekerheid dat alles

werkt en ekonomisch haalbaar is, vooral als exploitatieaspekten als onderhoud en energielasten in de

beschouwing worden betrokken.

Gezien de praktijkresultaten (zie kengetallen) kan gesteld worden dat wij met dit ontwerp 15 jaar voorliepen

op de ontwikkelingen. Uiteraard zijn de ontwikkelingen niet gestopt.

Enerzijds zijn wij na 15 jaar ingehaald door bouwmethodieken en voorschriften, anderzijds hebben wij

ook niet stilgezeten en hebben wij inmiddels meerdere malen nieuwe koncepten uitgewerkt en toegepast

waardoor onze kennis en ervaring is uitgebreid en verdiept.

Met name de vloerverwarmings / vloerkoelingssystemen met warmtepompen hebben wij meermalen met

sukces toegepast en zonder al te veel moeite daalt de EPC waarde van onze ontwerpen beneden de 0,8.

Dit soort toepassingen dragen bij aan meer komfort, minder energiekosten, een betere EPC waarde en

skoren bovendien op milieugebied.

In tegenstelling tot het algemeen heersende beeld, hebben wij meermalen bewezen dat het voldoen aan de

maatregelen uit het Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen, bij een integrale ontwerpfilosofie moeiteloos

kan worden geïntegreerd, zonder dat hierdoor de bouwkosten toenemen. Extra maatregelen vragen

weliswaar een grotere investering, maar die kosten worden snel terugverdiend uit de energiebesparingen.

Elke opdrachtgever heeft zijn eigen specifieke eisen en wensen, die samen met de omgeving waarin het

bouwwerk zich moet voegen, leiden tot een eigen specifieke vormgeving, oriëntatie en technische invulling.

Zo ontstaat er steeds een uniek projekt, waarin uiteraard niet geëxperimenteerd wordt en een strakke

planning en budgettering kan worden verwezenlijkt.

Vriendelijk aanbevelend,

Ing. D. Knol.

Adviesburo ing. D. Knol, Mounesleat 19, 8407 DA Terwispel. www.adviesburoknol.nl

Een projekt, versie februari 2015

More magazines by this user
Similar magazines