Views
1 year ago

Anghenion Dysgu Ychwanegol Chwefror 2017

FmEV308ZtCy

ddarpariaeth ddysgu

ddarpariaeth ddysgu ychwanegol flaenorol/bresennol sy’n cael effaith gadarnhaol ar wella graddfa ei gynnydd, a ffactorau amgylcheddol eraill. 6.21 Yn yr un modd, mae angen ystyried llwybr y dyfodol a’r llwybr gyrfa sydd o ddiddordeb i’r plentyn neu’r person ifanc. Mae’n bwysig sicrhau bod y plentyn neu’r person ifanc yn gwybod ei fod ar daith ac y dylai’r cymorth a’r ddarpariaeth a ddarperir iddo ei helpu i fod yn fwy annibynnol a gwireddu ei uchelgeisiau yn y dyfodol. Ystyriaethau Cychwynnol 6.22 Dylai ymarferwyr sicrhau bob amser eu bod yn cyfeirio’n ôl at y diffiniad o ADY yn adran 2 o’r Ddeddf, eu bod yn ystyried y canllawiau ar ddefnyddio’r diffiniad hwn a nodwyd ar ddechrau’r Bennod hon, a’u bod yn defnyddio’r canllawiau mewn achosion unigol wrth benderfynu a oes gan unigolyn ADY. 6.23 Fodd bynnag, mae’n bwysig bod pob ymarferydd yn rhoi sylw i nifer o ystyriaethau cychwynnol wrth wneud y penderfyniadau hyn: Ystyriaethau Cychwynnol – Addysgu Gwahaniaethol 6.24 Bydd angen cymorth ychwanegol ar y rhan fwyaf o blant a phobl ifanc ar gyfer rhan o’u haddysg ar ryw adeg. Gallai hyn gynnwys cymorth ychwanegol gyda gwaith mathemateg os yw pwnc penodol wedi peri anhawster i ddysgwr, sesiynau darllen dal i fyny, neu wers Gymraeg i ddal i fyny yn dilyn absenoldeb byr oherwydd salwch. Mae addysgu sy’n cydnabod ac yn ymateb i anghenion dysgwyr unigol yn elfen allweddol o addysg o ansawdd uchel o bob math, ac mae ar gael yn gyffredinol mewn ysgolion a SAB yng Nghymru. Ni ddylid defnyddio’r prosesau yn ymwneud ag ADY a gyflwynir yn y Ddeddf i wneud iawn am ddiffyg addysgu o ansawdd da ac addysg deilwredig. 6.25 Nid yw cynnydd araf a chyrhaeddiad isel yn golygu o reidrwydd bod gan blentyn ADY, ac ni ddylent arwain yn awtomatig at gofnodi bod gan blentyn ADY. Fodd bynnag, gallent fod yn arwydd o angen dysgu ychwanegol. 6.26 Yn yr un modd, ni ddylid rhagdybio bod cyrhaeddiad yn unol ag oedran cronolegol yn golygu nad oes gan blentyn ADY. Mae rhai anawsterau dysgu ac anableddau yn digwydd ar draws yr ystod o allu gwybyddol, ac mae angen mynd i’r afael â nhw er mwyn osgoi rhwystredigaeth i’r plentyn. Gall rhwystredigaeth o’r fath ei hamlygu ei hun ar ffurf anfodlonrwydd neu anawsterau emosiynol neu ymddygiadol. 6.27 Yn ogystal, nid yw ymddygiad sy’n tarfu ar eraill, ymddygiad anodd neu ymddygiad encilgar sy’n digwydd yn rheolaidd yn golygu o reidrwydd bod gan blentyn neu berson ifanc ADY. Os oes pryderon, mae angen ystyried a oes unrhyw ffactorau achosol, fel anawsterau dysgu neu gyfathrebu sylfaenol. Os oes amheuon bod amgylchiadau tai, teulu neu amgylchiadau domestig eraill Tudalen | 34

yn cyfrannu at yr ymddygiad, bydd angen mabwysiadu dull gweithredu amlasiantaeth. 6.28 Hefyd, dylai gweithwyr proffesiynol fod yn ymwybodol o ddigwyddiadau eraill sy’n gallu arwain at anawsterau dysgu neu anawsterau ehangach, gan gynnwys bwlio neu brofedigaeth. Ni fydd digwyddiadau o’r fath yn arwain bob amser at blentyn neu berson ifanc yn datblygu ADY, ond gallant effeithio ar ei lesiant, ac ar ei ddeilliannau dysgu o bosibl. Dylai ysgolion a SAB sicrhau eu bod yn gwneud darpariaeth briodol ar gyfer anghenion tymor byr plentyn neu berson ifanc er mwyn sicrhau nad yw problemau’n gwaethygu. Os oes anawsterau mwy hirdymor yn codi sy’n arwain at ‘anhawster sylweddol fwy i ddysgu’, ac sydd angen darpariaeth ddysgu ychwanegol o bosibl, mae’n rhaid i ysgolion, SAB ac awdurdodau lleol benderfynu a oes gan y plentyn neu’r person ifanc ADY 24 . Gall proses olrhain ar lefel ysgol gyfan helpu i nodi ADY. Ystyriaethau Cychwynnol – Anableddau 6.29 Ni fydd gan bob plentyn a pherson ifanc anabl y mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn berthnasol iddynt ADY. Nid oes unrhyw gydberthyniad uniongyrchol rhwng bod ag anabledd a bod ag ADY; bydd llawer o ddysgwyr ag anabledd heb unrhyw ADY. 6.30 Fodd bynnag, os yw anabledd unigolyn yn ei atal neu’n ei lesteirio rhag defnyddio cyfleusterau neu strategaethau addysgol o fath a ddarperir yn gyffredinol ar gyfer eraill sydd o’r un oedran mewn ysgolion prif ffrwd a gynhelir neu SAB, a bod angen darpariaeth ddysgu ychwanegol ar yr unigolyn o ganlyniad, ystyrir bod ganddo ADY 25 . Mewn achosion o’r fath bydd angen CDU ar rywun sydd ag anabledd. Hefyd, bydd natur rhai anableddau yn golygu ei bod yn debygol y bydd gan y dysgwr ADY. Er enghraifft, mae’n rhaid i awdurdodau lleol gadw cofrestr yn eu hardal o’r rhai sydd â diagnosis meddygol o nam ar y clyw/nam ar y golwg/namau amlsynhwyraidd. 26 Mae plant neu bobl ifanc ar y gofrestr hon yn fwy tebygol o fod ag ADY. 6.31 Hefyd, mae angen i ysgolion, SAB ac awdurdodau lleol gofio am eu cyfrifoldebau presennol o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010. Hefyd, mae’r Ddeddf hon yn gwneud darpariaeth ar gyfer mynd â hawliadau gwahaniaethu ar sail anabledd a wneir o dan y Ddeddf i’r Tribiwnlys Addysg. 24 Adran 9(1), 11(1) o’r Ddeddf. 25 Adran 2(1) a (2) o’r Ddeddf. 26 Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant 2014 (adran 18) Tudalen | 35

Cymru
?