28.05.2019 Views

Industrial Automation 03 2019

PLATFORM OVER PRODUCTIE- EN PROCESAUTOMATISERING

PLATFORM OVER PRODUCTIE- EN PROCESAUTOMATISERING

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

PLATFORM OVER PRODUCTIE- EN PROCESAUTOMATISERING<br />

31 WWW.IA-ONLINE.BE<br />

<strong>2019</strong> • mei januari – juni – februari<br />

Vision, Robotics & Motion<br />

<strong>2019</strong><br />

Waar op letten bij de<br />

aankoop van een pomp?<br />

Sensorintegratie als sleutel<br />

tot voedingsindustrie 4.0


Digital Enterprise –<br />

Implement now!<br />

Make the most of your journey towards digitalization<br />

and Industrie 4.0 today to ensure your competitive<br />

edge, with scalable solutions from Siemens.<br />

Now is the right time! Become a digital enterprise<br />

and stay ahead of your competition.<br />

www.siemens.be


ZVS Techniek (NL)<br />

0492-665176<br />

ZVS Techniek (NL)<br />

<strong>03</strong>8-4541017<br />

ZVS Techniek (BE)<br />

09-2779679<br />

www.zvstechniek.nl<br />

info@zvstechniek.nl


Voorwoord<br />

Machines leren denken<br />

We hebben machines al leren voelen, luisteren en spreken. Het enige wat nu nog rest is om ze te leren nadenken en autonoom beslissingen<br />

maken. Een logische evolutie maar bij het horen van het begrip artificiële intelligentie komt bij velen nog het haar recht<br />

te staan. Het voelt wat ongemakkelijk dat een machine dan daadwerkelijk alles zou kunnen dat wij kunnen. Maar wat de hype op<br />

de afgelopen Hannover Messe ook beloofde, vandaag staat de integratie van denkend vermogen in machines en productielijnen<br />

nog in zijn kinderschoenen.<br />

De eerste toepassingen doen schoorvoetend hun intrede en zijn in feite niks meer dan een combinatie van algoritmes en software<br />

om patronen te leren identificeren. In de nieuwe Industrie 4.0-fabriek van Rittal in Haiger bijvoorbeeld zullen ze vanaf deze zomer<br />

machine learning in al zijn kracht loslaten op hun productielijnen. We brengen u verderop in dit magazine een unieke blik achter<br />

de schermen, in het kloppend hart van deze fabriek. Verwacht er robots, maar ook veel operatoren naast de lijn. Volautomatisch<br />

en autonoom produceren zal pas realiteit worden als de machines hun kennis, hun ervaring aangeleerd hebben. Nog een werk van<br />

jaren dus. Maar niet van decennia, want aangedreven door meer rekenkracht en geavanceerde simulatiesoftware zullen machines<br />

een steile leercurve hebben.<br />

Dat we nog maar een tipje van de ijsberg van de ware potentie van machine learning kunnen vermoeden, staat als een paal boven<br />

water. Maar u hoeft er dus de eerste maanden en jaren nog geen slaap over te verliezen hoe artificiële intelligentie uw bedrijfsmuren<br />

moet worden binnengeloodst. U heeft ongetwijfeld prangender noden in uw productieproces dan de belofte van wat<br />

machine learning zal klaarmaken. Hoe u de kwaliteit kunt opdrijven bijvoorbeeld of hoe uw stilstandtijden kan terugdringen. Het<br />

goede nieuws is dat de oplossingen op die uitdagingen ook de eerste stap in de richting van machine learning zullen zijn. Alles<br />

begint immers met data. Geen betere werkmieren om die gegevens overal in en rond uw productieproces te gaan verzamelen dan<br />

sensoren. Het reilen en zeilen van uw productieproces met binaire code in beeld brengen zal u de bottlenecks aanwijzen en de<br />

oplossing aanreiken. Daar staat de cloud nu al volledig voor open.<br />

Hoe innovatiever de sensoren, hoe breder uw basis zal zijn voor inline proces- en kwaliteitscontrole. Niet elke industrie kan nieuwe<br />

technologie echter even eenvoudig omarmen. De voedingsindustrie bijvoorbeeld met zijn strenge eisen om de voedselveiligheid te<br />

garanderen, maakt van de integratie van hoogtechnologische sensoren in het productieproces geen eenvoudige opdracht. Want<br />

om globaal de concurrentiestrijd te kunnen aangaan, moeten innovaties ook economisch rendabel zijn. Het onderzoeksproject<br />

SensInFood wil hier een doorbraak in forceren. U kan er alles over ontdekken wat verderop op deze pagina’s.<br />

Veel leesplezier!<br />

Valérie Couplez


Platform over productieen<br />

procesautomatisering<br />

ia-online.be<br />

Jaargang 4 ● Nummer 3 <strong>2019</strong><br />

Verschijnt 6 x per jaar<br />

Verantwoordelijke Uitgever<br />

Louwers Mediagroep<br />

Domein De Herten<br />

Hertsbergsestraat 4<br />

B-8020 Oostkamp<br />

Postbus 85<br />

B-3900 Pelt<br />

+32 50 36 81 70<br />

info@louwersmediagroep.be<br />

louwersmediagroep.be<br />

Eindredactie<br />

Valérie Couplez<br />

Redactieteam<br />

Valérie Couplez, Johan Debaere<br />

Bladmanager<br />

Freddy Fierens<br />

f.fierens@louwersmediagroep.be<br />

Secretariaat<br />

Lisa Gyselinck<br />

Elke Kina<br />

12<br />

18<br />

Advertenties<br />

www.wetransfer.com<br />

Onder vermelding van naam en project<br />

traffic@louwersmediagroep.be<br />

26<br />

36<br />

Abonnementsprijs<br />

België: € 45,00 per jaar excl. BTW<br />

Buiten België: € 75,00 per jaar excl. BTW<br />

KBC Pelt<br />

IBAN nr. BE80 7310 2514 2977<br />

BIC: KREDBEB<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep<br />

o.v.v. vaktijdschrift <strong>Industrial</strong> <strong>Automation</strong><br />

Adreswijzigingen<br />

Schriftelijk ten minste drie weken voor<br />

verhuizing naar: Postbus 85, 3900 Pelt<br />

Opzeggingen<br />

Indien twee maanden voor het verstrijken van<br />

de abonnementsperiode geen schriftelijk bericht<br />

van opzegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />

automatisch met een jaar verlengd.<br />

Doelgroep<br />

Voor management, directies, engineers,<br />

inkopers en operators in: productie- en<br />

procesautomatisering, inclusief food processing<br />

& packaging.<br />

Vormgeving /Art-direction<br />

+32 50 36 81 70<br />

studio@louwersmediagroep.be<br />

Drukwerk<br />

Drukkerij Hendrix, Peer<br />

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of<br />

vermenigvuldigd zonder uitdrukkelijke toestemming van<br />

de uitgever en zonder bronvermelding. Hoewel dit blad op<br />

zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld kunnen<br />

uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid<br />

of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen<br />

enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het<br />

gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn<br />

op deze informatie.<br />

In sync met robots 8<br />

Bedieningspanelen voor kranen krijgen tweede leven 10<br />

Update stacker om aan stijgende eisen qua levertijd en kwaliteit te voldoen 12<br />

Sleutelklare oplossingen voor Internet of Things en Industrie 4.0 16<br />

De Pen: Alain Wayenberg 18<br />

Licht werk maken van zware vaten 20<br />

Betrouwbaarder, veiliger en sneller produceren 23<br />

Splitsing integratie en distributie van cobots 26<br />

Meer vrijheid in analyseren en bedienen 28<br />

Introductie van HRC-grijpers voor cobots 31<br />

Waar op letten bij de aankoop van een pomp? 32<br />

Drankenproducent investeert in drukverhogingssysteem voor waterverdeling in productie 36<br />

Centrifugale pomp met capaciteit van bijna 7 miljoen flesjes bier per uur 39


Inhoud<br />

56<br />

64<br />

69<br />

73<br />

INDUSTRIAL AUTOMATION<br />

PLATFORM OVER PRODUCTIE- EN PROCESAUTOMATISERING<br />

Volledig inzicht in productie- en kwaliteitsproces met touchtechnologie 40<br />

Revolutionaire technologieën moeten CO 2<br />

-uitstoot in cement- en kalkindustrie drastisch inperken 42<br />

PLATFORM OVER PRODUCTIE- EN PROCESAUTOMATISERING IA-ONLINE.BE JAARGANG 4<br />

Open en eenvoudig automatiseren 47<br />

Sensorintegratie als sleutel tot voedingsindustrie 4.0 56<br />

Sensoren zijn belangrijk in de wereld van de industriële automatisering 60<br />

<strong>2019</strong> • mei januari – juni – februari<br />

31 WWW.IA-ONLINE.BE<br />

Vision, Robotics & Motions<br />

<strong>2019</strong><br />

Waar op letten bij de<br />

aankoop van een pomp?<br />

Sensorintegratie als sleutel<br />

tot voedingsindustrie 4.0<br />

Machine learning naadloos geïntegreerd in sturing 62<br />

Coverbeeld:<br />

Waar op letten bij de aankoop<br />

van een pomp. (Beeld: Nostal6ie)<br />

Blijf gratis en eenvoudig op de<br />

hoogte van het laatste nieuws.<br />

Volg ons op social media en meld<br />

je aan voor onze nieuwsbrief!<br />

ia-online.be<br />

De digital twin doorgelicht 64<br />

Online calculatietool voor trillingsdemping 66<br />

Klein, kleiner, kleinst 69<br />

Industrie 4.0-producten uit Industrie 4.0-fabriek: marktleider zet de toon 70<br />

Krachtpatser met lange slag voor collaboratieve toepassingen 74<br />

<strong>Industrial</strong> <strong>Automation</strong> Partners 79


Tekst Valérie Couplez | Beeld B&R<br />

IN SYNC<br />

MET ROBOTS<br />

Om de volle potentie van robots te benutten is software onontbeerlijk. B&R heeft nieuwe functionaliteiten toegevoegd<br />

aan zijn mapp Motion softwarepakket. Op die manier wordt de actuele structuur van een complexe machine<br />

intuïtief voorgesteld. De verschillende subsystemen van een machine kunnen eenvoudig gelinkt worden, de bewegingen<br />

van de robots eenvoudig gesynchroniseerd, zonder bijkomende programmering. Daarnaast heeft B&R ook<br />

SafeROBOTICS functionaliteiten toegevoegd voor tripods om veilig alle types van deltarobots te monitoren. Ook<br />

seriële assen kunnen geïntegreerd worden in de berekeningen.<br />

B&R breidde zijn mapp Motion softwarepakket<br />

uit met nieuwe functionaliteit. ‘Frame<br />

Hierarchy’ dient om de actuele structuur van<br />

een machine voor te stellen. Op strategische<br />

plekken kunnen coördinatensystemen gepositioneerd<br />

worden, zoals gereedschapshouders.<br />

Elk coördinatensysteem kan een naam<br />

toegewezen krijgen om het te identificeren<br />

binnen de toepassing. Dit resulteert in duidelijke<br />

georganiseerde, makkelijk leesbare<br />

code, zelfs in complexe toepassingen. De<br />

‘Programming moving frame’ functie koppelt<br />

8 | ia-online.be


een coördinatensysteem dan aan een as en<br />

definieert een extra vrijheidsgraad. Dit laat<br />

geoptimaliseerde bewegingen toe en een betere<br />

benutting van de dynamica van een robot.<br />

De bewegingen van het portaalsysteem<br />

zijn geïntegreerd in de padberekeningen van<br />

de robot. De programmeur hoeft ze dus niet<br />

handmatig te berekenen. Hetzelfde geldt<br />

waar robots of CNC-machines gecombineerd<br />

worden met bewegende werktafels. Ten<br />

slotte is er slechts één controller meer nodig<br />

voor machine, robot en andere bewegende<br />

componenten. De gecoördineerde planning<br />

van het pad benut de dynamische limieten<br />

van individuele componenten optimaal. Het<br />

garandeert bovendien dat alle gespecifieerde<br />

procesparameters gevolgd worden, bijvoorbeeld<br />

de relatieve snelheid tussen gereedschap<br />

en werkstuk.<br />

Veiligheid voor deltasystemen<br />

Om robots veilig te monitoren kunnen vier<br />

veiligheidsfuncties gebruikt worden: Safely<br />

Limited Position, Safely Limited Orientation,<br />

Safely Limited Joint Position en Safely Limited<br />

Speed. De gebruiker heeft de keuze om het<br />

middelpunt van het gereedschap te controleren<br />

(Tool Center Point), de individuele gewrichten<br />

of gelijk welk punt op de robot. Het<br />

is ook mogelijk om verschillende punten tegelijkertijd<br />

te checken op snelheid, oriëntatie<br />

en positionering in de ruimte. De SafeROBO-<br />

TICS functies zijn gebaseerd op een generieke<br />

beschrijving van de kinematische ketting<br />

waarin de geometrische eigenschappen van<br />

de robot gedefinieerd zijn. De veiligheidstoepassing<br />

kan geïsoleerd worden van de geometrische<br />

definities. Dat maakt het mogelijk<br />

om te wisselen naar een ander gereedschap<br />

met een verschillende contour, zonder aan<br />

de veiligheidstoepassing zelf te moeten raken.<br />

Dit bespaart gebruikers het tijdrovende<br />

proces van opnieuw certificeren. Alle monitoringfuncties<br />

zijn predictief van aard, wat<br />

het mogelijk maakt om de bewegingen op<br />

het juiste moment te stoppen. SafeROBOTICS<br />

garandeert dat beschermende gebieden niet<br />

worden binnengedrongen. ■<br />

‘Alle monitoringfuncties zijn predictief van aard, wat<br />

het mogelijk maakt om de bewegingen op het juiste<br />

moment te stoppen’<br />

ia-online.be<br />

| 9


Tekst en beeld Valérie Couplez<br />

BEDIENINGSPANELEN<br />

VOOR KRANEN KRIJGEN<br />

TWEEDE LEVEN<br />

U kan er niet naast kijken als ze bij u in de buurt aan het werk<br />

zijn. De kranen van Sarens laten altijd en overal ter wereld<br />

een indruk na. Wanneer er een defect is aan de elektronica,<br />

is het echter geen evidentie om een onderdeel simpelweg<br />

te vervangen. Gelukkig kan de kraanspecialist dan<br />

een beroep doen op de expertise van ABC <strong>Industrial</strong><br />

Parts. Zij herstellen de defecte onderdelen tot<br />

op componentenniveau, zodat de kranen zich<br />

binnen de kortste keren weer betrouwbaar<br />

van hun taken kunnen kwijten.<br />

Wanneer er bij oudere types problemen zijn met de elektronica, dan kan de technische dienst van Sarens nog altijd rekenen op de expertise van ABC <strong>Industrial</strong> Parts.<br />

Niks is te zwaar, niks is te hoog. Het is het motto<br />

dat Sarens elke dag inspireert om klanten te ondersteunen<br />

met kranen, zware hijsactiviteiten en<br />

speciaal transport. Het materiaal wordt overal ter<br />

wereld ingezet, onderhouden en hersteld maar<br />

dat wordt gecoördineerd vanuit de technische<br />

dienst in het hoofdkwartier in Wolvertem. Gerrit<br />

Van Hove vertelt: “We ondersteunen buitenlandse<br />

vestigingen bij reparaties en onderhouden<br />

de contacten met constructeurs voor garanties.<br />

Daarnaast fungeren we als technische back-up<br />

voor de aankoopdienst om de juiste onderdelen<br />

te bestellen. En uiteraard nemen we de revisies en<br />

herstellingen in deze regio voor onze rekening.”<br />

In de werkplaats zijn een twintigtal techniekers<br />

aan de slag. Door de band behandelen zij drie à<br />

vier grote revisies per jaar en een vijftiental kleinere<br />

herstellingen per week. Daarenboven staan<br />

er vijf techniekers, de vliegende brigade, standby<br />

om wereldwijd bijstand te leveren.<br />

Herstel sneller en goedkoper<br />

Kranen bestaan uit meer dan alleen mechanische<br />

componenten. Wanneer er bij oudere types<br />

problemen zijn met de elektronica, dan kan de<br />

technische dienst van Sarens nog altijd rekenen<br />

op de expertise van ABC <strong>Industrial</strong> Parts. Van<br />

Hove: “Verouderde elektronica vervangen door<br />

nieuwe onderdelen vraagt meestal om een update<br />

van de sturing. Als ze hier in de buurt staan,<br />

is dat geen enkel probleem. Het wordt een<br />

moeilijker verhaal wanneer ze overzees worden<br />

ingezet. Kiezen voor herstel is voor ons qua snelheid,<br />

kostprijs en logistiek vaak de beste keuze.<br />

Op voorwaarde tenminste dat we het onderdeel<br />

hier kunnen testen. We hebben immers 100%<br />

zekerheid nodig dat het zal werken. Transport<br />

kost ook tijd, dat doen we niet op goed geluk.”<br />

Weer voor jaren verder<br />

De eerste keer dat Sarens een beroep deed op<br />

ABC <strong>Industrial</strong> Parts was voor een bepaald type<br />

bedieningspaneel met touchdisplay. “We zien dat<br />

type hier geregeld terug”, geeft Van Hove aan.<br />

“Vervanging zou in dit geval problemen geven om-<br />

10 | ia-online.be


“ABC <strong>Industrial</strong> Parts denkt echt met ons mee om tot de best mogelijke oplossing te komen.”<br />

dat een nieuw paneel aan een andere snelheid<br />

werkt dan de kraan. We contacteren in plaats<br />

daarvan ABC <strong>Industrial</strong> Parts voor een controle en<br />

een offerte en geven ook de prioriteit aan. Als we<br />

ons echt geen stilstand kunnen veroorloven kan<br />

het ook zijn dat we toch een nieuw onderdeel<br />

‘Ze zorgen niet alleen voor<br />

de herstelling, maar zetten<br />

er ook een nieuwe front op<br />

maat op, zodat we weer<br />

voor jaren verder kunnen’<br />

laten installeren en het oude laten herstellen om<br />

hier dan op stock te hebben. Maar meestal slaagt<br />

ABC erin om de deadline die we voor ogen hebben<br />

te halen. Ze zorgen niet alleen voor de herstelling,<br />

maar zetten er ook een nieuwe front op<br />

maat op, zodat we weer voor jaren verder kunnen.<br />

Ze denken echt met ons mee om tot de best<br />

mogelijke oplossing te komen.” Intussen kregen<br />

al een meer dan honderd displays van kranen<br />

dankzij ABC Industrrial Parts een tweede leven.<br />

Alle expertise rond elektronica<br />

Van Hove is bijzonder tevreden over de samenwerking.<br />

“We gaan graag in zee met<br />

partners waarmee we in alle vertrouwen<br />

kunnen werken. Voor ABC geldt dit zeker. Ze<br />

houden zich zeer correct aan de afspraken<br />

en voor alles van oudere elektronica kunnen<br />

we hun expertise goed gebruiken. Ik heb al<br />

eens gezocht, maar nog niemand gevonden<br />

die kan wat zij doen”, besluit Van Hove. ■<br />

Intussen kregen al een meer dan honderd displays van<br />

kranen dankzij ABC Industrrial Parts een tweede leven.<br />

Gerrit Van Hove (rechts) van Sarens en Brieuc De Sejournet van ABC <strong>Industrial</strong> Parts: “Ik heb al eens gezocht,<br />

maar nog niemand gevonden die kan wat zij doen.”<br />

ia-online.be<br />

| 11


Tekst en beeld Siemens<br />

UPDATE STACKER OM<br />

AAN STIJGENDE EISEN<br />

QUA LEVERTIJD EN<br />

KWALITEIT TE VOLDOEN<br />

Al sinds 1936 zorgen Stelrad radiatoren voor aangename temperaturen in<br />

gebouwen overal ter wereld. In het Nederlandse Nuth bevindt zich het ‘center<br />

of excellence’. Daar zien de nieuwste producten het daglicht. In totaal<br />

rollen er meer dan 8.000 verschillende radiatoren van de band. Om aan de<br />

stijgende verwachtingen qua levertijden en kwaliteit te kunnen blijven voldoen,<br />

verzorgde CKS Elektrotechniek de engineering en uitwerking van de<br />

sturing van het automatiseringssysteem met een grondige Siemens update.<br />

‘Onze mensen hebben nu veel meer inzicht in het<br />

proces. Zo kunnen ze precies zien waar een storing<br />

optreedt en sneller ingrijpen’<br />

“De opstarttijd is sinds de implementatie met maar liefst 50% gedaald.”<br />

Samen met CKS Elektrotechniek en Siemens stelde<br />

Stelrad een gedetailleerd plan van aanpak op. Dat<br />

omvatte onder meer de installatie van Siemens’ S7-<br />

1500 PLC, SINAMICS G120C drives en Sirius 3RW44<br />

soft starters.<br />

Met een productie van zo’n 6 miljoen radiatoren<br />

per jaar in onder meer Engeland, Turkije<br />

en Nederland is Stelrad een van de grootste<br />

radiatorfabrikanten in Europa. “De focus ligt<br />

in ons ‘center of excellence’ op innovatie en<br />

maatwerk”, legt manufacturing director Marc<br />

Peeters uit. “Het resultaat is een enorme verscheidenheid<br />

aan producten. Om alles overzichtelijk<br />

en beheersbaar te houden, hebben<br />

we een investeringsplan voor de lange termijn<br />

opgesteld. Onze automatiseringsinfrastructuur<br />

is daar een belangrijk onderdeel van.”<br />

Hoge differentiatiegraad<br />

tegen lage kostprijs<br />

Een belangrijke stap in dat plan is een update<br />

van de automatische sturing van de ‘carrier<br />

stacker’-installatie. Peeters: “De bestaande<br />

sturing van de stacker dateerde van eind jaren<br />

90. Daardoor liet ze niet langer toe om te voldoen<br />

aan de huidige eisen qua maatwerk en<br />

levertijden. We wisten dus dat we dringend<br />

aan vernieuwing toe waren. Ons doel was<br />

van bij het begin heel duidelijk: we wilden<br />

een systeem dat kon zorgen voor de hoogst<br />

mogelijke differentiatiegraad tegen de laagst<br />

mogelijke kostprijs. Tegelijkertijd willen we de<br />

lead time van onze producten zo laag mogelijk<br />

houden. Ook zochten we een manier om de<br />

traceerbaarheid van onze producten te verhogen.<br />

Daarnaast speelde energie-efficiëntie een<br />

belangrijke rol: inzicht in verbruik en het verkorten<br />

van de opstartprocedure kan heel wat<br />

energiewinst opleveren.”<br />

Oud en nieuw<br />

Om dat alles te realiseren riep Stelrad de hulp<br />

in van een vertrouwde partner: de Belgische<br />

integrator en Siemens partner CKS Elektrotechniek.<br />

Peeters: “De belangrijkste technische<br />

uitdaging bestond erin om de nieuwe<br />

automatiseringsonderbouw – de schakelkas-<br />

12 | ia-online.be


ten – te combineren met de oude technologie.<br />

Alles moest perfect op elkaar afgestemd zijn.<br />

Samen met CKS Elektrotechniek en Siemens<br />

stelden we daarom een gedetailleerd plan van<br />

aanpak op. Dat omvatte onder meer de installatie<br />

van Siemens’ S7-1500 PLC, SINAMICS<br />

G120C drives, Sirius 3RW44 soft starters, en<br />

het opzetten van diverse Comfort Panels met<br />

Sm@rt Servers en Key Panels. Alles communiceert<br />

via Profinet. Maandelijks zaten we met<br />

alle drie de partijen bijeen om het verloop en<br />

eventuele uitdagingen te bespreken.” De uiteindelijke<br />

implementatie vond plaats tijdens<br />

de jaarlijkse zomerstop en nam dankzij een<br />

goede voorbereiding slechts veertien dagen in<br />

beslag. Peeters: “Nadien zijn we uiteraard nog<br />

een tijdje bezig geweest met het finetunen<br />

van verschillende parameters. De lakoven, bijvoorbeeld,<br />

vergt een heel precieze afstelling.”<br />

De uiteindelijke implementatie vond plaats<br />

tijdens de jaarlijkse zomerstop en nam<br />

dankzij een goede voorbereiding slechts<br />

veertien dagen in beslag.<br />

Opstarttijd gehalveerd<br />

Een belangrijk aspect in het succes van de update<br />

was om er de operatoren zo vroeg mogelijk<br />

bij te betrekken. Peeters: “Zij werken tenslotte<br />

het meeste met het systeem. Bovendien<br />

wilden we al van bij het begin een aantal zorgen<br />

over de nakende verandering wegnemen.<br />

En die aanpak werpt vandaag duidelijk zijn<br />

vruchten af: onze mensen hebben nu veel meer<br />

inzicht in het proces. Zo kunnen ze precies zien<br />

waar een storing optreedt en sneller ingrijpen.<br />

Daarnaast zit de kennis van de operatoren nu<br />

ook opgeslagen in het systeem. Daardoor kunnen<br />

we de continuïteit garanderen in geval van<br />

ziekte of afwezigheid. Het maakt ons minder<br />

kwetsbaar.” Ook wat energieverbruik en lead<br />

time betreft, zette Stelrad grote stappen: “De<br />

opstarttijd is sinds de implementatie met maar<br />

liefst 50% gedaald.” ■<br />

Er werden tevens diverse Comfort Panels met Sm@rt Servers<br />

en Key Panels opgezet.<br />

Met een productie van<br />

zo’n 6 miljoen radiatoren<br />

per jaar in onder<br />

meer Engeland, Turkije<br />

en Nederland is Stelrad<br />

een van de grootste<br />

radiatorfabrikanten<br />

in Europa.<br />

ia-online.be<br />

| 13


Assen, handling-systemen en cartesiaanse<br />

robots met de Handling Guide Online<br />

Berekening,<br />

tekening en<br />

prijs op enkele<br />

minuten!<br />

U hebt handling-systemen of assen nodig.<br />

U wilt standaarden en minder complexiteit.<br />

Wij zijn uw betrouwbare partner.<br />

Start met het gewicht van het werkstuk, geef verplaatsing en cyclustijd in en<br />

HGO berekent de perfecte as of assensysteem. Vermijd kosten en gebruik de<br />

tekening van deze standaardsystemen om de afmeting van je frame of<br />

inbouwruimte te bepalen, niet andersom. Verminder uw workload aanzienlijk:<br />

met de Handling Guide Online configureer en bestel je perfecte handlingsysteem<br />

in enkele stappen. Dit minimaliseert aanzienlijk uw technische inspanning.<br />

U ontvangt uw handlingsysteem in recordtijd volledig geassembleerd (met of<br />

zonder motoren) en getest.<br />

www.festo.be/hgo


Haal meer uit je<br />

werknemers met<br />

een VDAB-opleiding.<br />

Ontdek onze werknemersopleidingen<br />

op maat van jouw bedrijf.<br />

Surf naar<br />

industrie-opleidingen.vdab.be


Tekst en Beeld Festo<br />

SLEUTELKLARE OPLOSSINGEN<br />

VOOR INTERNET OF THINGS<br />

EN INDUSTRIE 4.0<br />

HoloLens, mobiele telefonie, 3D-print of databril – wat in de blockbuster ‘Back to the Future’ meer dan dertig jaar<br />

geleden nog de fantasie prikkelde is vandaag de dag al realiteit. Digitalisering maakt het mogelijk. Als Industrie<br />

4.0 automatiseert de digitalisering de moderne arbeidswereld en helpt de installatie- en machinebouw te groeien<br />

tot grote hoogtes. Welke slimme producten en oplossingen van Festo helpen u op weg naar deze nieuwe wereld?<br />

“Wij begeleiden onze klanten bij alle stappen in<br />

de waardeketen met digitale oplossingen en ondersteunen<br />

zo hun individuele Digital Customer<br />

Journey”, benadrukt dr. Michael Hoffmeister,<br />

Executive Expert Digital Business bij Festo. Het<br />

bedrijf stelt een logisch opgebouwde softwareinfrastructuur<br />

beschikbaar en verlaagt daarmee<br />

de proceskosten van zijn klanten. Voorbeelden<br />

hiervan zijn intelligente systeemoverkoepelende<br />

softwareoplossingen zoals de Handling Guide<br />

Online voor het snel plannen en bestellen van<br />

assystemen, de Festo Design Tool 3D online voor<br />

het combineren van individuele componenten<br />

tot pneumatische modules, de productkey voor<br />

de eenduidige identificatie van iedere component<br />

en het gebruik als digitale tweeling, evenals<br />

de op apps gebaseerde producten zoals de Festo<br />

Motion Terminal.<br />

Condition monitoring in de cloud<br />

met een druk op de knop<br />

Met de IoT-gateway CPX-IOT effent Festo de<br />

weg naar een veilige cloudoplossing waarmee<br />

zowel machine- en installatiebouwers<br />

als eindklanten de effectiviteit van hun complete<br />

installatie aanzienlijk kunnen verhogen.<br />

De IoT-gateway CPX-IOT verbindt componenten<br />

en modules op veldniveau zoals het ven-<br />

16 | ia-online.be


Een veilige weg naar de Festo-cloud en de exclusieve<br />

toegang tot individuele digitalisering: de IoT-gateway<br />

CPX-IoT. (Beeld: Festo AG & Co. KG)<br />

Met Smartenance behoort het tijdrovende preventieve installatieonderhoud tot het verleden.<br />

(Beeld: Festo AG & Co. KG)<br />

tieleiland CPX/MPA, de energiemonitoringmodule<br />

MSE6-E2M en handlingssystemen via<br />

de OPC-UA-interface met de Festo cloud. In<br />

de cloud kunnen gegevens worden verwerkt<br />

en bewaakt. Zo kunnen trendanalyses worden<br />

afgeleid en ‘early warning systemen’ en<br />

automatische meldingen voor bepaalde gebeurtenissen<br />

worden geconfigureerd. De IoTgateway<br />

verbindt controllers met de cloud en<br />

zorgt voor de communicatie van relevante<br />

informatie in het vereiste format en op het<br />

gewenste tijdstip.<br />

Digitaal onderhoudsmanagement<br />

Met Smartenance behoort het tijdrovende preventieve<br />

installatieonderhoud tot het verleden:<br />

de software van Festo is de digitale onderhoudsmanager<br />

voor productieleiders en installatieoperators<br />

– te downloaden als app. Smartenance<br />

is het eerste zuiver digitale product van<br />

Festo. Deze kan als mobiele app in de App Stores<br />

van Apple en Google worden gedownload<br />

voor smartphones en tablets. Het dashboard<br />

voor productieleiders wordt comfortabel opgeroepen<br />

in de webbrowser. Met Smartenance<br />

kunnen en klanten het installatieonderhoud<br />

inplannen, volgen en analyseren. Met een digitale<br />

onderhoudskalender wordt het onderhoud<br />

eenvoudiger, sneller en veiliger. De onderlinge<br />

controle van installatieoperators en productieleiders<br />

biedt meer veiligheid. Omwegen en afstemmingen<br />

komen te vervallen.<br />

Slimme producten<br />

Met de slimme digitale oplossingen bundelt de<br />

automatiseringsexpert Festo zijn uitgebreide<br />

knowhow over industriële toepassingen met de<br />

actuele ontwikkelingen in de informatietechniek,<br />

om onlineapplicaties voor de industriële praktijk<br />

in de automatisering te realiseren. In de digitale<br />

communicatie begeleidt Festo zijn klanten<br />

bij hun Digital Customer Journey. Deze digitale<br />

reis leidt klanten veilig en alomvattend door het<br />

portfolio van Festo: van de informatieverschaffing,<br />

configuratie, bestelling en levering tot aan<br />

de inbedrijfname en revisie of het technische<br />

scholingsaanbod van Festo Didactic. ■<br />

Met dashboards<br />

toestanden bewaken<br />

De IoT-gateway CPX-IOT biedt de mogelijkheid<br />

om voor ieder Festo element vooraf dasboards<br />

te configureren – met verdere individualisering.<br />

Het dashboard is een display in de<br />

webbrowser met diagrammen en stoplichtindicaties.<br />

Specifieke widgets, componenten<br />

op een gebruikersinterface, en diagrammen<br />

voor de energiebewaking, het preventieve<br />

onderhoud en performancecijfers voor het<br />

proces en voor de verhoging van de effectiviteit<br />

van de complete installatie bieden duidelijkheid:<br />

de conditionmonitoringoplossing<br />

verbetert de diagnose en het opsporen van<br />

storingsoorzaken, schept transparantie over<br />

het energieverbruik, levert overzichtelijke grafische<br />

informatie en stelt historische gegevens<br />

beschikbaar.<br />

De IoT-gateway CPX-IOT biedt de mogelijkheid om voor ieder Festo element vooraf dasboards te configureren –<br />

met verdere individualisering. Het dashboard is een display in de webbrowser met diagrammen en stoplichtindicaties.<br />

(Beeld: Festo AG & Co. KG)<br />

ia-online.be<br />

| 17


De Pen<br />

18 | ia-online.be


De Pen<br />

Alain Wayenberg,<br />

business group leader Manufacturing Industries bij Agoria<br />

JUISTE FOCUS OP INDUSTRIE 4.0<br />

Ook in de toekomst zal automatisering nodig zijn om de concurrentiekracht van<br />

onze bedrijven te vrijwaren. Maar waar die in de jaren 90 nog typisch was weggelegd<br />

om een zo groot mogelijk volume in een zo kort mogelijke tijdsspanne<br />

van de band te laten rollen, is flexibilisering vandaag het codewoord. En dat<br />

maakt Industrie 4.0 net geschoeid op de leest van kmo’s. Op voorwaarde dat ze<br />

de meerwaarde in hun bedrijf kunnen identificeren en de juiste blik voor ogen<br />

houden om die te realiseren. Industrie 4.0 vraagt om een plan.<br />

En dat plan moet beginnen met digitalisering. Willen we met een en dezelfde machine verschillende<br />

variaties gaan produceren, het rendabel produceren van enkelstuks is immers het ultieme doel van<br />

Industrie 4.0, dan zal data de sleutel te zijn om snel te kunnen schakelen. Het wisselen tussen producten<br />

mag niet meer om een manuele interventie vragen, maar moet een kwestie van een nieuwe<br />

set parameters worden. En dat kan enkel als product- en productiegegevens tot nullen en enen, tot<br />

binaire code herleid zijn. In een handomdraai rolt er een nieuw product van de band, dat is de belofte<br />

van flexibel automatiseren en van digitaliseren.<br />

De uitdaging ligt hem niet in het vinden van manieren om flexibel automatiseren werkelijkheid te<br />

laten worden, maar in het uitkiezen van de juiste technologie. Industrie 4.0 ligt immers niet in een<br />

mooie verpakking op het winkelrek te wachten op de volgende gebruiker. Neen, het gaat om het<br />

identificeren van die transformaties die nodig zijn om voor uw bedrijf bottlenecks weg te werken,<br />

de kwaliteit en de efficiëntie op te drijven, nieuwe businessmodellen te creëren … Dat begint met<br />

een goed begrip van de eigen processen. We moeten met zijn allen meerwaardezoekers worden in<br />

ons eigen bedrijf en een duidelijk plan voor ogen houden hoe we die meerwaarde technologisch en<br />

operationeel kunnen realiseren.<br />

Technologisch staat voor meer dan slimme machines en nieuwe snufjes (cobots, AR, VR, artificiële<br />

intelligentie …). Aangezien alles om data en connecteren draait, moet er in de eerste plaats efficiënt<br />

gecommuniceerd worden. Van in het veld tot op het hoogste echelon en terug. Of dat nu draadloos<br />

verloopt of niet, dat zal van uw omgeving afhangen, maar openheid zal wel een basisvoorwaarde<br />

zijn. Wie zijn machines wil laten praten met elkaar, moet er eerst voor zorgen dat ze dezelfde taal<br />

spreken. Daar moeten investeringen beginnen. Dan is het zaak om de juiste gegevens te selecteren<br />

uit uw processen om werk te maken van die meerwaarde.<br />

En dan is het de beurt aan uw mensen. Als het Made Different programma van Sirris en Agoria en<br />

de Factory of the Future Awards iets geleerd hebben, is het wel dat mensen centraal staan, hoe<br />

hoogtechnologisch de veranderingen ook mogen zijn. Zorg dat verandering omarmd wordt binnen<br />

uw bedrijfsmuren. Digitalisering zal immers niet stoppen, het is een continu proces van optimaliseren.<br />

Levenslang leren wordt dan ook het motto. Wie dat het beste in zijn bedrijfscultuur weet te verankeren,<br />

zal zich pas echt future proof maken. ■<br />

ia-online.be<br />

| 19


Tekst Valérie Couplez | Beeld CRC Industries<br />

LICHT WERK MAKEN<br />

VAN ZWARE VATEN<br />

In chemische producten maakt de formule het verschil. Voor CRC Industries begint dat vanuit een grondige kennis<br />

van het product en de toepassing. Vanuit de Europese hoofdzetel in Zele produceert het maar liefst 250 verschillende<br />

formules, goed voor 14 miljoen aerosols per jaar. In zijn productie geeft CRC Industries alle voorrang aan veiligheid<br />

en ergonomie. In de mengkamer werd daarom sinds vorig jaar een pneumatische manipulator van Dalmec in gebruik<br />

genomen. Een sterk staaltje technisch kunnen want geen enkele andere fabrikant kon de uitdaging de baas.<br />

De pneumatische manipulator van Dalmec voor CRC Industries bleek een sterk staaltje technisch kunnen want geen enkele andere fabrikant kon de uitdaging de baas.<br />

CRC Industries bvba (Corrosion Reaction Consultants) ontstond toen<br />

Charles Webb in 1958 met een innovatieve formule voor kruipolie op de<br />

proppen kwam. Het succes bleef niet uit, ook in Europa en in 1975 werd<br />

begonnen met de bouw van een productiefaciliteit in Zele. Een van de<br />

specialiteiten is het gebruik van CO 2<br />

als drijfgas. “Dat heeft als voordeel<br />

dat de klant 95% actief product krijgt in aerosol, dit dankzij het groot<br />

drukbehoud, terwijl dit met vloeibaar drijfgas typisch 60% is”, opent productiemanager<br />

Marc Vereecke . HSE-manager Freddy Remue: “De sterkte<br />

van CRC Industries heeft alles te maken met productkennis. We maken<br />

en mengen alles zelf, waardoor we elk type product, of het nu smeermiddelen,<br />

reinigingsmiddelen, anti-corrosieproducten of verven zijn, door en<br />

door kennen. Van de formule tot zelfs de spuitbus, het ventiel en de vultechniek.<br />

Ons technisch kunnen zit hem in het vinden van het optimum<br />

tussen alle verschillende eigenschappen.”<br />

20 | ia-online.be


Al vijf jaar op zoek naar oplossing<br />

In de mengkamer komt de magie tot stand. Er wordt gewerkt met vaten<br />

van 30 tot 300 kg. Geen evidentie voor operatoren om manueel mee aan<br />

de slag te gaan. CRC Industries was daarom al een tijdje op zoek naar een<br />

manier om de veiligheid en de ergonomie te verbeteren. “De technische<br />

uitdaging zat hem in het wegnemen van een vat dat gestapeld is op een<br />

pallet vol met andere vaten en dit vat veilig neerleggen zonder de grijper of<br />

de vloercoating te beschadigen”, geeft Vereecke aan. “We waren al vijf jaar<br />

op zoek naar een oplossing met voldoende gebruiksgemak, maar geen enkele<br />

partij kon de handschoen opnemen. Tot we kennismaakten met Thierry<br />

Reverse en Arcadel.” CRC Industries kreeg via een aantal video’s en een<br />

demo in de showroom een idee van hoe de pneumatische manipulatoren<br />

van Dalmec het verschil konden maken. Supervisor Koen Dierick, die aanwezig<br />

was bij demo en FAT (fabrieksafname) raakte zo ook overtuigd: “We<br />

waren zeer kritisch geworden door onze lange zoektocht, maar je voelde<br />

aan dat Arcadel wist waar ze mee bezig waren en hoe ze aan onze eisen<br />

konden voldoen.”<br />

Industriële manipulatoren van het merk Dalmec... zijn dé oplossing<br />

voor het gewichtloos verhandelen van lasten tot 1500 kg.<br />

De manipulator volgt naadloos de beweging van de bedienaar.<br />

Ons studiebureau werkt uw project volledig op maat uit.<br />

‘Onze mensen hebben van de ene dag op<br />

de andere hun oude manier van werken<br />

laten vallen om de manipulator te<br />

gebruiken. Het beste bewijs dat we dit al<br />

eerder hadden moeten doen’<br />

Meteen omarmd<br />

De pneumatische manipulator werd zo compact mogelijk gebouwd om<br />

veilig in de beschikbare ruimte te passen. In rustpositie past de grijper zelfs<br />

volledig rond de steunpaal van het toestel om geen storend element te zijn.<br />

“Het beste bewijs dat we dit al twintig jaar geleden nodig hadden, is dat<br />

onze mensen van de ene dag op de andere hun oude manier van werken<br />

hebben laten vallen om de manipulator te gebruiken. Hij is zo eenvoudig<br />

in gebruik en verlicht het werk zodanig dat hij een bijzonder welkome<br />

aanvulling is”, vat HSE-manager Anja Van De Velde de voordelen samen.<br />

“Als preventieadviseur vond ik Arcadel een heel fijne partner om mee samen<br />

te werken. Bij de installatie werden alle gevraagde veiligheidsdocumenten<br />

correct meegeleverd. Dat gaf enorm veel vertrouwen.” ■<br />

Elke manipulator is het resultaat van een persoonlijke aanpak,<br />

rekening houdend met het te manipuleren product, de werkpost<br />

en de industriële sector waarin u zich bevindt.<br />

De technische uitdaging zat hem in het grijpen van het vat op een pallet<br />

vol andere vaten.<br />

contacteer ons<br />

051 24 42 83<br />

www.arcadel.be<br />

ia-online.be<br />

| 21


Tekst Valérie Couplez | Beeld Vision, Robotics & Motion<br />

BETROUWBAARDER, VEILIGER<br />

EN SNELLER PRODUCEREN<br />

De maakindustrie staat altijd voor de uitdaging om<br />

efficiënter te produceren. Automatisering van de productie<br />

is hierin een onmisbaar onderdeel. Maar hoe<br />

combineert u een steeds hogere mate van automatisering<br />

met flexibiliteit in het productieproces? Enkel<br />

door het automatiseringsvraagstuk te zien als onderdeel<br />

van het gehele productieproces waarin het plaatsvindt.<br />

Dan is een integrale oplossing nodig met een<br />

multidisciplinair karakter. Vision, Robotics & Motion<br />

is de vakbeurs waar u alles vindt om betrouwbaarder<br />

veiliger en sneller te produceren dankzij automatisering,<br />

machinevisie en motion control. De achttiende<br />

editie vindt plaats op 12 en 13 juni in NH Conference<br />

Center Koningshof in Veldhoven, Nederland<br />

Vision, Robotics & Motion is dé vakbeurs in de Benelux op het gebied<br />

van het automatiseren van discrete productieprocessen. Of u nu<br />

eindgebruiker bent van een automatiseringsoplossing of integrator<br />

van componenten: tijdens Vision, Robotics & Motion vindt u laatste<br />

ontwikkelingen en ontdekt u welke mogelijkheden de nieuwste<br />

technologieën u bieden. Internationale sprekers en ruim tachtig exposanten<br />

delen de laatste ontwikkelingen rondom machineveiligheid,<br />

cobots, 3D-visie, multi-spectrale camera’s, visualisatie en virtualisatie,<br />

energiebesparing, predictief onderhoud, big data en het IoT. Speciale<br />

aandacht gaat dit jaar naar toepassingen in food en pharma, systems<br />

engineering, de samenwerking tussen mens en robot in de productieomgeving<br />

en logistieke toepassingen.<br />

‘Met ruim tachtig exposanten en een<br />

uitgebreid kennisprogramma slaat Vision,<br />

Robotics & Motion een brug tussen<br />

wetenschap en concrete toepassing.’<br />

Robot als directe collega<br />

Robotica is niet meer weg te denken uit de industrie. Waar de aansturing<br />

van robots vroeger een complex verhaal met veel programmeerwerk<br />

was, wordt het werken met robotica steeds toegankelijker. Zo zijn<br />

er zelflerende robots en robots die aangestuurd worden door gedrag<br />

te kopiëren. De ontwikkelingen gaan razendsnel en maken dat de samenwerking<br />

tussen mens en robot steeds intensiever wordt. De laatste<br />

generatie robots, de collaboratieve robot of cobot, maakt dan ook<br />

een opmars. Samenwerking is hierbij het sleutelwoord: de robot niet<br />

als vervanger maar als directe collega. Vision, Robotics & Motion slaat<br />

een brug tussen wetenschap en concrete toepassing. Laat u inspireren<br />

door bijdragen van alle Nederlandse technische universiteiten, <br />

ia-online.be<br />

| 23


INTEGRALE<br />

OPLOSSINGEN<br />

voor de verpakkings-, voedings- en drankenindustrie<br />

Balluff biedt u krachtige automatiseringsoplossingen voor vlotte en fl exibele processen. We gaan competent<br />

met uw uitdagingen om en openen daarbij nieuwe perspectieven.<br />

Balluff bvba, Interleuvenlaan 62, 3001 Leuven – Tel 016 397800 – info.be@balluff.be – www.balluff.be<br />

PackagingA-Z_197x130mm_BE_Dutsch.indd 1 17.04.<strong>2019</strong> 14:28:30<br />

Motion Technologies<br />

SKF LLU Profile Rail Guides<br />

• High performance<br />

• High stiffness<br />

SKF - High class<br />

SKF Roller Screws<br />

• High performance<br />

• High speed<br />

• High accuracy<br />

SKF Precision Rails<br />

• High duty cycle<br />

• High stiffness<br />

• High accuracy<br />

SKF CEMC Actuators<br />

• High performance<br />

• High speed<br />

• High stiffness<br />

• High accuracy<br />

SKF CASM 100 Actuators<br />

• High duty cycle<br />

• High speed<br />

• High accuracy<br />

SKF Motion Technologies Benelux<br />

Phone: +31 30 6029<strong>03</strong>0<br />

Vision Robotics & Motion - Stand 171<br />

SKF adv.indd 1 21-05-19 17:19


ontmoet de vernieuwende bedrijven in de innovatieve frontline<br />

en bekijk demo’s van de actuele stand van techniek.<br />

Codewoord integratie<br />

Industrie 4.0 of smart industry is de naam voor steeds beter<br />

geïntegreerde industriële systemen. Deze verbeterde connectiviteit<br />

en sterkere interactie met andere systemen is een hele<br />

omschakeling. Eindgebruikers stellen steeds hogere eisen<br />

aan automatiseringsoplossingen. Die moeten flexibeler zijn<br />

en naadloos passen binnen het gehele productieproces. Op<br />

Vision, Robotics & Motion komen deze onderwerpen uitgebreid<br />

aan bod en vindt u alle tools om toekomstbestendig te<br />

automatiseren. Ontdek hoe u augmented reality kunt toepassen<br />

in de machinebouw, hoe u de toegevoegde waarde van<br />

machine learning kunt inzetten voor uw klanten en hoe u het<br />

productieproces kunt verbeteren met AGV’s. Met een bezoek<br />

bent u in een dag op de hoogte van de nieuwste producten<br />

op het gebied van visie, robotica en aandrijftechniek.<br />

Uitgebreid kennisprogramma<br />

Zoals steeds heeft organisator Mikrocentrum voor een boeiend<br />

en leerrijk kennisprogramma gezorgd, verspreid over de<br />

twee dagen. Op dag een zijn er twee trajecten naar voor<br />

geschoven, enerzijds robotisering voor het mkb (kmo) en<br />

anderzijds artificiële intelligentie. Op dag twee staat er een<br />

visiecongres ingepland dat huidige en toekomstige ontwikkelingen<br />

in visie behandelt. ■<br />

Praktische info<br />

Waar? NH Conference Center Koningshof in Veldhoven<br />

Wanneer? 12 en 13 juni<br />

Openingsuren? Telkens van 9.30 u. tot 17 u.<br />

Tickets? Gratis mits registratie<br />

Meer info? www.vision-robotics.nl<br />

Sfeerbeelden genomen op Vision, Robotics & Motion 2018.<br />

ia-online.be<br />

| 25


Tekst en beeld <strong>Industrial</strong> Cobotics<br />

SPLITSING<br />

INTEGRATIE EN<br />

DISTRIBUTIE<br />

VAN COBOTS<br />

De marktvraag naar cobots in de Benelux groeit exponentieel. Om er te blijven aan voldoen, intensifiëren Universal<br />

Robots en Gibas <strong>Automation</strong> hun samenwerking. Zij splitsen integratie en distributie. Per 1 mei neemt het nieuw<br />

opgerichte <strong>Industrial</strong> Cobotics de distributie en marketing voor zijn rekening. Gibas <strong>Automation</strong> zal zich volledig<br />

gaan richten op integratie- en servicewerkzaamheden.<br />

Al sinds 2010 is Gibas <strong>Automation</strong> het gezicht<br />

van Universal Robots (UR) in de Benelux.<br />

Niet alleen vonden de Deense cobot pionier<br />

en de robotintegrator uit Nijkerk elkaar op<br />

het gebied van technologie. Ook visie en<br />

bedrijfscultuur bleken een perfecte match.<br />

Dit resulteerde in een snelle adaptatie van<br />

cobots in Nederland en België, waarbij Gibas<br />

<strong>Automation</strong> steevast tot de top van snelst<br />

groeiende UR distributeurs en integratoren<br />

wereldwijd behoorde. Om de groeicurve in<br />

deze nog steeds jonge industrie te kunnen<br />

voortzetten, is nu gekozen distributie en cobotintegratie<br />

te splitsen.<br />

26 | ia-online.be


Focus op kerntaken<br />

Sinds 1 mei verzorgt <strong>Industrial</strong> Cobotics,<br />

met zetel in Haaltert (B), de distributie van<br />

UR cobots. Samen met de recent aangetreden<br />

Christian Janse (Area Sales Development<br />

Manager UR), wordt zo ook de toekomstige<br />

lokale ondersteuning voor een toenemend<br />

aantal partners en klanten veilig gesteld. Janse:<br />

“Door lokale aanwezigheid en een zuivere<br />

focus op distributie kunnen we marketing,<br />

service en het UR partnernetwerk doelgerichter<br />

optimaliseren. Ook kunnen we directer op<br />

lokale ontwikkelingen inspelen.”<br />

‘Sinds 1 mei neemt <strong>Industrial</strong> Cobotics, met zetel<br />

in Haaltert, de distributie van UR cobots op zich.<br />

Gibas <strong>Automation</strong> richt zich volledig op<br />

de integratie en service’<br />

Waarde creëren<br />

De focus levert ook Gibas <strong>Automation</strong> voordelen<br />

op. Zij kunnen zich bij een groeiende<br />

vraag concentreren op het creëren van waarde<br />

voor klanten middels automatisering en<br />

de integratie van UR cobots. “We hebben<br />

naast technische knowhow het afgelopen<br />

decennium ook veel ervaring met UR cobots<br />

opgedaan waarmee we klanten vanaf eerste<br />

contact tot en met oplevering en service<br />

ondersteunen. Door ons volledig op die rol<br />

toe te leggen, kunnen we nog efficiënter bijdragen<br />

aan de verdere ontwikkeling van de<br />

cobotmarkt”, aldus Stefaan Poppe, directeur<br />

Gibas <strong>Automation</strong>. “Met de splitsing blijft de<br />

Beneluxmarkt ook de komende jaren verzekerd<br />

van een maximale support bij de inzet<br />

van Universal Robots om zijn concurrentiepositie<br />

te verstevigen.” ■<br />

ia-online.be<br />

| 27


Tekst en beeld SigmaControl<br />

INTUÏTIEVE EN FLEXIBELE BEDIENINGSCONCEPTEN<br />

MEER VRIJHEID IN<br />

ANALYSEREN EN BEDIENEN<br />

Moderne bedieningsconcepten moeten hand in hand gaan met ‘smart production’. Machinebouwers hebben<br />

daarom de taak om complexe processen in nieuwe operationele concepten eenvoudig te implementeren. Met de<br />

web-based visualiseringstool VisuDesigner van SIGMATEK kunnen bedieningsconcepten op basis van html, css en<br />

javascript comfortabel worden geprogrammeerd.<br />

In de snelle consumentenwereld worden nieuwe<br />

technologieën uitgeprobeerd en trends gezet,<br />

die met enige tijdsvertraging ook in de industrie<br />

verwacht kunnen worden. Echter is voor de industriële<br />

toepassing de lange beschikbaarheid<br />

een basisvereiste. Naast een eenvoudige bediening<br />

moet een machine betrouwbaar zijn, vele<br />

jaren trouwe dienst bewijzen en blootgesteld<br />

kunnen worden aan ruwe omgevingsinvloeden.<br />

Intuïtieve Bediening<br />

SIGMATEK biedt met zijn widescreen ETT<br />

serie een HMI-oplossing die het mogelijk<br />

maakt de hardware gemakkelijk in te zetten<br />

voor toekomstige configuraties. Eenmaal<br />

ingebouwd kan de processor- en interface<br />

eenheid van het Multi Touch panel dusdanig<br />

worden uitgebreid dat zelfs complexe HTML5<br />

visualisaties kunnen worden weergegeven.<br />

Flexibele Ontwikkelomgeving<br />

Visualisatie ontwikkelaars kunnen gebruikmaken<br />

van de voordelen van de webtechnologieën<br />

in de VISUDesigner, zonder uitgebreide<br />

expertise. De intuïtief ontworpen<br />

werking van de grafische HMI-Editor zorgt<br />

voor deze vereenvoudiging: de grafische<br />

interface is geconfigureerd met behulp van<br />

moderne design thema’s en uitgerust met<br />

een uitgebreide bibliotheek van vooraf gedefinieerde<br />

display en besturingselementen.<br />

Denk aan knoppen, schuifregelaars of menu’s<br />

en veel gebruikte functies, zoals trend<br />

display of receptmanagement. Tijdens het<br />

bewerken ziet de gebruiker altijd het resultaat<br />

van het scherm zoals het uiteindelijk<br />

zal verschijnen op het geselecteerde doelapparaat,<br />

bedieningspaneel, tablet of smartphone.<br />

Via de online preview kan het besturingsconcept<br />

getest worden: de volledige<br />

Flexibele apparatuur: rekenkracht en interfaces kunnen eenvoudig worden uitgebreid met de modulaire ETT Widescreen Panels.<br />

28 | ia-online.be


visualisatie kan via de netwerkverbinding<br />

worden uitgevoerd met behulp van de werkelijke<br />

machinewaarden zonder een HMI.<br />

Responsieve visualisatie<br />

De eerste ervaring leert dat bij HTML5 visualisaties<br />

de omschakeltijden van beelden<br />

belangrijk zijn. Aangezien het bij de automatisering<br />

hoofdzakelijk over snelheid gaat is<br />

het belangrijk de belasting van de processor<br />

zo efficiënt mogelijk te benutten zonder de<br />

gebruikerservaring tekort te doen. SIGMA-<br />

TEK vertrouwt op een geoptimaliseerde webbrowser<br />

en speelt in op een adaptief design<br />

concept. Dit zorgt voor meer flexibele presentatiemogelijkheden.<br />

Zo kan bijvoorbeeld een<br />

aparte pagina met belangrijkse statusberichten<br />

aangemaakt worden en op de mobiele<br />

telefoon van een supervisor systeem worden<br />

weergegeven terwijl de gebruikersinterface<br />

op een workstation andere instelopties of<br />

animaties bevat. ■<br />

HTML5, CCS, JavaScript: Met de webbased<br />

visualiseringstool Lasal VisuDesigner<br />

kunnen de moderne bedieningsconcepten<br />

comfortabel worden geprogrammeerd.<br />

SigmaControl is op 12 en 13 juni aanstaande<br />

aanwezig op VisionRobotics&Motion in Veldhoven,<br />

standnummer 143.<br />

Kabelvrij en veilig rondom de machine; het Wireless-Bedieningspaneel HGW 1<strong>03</strong>3-3 met Safety-Functies biedt<br />

grote bewegingsvrijheid.<br />

ia-online.be<br />

| 29


More drive. ACOPOS P3.<br />

www.br-automation.com/ACOPOSP3<br />

More speed<br />

3-axis servo drive with<br />

50 µs sampling time<br />

More intelligence<br />

Safe Motion up to<br />

SIL3 / PL e / Cat.4<br />

More precision<br />

Virtual sensors for more<br />

precise control<br />

More power<br />

Highest power density<br />

in its class


Tekst en beeld ZVS Techniek<br />

INTRODUCTIE VAN<br />

HRC-GRIJPERS VOOR COBOTS<br />

Cobots blijven in opmars. Grijperspecialist Zimmer brengt daarom een geheel nieuwe grijperserie speciaal voor<br />

cobots op de markt. Deze bevat zowel pneumatische als elektrische varianten die allen zijn voorzien van IO-Link.<br />

Door een vergaande samenwerking met enkele bekende cobotfabrikanten is de grijper bovendien plug-and-play in<br />

diverse robotbesturingen te integreren. De HRC-grijpers worden in de Benelux geleverd door ZVS Techniek.<br />

Volgens diverse deskundigen zijn cobots een prima antwoord op de<br />

flexibele eisen die een Industrie 4.0-productieomgeving stelt. En hoewel<br />

de meeste robots nu nog gewoon achter een hek hun werk doen,<br />

wint de cobot flink aan populariteit. Wil hij echter echt doorbreken,<br />

dan zullen alle onderdelen van de cobot – dus ook de grijper aan<br />

strenge veiligheidseisen moeten voldoen.<br />

Cobotnorm<br />

Hoewel er nog geen norm is voor veilige grijpers – deze is wel in de<br />

maak en uiteraard heeft Zimmer zitting in de normcommissie – geeft<br />

de nieuwe cobotnorm ISO/ TS 15066 al wel de nodige handvatten. Zo<br />

stelt de norm dat ook cobotgrijpers geen scherpe hoeken, randen of<br />

naden mogen hebben waaraan men zich kan bezeren en dat de grijpkracht<br />

begrensd dient te worden op 140 N.<br />

Elektrisch én pneumatisch met IO-Link<br />

Naast een veilige geometrie en een begrenzing op 140 N, zijn de<br />

nieuwe HRC-grijpers (Human Robot Collaboration) uitgerust met een<br />

gepatenteerde mechanische vergrendeling die de aandrijving blokkeert,<br />

mocht de maximale waarde overschreden worden. Een extra<br />

beveiliging dus. Ook beschikken ze over kleurenfeedback middels<br />

ledverlichting rond de hele omtrek van de grijperbehuizing. Dankzij<br />

een IO-Link-interface, die ook het snel in gebruik nemen middels parametriseren<br />

mogelijk maakt, kan snel een diagnose worden gesteld.<br />

De nieuwe grijperfamilie bevat eenvoudig uit te wisselen elektrische<br />

parallelgrijpers, pneumatische parallelgrijpers én pneumatische hoekgrijpers.<br />

Wat de HRC-grijpers echt anders maakt dan andere fabricaten<br />

is het feit dat Zimmer een vergaande samenwerking zoekt met<br />

cobotbouwers voor een optimale integratie en gebruikerservaring.<br />

Vision, Robotics & Motions<br />

Uiteraard zullen de nieuwe cobotgrijpers van Zimmer<br />

ook op de beurs in Veldhoven te bewonderen zijn. ■<br />

Naast een veilige geometrie en een begrenzing op<br />

140 N, zijn de nieuwe HRC-grijpers uitgerust met<br />

een gepatenteerde mechanische vergrendeling.<br />

ia-online.be | 31


Tekst en beeld Valérie Couplez<br />

WAAR OP LETTEN BIJ DE<br />

AANKOOP VAN EEN POMP?<br />

Of u nu een nieuwe toepassing opstart die een pomp vereist of problemen hebt met een bestaande pomp in uw<br />

productieproces, gezien de investeringskost kan u maar beter de juiste keuze maken voor een nieuwe pomp. Er<br />

moeten echter heel wat factoren in rekening gebracht worden. Om het bos door de bomen te blijven zien, zetten<br />

we de belangrijkste vragen die u zich moet stellen op een rijtje.<br />

Wat verwacht ik van mijn nieuwe pomp? Moet<br />

ze enkel aan de minimale specificaties en regelgeving<br />

voldoen of vallen er voordelen te rapen<br />

door een pomp te kiezen die meer aan kan,<br />

maar die tegelijkertijd meer kost en misschien<br />

niet meer opbrengt? Om de juiste verwachtingen<br />

te koesteren, moet u een goed idee hebben<br />

van uw proces, zodat u weet wat de pomp<br />

moet doen. Uiteraard kunnen de vereisten van<br />

een systeem en van het medium veranderen,<br />

dus stippel een soort ‘worst case scenario’ uit<br />

voor uw pomp: wat is het ergste dat ze moet<br />

aankunnen. Overweeg ook of andere pompprincipes<br />

zich daardoor niet beter lenen voor<br />

uw toepassing.<br />

32 | ia-online.be


Wat is de juiste pomp voor mijn<br />

systeem?<br />

Als het om een vervanging gaat, kan de bestaande<br />

pomp het uitgangspunt vormen. Begin dan<br />

met een grondige inspectie. Zijn er tekenen van<br />

buitensporige of ongelijkmatige slijtage? Zijn er<br />

cavitaties? U moet zich met andere woorden<br />

een beeld kunnen vormen of het systeem en de<br />

omstandigheden in het medium te zeer hun tol<br />

eisen van de pomp. In de loop der jaren kunnen<br />

er veel veranderingen gebeurd zijn, waardoor<br />

andere specificaties soms beter kunnen werken.<br />

Fabrikanten kunnen hierin advies geven. Als het<br />

om een nieuwe toepassing gaat, kan u starten<br />

met een blank canvas en op basis van de systeemvereisten<br />

en al dan niet in samenspraak<br />

met de fabrikanten een juiste pomp kiezen.<br />

Zijn de omstandigheden<br />

altijd dezelfde?<br />

Fluctuaties in het productproces zijn van invloed<br />

op de efficiëntie van uw pomp in werking. Als<br />

een proces vraagt om een consistente temperatuur,<br />

dan moet er bijzondere aandacht gaan<br />

naar verschillende punten in het systeem. Het<br />

cumulatieve effect van verwarmen of afkoelen<br />

van extern leidingwerk of machines kan zorgen<br />

voor degradatie van uw medium met alle gevolgen<br />

voor uw pomp. Een verhoogde viscositeit<br />

bijvoorbeeld zal een ander zuigend vermogen<br />

nodig hebben. Zeker bij centrifugaalpompen<br />

kan dit de efficiëntie beïnvloeden. Het kan lonen<br />

om te investeren in materiaal om een stabiele<br />

temperatuur doorheen het proces te creëren.<br />

Wat gebeurt er wanneer het<br />

medium stop<br />

Stilstandtijden zijn nooit volledig uit te sluiten.<br />

Zelfs als ongeplande pannes uitblijven, moet er<br />

nog altijd onderhoud verricht worden. Wat gebeurt<br />

er met de pomp als alles stil ligt en als alles<br />

weer opstart? Het type vloeistof zal hier een<br />

belangrijke rol in spelen. Een suspensie of een<br />

hardende vloeistof zal bijvoorbeeld snel schade<br />

berokkenen aan de pomp. Stem uw pompprincipe<br />

dan ook af op het medium in kwestie.<br />

Past ze bij mijn vloeistof en procesdata? Hou<br />

er verder rekening mee in het ontwerp van uw<br />

systeem. Pompen die standby staan om het in<br />

dergelijke gevallen over te nemen kunnen soelaas<br />

bieden. Het kan ook interessant zijn om<br />

cruciale onderdelen op stock te houden.<br />

Wat wanneer contaminaties in mijn<br />

pomp binnendringen?<br />

Contaminaties die het medium en/of de pomp<br />

binnensluipen kunnen zorgen voor graduele slijtage<br />

of breuken. Dit kan gaan om vervuiling die<br />

er niet in thuis hoort maar even goed vaste partikels<br />

die net boven het formaat zitten dat een<br />

pomp aankan. Vooral wanneer een en dezelfde<br />

pomp verschillende media moet verwerken die<br />

verschillen in viscositeit, vastestofgehalte, temperatuur<br />

en densiteit wordt dit risico nog groter.<br />

Selecteer daarom een pomp op de hoogst<br />

mogelijke waarden die kunnen voorkomen. <br />

Wat verwacht ik van mijn nieuwe pomp? Moet ze enkel aan de minimale specificaties en regelgeving<br />

voldoen of vallen er voordelen te rapen door een pomp te kiezen die meer aan kan. (Beeld: Nostal6ie)<br />

ia-online.be<br />

| 33


GRUNDFOS iSOLUTIONS<br />

INTELLIGENTE CONNECTIVITEIT<br />

IN INDUSTRIËLE SYSTEMEN<br />

CRE MEERCELLIGE POMPEN :<br />

EFFICIËNTIE MET INTELLIGENTE<br />

CONNECTIVITEIT<br />

INTELLIGENTE CONNECTIVITEIT MET CRE-POMPEN<br />

CRE-pompen maken directe communicatie mogelijk met procesgecontroleerde<br />

systemen en systemen in drukverhoging, temperatuurregeling en geavanceerde<br />

niveaubesturingsapplicaties.<br />

Een meercellige pomp, IE5 motor en geïntegreerde aandrijving in één eenheid ;<br />

de CRE is een volledig te personaliseren ‘plug and pump’-oplossing met een<br />

eenvoudige installatie en systeemintegratie. Verminder uitvaltijd en onderhoudskosten,<br />

optimaliseer procescontrole en meer!<br />

Meer informatie via www.grundfos.be


Wat is het maximale vastestofgehalte of de<br />

hoogt mogelijke densiteit? Welke temperatuurfluctuaties<br />

zijn er in dit medium? Het zijn<br />

enkele voorbeelden van vragen die u zich kan<br />

stellen. Het kan dan weer interessant worden<br />

om voor een pompprincipe te kiezen dat beter<br />

tegen contaminaties en partikels bestand is.<br />

Hoe zit het met de TCO?<br />

Het kostenplaatje is een belangrijke factor in<br />

elke investering. Bij pompen komt het er op<br />

aan om dit voor de volledige levensduur te<br />

bekijken. Naast de investeringskost moeten<br />

met andere woorden ook de gebruikskosten<br />

(energie, accessoires, verbruiksgoederen), de<br />

levensduur, de arbeidskosten voor onderhoud<br />

en breuken, de kosten voor inefficiënties<br />

zoals verkeerd doseren, de effecten van<br />

verouderen op de efficiëntie en mogelijke<br />

herverkoopwaarde in de balans gelegd worden.<br />

Een hele boterham, waar de fabrikanten<br />

u verder mee kunnen helpen. Of u kan nadenken<br />

over hoe de lay-out van uw productie<br />

eruitziet en waar de bottlenecks zijn om de<br />

juiste pomp op de juiste plaats te krijgen.<br />

Zelfde pomp, ander medium?<br />

Als uw medium verandert, hoeft u zich niet<br />

noodzakelijk een nieuwe pomp aan te schaffen.<br />

Op voorwaarde dat de fysische eigenschappen<br />

(viscositeit, dampdruk, vastestofgehalte,<br />

temperatuur …) dicht genoeg bij<br />

elkaar liggen. Bijkomende restricties zijn dat<br />

de aan- en afvoer naar en uit de pomp niet<br />

de maximale capaciteiten van de pomp overschrijden<br />

en dat er een chemische compatibiliteit<br />

is, zeker bij sterke zuren en bases. Bepaalde<br />

pomptypes beschikken ook over een<br />

grotere flexibiliteit om verschillende media te<br />

verwerken.<br />

Wat zijn de karakteristieken van<br />

mijn medium?<br />

Corrosief, abrasief, volatiel, toxisch, viskeus,<br />

dampdruk, concentratie vaste stoffen, partikelgrootte,<br />

hardheid partikels, extreme temperaturen<br />

… elk van deze parameters moet gewikt<br />

en gewogen worden om tot het best mogelijke<br />

pompprincipe te komen. Wie nog verder in de<br />

toepassing wil duiken, kan er ook nog de TCO<br />

(zie hierboven) in betrekken om zeker te zijn<br />

dat de keuze ook op lange termijn de beste is.<br />

De fabrikanten beschikken over checklists om u<br />

hier snel wegwijs in te maken. ■<br />

Als uw medium verandert, hoeft u zich niet noodzakelijk een nieuwe pomp aan te schaffen. Op voorwaarde<br />

dat de fysische eigenschappen dicht genoeg bij elkaar liggen.<br />

‘Stippel een soort ‘worst case scenario’ uit voor uw pomp:<br />

wat is het ergste dat ze moet aankunnen’<br />

Fluctuaties in het productproces zijn van invloed op de efficiëntie van uw pomp in werking. (Beeld: Iren Moroz)<br />

Als het om een nieuwe toepassing gaat, kan u starten met een blank canvas en op basis van de systeemvereisten<br />

en al dan niet in samenspraak met de fabrikanten een juiste pomp kiezen. (Beeld: Nostal6ie)<br />

ia-online.be<br />

| 35


Tekst Johan Debaere | Beeld Grundfos/Konings<br />

DRANKENPRODUCENT INVESTEERT<br />

IN DRUKVERHOGINGSSYSTEEM VOOR<br />

WATERVERDELING IN PRODUCTIE<br />

Wie wil blijven groeien, moet continu investeren in de<br />

ontwikkeling van innovatieve oplossingen en de verdere<br />

uitbouw van de faciliteiten. Bij Konings hebben ze de<br />

boodschap duidelijk begrepen. De toonaangevende producent<br />

van gedistilleerde dranken, ciders, sappen, frisdranken,<br />

wijnen en energiedranken installeerde recent<br />

het nieuwe hoogwaardige Hydro MPC drukverhogingssysteem<br />

van Grundfos, dat moet zorgen voor de verdeling<br />

van het water over de zes productielijnen en de bereidingsruimte<br />

in de fabriek van Zonhoven.<br />

Konings, opgericht in 1946, is een onafhankelijke co-packer van vruchtensappen,<br />

ciders, frisdranken, bier, wijnen en gedistilleerde dranken met<br />

vestigingen in Zonhoven (B), Borgloon (B), Breda (NL), Boxford (UK) en<br />

Beaucaire (FR). “We vullen en verpakken alle dranken, met uitzondering<br />

van plat water en zuivelproducten, in glazen en petflessen, blikjes en karton.<br />

Zo ontzorgen we klanten van aspecten van de productie en verpakking<br />

die te ingewikkeld zijn, die ze moeilijk kunnen combineren met hun<br />

andere activiteiten of waarvoor ze geen capaciteit hebben”, zegt Marc<br />

Welkenhuysen, hoofd van de technische dienst. “We verwerken bovendien<br />

jaarlijks duizenden tonnen fruit, voornamelijk appels en peren. Die<br />

worden geperst tot sap of concentraat, een deel wordt gebruikt voor het<br />

De Hydro MPC drukverhogingssystemen worden net als alle andere oplossingen<br />

vervaardigd volgens de hoogste normen. Ze worden op maat van de toepassing<br />

ontworpen en zijn gebaseerd op twee sensoren die elkaar controleren, wat toelaat<br />

om onmiddellijk op te treden bij de minste afwijking bij één van de sensoren.<br />

opzetten van ciderfermentaties. Tot slot beschikken<br />

we in Zonhoven ook over een kenniscentrum<br />

op het vlak van ciders en sappen.”<br />

De firma Konings is een toonaangevende onafhankelijke co-packer van vruchtensappen, ciders, frisdranken,<br />

bier, wijnen en gedistilleerde dranken.<br />

Investeren in de optimalisatie van<br />

de productie<br />

De directie investeert continu in de optimalisatie<br />

van de productiefaciliteiten. Zo werden<br />

recent de twee drukgroepen voor de waterverdeling<br />

in de fabriek van Zonhoven vervangen.<br />

“Na een grondige evaluatie van de verschillende<br />

systemen op de markt kozen we voor<br />

een Hydro MPC drukverhogingssysteem van<br />

Grundfos”, legt het hoofd van de technische<br />

dienst uit. “Zo kunnen we met één drukgroep<br />

nu de zes productielijnen en de bereidingsruimte<br />

steeds van het nodige water voorzien.<br />

Stilstand moet te allen tijde vermeden worden<br />

en bij het geringste probleem moeten we<br />

onmiddellijk gealarmeerd worden. Zo is deze<br />

nieuwe installatie bijvoorbeeld uitgerust met<br />

36 | ia-online.be


twee druksensoren, waarvan de signalen continu<br />

in de controller vergeleken worden. Bij de<br />

minste afwijking bij één van de sensoren krijgen<br />

we onmiddellijk een alarm.”<br />

Hydro MPC drukverhogingssysteem<br />

van Grundfos<br />

De Hydro MPC drukverhogingssystemen,<br />

beschikbaar met twee tot zes pompen voor<br />

een totale capaciteit tot 1000 m³/u. bij 100<br />

mwk, worden vervaardigd volgens de hoogste<br />

normen. Naast een uitgebreid standaardgamma<br />

kan een groep ook volledig op maat<br />

samengesteld worden. “Het brein, de CU352,<br />

zorgt ervoor dat de snelheid van elke pomp<br />

continu aangepast wordt om de gewenste<br />

druk constant te houden én monitort onder<br />

andere het stuursignaal van de druksensoren,<br />

wat toelaat om onmiddellijk op te treden bij<br />

de minste afwijking bij één van de sensoren.<br />

Dankzij een overzichtelijk grafisch scherm<br />

kunnen alle parameters eenvoudig ingegeven<br />

en gecontroleerd worden”, licht Marco<br />

Gregory, sales engineer bij Grundfos, toe.<br />

“Bovendien zoeken de systemen steeds naar<br />

de zuinigste werking op energetisch vlak en<br />

is er een automatische alternatie tussen de<br />

pompen, zodat ze allemaal een gelijk aantal<br />

uren functioneren, wat de levensduur gevoelig<br />

verlengt. De rvs collectoren worden geproduceerd<br />

volgens een extrusieproces dat de<br />

dode ruimtes elimineert en efficiënt leidingverliezen,<br />

bacteriegroei en geluid reduceert.”<br />

Flexibiliteit verzekerd<br />

Bij Konings zijn ze alvast zeer tevreden van<br />

de kwaliteit van hun installatie en de service<br />

van Grundfos. “Voor resultaten op vlak van<br />

energieverbruik is het nog wat wachten”,<br />

sluit Welkenhuysen af. “Maar we verwachten<br />

dat we ook daar beter zullen scoren dan<br />

in het verleden.” ■<br />

‘De nieuwe drukgroep zorgt voor de watertoevoer naar<br />

de productielijnen en de bereidingsruimte’<br />

Het nieuwe Hydro MPC drukverhogingssysteem<br />

van Grundfos zorgt voor de verdeling<br />

van water naar de zes productielijnen en één<br />

bereidingsruimte op de site in Zonhoven.<br />

ia-online.be<br />

| 37


Roterende aandrijvingen<br />

Lineaire aandrijvingen<br />

Elektromagneten<br />

Koelen | verwarmen | ventileren<br />

Relais | schakelaars<br />

Sensoren<br />

Subassemblies<br />

Rotero Belgium | Wayenborgstraat 10 | 2800 Mechelen | +32 (0)15 45 18 40 | info@rotero.be | www.rotero.com<br />

VERDERFLEX ROLLIT SLANGENPOMP<br />

De smeringsvrije oplossing<br />

Snel en eenvoudig onderhoud<br />

Lage Total Cost of Ownership<br />

Droog zelfaanzuigend<br />

Robuuste slangen met lange levensduur<br />

Verderflex Rollit<br />

Max. capaciteit: 24,3 m 3 /h<br />

Max. druk: 4 bar<br />

FDA & ATEX leverbaar<br />

VERDER NV/SA<br />

Tel.: <strong>03</strong>-877 11 12<br />

E-mail: sales@verder.be www.verder.be<br />

102-VR-18_Adv_210 x 140_BE.indd 1 02-08-18 12:55<br />

186904-11296_Verder_1-2.indd 1 07-08-18 11:10


Tekst Valérie Couplez | Beeld VERDER/ Dries Van den Brande<br />

Hygiënische centrifugale pomp met capaciteit<br />

van bijna 7 miljoen flesjes bier per uur<br />

Kwaliteit in de markt zetten betekent controles uitvoeren.<br />

Packo Pumps rondde onlangs de ontwikkeling en de testen<br />

af op zijn grootste pomp ooit. Deze kanjer, een uitbreiding<br />

van de bestaande MCP3 en MFP3 serie, weegt<br />

maar liefst 1,6 ton en kan makkelijk een debiet van 1.700<br />

m³/u aan, aangedreven door een motor van 250 kW. De<br />

ontwikkeling van dit hygiënische maximodel was enkel<br />

mogelijk door de uitbreiding van de testbank die kaderde<br />

in een volledige vernieuwing van het testlabo. Elke Packo<br />

pomp wordt immers voor verzending naar de klant op<br />

verschillende vlakken uitvoerig getest en gemeten.<br />

Grotere productiecapaciteiten, strengere hygiënische eisen en stijgende<br />

energieprijzen zijn de belangrijkste oorzaken van de vraag naar grotere<br />

voedingsgekeurde pompen met een hoge hydraulische efficiëntie en<br />

goede reinigbaarheid. Deze ontwikkeling heeft nu geleid tot een ideale<br />

oplossing voor het verwerken van hoge productstromen die gevoelig zijn<br />

voor shearforces zoals voorbeeld maish dat de basis is om bier te brouwen.<br />

Een oplossing die naast het behouden van de productkwaliteit bovendien<br />

ook geld zal besparen op de elektriciteitsfactuur.<br />

Kanjer komt overal van pas<br />

De mogelijke toepassingen voor deze grotere pomp zijn legio. In de zuivelindustrie<br />

liggen er heel wat mogelijkheden in voorbeeld weifiltratie, terwijl<br />

de pompen in grotere brouwerijen kunnen ingezet worden voor de transfer<br />

van maisch of het rondcirculeren van kokende wort in of buiten de kookketel.<br />

In het algemeen zal de grootste uitvoering pas 100% tot zijn recht<br />

komen in industrieën waar hoofdzakelijk filtratietoepassingen zijn met de-<br />

Deze kanjer, een uitbreiding van de<br />

bestaande MCP3 en MFP3 serie, weegt<br />

maar liefst 1,6 ton en heeft een debiet<br />

van maximaal 1.700 m³ per uur.<br />

bieten die meer dan 1.000 m³/u halen. Packo Pumps zet hiermee een nieuwe<br />

standaard, zeker gezien de strenger wordende richtlijnen en klanteisen.<br />

Capaciteit van bijna 7 miljoen bierflesjes<br />

Door te voldoen aan alle geldende 1935/2004 EC regelgeving , slaagt<br />

Packo Pumps erin om deze markten op de best mogelijk manier te bedienen.<br />

Bovendien is het één van de weinige spelers op de markt die<br />

een pomp in hygiënische uitvoering kan maken met een dergelijk groot<br />

debiet. Als we de capaciteit van de pomp zouden omrekenen naar bierflesjes<br />

van 25 cl, dan kan ze eigenlijk bijna 7 miljoen flesjes bier per uur<br />

verpompen. Krijgt u ook al dorst? ■<br />

Stijgende productiecapaciteiten, meer efficiënte processen en grotere voedingsbedrijven zijn er de belangrijkste oorzaken van dat grote foodgrade pompen met een hoge<br />

efficiëntie vandaag in opmars zijn in de industrie.<br />

ia-online.be<br />

| 39


Tekst en beeld DOBIT Products<br />

VOLLEDIG INZICHT IN PRODUCTIE-<br />

EN KWALITEITSPROCES MET<br />

TOUCHTECHNOLOGIE<br />

Om de prestaties van machines in beeld te brengen voor een goede opvolging, zijn touchmonitoren een bijzonder<br />

populaire optie. Ook Agio Cigars koos voor een innovatief project in zijn vestiging in Westerlo voor deze technologie.<br />

Elke machine is voortaan gekoppeld aan een thin client met daarop MES-software van Novotek en CPA. De<br />

visualisatie van het systeem gebeurt op een 17” Elo touchmonitor. Hierdoor krijgt de internationale sigarenfabrikant<br />

inzicht in, voorspelbaarheid van en controle over het volledige productie- en kwaliteitsproces.<br />

‘Operatoren kunnen het productieproces, stilstand,<br />

orders, productiefouten … op een heel eenvoudige<br />

en intuïtieve manier registreren’<br />

Dankzij touchschermen heeft de operator immers altijd een duidelijk zicht op de prestaties van de machines en<br />

worden afwijkingen meteen gesignaleerd.<br />

“Het is voor onze medewerkers belangrijk dat<br />

ze hun tijd maximaal kunnen besteden aan<br />

het produceren van sigaren en maar een minimum<br />

aan tijd verliezen aan het verzamelen van<br />

de gegevens. Een overzichtelijk touchscreen<br />

maakt dit mogelijk”, opent Johan Gebruers,<br />

bedrijfsleider van Agio Cigars. “Dankzij touchschermen<br />

heeft de operator immers altijd een<br />

duidelijk zicht op de prestaties van de machines<br />

en worden afwijkingen meteen gesignaleerd.”<br />

In de industrie is een goed werkend touchscherm<br />

echter niet altijd evident. Het moet in<br />

dergelijke omgevingen tegen een stootje kunnen<br />

en bovenal bestand zijn tegen stof en vuil.<br />

Gebruers koos daarom resoluut voor de touchtechnologie<br />

van Elo, officieel verdeeld door DO-<br />

BIT Products. Een PC en thin client doen dienst<br />

als directe gebruikersinterface tussen de operator<br />

en de productiemachine.<br />

Verschillende touchtechnologieën<br />

en aansluitingsmogelijkheden<br />

DOBIT Products is meer dan een distributeur<br />

van producten. Het bedrijf staat al ruim<br />

dertig jaar voor passie voor technologie en<br />

een doorgedreven marktkennis. Als officiële<br />

verdeler van de Elo en AAEON producten beschikt<br />

het over een compleet assortiment van<br />

touchmonitoren, Panel PC’s, touchcomponenten<br />

en all-in-one systemen. Het eigen magazijn<br />

en de nauwe band met partners stelt<br />

DOBIT in staat om klanten op korte termijn<br />

verder te helpen. Elo componenten worden<br />

ook in de eigen productlijn geïntegreerd: de<br />

Luvox reeks. Omdat het deze lijn volledig zelf<br />

beheert, kunnen er op vraag van klanten producten<br />

uitgerust worden met verschillende<br />

touchtechnologieën en aansluitingsmogelijkheden<br />

en IP65-uitvoeringen.<br />

40 | ia-online.be


Meest intuïtieve vorm van bediening<br />

Touch in de industrie heeft heel wat voordelen. “Ook industriële bedrijven hebben<br />

er baat bij om te investeren in touchtechnologie. Touch is de meest intuïtieve<br />

vorm van bediening. Operatoren kunnen het productieproces, stilstand, orders,<br />

productiefouten … op een heel eenvoudige en intuïtieve manier registreren”, verklaart<br />

Wendy van de Sande, accountmanager bij DOBIT. “Wel is het belangrijk om<br />

rekening te houden met alle omgevingsfactoren, want in de industrie gaat het er<br />

al eens wat ‘harder’ aan toe. De Elo touchmonitoren die we bij Agio Cigars leveren,<br />

zijn uitgerust met AccuTouch en werken daarom perfect in omgevingen met veel<br />

fijn stof en vuil.”<br />

Koppelen interfaces<br />

DOBIT verzorgt de hardware in dit project, CPA en Novotek staan in voor de<br />

software. Beide bedrijven zijn tevreden over het resultaat. “De samenwerking<br />

verliep heel vlot. Het koppelen van verschillende IT-onderdelen was een hele<br />

uitdaging maar dankzij de nauwe samenwerking en een goede portie doorzettingsvermogen<br />

is alles perfect geïmplementeerd”, besluit van de Sande. ■<br />

Touch is de meest intuïtieve vorm van bediening. Operatoren kunnen het productieproces,<br />

stilstand, orders, productiefouten … op een heel eenvoudige en intuïtieve manier registreren.<br />

Het is voor de medewerkers van Agio Cigars belangrijk<br />

dat ze hun tijd maximaal kunnen besteden aan het<br />

produceren van sigaren en maar een minimum aan<br />

tijd verliezen aan het verzamelen van de gegevens.<br />

ia-online.be<br />

| 41


Tekst Johan Debaere | Beeld JUMO<br />

Revolutionaire technologieën<br />

moeten CO 2<br />

-uitstoot in cement- en<br />

kalkindustrie drastisch inperken<br />

De cement- en kalkindustrie levert een belangrijke economische bijdrage. In Europa alleen al zorgt ze voor een<br />

directe tewerkstelling van bijna 400.000 mensen. Deze sector is echter ook een grote industriële vervuiler met<br />

een hoge CO 2<br />

-intensiteit. Het LEILAC consortium wil met zijn project in de CBR fabriek in Lixhe revolutionaire<br />

technologieën demonstreren, die deze industrietak moeten toelaten haar CO 2<br />

-uitstoot drastisch in te perken en<br />

haar internationale concurrentiekracht te versterken.<br />

‘De combinatie van revolutionaire<br />

technologieën moet de CO 2<br />

-uitstoot<br />

met 95% kunnen reduceren’<br />

Het LEILAC consortium koos de CBR fabriek in Lixhe voor een speciaal project, dat moet<br />

bijdragen tot een drastische reductie van de CO 2<br />

-uitstoot in de cement- en kalksector.<br />

De cement- en kalkindustrie doet zelf al heel wat inspanningen om<br />

de CO 2<br />

-intensiteit te beperken, maar met een project op basis van revolutionaire<br />

technologieën wil het LEILAC consortium (Low Emissions<br />

Intensity Lime and Cement – kalk en cement met lage uitstootintensiteit)<br />

die CO 2<br />

-uitstoot met 95% reduceren. De CBR fabriek in Lixhe<br />

werd uitgekozen als locatie voor dit demonstratieproject, dat startte<br />

in 2016 voor een periode van vijf jaar. Het ontwerp en de bouw van<br />

de installatie neemt drie jaar in beslag, waarna tot het eind van 2020<br />

testen zullen gebeuren met een dagelijkse capaciteit van 240 ton cement<br />

op basis van gemalen kalksteen.<br />

Thermokoppels en transmitters van JUMO<br />

De proefopstelling bij CBR bestaat uit een DSR (Direct Separation Reactor<br />

– Directe Scheidingsreactor), die zich in een toren van bijna 60 m hoog bevindt.<br />

Deze reactor wordt verwarmd door een aantal branders. Die leveren<br />

de energie die nodig is om het cementmeel te verwerken. “Dankzij een groot<br />

aantal op maat gemaakte thermokoppelsensoren van JUMO kan de gebruiker<br />

de DSR nauwkeurig aansturen en de nodige gegevens verzamelen om<br />

het proces verder te optimaliseren”, stelt Marc Thielmanns, Sales & Product<br />

Manager Temperature Probes bij de specialist op het gebied van industriële<br />

sensor- en automatiseringstechniek met hoofdzetel in Eupen. “De gegevens<br />

worden verzameld via transmitter boxen type mTron T van JUMO, die verbonden<br />

zijn met een centrale database via het lokale netwerk. Net als bij<br />

alle andere elementen van dit LEILAC project wijken ook deze modules af<br />

van de standaardoplossingen, onder meer op het vlak van dichtheid, lengte,<br />

uitzetting … We zijn heel trots aan dit project te kunnen meewerken.” ■<br />

Dankzij een groot aantal op maat gemaakte thermokoppelsensoren kan de gebruiker<br />

de DSR nauwkeurig aansturen en de nodige gegevens verzamelen om het proces verder<br />

te optimaliseren. Naast deze sensoren leverde JUMO ook de mTron T transmitter boxen.<br />

42 | ia-online.be


SOMS IS KIEZEN MOEILIJK …


… BIJ NIVEAUMETING IS HET<br />

80GHZ-RADAR!<br />

Eén sensor<br />

voor vloeistoffen.


GEMAKKELIJK:<br />

Eén sensor voor<br />

stortgoederen.<br />

Klinkt eenvoudig,<br />

is ook eenvoudig!


RADARNIVEAUMETING<br />

MET 80 GHZ<br />

Industriële processen worden steeds specifi eker en complexer.<br />

Het is dan gemakkelij k als het juiste meetinstrument<br />

kan worden gekozen. De radarsensoren VEGAPULS 64<br />

voor vloeistoff en en VEGAPULS 69 voor stortgoederen zij n<br />

dé oplossing voor een betrouwbare niveaumeting.<br />

DYNAMISCH BEREIK 120 dB<br />

Slecht refl ecterende media?<br />

Stof, condens of aangroei?<br />

De 80GHz-radarsensoren<br />

behouden het volledige zicht.<br />

PROCESAANSLUITING VANAF ¾"<br />

Met kleine schroefdraad en in compacte<br />

uitvoering: de VEGAPULS 64 voor de<br />

kleinste vloeistoftanks.<br />

FOCUSSERING 3°<br />

Geen stoorsignalen bij ingebouwde<br />

obstakels: zendhoek vanaf 3° bij<br />

meting van vloeistoffen en 4° bij<br />

meting van stortgoederen.<br />

NAUWKEURIGHEID +/-1 mm<br />

De VEGAPULS 64 scoort, juist bij<br />

hoogwaardige vloeistoffen, tot op<br />

de druppel nauwkeurig.<br />

BEDIENING<br />

80GHz-radarsensoren kunnen ook draadloos met de<br />

smartphone of via tablet worden bediend. Overigens: alle<br />

VEGA-niveausensoren vanaf 2002 kunnen achteraf nog<br />

met Bluetooth worden uitgerust. Universele weergaveen<br />

bedieningsmodule PLICSCOM vervangen. Klaar!<br />

Meer informatie: www.vega.com/radar<br />

Telefoon +32 2 466 05 05 | E-mail info.be@vega.com


Tekst en beeld WAGO<br />

OPEN EN EENVOUDIG<br />

AUTOMATISEREN<br />

Programmeren was nooit eerder zo open en eenvoudig – #openandeasy. De tweede generatie controllers van de<br />

serie PFC200 van WAGO weet te overtuigen met een verhoogde performantie en een groter geheugen. De nieuwe<br />

serie kan overweg met de klassieke PLC-programmatie alsook met hogere programmeertalen in een open Linux®omgeving<br />

en is daarom dan ook een logische eerste keuze voor klanten uit beide werelden.<br />

Als PLC kan de controller comfortabel met de e!COCKPIT engineeringsoftware<br />

worden geprogrammeerd. De voor de ontwikkeling benodigde<br />

tijd wordt hierdoor aanzienlijk verlaagd. De ontwikkelingsomgeving<br />

biedt ondersteuning voor diverse veldbussen en protocollen en<br />

voegt daar nog een veelvoud aan mogelijkheden toe. De PFC200 beschikt<br />

over een embedded Linux besturingssysteem en biedt daardoor<br />

de mogelijkheid om het basisimage uit te breiden met open-source<br />

pakketten. Zo kan ook de PLC runtime-omgeving volledig worden vervangen<br />

door C/C++-programma’s.<br />

Ongekend spectrum aan mogelijkheden<br />

Ontwikkelaars beschikken hiermee over een ongekend spectrum<br />

aan mogelijkheden en kunnen te allen tijde flexibel op specifieke<br />

klantvereisten reageren. Dankzij de nieuwe systeemupdate is de<br />

PFC200 ‘Docker Ready’ en bijgevolg toekomstgericht. Met de Docker<br />

technologie kunnen softwarecontainers zonder invloed op de<br />

basissoftware geïnstalleerd worden. Een ander opvallend kenmerk<br />

van de nieuwe controller is de mogelijkheid om een verbinding met<br />

tal van cloudproviders en MQTT-brokers tot stand te brengen.. ■<br />

‘Ontwikkelaars beschikken hiermee<br />

over een ongekend spectrum<br />

aan mogelijkheden en kunnen te<br />

allen tijde flexibel op specifieke<br />

klantvereisten reageren’<br />

Open en eenvoudig automatiseren<br />

met de nieuwe generatie<br />

controllers van de serie PFC200<br />

(750-821x) van WAGO.<br />

ia-online.be<br />

| 47


t aan!<br />

De nieuwe generatie<br />

industrie-gasveren.<br />

Met een service die u volledig<br />

tevreden zal stellen.<br />

e PCB oppervlakte nodig<br />

Schmalz BV, Generatorstraat 34, NL- 7556 RC Hengelo, Nederland<br />

le • hoogte Minimale hoogte<br />

Dat hebben wij bereikt<br />

in compacte<br />

door het toepassen van nieuwe<br />

behuizingen<br />

zuigertechnologie, nieuwe<br />

ventiel-techniek en - vooral -<br />

door het nieuwe rolgroef-design.<br />

en van boards<br />

Meer weten?<br />

www.newtonline.ace-ace.com<br />

Alles. Altijd. Top.<br />

Meer informatie?<br />

Advanced Engineering<br />

+32 (0)11 - 960 736<br />

Vraag de gratis ACE<br />

catalogus aan via<br />

nburg op<br />

benelux@ace-int.eu<br />

www.ace-ace.com<br />

• Relais met gedwongen contacten<br />

• Beperkte PCB oppervlakte nodig<br />

• Minimale hoogte<br />

• Gebruik in compacte behuizingen<br />

• Bij stacken van boards<br />

Bezoek Batenburg op<br />

Advanced Engineering<br />

by ACE<br />

Flanders Expo Gent<br />

22 & 23 mei | Stand 122<br />

S E R V<br />

I C E<br />

Veiligheidsr<br />

Innovatief automatiseren met vacuüm<br />

minimale af<br />

zen of andere verpakkingen<br />

alles snel, efficiënt en veilig<br />

• Relais met gedwongen contacten<br />

• Beperkte PCB oppervlakte nodig<br />

Veiligheidsrelais met<br />

minimale afmetingen<br />

• Gebruik in compacte behuizingen<br />

• Bij stacken van boards<br />

Bezoek Batenburg op<br />

Flanders Expo Gent<br />

Veiligheidsrela<br />

onze brochure aan!<br />

Onze nieuwe gasveren familie NEWTONLINE<br />

staat voor langere levensduur, betere loopeigenschappen<br />

en meer toepassings<br />

Member of the PILZ Group<br />

mogelijkheden - omdat de Uitschuifkracht<br />

meteen ter<br />

+31 74 255 5757<br />

beschikking staat.<br />

C et Hengelo, gedwongen Nederlandcontacten<br />

Wij pakken het aan!<br />

Of het nu plaatdelen, blikken, dozen of andere verpakkingen<br />

zijn, Schmalz zorgt ervoor dat alles snel, efficiënt en veilig<br />

omgepakt wordt! Vraag gelijk onze brochure aan!<br />

minimale afme<br />

www.schmalz.com | Tel. +31 74 255 5757<br />

• Relais met gedwongen contacten<br />

• Beperkte Relais met PCB gedwongen oppervlakte contacten nodig<br />

• Minimale Beperkte PCB hoogte oppervlakte nodig<br />

• Gebruik Minimale in hoogte compacte behuizingen<br />

• Bij Gebruik stacken in compacte van boards behuizingen<br />

• Bij stacken van boards<br />

Member of the PILZ Group<br />

Veiligheidsrelais met<br />

minimale<br />

Veiligheidsrelais<br />

afmetingen<br />

met<br />

minimale afmetingen<br />

info@batenburgbelgie<br />

info@batenburgbelgie.be<br />

www.batenburg-mechatronica.com<br />

info@batenburgbelgie.be<br />

info@batenburgbelgie.be<br />

www.batenburg-mechatronica.com<br />

Bezoek Batenburg op<br />

Advanced Bezoek Batenburg Engineering op<br />

Advanced Engineering<br />

Flanders Expo Gent<br />

22 Flanders & 23 mei Expo | Stand Gent122<br />

22 & 23 mei | Stand 122<br />

Vision, Robotics<br />

& Motion <strong>2019</strong><br />

stand 1<strong>03</strong><br />

Schmalz_TIV.indd 1 29-08-18 15:50<br />

Member of the PILZ Group<br />

29-08-18 15:50<br />

13 mm<br />

www.batenburg-mechatronica.com


Sectornieuws<br />

Creëer vacuüm zonder perslucht<br />

De elektrische vacuümpomp ECBP van Schmalz vertegenwoordigt een<br />

nieuwe generatie van intelligente vacuümbronnen die geen persluchtvoeding<br />

meer nodig hebben. De ECBP heeft een geïntegreerde interface<br />

voor aansluiting aan grijpers en robots, en is vooral geschikt voor gebruik<br />

bij lichtgewicht robotsystemen. De elektrische vacuümbron ECBP is<br />

ideaal voor de handling van luchtdichte en iets poreuze werkstukken.<br />

Hij heeft een interne regelfunctie, die de pompcapaciteit stuurt. Dit<br />

maakt de vacuümbron extreem efficiënt in het energieverbruik. Via een<br />

combi-data interface wordt de ECBP van spanning voorzien en levert hij<br />

de gebruiker procesdata via de IO-Link van de machine naar de cloud.<br />

Het monitoring system onderkent variaties in de vacuümtoevoer, en kan<br />

daardoor vroegtijdig storingen en stilstand voorkomen. Dit verhoogt de<br />

betrouwbaarheid van het systeem aanzienlijk voor de gebruiker. Sterker<br />

nog: de gebruiker heeft verschillende mogelijkheden om de pompcapaciteit<br />

aan een werkstuk via een NFC-geschikte mobile terminal of via de<br />

IO-Link in het controlecentrum.<br />

gegevensanalyses uitvoeren en een geheel nieuwe reeks aangepaste<br />

rapporten creëren om het beslissingsproces en de informatiedoorstroming<br />

te vergemakkelijken. “Sinds we Navigator in 2012 op de markt brachten,<br />

hebben we het voortdurend verder ontwikkeld om onze klanten te helpen<br />

betere beslissingen te nemen, hun operationele uitgaven te verlagen, hun<br />

duurzaamheidsdoelstellingen te bereiken en hun blootstelling aan risico’s<br />

te verminderen. De afdeling die actief is in gebouwentechnologie reduceerde<br />

zijn CO 2<br />

-uitstoot in 2018 met 10,96 miljoen ton, wat overeenkomt<br />

met de uitstoot van één miljoen kleine auto’s die allemaal één keer rond<br />

de wereld rijden”, zegt Eike Steffen, Global Head, Solutions and Services<br />

Portfolio. Momenteel verwerkt Navigator dagelijks meer dan 625 miljoen<br />

gegevenswaarden van meer dan 80.000 aangesloten gebouwen over<br />

de hele wereld. Nieuw is de mogelijkheid om drie verschillende soorten<br />

operationele gegevens in Navigator te combineren: onderhoudsgegevens,<br />

meestal afkomstig van het computergestuurde onderhoudsbeheersysteem<br />

(CMMS); assetgegevens, zoals het merk en model van de geïnstalleerde<br />

apparatuur, de afzonderlijke onderdelen en onderhoudsschema’s; en prestatiegegevens,<br />

zoals comfortniveaus, energieverbruik en CO 2<br />

-uitstoot.<br />

Een sensor voor alle applicaties met<br />

multicolour en touch<br />

Optimalisatie facilitaire diensten<br />

Navigator, het cloudgebaseerde energie- en assetbeheerplatform van<br />

Siemens, is onlangs nog krachtiger geworden dankzij een nieuwe versie<br />

die in februari van dit jaar werd uitgebracht. Met deze nieuwste versie<br />

kan Navigator een breder scala aan datasets samenvoegen, krachtigere<br />

De nieuwe multicolour-touch-sensoren<br />

van ifm kunnen flexibel<br />

aan hun applicatie<br />

worden aangepast.<br />

Waar vroeger veel<br />

verschillende sensoren<br />

nodig waren,<br />

volstaat tegenwoordig<br />

een individueel<br />

instelbare sensor. In<br />

enkele seconden<br />

kunnen verbreek-/maakfunctie of de kleuren voor verschillende functionaliteiten<br />

worden geparametreerd. Er kan ergonomisch gewerkt<br />

worden door het zacht aanraken van de sensor. Daarnaast kan de<br />

sensor dynamisch-, statisch- of bistabiel-schakelend worden ingesteld.<br />

De instelling van de gevoeligheid maakt het gebruik in zeer vochtige<br />

omgevingen of de bediening met handschoenen mogelijk. Door het<br />

invoeren van een vertraging kan het onopzettelijk schakelen van een<br />

touchsensor worden verhinderd. Alle instellingen blijven opgeslagen,<br />

ook wanneer de sensor als schakelaar zonder IO-Link wordt gebruikt.<br />

Bovendien telt de sensor de schakelcycli voor behoeftegebaseerd<br />

onderhoud aan de machine. Via RGB leds krijgen gebruikers eenvoudig<br />

een indicatie van de installatietoestand.<br />

ia-online.be<br />

| 49


INNOVATION IN MOTION<br />

GESPECIALISEERD PRODUCENT VAN<br />

AUTOMATISERING – TRANSPORT SYSTEMEN<br />

MACHINEBOUW – ROBOT PROJECTEN<br />

RDL ENGINEERING NV<br />

Ambachtenstraat 46<br />

8870 Izegem<br />

T +32 51 31 35 24<br />

E sales@rdl-engineering.com<br />

W www.rdl-engineering.com


Sectornieuws<br />

Schakelstation voor grootste<br />

windturbinepark van Nederland<br />

Windpark Zeewolde moet het grootste windpark op land van Nederland<br />

worden met genoeg energie om 280.000 huishoudens van stroom te<br />

voorzien. ABB Power Grids zal het schakelstation leveren zodat de 91 windturbines<br />

op een veilige en gecontroleerde manier kunnen invoeden op het<br />

landelijke hoogspanningsnet van TenneT.<br />

In de loop van <strong>2019</strong> beginnen de bouwwerkzaamheden. In het najaar van<br />

2020 zal het park de eerste duurzaam opgewekte energie leveren. Het<br />

schakelstation wordt voorbereid om ook de energie van andere windparken<br />

en zonneparken te verwerken. Het windturbinepark bestaat uit 91<br />

grote, moderne turbines. De nieuwe windturbines vervangen 220 kleinere<br />

verspreid staande molens waarvan de oudste exemplaren twintig jaar energie<br />

hebben opgewekt. In de loop der jaren is het rendement van de windmolens<br />

toegenomen en kunnen er met een kleiner aantal moderne windturbines<br />

veel grotere hoeveelheden elektrische energie worden opgewekt. De nieuwe<br />

molens leveren ieder een vermogen van maximaal 3,5 MW. ABB Power<br />

Grids levert de twee 240 MVA-transformatoren die bij het schakelstation<br />

geplaatst worden. Daarmee wordt de energie die door de windturbines op<br />

33 kV-niveau geleverd wordt omhoog getransformeerd naar 150 kV om<br />

met zo gering mogelijke energieverliezen in te voeden op het landelijke<br />

hoogspanningsnet via het hoogspanningsstation van TenneT. Naast de 33<br />

kV en 150 kV schakelapparatuur levert ABB de beveiligingsapparatuur, het<br />

SCADA-systeem en alle bouwkundige voorzieningen voor het schakelstation.<br />

Ook de 6,5 kilometer lange kabelverbinding van het windturbinepark naar<br />

het 150kV-station van TenneT behoort tot de leveringsomvang.<br />

Consequente uitbreiding van<br />

technologische ontwikkeling<br />

Beckhoff <strong>Automation</strong> realiseerde in 2018 een wereldwijde omzet van 916<br />

miljoen euro. Dat betekent een groei van 13% ten opzichte van het jaar<br />

ervoor. Innovatieve technologische ontwikkelingen, de toename van de<br />

productiecapaciteit en de uitbreiding van het verkoopnetwerk hebben in<br />

gelijke mate bijgedragen tot dit succes. “2018 was opnieuw een heel goed<br />

jaar voor ons”, benadrukt algemeen directeur Hans Beckhoff. “De gestage<br />

groei van het bedrijf gaat uiteraard hand in hand met een uitbreiding van<br />

de capaciteit in alle afdelingen, zowel wat betreft de gebouwen als het<br />

aantal medewerkers. Momenteel hebben we wereldwijd 4.300 mensen<br />

in dienst. In 2018 hebben we onze productie-oppervlakte door nieuwe<br />

bouwprojecten en aangekochte gebouwen vergroot met 40.000 m².<br />

Deze bijkomende ruimte wordt nu geleidelijk aan in gebruik genomen.<br />

Met de nieuwbouw voor de elektronicaproductie, die een oppervlakte<br />

van 11.000 m² beslaat, is onze capaciteit op het gebied van de primaire<br />

productie verdubbeld.” Beckhoff dankt het aanhoudende succes vooral<br />

aan de consequente technologische oriëntatie van het bedrijf. Dit blijkt<br />

uit het hele productassortiment van Beckhoff. Zo werden ook dit jaar<br />

nieuwe, krachtigere industrie-pc’s, busterminals, fieldbus-box-modules,<br />

aandrijvingstechnologie en natuurlijk nieuwe softwarefuncties voorgesteld<br />

op de Hannover Messe. Dit jaar stond vooral in het teken van drie revolutionaire<br />

productlanceringen: het aandrijfsysteem XPlanar, de ultrasnelle<br />

communicatietechnologie EtherCAT G en op het gebied van de artificiële<br />

intelligentie de eerste softwaremodules voor machine learning.<br />

Verhoog de beschikbaarheid van robots<br />

• 3-assig triflex ® energietoevoersysteem, compleet met uiterst flexibele<br />

chainflex ® robotkabels<br />

• 3 kamers die onafhankelijk van elkaar kunnen worden geopend voor<br />

het snel en gemakkelijk monteren van kabels<br />

• Gedefinieerde minimale buigradius & torsie-aanslag voor een lange<br />

levensduur van de kabels en slangen<br />

• Maten 65, 85, 100 mm leverbaar uit voorraad, ook geconfectioneerd;<br />

geen minimale bestelhoeveelheid<br />

• Optioneel: triflex ®<br />

RSE automatisch terugtreksysteem<br />

• Kan online worden geconfigureerd en berekend op: igus.be/quickrobot<br />

Reduceer de montagekosten<br />

Tel. <strong>03</strong>-330 13 60 info@igus.be<br />

Bezoek ons: Propak Asia <strong>2019</strong>, Bangkok – Hal 101 Stand BE22<br />

plastics for longer life ®<br />

B(NL)-1231-triflex Robot 197x61M.indd 1 16.04.19 10:38<br />

ia-online.be<br />

| 51


wireless multi-touch besturings paneel<br />

noodstop (25m!) met oplichtende<br />

status indicator, bevestiging button<br />

en key switch, SIL3/PLe<br />

safety over wlan<br />

OPC UA<br />

stand 143 / 12-13 juni<br />

Koningshof / Veldhoven<br />

www.sigmacontrol.eu<br />

powered by


Destaco biedt U een omvangrijk portfolio van<br />

produkten waarmee u de productiviteit kunt<br />

opvoeren.<br />

• Endeffectors<br />

• Grijpers, zwenkenheden en geleidingssleden<br />

• Draaitafels en transportbanden<br />

• Hand- en pneumatische spanners<br />

• Krachtspanners en zwenkeenheden<br />

Wij leveren automatiseringsoplossingen voor de maakindustrie<br />

De maakindustrie is aan constante veranderingen onderhevig en moet continue nieuwe oplossingen bedenken voor<br />

de nieuw gestelde eisen. Wij, bij Destaco, ontwikkelen maatwerk oplossingen die het de maakindustrie mogelijk<br />

maakt de processen zo te optimaliseren dat die snelle nauwkeuriger en betrouwbaarder als ooit tevoren kunnen<br />

produceren.<br />

Wij zijn bereikbaar onder telefoonnummer +31 (0)297 28 53 32 of bezoek onze website.<br />

automatingtomorrow.com<br />

Benieuwd wat robotisering voor u kan<br />

betekenen? Bezoek Vision, Robotics & Motion!<br />

· De nieuwste ontwikkelingen in aandrijftechniek, vision en robotisering<br />

· Uitgebreid lezingenprogramma met inspirerende verhalen van gebruikers<br />

· Internationale Meet & Match<br />

Vakbeurs & Congres<br />

12 & 13 juni <strong>2019</strong><br />

NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven<br />

18 e editie,<br />

gratis<br />

toegang<br />

www.vision-robotics.nl


(R)evolutie op hoogste niveau<br />

JUMO variTRON 500<br />

JUMO variTRON centraal automatiseringssysteem met een hoge evolutie-mogelijkheid<br />

en flexibele bediening<br />

• Een systeem in de eerste klasse van geïntegreerde systemen, hoge snelheidsprestaties<br />

• Hardware platform met een 800 MHz processor<br />

• Kan gebruikt worden als Single-, Dual- of Quad-Core versie<br />

• Software op basis van een Linux-platform, die modulair kan worden opgebouwd<br />

• Klantspecifieke configuratie- en procesdata-editor voor de klant<br />

• Integratie van alle belangrijke veldbussystemen via CODESYS (bv. Modbus RTU of TCP-master en slave, PROFINET IO-controller,<br />

EtherCAT-master en OPC UA-server)<br />

Welkom bij JUMO.<br />

www.jumo.be<br />

WE KEEP YOUR MACHINE RUNNING<br />

INDUSTRIAL<br />

ELECTRONICS<br />

WE SELL & REPAIR<br />

FASCINATED BY<br />

ELECTRONICS?<br />

#joinabc<br />

WWW.ABCPARTS.BE/JOBS


SMARTER PRODUCT USABILITY<br />

SMARTER PRODUCT USABILITY<br />

ZO EENVOUDIG LEEST MEN<br />

BARCODES TEGENWOORDIG.<br />

OP CAMERA GEBASEERDE<br />

CODELEZER DCR 200i<br />

Dankzij de Setup Wizard in drie minuten in bedrijf genomen.<br />

De nieuwe DCR 200i identificeert snel en betrouwbaar<br />

1D en 2D codes, óók bij ongunstige omstandigheden.<br />

Sven-Philipp Abraham<br />

Product Management<br />

Product Center<br />

Ident + Vision<br />

www.leuze.be<br />

easy handling.<br />

Leuze electronic nv, Steenweg Buda 50, B-1830 Machelen, info@leuze.be, Tel: 00 32 2 253 16 00


Tekst en beeld Valérie Couplez<br />

Sensorintegratie als sleutel tot<br />

voedingsindustrie 4.0<br />

De Vlaamse voedingssector is sterk exportgericht. Er is nood aan een versnelde digitalisatie en innovatie van het<br />

productieapparaat om de lokale en internationale concurrentiepositie te behouden of zelfs versterken en beter te<br />

beantwoorden aan de wijzigende marktvraag. Dat vraagt ook om een herdenken van de kwaliteitscontrole. Innovatieve<br />

sensortechnologieën zullen hierin het verschil maken. Flanders’ FOOD en Sirris hebben daarom het project<br />

SensInFood opgestart. Ze zien sensorintegratie als de sleutel tot een voedingsindustrie 4.0.<br />

Export is de motor van de omzettoename in<br />

de voedingsindustrie. Hierbij worden voedingsbedrijven<br />

met diverse uitdagingen geconfronteerd:<br />

toenemende kwaliteitseisen,<br />

een grotere productvariëteit en nood aan<br />

verhoogde flexibiliteit, een constante druk<br />

op kosten en levertermijnen, hoge loonkosten<br />

en moeilijkheden bij het vinden (en<br />

behouden) van gespecialiseerd personeel.<br />

Productkwaliteit is dus cruciaal. Vlaamse voedingsbedrijven<br />

dienen hun huidige manier<br />

van het bewaken van proces- en productkwaliteit<br />

doorheen het productiesysteem te<br />

herbekijken. De integratie van innovatieve<br />

‘Het integreren van hoogtechnologische sensoren in een<br />

productielijn voor voeding is geen eenvoudige opdracht’<br />

Vlaamse voedingsbedrijven dienen hun huidige manier van het bewaken van proces- en productkwaliteit<br />

doorheen het productiesysteem te herbekijken. (Beeld: fotostudiocolor24)<br />

sensortechnologieën doorheen het productiesysteem<br />

en technologische ontwikkelingen<br />

binnen de Industrie 4.0-context, bieden<br />

groot potentieel voor in-line procescontrole,<br />

kwaliteitscontrole van ingrediënten en producten<br />

en een optimalisatie van de productie.<br />

Probleemstelling<br />

Het integreren van hoogtechnologische sensoren<br />

in een productielijn voor voeding is geen<br />

eenvoudige opdracht. Het is als voedingsbedrijf<br />

niet vanzelfsprekend om een onderbouwde<br />

inschatting te kunnen maken van de<br />

technologische en economische haalbaarheid<br />

van de integratie van sensoren in productiesystemen<br />

en voor specifieke cases. Er worden<br />

immers hoge eisen gesteld aan sensorsystemen<br />

in de voedingsindustrie. Ze moeten niet<br />

alleen robuust zijn en bestand tegen extreme<br />

condities, maar tevens moeten ze kunnen<br />

meten aan hoge snelheden en bijkomend<br />

voldoen aan alle wettelijke bepalingen (materiaalkeuze,<br />

contact met levensmiddel …). En<br />

zeker niet onbelangrijk is het kostenplaatje<br />

van de integratie in de machine en de inschatting<br />

van mogelijke impact/opbrengst vanuit<br />

toepassingen die deze sensordata benutten.<br />

Doelstelling en aanpak<br />

Het project SensInFood focust daarom op het<br />

helpen overbruggen van de integratiekloof<br />

door de betrokken partijen in de waardeketen<br />

concrete richtlijnen en methodes aan te leveren,<br />

gevalideerd door middel van industriële<br />

cases. Door eindklanten en aanbieders samen<br />

te betrekken in de gebruikersgroep van het<br />

project en in interactie met hen de integratieproblematiek<br />

te ontleden willen Flanders’<br />

FOOD en Sirris projectresultaten realiseren die<br />

maximaal aansluiten bij de noden van voe-<br />

56 | ia-online.be


Er worden hoge eisen gesteld aan sensorsystemen in de voedingsindustrie. Ze moeten niet alleen robuust zijn en bestand tegen extreme condities, maar tevens moeten ze<br />

kunnen meten aan hoge snelheden en bijkomend voldoen aan alle wettelijke bepalingen. (Beeld: vladimir_n)<br />

dingsbedrijven. Zo kunnen de Vlaamse voedingsindustrie<br />

en haar technologieleveranciers<br />

het potentieel van bestaande en innovatieve<br />

technologieën ten volle benutten. Het project<br />

SensInFood, ‘Sensorintegratie als sleutel tot<br />

voedingsindustrie 4.0’, richt zich tot voedingsbedrijven<br />

en leveranciers van productietechnologie<br />

die slimme automatisatie en digitalisatie<br />

oplossingen aanbieden aan voedingsbedrijven<br />

(integratoren, machinebouwers, sensorontwikkelaars<br />

en technologieaanbieders). Het<br />

project kiest voor een pragmatische case-gedreven<br />

aanpak.<br />

SensInFood ontleedt aan hand van industriële cases de integratieproblematiek en ontwikkelt en valideert<br />

concrete richtlijnen en methodes voor sensorintegratie. (Beeld: zlikovec)<br />

Concrete doelstellingen:<br />

• Inzicht in de verschillende vereisten gesteld<br />

aan een sensorsysteem voor productinspectie<br />

in voeding. Zowel voedingsbedrijven<br />

als hun leveranciers van productietechnologie<br />

kunnen zo uitdagingen en risico’s<br />

(beter) inschatten.<br />

• Vroegtijdige inschatting van de technoeconomische<br />

haalbaarheid en ROI van<br />

een sensorintegratie. De technologische<br />

haalbaarheid omvat zowel mechanische<br />

integratie-aspecten (bijvoorbeeld staal/<br />

productpresentatie, productspecifieke<br />

meetconfiguratie, fysieke sensorintegratie)<br />

als ICT-integratieaspecten (bijvoorbeeld<br />

hardwareplatform, software, Industrie<br />

4.0-connectie).<br />

• Concrete richtlijnen en best practices gevalideerd<br />

op reële industriële cases.<br />

• In nauwe samenwerking met voedingsbedrijven<br />

en technologie-integratoren in de<br />

gebruikersgroep, ontleedt SensInFood aan<br />

hand van industriële cases de integratieproblematiek<br />

en ontwikkelt en valideert<br />

SensInFood concrete richtlijnen en methodes<br />

voor sensorintegratie (inschatting van<br />

ROI en de haalbaarheid van mechanische<br />

en ICT integratie van sensoren). ■<br />

ia-online.be<br />

| 57


Uitdagingen beheersen.<br />

Uitdagingen beheersen.<br />

Uitdagingen Communicatiekanalen beheersen.<br />

Communicatiekanalen<br />

Communicatiekanalen<br />

openen.<br />

openen.<br />

openen. Maximale flexibiliteit .<br />

Maximale flexibiliteit Maximale flexibiliteit .<br />

R10x en R20x Series<br />

R10x en R20x Series<br />

R10x en R20x Series<br />

Alle foto-elektrische detectiemodi in standaard behuizingsstijlen voor maximale flexibiliteit en<br />

Alle<br />

Alle meer<br />

foto-elektrische<br />

foto-elektrische integratiemogelijkheden<br />

detectiemodi in standaard behuizingsstijlen voor maximale flexibiliteit en<br />

detectiemodi in standaard behuizingsstijlen voor maximale flexibiliteit en<br />

meer integratiemogelijkheden<br />

Vlotte meer integratiemogelijkheden<br />

installatie en configuratie met één interface voor alle behuizingsstijlen en detectiemodi<br />

Vlotte<br />

Vlotte<br />

IO-Link<br />

installatie<br />

installatie en Smart<br />

en<br />

en Sensor<br />

configuratie met één interface voor alle behuizingsstijlen en detectiemodi<br />

configuratie Profile met in elke één sensor: interface gestandaardiseerde voor alle behuizingsstijlen communicatie en detectiemodi tot op het<br />

IO-Link en Smart Sensor Profile in elke sensor: gestandaardiseerde communicatie tot op het<br />

IO-Link sensorniveau Smart als basis Sensor voor Profile Sensorik4.0® in elke sensor: gestandaardiseerde communicatie tot op het<br />

sensorniveau als basis voor Sensorik4.0®<br />

sensorniveau als basis voor Sensorik4.0®<br />

www.pepperl-fuchs.com/pr-rx<br />

www.pepperl-fuchs.com/pr-rx<br />

www.pepperl-fuchs.com/pr-rx<br />

When automation<br />

becomes intuitive…<br />

automation goes blue.<br />

Software Development<br />

Cyber Security<br />

Digital Business Models<br />

Predictive Maintenance<br />

Digital Twin<br />

Digital Engineering<br />

Shouldn’t automation be as easy and efficient as possible?<br />

Experience INTUITIVE AUTOMATION from Lenze.<br />

www.Lenze.com<br />

As easy as that.<br />

Lenze_INTUITIVE_AUTOMATION_AZ_200x128__3_<strong>2019</strong>_LNL_en.indd 1 22.<strong>03</strong>.<strong>2019</strong> 09:40:14


THE FACTORY AUTOMATION COMPANY<br />

Intelligent ideas<br />

for smart factories<br />

EASE OF USE | SMART | CUSTOMISE | PERFORMANCE<br />

COME AND VISIT US!<br />

12-13 June <strong>2019</strong><br />

NH Conference Centre,<br />

Koningshof, Veldhoven<br />

Stand C133<br />

WWW.FANUC.EU<br />

FANUC Benelux BVBA<br />

+32 15 78 00 00<br />

info@fanuc.be<br />

CNC, MOTION,<br />

LASER, RETROFIT<br />

ROBOTS<br />

COBOTS<br />

ROBOCUT<br />

Wire-Cut Electric<br />

Discharge Machines<br />

ROBODRILL<br />

CNC Machining<br />

Centres<br />

ROBOSHOT<br />

Injection Moulding<br />

Machines<br />

ROBONANO<br />

Ultra Precision<br />

Machine


Tekst Johan Debaere | Beeld Gefran<br />

SENSOREN ZIJN BELANGRIJK<br />

IN DE WERELD VAN<br />

DE INDUSTRIËLE<br />

AUTOMATISERING<br />

Onze industrie wordt gekenmerkt door een verregaande<br />

automatisering. Sensoren spelen daarbij een steeds belangrijkere<br />

rol. Zo hebben machines sensoren nodig om<br />

hen de juiste informatie te geven, waarmee ze de taken<br />

op een correcte manier kunnen uitvoeren. Vandaag zijn<br />

er sensoren in alle soorten en maten. Gefran, al vijftig<br />

jaar een gerenommeerd producent van sensoren, biedt<br />

een ruim aanbod oplossingen voor druk, smeltdruk,<br />

kracht, temperatuur, positie, hoek en helling.<br />

Gefran biedt een ruim aanbod<br />

van sensoren, waaronder<br />

de gepatenteerde Impact<br />

smeltdruksensor voor drukmeting<br />

op hoge temperatuur.<br />

De geschiedenis van Gefran gaat terug tot<br />

1969, wanneer de firma uit het Italiaanse Provaglio<br />

d’Iseo start met de productie van elektrische<br />

panelen voor machines in de kunststofindustrie.<br />

Door het assortiment continu<br />

op de behoeften uit de markt af te stemmen,<br />

is Gefran uitgegroeid tot een specialist in de<br />

ontwikkeling en productie van meet- en regeloplossingen<br />

voor industriële toepassingen<br />

en machinebouw. De firma telt negenhonderd<br />

medewerkers in elf productiefaciliteiten<br />

en dertien verkoopkantoren wereldwijd. Het<br />

assortiment omvat kwalitatieve sensoren voor<br />

druk, smeltdruk, kracht, temperatuur, positie,<br />

hoek en helling, maar ook tal van automatiseringscomponenten,<br />

waaronder procesregelaars<br />

(PID), solid state relais, geavanceerde<br />

vermogenregelaars, indicators en alarmunits.<br />

Druksensoren voor elke toepassing<br />

Bij de ontwikkeling van nieuwe producten<br />

wordt veel aandacht besteed aan het milieu<br />

en de veiligheid. Zo biedt de firma vloeistofvrije<br />

smeltdruksensoren of producten met<br />

groene oplossingen in overeenstemming<br />

met de RoHS-richtlijn. Meerdere producten<br />

zijn ook PL’c’- en/of SIL2-gecertificeerd. Gefran<br />

speelt bovendien in op de trend naar<br />

de Smart Factory met oplossingen die gemakkelijk<br />

geïntegreerd kunnen worden op<br />

het vlak van connectiviteit en die voldoen<br />

aan de behoeften wat betreft monitoring<br />

en diagnostisch onderhoud. Eén van de producten<br />

uit het gamma is de revolutionaire,<br />

gepatenteerde Impact smeltdruksensor voor<br />

“Het assortiment omvat sensoren voor druk, smeltdruk,<br />

kracht, temperatuur, positie, hoek en helling”<br />

60 | ia-online.be


drukmeting op hoge temperatuur, die gebruikmaakt<br />

van een piëzoresistief element<br />

en geen transmissievloeistof bevat. Deze<br />

sensor is groen, robuust en voldoet aan Performance<br />

Level ‘C’. Hij is ook leverbaar in<br />

een ATEX-uitvoering.<br />

Hyperwave positiesensor<br />

Gefran heeft ook verschillende positiesensoren<br />

met de meest uiteenlopende technologieën<br />

in het gamma: van de alom gekende<br />

potentiometers tot nieuwe technologieën<br />

op basis van het Hall-effect en het magnetostrictief<br />

meetprincipe. De Hyperwave magnetostrictieve<br />

sensor is een hoogtechnologische<br />

contactloze positiesensor met een nauwkeurigheid<br />

tot 0,01% FS. De contactloze meting<br />

voorkomt slijtage van het meetelement en<br />

garandeert een vrijwel oneindige levensduur<br />

De Hyperwave magnetostrictieve sensor is een hoogtechnologische<br />

contactloze positiesensor met een nauwkeurigheid tot 0,01 % FS.<br />

van de sensor. Dankzij een compleet nieuw intern<br />

concept is de versterking van het signaal<br />

van het primaire element tien keer zo hoog,<br />

waardoor het meetsignaal van de sensor als<br />

het ware immuun wordt voor elektrische ruis,<br />

schokken en trillingen. De hoge EMC-immuniteitseigenschappen<br />

maken de Hyperwave serie<br />

geschikt voor gebruik in veeleisende industriële<br />

omgevingen en met de mogelijkheid tot<br />

analoge, digitale SSI- of veldbuscommunicatie,<br />

zoals CANopen, Profibus of Profinet, is deze<br />

sensor zeer breed inzetbaar. ■<br />

AUTOMATION COMPONENTS<br />

SENSORS<br />

Discover our expertise<br />

www.gefran.be<br />

At your service :: tel +32 14 24 81 81 - info@gefran.be<br />

ia-online.be<br />

1969<strong>03</strong>-13719_Gefran_1-2.indd 1 25-04-19 08:51<br />

| 61


Tekst Valérie Couplez | Beeld Beckhoff <strong>Automation</strong><br />

MACHINE LEARNING NAADLOOS<br />

GEÏNTEGREERD IN STURING<br />

Een nieuw product draaien op een productielijn vraagt vandaag om het omstellen van parameters. Tijdens de eerste<br />

run zal er boven nog wat finetuning aan te pas komen voor een perfect resultaat. Om dergelijke productwissels volledig<br />

te automatiseren, zal men niet om machine learning heen kunnen. Beckhoff toonde op de Hannover Messe<br />

hoe dit naadloos in een TwinCAT 3 omgeving kan geïntegreerd worden in real-time. Op deze manier beschikt de<br />

machinefabrikant over een optimale basis voor betere machineprestaties.<br />

Het basisidee achter machine learning is dat oplossingen niet meer door klassieke<br />

engineering tot stand komen, maar op basis van algoritmes. Aan de<br />

hand van procesvoorbeeldgegevens kunnen algoritmes aangeleerd worden<br />

om efficiënte modellen te trainen en betere, performantere oplossingen te<br />

creëren. Voor de automatiseringstechnologie opent dit nieuwe mogelijkheden<br />

en optimalisatiepotentieel op gebieden als preventief onderhoud en<br />

procesbesturing, anomaliedetectie, cobots, geautomatiseerde kwalitetiscontrole<br />

en machineoptimalisatie. Patrick Gielis, general manager van Beckhoff<br />

<strong>Automation</strong> Belgium vermoedt dat machine learning wel eens de toekomst<br />

van automatisering zou kunnen worden. “Net omdat het een antwoord<br />

biedt op de uitdagingen waar machinebouwers vandaag voorstaan. We<br />

hebben machines al leren kijken, luisteren en praten. Ze leren nadenken en<br />

autonoom beslissingen maken is de volgende stap. Machine learning kan<br />

immers voor heel wat toegevoegde waarde zorgen voor de eindgebruikers,<br />

wat het tot een unique selling point maakt voor machinebouwers die deze<br />

weg ingeslagen zijn.”<br />

Met TwinCAT 3 staan de nieuwe mogelijkheden die machine learning en deep learning bieden ter beschikking van de automatiseringsingenieur in zijn vertrouwde omgeving.<br />

62 | ia-online.be


Machine learning zou wel eens de toekomst van automatisering kunnen worden.<br />

Alles in één omgeving<br />

Op de Hannover Messe kon Beckhoff <strong>Automation</strong> tonen dat het al zijn<br />

huiswerk rond machine learning af had, hoewel de technologie nog in<br />

zijn kinderschoenen staat. De modellen voor machine learning kunnen in<br />

de gebruikelijke frameworks zoals MatLAB of TensorFlow getraind worden.<br />

Via het gestandaardiseerde uitwisselingsformaat ONNX (Open Neural<br />

Network Exchange) voor het beschrijven van getrainde modellen kunnen<br />

ze vervolgens rechtstreeks in de TwinCAT Runtime geïntegreerd worden.<br />

“Het grote voordeel hiervan is dat alles in de PLC zit. Je hebt als programmeur<br />

niet nog een ander toestel nodig, het kan allemaal gebeuren in één<br />

omgeving voor een hogere efficiëntie. Daarenboven kan men dankzij de<br />

multi-core ondersteuning van TwinCAT verschillende taken synchroon en<br />

in real-time gaan uitvoeren. En dat zal nodig zijn, want machines moeten<br />

in fractie van een seconde de juiste aanpassingen kunnen maken. De demo<br />

die we klaar hadden toonde hoe een machine energiezuiniger kan worden<br />

door het accelereren en afremmen zoveel mogelijk te beperken aan de<br />

hand van wat de praktijk hem geleerd had. Maar dat kan even goed voor<br />

het verbeteren van de kwaliteit, het opdrijven van de productiviteit …”<br />

mens hoeft zich absoluut nog niet bedreigd te voelen door deze stappen.<br />

Wat we nu eigenlijk voorstellen zijn methodes waardoor de machine zelf<br />

kan gaan leren. Hij is nog niet helemaal zelfstandig aan het nadenken.<br />

Maar dat artificiële intelligentie zo een groot thema was op de Hannover<br />

Messe, bewijst dat het er wel snel zal gaan aankomen.” Beckhoff heeft<br />

in elk geval een geïntegreerde visie klaar. ■<br />

Geen bedreiging voor de mens<br />

Om machine learning mogelijk te maken werden er twee nieuwe functies<br />

in TwinCAT-Runtime geïntegreerd. TwinCAT 3 Machine Learning<br />

Inference Engine zal de klassieke algoritmes voor machine learning behandelen.<br />

TwinCAT 3 Neural Network Inference Engine staat dan weer<br />

in voor deep learning en neurale netwerken. De TwinCAT 3 Inference Engine<br />

kan vanuit verschillende taakcontexten worden benaderd zonder dat<br />

deze elkaar belemmeren. Daarnaast blijft de volledige toegang tot alle<br />

fieldbus-interfaces en gegevens in TwinCAT mogelijk. Zo kan voor de MLoplossing<br />

enerzijds een enorme hoeveelheid gegevens worden gebruikt<br />

en anderzijds staan realtime interfaces met actoren ter beschikking. “De<br />

ia-online.be<br />

| 63


Tekst Valérie Couplez | Beeld Lenze<br />

DE DIGITAL TWIN<br />

DOORGELICHT<br />

De huidige markt stelt maakbedrijven voor bijzondere uitdagingen. De productkwaliteit moet de hoogte in, producten<br />

moeten in meer varianten beschikbaar zijn, terwijl de druk op de productietijd en de -kosten stijgt. Om de<br />

efficiëntie te verhogen zal men er in moeten slagen om data tijdens de volledige levenscyclus van een product consistent<br />

en beschikbaar te houden. Door gebruik te maken van digital twins, een exacte virtuele kopie van producten,<br />

machines … in al hun facetten, kan men de bestaande kloof tussen individuele fases overbruggen. Alle tools tijdens<br />

een productlevenscyclus werken zo samen in een gemeenschappelijke virtuele database die gradueel aangroeit tot<br />

een bron van informatie voor continue verbeteringen in de reële wereld.<br />

Een digital twin is geen specifieke file of model. Het is een kader waar<br />

alle gegevens over een product tijdens zijn volledige levenscyclus in<br />

samenkomen. Dit omvat alle informatie relevant voor het ontwerp,<br />

maar ook informatie over de productie en het productieproces en de<br />

informatie die nodig is om het systeem als een autonome unit te laten<br />

functioneren of als een geïntegreerd deel van een productielijn. Het<br />

is de perfecte tool om de missie van een first time right productie<br />

werkelijkheid te laten worden. Net omdat de digital twin een antwoord<br />

kan bieden op de uitdagingen die een dergelijke manier van<br />

produceren met zich meebrengt. Dat machines de laatste jaren complexer<br />

zijn geworden, heeft er mee te maken dat ze flexibeler moeten<br />

worden zonder aan productiviteit in te boeten. De winst moet vooral<br />

gehaald worden uit het reduceren van stilstand- en set-uptijden. Dat<br />

heeft ook zijn impact op de opbouw. Mechanisch engineeren moet<br />

zich meer gaan toespitsen op het realiseren van een hogere graad van<br />

modulariteit om behendig te kunnen omgaan met individuele klanteneisen.<br />

Het verschil tussen productiebatches moet voortaan zitten<br />

in de parameters, niet in mechanisch aanpassen of herprogrammeren.<br />

Digitaliseren en het connecteren van business processen zal hier de<br />

sleutel toe vormen. Digital twins dus.<br />

Een gemeenschappelijke database voor alle data<br />

Het basisprincipe erachter is dat er gewerkt wordt vanuit een centraal<br />

model, vanaf het initiële idee tot en met de productiemachines. Alle<br />

engineering tools hebben toegang tot het model, zodat er een single<br />

source of truth ontstaat. De voordelen zijn dat er geen informatie<br />

kan verloren gaan en dat iedereen altijd over de meest recente versie<br />

beschikt, twee belangrijke parameters om foutenmarges te reduceren.<br />

Door gebruik te maken van een digital twin zal men zijn producten<br />

sneller op markt kunnen lanceren en op een kostenefficiëntere manier,<br />

omdat het modelleerwerk in geen enkele fase meer gedupliceerd<br />

moet worden. Dat kan zelfs volledig zonder hardware verlopen. Gegevens<br />

voor individuele batches worden automatisch aangeleverd, zodat<br />

de planning vereenvoudigt. Door realtime data uit de productie continu<br />

in te brengen, aangevuld met gedrags- en slijtagemodellen, kan<br />

men de productie voortdurend optimaliseren. Onderhoud zal simpeler<br />

en preventief worden en ook de opstart erna kan eenvoudig verlopen.<br />

Enkel digitalisering kan complexiteit bedwingen<br />

De inzet van digital twins als een centrale informatiebron helpt om de<br />

complexiteit van ontwikkeling onder de knie te krijgen en verzekert<br />

dat de aanpassingen aan bestaande systemen de juiste zijn. Maar het<br />

model dat aan de basis ligt, zal maar zo goed zijn als de mensen die<br />

het ontwerpen. Het voorzien van de juiste gedragsmodellen en de<br />

juiste data zal het verschil maken. In de toekomst zal dat even evident<br />

worden als het aanleveren van datasheets en CAD-data. Wie niet de<br />

weg van digitalisering kiest, zal op termijn de inspanningen die nodig<br />

zijn voor modelleren niet meer kunnen dragen. Er komen immers<br />

alsmaar gegevens bij. Maar hou ook uw kosten in de gaten voor het<br />

ontwikkelen en aanpassen van digital twins.<br />

■<br />

64 | ia-online.be


Hoe kunnen digital twins<br />

van meerwaarde zijn in uw<br />

productie?<br />

Wilt u zelf ook meer te weten komen over hoe u met<br />

digital twins aan de slag kunt gaan in uw productieproces?<br />

Dat kan! Lenze stelt zijn whitepaper hieromtrent<br />

gratis ter beschikking. U krijgt concrete tips and tricks<br />

om uw eerste stappen in de digitale transformatie<br />

te zetten. Ga naar de website www.lenze.com en<br />

download deze of één van de andere Whitepapers.<br />

ia-online.be<br />

| 65


Tekst en beeld ACE Stoßdämpfer<br />

ONLINE CALCULATIETOOL<br />

VOOR TRILLINGSDEMPING<br />

Het vraagt nogal wat rekenwerk om tot de perfecte<br />

dempingsoplossing te komen. ACE Stoßdämpfer zet<br />

een nieuwe stap op weg naar verdere digitalisering: op<br />

de website www.ace-ace.de kunnen engineers nu 24<br />

uur per dag dempingsoplossingen op maat berekenen<br />

en bestellen. Met een nieuwe, intuïtief te bedienen calculatietool<br />

zorgt ACE voor een optimale visualisatie van<br />

de meest uiteenlopende toepassingen.<br />

Via de website van ACE kunnen gebruikers meer dan tweederde van de<br />

meest voorkomende gevallen zelfstandig berekenen. Na de invoer van een<br />

paar kerndata berekent het programma direct het massazwaartepunt van de<br />

machine en daarmee de individuele belasting per machinevoet, waarbij alle<br />

mogelijke oplossingen getoond worden. Robuuste machinevoeten, conuslagers<br />

voor voertuigcabines of vibratie-isolerende cup mounts: de innovatieve<br />

tool bepaalt binnen een paar seconden welke trillingsdemper van ACE het<br />

meest geschikt is. Uniek in deze branche is de volledig grafisch weergegeven<br />

gebruikersinterface die de trillingsdempers geplaatst onder de machine laat<br />

zien. Als interface voor de bepaling van de stoorfrequentie kan de door ACE<br />

‘Uniek in deze branche is de volledig<br />

grafisch weergegeven gebruikersinterface<br />

die de trillingsdempers geplaatst onder<br />

de machine laat zien’<br />

ontwikkelde gratis app VibroChecker in combinatie met het nieuwe programma<br />

worden gebruikt, net als een filter waarmee kan worden bepaald<br />

of alleen afscheur zekere of standaardproducten berekend moeten worden.<br />

Maatwerkproducten binnen 24 uur<br />

“De nieuwe calculatietool voor trillingsdemping is een aanvulling op de andere<br />

online sizingtools van ACE en breidt ons aanbod van zogeheten ‘self selection<br />

services’ met een belangrijke component uit“, vertelt André Weßling,<br />

hoofd marketing en bij ACE conceptioneel verantwoordelijk voor de ontwikkeling<br />

van de calculatie- en shoptools. Langs deze weg kunnen klanten hun<br />

maatwerkproducten nu meteen bestellen. In de meeste gevallen kunnen de<br />

producten binnen 24 uur verzonden worden. Natuurlijk kunnen klanten naar<br />

wens nog steeds gebruik maken van persoonlijk advies en hulp bij de berekening<br />

en bestelling van ACE producten. ■<br />

66 | ia-online.be


PROFINET<br />

MANAGED<br />

SWITCHES<br />

Unlock new<br />

services with your<br />

machines data!<br />

Flexy205<br />

IIoT gateway<br />

• Read & monitor your machine’s data in<br />

real-time (alarms, HMI’s, etc.)<br />

• Easily integrate your machines’ data with<br />

major IoT platforms<br />

• Benefit from a world-class Remote<br />

Access solution<br />

Netwerk technologie<br />

by Murrelektronik<br />

Verbind machines en installaties eenvoudig met<br />

de switches en ethernetkabels van Murrelektronik.<br />

…and much more!<br />

ewon.biz/flexy205<br />

Brixtonlaan 23,<br />

1930 Zaventem<br />

T: 02 7204916<br />

info@bintz.be<br />

www.bintz.be<br />

• Mirror poort functionaliteit<br />

• Eenvoudige PROFINET analyse<br />

• Neighbour detectie<br />

• PROFINET prioritering<br />

www.murrelektronik.be<br />

Naamloos-1 1 28-6-2018 16:35:43


Tekst Johan Debaere | Beeld Rotero<br />

KLEIN, KLEINER, KLEINST<br />

Miniaturisatie opent de deur naar nieuwe applicaties. Denk maar aan toepassingen binnen de robotica, accu aangedreven<br />

voertuigen en drones, maar ook mechanische vergrendelingssystemen die ongeautoriseerde toegang te<br />

voorkomen. Magnet-Schultz, de onbetwiste leider op het vlak van precisie solenoïdes, inclusief de zogenaamde<br />

shot bolts, speelt perfect in op deze trend naar miniaturisatie met de introductie van zijn allerkleinste elektromagnetische<br />

shot bolt ooit: GHUZ007. Rotero uit Woerden (NL) en Mechelen (B), specialist op het gebied van aandrijvingen,<br />

is verdeler van de robuuste vergrendelmagneten van dit Duitse merk.<br />

In heel wat toepassingen is het belangrijk<br />

dat de toegang tot een gebouw voor ongeautoriseerde<br />

personen beperkt of vermeden<br />

wordt. Dat kan onder meer met een shot bolt,<br />

aangestuurd door een regelsysteem dat controleert<br />

of iemand aan de vereisten voldoet<br />

om binnen of buiten te mogen. De ‘normale’<br />

stand betekent dan ook dat deze shot bolt<br />

vergendeld is en als het voedingssysteem<br />

plots faalt, zal de shot bolt ook automatisch<br />

vergrendelen. Dat gebeurt meestal door de<br />

grendel uit te schuiven en te koppelen aan<br />

een gat in het bewegende onderdeel. Deze<br />

toestand is pas weer op te heffen wanneer<br />

er weer voeding beschikbaar is en het regelsysteem<br />

aangeeft dat het veilig is.<br />

‘De nieuwe GHUZ007 is de allerkleinste shot bolt ooit<br />

van Magnet-Schultz’<br />

Wel de allerkleinste, maar zeker niet<br />

minder stoer<br />

Om in te spelen op de vraag naar kleinere<br />

componenten ontwikkelde Magnet-Schultz<br />

de allerkleinste elektromagnetische shot bolt<br />

ooit, nauwelijks groter dan een batterij van<br />

een gehoorapparaat. De cilinder heeft een<br />

lengte van slechts 20 mm en een diameter<br />

van 7 mm en is uitgerust met een M6 draadeind<br />

voor montage op een frame of paneel.<br />

De grendel van 2,5 mm heeft een laterale<br />

kracht van 15 N en komt bij bekrachtiging<br />

(12 VDC) 1 mm uit de behuizing, waarmee<br />

hij het vergrendelde onderdeel vrijgeeft. Het<br />

is meteen een eenvoudige, elegante en zeer<br />

betrouwbare oplossing voor een groot aantal<br />

vergrendel- en ontgrendeltoepassingen. ■<br />

Magnet-Schultz breidt zijn gamma shot bolts uit met de nieuwe<br />

GHUZ007, meteen de allerkleinste shot bolt ooit, nauwelijks<br />

groter dan een batterij van een gehoorapparaat.<br />

ia-online.be<br />

| 69


Tekst Valérie Couplez | Beeld Rittal<br />

INDUSTRIE 4.0 PRODUCTEN<br />

UIT INDUSTRIE 4.0 FABRIEK:<br />

MARKTLEIDER ZET DE TOON<br />

Tijdens de Hannover Messe kon het grote publiek kennismaken met de nieuwe generatie compacte behuizingen.<br />

Met de AX en KX series heeft Rittal getoond hoe de principes van Industrie 4.0 van toegevoegde waarde kunnen<br />

zijn. Ze zijn niet alleen zichtbaar in de nieuwe producten, die barstensvol innovatieve features zitten, maar ook in<br />

het productieproces. Ze rollen van de band in de nieuwe Haiger fabriek. Een ware pilootfabriek voor de implementatie<br />

van Industrie 4.0. <strong>Industrial</strong> <strong>Automation</strong> kreeg een blik achter de schermen en een gesprek met Carsten Röttchen,<br />

Managing Director Production bij Rittal.<br />

70 | ia-online.be


Met 35 miljoen geproduceerde exemplaren<br />

is AE de populairste compacte behuizing ter<br />

wereld. De nieuwe AX en KX zullen dat succes<br />

nu verderzetten in een gedigitaliseerde wereld.<br />

Rittal pakt uit met dertig nieuwe functionaliteiten<br />

die inspelen op de trends naar meer decentralisatie<br />

en meer sensoren en actuatoren<br />

om data te capteren. Gebruikers zullen met<br />

de nieuwe compacte kasten 30% montagetijd<br />

en 30% ruimte besparen. Kortom, de nieuwe<br />

functies maken de compacte behuizingen robuuster<br />

en verzekeren een hogere stabiliteit<br />

en grotere zekerheid, zelfs bij dynamische<br />

belasting. De nieuwe AX en KX worden gemaakt<br />

in Haiger, in een van ’s werelds meest<br />

geavanceerde fabrieken die werkt volgens de<br />

Industrie 4.0-principes.<br />

Digitalisering enige pad<br />

Managing Director Production Carstten Röttchen<br />

legt uit waarom digitalisering de enige mogelijke<br />

weg was voor Rittal. “Op een oppervlakte van<br />

24.000 m² zullen we 9.000 behuizingen per dag<br />

gaan maken, elke 10 seconden zal er een van de<br />

band rollen. De hoogst mogelijke output met de<br />

best mogelijke efficiëntie creëren … door de omvang<br />

en de complexiteit van het productieproces<br />

is dat op papier niet meer mogelijk. Met software<br />

wel. Er zijn 3.000 uren van simulatie aan de<br />

bouw vooraf gegaan om tot het best werkende<br />

ontwerp te komen. Dat zijn 125 dagen oftewel<br />

zeventien weken. Simulaties leerden ons bijvoorbeeld<br />

dat om echt lean te zijn, we wel over een<br />

voorraadbuffer moeten beschikken. Een kleine<br />

weliswaar, maar toch. Het zijn alle processen samen<br />

die tellen, niet elk afzonderlijk. En daarvoor<br />

moet je digitaliseren. Het toont hoe intens IT en<br />

OT in dit project met elkaar verweven zijn. We<br />

hebben een stroom van data willen realiseren van<br />

het ERP-pakket tot in het veld en omgekeerd. De<br />

IT-infrastructuur is de ruggengraat van ons productieproces<br />

geworden. Elke dag zal er 11,2 TB<br />

aan data gegenereerd worden die de basis kunnen<br />

vormen voor verdere optimaliseringen. We<br />

onderzoeken nu nog wat essentieel is en er komt<br />

ook een container voor edge computing voor het<br />

verwerken van kritische procesgegevens.”<br />

Pionierswerk<br />

Het bouwen van een Industrie 4.0 fabriek was<br />

pionierswerk. “Van fabrieksbezoeken aan onder<br />

andere Porsche in Leipzig, <br />

De inbreng van operatoren zal nog altijd doorslaggevend zijn langs de lijn. In totaal zullen er 300 mensen aan de slag zijn in Haiger.<br />

ia-online.be<br />

| 71


23 & 24<br />

OCT<br />

Nekkerhal-Brussels North<br />

Mechelen<br />

BOEK NU UW STAND:<br />

VIA WWW.EMPACK.BE


leerden we al enkele dingen om niet te doen.<br />

Het is een nieuwe manier van denken en van<br />

werken, die we moesten leren kennen, met vallen<br />

en opstaan. Een ding hielden we strak voor<br />

ogen. De vernieuwing staat niet ten dienste van<br />

vernieuwing, maar is een essentiële voorwaarde<br />

om in de toekomst competitief te blijven. Alles<br />

wat we digitaliseren en connecteren moet met<br />

andere woorden toegevoegde waarde opleveren.<br />

En daar zijn we in geslaagd. We zullen met<br />

de nieuwe fabriek 25% meer efficiëntie kunnen<br />

realiseren met 25% mensen minder. En dat zijn<br />

nog maar de rechtstreekse voordelen. Op termijn<br />

zullen onze inspanningen ons toelaten om<br />

binnen de 24 uur te leveren in Europa. We hadden<br />

als marktleider uiteraard op onze lauweren<br />

kunnen rusten en wachten tot anderen bepaalde<br />

concepten in de praktijk konden bewijzen.<br />

Maar we willen zelf het tempo bepalen. Met<br />

deze Industrie 4.0-plant krijgen we er elke dag<br />

tonnen ervaring bij, hebben we elke dag tonnen<br />

meer te leren. Pas op, het vergt een grote dosis<br />

moed, want je kan het niet half doen, er is geen<br />

weg terug.”<br />

Machine learning<br />

begint bij operatoren<br />

Vanaf deze zomer zal het productieapparaat<br />

in Haiger op volle toeren beginnen te draaien<br />

om de AX en KX compacte kasten te produceren.<br />

Dit zal echter niet het eindpunt maar<br />

het beginpunt zijn. “We zijn uiteraard al aan<br />

het draaien en gegevens aan het oogsten om<br />

weer terug te koppelen en in simulaties mee<br />

aan de slag te gaan. Maar machine learning<br />

zal pas tot volle ontbolstering komen wanneer<br />

we echte productiedata kunnen capteren<br />

en patronen aanleren. In eerste instantie<br />

Gebruikers zullen met de nieuwe compacte kasten<br />

30% montagetijd en 30% ruimte besparen.<br />

Elke dag zal er 11,2 TB aan data gegenereerd<br />

worden die de basis kunnen<br />

vormen voor verdere optimaliseringen.<br />

Carsten Röttchen: “Al onze machines spreken nu dezelfde taal,<br />

dat was misschien nog de grootste uitdaging in dit project.”<br />

‘Er zijn 3.000 uren van simulatie aan de bouw vooraf<br />

gegaan om tot het best werkende ontwerp te komen’<br />

“Op een oppervlakte van 24.000 m² zullen we 9.000 behuizingen per dag gaan maken, elke 10 seconden zal<br />

er een van de band rollen.”<br />

om anomalieën te detecteren of bottlenecks<br />

te identificeren. De inbreng van onze operatoren<br />

zal nog altijd doorslaggevend zijn langs<br />

de lijn. We hebben hen nodig om de machines<br />

te onderwijzen, om hun praktijkervaring<br />

te delen. Zonder zullen we er niet in slagen<br />

om met machine learning volledig autonoom<br />

de productie aan te sturen in de toekomst.<br />

De tweede cruciale voorwaarde is het werken<br />

met open standaarden voor machines en<br />

communicatie. Machines moeten open genoeg<br />

zijn om data erin te steken en eruit te<br />

halen met zeer korte reactietijden. Voor sommige<br />

leveranciers vergde dat de nodige aanpassingen,<br />

van mentaliteit en van technologie.<br />

Willen we als maakindustrie onze fabrieken<br />

echt slim laten worden, dan zal nog meer<br />

standaardisering nodig zijn. Al onze machines<br />

spreken nu dezelfde taal, dat was misschien<br />

nog de grootste uitdaging in dit project.”. ■<br />

ia-online.be<br />

| 73


Tekst en beeld Schunk Intec<br />

Krachtpatser met<br />

lange slag voor<br />

collaboratieve<br />

toepassingen<br />

Een mijlpaal die het pad vereffent voor een intense samenwerking<br />

tussen mens en robot. De SCHUNK Co-act EGL-C is ‘s<br />

werelds eerste grijper met lange slag voor collaboratieve toepassingen.<br />

Hij bereikt hoge grijpkrachten tot 450 N in combinatie met een lange slag<br />

van 42,5 mm per vinger. De slimme krachtpatser van 24 V is geschikt voor<br />

de handeling van werkstukken tot 2,25 kg en kan breed worden ingezet. Als<br />

bijkomend voordeel zullen de componenten door DGUV gecertificeerd worden<br />

voor HRC-toepassingen, net op tijd voor de marktintroductie eind <strong>2019</strong>.<br />

Terwijl de grijpkracht van de DGUV-gecertificeerde<br />

grijpers van SCHUNK tot op heden<br />

beperkt was tot 140 N, biedt het bedrijf nu<br />

een volledig innovatieve reeks componenten<br />

met de Co-act EGL-C. Voor het eerst zal<br />

SCHUNK het potentieel van mensrobot-samenwerking<br />

verder uitbouwen voor het hanteren<br />

van grotere gewichtslasten dan bij de<br />

assemblage van kleine onderdelen. Hiermee<br />

richt de marktleider op het gebied van grijpsystemen<br />

en klemtechniek zich in de eerste<br />

plaats op de toeleveranciers en de fabrikanten<br />

in automotive, die intensief aan relevante<br />

HRC-scenario’s werken. Daarnaast richten de<br />

specialisten van het SCHUNK Co-act-team<br />

zich op andere industriële toepassingen, zoals<br />

machinebouw, waar de krachtige grijper<br />

HRC-toepassingen efficiënt sneller kan laten<br />

verlopen. Tot voor kort was dit onmogelijk<br />

omdat er geen betrouwbare aandrijfsystemen<br />

in het belastingbereik tot 2,25 kg<br />

beschikbaar waren.<br />

Kracht en verplaatsingsmeting<br />

gecombineerd<br />

Om ondanks de hoge grijpkracht te voldoen<br />

aan de biomechanische grenswaarden die in<br />

ISO/TS 15066 zijn vastgelegd, is de SCHUNK<br />

Co-act EGL-C-grijper uitgerust met een gecombineerde<br />

kracht-/verplaatsingsmeting. In<br />

de basisklemmen zijn krachtmetende klemmen<br />

en incrementele encoders geïntegreerd<br />

die permanent de respectieve grijpkracht en<br />

positie van de grijpervingers controleren. De<br />

grijpprocedure die op de draaiende grijper<br />

is opgeslagen, is in verschillende fasen opgedeeld.<br />

De grijpkracht is beperkt tot 30 N<br />

bij een theoretische afstand van 4 mm van<br />

het ingeleerde werkstuk, wat veel kleiner is<br />

dan de dikte van een vinger. Als er tijdens<br />

deze naderingsfase een botsing optreedt, bijvoorbeeld<br />

door contact met de hand van de<br />

operator, neemt de grijper onmiddellijk een<br />

veilige greep aan zonder risico op letsel. Pas<br />

in de tweede fase, bij een werkstukafstand<br />

onder 4 mm, sluiten de vingers met de door<br />

de gebruiker in te stellen kracht tot maximaal<br />

450 N. Als het systeem in deze sluitfase de<br />

flexibiliteit meet, bijvoorbeeld omdat een<br />

vastgegrepen werkstuk te klein is en de operator<br />

het handmatig wil verwijderen, dan<br />

stopt ook deze beweging automatisch. Hetzelfde<br />

geldt als de te verwachten afmetingen<br />

van het werkstuk met 2 mm worden overschreden,<br />

bijvoorbeeld omdat een onderdeel<br />

ontbreekt. In de derde fase detecteert de grijper<br />

of het onderdeel veilig is vastgegrepen<br />

en activeert hij vervolgens het geïntegreerde<br />

grijpkrachtbehoud door de rem in te schakelen.<br />

Dat betekent dat het vastgepakte deel<br />

nooit kan vallen, zelfs niet in geval van een<br />

noodstilstand. Bovendien is geen referentie<br />

nodig in geval van een stroomstoring.<br />

Plug & Work<br />

De krachtige grijper met lange slag uit de<br />

SCHUNK Co-act-serie wordt volledig voor-<br />

74 | ia-online.be


De SCHUNK Co-act EGL-C, ‘s werelds eerste grijper met<br />

lange slag voor collaboratieve toepassingen. Geschikt<br />

voor de handling van werkstukgewichten tot 2,25 kg<br />

gemonteerd geleverd en is verkrijgbaar met<br />

de bijhorende interfaces voor HRC-robots,<br />

waaronder die van KUKA, YASKAWA, FANUC,<br />

Universal Robots en NACHI. Daardoor kunnen<br />

ze eenvoudig en snel in bedrijf worden<br />

gesteld via Plug & Work. Een opstartwizard<br />

helpt u bij het programmeerproces. Daarnaast<br />

biedt een diagnose-interface toegang<br />

tot de belangrijkste proces- en statusgegevens<br />

van de grijper, terwijl die in bedrijf is.<br />

Om de samenwerking met de gebruiker vlot<br />

en intuïtief te laten verlopen, is de grijper<br />

voorzien van ledverlichting in verkeerslichtkleuren,<br />

wat de status van de module aangeeft.<br />

De slimme SCHUNK Co-act EGL-C kan<br />

optioneel via PROFINET, EtherCAT, EtherNet/IP,<br />

Modbus/TCP of TCP/IP worden aangestuurd.<br />

Om ruimte te besparen, wordt de complete<br />

besturings- en regelelektronica in de behuizing<br />

geïnstalleerd, waardoor decentraal gebruik<br />

mogelijk is. Dankzij de bedrijfsspanning<br />

van 24 V DC kan deze grijper ook worden<br />

gebruikt in mobiele toepassingen. De stabiele<br />

geleidingen en een borstelloze servomotor<br />

bieden een hoge mate van robuustheid en<br />

een langdurige en betrouwbare werking met<br />

minimale onderhoudskosten. De grijper zal<br />

beschikbaar zijn vanaf eind <strong>2019</strong>. ■<br />

‘Voor het eerst zal SCHUNK het potentieel van<br />

mensrobot-samenwerking verder uitbouwen voor<br />

het hanteren van grotere gewichtslasten zoals bij de<br />

assemblage van kleine onderdelen’<br />

ia-online.be<br />

| 75


Your <strong>Industrial</strong> Cobotics<br />

One-Stop-Shop<br />

• Universal Robots distributor<br />

• UR+ solutions dealer<br />

• Training<br />

• Service & Support<br />

Vlamstraat 7 • 9450 Haaltert • België • Tel: +32 2 793 10 41 • info@industrialcobotics.be<br />

INDUSTRIALCOBOTICS.BE


f f<br />

products.dobit.com<br />

TOUCHSOLUTIONS<br />

VOOR DE INDUSTRIE<br />

• Effi ciënt registreren en raadplegen van<br />

productiegegevens<br />

• Optimale proces aansturing en opvolging<br />

• Intuïtieve machine aansturing<br />

OFFICIËLE VERDELER VAN<br />

DOBIT nv Industrielaan 6, 2250 Olen (België) ● t +32 (0) 14 285 785 ● info@dobit.com<br />

DOBIT bv Steenovenweg 5, 5708 HN Helmond (Nederland) ● +31 (0) 492 472 638 ● info@dobit.com<br />

Meer dan 30 jaar ervaring Maatwerk Ruim assortiment


Branchepartners<br />

PARTNERS<br />

Voor uitgebreide informatie over de branchepartners,<br />

scan deze QR code met uw smartphone<br />

ia-online.be/bedrijf<br />

VANAF € 595 PER JAAR VINDEN ONZE LEZERS UW COÖRDINATEN GEMAKKELIJK TERUG<br />

Branchepartners'<br />

zijn servicepagina's<br />

met een overzicht<br />

van de deelnemende<br />

bedrijven.<br />

Zowel in het tijdschrift als<br />

op de website, treft u een<br />

overzicht van de meest<br />

gerenommeerde fabrikanten<br />

en leveranciers.<br />

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Industrial</strong> <strong>Automation</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Freddy Fierens: T +32 50 36 81 70 - E f.fierens@louwersmediagroep.be<br />

IA-ONLINE.BE<br />

HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR<br />

Op de website van <strong>Industrial</strong> <strong>Automation</strong><br />

is bedrijfsinformatie van onze partners<br />

doeltreffend en efficiënt te vinden.<br />

Op de website van <strong>Industrial</strong><br />

Banners en bedrijfsprofi <strong>Automation</strong> elen zijn gekoppeld aan is redactionele bedrijfsinformatie<br />

artikelen, zo wordt<br />

optimale vindbaarheid van branchepartners onze branchepartners<br />

door Google gegarandeerd. Vanuit<br />

het tijdschrift is alle informatie over de bouwpartners direct beschikbaar, door de<br />

doeltreffend en efficiënt te<br />

QR code te gebruiken.<br />

vinden.<br />

Banners en bedrijfsprofi elen zijn gekoppeld aan redactionele<br />

artikelen, zo wordt optimale vindbaarheid van branchepartners<br />

door Google gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle<br />

informatie over de branchepartners direct beschikbaar, door de<br />

QR code te gebruiken.<br />

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Industrial</strong> <strong>Automation</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Freddy Fierens: T +32 50 36 81 70 – E f.fierens@louwersmediagroep.be<br />

ia-online.be | 79


Branchepartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de branchepartners,<br />

scan deze QR code met uw smartphone<br />

ia-online.be/bedrijf<br />

ABB NV<br />

Hoge Wei 27<br />

1930 ZAVENTEM<br />

T +32 2 718 63 11<br />

F +32 2 718 66 66<br />

E contact.center@be.abb.com<br />

W www.new.abb.com<br />

BECKHOFF AUTOMATION BVBA<br />

Klaverbladstraat 11.2/2<br />

3560 LUMMEN<br />

T +32 13 25 22 00<br />

F +32 13 25 22 01<br />

E info@beckhoff.be<br />

W www.beckhoff.be<br />

DEXION NV<br />

Esplanade Heizel<br />

1020 BRUSSEL<br />

T +32 2 476 26 35<br />

F +32 2 476 26 60<br />

E info@dexion.be<br />

W www.dexion.be<br />

GEFRAN BENELUX<br />

"ENA 23 zone 3, nr 3910<br />

Lammerdries-Zuid 14A"<br />

2250 OLEN<br />

T +32 14 24 81 81<br />

F +32 14 24 81 80<br />

E info@gefran.be<br />

W www.gefran.be<br />

ACTEMIUM<br />

Leon Bekaertlaan 24<br />

9880 AALTER<br />

T +32 9 325 75 50<br />

F +32 9 325 75 55<br />

E info_aalter@actemium.com<br />

W www.actemium.be<br />

BINTZ TECHNICS<br />

Brixtonlaan 23<br />

1930 ZAVENTEM<br />

T +32 2 720 49 16<br />

F +32 2 720 37 50<br />

E info@bintz.be<br />

W www.bintz.be<br />

DOBIT PRODUCTS<br />

Industrielaan 6<br />

2250 OLEN<br />

T +32 14 28 57 85<br />

E info@dobit.com<br />

W products.dobit.com<br />

GIBAS<br />

Sluiswachter 20b<br />

3861 SN NIJKERK<br />

T +31 88 540 60 00<br />

F +31 88 540 60 10<br />

E info@gibas.nl<br />

W www.gibas.nl<br />

BALLUFF<br />

Researchpark Haasrode 1820<br />

Interleuvenlaan 62<br />

3001 LEUVEN<br />

T +32 16 39 78 00<br />

E info@balluff.be<br />

W www.balluff.com<br />

B&R INDUSTRIËLE AUTOMATISERING<br />

Guldensporenpark 28<br />

9820 MERELBEKE<br />

T +32 9 232 50 01<br />

F +32 9 232 40 07<br />

E office.be@br-automation.com<br />

W www.br-automation.com<br />

DYMATO AUTOMATION<br />

Ravelijn 48<br />

3905 NV VEENENDAAL<br />

T +31 318 550 800<br />

E info@dymato.nl<br />

W www.dymato.nl<br />

HEIDENHAIN<br />

Pamelse Klei 47<br />

1760 ROOSDAAL<br />

T +32 54 34 31 58<br />

E sales@heidenhain.be<br />

W www.heidenhain.be<br />

EUCHNER (BENELUX)<br />

BATENBURG<br />

Leuvensesteenweg 613<br />

1930 ZAVENTEM<br />

T +32 2 521 06 00<br />

E info.mechatronica@batenburg.nl<br />

DE-STA-CO BENELUX B.V.<br />

Amsteldijk 173<br />

1422 XZ UITHOORN<br />

T +31 297 28 53 32<br />

F +31 297 28 54 81<br />

E benelux@destaco.com<br />

Visschersbuurt 23<br />

3356 AE PAPENDRECHT<br />

T +31 78 615 47 66<br />

F +31 78 615 43 11<br />

E info@euchner.nl<br />

IFM ELECTRONIC<br />

Zuiderlaan 91<br />

1731 ZELLIK<br />

T +32 2 481 02 20<br />

E info.be@ifm.com<br />

W www.batenburg-mechatronica.nl<br />

W www.destaco.com<br />

W www.euchner.be<br />

W www.ifm.com/be/nl<br />

80 | ia-online.be


Branchepartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de branchepartners,<br />

scan deze QR code met uw smartphone<br />

ia-online.be/bedrijf<br />

KARDEX NV<br />

Eikelenbergstraat 20<br />

1700 DILBEEK<br />

T +32 2 340 10 80<br />

F +32 2 340 10 86<br />

E info@kardex.com<br />

LINAK ACTUATO SYSTEMS NV<br />

Nijverheidsweg 1A<br />

9820 MERELBEKE<br />

T +32 9 230 01 09<br />

F +32 9 230 88 80<br />

E info@nl.linak.be<br />

W www.linak.be<br />

PEPPERL+FUCHS NV<br />

Metropoolstraat 11<br />

2900 SCHOTEN<br />

T +32 3 644 25 00<br />

E info@be.pepperl-fuchs.com<br />

W www.pepperl-fuchs.be<br />

SCHUNK INTEC N.V.<br />

Industrielaan 4, Zuid III<br />

9320 EREMBODEGEM<br />

T +32 53 85 35 04<br />

F +32 53 83 63 51<br />

E info@be.schunk.com<br />

W www.be.schunk.com<br />

W www.kardex.be<br />

KROHNE BELGIUM NV<br />

Noordkustlaan 16<br />

1702 GROOT-BIJGAARDEN<br />

T +32 2 466 00 10<br />

F +32 2 466 08 00<br />

E krohnebelgium@krohne.com<br />

MOTRAC HANDLING & CLEANING<br />

Noorderlaan 612<br />

2<strong>03</strong>0 ANTWERPEN<br />

T +32 3 360 11 11<br />

F +32 3 360 11 10<br />

E info@motrac.be<br />

W www.motrac.be<br />

PILZ BELGIUM CVBA<br />

Bijenstraat 4<br />

9051 GENT (SINT-DENIJS-WESTREM)<br />

T +32 9 321 75 70<br />

F +32 9 321 75 71<br />

E info@pilz.be<br />

W www.pilz.be<br />

SIEMENS<br />

Guido Gezellestraat 123<br />

1654 BEERSEL (HUIZINGEN)<br />

T +32 2 536 21 11<br />

F +32 2 536 24 92<br />

E<br />

info@siemens.be<br />

W www.siemens.com<br />

W www.krohne.be<br />

SIGMATEK<br />

POWERED BY SIGMACONTROL<br />

Bijdorp West 24<br />

LAPP BENELUX<br />

Van Dijklaan 16<br />

5581 WG WAARLE<br />

T +31 40 228 50 00<br />

F +31 40 228 50 10<br />

E sales.lappbenelux@lappgroup.com<br />

W www.lappbenelux.lappgroup.com<br />

MURRELEKTRONIK BVBA<br />

Noordlaan 21<br />

9200 DENDERMONDE<br />

T +32 52 33 98 55<br />

F +32 52 33 98 54<br />

E info@murrelektronik.be<br />

W www.murrelektronik.be<br />

QUOOTZ<br />

Reeënlaan 50<br />

7315 EX APELDOORN<br />

T +31 88 637 52 86<br />

E info@quootz.nl<br />

W www.quootz.nl<br />

2992 LC BARENDRECHT<br />

T +32 3 297 70 07<br />

E<br />

office@sigmacontrol.eu<br />

W www.sigmacontrol.eu<br />

SSI SCHÄFER NV<br />

Dellingstraat 34<br />

2800 MECHELEN<br />

T +32 15 79 68 70<br />

E<br />

info.be@ssi-schaefer.com<br />

W www.ssi-schaefer.com<br />

LEUZE ELECTRONIC<br />

RITTAL NV<br />

Steenweg Buda 50<br />

1830 MACHELEN<br />

T +32 2 253 16 00<br />

F +32 2 253 15 36<br />

E info@leuze.be<br />

W www.leuze.com/nl/belgium<br />

NORD AANDRIJVINGEN<br />

Boutersem Dreef 24<br />

2240 ZANDHOVEN<br />

T +32 3 484 59 21<br />

F +32 3 484 59 24<br />

E info@nord-be.com<br />

W www.nord.be<br />

Stokkelaar 8<br />

9160 LOKEREN<br />

T +32 9 353 91 11<br />

F +32 9 355 68 62<br />

E info@rittal.be<br />

W www.rittal.be<br />

TECHNOLEC BVBA<br />

Hoogkamerstraat 337 bus 2<br />

9140 TEMSE<br />

T +32 3 710 69 69<br />

F +32 3 710 69 70<br />

E info@technolec.be<br />

W www.technolec.be<br />

ia-online.be<br />

| 81


Branchepartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de branchepartners,<br />

scan deze QR code met uw smartphone<br />

ia-online.be/bedrijf<br />

Rittal <strong>Automation</strong> Systems<br />

Wij automatiseren de schakelkastbouw<br />

■ Mechanische bewerking<br />

■ Montage<br />

■ Confectionering<br />

■ Handling<br />

■ Gereedschap<br />

Meer info via www.rittal.be<br />

Rittal nv/sa<br />

Industrieterrein E17/3206 - Stokkelaar 8 - 9160 Lokeren<br />

T 09 353 91 11 - info@rittal.be - www.rittal.be<br />

TRIVEST SOFTWARE GROUP<br />

Baaikensstraat 21/2<br />

9240 ZELE<br />

T +32 52 57 88 44<br />

E info@trivestsoftwaregroup.be<br />

W www.trivestsoftwaregroup.be<br />

WAGO BELUX NV<br />

Excelsiorlaan 11<br />

1930 ZAVENTEM<br />

T +32 2 717 90 90<br />

F +32 2 717 90 99<br />

E info-be@wago.com<br />

W www.wago.be<br />

WERMA BENELUX<br />

Poortakkerstraat 41C<br />

9051 SINT-DENIJS-WESTREM<br />

T +32 9 220 31 11<br />

F +32 9 222 81 11<br />

E info@wermabenelux.com<br />

W www.wermabenelux.com<br />

YASKAWA BENELUX<br />

Industrieterrein Ekkersrijt 5<strong>03</strong>1<br />

5692 EB SON<br />

T +31 40 289 55 00<br />

E info.nl@yaskawa.eu.com<br />

W www.yaskawa.eu.com<br />

VEGA<br />

J. Tieboutstraat 67<br />

1731 ZELLIK<br />

T +32 2 466 05 05<br />

F +32 2 466 88 91<br />

E info.be@vega.com<br />

WEG BENELUX S.A.<br />

Rue de l'Industrie 30 D<br />

1400 NIVELLES<br />

T + 32 67 88 84 20<br />

F +32 67 84 17 48<br />

E info-be@weg.net<br />

WIELAND ELECTRIC - ATEM NV<br />

Bedrijvenpark De Veert 4<br />

2830 WILLEBROEK<br />

T +32 3 866 18 00<br />

F +32 3 866 18 28<br />

E info@atem.be<br />

ZVS TECHNIEK<br />

Langenakker 131<br />

5731 KB MIERLO<br />

T +31 492 66 51 76<br />

F +31 492 66 63 79<br />

E info@zvstechniek.nl<br />

W www.vega.be<br />

W www.weg.net<br />

W www.atem.be<br />

W www.zvstechniek.nl<br />

82 | ia-online.be


Instellen in 2 stappen<br />

Elektrische lineaire<br />

module ELP<br />

Instellen in<br />

Instellen in 2 stappen<br />

stappen<br />

Elektrische lineaire<br />

Elektrische lineaire<br />

module ELP<br />

module ELP<br />

Max. 300 N<br />

grijpkracht<br />

Elektrische grijper EGP<br />

voor kleine onderdelen<br />

Max.<br />

Max. 300 N<br />

grijpkracht<br />

grijpkracht<br />

Elektrische grijper EGP<br />

Elektrische grijper EGP<br />

voor kleine onderdelen<br />

voor kleine onderdelen<br />

Slechts 0,18 s/180°<br />

rotatietijd<br />

Elektrische grijp -en<br />

draaimodule EGS<br />

Slechts<br />

Slechts 0,18 s/180°<br />

s/180°<br />

rotatietijd<br />

rotatietijd<br />

Elektrische grijp -en<br />

Elektrische grijp -en<br />

draaimodule EGS<br />

draaimodule EGS<br />

01.04-05.04.<strong>2019</strong> I Hannover I Hal 17 I Stand 40<br />

01.04-05.04.<strong>2019</strong> I Hannover I Hal 17 I Stand 40<br />

© <strong>2019</strong> © <strong>2019</strong> SCHUNK GmbH GmbH © & <strong>2019</strong> Co. & Co. KG SCHUNK KG GmbH & Co. KG<br />

Alles voor<br />

Assemblage Automatisering<br />

Alles Meer dan voor 10 000 onderdelen.<br />

Assemblage Automatisering<br />

NIEUW: het 24V mechatronica programma.<br />

schunk.com/equipped-by


ÖLFLEX ® CONNECT<br />

Your evolution of cable assembly solutions<br />

Connecting what belongs together: our ÖLFLEX ® CONNECT range shows what happens<br />

when components and solutions are seen as one entity. With our ÖLFLEX ® CONNECT<br />

Servo cables, we do not just offer individual components, but complete system solutions<br />

for the most complex requirements - quick, reliable and sustainable. Start focussing<br />

your resources on your core business and LAPP will handle your connectivity needs for<br />

maximum profitability. More information: www.lappbenelux.com/oelflexconnect

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!