NEUROSCIENCE - Brain Campaign

braincampaign.org

NEUROSCIENCE - Brain Campaign

NEUROSCIENCE

NAUKA O MÓZGU

WPROWADZENIE DLA MŁODZIEŻY

British Neuroscience Association

European Dana Alliance for the Brain

Polskie Towarzystwo Badań Układu Nerwowego


Neurobiologia: nauka o mózgu

Str.

Numer rozdziału

1 System nerwowy 2

2

Komórki nerwowe

i potencjał czynnościowy 4

3 Przekaźniki chemiczne 7

4

Substancje

uzależniające a mózg 9

5 Dotyk i ból 11

6 Wzrok 14

7 Ruch 19

8

Rozwijający się

układ nerwowy 22

9 Dysleksja 25

10 Plastyczność 27

11 Uczenie się i pamięć 30

12 Stres 35

13 System odpornościowy 37

14 Sen 39

15 Obrazowanie mózgu 41

16

Sieci neuronalne

i sztuczne mózgi 44

17 Kiedy coś źle działa 47

18

Etyka badań układu

nerwowego 52

19 Studia i kariery 54

20

Polecane lektury

i podziękowania 56

Inside our heads, weighing about 1.5 kg, is an astonishing living organ

W consisting naszej czaszce of billions mieści of się tiny niezwykły cells. It żywy enables narząd, us ważący to sense około the 1.5 world kg, składający around us,

się to z think miliardów and to małych talk. komórek. The human Umożliwia brain is nam the on most odczuwanie complex otaczającego organ of the nas body,

świata, and arguably myślenie the i mówienie. most complex Mózg ludzki thing jest on earth. najbardziej This booklet złożonym is narządem an ciała

i introduction zapewne najbardziej for young skomplikowanym students. tworem na Ziemi. Książeczka ta,

przeznaczona dla młodych czytelników, jest wstępem do jego poznania.

In this booklet, we describe what we know about how the brain works and

Nasza

how much

książeczka

there

mówi

still

o

is

tym,

to learn.

co wiemy

Its

o

study

działaniu

involves

naszego

scientists

mózgu i jak

and

wiele

medical

jeszcze

o

doctors

nim nie wiemy.

from many

Badaniom

disciplines,

mózgu poświęcili

ranging

się

from

uczeni

molecular

i lekarze

biology

specjalizujący

through

się

to

w

experimental

różnych dziedzinach:

psychology,

od biologii

as well

molekularnej,

as the disciplines

poprzez psychologię

of anatomy,

doświadczalną,

physiology

anatomię,

and pharmacology.

fizjologię, do

Their

farmakologię.

shared interest

Ich wspólne

has

wysiłki

led to

doprowadziły

a new discipline

do powstania

called

nowej

neuroscience

gałęzi nauki

- the

zwanej

science

neurobiologią

of the brain.

– nauką o mózgu.

Opisany w tej książeczce mózg może zrobić wiele, lecz nie wszystko. Zawiera on

komórki The brain nerwowe described – tworzące in our go booklet cegiełki can – połączone do a lot but ze sobą not w everything. sieci. Sieci It te has

znajdują nerve cells się w - stanie its building stałej blocks aktywności - and elektrycznej these are connected i chemicznej. together Opisywany in przez

nas networks. mózg może These myśleć networks i czuć. Może are in odczuwać a constant ból state i przy of pomocy electrical chemicznych and chemical

wybiegów activity. kontrolować The brain we niemiłe describe efekty can bólu. see Zawiera and feel. wiele It can obszarów sense przeznaczonych

pain and its

do chemical koordynowania tricks help ruchów, control aby przeprowadzać the uncomfortable różne effects wymyślne of działania. pain. It has

several areas devoted to co-ordinating our movements to carry out

Mózg, sophisticated który potrafi actions. dokonać A brain tych that i wielu can innych do these rzeczy and nie many powstaje other w things gotowym

kształcie: doesn’t come rozwija fully się formed: stopniowo, it develops a my opiszemy gradually niektóre and we z głównych describe genów some of the

uczestniczących key genes involved. w tym When procesie. one or Gdy more jeden of lub these więcej genes z tych goes genów wrong, działa various

nieprawidłowo conditions develop, rozwijają such się as różne dyslexia. zaburzenia, There jak are np. similarities dysleksja. between Istnieją how the

podobieństwa brain develops pomiędzy and the rozwojem mechanisms mózgu responsible i mechanizmami for altering odpowiedzialnymi the connections za

zmiany between połączeń nerve między cells later komórkami on - a process w późniejszym called neuronal życiu – procesem plasticity. zwanym Plasticity

neuroplastycznością. is thought to underlie Uważa learning się, że and plastyczność remembering. leży Our u podstaw booklet’s uczenia brain się can

i remember pamięci. Mózg telephone opisany numbers w tej książeczce and what może you zapamiętać did last Christmas. zarówno Regrettably,

numer

telefoniczny, particularly jak for i a to, brain co robiliśmy that remembers w ostatnie family Boże holidays, Narodzenie. it doesn’t eat or

Niestety,

drink. So

zwłaszcza

it’s all a bit

dla

limited.

mózgu, który

But it

pamięta

does get

święta

stressed,

rodzinne,

as we

nie

all

potrafi

do, and

on

we

jeść

ani

touch

pić i

on

wskutek

some of

tego

the

jest

hormonal

nieco ograniczony.

and molecular

Natomiast,

mechanisms

podobnie

that

jak

can

my

lead to

wszyscy,

extreme

potrafi

anxiety

się

-

stresować.

such as many

Omówimy

of us feel

niektóre

in the

mechanizmy

run-up to examinations.

hormonalne

i

That’s

molekularne,

a time

które

when

mogą

sleep

prowadzić

is important,

do olbrzymiego

so we let it

niepokoju

have the


rest

takiego,

it needs.

jaki

wielu

Sadly,

z nas

it can

odczuwa

also become

przygotowując

diseased

się

and

pospiesznie

injured.

do egzaminów. Ponieważ jest

to okres, w którym ważny jest sen, musimy mu pozwolić na niezbędny odpoczynek.

Niestety,

New techniques,

czasem mózg

such

może

as special

ulec chorobie

electrodes

lub

that

uszkodzeniu.

can touch the surface of

cells, optical imaging, human brain scanning machines, and silicon chips

Nowe containing techniki, artificial takie jak brain specjalne circuits elektrody are all changing dotykające the face powierzchni of modern komórek,

obrazowanie neuroscience. optyczne, We introduce maszyny these skanujące to you mózg and touch ludzki on i chipy some silikonowe of the ethical

zawierające issues and social sztuczne implications obwody mózgowe emerging wciąż from zmieniają brain research. oblicze współczesnej

neurobiologii. Wprowadzimy Cię w to dotykając również pewnych zagadnień

etycznych i implikacji społecznych wyłaniających się z badań nad mózgiem.

POLISH

NEUROSCIENCE

SOCIETY

More magazines by this user
Similar magazines