Buletin Pemikir Negara Edisi ke-2, 2018

majlisprofesor

Buletin Pemikir Negara ini merupakan edisi kedua selepas edisi pertama dilancarkan pada Jun tahun lepas.

Buletin pada kali ini memaparkan aktiviti dan program yang dianjurkan MPN bermula pertengahan tahun 2017 sehingga awal tahun 2018 dengan kerjasama pelbagai pihak.

Pada masa sama, buletin ini menjadi platfom kepada ahli MPN untuk mengetengahkan isu-isu strategik negara untuk dikongsikan kepada semua.

Pemikir

Buletin

Negara

Edisi Kedua • September - Disember 2017

www.majlisprofesor.my

MajlisProfesor

majlisprofesornegara

Profesor Bersama Masyarakat

Oleh: Dr. Siti Suriani Othman

Majlis Profesor Negara

(MPN) mendekati

orang ramai menerusi

Program Profesor

Bersama Masyarakat di Kuala

Terengganu pada 7 hingga 9

Februari lalu. Program turun

padang diadakan ini dilihat

sebagai usaha pendemokrasian

ilmu kepada pelbagai lapisan

masyarakat merentasi umur dan

peringkat pendidikan. Program

Profesor Bersama Masyarakat

serta Pemeriksaan Kesihatan,

Program Bersama Profesor

dengan Pelajar Sekolah dan

Forum yang membincangkan

soal kesejahteraan rakyat

mencerminkan iltizam ini.

Ketua Pegawai Eksekutif (CEO)

MPN, Prof Datuk Dr Raduan Che

Rose berkata, Program Profesor

Bersama Masyarakat berkongsi

perjalanan dan sejarah pendidikan

tinggi Malaysia dan menekankan

kepentingan peranan profesor

untuk memajukan bangsa dan

negara. Berbangga dengan

Malaysia sebagai negara yang

luhur melabur besar dalam

bidang pendidikan, Raduan

menekankan, “kajian yang

dilaksanakan oleh profesor di

universiti-universiti tempatan

dikongsi dengan masyarakat agar

setiap lapisan masyarakat merasai

kepakaran golongan ini seterusnya

mengurangkan jurang dalam

masyarakat. Usaha ini adalah

untuk memberi peluang kepada

golongan profesor ‘memberi balik’

kepada masyarakat”.

Usaha ini adalah

untuk memberi

peluang kepada

golongan profesor

‘memberi

balik’ kepada

masyarakat.

Menteri Besar Terengganu, YAB

Dato’ Seri Haji Ahmad Razif Abd.

Rahman menyifatkan program

pendidikan seumpama ini adalah

sangat dituntut dalam Islam.

Untuk itu, dalam menjayakan

program, Razif menyarankan

masyarakat agar “meningkatkan

minda ke kelas peringkat

antarabangsa supaya programprogram

seperti ini memberi

impak kepada semua lapisan

masyarakat”.

Normala Sahfri, 45, seorang

surirumah yang hadir dalam

Program Bersama Profesor dengan

Masyarakat yang bertempat di

Masjid Tok Jembal itu mengalualukan

kehadiran ilmuan dalam

masyarakat setempatnya.

Katanya, “program ini sangat

berbeza dengan program-program

lain kerana kami bukan sahaja

dapat belajar melalui pameran-

Selanjutnya di muka surat 2 & 3 >>


Turun Padang


Turun Padang

pandangan kepada orang

kampung, mendekati mereka dan

menyebarkan maklumat kesihatan

dengan lebih berfokus” hurai

Athirah.

Rata-rata, tidak keterlaluan jika

dikatakan Program Profesor

Bersama Masyarakat kali ini

melambangkan komitmen

golongan profesor untuk

mendekati pelbagai golongan

masyarakat demi memastikan

kepakaran serta ilmu yang

dihasilkan bermanfaat kepada

semua serta berguna untuk

pembangunan negara melalui

pendemokrasian ilmu yang tidak

pernah sia-sia sifatnya.

Kesihatan, Program Profesor

Bersama Masyarakat menyatakan

usaha yang dijalankan MPN

adalah sangat bermanfaat

kepada masyarakat luar bandar

kerana program ini mempunyai

pelbagai tarikan yang sekaligus

menggalakkan orang kampung

untuk menjalani pemeriksaan

kesihatan percuma yang

ditawarkan.

Untuk mencapai kesejahteraan

ummah, “kesedaran tentang

kesihatan amat perlu diterapkan,

seperti pemeriksaan

kesihatan yang sistematik

supaya masalah kesihatan

dapat dikesan lebih awal.

Program seperti ini sangat

bermanfaat kerana memberi

peluang kepada orang

kampung untuk menyatakan

masalah kesihatan mereka

atau bertanya tentang

isu kesihatan tanpa perlu

menunggu lama di klinik

kesihatan atau hospital. Ia

juga memberi peluang pakar

kesihatan untuk memberi

Normala Sahfri bersama dua orang anak.

PELANCARAN

MPNPoll diperkenal bangunkan

literasi proses demokrasi

MPNPoll adalah satu entiti

bebas dan berkecuali untuk

menganalisis pelaksanaan dan

proses demokrasi didukung

oleh Majlis Profesor Negara

(MPN) dan sebagai wadah

untuk membangun literasi

serta kefahaman terhadap

proses demokrasi. Pewujudan

MPNPoll mempunyai beberapa

objektif, iaitu untuk mengupas

dan menganalisis pelaksanaan

proses demokrasi di Malaysia,

meningkatkan literasi dan

kefahaman masyarakat terhadap

kefahaman proses demokrasi

dan memberi input dasar

berkaitan proses demokrasi dan

pembangunan negara. MPNPoll

telah diperkenalkan buat pertama

kali dalam satu sidang media

pada 10 Mac 2018 lalu.

Buletin Pemikir Negara 3


Kluster

Penganalisis: BN dijangka

menang PRU14

RTD Kluster Politik,

Keselamatan dan Hal

Ehwal Antarabangsa MPN

dengan tajuk: BN Kekal

Atau …?; pada 22 Februari 2018

di Istana Hotel, Kuala Lumpur

telah mezahirkan beberapa

dapatan yang boleh dijadikan

sebagai panduan menjelang

Pilihan Raya Umum Ke-14 (PRU)

yang akan diadakan pada bilabila

masa walaupun mandatnya

berakhir pada 24 Jun 2018.

Mengikut Prof Dr Mohd Fuad

Mat Jali, Barisan Nasional (BN)

diramal tidak berhadapan dengan

masalah untuk menang majoriti

mudah dengan 55.4% berpihak

kepadanya di peringkat Parlimen.

undi Melayu turut dikatakan kritikal

kepada parti-parti yang bertanding di

PRU Ke-14 dan bergantung kepada

gerak kerja di peringkat akar umbi.

Perbincangan oleh Profesor Dr.

Jayum Jawan dan Dr. Arnold Puyok

pula melihat Sabah dan Sarawak

akan kekal sebagai ‘fix deposit’ BN.

Datuk Seri Mohd. Najib Razak dilihat

sebagai figura yang lebih disukai

kerana sumbangan berterusan dalam

hal-ehwal negeri-negeri ini yang

dianggap tidak mendapat perhatian

kepimpinan sebelum ini.

Profesor Ulung Datuk Dr Shamsul

Amri Baharuddin merumuskan

bahawa terdapat lima faktor yang

perlu dijadikan rujukan

iaitu personaliti, hubungan

inter-kaum; hubungan intrakaum,

hubungan kerajaan

negeri dan pusat; serta isuisu

besar untuk mengenalpasti

pola pengundian di

PRU. Bagi beliau, PRU kali

ini adalan pertembungan

antara “BN vs BN 2.0” kerana

kepimpinannya dari DNA yang

sama. Ketua Penerangan

Parti Pribumi Melayu Bersatu,

Datuk Kamaruddin Md. Nor

berpendapat kehadiran Tun

Dr. Mahathir Mohamad dan

Datuk Seri Anwar Ibrahim di

barisan pembangkang akan

memberi kekuatan kepada

pembangkang di PRU ini.

Yang menjadi tanda-tanya

adalah apakah para pengundi

akan menterjemahkannya

dalam bentuk sokongan

atau #undirosak merupakan

manifestasi dari gabungan

personaliti ini.

Ini juga membawa kepada

persoalan sama ada akan

lahir fasa politik baharu di

Malaysia dengan kehadiran

parti gabungan baharu atau

kerajaan campuran khususnya

kepada kerjasama antara

parti UMNO dan PAS walaupun

ia merupakan kerjasama

kepartian dan bukan gabungan

bersama; dan bagaimana pula

kedudukan parti komponen BN?

Ringkasan hasil kajian PRU 14

boleh diakses melalui Facebook

Kluster Politik, Keselamatan dan

Hal Ehwal Antarabangsa MPN.

Menurut Profesor Dato’ Seri

Dr Mustafa Ishak, maklumat

tersebut boleh dirujuk oleh

semua pihak bagi mendapatkan

ulasan dan komen berkualiti

mengenai PRU 14.

Dapatan penyelidikan ini sama

dengan pandangan Ketua Kluster

Politik, Keselamatan dan Hal Ehwal

Antarabangsa MPN, Profesor Dato’

Seri Dr Mustafa Ishak kerana

bertanggapan sehingga 109 kerusi

berkecenderungan memihak BN

dan BN hanya perlu mendapatkan

minimum 35% undi Melayu.

Pertembungan tiga penjuru juga

dianggap berpihak kepada BN

kerana faktor kesetiaan pada parti

berbanding dengan perpecahan

yang dibawa oleh parti lain ke atas

undian orang Melayu. Dilemanya,

4

Majlis Profesor Negara


Kluster

Pelan Tindakan Pertanian

Malaysia dan Indonesia dibangun

Forum Pertanian IPIMA 2017

diadakan selepas kejayaan

Forum Pertanian IPIMA

pertama di Bogor pada

2013. MPN percaya penganjuran

Forum Pertanian IPIMA 2017

ini terus beriltizam untuk

melanjutkan pandangan, idea

bernas dan resolusi yang telah

dicapai kira-kira empat tahun lalu.

12 resolusi yang telah disepakati

dalam Forum Pertanian IPIMA

pertama di Bogor telah diperhalusi

sekaligus membentuk Pelan

Tindakan Pertanian bagi Malaysia

dan Indonesia.

Menurut Pengerusi Majlis Profesor

Negara (MPN), Prof. Tan Sri Dr.

Zakri Abdul Hamid, penganjuran

Forum IPIMA menjadi saluran

diplomasi laluan kedua bagi

menangani isu dan cabaran

dalam bidang pertanian yang

menjadi sektor kritikal kepada

Malaysia dan Indonesia. Beliau

berkata, sektor ini berhadapan

dengan faktor perubahan masa,

cuaca yang tidak menentu

dan perkembangan teknologi

terkini yang memerlukan

pendekatan yang strategik dan

bertransformatif. Sehubungan

dengan itu, penganjuran forum ini

adalah tepat kerana dapat mencari

idea baharu untuk bagaimana

transformasi pertanian dapat

kita jayakan demi kesejahteraan

kedua-dua buah negara, iaitu

Malaysia dan Indonesia.

Selain itu, Forum IPIMA ini sangat

strategik kerana ia menyediakan

platform kepada ahli akademik,

ahli penyelidik, pembuat dasar,

kakitangan kerajaan, pihak

industri dan badan bukan

kerajaan dari kedua-dua negara

untuk membentangkan dapatan

penyelidikan serta maklumat

baharu dalam bidang pertanian

dan pengeluaran makanan.

Ketua Kluster Pertanian dan

Makanan MPN, Prof. Dr. Ghizan

Saleh berkata, antara skop

perbincangan melewati isu

perdagangan pertanian, sekuriti

makanan, keselamatan makanan,

cabaran perubahan cuaca ke atas

pertanian, ICT dan pertanian,

pembangunan pekebun,

pembangunan koperasi pertanian,

pertanian perladangan, tanaman

makanan, ternakan, pertanian

dan alam sekitar dan teknologi/

bioteknologi pertanian. Turut

menjadi tumpuan perbincangan

adalah cabaran menarik minat

orang muda menyertai sektor

pertanian dan memanfaatkan

penggunaan teknologi bagi

meningkatkan produk pertanian

yang berkualiti tinggi.

Sebanyak 121 kertas kerja telah

dibentangkan secara lisan dan

poster. Pada masa yang sama,

sesi selari yang membincangkan

isu-isu strategik lain dalam

konteks ekonomi, pendidikan

dan bahasa juga dijayakan

sepanjang Forum Pertanian

IPIMA 2017 ini. Forum yang

telah berlangsung di Universiti

Putra Malaysia (UPM) ini telah

disempurnakan perasmiannya oleh

Ketua Setiausaha, Kementerian

Pertanian dan Asas Tani, YBhg.

Datuk Seri Dr. Ismail Hj. Bakar.

Buletin Pemikir Negara 5


Menteri

Jayakan Pendidikan Tinggi 4.0

Oleh: YB. Dato’ Seri Idris Jusoh

Kepesatan perubahan dan

disrupsi yang dibawa

oleh 4IR tidak pernah

dialami dalam mana-mana

revolusi industri sebelum ini.

Selari bersama itu, pelajar yang

memasuki alam pendidikan tinggi

perlu memperolehi pengalaman

pendidikan yang berciri peribadi,

berasaskan pengalaman, bersifat

sepanjang hayat, serta imersif

dan interaktif. Kementerian

telah memperkenalkan beberapa

inisiatif yang akan melengkapkan

dan menyediakan pelajar untuk

cabaran-cabaran 4IR di bawah

agenda mereka bentuk semula

pendidikan tinggi (Redesigning

Higher Education). Antaranya:

Inisiatif Integrated Cumulative

Grade Point Average ataupun

iCGPA yang merupakan kaedah

pentaksiran komprehensif yang

mampu melahirkan graduan

holistik, berciri keusahawanan

dan seimbang, selaras dengan

Lonjakan 1 Pelan Pembangunan

Pendidikan Malaysia 2015-2025

(Pendidikan Tinggi) ataupun PPPM

PT. Melalui iCGPA, pentaksiran

adalah merentasi 8 domain

seperti ilmu, komunikasi,

nilai dan etika, pengurusan

maklumat, kesukarelawanan

dan keusahawanan serta

penyelesaian masalah. Sehingga

31 Disember 2017, iCGPA telah

pun dilaksanakan dalam lebih 560

program akademik di 20 Universiti

Awam, 18 Politeknik dan 15 Kolej

Komuniti. Lebih 80,000 pelajar

kini menerima manfaat daripada

iCGPA. Pada tahun 2018, saya

mensasarkan supaya sekurangkurangnya

50% program di

setiap fakulti dan jabatan di UA

melaksanakan iCGPA.

Program 2u2i ataupun dua tahun

di universiti dan 2 tahun di industri

adalah program yang memberi

pendedahan industri yang lebih

intensif kepada pelajar semasa

pengajian mereka. Mod pengajaran

2u2i adalah melalui work-based

learning ataupun pembelajaran

melalui pekerjaan. Sehingga 31

Disember 2017, lebih daripada 20

syarikat telah menyertai program

Menteri

Pendidikan Tinggi

2u2i, dan sebanyak 22 program

2u2i telah ditawarkan di 7 UA.

UiTM sahaja, sebagai contoh,

menawarkan 12 program 2u2i.

Menjelang 2022, adalah dijangka

sebanyak 40% program di UA

akan dikendalikan dalam mod

2u2i. Kementerian menyasarkan

supaya setiap UA melaksanakan

program 2u2i melibatkan

penawaran sekurang-kurang dua

program baharu. Untuk mencapai

sasaran ini, dalam ucapan Amanat

2018, saya telah menggalakkan

penubuhan pusat pembelajaran

dan pengajaran berkonsepkan

kilang pengajaran (teaching

factory) di setiap UA dan kawasan

berdekatan menerusi usahasama

UA dan syarikat-syarikat swasta.

CEO @ Faculty Programme (CFP)

pula merupakan program di mana

CEO-CEO terkemuka syarikat

tempatan dan antarabangsa

dilantik sebagai profesor adjung di

Universiti Awam. Selaras dengan

Lonjakan kedua PPPM PT, sehingga

31 Disember 2017, seramai 72 CEO

telah dilantik. Secara kumulatif,

mereka telah meluangkan lebih

1,500 jam, menyampaikan lebih

200 sesi syarahan dan pementoran,

dan memberi impak kepada lebih

92,000 mahasiswa dan warga

IPT. Fasa Dua program CFP yang

memberi pendedahan industri dan

pementoran kepada pensyarah

muda UA juga sedang berjalan

dengan lancar. Seramai 54

pensyarah muda terpilih daripada

UA seluruh negara dan sedang

ditempatkan bersama 30 CEO yang

menjadi mentor mereka selama

enam bulan.

Malaysia MOOCs, atau Massive

Open Online Courses iaitu

Pembelajaran Atas Talian

Besar-Besaran, telah berjaya

membudayakan pembelajaran

sepanjang hayat dan

memperkasakan pendidikan

fleksibel di Malaysia. Melalui

Malaysia MOOC, sesiapa sahaja

boleh belajar di mana-mana dan

pada bila-bila masa (Anyone,

Anytime, Anywhere). Inisiatif

ini merupakan yang pertama

seumpanya di dunia dan telah

berjaya mengeksport pendidikan

Malaysia ke seluruh dunia dengan

lebih 70,000 pelajar dari lebih 150

negara yang mengikut kursuskursus

yang ditawarkan oleh

Malaysia MOOC.

Inisiatif Accreditation of Prior

Experiential Learning atau APEL

telah membantu lebih 3,804 rakyat

Malaysia yang tidak memiliki

kelayakan akademik formal untuk

menyambung pendidikan ke

peringkat tinggi pada tahun 2017.

APEL merupakan salah satu cara

membudayakan pembelajaran

sepanjang hayat, selaras dengan

Lonjakan ketiga PPPM PT.

Agensi Kelayakan Malaysia atau

MQA telah meluaskan program

pengajian akademik di peringkat

IPT menerusi APEL. Pada masa

yang sama saya menyarankan

supaya MQA mengkaji semula

kriteria kelayakan dan proses

penganugerahan sijil APEL untuk

menggalakkan lebih ramai rakyat

Malaysia melanjutkan pelajaran

ke IPTA dan IPTS, selaras dengan

dasar Pembelajaran Sepanjang

Hayat (PSH).

Harapan saya adalah supaya

kita semua mengambil cakna

akan revolusi yang mendatang.

Kementerian telah pun mengorak

langkah persediaan dan saya

yakin kita akan dapat menempuhi

cabaran-cabaran akan datang.

Penting sekali, usaha-usaha

Kementerian adalah agar graduan

yang dilahirkan adalah seimbang

dan holistic, iaitu mereka yang

berjaya dari segi akademik dan

juga akhlak. Sesungguhnya,

keinsanan (humanity) merupakan

tunjang kepada aspirasi yang ingin

kita capai.

6

Majlis Profesor Negara


Felo

4.0, banyak perkerjaan akan

menjadi jumud dan tidak dapat

dielakkan ramai pihak akan

kehilangan peluang pekerjaan.

Bagaimanapun, setiap perubahan

turut membawa manfaat dan

kebaikan. Cara kerja baharu

tentu sekali mewujudkan peluang

pekerjaan baharu. Malah, banyak

pekerjaan dan peluang baharu

yang belum lagi wujud akan

diperlukan pada masa hadapan.

Menangani Revolusi

Industri 4.0

Oleh: Prof. Dr. Ahmad Zaki Bin Abu Bakar

Apabila membincangkan

Revolusi Industri 4.0,

masyarakat Malaysia

perlu menerima hakikat

bahawa suatu revolusi besar

sedang melanda di seluruh dunia

yang merombak landskap order

baharu dunia sehingga mengubah

cara kita hidup, bekerja, belajar,

bermain dan berinteraksi.

Berdasarkan revolusi ini, industri

pembuatan dan perkhidmatan

akan menjadi lebih canggih

dengan penggunaan robot pintar,

data raya, Internet benda atau

IoT, pengkomputeran awan,

keselamatan siber, pembuatan

tertambah, realiti perkukuh,

simulasi dan integrasi sistem.

Bandar dan desa juga akan

berubah menjadi bandar dan

desa pintar dengan prasarana dan

kemudahan moden tetapi mesra

alam sekitar untuk kehidupan

selesa, nyaman dan harmoni.

Walaupun menggunakan istilah

revolusi, Revolusi Industri 4.0

adalah suatu evolusi yang bermula

dengan Revolusi Industri 1.0.

pada tahun 1780-an. Revolusi

berteraskan mesin perkilangan

yang menggunakan enjin air dan

wap berubah menjadi Revolusi

Industri 2.0 yang berteraskan

proses pengilangan pukal dengan

menggunakan mesin elektrik

pada tahun 1870-an. Kemajuan

teknologi mikroelektronik

mendorong penciptaan pengawal

logik boleh diaturcara dan

kemudian komputer yang merubah

proses pengilangan sehingga

membawa Revolusi Industri 3.0

pada 1960-an.

Kini, kita sudah berada di

Revolusi Industri 4.0 dan Malaysia

menceburinya secara berhemah

dengan bermula dengan Industri

4.0 yang lebih tertumpu kepada

pembuatan pintar. Revolusi

Industri 4.0 berbentuk lebih

luas dan mencakupi pelbagai

bidang lain termasuk pendidikan,

perdagangan dan pelancongan.

Tindakan menumpu kepada

Industri 4.0 terlebih dahulu amat

strategik dan akan menguntungkan

negara dari segi ekonomi dan

daya saing kerana bukan semua

pihak mampu berpindah ke

Industri 4.0 serta merta. Oleh itu

gerakan Industri 4.0 yang diketuai

oleh Kementerian Perdagangan

Antarabangsa dan Industri (MITI)

dan disertai oleh Majlis Profesor

Negara, mengambil kira tahap

industri di Malaysia dan proses

transformasi mereka ke 4.0.

Kita juga perlu menerima hakikat,

setiap perubahan mempunyai

kesan dan gejala tersendiri.

Dengan perpindahan ke Industri

Kita tidak mahu masyarakat

Malaysia tertekan dan terkesan

dengan perubahan yang

melanda. Oleh itu, penerangan

dan pendidikan perlu diberikan

kepada pelbagai lapisan

masyarakat melalui pelbagai

cara dan saluran media. Banyak

persoalan yang perlu dijawab.

Sebagai contoh, bagaimana

menagani isu pekerjaan Industri

4.0? Adakah industri di Malaysia

yang dianggap masih berada di

tahap 2.5 atau 3.0 boleh melonjak

ke 4.0? Benarkah Industri 4.0

akan membawa pulangan dan

perubahan kepada ekonomi

negara dan rakyat? Adakah robot

pintar akan mengambil alih fungsi

manusia? Teknologi apakah yang

akan menguntungkan Malaysia?

Siapakah yang boleh dirujuk dalam

hal Industri 4.0?

Di sinilah peranan Pemikir Negara

membantu menghilangkan rasa

gundah gulana rakyat melalui

siri penerangan strategik dan

penghasilan penyelesaian yang

boleh membantu Kerajaan dan

industri secara efektif. Kerjasama

erat empat pihak iaitu akademia,

industri, kerajaan dan masyarakat

akan dapat memastikan dasar dan

pelaksanaan Industri 4.0 akan

menguntungkan semua pihak.

Felo Utama dan Ketua Pegawai

Maklumat (CIO) Majlis Profesor

Negara serta Profesor di

Universiti Malaysia Sains

dan Kejuruteraan Komputer

(Unimy).

Buletin Pemikir Negara 7


Polemik

Isu Pendidikan STEM :

Di Mana Silapnya?

Oleh: En. Nazmil Bin Nasiruddin & Cik Noraihan Binti Mohamad

Sasaran untuk mencapai

jumlah 60 peratus pelajar

sekolah menceburi

bidang Sains, Teknologi,

Kejuruteraan dan Matematik

(STEM) di seluruh negara

sehingga kini masih gagal dicapai

biarpun sasaran berkenaan telah

ditetapkan pada 1967 iaitu sejak

50 tahun lalu. Malah jumlah

penglibatan pelajar di dalam

bidang berkaitan STEM didapati

semakin berkurangan setiap tahun

sehingga menjadi kebimbangan

kepada kerajaan memandangkan

penguasaan bidang STEM

merupakan kriteria utama bagi

negara berhadapan Revolusi

Perindustrian Keempat (4IR).

Mengupas isu strategik ini, Naib

Canselor Universiti Malaysia

Terengganu (UMT), Prof. Dato’

Dr. Nor Aieni Haji Mokhtar

menyifatkan negara kini

sebenarnya berhadapan dengan

dilema penyertaan peratus

pelajar sekolah dalam aliran

berkaitan STEM lebih rendah

seperti yang diinginkan sehingga

membantutkan sasaran menjadi

sebuah negara maju. Fenomena

ini telah menimbulkan kerisauan

banyak pihak apabila semakin

banyak industri berkaitan STEM

akan dibangunkan di negara ini

saban tahun.

Tokoh pejuang dalam bidang

pendidikan STEM negara ini

berpendapat penurunan pelajar

mengikuti kursus-kursus berkaitan

STEM adalah disebabkan para

pelajar beranggapan bahawa

matapelajaran sains dan

matematik adalah sukar untuk

dipelajari. Terdapat beberapa

masalah yang menjadi kelaziman

antaranya kesilapan konsep dan

salah faham kefahaman konsep

sains dan matematik yang

tidak mencukupi; kelemahan

penguasaan pengetahuan sains

dan matematik; kekurangan

pengetahuan dan pendedahan

berkaitan kerjaya graduan sains;

pengetahuan bimbingan pemilihan

kerjaya dalam bidang sains dan

matematik yang terhad; kesukaran

membina dan menguasai konsepsi

sains; tanggapan bahawa

peluang melanjutkan pengajian di

peringkat universiti yang lebih kecil

bagi pelajar lepasan jurusan sains;

pengaruh rakan sebaya dan ibu

bapa yang tidak kondusif terhadap

sains dan matematik serta

kurikulum matapelajaran sains dan

matematik yang dianggap sukar

untuk dipelajari.

Menyedari keperluan untuk

meningkatkan penglibatan pelajar

dalam bidang STEM, Matlamat

Pendidikan STEM telah dibentuk

untuk melahirkan murid berliterasi

STEM yang berupaya untuk

mengenal pasti, mengaplikasi

serta mengintegrasikan konsep

STEM untuk memahami masalah

dan menyelesaikannya secara

kreatif dan inovatif. Ini dilakukan

melalui pembelajaran bersepadu

STEM yang mengaplikasikan

konteks dunia sebenar dan

menggunakan pendekatan handson

dan penerokaan terbuka.

Banyak usaha dilaksanakan dalam

pendidikan STEM melalui inisiatif

Kementerian Sains, Teknologi dan

8

Majlis Profesor Negara


Polemik

Inovasi (MOSTI), Kementerian

Pendidikan Tinggi dan Kementerian

Pendidikan yang begitu proaktif

memainkan peranan mereka dalam

memartabatkan pendidikan STEM.

Pada masa sama, ibu bapa perlu

memainkan peranan penting dalam

memartabatkan pendidikan STEM

negara kerana berperanan dalam

mencorakkan pembangunan

sahsiah anak-anak dan haluan

pendidikan mereka. Buat masa ini,

kesedaran terhadap penglibatan

anak-anak mereka dalam bidang

STEM dapat ditakrifkan berada

di tahap tidak memuaskan

memandangkan jumlah pelajar

yang mengikuti aliran STEM adalah

pada tahap kronik.

Jelas beliau, kolokium Kebangsaan

Pendidik STEM (KKPSTEM) yang

melibatkan pelajar, guru, ibu bapa

dan ahli akademik yang diadakan

di UMT pada tahun 2016 telah

mengenal pasti ketidakjelasan

tentang kepentingan STEM di

kalangan ibu bapa sebagai salah

satu isu yang perlu ditangani.

Resolusi kolokium tersebut

menyenaraikan penglibatan aktif

PIBG, ketua kampong dan badanbadan

berkaitan di dalam dan luar

bandar sebagai langkah penting

untuk menerapkan kesedaran

kepentingan STEM di kalangan

ibu bapa, pelajar sekolah dan

masyarakat, secara amnya.

Sementara itu, Timbalan Naib

Canselor (Penyelidikan dan

Inovasi) Universiti Malaysia

Kelantan (UMK), Prof. Dato’

Dr. Hj. Ibrahim Che Omar

menegaskan bidang sains dan

teknologi adalah penentu kepada

kelangsungan ekonomi negara dan

merupakan platform yang akan

mentransformasikan Malaysia

sebagai sebuah negara maju

dan berpendapatan tinggi. Bagi

memenuhi matlamat tersebut,

rakyat perlu mempunyai set

kemahiran berkualiti yang mampu

mengupayakan bidang sains dan

teknologi khususnya STEM secara

holistik.

Sekiranya hal penurunan

penyertaan ini tidak diberi

perhatian khusus, matlamat

Malaysia untuk menjadi sebuah

negara pembangun inovasi yang

membudayakan inovasi baharu

dalam penghasilan produk boleh

terganggu. Akhirnya, Malaysia

cenderung untuk menjadi negara

pengguna berbanding negara

pencipta.

Dalam pada itu, Prof. Dato’

Dr. Hj. Ibrahim menjelaskan

terdapat dua implikasi yang

perlu diberi perhatian khusus

oleh semua pihak yang terlibat.

Pertama, dari segi bilangan atau

kuantiti pelajar dalam bidang

sains. Apabila bilangan pelajar

sains berkurangan, implikasinya

ialah negara semakin kurang

takungan para ahli sains untuk

diketengahkan. Kedua, dari segi

kualiti. Apabila takungan pelajar

sains berkurangan, implikasinya

ialah kualiti ahli sains juga menjadi

sangat terhad.

Kedua-dua implikasi ini akan

menyebabkan negara berhadapan

dengan risiko tidak mampu untuk

menyediakan sumber manusia

yang mencukupi dalam fasa

menuju negara maju. Hal ini

sangat penting untuk dirincikan

kerana kekayaan malaysia adalah

berasaskan pengurusan dan

pengoptimuman penggunaan

sumber asli. Menjayakan agenda

STEM negara memerlukan

sinergi usaha dari banyak pihak.

Sudah pastinya dalam masa

yang terdekat ini, peningkatan

penglibatan pelajar dalam bidang

STEM masih belum dapat dilihat.

Lantaran itu, beliau mencadangkan

agar pihak Kementerian

Pendidikan perlu melaksanakan

pendekatan yang lebih agresif

untuk menggalakkan penglibatan

pelajar khususnya yang berkaitan

dengan dasar yang mempengaruhi

kejayaan STEM. Negara juga perlu

bersiap siaga menyediakan sumber

tenaga kerja dalam bidang ini

agar dapat memenuhi keperluan

negara dalam masa 25 tahun

akan datang. Lebih banyak inisiatif

perlu diwujudkan oleh pihak

kerajaan supaya menggalakkan

penglibatan pelajar dalam bidang

STEM dapat terus dipertingkatkan.

Hal ini termasuklah insentif skim

penggajian yang menarik.

Kepentingan peranan graduan

atau kepakaran dalam bidang

STEM juga perlu digembleng demi

pembangunan negara. Dalam isu

seperti kos pengajian bidang STEM

yang tinggi, peluang pekerjaan

yang terhad dan gaji permulaan

yang rendah, perkara utama yang

perlu dilakukan ialah mengubah

persepsi masyarakat bahawa masa

depan graduan STEM tidak secerah

graduan dalam bidang bukan

STEM.

Pihak berkepentingan perlu terus

memperjuangkan isu STEM dari

semasa ke semasa. Sebagai

contoh, Majlis Profesor Negara

(MPN) melalui Kluster Sains Dan

Matematik dengan kerjasama

Kementerian Pendidikan, Kluster

Kejuruteraan, Teknologi Dan Alam

Bina (MPN), Kluster Perubatan

Dan Sains Kesihatan (MPN)

Kluster Industri Dan Inovasi

(MPN) telah menganjurkan

Kongres Kebangsaan STEM

Majlis Profesor Negara 2017

pada 21 dan 22 November 2017

di Holiday Inn Glenmarie, Shah

Alam. Bertemakan “Ke Arah

Memartabatkan Kerjaya Dan

Pekerjaan Dalam Bidang Sains

Dan Teknologi”, kongres ini telah

berjaya mengumpul lebih 500

pemegang taruh yang terlibat

dengan penggubalan dasar dan

pelaksana polisi STEM.

Antara yang membentangkan

kertas kerja ialah Profesor Dato’

Dr. Halimaton Hamdan dan

Profesor Dr. Jinsoo Kim, Korea

National University of Education.

Sains, Teknologi,

Kejuruteraan, Sastera dan

Matematik (STEAM)

Di sebalik keghairahan

memperjuangkan isu

STEM ini, bidang pengajian

sastera ikhtisas lain tidak

boleh dilupakan dan

sebaiknya kedua-duanya

perlu diseimbangkan dalam

melahirkan tenaga modal

insan yang menepati

keperluan negara. Penawaran

sesuatu kursus bidang STEM

perlulah juga disertakan

dengan beberapa subjek

sastera ikhtisas bagi

membentuk graduan serba

boleh dan menepati kehendak

industri di masa hadapan.

Penawaran kursus seumpama

ini dapat mengelakkan

berlakunya pengangguran

sekiranya pihak industri tidak

dapat menyediakan jumlah

pekerjaan yang mencukupi

seiring dengan peningkatan

keluaran graduan di masa

hadapan.

Buletin Pemikir Negara 9


Patriotik

Malam Laungan Rasa

SEHATI SEJIWA

TANAH AIR

Engkau Tanah Air

pemilik perut yang berbudi

penampung hujan penyedut sinar mentari

lahirlah anakmu dari semaian petani

Engkau Ibu Murni

dengan jasa abadi

berdetik di denyut nafas kami

kerna kita satu sama dipunyai

Telah kau rasa

segala seperti kami

dalam ngeri perang dadamu dibongkar besi

di mana-mana wajahmu tak pernah mati

Tapi begitu

sejarah hidup zaman berzaman

pernah merangkul pahlawan kemerdekaan

mereka sujud dalam kaku

mohon perlindungan

Bukankah dengan

kasih dan harapan

kau tenggelamkan mereka dalam dakapan

di mana bunga ganti nisan bertaburan

Negara baru

di atas rongga jantungmu

akan tertegak bertapak dalam kebebasan

cinta antara kita wahyu dari Tuhan.

Nukilan:

Dato’ Usman Awang, Sasterawan Negara.

10

Majlis Profesor Negara


Negaraku Malaysia: Di Mana, Ke Mana Kita?

Oleh: Prof Madya Dr. Nobaya Ahmad

Majlis Profesor Negara

dengan kerjasama

Universiti Putra Malaysia

telah menganjurkan

Wacana Ilmuwan dengan tema

Negaraku Malaysia: Di Mana, Ke

Mana Kita?”pada 13 September

2017 di Universiti Putra Malaysia.

Prof. Ulung Datuk Dr Shamsul

Amri Baharuddin memulakan

bicara dengan membawa persoalan

pembentukan bangsa (nation)

dan negara (state). Menurutnya,

Malaysia tiada masalah dengan

pembentukan negara kerana kita

telah berada pada landasan yang

kukuh dalam pembangunan.

Persoalan dalam isu bangsa

merupakan “Work in Progress”

di mana kita masih berada pada

tahap kesepaduan dalam proses

mencapai perpaduan. Landasan

perpaduan berasaskan integrasi

diperjuangkan mengambilkira

kepelbagaian kaum. Namun begitu,

kita perlu menerima hakikat

bahawa dalam membincangkan isu

perpaduan di Malaysia, kita perlu

melihat kepada situasi ‘moments

of unity’ dan ‘moments of disunity’

dan menghargai bahawa situasi

ketidaksepaduan atau ‘disunity’

masih berlaku dalam keadaan yang

tidak menyebabkan pertumpahan

darah.

Prof. Dato’ Dr Teo Kok Seong

pula mengutarakan persoalan

pembinaan negara (nation

building) yang perlu dikaitkan

dengan pembentukan identiti

kebangsaan.

Pihak Kerajaan perlu meneruskan

usaha membentuk rasa

kebersamaan dan rasa keterikatan

dalam pembentukan identiti

kebangsaan melalui perkongsian

bahasa yang sama (bahasa

Malaysia), bangsa yang sama

(bangsa Malaysia) , ideologi sivik

yang sama (Rukun Negara) dan

budaya sepunya (matlamat dalam

Dasar Kebudayaan Kebangsaan).

Ini hanya akan berlaku jika ada

sosialisasi di sekolah, tempat

kerja dan sfera formal dan tidak

formal. Sosialisasi perlu bersifat

terancang agar usaha dan tindakan

kerajaan dapat difahami dan

dihayati sedalam-dalamnya oleh

masyarakat.

Mengukuhkan lagi pandangan

tersebut, Prof Dr. Sivamurugan

Pandian juga berpandangan

sosialisasi adalah penting dalam

menjayakan agenda perpaduan.

Bahasa Melayu dilihat sebagai

salah satu agen penyatuan yang

penting. Selain dari itu, rakyat

juga disaran agar memahami

empat kerangka penting dalam

Perlembagaan Persekutan

termasuk Bahasa Melayu iaitu,

agama Islam sebagai agama rasmi

Persekutuan, hak keistimewaan

Orang Melayu dan Sistem Raja

Berpelembagaan.

Prof Madya Dr Sarjit Singh

berpandangan bahawa rakyat

Malaysia seharusnya menghayati

semula nilai dalam Rukun Negara

yang seharusnya menjadi teras

perpaduan. Kewujudan Jabatan

Perpaduan Negara dan Integrasi

Nasional yang menggerakkan

Rukun Tetangga di kawasan

kejiranan merupakan satu program

yang berjaya meningkatkan

persefahaman antara kaum.

Isu politik di Sarawak dilihat

sebagai isu yang memerlukan

satu titik persefahaman dalam

mencari penyelesaian bagi konflik

yang timbul apabila kandungan

Perjanjian Malaysia dipersoalkan.

Namun begitu Prof Madya Dr

Madeline Berma menyatakan

bahawa Sabah dan Sarawak adalah

contoh terbaik melihat perpaduan

dalam konteks kehidupan

seharian. Penterjemahan konsep

‘unity in diversity’ dapat dilihat

dalam perpaduan di Sarawak

yang berasaskan budaya di mana

semua kaum dapat melibatkan diri

tanpa melihat kepada perbezaan

agama mahupun etnik. Persoalan

ke manakah hala tuju Malaysia

54 tahun akan datang harus

di perhalusi untuk membentuk

Negara Bangsa (Nation State)

dalam situasi global yang semakin

mencabar.

Fakulti Ekologi Manusia

Universiti Putra Malaysia.

Buletin Pemikir Negara 11


Report

Part 2 : University Funding – The

Experience of Autonomous Public

Universities in Indonesia

By: Prof. Dr. Jamal Othman

Traditionally, operational

budget allocated by the

government for public

universities is based on the

size of enrolment, field of study,

geographical location and special

affirmative policy. Such budget

aims to top up revenue from

student sources (tuition and fees).

In line with the national affirmative

policy goals, there is also a ruling

which ensures that the proportion

of non-fee paying poor students

to total enrolment in public

universities is set at a minimum of

20%.

The sources of revenue in private

institutions are rather limited, and

in almost all cases student fees

are the primary source of revenue.

However, since private institutions

in Indonesia contributes an

overwhelming 70% of the student

enrolment, in recent years they

also enjoy government subsidies

in the form of partial support for

salary of academic staff, laboratory

facilities, fellowships and research

grants.

According to Indonesian law on

public finance, self-generated

revenue in public universities is

considered as State revenue. It

must be deposited to the State

coffers and can only be utilized

upon approval by the State. The

PTN-BLU universities are exempted

and given a certain extent of

autonomy in managing their

revenue, i.e. they can directly use

the fund without first keeping it

in the State Treasury. Moreover,

the autonomous universities or

PTN-BH, have greater privilege

and flexibility in using their selfgenerated

revenue.

Autonomous universities are also

allowed to accumulate reserves;

whilst other public universities

must deposit any unutilized budget

back to the State Treasury at the

end of the fiscal year.

Principal Fellow,

Majlis Profesor Negara (MPN).

In recent years the proportion of

revenue sourced from students

at public universities is steadily

increasing, reducing the share of

government allocation at some

autonomous universities to less

than 20%. Such increases in fee

revenue triggered public outcry

which compelled the Government

to put a cap on the proportion of

budget acquired from students

not to exceed 30% in any public

university. However, flexibility is

given in setting tuition fees for

postgraduates and non-regular

programs. The latter is very

much similar to that practiced in

Malaysia. In addition, as part of

the affirmative policy set by the

State, autonomous universities

must develop mechanisms to

provide financial support for

the economically disadvantaged

students, particularly in the setting

of fee structure.

The level of fees instituted

to students in autonomous

universities is typically positively

discriminated based on household

income of the students. Elements

of cross-subsidies are a norm.

Students from wealthy families are

charged based on their maximum

willingness to pay to subsidize the

relatively poorer students who may

pay a partial fee or not paying any

fee at all.

The civil service status in

Indonesia likewise Malaysia limits

the human resources management

in public universities, since all

civil servants are under the

Government scheme administered

by the National Civil Service

Agency (Badan Kepegawaian

Negara (BKN)). Only the BKN

has the authority to recruit and

terminate a staff’s employment,

while inhibiting the mobility of

academic staffs across institutions.

Hence, the authority of the

university Rector in terms of

human resource management is

often confined to the submission

of recommendation to the

BKN including appointments of

professors. However, autonomous

universities have the flexibility

to hire directly academic staff

including professors based on

schemes comparable to that

of academics under the BKN

scheme. It is common statistics

to observe that some 30%

of university academic staffs

and employees are hired and

paid directly by the university.

Autonomous universities also have

the authority and flexibility in

managing lecturers, e.g. to enable

staff mobility across institutions

and horizontal recruitment (staff

sharing).

Malaysia may want to learn

further from the experience of

Indonesia in light of the national

policy focus to reduce the

reliance of local universities on

Government budgetary support

while not compromising on the

quality of education provision

and on improving the visibility

of Malaysian universities in the

global scene. Especially for the

research-based universities, a

clear challenge is to see more

autonomy in university governance

along with greater flexibility in

human resource and financial

management. This entails a

complete review of the related

regulatory frameworks which

include the areas of governance,

finance, crowd funding (including

waqf), asset and facility

management, incentive systems

and human resource management.

To consider equitable access of

the various population groups, the

national policy affecting the fee

structure for the regular academic

programs would also need to be

reviewed. The experiences of

Indonesia have clearly shown

that university autonomy can be

successfully implemented both in

the governance and in the financial

aspect without making the quality

of education provision worse off.

12

Majlis Profesor Negara


Economy

Importance of Forensic Economics

for Sustainability Measures

By: Dr. Mohd Yusof Saari

There is growing concern

recently about the

impact of each country’s

economic activity upon the

local and global environments.

Environmental problems that

caused by economic activities have

led the establishment of rules that

seek to prevent environmental

degradation and to make economic

development compatible with

the viability of natural resources.

This leads for example, the

establishment of Sustainable

Development Goals (SDGs) which

among the targets contain an

international agreement for actions

to protect environments.

All production sectors in an

economy are inter-related. For

example, production of product

sector A demands for raw

materials that produced by sector

B, C so on and so forth. Production

of product sector B, C so on and so

forth also requires raw materials

that produced by other sectors.

Based on this simple illustration

of economic interdependencies,

there might be case that emission

that released by the production

of sector A is actually contributed

by other sectors. In other case,

if sector A largely dependent on

imported raw materials, then

is it likely that other countries

exporting “waste” to our country.

The above example illustrates the

application of forensic economics

to measure the contribution of

each sector along the production

chains. Forensic economics is a

broad field, some applications

fall under competition-law

enforcement and legal review. This

article explains the economy-wide

accepted approach of how forensic

economics is applied in the context

of sustainability measures.

Water footprint, carbon footprint

and material footprint are among

the frequent sustainability

measures that used the application

of forensic economics. The water

footprint measures the amount of

water used to produce each of the

goods and services we use. It can

measure a single process, such as

growing rice, for a product, such

as a pair of jeans, for the fuel we

put in our car, or for an entire

multi-products. It also can also

tell us how much water is being

consumed by a particular economic

sector in a certain region on a river

basin that located in other regions.

In addition to the ecological

footprints, global value chains

(GVCs) are highly relevant analysis

that demands for the application

of forensic economics. GVCs

break up production processes

into different steps that can be

carried out in different countries.

For example, smart phones are

designed in the United States and

the sophisticated inputs, such as

semiconductors and processors,

are produced in the Republic of

Korea or Chinese Taipei. They are

assembled in China and finally

marketed in Europe and the United

States.

Application for analysis of forensic

economics for sustainability

measures requires for the

development of so-called system

of environmental-economic

accounting (SEEA). Where we

are right now in developing the

SEEA for Malaysia? In the past few

years, the Department of Statistics

Malaysia (DOSM) had started the

works to compile SEEA database.

Once the SEEA is completed,

policy makers can use to analyze

sustainability issues. If the SEEA

integrate GVCs, then we are able

to determine industries in specific

country that export products

with high emission intensity.

We are also able to identify the

final destination of our exported

products. Do they come back into

Malaysia in different forms or more

or less similar products?

Institute of Agricultural and

Food Policy Studies, Universiti

Putra Malaysia, Guest Writer of

Majlis Profesor Negara.

Buletin Pemikir Negara 13


Trend

“Alignment” of University Courses to 4 IR

By: Prof Dr. Zuraidah Mohd Zain

When the term “Forth

Industrial Revolution

(4IR)” was first talked

about in UniMAP, it was

in the context of the changing

landscape of future jobs, and

how important it was to prepare

students to work and thrive

in an environment where new

technologies would be fused in

a way that was unlike anything

anybody had ever experienced

before. No one took much notice

at the newly coined term per

se, because in UniMAP, a future

scenario such as this was the

basis upon which our syllabus was

designed, our courses formulated,

our programmes organised, and

our research aligned. In essence,

it was nothing surprising. Rather, it

was something that was expected

as the ‘natural progression’ of

the current turn of technological

events, and hence was being

prepared for accordingly.

Some months must have passed

before the 2016 Council of

Presidents meeting of the Global

University Consortium (GU8) was

organised, of which UniMAP is a

member-university. During the

meeting, 4IR was explicitly put

forth by a representative of the

German Fraunhofer Institute for

Factory Operation & Automation

(IFF), which has research links

with another GU8 memberuniversity.

It was during this time

that “Industrie 4.0”, which is the

name given in a program under

the German government’s high

technology strategy, was discussed

at length. The discussion was

geared along the lines of how

GU8 member-universities could

work hand-in-hand with the IFF in

“interconnected manufacturing”

projects.

By 2017, the terms 4IR and

Industry 4.0 managed to make

their way to almost every nook

and cranny of the world of the

academia. Talks, conferences,

seminars, forums, introductory

remarks, programme book

foreword pages, keynote speeches,

even convocation speeches

contain, at the very least, some

common 4IR keywords such

as “big data”, “data analytics”,

“system integration”, “augmented

reality”, “cyber-security”, and

a host others. Of course, there

is always the Bahasa Malaysia

issue of the translation of some

of the names. For a name such

as the “Internet of Things”, the

translation, “Objek Rangkaian

Internet” may sound acceptable

by the lay reader. But what of

“cloud computing”, of which the

translation is “pengkomputeran

awan”? It takes some time for

one to come to terms and get

comfortable with these weird new

phrases.

Terms aside, the readiness of

universities in the light of the 4IR

“onslaught” remains the prime

issue of discussions everywhere.

But there is no need to get

over excited. Perhaps it has to

be reiterated that, be it 4IR or

Industry 4.0 (strictly speaking,

these two are not one and the

same), the technology and

engineering curriculum offered in

most if not all of Malaysian public

universities are, by virtue of the

Education Ministry’s insistence on

university-industry partnership,

already appropriately “aligned”

to 4IR expectations. Unless,

of course, if the curriculum is

not frequently reviewed, or if

the committee reviewing the

curriculum does not involve

members of the industry. If so,

then the related courses should not

at all be offered by the university,

regardless of whether or not there

are such “brandings” called “4IR”,

“Industry 4.0”, or others that are

likely to be created in the months

and years to come.

School of Manufacturing

Engineering, Universiti

Malaysia Perlis (UniMAP).

14

Majlis Profesor Negara


Lestari

Pasukan Tindakan Kelestarian

Jayakan Agenda SDGs

Oleh: Prof. Emeritus Dato’ Dr. Ibrahim Komoo

Kluster Sumber Asli dan Alam

Sekitar (SAAS) mengorak

langkah untuk menjayakan

gagasan kelestarian. Usaha

ini bagi menyokong wawasan

Pertubuhan Bangsa-bangsa

Bersatu serta komitmen negara

ke arah melaksana Matlamat

Pembangunan Lestari (SDGs). Isu

kelestarian global memberikan

tumpuan kepada 17 matlamat

utama, dan sebahagiannya berkait

rapat dengan SAAS. Antaranya

ialah Kesihatan dan Kesejahteraan

Kehidupan; Air Bersih dan

Kumbahan; Tenaga Bersih;

Kelestarian Bandar dan Komuniti;

Perubahan Iklim; Hidupan di

Darat; dan Hidupan di Lautan.

Wawasan pembangunan lestari

bagi menyelamatkan bumi, satusatunya

planet sesuai untuk

kehidupan perlu mendapat

sokongan padu oleh seluruh

negara dan warga dunia. Prinsip

berfikiran global, bertindak lokal

memerlukan perubahan set minda,

iltizam politik dan penglibatan

setiap warga dan kelompok

masyarakat. MPN melalui Pasukan

Tindakan Kelestarian berhasrat

terlibat secara aktif melalui

pendekatan kesarjanaan dan

intelek awam.

Pasukan Tindakan Kelestarian, MPN

telah mengenalpasti pendekatan

strategik yang perlu dilaksanakan

secara serius bagi membolehkan

negara menyumbang dalam

agenda SDG. Para Profesor Kanan

berwibawa telah diberikan mandat

untuk melaksanakan projek dan

aktiviti bagi mencapai matlamat

ini. Prof Dato Dr. Mazlin Mokhtar

berperanan menyelaras Program

Tindakan Kelestarian. Antara

inisiatif yang telah dikenal pasti

ialah menerbitkan buku bersiri bagi

menonjolkan peranan ilmuwan

untuk melaksanakan projek

bersifat mengerakkan agenda

kelestarian.

Dari kiri Prof Emeritus Dato Dr. Ibrahim Komoo, Prof Dr. Ekhwan

Toriman, Prof Dr. Effendy (Setiausaha), dan Prof Dato Dr. Mazlin.

Prof Dr. Mohd Ekhwan Toriman

pula telah diberikan mandat

untuk mempromosi kepentingan

‘berfikir lestari dan bertindak

secara holistik’ melalui Program

Penasihatan Awam. Banyak

isu kritikal semasa seperti

bencana alam, perubahan iklim,

kemerosotan alam sekitar,

bekalan air, kebersihan dan

pencemaran boleh ditangani oleh

masyarakat sekiranya mereka

insaf dan menghayati keterbatasan

manusia menodai alam. Prof

Dr. Edy Tonnizam Mohamad

pula diberikan mandat untuk

menggerakkan program sumber

air tanah daripada akuifer batuan

yang masih belum dimanfaatkan

untuk kesejahteraan masyarakat.

Sumber air ini mempunyai kuantiti

yang besar, kualiti air yang sangat

baik dan pembangunannya bersifat

mesra alam.

Program Pemeliharaan dan

Pemuliharaan Warisan Tabii

diterajui oleh Prof Dr. Norhayati

Ahmad. Program ini memberikan

perhatian kepada kepentingan

mengekalkan warisan alami,

khususnya kepelbagaian

biologi, landskap geologi dan

perkhidmatan ekosistem. Pada

masa ini negara masih belum

mempunyai institusi governan

Pasukan Tindakan

Kelestarian baharu

sahaja digerakkan

pada pertengahan

tahun 2017,

bermatlamat

menjadi pemimpin

ilmu dan peneraju

perubahan minda

pelbagai pihak

berkepentingan ke

arah penyelesaian

pembangunan

lestari

yang baik bagi memulihara warisan

alam. Prof Dato Dr. Aileen Tan

pula bertanggungjawab kepada

isu pemuliharaan dan penggunaan

lestari sumber marin yang

semakin merosot dan mengancam

keselamatan makanan negara.

Pada masa ini usaha ke arah

memulihara ekosistem marin dan

pengurusan sumber makanan laut

masih sangat terbatas.

Pasukan Tindakan Kelestarian

baharu sahaja digerakkan

pada pertengahan tahun

2017, bermatlamat menjadi

pemimpin ilmu dan peneraju

perubahan minda pelbagai

pihak berkepentingan ke arah

penyelesaian pembangunan

lestari. Isu alam sekitar berkait

rapat dengan isu ekonomi dan

kesejahteraan masyarakat,

menjadi teras kepada peradaban

bangsa dan kemajuan negara.

Kami menjemput lebih ramai

lagi ilmuwan alam sekitar

bersama berganding bahu untuk

menjayakan program tindakan

kelestarian.

Penulis ialah Pengerusi

Pasukan Tindakan Kelestarian,

dan Ketua Kluster Sumber Asli

dan Alam Sekitar,

Majlis Profesor Negara.

Buletin Pemikir Negara 15


Catatan

Wawasan

Membangunkan

Sarawak

Oleh: Prof. Dr. Kamaruddin M. Said

Pertemuan delegasi lapan

orang daripada Majlis

Profesor Negara (MPN)

yang diketuai oleh

Presiden merangkap CEOnya,

Prof. Datuk Dr. Raduan Che

Rose, dengan Ketua Menteri

Sarawak pada 5 September

2017 lalu telah memberi kesan

mendalam kepada persepsi saya

tentang kepemimpinan YAB.

Datuk Amar Abang Johari Tun

Abang Haji Openg. Abang Johari

dilantik menjadi Ketua Menteri

Sarawak pada 13 Januari 2017

menggantikan Tan Sri Adenan

Satem yang meninggal dunia dua

hari sebelum itu.

Kesan pertama yang timbul dalam

minda saya ialah bahawa Abang

Johari ini kelihatan lebih muda

berbanding dengan usianya 67

tahun, berwatak terbuka, tenang

dan peramah. Beliau mendengar

pembentangan ringkas tentang

kewujudan dan peranan MPN

yang ditubuhkan pada April 2010

di bawah Kementerian Pengajian

Tinggi dan kini diletakkan di

Jabatan Perdana Menteri (JPM).

Setelah mengucapkan terima

kasih atas kesudian MPN

bertemu dengannya, beliau

membentangkan secara ringkas

tentang visi dan misi kepimpinan

beliau. Empat perkara telah

disentuh, iaitu: (a) agenda

memperbaiki kedudukan prasarana

yang daif begitu banyak sekolah

rendah dan menengah di Sarawak,

(b) keperluan talian dan jaringan

IT yang meluas serta berkelajuan

tinggi di seluruh Sarawak,

terutamanya kawasan luar bandar,

(c) keperluan membangunkan

industri menternak lebah sebagai

gandingan kepada pembangunan

pertanian dan (d) keperluan

menubuhkan Bank Pembangunan

Sarawak bagi menjana dana bagi

menampung kos pembangunan

negeri tersebut.

Abang Johari menerangkan

bahawa terdapat kira-kira

1000 buah sekolah rendah dan

menengah yang boleh dianggap

daif. Separuh daripadanya boleh

dianggap sangat daif. Sarawak

mempunyai sebanyak 1,269 buah

sekolah rendah dan 175 sekolah

menengah. Ini bermakna bahawa

kira-kira 35% hingga 70% sekolah

di Sarawak masih sangat perlu

dinaik taraf untuk menjamin kualiti

pengajaran dan pembelajaran bagi

anak-anak Sarawak. Abang Johari

menekankan bahawa pendidikan

adalah faktor terpenting yang

boleh menjamin kemajuan

ekonomi sosial generasi muda

masyarakat Sarawak. Beliau tidak

menekankan keperluan bahawa

guru-guru yang mengajar di

Sarawak mestilah terdiri daripada

orang Sarawak. Perkara yang perlu

ditekankan ialah bahawa Sarawak

memerlukan guru-guru yang cukup

terlatih dan komited, walaupun

terpaksa mengajar di sekolah yang

cukup daif di kawasan pedalaman.

Selain itu, Abang Johari turut

menekankan pentingnya semua

sekolah di kawasan pedalaman

Sarawak, mempunyai talian

dan jaringan internet yang

berkelajuan tinggi untuk tujuan

pengajaran dan pembelajaran.

Ini memerlukan pelaburan yang

tinggi bagi mempertingkatkan

prasarana teknologi maklumat.

Untuk mencapai hasrat ini, Abang

Johari telah menjalin hubungan

kerjasama dengan syarikat Google

dan para pakar IT daripada Silicon

Valley di California, Amerika

Syarikat. Sebuah sekolah di

pedalaman Sarawak telah pun

dijadikan kes percubaan, yang

memperlihatkan impak yang

sangat baik.

Dalam bidang pertanian, Abang

Johari ingin mencuba idea yang

dipelajarinya dalam lawatannya

di Tasmania, Australia, bahawa

industri penternakan lebah penting

dibangunkan bukan setakat untuk

mengeluarkan madu sebagai satu

produk ekonomi negeri, tetapi

juga untuk membantu proses

pendebungaan dibantu lebah

secara sistematik bagi peningkatan

hasil pertanian moden.

Beliau tidak menekankan

keperluan bahawa guruguru

yang mengajar di

Sarawak mestilah terdiri

daripada orang Sarawak.

Perkara yang perlu

ditekankan ialah bahawa

Sarawak memerlukan guruguru

yang cukup terlatih

dan komited, walaupun

terpaksa mengajar di

sekolah yang cukup daif di

kawasan pedalaman.

Abang Johari menerima baik

dan berterima kasih atas hasrat

MPN untuk memberikan bantuan

kepakaran dan hasil penyelidikan

para ilmuwan Malaysia

bagi melaksanakan agenda

pembangunan Sarawak.

Timbalan Setiausaha Agung MPN.

16

Majlis Profesor Negara


Strategi

Johor Iktiraf

Kepakaran

Profesor

Oleh: Prof. Madya Dr. Kassim Thukiman

Fakuti Pengurusan, Universiti

Teknologi Malaysia (UTM) dan

Penulis Tamu, MPN.

Majlis Profesor Negara telah

mengadakan kunjungan

hormat terhadap YAB

Dato’ Mohamed Khaled

Nordin, Menteri Besar Johor

di Kota Iskandar, Iskandar

Puteri pada 2 Januari 2018 bagi

membincangkan kerjasama

strategik di antara kedua-dua

belah pihak. Sesi kunjungan

hormat yang mengambil masa

selama dua jam ini melibatkan

sembilan orang delegasi dari MPN

yang telah diketuai oleh Prof.

Datuk Dr. Raduan Che Rose.

Dalam pertemuan tersebut, Dato’

Mohamed Khaled menyatakan

tentang kepentingan golongan

ilmuwan yang sarat dengan ilmu

pengetahuan, kepakaran dan

kemahiran untuk disumbangkan

kepada masyarakat. Beliau yang

turut terlibat dalam penubuhan

MPN berkeyakinan bahawa

golongan ilmuwan mempunyai

peranan penting dalam mengisi

agenda kesejahteraan rakyat.

Kerjasama strategik antara

golongan ilmuwan dan kerajaan

telah lama diaplikasikan di Johor

bermula dari pemerintahan

almarhum Sultan Abu Bakar

yang melaksanakan pelbagai

transformasi pentadbiran

dan pemodenan negeri yang

menyebabkan Johor muncul

sebagai kuasa besar ekonomi dan

politik pada era tersebut.

Kerajaan Negeri Johor telah

mengadakan kerjasama strategik

dengan pelbagai pihak dari

Universiti Awam (UA) di Malaysia.

Antaranya ialah Universiti

Teknologi Malaysia (UTM) iaitu

melalui penyelidikan Suara Hati

Johor yang memfokuskan kepada

isu perumahan, pendidikan, kualiti

hidup, pembangunan, kesihatan,

agama, alam sekitar, dan

keselamatan. Hasil penyelidikan

tersebut seterusnya membawa

kepada penggubalan Pelan Suara

Hati Johor yang menjadi dasar

dan pelan induk untuk memajukan

negeri dan mensejahterakan

rakyat.

Dalam memacu pertumbuhan

ekonomi Johor, Dato’ Mohamed

Khaled juga telah bekerjasama

dengan Universiti Kebangsaan

Malaysia (UKM) untuk

menggunakan kepakaran ekonomi

Naib Canselornya Profesor Tan

Sri Dr. Noor Azlan Ghazali dalam

kajian dan penggubalan Pelan

Pertumbuhan Strategik Johor.

Dalam pelan tersebut, pelbagai

projek dirancang berdasarkan

kekuatan sumber di setiap daerah

di negeri Johor. Pihak pejabat

daerah dan agensi kerajaan yang

berkaitan diminta mengenal

pasti kawasan yang terlibat

dan memantau setiap projek

yang dilaksanakan. Pihak Unit

Perancangan Ekonomi Negeri

(UPEN) menjadi urusetia bagi

memantau dan melaporkan secara

berkala kepada Kerajaan Negeri

Johor.

Selain itu, Kerajaan Negeri Johor

turut mendapatkan khidmat

kepakaran Profesor Emeritus

Dato’ Dr. Ibrahim Komoo dari

UKM untuk menjalankan kajian

dan menggubal Pelan Dasar

Kelestarian Negeri Johor. Pelan

ini menunjukkan Kerajaan

Negeri Johor mengambil berat

pandangan orang awam bahawa

pembangunan negeri Johor

perlu mengambil kira aspek

kelestarian alam sekitar dalam

mencapai kemajuan bertaraf

global. Atas sumbangan yang

signifikan, Kerajaan Negeri Johor

telah melantik beliau sebagai

penyandang pertama Profesor

Kursi Iskandar Malaysia yang

ditempatkan di UTM.

Dalam pertemuan dengan MPN,

beliau menjelaskan bahawa Johor

bercita-cita membangunkan

ekonomi pertanian dengan

menggunakan teknologi tinggi.

Beliau menegaskan Johor mahu

menjadi ‘Belanda’ di Malaysia.

Beberapa buah daerah khususnya

Segamat telah dipilih sebagai

pusat pengeluar hasil pertanian

dan sumber makanan utama di

Johor.

Buletin Pemikir Negara 17


Ikon

Profesor Tan Sri Zakri :

Hadiah Malaysia untuk Dunia

Sejak tahun 2010, Profesor

Zakri telah menjadi

Penasihat Sains Perdana

Menteri Malaysia dan

Pengerusi Majlis Profesor

Negara (MPN). Beliau dilantik

sebagai Pengerusi pertama

kepada Intergovernmental

Platform on Biodiversity and

Ecosystem Services (IPBES)

dan juga merupakan ahli

Lembaga Penasihat Sains

Setiausaha Agung PBB. Beliau

menduduki Majlis Kepimpinan

Global Rangkaian Penyelesaian

Pembangunan Mampan (SDSN).

Beliau telah dilantik oleh United

Nations (UN) sebagai Pengerusi

Bersama Lembaga Penasihat

STI Suruhanjaya Ekonomi dan

Sosial PBB untuk Asia dan

Pasifik (ESCAP). Baru-baru ini,

beliau telah dilantik sebagai

ahli Lembaga Penasihat Science

Islamic Development Bank. Bidang

kepakaran profesional Profesor

Zakri termasuklah sains tanaman,

biodiversiti dan diplomasi sains.

Pada Januari 2017, “Biofuel

Digest” pangkalan US, yang

merupakan sebuah majalah

industri yang sangat berpengaruh

telah menobatkan beliau sebagai

salah seorang daripada “Top

100 Influential Persons in the

Advanced Bioeconomy 2017”.

Beliau juga telah menerima

pelbagai anugerah. Antaranya

ialah, Hadiah Antarabangsa

Zayed bagi Alam Sekitar (2014),

Anugerah Kecemerlangan Sarjana

Pelawat Akademi Sains Afrika

Selatan (2015) dan Anugerah

Merdeka untuk kategori alam

sekitar (2015). Pada Ogos 2017,

beliau telah dinobatkan sebagai

Wira Biodiversiti ASEAN dan juga

penerima Anugerah Daya Saing

Global 2017, yang diberikan oleh

Global Federation Competitiveness

Council (GFCC) berpangkalan di

USA.

Terdapat tiga spesies yang telah

dinamakan sempena dengan nama

Profesor Zakri iaitu kumbang

(Paleosepharia zakrii), cicada

(Pomponia zakrii) dan tumbuhan

periuk kera (Nepenthes zakriana).

Berdasarkan kejayaan dan

pencapaian ini, tidak keterlaluan

jika disebut bahawa Profesor Zakri

adalah hadiah Malaysia untuk

dunia. Sumbangan beliau sentiasa

terukir di persada antarabangsa

sekaligus membuktikan anak

Malaysia mampu terbang tinggi

dengan penguasaan ilmu, integriti

dan komitmen yang tinggi demi

kesejahteraan sejagat. Semoga

pencapaian beliau ini menjadi

sumber inspirasi khususnya

kepada para ahli akademik dan

ilmuwan di negara.

18

Majlis Profesor Negara


Dari Meja

Pengarang

Majlis Profesor Negara

(MPN) meneruskan usaha

membitarai transformasi

negara dengan

memperhebat rangkaian strategik

bersama pihak berkepentingan

dalam dan luar negara. MPN

percaya, melalui rangkaian ini,

peranan dan keterlihatannya dapat

digiatkan dalam usaha memberi

advokasi dan sumbangan pemikiran

ke arah menjayakan transformasi

negara.

Kerjasama MPN dengan pihak

agensi kerajaan misalnya, bukanlah

bertujuan mengambil alih peranan

agensi tersebut, tetapi lebih kepada

memberikan pandangan dan

buah fikiran bagi memantapkan

ekosistem dan sistem sokongan

dalam menjayakan satu-satu

pelaksanaan dasar. Baru-baru

ini, rentetan daripada kunjungan

hormat Suruhanjaya Pencegahan

Rasuah Malaysia (SPRM) bersama

MPN pada 18 Januari 2018, MPN

telah membuat kunjungan balas

ke SPRM pada 21 Februari 2018

bertempat di Ibu Pejabat SPRM,

Putrajaya.

Objektif utama pertemuan yang

dipengerusikan oleh Tan Sri Dzulkifli

Ahmad, Ketua Pesuruhjaya SPRM

ini adalah untuk mendapatkan

pendapat dan pandangan dari

perspektif pemikir negara dalam

hal memerangi jenayah rasuah di

Malaysia di samping membentuk

mekanisme terbaik untuk mendidik

masyarakat agar menjauhi

jenayah rasuah. Dalam pertemuan

ini, delegasi MPN turut dibawa

melawat ke ‘Gallery Walk’, Konti

Radio Streaming MACCfm, Lokap,

Bilik Kawad Cam, Bilik VIR (Video

Interview Room), Dataran SPRM

dan Sky Bridge.”

Tidak dinafikan, sejak hampir

lapan tahun penubuhan MPN,

badan pemikir negara ini semakin

mendapat kepercayaan banyak

agensi kerajaan dan pihak

berkepentingan seperti Jabatan

Perkhidmatan Awam (JPA),

Institut Tadbiran Awam Negara

(INTAN), Majlis Belia Pahang,

MARA Aerospace Technology dan

Institut Maklumat dan Analisis

Pasaran Buruh (ILMIA). Dalam

konteks global, MPN juga dipelawa

menyertai World Urban Forum

(WUF) di Kuala Lumpur baru-baru

ini. Ternyata sumbangan profesor

selaku pemikir yang mempunyai

kebebasan berpandangan dan tidak

berkepentingan sangat dialu-alukan.

Semoga kepercayaan ini berkekalan

dan terus memberi mandat kepada

MPN untuk melunaskan amanah

dengan sebaik mungkin.

Mohd Izani Mohd Zain

Sidang Redaksi Buletin Pemikir Negara

(Diterbitkan secara suku tahunan)

Penaung

Prof. Datuk Dr. Raduan Che Rose

Ketua Pegawai Eksekutif MPN

Penasihat

Prof. Dr. Kamaruddin M. Said

Timbalan Setiausaha Agung MPN

Datin Hazizah Wahab

Ketua Pegawai Operasi MPN

Pengarang

Prof. Madya Dr. Mohd Izani Mohd Zain

Felo Bersekutu MPN

Fakulti Ekologi Manusia, UPM

Wartawan

Encik Mohd Adli Ismail

Encik Nazmil Nasiruddin

Encik Mohd Ridzuan W. Abdul Rashid

Puan Azirah Abd Manaf

Encik Muhammad Fahim Irsyad Rasdi

Cik Noraihan Binti Mohamad

ISSN: 2289-8255

Buletin Pemikir Negara 19


Minda CEO

LIMA INISIATIF TUMPUAN 2018

MPN Membitarai

Transformasi Negara

Oleh: Prof. Datuk Dr. Raduan Che Rose

Ketua Pegawai Eksekutif (CEO), Majlis Profesor Negara (MPN).

Sepanjang 2018, Majlis

Profesor Negara (MPN)

akan memberi fokus

kepada lima inisiatif seiring

dengan peranannya sebagai

badan pemikir negara yang

membitarai pembangunan negara

dan kesejahteraan masyarakat.

Kelima-lima inisiatif berimpak

tinggi ini akan dapat dijayakan

melalui penggemblengan tenaga

kepakaran akademik dan saintifik

para profesor termasuk lebih 4,000

profesor madya dan juga para

pensyarah dengan melaksanakan

advokasi sosial, memperhalusi

dan mencadangkan inisiatif

baharu serta penggubalan dasar

dan menyelaras pembangunan

dan pengembangan penyelidikan

strategik negara.

1Inisiatif pertama, iaitu

Membangun Petunjuk

KDNK atau GDP Inklusif

Mengambilkira Kebajikan

Ekonomi dan Kelestarian

Sumber akan melihat aspek

impak pembangunan dan kemajuan

ekonomi kepada kesejahteraan

rakyat. MPN berpandangan

sebarang usaha transformasi

ekonomi menuju Malaysia sebuah

negara berpendapatan tinggi

seharusnya seiringan dengan usaha

meningkatkan tahap kesejahteraan

rakyat pada masa yang sama.

Selain itu, pembangunan perlu

mengambi kira pembangunan

secara lestari dan penjagaan alam

sekitar. Hal ini akan menjadikan

pembangunan, kemajuan dan

transformasi negara lebih bermakna

dan menjamin kelahiran generasi

sebuah negara maju bertamadun

dan beridentiti mapan.

2

Inisiatif kedua, iaitu

Pelan Pembangunan

Perpaduan Negara

akan menerobos usaha

baharu bagi memperkukuh usaha

ke arah perpaduan negara dan

menyatupadukan masyarakat.

MPN percaya perpaduan adalah

kunci kepada kestabilan dan

keharmonian yang dicapai sejak

kemerdekaan Malaysia. Langkah

kerajaan menaiktaraf Institut Kajian

Etnik (KITA), Universiti Kebangsaan

Malaysia (UKM) sebagai institut

bertaraf kebangsaan dengan

tambahan dana penyelidikan

amat dipuji oleh MPN kerana ia

akan melonjakkan lagi usaha ke

arah perpaduan negara melalui

penyelidikan berimpak tinggi dan

inovasi sosial. Konsep ‘wa’ atau

harmoni akan dijadikan kunci

kepada usaha perpaduan itu

dengan mengutarakan sifat saling

menghormati dan toleransi sebagai

tiang seri utamanya.

3Inisiatif ketiga, iaitu

Menangani Kos

Sara Hidup akan

memperlihat banyak

lagi idea segar dan

pendekatan strategik

oleh MPN bagi membantu kerajaan

meningkatkan kesejahteraan

rakyat. Hal ini antaranya akan

memberi fokus kepada isu

kemiskinan bandar dan bagaimana

rakyat boleh meningkatkan

pendapatan melalui perniagaan

atas talian dengan memanfaatkan

teknologi digital.

4Inisiatif keempat, iaitu

Rasionalisasi Kualiti

Pendidikan Tinggi

Melangkaui Sistem

Ranking pula akan

memberi tumpuan

kepada usaha memastikan

limpahan kualiti Institusi

Pendidikan Tinggi (IPT) secara

menyeluruh. MPN berpandangan

kedudukan Universiti Malaya (UM)

dan Universiti Putra Malaysia

(UPM) misalnya sebagai dua

buah universiti terbaik negara

berdasarkan sistem penarafan

QS Ranking wajar memanfaatkan

universiti lain di negara dengan

semangat keserakanan atau

collegiality. Usaha penyatupaduan

bagi meningkatkan kualiti dan

kebolehsaingan IPT tempatan

secara inklusif mesti digerakkan

dengan jayanya.

5Inisiatif kelima,

iaitu Pengurangan

Kebergantungan

Pekerja Asing di

negara akan memberi

fokus kepada usaha

meminimumkan keperluan tenaga

kerja asing bagi merealisasikan

hasrat Malaysia menjadi sebuah

negara maju. MPN tekad jika

Malaysia mahu menjadi sebuah

negara maju, negara tidak

boleh lagi bergantung dengan

pekerja asing berkemahiran

rendah, sebaliknya memperluas

penggunaan teknologi moden bagi

meningkatkan perkhidmatan dan

pengeluaran.

Kelima-lima inisiatif ini diharap

dapat membantu kerajaan

merencana pembangunan yang

berstrategik dan kemajuan

bersifat jangka panjang sekaligus

menjayakan Transformasi

Nasional atau TN50. MPN akan

sedia meneruskan kerjasama

dengan rakan strategik termasuk

kementerian, kerajaan negeri,

agensi kerajaan, pertubuhan

bukan kerajaan (NGO) dan

semua pemimpin di pelbagai

peringkat dalam mencari solusi

dan kaedah terbaik merealisasikan

pembangunan, kemajuan dan

transformasi negara.

20

Majlis Profesor Negara