27.10.2021 Views

ARTEFACT21 EXPOGIDS_LOWRES

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

113



artefact

wired for empathy

1


2


inhoud

3

intro 6

expo 12

sound 64

more 80

bio 90

agenda 106



wired for

empathy

5


intro

6

And yes, we are far from polished, far from

pristine, but that doesn’t mean we are striving

to form a union that is perfect.

We are striving to forge our union with purpose.

To compose a country committed to all cultures,

colors, characters, and conditions of man.

And so we lift our gazes not to what stands between

us, but what stands before us. We close

the divide because we know, to put our future

first, we must first put our differences aside.

— Amanda Gorman


wired for empathy

7

N

Amanda Gorman veroverde bij de eedaflegging van president Joe Biden

vele harten met haar gedicht ‘The hill we climb’. Ze gaf mensen weer

een gevoel van hoop, een gevoel van zingeving. Met haar poëtische

boodschap zette ze empathie terug op de politieke agenda, iets wat de

voorbije vier jaar afwezig was tijdens het bestuur van een president die

resoluut weigerde het perspectief van de ander te begrijpen.

Het onderwerp voor deze editie van Artefact 2021 komt voort uit een

fascinatie voor het begrip ‘empathie’, en wat het kan betekenen in onze

huidige samenleving. De titel, Wired for Empathy, verwijst naar relatief

recente ontwikkelingen binnen de biologie, neurowetenschappen en psychologie

die stellen dat we als mensen uitzonderlijk goed uitgerust zijn

om als empathische wezens door het leven te gaan. In tegenstelling tot

wat we altijd geloofden, steunt het succes van onze soort niet op noties

van competitie en ‘survival of the fittest’*, maar juist op ons vermogen

om samen te werken. Niet ellebogenwerk, maar collectieve inspanningen

zorgen ervoor dat we onze doelen bereiken. Toch lijken meer en meer

stemmen te spreken over een ware empathie-crisis. In zijn boek The War

for Kindness verwoordt Jamil Zaki het als volgt: ‘Being a psychologist studying

empathy today is like being a climatologist studying the polar ice:

Each year we discover more about how valuable it is, just as it recedes all

around us.’

Welke rol is er dan weggelegd voor empathie in onze huidige samenleving?

Wie mag een ander aanspreken op zijn/haar empathisch vermogen

en wat zegt dat over onze huidige machtsrelaties? Welke ontwikkelingen

in de samenleving ondermijnen, of stimuleren ons empathisch vermogen?

Kunnen we dit vermogen oefenen? En is empathie voorbehouden

tot mens-mens relaties of kunnen we het uitbreiden om alle levende

wezens te omvatten?

Deze tentoonstelling onderzoekt hoe empathie op zowel een persoonlijk

als politiek niveau functioneert; ze belicht de intieme dimensie van

empathie terwijl ze ook focust op empathie als een collectief gegeven,

als iets dat ontstaat tussen verschillende groepen. Ze gaat dieper in op

onze grenzen van empathie en op de vraag of er ook zoiets bestaat als

een teveel aan empathie. Zo ja, wie bepaalt dan waar de grens ligt? De

tentoonstelling kijkt naar onze ‘circles of care’, naar begrippen van inclusie

en exclusie. Ze kijkt niet alleen naar de mens, maar naar alle levende

wezens. Ze werpt een blik op het heden, en op de toekomst.


intro

8

In sommige kringen leidt een soort politieke correctheid tot de vraag of het

nog wel gepast is om in de huid van de ander te kruipen, het perspectief

van de ander te proberen begrijpen. Moet het gezien worden als een vorm

van misplaatste toe-eigening, als een kwetsende daad waarin iemand een

geschiedenis en identiteit overneemt, die niet de zijne/hare is?

Ik geloof dat als we ophouden met proberen, polarisatie wint. En dat

het perspectief van de ander proberen begrijpen, niet hetzelfde is als

het toe-eigenen of opeisen van diens narratief. Ook hier volg ik Amanda

Gorman wanneer ze zegt: ‘if we’re to live up to our own time, then victory

won’t lie in the blade, but in all the bridges we’ve made.’

Curator

Karen Verschooren

* Het gevolg van een zeer onvolledige interpretatie van Darwins bevindingen.


wired for empathy

9

E

Amanda Gorman captured the heart of many around the globe as she

recited her poem at the inauguration speech of Joe Biden on January

20, 2021. She reinstated a sense of hope, a sense of purpose. She put

empathy back on the political agenda, where it had fallen off during the

previous President’s reign who had made a point of not trying to understand

the perspective of the other.

The exhibition to which this is the introductory text originated from a

fascination with the concept of empathy and how we understand it in

today’s society. Its title, Wired for Empathy, hints at the relatively recent

developments within neuroscience, biology and psychology which state

that we as human beings are exceptionally well equipped to behave empathically.

In contrast to what we have been led to believe about human

nature being about competition and survival of the fittest*, our human

species have so far been rather successful on this planet not because of

competition, but because of collaboration. Not becauses of elbow work,

but because of collectively working towards a goal. Yet, at the same time,

a widespread perceived lack of empathy has caused people to speak of

an empathy crisis. As Jamil Zaki puts it in his book The War for Kindness:

‘Being a psychologist studying empathy today is like being a climatologist

studying the polar ice: Each year we discover more about how valuable it

is, just as it recedes all around us.’

What role then does empathy play in today’s society? Who asks empathy

from whom and what does that say about contemporary power relations?

Which evolutions within society strengthen or undermine our capacity

for empathy? How can we relearn/train empathetic strategies and behaviors?

And, is the concept of empathy limited to human relations, or can

we expand the notion to involve relations to other living creatures?

This exhibition explores empathy both on a personal as well as on a

political level, it looks at the intimate workings while understanding its

function for a collective. It looks at its limitations and the question of

whether there can be too much empathy. If so, who decides what is too

much? It looks at circles of care, at matters of inclusion versus exclusion.

It looks beyond the human being, at all living creatures. It looks beyond

our current times, at the future.

In many circles at this moment, a certain political correctness has led

to the question whether it is even appropriate to try to understand the

perspective of the other, or does trying and expressing the attempt in


intro

10

itself, is an improper appropriation, a violent act to acquire a history and

identity that is not yours?

I believe that if we stop trying, polarisation wins. That trying to understand,

is not the same as acquiring or claiming authority over a narrative.

Also here, I listen to Amanda Gorman when she says: ‘if we’re to live up

to our own time, then victory won’t lie in the blade, but in all the bridges

we’ve made.’

Curator

Karen Verschooren

* The consequence of a very partial interpretation of Darwin’s writings according.


wired for empathy

11

Teksten/Readings

Roman Krznaric. Empathy: Why It Matters, and How to Get It Paperback (2015)

Jamil Zaki. The War for Kindness: Building Empathy in a Fractured World Hardcover (2019)

Paul Bloom. Against Empathy (2018)

Rutger Bregman. De meeste mensen deugen (2019)

Octavia Butler. Parable of the sower. (1993)

Octavia Butler. Parable of the talent. (1998)

Peter Wohlleben. The inner life of animals (2018)

Richard Powers. The Overstory (2019)


12


wired for empathy

13

more

sound

expo

lectures,

junior &

guided tours

Met werk van Anouk De Clercq, Khaled Barakeh, Helen

Cammock, Daria Martin, Claudia Fontes, Charline Tyberghein,

Elliott Erwitt, Tom Callemin, Ben Thorp Brown, Eva Kot’átková,

Anagram, Suzanne Lacy, Alexandra Leyre Mein, Francesca

Grilli, Ugo Rondinone en Peter Aers.


expo

14

KHALED BARAKEH. MATERIALISED DISTANCE. COURTESY: THE ARTIST


Materialised Distance

– Khaled Barakeh

15

I thought to somehow move the two figures of Maurice Harron’s 25 year old

‘Hands Across the Divide’ iconic sculpture, that is centrally located on the

bridge between Catholic and Protestant areas, a few centimeters towards

each other. (…) my hope is that a new perspective on a persistent challenge

may emerge, and that the city may begin to cultivate their space mutually,

recognizing that the place of reconciliation is all around them, just waiting to

be grasped …

— Khaled Barakeh, 2013

N

E

Materialised Distance is een keramische sculptuur die de afstand

tussen twee handen – op weg naar een handdruk – vorm geeft. Barakeh

baseerde zich voor dit werk op het iconische beeldhouwwerk van

Maurice Harron, genaamd Hands Across the Divide, dat symbool staat

voor de verdeeldheid tussen Katholieken en Protestanten in de stad

Derry~Londonderry in Noord-Ierland. Materialised Distance verwijst

naar de handen van de twee gebeeldhouwde figuren; in een poging tot

verzoening raken ze elkaar bijna, maar nét niet. De kloof tussen beiden

is als het ware eeuwig, maar ook de poging om elkaar de hand te reiken

is oneindig. Barakehs werk materialiseert de afstand tussen de handen

van twee individuen die symbool staan voor twee gemeenschappen, hun

geschiedenis en ideologie. Wat ooit een verloren leegte was, werd omgevormd

tot iets tastbaars: een handdruk.

Materialised Distance is a ceramic sculpture which bridges the distance

between two hands that are centimeters away from touching. Barakeh’s

work is drawn from Maurice Harron’s iconic public sculpture Hands

Across the Divide, which symbolizes the division between Catholics and

Protestants in the doubly named City of Derry~Londonderry in Northern

Ireland. Barakeh’s work reflects on the hands of the monument’s two

figures; frozen in an unfinished reconciliation, almost touching, but never

truly joining. There exists between them an eternal gap. Materialized

Distance creates a literal bridge between the two hands, two communities,

histories and ideologies. What once was an unresolvable, negative

space is transformed into a palpable mass, a handshake.

COURTESY OF THE ARTIST

2013 — CERAMIC SCULPTURE, 23 X 17 X 15 CM


expo

16

KHALED BARAKEH. NO MAN’S LAND. INSTALLATION VIEW. COURTESY: THE ARTIST


No Man’s Land

– Khaled Barakeh

17

N

E

No Man’s Land toont een wereldkaart waarop met gouddraad de grenzen

tussen oorlogsgebieden zijn gemarkeerd. Voor dit werk liet Barakeh

zich inspireren door ‘Kintsugi’, een traditionele Japanse techniek waarbij

gebroken keramieken voorwerpen worden hersteld met gouden lak. Het

proces benadrukt en viert het stukgaan en herstel als integraal onderdeel

van de levenscyclus van een object, eerder dan het te verhullen.

In No Man’s Land, past Barakeh deze techniek toe op de conflicten die

onze wereld verdelen. Met gouddraad hecht Barakeh de geografische

snijwonden met gouddraad. No Man’s Land herdefinieert op die manier

cartografie als een praktijk van genezing en herstel, een interpretatie die

diametraal staat ten opzichte van de historische associatie van cartografie

met verovering en begrenzing.

No Man’s Land presents us with a world map upon which threads of

gold are sewn demarcating areas of ongoing violent conflict. Barakeh’s

work touches on the Japanese technique of ‘Kintsugi’, in which broken

ceramic objects are mended with golden lacquer. This creates a new

life for the object, more perfect for its flaws and more precious for its

history. The process celebrates breakage and repair as an integral part

of an object’s history, not something to be hidden away. In No Man’s

Land, Barakeh has applied this craft philosophy to man-made political

divisions around the globe. Using the traditionally feminine labor of

needlework, Barakeh sutured the geographic lacerations with golden

thread. No Man’s Land is a reimagining of the practice of cartography as

one of healing; a new form which counters its historical association with

conquest and demarcation.

COURTESY OF THE ARTIST

2014 — HAND EMBROIDERED SILK, STEEL, 140 X 210 CM


expo

18

KHALED BARAKEH. THE UNTITLED IMAGES. INSTALLATION VIEW. COURTESY: THE ARTIST


The Untitled Images

– Khaled Barakeh

19

N

E

De fotoreeks The Untitled Images bestaat uit vijf nieuwsfoto’s genomen

in Syrië die taferelen van leed en verlies tonen. Op minutieuze wijze haalt

Barakeh het beeld van de slachtoffers uit de foto; na zijn ingreep zijn

enkel nog hun lichaamscontouren te zien. Dit invasieve maar beschermende

proces, benadrukt de aanwezigheid van de slachtoffers door

hun afwezigheid, terwijl ze tegelijkertijd hun anonimiteit terugkrijgen.

Bovendien verschuift Barakeh op die manier de aandacht van de kijker

naar het leed van hen die het slachtoffer dragen. Door het werk op lage

hoogte te installeren, wordt de kijker verplicht zich te bukken en toenadering

te zoeken tot het beeld.

De beeldenreeks resoneert met werk van kunstenaars zoals o.a.

Alfredo Jaar en geschriften als Susan Sontag’s ‘Regarding the Pain of

Others’ (2003) die stereotypering, voyeurisme, en machtsverhoudingen in

de hedendaagse fotojournalistiek aan de kaak stellen, en zo de verhouding

tussen fotografie en empathie bevragen.

The photo series The Untitled Images consists of five news photos taken

in Syria that show scenes of suffering and loss. Barakeh meticulously

removes the image of the victims from the photo; after his operation, only

their body contours remain. This process, equally savage and protective,

highlights the presence of the victims through their absence, while

simultaneously shielding them in anonymity. In addition, he shifts the

viewer’s focus to the pain and suffering of those who carry the victim. By

installing the work at a low height, Barakeh obliges the viewer to bend

down, perhaps kneel, whilst approaching the image.

This series of images resonates with works by artists such as Alfredo

Jaar and writings such as Susan Sontag’s ‘Regarding the Pain of Others’

(2003) that challenge stereotyping, voyeurism, and power relations in

contemporary photojournalism, and question the relationship between

photography and empathy.

COURTESY OF THE ARTIST

2014 — 5 DIGITAL PRINTS ON PAPER, 21 X 30 CM EACH


expo

20

ANOUK DE CLERCQ. ONE VIDEO STILL. ©ANOUK DE CLERCQ


One

– Anouk De Clercq

21

The highest form of imagination is to put yourself in the place of someone

else. To become the other. To become one with that which is different.

— Anouk De Clercq, Here it comes, the future

N

One is een korte film in zwart-wit waarin performster Helga Davis je meeneemt

in een meerstemmig manifest. Van achter vijf microfoons, en met

een blik die zowel dwingend als kwetsbaar is, nodigt Davis het publiek uit

om deel te nemen aan een ‘proud we-moment of many voices’. Ze roept

op tot een stille revolutie waarin we – ondanks onze verschillen – haar

blik op de wereld en die van anderen proberen te delen.

One is een film, een performance, een oproep tot actie, een gelofte, een

verplichting, een plechtige onderneming, een oproep tot bewustzijn, een

instructie, een standpunt tegen geesteloosheid en verstrooiing, een kunst

van grenzen, een actieve stilte, een moeilijke liefde, een erkenning van mislukking,

van gebrek, het is hard werk. En een uitnodiging. Om het leven op

verschillende schalen te vieren. Om de complexiteit te omarmen en aandacht

te schenken aan onze wereld met passend vibrerend gevoel.

— Anouk De Clercq

Ideeën van meerstemmigheid en collectiviteit zijn sterk aanwezig in

de inhoud en het creatieproces van One. De tekst van het manifest is

een collage van woorden en zinnen van De Clercq en tekstfragmenten

geïnspireerd door een groot aantal auteurs: Maggie Nelson, Kae Tempest,

Mary Oliver, Adrienne Maree Brown, Malala Yousafzai, Margaret Mead &

James Baldwin (hun conversatie in A Rap on Race), Annie Dillard, Maya

Angelou, Octavia Butler … Het werk is daarnaast eveneens het resultaat

van een nauwe samenwerking en open conversatie met alle leden van

het team. Zoals Geert Van der Speeten in een recensie naar aanleiding

van De Clercq’s solotentoonstelling in CC Strombeek aangaf: ‘De Clercq

kiest openlijk voor collectiviteit. Uit haar manier van samenwerken

spreekt empathie: muziekmakers, acteurs, belichters en stilisten zijn bij

haar coauteurs.’ (De kracht van roerloosheid. Geert Van der Speeten. De

Standaard, 6 okt 2020)

E

One is a short film in black and white in which performer Helga Davis

takes you on a multi-voiced manifesto. From behind five microphones,

and with a look that is both compelling and vulnerable, Davis invites the

audience to participate in a ‘proud we-moment of many voices’. She calls

for a quiet revolution in which – despite our differences – we try to share

her view of the world and that of others.


expo

22

ANOUK DE CLERCQ IN CONVERSATION WITH SASKIA DE COSTER. HERE COMES THE FUTURE. © ANOUK DE CLERCQ. MUSEUMCULTUUR STROMBEEK/GENT. MER.


23

One is a film, a performance, a 21 st century protest song, a call to action, a

pledge, a commitment, a solemn undertaking, a summoning of consciousness,

an instruction, a stand against mindlessness and distraction, an art

of limits, an active silence, a difficult love. And an invitation. To drink in

the vibrancy of life at all scales. To embrace complexity and attend to our

world with a befitting vibrancy of feeling.

— Anouk De Clercq

Ideas of polyphony and collectivity are strongly present in the content

and production process of One. The text of the manifesto is a

collage of words and sentences by De Clercq and fragments of texts

inspired by a large number of authors: Maggie Nelson, Kae Tempest,

Mary Oliver, Adrienne Maree Brown, Malala Yousafzai, Margaret Mead

& James Baldwin (their conversation in A Rap on Race), Annie Dillard,

Maya Angelou, Octavia Butler … The work is also the result of a close

collaboration and open conversation with all members of the team. As

Geert Van der Speeten stated in his review of the artists’ solo exhibition

in CC Strombeek: ‘De Clercq openly opts for collectivity. Her way

of working collaboratively shows empathy: musicians, actors, light engineers

and stylists are co-authors.’ (De kracht van roerloosheid. Geert

Van der Speeten. De Standaard, 6 okt 2020)

COURTESY OF THE ARTIST

2020 — VIDEO, B/W, 16:9, STEREO, BE/NO, 6:30

MUSIC VESSEL

VOCALS AND PERFORMANCE HELGA DAVIS

PHOTOGRAPHY AND LIGHTING KOEN HAUSER

EDITING FAIRUZ GHAMMAM

STYLING LUNE KUIPERS

MAKE-UP AND HAIR ANITA JOLLES

ADDITIONAL VOCALS ALICE ZAWADZKI

SOUND SCENOGRAPHY JOHAN VANDERMAELEN/6 MOON PARRIZAL

CAMERA ASSISTANT EVA CLAUS

LIGHT ASSISTANT JIANNI ELSENHOUT

CREDITS MICHAËL BUSSAER

PRODUCED BY AUGUSTE ORTS

WITH THE SUPPORT OF FLANDERS AUDIOVISUAL FUND, TROMSØ KUNSTFORENING, ON

& FOR PRODUCTION AND DISTRIBUTION, FRIENDS OF AUGUSTE ORTS FUND, VLAAMSE

GEMEENSCHAPSCOMMISSIE, KASK SCHOOL OF ARTS, CAFE BOTANICO BERLIN, ARTS & SCIENCE,

MOUKI MOU, VETRA

THANK YOU ACUD MACHT NEU, BORIS BELAY, THOMAS DE BRABANTER, PEPA DE MAESSCHALCK,

VSEVOLOD KOVALEVSKIJ, RÉMI RUPPRECHT, LEIF MAGNE TANGEN & CHRISTINE STICHER


expo

24

HELEN CAMMOCK. SHOUTING IN WHISPERS. DETAIL. COURTESY: THE ARTIST AND KATE MACGARRY GALLERY


Shouting In Whispers

– Helen Cammock

25

Based on research, found materials and conversations, Cammock creates intersectional

dialogues that look at individual and collective power, questioning

the role of the individual, asking us to consider where we sit within the political

and social spaces we inhabit: ‘I have a role in this, as I believe we all do’.

— Cubitt Gallery on Helen Cammock’s solo exhibition ‘Shouting in Whispers’

N

E

De reeks Shouting in Whispers bestaat uit vijf monochrome prints

waarop statements de toeschouwer aanspreken. Sommige teksten

zijn door Cammock zelf geschreven, andere zijn citaten van schrijvers,

dichters en activisten, waaronder de maatschappijkritische hiphopgroep

Public Enemy (‘This is not a love song’) en journaliste en politiek

activiste Claudia Jones (‘Evocation is a mutual emotion’). De statements

verwijzen naar een emotie, maar ook naar hoe die ervaren of gehoord

wordt. Ze zetten aan tot reflectie, en dagen je uit om ze te testen op

hun waarheidsgehalte.

The series Shouting in Whispers consists of five monochrome prints with

statements that solicit a response from the viewer. Some of the texts are

written by Cammock herself, others are quotes from writers, poets, and

activists including the socially critical hip hop group Public Enemy (‘This

is not a love song’) and journalist and political activist Claudia Jones

(‘Evocation is a mutual emotion’). The statements refer to an emotion, but

also to how these emotions are experienced, and heard by others. They

challenge the viewer to put the statements as hypotheses to the test.

Part of my intent in all of my work circles around empathic engagement

between voices; from the different voices in the projects to the relationships

that emerge with the audience. My work is about the weaving

together of stories.

— Helen Cammock

COURTESY OF THE ARTIST

2017 — 5 MONOCHROME PRINTS, EACH 72 X 102 CM, NO FRAME


expo

26

TOM CALLEMIN. LANDSCAPE STUDY. COURTESY: THE ARTIST


Landscape Study

– Tom Callemin

27

My works can be described as documents of the encounter between the photographer

and the subject, and of the act of fixing a situation for a period of

time. Sometimes the scenery in my studio is left untouched for weeks, simply

remaining in this one moment. Sometimes a model will hold a pose for almost

an hour, while I adjust every wrinkle in the t-shirt, the hair, in this one gesture.

It’s almost like building a sculpture.

— Tom Callemin

VLAKTE VAN NIETS

Zo hard dat het waait – we hoeven niet te praten als jij niet wilt.

Je vouwt de wind tussen je vingers tot een eeuwig wegzwevend vliegtuigje

dat ons een andere ruimte en tijd in laat kijken

tot waar jij op een rotsblok zit met een blik

alsof je je een plek herinnert waar je eindelijk zou kunnen blijven.

We zien

hoe je niet langer beweegt. Er is werkelijk niets in die vlakte.

Als een woestijnroos, zo laag

over laag groeit stilte-als je iets aanraakt, stuift het op.

De wind blaast je haren als een fakkel achter je hoofd.

Het is moeilijk dichterbij te komen.

Je kantelt je bekken, kromt je over je eigen hand.

Je wrijft je duim over je wijsvinger om te zien wat het is,

dat glanzende. Om mij te laten zien wat het is. Als een speekseldraadje.

We hebben het gevoel zo dicht te zijn genaderd

dat het ons had kunnen aanraken.

— Peter Verhelst

COURTESY OF THE ARTIST

2021 — FRAMED INKJETPRINT MOUNTED ON DILITE, 100 X 80 CM

COMMISSIONED BY STUK IN THE CONTEXT OF WIRED FOR EMPATHY (2021)


expo

28

DARIA MARTIN. AT THE THRESHOLD. VIDEO STILL. COURTESY: MAUREEN PALEY


At The Threshold

– Daria Martin

29

I’ve always enjoyed film because of the way it can make objects as well

as people very present and viscerally accessible. And, in a way, they can

render images that almost touch you physically and emotionally, and so

mirror-touch seemed like a model for this, or an inspiration to make images

that were more palpable somehow.

— Daria Martin in an interview with Studio International, jan 2019

N

E

In de 16mm film At The Threshold vertelt Daria Martin het verhaal

van een moeder en haar zoon en de sterke relatie tussen beiden.

Hun intieme huishouden wordt echter verstoord door de komst

van de stiefmoeder van de jongen die hem op zijn verjaardag

komt bezoeken.

De film is een door [Douglas] Sirk geïnspireerd melodrama, dat

een antwoord vormt op de vraag: ‘Kan een moeder te veel empathie

voor haar kind ervaren?’ Het is de tweede van drie korte films die

Daria Martin creëerde naar aanleiding van haar onderzoek naar een

vorm van verhoogde lichamelijke gevoeligheid die spiegel-aanraaksynesthesie

wordt genoemd. Mensen met spiegel-aanrakingsynesthesie

voelen een tastbare sensatie van aanraking op hun

eigen lichaam wanneer ze zien dat een andere persoon, of zelfs

een object, wordt aangeraakt. Sommige synaestheten ervaren ook

spiegelpijn, spiegelbewegingen, spiegelademhaling of zelfs spiegelemotie,

waardoor het delen van ervaringen leidt tot een vervaging

tussen zichzelf en de ander. Martin verwerkte haar bevindingen in de

structuur, dialogen en beelden van At The Threshold, evenals in de

keuze voor 16mm film.

In the 16mm film, At The Threshold, Daria Martin tells the story of a

mother and her son, and the strong relationship between the two of

them. However, their intimate household is disrupted by the arrival of

the boy’s stepmother who comes to visit him on his birthday.

The film is a [Douglas] Sirk-inspired melodrama provoked by

the question: ‘Can a mother experience too much empathy for

her child?’ It is the second of three short films created by Daria

Martin inspired by her research into a form of heightened physical

sensitivity called mirror-touch synaesthesia. People with mirrortouch

feel a palpable sensation of touch on their own bodies when

they see another person, or even an object, being touched. Some

synaesthetes also experience mirror-pain, mirror-movement, mirrorbreathing

or even mirror-emotion – extending the sharing of senses

to a blurring between self and other. Martin aims to capture some


expo

30

DARIA MARTIN. AT THE THRESHOLD. VIDEO STILL. COURTESY: MAUREEN PALEY


31

of these feelings and ideas in the structure, dialogue and images

that form At The Threshold, as well as through its articulation in

the medium of 16mm film.

COURTESY THE ARTIST AND MAUREEN PALEY

2014-2015 — 16MM FILM, 17'30"

CAST ANAMARIA MARINCA, CAROLINA VALDES, MYLES WESTMAN

WRITTEN BY JOSEPH ALFORD, DARIA MARTIN, SIMON STEPHENS DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY

EMMA DALESMAN EDITOR AMY HOUNSELL SOUND EDITOR FRANZISKA TREUTLER COMPOSER

ZEENA PARKINS PRODUCTION P.G. FILM LTD. PRODUCER MARCUS WERNER HED PRODUCTION

MANAGER ISABELLA PALMER PRODUCTION DESIGNER BILLUR TURAN 1 ST ASSISTANT DIRECTOR

JACQUES SIMON FIRST ASSISTANT CAMERA JONI JUTTILAINEN SECOND ASSISTANT CAMERA JOE

MARTIN GRIP TOM NORTH GAFFER GRZEGORZ KRZESZOWIEC SPARKS IONUT APETROAE, NEIL

HAWKINS SOUND MIXER JAKE WHITELEE BOOM OPERATOR JULIET PLUMTRE ART ASSISTANTS

JULIEN MCCONNELL, JIMMY WHEELDON, ORLANDO DIVER, WILLIAM WYLD MYLES’ DRAWINGS FLO

BROOKS CARPENTER ROBIN SHEPHER STILLS PHOTOGRAPHER THIERRY BAL MAKE-UP ARTISTS

SOPHIE SINGH, HANNAH BARNETT RUNNERS: CAROLINE SHARP, FRANCESCA COSTA PERCUSSION

WILLIAM WINANT PERFORMING ON THE LOU HARRISON GAMELAN

THANKS TO MICHAEL BANISSY, TORSTEN BLUME, CHRISTIAN HILLER AND THE WOOD

WORKSHOP, AT THE BAUHAUS DESSAU FOUNDATION, CARYL CHURCHILL, ELINOR CLEGHORN,

CINELAB LONDON, DENISE MARQUES AND DOUG LEDIN AT FOTOKEM, SALLYANNE MCFADDEN,

MASSIMILIANO MOLLONA, NICHOLAS OLIVIERE, PANAVISION, MARK BARKER, OLIVER EVANS,

ANDREW MILLER, AND ZACH FURNISS AT MAUREEN PALEY, LONDON, THE RUSKIN SCHOOL OF ART,

UNIVERSITY OF OXFORD, DANIEL JARAMILLO AT SOUNDNODE, FIONA TORRANCE, JAMIE WARD,

WATERLOO FILM STUDIOS

SPECIAL THANKS TO THOSE ANONYMOUS SYNAESTHETES WHOSE STORIES INSPIRED OUR SCRIPT

FUNDED BY THE BAUHAUS DESSAU FOUNDATION, THE LEVERHULME TRUST, THE WELLCOME TRUST


expo

32

CHARLINE TYBERGHEIN. A FINER ROUTE TO OBLIVION DETAIL © JOERI THIRY


A finer route to oblivion

– Charline Tyberghein

33

Charline Tyberghein’s paintings are neither abstract nor figurative. Their (…)

candid style [is] appealing to the eye, yet they hide a multitude of possible

stories and associations. The works are characterized by a compellingly

poetical visual language and a moving simplicity, leaving enough mystery for

the viewer’s imagination to toy with.

— Tamara Beheydt in Modesty First, a talk with Charline Tyberghein

N

E

A finer route to oblivion is een tweezijdig, in de ruimte hangend, schilderij

van de Belgische kunstenares Charline Tyberghein. Haar visuele

universum wordt bewoond door terugkerende pictogrammen, symbolen

die verschillende betekenissen genereren op basis van hun combinatie,

zoals een persoonlijk alfabet. In zekere zin kan elk schilderij worden opgevat

als een zelfportret. De universele betekenis van de pictogrammen

laat echter ruimte voor de eigen interpretatie van de kijker. Op die manier

is elk beeld evenzeer van Tyberghein als van de kijker. Tybergheins

combinatie van visuele poëzie, humor en tederheid in combinatie met de

trompe l’oeil techniek die diepte creëert in het tweezijdig schilderij resulteert

in een meeslepend tafereel dat je naar binnen trekt en je emotionele

verbeelding prikkelt.

A finer route to oblivion kan gelezen worden als een zoektocht naar

evenwicht in een empathische relatie; hoe ver ga je met iemands ‘hoogteen

dieptepunten’? En is empathie altijd oprecht?

A finer route to oblivion is a two-sided, free hanging, painting by Belgian

artist Charline Tyberghein. Her visual universe is populated by recurring

pictograms, symbols that generate different meanings based on their

combination, much like a personal alphabet. In a sense, each painting

can be understood as a self-portrait. However, the universal meaning

of the pictograms leaves room for the viewer’s own reading. In this way,

each image is as much Tyberghein’s, as it is the viewer’s. Tyberghein’s

combination of her visual poetry, humor and tenderness in combination

with the trompe l’oeil technique creating depth in the two-sided free

hanging painting results in a compelling tableau that draws you in, triggering

your emotional imagination.

A finer route to oblivion can be understood to speak of balances in

empathic relationships; how far do you go with someone’s ‘highs and

lows’? And is empathy always sincere?

COURTESY THE ARTIST

2021 — AIRBRUSH EN ACRYL OP HOUT, 185 X 150 CM

COMMISSIONED BY STUK IN THE CONTEXT OF WIRED FOR EMPATHY (2021)


expo

34

CLAUDIA FONTES. FOREIGNERS. ©BERNARD G MILLS. COURTESY: THE ARTIST


Foreigners

– Claudia Fontes

35

I am fascinated by how creative transpositions amongst language systems,

animals, plants, raw materials and man-made objects facilitate endless opportunities

for meaningful encounters amongst all sorts of agencies.

— Claudia Fontes

N

E

Foreigners bestaat uit een reeks porseleinen sculpturen, de grootte van

een handpalm. Ze stellen twee of meer figuren voor, verwikkeld in een

hartstochtelijke omhelzing. De zichtbare intimiteit van deze omhelzing

verleent de sculpturen een zekere kwetsbaarheid. Dit gevoel wordt

versterkt door Fontes’ keuze van schaal en de zichtbare poreusheid

van de werkjes. Fontes begon haar Foreigners te maken als reactie op

het Engelse landschap; ze werkte met porselein uit Engelse steengroeven

om zichzelf op die manier een stukje Engeland toe te eigenen. Ze

legt verder uit: De keuze van de schaal, het materiaal en de zorg die ik

besteed aan de fragiele creatie, zijn een poging om de geldigheid van het

woord ‘foreigner’, dat in Engeland vaak in pejoratieve en discriminerende

zin wordt gebruikt, in twijfel te trekken. De beeldjes verbeelden processen

van metamorfose en hybridisatie onder de wezens waarmee we dit

bijzondere bio-politieke systeem delen: bomen, planten, rotsen en schimmels.

‘Foreigner’ en ‘Forest’ delen dezelfde wortel, ‘foris’, wat betekent

buiten – buiten het huis, de stad, het land, en buiten ons eigen begrip

van de wereld als mens.

Deze Foreigners zijn een poging om de vraag te stellen wat het is om

een mens te zijn in het bos en met het bos, in plaats van erbuiten. Al snel

evolueerden de individuele figuren tot families van mensachtige figuren

die elkaar omhelsden, versmolten tot een koraal of schuimachtige materie,

alsof ze één werden.

Foreigners are a series of small, palm-sized porcelain sculptures. They

depict two or more figures, wrapped in a passionate embrace. The visible

intimacy of this embrace provides the sculptures with a certain frailty.

This sense of vulnerability is further emphasized by Fontes’ choice of

scale and the visible porousness of the sculptures. Fontes started to

make the series in response to the English landscape, working with porcelain

extracted from English quarries to appropriate a piece of England

for herself. She further explains: The choice of scale, material, and the

care I put in its fragile construction are an attempt to denaturalize and

question the validity of the word ‘foreigner’, used popularly in England

in a pejorative and discriminatory sense. The figurines depict processes

of metamorphosis and hybridisation amongst the creatures we share

this particular bio-political system with: trees, plants, rocks and fungi.


expo

36

‘Foreigner’ and ‘Forest’ share the same root, ‘foris’, which means outside

-outside the house, the city, the country, and outside of our own understanding

of the world as humans.

These Foreigners are an attempt to put out there the question of what

it is to be a person in the forest and with the forest, rather than outside

of it. Soon enough, the individual figures evolved into families of human-like

figures embracing each other, merged into a coral or foam-like

matter, as if becoming one.

COURTESY OF THE ARTIST

2015 TOT 2021 — PORCELAIN SCULPTURES, 25/30 CM


Cura

– Ben Thorp Brown

37

In the beginning, you were clay. we formed you, we made you a body.

we breathed life into you. we cared for you. we designed you to care for

others. we called you human. you called us Cura.

— excerpt from the film Cura

N

De verhouding tussen empathie en architectuur staat centraal in

de film Cura. Het hoofdpersonage van de film is een schildpad

die Cura, de Romeinse godin van de zorg, personifieert. In een

monoloog, ingesproken door de Amerikaanse actrice Joan

La Barbara, vertelt Cura over de teloorgang van empathie en

waarschuwt ze voor de ondergang van de mensheid. De tekst

geschreven door Thorp Brown is zowel gebaseerd op passages uit

de mythologie als op fragmenten uit het werk van de Oostenrijks-

Amerikaanse architect Richard Neutra’s bekendste filosofische

werk Survival by Design (1945). We volgen Cura doorheen de

verschillende ruimtes van het VDL Research House II van Richard

en Dion Neutra aan het Silver Lake Reservoir in Los Angeles. Neutra

staat als architect bekend omwille van zijn therapeutische invulling

van architectuur; in zijn projecten werd elk omgevingselement

zorgvuldig ontworpen om menselijke zintuiglijke en emotionele

reacties op te wekken. Hij zag architectuur niet alleen als een

manier om mensen dichter bij elkaar te brengen maar ook om het

evenwicht tussen mens en natuur te herstellen.

De film Cura maakt deel uit van The Arcadia Center, een installatie

die dienst doet als een soort trainings- en revalidatiecentrum

voor empathie.

E

The film Cura explores the relationship between empathy and

architecture. The protagonist of the film is a tortoise, an incarnation

of Cura, the goddess of care. In a monologue, voiced by American

vocalist Joan La Barbara, Cura talks about the loss of empathy

and warns that this loss will ultimately lead to the demise of the

human race. The text mixes the artist’s writing with mythology and

passages from the Austrian-American architect Richard Neutra’s

main philosophical treatise, Survival by Design (1954). We follow

Cura through the various spaces of Richard and Dion Neutra’s

VDL Research House II at Silver Lake Reservoir in Los Angeles.

Neutra is known for his therapeutic interpretation of architecture;

in his projects, each environmental element was carefully designed

to elicit human sensory and emotional responses. He viewed


expo

38

BEN THORP BROWN. CURA. VIDEO STILL. COURTSEY: THE ARTIST


39

architecture not only as a way to bring people closer together but also

as a way to restore humanity’s balance with nature.

e film is part of The Arcadia Center, an installation operating as an

empathy training and rehabilitation center.

COURTESY OF THE ARTIST

2019 — HD VIDEO, STEREO, 17'34"

CURA JULES THE TORTOISE VOICE OF CURA JOAN LA BARBARA CELLO ETHAN PHILBRICK MUSIC

COMPOSED BY JOAN LA BARBARA & ETHAN PHILBRICK DP TOMASZ WERNER DP JESSICA FISHER

GRIP TOM PENA PRODUCTION ASSISTANT RYAN JEFFERY LOCATION MANAGER PERCY HAVERSON

TORTOISE HANDLER STEVE MEHREN RECORDING ENGINEER JENNIFER RUFFALO SOUND DESIGN

AND MIX TIM KORN COLORIST JEFF SOUSA

COPRODUCTION JEU DE PAUME, PARIS, CAPC MUSÉE D’ART CONTEMPORAIN DE BORDEAUX &

MUSEO AMPARO, PUEBLA. WITH THE SUPPORT OF CREATIVE CAPITAL. © BEN THORP BROWN


expo

40

EVA KOŤÁTKOVÁ. THE MACHINE FOR RESTORING EMPATHY. DETAIL.©SAHIR UGUR EREN. COURTESY: THE ARTIST AND MEYER RIEGGER, BERLIN KARLSRUHE


The Machine For Restoring Empathy

– Eva Kot'átková

41

N

E

Het werk van de Tsjechische kunstenares Eva Koťátková is gebaseerd

op noties van zorg en inclusie en stelt empathie voor als een kracht

waarmee we kunnen handelen en onze wereld kunnen begrijpen. Voor

The Machine for Restoring Empathy ‘stelde [ze] zich een groep mensen

en niet-mensen voor: dieren, planten, zelfs objecten en machines – die

besluiten om op één plek samen te komen, om te delen en samen te

handelen. De machine vertegenwoordigt een ontmoetingsplaats en een

structuur om deze lichamen samen te voegen tot een tijdelijk organisme,

een collectief en ondersteunend lichaam waarin elk element bijdraagt

wat hij/zij/het kan bieden.’ (ArtForum, interview, 7 feb 2020). Het werk

bestaat uit een metalen onderstructuur en aan elkaar genaaide stroken

stof. Het is een soort levend organisme dat dieren, mensen, planten,

objecten en hun onderlinge relaties omvat, en dat geactiveerd wordt door

een performance.

Voorafgaand aan de tentoonstelling nam een groep studenten

van de KU Leuven deel aan een workshop over empathie en mimesis,

georganiseerd door Eva Koťátková en Prof. Nidesh Lawtoo. De workshop

moedigde hen aan om hun empathisch gedrag te verkennen door

persoonlijke geschiedenissen te delen en te verzamelen, en strategieën

tot empathisch gedrag en verhaalvertelling te onderzoeken. Tijdens de

tentoonstelling kunnen bezoekers de installatie binnengaan en naar deze

verhalen luisteren of een gesprek aangaan met de mediatoren die je uitnodigen

om eveneens, voor korte tijd, deel uit te maken van The Machine

for Restoring Empathy.

Eva Koťátková’s work is based on notions of care and inclusion and presents

empathy as a force through which to act and understand our world.

When envisioning The Machine for Restoring Empathy, she ‘imagined a

group of humans and non-humans: animals, plants, even objects and

machines – all deciding to meet in one place to share and act together.

The Machine represents a meeting place and temporary structure to

combine these bodies into one temporary organism, one collective and

supportive body in which each thing contributes whatever he/she/it can

offer.’ (ArtForum, interview, Feb 7, 2020). The work consists of a metal

skeleton and sewn-together strips of fabric. It is a kind of living organism

that encompasses animals, people, plants, objects, and their relationships

to each other, and becomes activated through a performance.

Prior to the exhibition, a group of KU Leuven students participated in

a storytelling workshop about empathy and mimesis, organized by Eva

Koťátková and Prof. Nidesh Lawtoo. The workshop encouraged them

to explore their empathic behaviour by sharing and collecting personal


expo

42

EVA KOŤÁTKOVÁ. THE MACHINE FOR RESTORATING EMPATHY. DETAIL.©SAHIR UGUR EREN. COURTESY:THE ARTIST AND MEYER RIEGGER, BERLIN KARLSRUHE


43

stories as well as strategies to tell and share a story or express empathy

towards others which were subsequently included in The Machine for

Restoring Empathy. During the exhibition, visitors can enter the installation

and listen to these stories or engage in a conversation with mediators,

inviting you to become part of The Machine for Restoring Empathy

even if just for a short while.

COURTESY OF THE ARTIST AND GALLERY MEYER RIEGGER

2019 — MIXED MEDIA, PERFORMANCE AND INSTALLATION

THIS NEW ITERATION OF THE MACHINE FOR RESTORING EMPATHY IS A STUK-

KU LEUVEN CO-PRODUCTION, AND IS DEVELOPED IN CLOSE COLLABORATION WITH

PROF. NIDESH LAWTOO (KU LEUVEN, INSTITUTE OF PHILOSOPHY)


expo

44

ELLIOTT ERWITT. TEMPER TANTRUMS. © ELLIOTT ERWITT. MAGNUM PHOTOS


Temper Tantrums

– Elliott Erwitt

45

N Amerikaans fotograaf Elliott Erwitt nam de foto Temper Tantrums in 1981

in hun appartement in New York. Het beeld waarin zijn dochters Sasha

en Amy een centrale rol spelen, geeft inzicht in een herkenbaar huiselijk

tafereel en roept meteen de vraag op met wie je het meeste meeleeft.

Het vermogen om met één beeld universele vragen te stellen, maakt

Erwitts werk tijdloos. Op de vraag of hij zijn foto’s beschouwt als klassiekers,

antwoordde Erwitt ooit: ‘Over mijn beelden heb ik geen mening. Het

decor in oude foto’s mag dan zichtbaar ‘verouderd’ zijn, dat is slechts

bijzaak. Het gaat over de mensen, de emoties, en die zijn van alle tijden’.

Erwitt, die met zijn carrière van ruim zeventig jaar geldt als een van de

grootste fotografen van de voorbije eeuw, staat bekend om zijn iconische

en humoristische zwart-wit beelden. Terwijl hij foto’s nam van beroemde

figuren zoals Richard Nixon, Che Guevara, en Jackie Kennedy, wordt het

merendeel van zijn beeldarchief bevolkt door kinderen en dieren.

E

American photographer Elliott Erwitt shot Temper Tantrums in 1981 in

their apartment in New York. The image in which his daughters, Sasha

and Amy, play the lead role, depicts a homely and all too familiar scene,

immediately raising the question with who one empathises the most.

The capacity to ask universal questions with one image makes Erwitt’s

work timeless. Asked if he considers his photographs to be classics,

Erwitt once replied, ‘I have no opinion about my images. The scenery in

old photographs may be visibly ‘outdated,’ but that is only secondary. It’s

about the people, the emotions, and those are of all times’.

Erwitt, who has had a long and distinguished career as a commercial

photographer and photojournalist, is best known for his iconic and

humoristic black-white photography. While capturing some of the most

famous persons of the 20 th century, such as Richard Nixon, Che Guevara,

and Jackie Kennedy, the majority of Erwitt’s images are populated with

children and animals.

COURTESY OF THE ARTIST AND MAGNUM PHOTOS

1981 — DIGITAL REPRODUCTION FROM ANALOGUE IMAGE, PRINT SIZE: 30 X 40 INCH (76,2 × 101,6 CM)


expo

46

ANAGRAM. THE COLLIDER. © NICHON GLERUM. COURTESY: THE ARTIST


The Collider

– Anagram

47

Anagram’s new project is one big mindfuck of vulnerability,

dancing lines and chocolate bars.

— VICE

N

E

Enter The Collider.

Een intieme meeslepende ervaring die macht, wederzijdse afhankelijkheid

en de ruimte tussen mensen onderzoekt. De ervaring vertelt

het verhaal van een fictieve machine – gebouwd om de mysteries van

menselijke relaties te ontcijferen. Het werkt als de deeltjesversneller in

CERN, maar in plaats van atomen, laat het mensen tegen elkaar opbotsen.

De machine heeft als doel om het onzichtbare materiaal dat tussen

mensen doorgaat te identificeren en te begrijpen. De bijtende, verrukkelijke

en mysterieuze materie die ons samenhoudt en uit elkaar trekt.

Om deel te nemen aan de ervaring, moet je door het hart van de

machine gaan. Gemaakt voor twee personen tegelijk, wordt elke persoon

meegenomen op een speelse reis door een gebouwde set waarin VR en

andere rekwisieten zijn verwerkt.

Enter The Collider.

An intimate immersive experience exploring power, dependency and

the space between people. The experience tells the story of a fictional

machine – built to decode the mysteries of human relationships. It operates

like the Large Hadron Collider at CERN – except, instead of atoms, it

hurls people against each other. This machine is on a mission to identify

and understand the invisible material that passes between us. The corrosive,

delightful, and mysterious matter that keeps us together and pulls

us apart.

To participate in the experience, you must pass through the heart of

the machine. Created for two people at time, each person is guided along

a playful journey through a built set that incorporates VR and other props.

COURTESY OF THE ARTIST

PRODUCER / DIRECTOR / WRITER TEAM AMY ROSE, MAY ABDALLA DEVELOPERS CLARICE HILTON,

MIKE GOLEMBEWSKI SET DESIGN SYNNOVE FREDERICKS ANIMATION BARRY GENE MURPHY

INTERACTIVE SET DETAIL PETE BENNETT SOUND AND MUSIC AARON CUPPLES, BRIGITTE HART

SUPPORTED BY NATIONAL FILM BOARD OF CANADA INTERACTIVE, THE DIGITAL CATAPULT CREATIVE

XR FUND / ARTS COUNCIL ENGLAND / NATIONAL THEATRE IMMERSIVE STORYTELLING STUDIO.

WINNER OF BEST IMMERSIVE ARTWORK AT SANDBOX IMMERSIVE IN CHINA (2019), PART OF VENICE

FILM FESTIVAL ‘BEST OF’ VR FOR 2019 AND SELECTED FOR THE DIGITAL DOZEN BREAKTHROUGHS

IN DIGITAL STORYTELLING BY COLUMBIA UNIVERSITY.


expo

48

SUZANNE LACY. THE CIRCLE AND THE SQUARE. INSTALLATION VIEW. COURTESY: THE ARTIST


The Circle and The Square

– Suzanne Lacy

49

I don’t believe that artists change the world at all. I think that artists are part

of a social change movement. And they offer charismatic and participatory

help. And my projects are really good for building capacity, in a person or in a

group of people. So we want them both to understand their relationship, past,

present and future to this space, [and] that they have some role in redevelopment

and regeneration.

— Suzanne Lacy, a-n

N

E

The Circle and the Square is een meerdelige filminstallatie over de

relaties tussen de blanke en Pakistaanse gemeenschappen in de streek

van Pendle in Lancashire, Engeland. Textielarbeiders uit deze verschillende

gemeenschappen werkten jaren zij aan zij in de katoenweverij

van Brierfield. Na de sluiting van de molen verloor de streek echter een

plaats waar de verschillende culturen konden samenkomen. Het verlies

van de molen als ontmoetingsplaats leidde tot de situatie van vandaag

waarbij de twee gemeenschappen eerder gescheiden leven van elkaar.

The Circle and the Square is de neerslag van een tweejarig project van

Suzanne Lacy in opdracht van Super Slow Way, en in samenwerking met

de bevolking van Pendle in Noordwest-Engeland en lokale organisaties

In Situ, The Free Spiritual Centre, Building Bridges Pendle en Brierfield

Action in the Community.

De filminstallatie documenteert een driedaagse performance die

plaatsvond in september 2016 toen de katoenfabriek Brierfield Mill, die

sinds de sluiting in 2007 in verval was geraakt, opnieuw geopend werd

voor de gemeenschap. Vrijwilligers gaven rondleidingen in de fabriek,

interviewden inwoners over het verleden en de toekomst van de regio,

en organiseerden o.a. een reünie voor de arbeiders die er werkten. Het

project culmineerde in een dagvullende performance met Dhikr en

Shape Note gezangen en een banket voor 500 inwoners, de grootste

bijeenkomst in de fabriek sinds de deuren werden gesloten.

De installatie verkent verder de verweven geschiedenis van arbeid en

migratie in Noordwest-Engeland aan de hand van o.a. een tijdlijn, een

documentaire over de productie achter de schermen, en een videoprojectie

van twee voormalige arbeiders die hun ervaringen over het werken

in de fabriek beschrijven.

The Circle and the Square is a multipart film installation that explores

the relations between the white and Pakistani communities who live in

the area of Pendle, Lancashire. Skilled textile workers of these different

communities used to work side-by-side in the cotton-weaving mill of

Brierfield but after the mill’s closure, the area lost a common meeting


expo

50

SUZANNE LACY. THE CIRCLE AND THE SQUARE. INSTALLATION VIEW. COURTESY: THE ARTIST


51

ground, resulting in the present-day situation in which former employees

still live locally but cease to mix. The work is the culmination of a

two-year project, commissioned by Super Slow Way, which Suzanne Lacy

created in collaboration with the people of Pendle in Northwest England,

and local organisations In Situ, The Free Spiritual Centre, Building

Bridges Pendle and Brierfield Action in the Community.

The film installation documents a three-day performance that took

place in September 2016 when the Brierfield Mill, a cotton mill sitting in

disrepair since its closure in 2007, was once again open to the community.

Volunteers led tours of the mill, interviewed residents on the past

and future of the region, and organised a mill-workers’ reunion and other

events. The project culminated in a day-long performance featuring

Dhikr chanting and Shape Note Singing. The Circle and the Square represents

the work of many residents in the community including conversations,

collaborations, organisational capacity-building, and the largest

gathering at the mill since its doors were closed, as 500 residents sat

down to dinner together.

Exploring the intertwined histories of labour and migration in northwest

England, the installation continues with a video projection featuring

two former millworkers describing their experiences working in the mills,

a timeline, and a behind the scenes production documentary.

THE CIRCLE AND THE SQUARE, 2016

— PERFORMANCE, VIDEO INSTALLATION, TWO-YEAR PROJECT, THREE-DAY PERFORMANCE,

ONE-WEEK VIDEO INSTALLATION

COURTESY THE ARTIST

VIDEO PROJECTION MARK THOMAS, SOUP INC.

PRINCIPAL CREATIVE COLLABORATORS RAUF BASHIR, PAUL HARTLEY, MASSIMILIANO MOLLONA,

LAURIE PEAKE, RON PEN, MARK THOMAS, SOUP INC.

INTERVIEWS MASSIMILIANO MOLLONA, ELENA ADORNI, GRAHAM KAY,

MUSICIANS JULIAN EVANS, HUSSNAIN HANIF, HANNAH LAND, JENNIFER REID, CATH TYLER

COMMUNITY ENGAGEMENT NAHEED ASHRAF, ZOYA BHATTI, LYNN BLACKBURN, TAYEBA BUTT,

KATIE NOLAN, UZMA RAZIQ, BUSHRA YAQUOOB

DESIGN SOURCE CREATIVE

DOCUMENTATION HUCKLEBERRY FILMS, SOUP, INC.

COLLABORATING ORGANISATIONS IN-SITU, FREE SPIRITUAL CENTRE, BUILDING BRIDGES PENDLE,

SOUP COLLECTIVE

COMMISSIONED BY SUPER SLOW WAY


expo

52

ALEXANDRA LEYRE MEIN. MYOFIBRIL. COURTESY: THE ARTIST


Myofibril: Asymptotic | The kiss/Qubla |

Refraction

– Alexandra Leyre Mein

53

Het werk van Alexandra Leyre Mein ontspringt uit een paradox. Ze is even

gefascineerd door de zoektocht naar hoe de andere voor te stellen en te omvatten,

als door de onbereikbaarheid ervan. (…). Het is vergelijkbaar met een

dans waarin men plotseling een stukje van de essentie van de ander ontdekt,

maar op het moment dat men dit probeert te omvatten, breekt de illusie.

Dus de enige manier om hier een blijvende glimp van op te vangen, is door in

beweging te blijven

— artist statement

N

E

De beeldenreeks Myofibril van Alexandra Leyre Mein ontstond als reactie

op de golf van aanslagen in Europa. Meer algemeen, kunnen de beelden

gezien worden als een toenaderingspoging om de oorsprong van het

onbegrip of de onwetendheid van de andere, en onszelf, te omvatten. De

sculpturen doen denken aan twee lichamen die tegenover elkaar staan

als trotse territoriale dieren; zichzelf op de meest imposante manier tonend

om de andere te intimideren. Tegelijkertijd, bewegen ze naar elkaar

toe als in een ontluikende omhelzing, zich bewust van de precariteit van

hun gedeelde basis. Het onvoltooide aspect versterkt het gevoel dat de

sculpturen nog steeds in groei zijn en terzelfdertijd ook uiteen beginnen

te vallen. Deze dualiteit van interpretatie staat centraal in de manier

waarop Leyre Mein haar werk relateert aan de diepgewortelde emoties,

worstelingen en spanningen van het leven.

The Myofibril sculpture series by Alexandra Leyre Mein were created in

response to the wave of attacks in Europe. More generally, the sculptures

can be understood as an attempt to grasp the origins of the ignorance or

misunderstanding of the other, and ourselves. The sculptures are reminiscent

of two bodies facing each other as proud territorial animals; displaying

themselves in the most imposing way to intimidate the other. At the

same time, they move toward each other as if in a cautious embrace, aware

of the precarity of their shared base. The unfinished aspect reinforces the

sense that the sculptures are still growing and at the same time already

begin to fall apart. This ambiguity is central to the way Leyre Mein relates

her work to the deeply rooted emotions, struggles and tensions of life.

COURTESY OF THE ARTIST

2014 — MYOFIBRIL ASYMPTOTE — HYDROSTONE, MESH WIRE, CLOTH, METAL AND FOUND STOOL —

60 X 66 X 168 CM / 2021 — MYOFIBRIL THE KISS/QUBLA — HYDROSTONE, MESH WIRE, CLOTH, METAL

AND FOUND STOOL — 78 X 54 X 198CM / 2021 — MYOFIBRIL REFRACTION — HYDROSTONE, MESH

WIRE, CLOTH, METAL AND CHAIR — 63 X 80 X 172 CM

MYOFIBRIL THE KISS/QUBLA AND MYOFIBRIL REFRACTION WERE COMMISSIONED BY STUK IN THE

CONTEXT OF WIRED FOR EMPATHY (2021)


expo

54

FRANCESCA GRILLI. SPARKS. INSTALLATION VIEW. ©NADA ZGANK. COURTESY: THE ARTIST


Glare (Sparks 2021 & Rays)

– Francesca Grilli

55

I am interested in the sense of responsibility, which I put in the children’s

hands, in their firm belief in their visions and in their ideas of the future. The

action contains a profound sense of education, of the idea of the performance

as a magical and necessary act. I believe in a utopia-in- the-making

as a social objective, even if it remains a wonderful and intangible, incomprehensible

product.

— Francesca Grilli on Sparks

N

E

In de tentoonstelling Wired for Empathy presenteert Francesca Grilli

voor de eerste keer de video-installatie RAYS samen met de performance

SPARKS 2021 als totaalproject onder de titel GLARE.

RAYS is een single channel video waarin we een groep kinderen volgen

op hun dwaaltocht doorheen een verlaten school en theatergebouw.

Terwijl ze op verkenning gaan, ontdekken ze één voor één een soort pet

die hen vreemd, maar tegelijkertijd vertrouwd voorkomt. Met de pet op

onthullen de kinderen zich als orakels die de handpalm van een volwassene

lezen en hen iets vertellen over hun toekomst. De petten, als een

reeks sculpturen, vervolledigen de video-installatie.

SPARKS 2021 is een performance die wordt voorafgegaan door een

workshop, waarin de gangbare machtsrelatie tussen kind en volwassene

op zijn kop gezet wordt. Het is gebaseerd op een kleine maar revolutionaire

daad: De lezing van onze toekomst wordt in de handen van kinderen

gelegd, als een gebaar van hoop, en een breuk met het verleden.

Na enkele workshopdagen met de kunstenares Francesca Grilli en de

dichteres Azzurra D’Agostino, begeleidt een groep kinderen uit de buurt

een groep volwassenen in de tentoonstellingsruimte. Eén voor één en

slechts één keer, nodigen ze een volwassene uit om hun handpalm te laten

lezen. Zo starten de kinderen een open, onthullend en interpreterend

proces waarbij ze al reflecterend hun toekomstvisie uitdrukken.

In deze voorstelling van SPARKS 2021 wordt het contact tussen de

handpalmen vervangen door een kleine zaklantaarn; licht wordt zo een

element van ongrijpbare overdracht dat de schitterende kracht – de

sparks – van een kind vergroot, en het gezamenlijk spel in magie hult.

In STUK zullen de voorstellingen plaatsvinden in de namiddagen van 26

en 27 juni, in de tentoonstellingsruimtes van Atelier 1 en 2. Op de daaraan

voorafgaande tentoonstellingsdata kan je een installatieversie van

het werk zien.

In Wired for Empathy, Francesca Grilli presents GLARE for the first time;

a project that involves both the video installation RAYS as well as the

performance SPARKS 2021.


expo

56

RAYS is a single channel video in which we follow a group of children,

roaming through a deserted school and theatre building. As they follow

their course throughout the building, one by one, they discover a cap

which seems strangely familiar to them. When they put it on, the children

reveal themselves as newly trained clairvoyants, each engaging in a palm

reading session with an adult. The hats, as a series of sculptures, complement

the installation presentation of RAYS.

SPARKS 2021 is a performance preceded by a workshop, in which the

power relations between child and adult are turned upside down. It is

based on a small but revolutionary act: consigning in the hands of children

the reading of our future as a gesture of hope and rupture with the past.

After an elaborate workshop with the artist Francesca Grilli and the poet

Azzurra D’Agostino, a group of local children accompanies a group of

adults inside the exhibition space. There, they can read their hands, one at

a time and once only, thus activating an open revelatory and interpretative

process, where they themselves are the makers of visions and reflections.

In this edition of SPARKS 2021, the element of touch is replaced by a

small flashlight; transforming light into an element of intangible transmission,

augmenting a child’s illuminating power – its sparks – and

cloaking the shared game in magic.

In STUK, the performances will take place in the afternoons of June

26 th and June 27 th in the exhibition spaces of Atelier 1 and 2. In the exhibition

dates prior, the visitor will be able to see an installation version

of the work.


57

SPARKS 2021

COURTESY THE ARTIST

FRANCESCA GRILLI, SPARKS 2021

AZZURRA D’AGOSTINO WORDS BENNO STEINEGGER MOVEMENTS ROBERTO RETTURA SOUND

PAOLA VILLANI RESIN SCULPTURES REALIZATION ROBERTO ATZORI ASSISTANT SET DESIGN

CHIARA MASSARI PRODUCER GIULIA TRAVERSI DIFFUSION AND COMMUNICATION CHIARA FAVA

ADMINISTRATION

SPARKS 2021 WISHES TO THANK FOR THEIR SUPPORT DURING ITS JOURNEY SANTARCANGELO

FESTIVAL (SANTARCANGELO, IT); WELCOME TO THE VILLAGE (LEEUWARDEN, NL); SAAL BIENNAAL

(TALLIN, ET); WORKSPACEBRUSSELS (BRUXELLES, BE)

PROMOTED BY CONTEMPORARY LOCUS PROJECT PARTNER: CORPOCELESTE_C.C.00#

DESTINATION MUSEUM GAMEC, MODERN AND CONTEMPORARY ART GALLERY, BERGAMO

CULTURAL PARTNERS: GAMEC, MODERN AND CONTEMPORARY ART GALLERY, BERGAMO,

ASSOCIAZIONE TEATRO DI ROMA, RASSEGNA BUFFALO, MACRO MUSEUM OF CONTEMPORARY

ART OF ROME; BASE-MILANO, MILAN; BUDA, KORTRIJK; GENDER BENDER FESTIVAL, BOLOGNA;

IMMAGINARE ORLANDO, BERGAMO; KAAITHEATER, BRUXELLES; KUNST MERANO / MERANO ARTE,

MERANO; LEVEL FIVE ARTISTIC ECOLOGY, BRUXELLES; MACTE — MUSEO DI ARTE CONTEMPORANEA

DI TERMOLI; MAXXI L’AQUILA, L’AQUILA; NETWERK AALST, AALST; RUPERT, VILNIUS;

SNAPORAZVEREIN, SAMADEN; STUK ARTS CENTER, LEUVEN, WORKSPACEBRUSSELS, BRUSSELS.

RAYS

COURTESY THE ARTIST AND UMBERTO DI MARINO, NAPLES

2021 — MONO CHANNEL HD VIDEO — 14:00

2021 — 13 RESIN CAP SCULPTURES ON 4 BENCHES, DIFFERENT SIZES

LUCA MATTEI CO-DIRECTION AND EDITING LUCA CASAVOLA DOP DONIA MASSOUD SCRIPT

SUPERVISOR AZZURRA D’AGOSTINO VIDEO SCRIPT BENNO STEINEGGER CHILDREN TRAINING

LUCIA PALLADINO CHILDREN TRAINING GIUSEPPE IELASI SOUND DESIGN PAOLA VILLANI RESIN

SCULPTURES REALIZATION ROBERTO ATZORI ASSISTANT SET DESIGN ACHIEL VAN DEN ABBEELE

SOUND TECHNICIAN JORN PLUCIENICZAK VIDEO PRODUCTION IRENA RADMANOVICH STYLING

OSCAR BRIOU TRANSLATION BEIT ASBL TRANSLATION GIULIA TRAVERSI — CORPOCELESTE

DIFFUSION AND COMMUNICATION CHIARA FAVA — CORPOCELESTE LOGISTIC AND ORGANIZATION

DOROTHEE DASSY — WORKSPACEBRUSSELS PRODUCTION AND ADMINISTRATION KAROLIEN

CHROMIAK SET PHOTOS

CHILDREN AGATA LUCE ANDREOTTA GRILLI, ADAM AZHARI, SARAH BERWOUTS, KAMIEL FAYET

SANTANA, NIEL GAASBEEK, ADAM SMILANSKY, LÉO VANDENPLAS WE ARE GLAD TO THANK YOU

THE PARENTS OF THE CHILDREN FOR THEIR PARTICIPATION IN RAYS. SPECIAL THANKS TO MERYEM

LAKHOUITE, ELENA SARNO, OFER SMILANSKY.


expo

58

UGO RONDINONE. THANX 4 NOTHING. INSTALLATION VIEW. ©VIC FRANKOWSKI. COURTESY: STUDIO RONDINONE


Thanx 4 Nothing

– Ugo Rondinone

59

N

E

Thanx 4 nothing is een multi-channel video in zwart-wit beelden die hulde

brengt aan John Giorno, invloedrijk Amerikaans dichter en overleden

partner van Ugo Rondinone.

Het werk toont de Amerikaanse dichter die, in maatpak en op blote

voeten op de lege scène van het Palais des Glaces theater in Parijs, het

titelgedicht voordraagt. Geschreven op zijn zeventigste verjaardag in

2006, en opgevat als een uitgebreide en brede uiting van dankbaarheid

aan ‘iedereen voor alles,’ kijkt Giorno’s poëtische monoloog terug op zijn

leven met openhartig inzicht en humor, reflecterend op liefdes en verlies,

vrienden en vijanden, seks en drugs, depressie en spiritueel aanvaarden.

(Ralph Rugoff, Hayward Gallery, 2016).

STUK presenteert het werk als een installatie op twee schermen in

een black box theater, waarin de film in zwart-wit, de soundtrack en de

ritmische intonatie van John Giorno’s stem zorgen voor een immersieve

ervaring. Het is een ruimte om in te blijven hangen, en te genieten van dit

prachtig persoonlijk relaas, dat ook op bijzondere wijze inzicht geeft in de

New Yorkse kunstscene van de afgelopen decennia.

Thanx 4 nothing is a multi-channel video installation that pays tribute

to Ugo Rondinone’s late husband, John Giorno. The work presents the

American poet, in a suit and bare feet on the empty stage of the Palais

des Glaces theatre in Paris, performing the titular poem. Written on

his seventieth birthday in 2006, and framed as an extended and wideranging

expression of gratitude to ‘everyone for everything,’ Giorno’s

poetic monologue looks back over his life with frank insight and humour,

reflecting on loves and losses, friends and enemies, sex and drugs, depression

and spiritual acceptance. (Ralph Rugoff, Hayward Gallery, 2016).

The installation in STUK presents the work as a dual-screen installation

in a black box theater, creating an immersive environment through

the use of black-and-white film, minimalist score, and the rhythmic

intonations of Giorno’s own voice. It is a space to linger in, and enjoy this

remarkable personal narrative, which at the same time provides a very

particular insight into the New York art scene of the past few decades.

COURTESY THE ARTIST AND GLADSTONE GALLERY

2015 — 16:9, 2 SCREENS, STEREO SOUND, 24:14


expo

60

PETER AERS. THE PAIN OF OTHERS. ©MELISSA MABESOONE. COURTESY: THE ARTIST


The Pain of Others

– Peter Aers

61

Het resultaat is dat we aan het eind van de middag veranderd zijn in deze

omgang met andermans pijn, zo toont de slotopstelling. Dat is belangrijk,

want er staat meer op het spel dan het slagen van een voorstelling. Als twaalf

onbekenden gedurende twee uur bereid zijn tot spreken, luisteren, nuanceren

en van standpunt veranderen, dan is er misschien toch nog hoop voor het

overleven van dat kostbare begrip ‘empathie’.

— Evelyne Coussens in De Morgen (07.10.18)

N

Hoe kunnen we pijn van anderen vatten en begrijpen?

In The Pain of Others neemt theatermaker en filosoof Peter Aers

ons mee in een wereld waar denken en spreken over pijn een plaats

krijgt. Na interviews en gesprekken met wetenschappers, futurologen,

psychiaters, dansers, volwassenen en kinderen die psychisch en fysiek

lijden, stellen hij en Erika Sprey in de performance enkele radicale

vragen: kunnen individuele ervaringen van pijn gedeeld worden met een

grotere gemeenschap? Verandert de wijze waarop we over pijn spreken

de manier waarop we pijn ervaren? En wat met de pijn van

de afwezige?

Met zijn gespreksperformances creëert Peter Aers eigenzinnig werk

op de grens tussen theater, participatie en reflectie. Met een open en

nieuwsgierige blik organiseert hij oefeningen in dialoog, waarbij de

relatie met het publiek centraal staat. The Pain of Others is het vierde

luik in de reeks Everything Depends on How a Thing is Thought, waarin

Peter onderzoekt op welke manier we spreken in een gemeenschap en

welke rol macht, ethiek en esthetiek daarbij kunnen spelen.

De performance (180') vindt plaats op donderdag 24 juni en vrijdag

25 juni van 19:00 tot 22:00, en zaterdag 26 juni en zondag 27 juni van

14:00 tot 17:00 in HAL 5. Tickets via www.artefact-festival.be

E

How can we grasp and understand the pain of others?

In the conversational piece The Pain of Others, loosely referring to

Susan Sontag’s famous essay, theater maker and philosopher Peter

Aers invites us to make room for different ways in which we could

think and talk about pain. After many interviews and discussions with

scientists, dancers, futurologists, psychiatrists, adults and children

suffering from psychological and physical illnesses, he and Erika Sprey

pose some incisive questions: can such an individual experience as

pain be shared with a larger community? Does talking about pain

actually change our experience of pain? And what about the pain of

the absent?


expo

62

PETER AERS. THE PAIN OF OTHERS MAPPING. COURTESY: THE ARTIST


63

In his conversational performances, Peter creates work at the intersection

of theater, participation and reflection. The Pain of Others is

the fourth part of Aers’ tetralogy Everything Depends on How a Thing

is Thought, in which the relationship between the individual and the

community is explored by a unique set of conversational performances

that evoke a quiet moment to stand still and reflect on the role of

power, ethics and aesthetics within the dialogue.

The performance (180') takes place on Thursday 24 June and Friday 25

June from 7 pm to 10 pm, and Saturday 26 June and Sunday 27 June

from 2 pm to 5 pm in HAL 5. Tickets via www.artefact-festival.be

COURTESY THE ARTIST

CONCEPT PETER AERS

CREATION PETER AERS, ERIKA SPREY, BART CAPELLE, MELISSA MABESOONE,

KRIS VAN OUDENHOVE

PRODUCTION FAMKE DHONT

WITH THE SUPPORT OF VOORUIT, KAAP, WORKSPACEBRUSSELS, THE FLEMISH COMMUNITY

THANKS TO WINNY ANG, AMY DE SCHUTTER, MACARIUS BASISSCHOOL, KASK EN HEIKE

LANGSDORF, EEF CORNELISSEN, AND OTHERS.


64


wired for empathy

65

sound more

lectures,

junior &

guided tours


sound

66

FARIDA AMADOU © LAURENT ORSEAU


wired for empathy

67

N Geïnspireerd door het festivalthema

Wired for Empathy

onderzoekt Artefact Sound hoe

samen muziek beleven ons

meer empathisch kan maken.

Het hoofdzakelijk Belgische

programma focust op verrassende

samenwerkingen, zoals

tussen Slumberland en Sainkho

Namtchylak, of Will Guthrie en

Mette Ingvartsen. Daarnaast

snakken heel wat artiesten om

eindelijk in première te gaan

of hun nieuwe album voor te

stellen voor publiek, zoals Zwerm,

Pak Yan Lau en Benjamin Abel

Meirhaeghe. Ten slotte is er ook

een audiowandeling en een podcast

om op andere manieren in

het thema te duiken.

E Inspired by the festival theme

Wired for Empathy, Artefact

Sound explores how experiencing

music together can make us

more empathetic. The mainly

Belgian program focuses on

surprising collaborations, such

as between Slumberland and

Sainkho Namtchylak, or Will

Guthrie and Mette Ingvartsen. In

addition, many artists are eager

to finally premiere or present

their new album to the public,

such as Zwerm, Pak Yan Lau

and Benjamin Abel Meirhaeghe.

Finally, there is also an audio

walk and a podcast to dive into

the theme in other ways.

10.06

Geoffrey Burton &

Sarah Yu Zeebroek

Benjamin Abel & The

Unrequired Love – Spectacles

15.06

Slumberland &

Sainkho Namtchylak

Pak Yan Lau – Bakunawa

18.06

Farida Amadou

Zwerm – Great Expectations

22.06

Maika Garnica &

Ans Mertens – Interlude

Ghost Tropic (film) + live

soundtrack by Brecht Ameel

23 & 24.06

Will Guthrie &

Mette Ingvartsen

– All Around

10 - 27.06

SAMENKLANK: podcast over

muziek en menselijkheid

Velma Spell –

Constellation Audio Walk


sound

68

Geoffrey Burton & Sarah Yu Zeebroek

Benjamin Abel & The Unrequired Love –

Spectacles

N Première van het zinderende liefdesritueel

Spectacles, waarin operette,

elektronica en dans versmelten, naast

een audiovisuele performance van

gitarist Geoffrey Burton en kunstenaar

Sarah Yu Zeebroek.

Gitarist Geoffrey Burton en kunstenaar

Sarah Yu Zeebroek zijn al langer

elkaars levensgezellen maar besloten

nu om ook samen een performance

te maken. Daarbij versmelten de

tegendraadse gitaarmuziek van Burton

met de surrealistische vormentaal van

Zeebroek. De muziek komt uit Burtons

debuutalbum Me Te Podia (2020).

Zeebroek vertrekt dan weer van tekeningen

en vormen die ze manipuleert

met oude overheadprojectoren.

Contratenor en operaregisseur

Benjamin Abel Meirhaeghe en

muzikant Laurens Mariën slaan

de handen in elkaar voor een

performance- concert dat schippert

tussen een spektakel en een liefdesritueel.

Bipolaire sferen, operateske

dada blues punkpop, een hoge stem,

donkere beats en theatraliteit maken

de lente in dit groots intiem spektakel.

Samen met danser Hanako Hayakawa

en schrijver Louise van den Eede

koesteren ze de hoop op een andere

samenleving, waar spektakels een

bevrijdende oerkracht hebben, waar

alle mogelijke gedaanten van liefde

van kostuum wisselen.

E Premiere of the sizzling love ritual

Spectacles, which fuses operetta,

electronics and dance, alongside an

audiovisual performance by guitarist

Geoffrey Burton and artist Sarah Yu

Zeebroek.

Guitarist Geoffrey Burton and artist

Sarah Yu Zeebroek are life partners,

but have now decided to make a

performance together. They blend

Burton’s wayward guitar sounds with

the surrealistic visuals of Zeebroek.

The music comes from Burton’s debut

album Me Te Podia (2020). Zeebroek

starts from drawings and shapes

that she manipulates with overhead

projectors.

Countertenor and opera director

Benjamin Abel Meirhaeghe and

producer Laurens Mariën are joining

forces for a performance-concert that

balances between a spectacle and

a love ritual. Bipolar atmospheres,

operatic dada blues punk-pop, a high

voice, dark beats and theatricality

characterize this grand intimate spectacle.

Together with dancer Hanako

Hayakawa and writer Louise van den

Eede they cherish the hope for a

different society, in which spectacles

have a liberating power, where all possible

forms of love change costumes.

CONCERT

DO 10 JUN 21

STUK SOETEZAAL


wired for empathy

69

Slumberland & Sainkho Namtchylak

Pak Yan Lau – Bakunawa

N Release show van Bakunawa, het

nieuwe ensemblewerk van Pak Yan

Lau, naast samenwerking tussen

Slumberland en de Tuvaanse stemkunstenaar

Sainkho Namtchylak.

Jochem Baelus a.k.a. Slumberland

construeerde een nieuwe klankinstallatie.

Hierbij vertrok hij van de karakteristieken

van de menselijke stem en

vertaalde hij dit naar zijn mechanische

instrumenten. Met dit instrumentarium

treedt hij in dialoog met de Tuvaanse

stemkunstenaar Sainkho Namtchylak.

Zij maakte zich de techniek van de

keelzang eigen alvorens ze begon te

experimenteren met speciale stemtechnieken.

Een unieke combinatie

van artiesten die voor het eerst samen

te horen zal zijn.

De Belgische componist en multiinstrumentalist

Pak Yan Lau stelt

haar nieuwe project Bakunawa voor,

een ensemblewerk voor vijf muzikanten.

Verwacht een vol podium met

speelgoedpiano’s, metalen buizen,

harp, percussie en elektronica. De

composities zelf zijn geïnspireerd

door Aziatische rituele muziek (zoals

gamelan), ambient en minimal music

– denk Philip Glass en Eliane Radigue.

Weetje: Bakunawa is een slangachtige

draak uit de Filipijnen. Om haar weg te

jagen, spelen mensen luid op potten

en pannen.

E Release show of Bakunawa, the

new ensemble work by Pak Yan Lau,

alongside collaboration between

Slumberland and Tuvaluan voice artist

Sainkho Namtchylak.

Jochem Baelus a.k.a. Slumberland

constructed a new sound installation.

He started from the characteristics of

the human voice and how to translate

this to his mechanical instruments.

With these instruments he will enter

into dialogue with the Tuvan voice artist

Sainkho Namtchylak. She mastered

the technique of throat singing before

she started experimenting with special

vocal techniques. A unique combination

of artists that will be heard

together for the first time.

Belgian composer and multiinstrumentalist

Pak Yan Lau presents

her new project Bakunawa, an ensemble

work for five musicians. Expect a

full stage with toy pianos, metal pipes,

harp, percussion and electronics.

The compositions themselves are

inspired by Asian ritual music (such

as gamelan), ambient and minimal

music – think Philip Glass and Eliane

Radigue. Fact: Bakunawa is a snakelike

dragon from the Philippines. To

scare her away, people play loudly on

pots and pans.

CONCERT

DI 15 JUN 21

STUK SOETEZAAL

I.S.M. CORTIZONA


sound

70

GEOFFREY BURTON & SARAH YU ZEEBROEK © GILLES HELSEN

BENJAMIN ABEL & THE UNREQUIRED LOVE © JORRE JANSSENS


wired for empathy

71

PAK YAN LAU © LAURENT ORSEAU


sound

72

Farida Amadou

Zwerm – Great Expectations

N Elektrisch gitaarkwartet Zwerm

(mét drummer Karen Willems) presenteert

hun nieuwe album Great

Expectations, naast avontuurlijke

basklanken van Farida Amadou.

Farida Amadou is één van de

meest opwindende jonge stemmen in

de Europese vrije improvisatiescène.

Niet voor niets speelde ze al samen

met namen als Thurston Moore

en Steven Noble. Ze bespeelt de

basgitaar zoals niemand anders dat

doet: ongepolijst, metalig qua timbre

en met een felle nadruk op ritme en

textuur. De laatste tijd experimenteert

ze meer en meer met effecten en

elektronica, wat resulteert in gelaagde

en harmonische drones.

Het elektrische gitaarkwartet

Zwerm sloopt al sinds 2007 de muren

tussen avant garde rock en hedendaags

klassiek. Ze combineren als

geen ander klanken en stijlen uit de

underground met de virtuositeit en

zin voor compositie van geschoolde

gitaristen.

Voor hun nieuwe album Great

Expectations (2020) ging Zwerm aan

het experimenteren met microtonaliteit.

Ook deden ze een beroep op

drummer Karen Willems om een laag

percussie toe te voegen. Dit allemaal

onder het alziend oog van producer

Rudy Trouvé. Het resultaat is een album

vol contrasten: van welluidend tot

wrang, van ritmische grooves tot fluisterende

klankkleuren, van elektrische

gitaar tot Oosterse snaarinstrumenten.

E Electric guitar quartet Zwerm

(with drummer Karen Willems)

presents their new album Great

Expectations, alongside experimental

bass sounds by Farida Amadou.

Farida Amadou is one of the

most exciting young voices in the

European free improvisation scene.

She has already collaborated with

musicians like Thurston Moore and

Steven Noble. Amadou plays the

bass guitar like no one else does:

unpolished, with a metallic timbre

and a strong emphasis on rhythm.

Recently she has been experimenting

with effects and electronics, further

resulting in layered, harmonic drones.

The electric guitar quartet Zwerm

has been demolishing the walls between

avant garde rock and contemporary

classical music since 2007. Like

no other they combine sounds and

styles from the underground with the

virtuosity and sense of composition of

skilled guitarists.

For their new album Great

Expectations (2020), Zwerm wanted

to experiment with microtonality. They

also called upon drummer Karen

Willems to add a layer of percussion.

All this under the all-seeing eye of

producer Rudy Trouvé. The result

is an album full of contrasts: from

consonant to harsch, from rhythmic

grooves to whispering timbres, from

the electric guitar to Eastern stringed

instruments.

CONCERT

VR 18 JUN 21

STUK SOETEZAAL


wired for empathy

73

Ghost Tropic (film) + live soundtrack

by Brecht Ameel

Maika Garnica & Ans Mertens – Interlude

N Magisch filmportret van Brussel

by night met live begeleiding van

gitarist Brecht Ameel, naast verstilde

klankvideo van Maika Garnica en

Ans Mertens.

Ghost Tropic is de derde speelfilm

van Bas Devos. De film belicht het

nachtelijke Brussel als een intimistisch

dromenland, met schoonheid op zelfs

de meest donkere plekjes. Een warme

stadssymfonie die de menselijke kant

van onze grootstad toont. De soundtrack

van gitarist Brecht Ameel is

minstens zo mooi als de film zelf. Zijn

breekbare en verstilde composities

voor resonator guitar resoneren prachtig

met het magische nachtportret dat

Ghost Tropic is.

‘Resonantie is de schaduw van geluid,’

die gedachte ging door het hoofd

van kunstenaar Maika Garnica bij een

bezoek aan het Woonzorgcentrum

Immaculata in Edegem. Zoals een

schaduw veroorzaakt wordt door licht,

zo ontstaat resonantie bij het maken

van geluid. Garnica nam filmmaker Ans

Mertens onder de arm en samen ondervonden

ze dat resonantie ook een

maatschappelijke betekenis kan hebben:

hoe resoneren de levens van een

oudere generatie in de samenleving en

bij een jongere generatie? Het resultaat

is een korte, verstilde klankvideo waarin

de keramische klankobjecten van

Garnica centraal staan, hun vormen,

schaduwen en klanken.

FICTIEFILM / 2019 / DUUR: 1:25 / BELGIË

REGIE BAS DEVOS CAST SAADIA BENTAÏEB,

NORA DARI, MAAIKE NEUVILLE, E.A.

DIALOGEN FRANS, NEDERLANDS

ONDERTITELING NEDERLANDS

E Magical film portrait of Brussels

by night with live accompaniment

by guitarist Brecht Ameel, alongside

hushed sound video by Maika Garnica

and Ans Mertens.

Ghost Tropic is Bas Devos’ third

film. The film highlights Brussels by

night as an intimate dreamland, with

beauty in even the darkest places. A

warm urban symphony that shows the

human side of our metropolis.

The soundtrack by guitarist Brecht

Ameel is at least as beautiful as the

film itself. His fragile and hushed compositions

for resonator guitar resonate

beautifully with the magical night

portrait that is Ghost Tropic.

‘Resonance is the shadow of

sound,’ that thought went through

the head of artist Maika Garnica

when visiting the Residential Care

Center Immaculata in Edegem. Just as

a shadow is caused by light, resonance

is created when making sound.

Garnica took filmmaker Ans Mertens

under her wing and together they

discovered that resonance can also

have a social meaning: how do the

lives of an older generation resonate in

society and with a younger generation?

The result is a short, quiet sound video

that focuses on Garnica’s ceramic

sound objects, their forms, shadows

and sounds.

FILMCONCERT

DI 22 JUN 21

STUK ZED

I.S.M. FONK


sound

74

GHOST TROPIC (VIDEO STILL)

MAIKA GARNICA & ANS MERTENS — INTERLUDE


wired for empathy

75

WILL GUTHRIE & METTE INGVARTSEN — ALL AROUND © HANS MEIJER


sound

76

Will Guthrie & Mette Ingvartsen –

All Around

N Met minimale en repetitieve

bewegingen, ritme en snelheid nemen

drummer Will Guthrie en choreografe

Mette Ingvartsen het publiek mee op

een extatische trip.

All Around is het resultaat van

een ontmoeting tussen drummer Will

Guthrie en choreografe/danseres

Mette Ingvartsen. Het publiek omringt

het speelvlak, waarin het drumstel,

een bewegende lichtinstallatie en

de lichamen van de performers de

confrontatie met elkaar aangaan.

Draaiingen, ritme en snelheid zijn de

belangrijkste componenten van een

performance die opbouwt tot een

extatische trance.

Will Guthrie is een Australische

drummer / percussionist, gevestigd in

Parijs. Hij speelt solo en in verschillende

bands, en maakt gebruik van

verschillende combinaties van drums,

percussie, versterking en elektronica.

Mette Ingvartsen is een Deense

choreografe en danseres, gevestigd

in Brussel. In haar hybride praktijk

combineert ze dans en beweging met

andere disciplines, zoals beeldende

kunst, technologie, taal en theorie.

PERFORMANCE WILL GUTHRIE & METTE

INGVARTSEN LICHTONTWERP & TECHNISCHE

LEIDING HANS MEIJER DRAMATURGIE BOJANA

CVEJIC PRODUCTIEASSISTENTIE JOEY NG

PRODUCTIE METTE INGVARTSEN / GREAT

INVESTMENT VZW MET DE STEUN VAN

KUNSTENWERKPLAATS PIANOFABRIEK

(BRUSSEL) MET FINANCIËLE STEUN VAN

DE VLAAMSE OVERHEID, DE VLAAMSE

GEMEENSCHAPSCOMMISSIE VAN HET BRUSSELS

HOOFDSTEDELIJKE GEWEST & DE DEENSE

KUNSTRAAD

E By using a minimal and repetitive

vocabulary, rhythm and speed, drummer

Will Guthrie and choreographer

Mette Ingvartsen take the audience on

an ecstatic journey.

All Around is the result of an

encounter between drummer Will

Guthrie and choreographer/dancer

Mette Ingvartsen. The audience encircles

a performance space inhabited

by a drum kit, a moving light and the

performers’ bodies. By using a minimal

and repetitive vocabulary, spinning

and turning, rhythm and speed

become the main components of a

performance that drives towards an

ecstatic and trance-like intensity.

Will Guthrie is an Australian drummer/percussionist

living in France. He

plays solo and in several bands, using

different combinations of drums,

percussion, amplification and electronics.

Mette Ingvartsen is a Danish

choreographer and dancer, living in

Brussels. Her work is characterized

by hybridity and engages in extending

choreographic practices by combining

dance and movement with other domains

such as visual art, technology,

language and theory.

PERFORMANCE

WO 23 & DO 24 JUN 21

STUK SOETEZAAL


wired for empathy

77

Het Audio Atelier –

SAMENKLANK: Een podcast over

muziek en menselijkheid

N Naar aanleiding van Artefact

Sound maakte Het Audio Atelier een

podcast in drie afleveringen over

muziek en menselijkheid.

Muziek is meer dan alleen mooi. In

muziek leren we wie we zijn en waar

we toe in staat zijn. En het is ook

een cruciaal ingrediënt voor verbondenheid

en wederzijdse afstemming.

Daarom zingen we luidkeels You’ll never

walk alone in het stadion, voelen

we ons verwant met andere fans van

onze favoriete artiest, en is een orkest

als geheel veel meer dan elke muzikant

op zich. Samen muziek maken of

beluisteren geeft ons het gevoel thuis

te komen.

In deze driedelige podcast gaat

podcast-maakster Eva Moeraert op

zoek naar de link tussen muziek en

menselijkheid. Sander Lambrecht

ondersteunde haar met muziek en

sounddesign. Deze podcast is gemaakt

om te luisteren met koptelefoon.

E On the occasion of Artefact Sound,

Het Audio Atelier made a podcast

in three episodes about music and

humanness.

Music is more than just beautiful.

In music, we learn who we are and

what we are capable of. And it's also a

crucial ingredient for connection and

mutual aligning. That's why we loudly

sing You'll Never Walk Alone in a football

stadium, why we feel connected to

other fans of our favourite artist, and

why an orchestra as a whole is much

more than every individual musician.

Making or listening to music together

gives us the feeling of coming home.

In this podcast in three parts,

podcast maker Eva Moeraert looks for

the link between music and humanity.

Sander Lambrecht supported her with

music and sound design. This podcast

is made to listen with headphones.

EEN PODCAST VAN HET AUDIO ATELIER

VOOR STUK — I.H.K.V. ARTEFACT SOUND

2021. MET DE STEMMEN VAN RENÉ

JACOBS, SAARTJE DE MUYNCK, BEN VAN

CRANENBURGH, PIETER-JAN MAES, RUDI

D’HOOGE, LISA VEREERTBRUGGHEN,

BENJAMIN ABEL MEIRHAEGHE EN

LAURENS MARIËN HET AUDIO ATELIER IS

EVA MOERAERT, SANDER LAMBRECHT EN

MAAIKE VERSTRAETE

PODCAST

AFLEVERING 1 RESONANTIE / AFLEVERING

2 HARMONIE / AFLEVERING 3 EMPATHIE

NEDERLANDS GESPROKEN


sound

78

VELMA SPELL © CHE GO EUN


wired for empathy

79

Velma Spell –

Constellation Audio Walk

N Audiowandeling door de straten

van Leuven, in kaart gebracht via sterrenbeelden,

op zoek naar relaties tussen

planeet Aarde en het universum.

Velma Spell is het alter ego van

geluidskunstenaars Liew Niyomkarn

en Inne Eysermans. Het duo maakte

in opdracht van STUK een constellatie

audiowandeling door de straten van

Leuven die zich richt op manieren van

kijken en luisteren in het universum.

Elke wandeling neemt de vorm aan

van een sterrenbeeld. Kies 1 sterrenbeeld

uit en volg de route terwijl

je naar de audio track luistert. De wandeling

duurt ongeveer 30 minuten.

Vanuit het Artefact thema ‘Wired

for Empathy’ verkennen Liew en Inne

in hun audiowandeling wetenschap,

kosmologie en de relatie tussen

aardbewoners en het universum. Door

chaos en harmonie op te sporen en

te traceren, beginnend vanuit Leuven

richting de ruimte en terug naar onze

planeet Aarde.

E An audio walk through the streets

of Leuven, mapped in animal zodiac

signs, in search for relationships between

planet Earth and outer space.

Velma Spell is the alter ego of

sound artists Liew Niyomkarn and Inne

Eysermans. Commissioned by STUK,

the duo make a constellation audio

walk through the streets of Leuven

which focuses on ways of looking and

listening in the universe. Each walk has

the shape of a constellation. Choose 1

constellation and follow the route while

listening to the audio track. The walk

takes about 30 minutes.

Based on the Artefact theme ‘Wired

for Empathy’, Liew and Inne explore

cosmology and earthlings’ relation

with the universe. By tracking and

tracing chaos and harmony, starting

from Leuven towards outer space and

back to our planet Earth.

STEMMEN DR. FIORELLA TERENZI, DR.

SHREEYA SHETYE, DR. JAN EYSERMANS,

PROFESSOR MANUEL AALBERS

GELUID NASA, LIGO, IOWA UNIVERSITY,

CHANDRA HARVARD, MOUNT STROMLO

OBSERVATORY

AUDIO WALK

DOORLOPEND

START: STUK GEVEL NAAMSESTRAAT

BRENG JE SMARTPHONE &

HOOFDTELEFOON MEE


80


wired for empathy

81

more

lectures,

junior &

guided tours


more

82

TEAM ONE. COURTESY: ANOUK DE CLERCQ


wired for empathy

83

ARTIST TALK

Anouk De Clercq

LEZING — DEBAT

Elke Plovie &

Sam Pless:

Zorgzame Buurten

N Gefascineerd door dat wat achter

de ‘realiteit’ ligt of tussen het zichtbare

en de verbeelding, vindt het werk van

Anouk De Clercq (°1971, BE) een vorm

in film, video, en tekst. Haar recent

werk is gebaseerd op het utopische

idee van ‘radicale empathie’.

In deze artist talk gaat De Clercq

dieper in op haar praktijk en de

videoinstallatie One. Naast een film,

een performance, een protestsong,

een oproep tot actie, een belofte … is

One een uitnodiging om complexiteit

te omarmen en in onze wereld te staan

met passend levendig gevoel.

E Fascinated by what lies behind

‘reality or in between the visible and

the imaginary, the work of Anouk De

Clercq (°1971, BE) takes the shape

of film, video and text. Her recent

work is based on the utopian idea of

‘radical empathy’.

In this artist talk, De Clercq provides

an insight into her practice and

the video installation One. Besides a

film, a performance, a 21 st century protest

song, a call to action, a pledge …

One is an invitation to embrace complexity

and attend to our world with a

befitting vibrancy of feeling.

MA 14 JUN 21

19:00

STUK AUDITORIUM

NEDERLANDS

GRATIS, RESERVATIE VERPLICHT

I.S.M SLAC, MAAKT DEEL UIT

VAN LET’S TALK LEUVEN

N Veel mensen zorgen voor elkaar, en

dat gebeurt steeds meer als ‘zorgzame

buurten’. Spontane burenhulp en

buurtcomités zijn bottom-up actief

zorgzaam bezig, maar ook de overheid

stimuleert top-down de ontwikkeling

van zorgzame buurten. Gestoeld op

de resultaten van het praktijkgerichte

wetenschappelijk onderzoek

Zorgzame Buurten gaan Elke Plovie

en Sam Pless, beide onderzoekers

aan hogeschool UCLL, dieper in op

de uitdagingen bij het samen zorg

dragen in een buurt. Ze verbinden die

uitdagingen met enkele werken uit de

tentoonstelling.

E Many people care for each other,

and this is increasingly happening as

a ‘caring neighborhood’. Spontaneous

neighbourly help and neighbourhood

committees are actively engaged in

caring bottom-up, but the government

also stimulates top-down the development

of caring neighbourhoods. Based

on the results of the practice-oriented

scientific research entitled Caring

Neighborhoods [Zorgzame Buurten],

Elke Plovie and Sam Pless, both researchers

at UCLL, go deeper into the

challenges of providing care together

in a neighborhood, and link these

challenges to a selection of works in

the exhibition.

DO 17 JUN 21

14:00

STUK AUDITORIUM

NEDERLANDS

GRATIS, RESERVATIE VERPLICHT


more

84

LECTURE

Nidesh Lawtoo

The Mimetic Foundations of Empathy

N Empathie wordt vaak beperkt tot

een moreel gevoel, maar wat als het

menselijk vermogen om ‘zich in te

leven’ aan de kern raakt van esthetische

ervaringen en misschien zelfs

levenservaringen in het algemeen?

In het kader van het project Homo

Mimeticus neemt Prof. Nidesh Lawtoo

de tentoonstelling Wired for Empathy

als startpunt om de menselijke

neiging tot mimetische/empathische

ervaringen te herbekijken. Immers,

meerdere factoren, van Theodor Lipps’

concept van Einfühlung (‘invoelen’),

waaruit het begrip ‘empathie’ is

voortgekomen, tot de recente ontdekking

van ‘spiegelneuronen’, lijken er

inderdaad op te wijzen dat de mens

‘bedraad is voor empathie.’

In zijn lezing onderzoekt Prof.

Lawtoo hoe de kunstwerken in deze

tentoonstelling de wereld niet simpelweg

weergeven vanop een autonome

en ongeïnteresseerde afstand.

Integendeel, ze moedigen ons aan om,

met al onze zintuigen, te experimenteren

met de gedeelde affecten die onszelf

en anderen, geesten en lichamen,

mensen en niet-mensen, ervaringen

in het leven en artistieke ervaringen,

verbinden en ontkoppelen.

E Empathy is often restricted to a

moral feeling, but what if the human

ability to ‘feel into’ others goes to the

palpitating heart of aesthetic and,

perhaps, life experiences in general?

Part of the project Homo

Mimeticus, Prof. Nidesh Lawtoo takes

the exhibition as a timely occasion

to reconsider a human propensity

for mimetic/empathic experiences

that are increasingly recognized as

central to aesthetics (from aisthēsis,

‘sensation’). From Theodor Lipps’s

concept of Einfühlung (‘feeling into’),

out of which the concept of ‘empathy’

was born, to the recent discovery

of ‘mirror neurons,’ there are indeed

multiple indications that humans are

‘wired for empathy.’

This talk explores how the artworks

animating this exhibition do not simply

represent the world from an autonomous

and disinterested distance.

Rather, they encourage us to experiment

with all our senses the shared

affects that both connect and disconnect

self and others, minds and bodies,

humans and nonhumans, experiences

in life and artistic experiences.

THIS PROJECT HAS RECEIVED FUNDING

FROM THE EUROPEAN RESEARCH COUNCIL

(ERC) UNDER THE EUROPEAN UNION’S

HORIZON 2020 RESEARCH AND INNOVATION

PROGRAMME (GRANT AGREEMENT N°716181)

MA 21 JUN 21

20:00

STUK AUDITORIUM

ENGELS

GRATIS, RESERVATIE VERPLICHT


wired for empathy

85

LECTURE — LESSEN VOOR DE XXI STE EEUW

Rudi D’Hooge – Waar komt onze empathie

vandaan en waarom?

N In zijn les voor de XXI ste eeuw gaat

Prof. Rudi D’Hooge vanuit het domein

van de evolutionaire psychologie aan

de slag met volgende vraag: waar komt

(ons gevoel voor) menselijke empathie

vandaan, en waarom?

Na een korte kadering van het

begrip empathie en aanverwante concepten,

neemt Prof. D’Hooge je mee

doorheen de wondere wereld van de

menselijke hersenen. Onze hersenen

spelen niet alleen een belangrijke rol

in het empathisch vermogen, maar zijn

ook zo verschillend van andere diersoorten,

dat er een evolutionair voordeel

moet zijn dat verklaart waarom

dit zo is. Doorheen de les positioneert

Prof. D’Hooge zijn stellingen binnen,

tussen en af en toe in tegenstelling tot

de geschriften van o.a. Frans De Waal,

Michael Tomasello, Richard Leakey en

Sarah Blaffer Hrdy.

Prof. Rudi D’Hooge is gewoon hoogleraar

aan de Faculteit Psychologie en

Pedagogische Wetenschappen van

de KU Leuven. Hij is tevens hoofd van

het Laboratorium voor Biologische

Psychologie, en lid van LBI —

KU Leuven Breininstituut.

E In his ‘lecture for the XXI st century’,

Prof. Rudi D’Hooge attacks the

following question from the field of

evolutionary psychology: where does

our (feeling for) human empathy come

from? And why?

After a short definition of the term

empathy and its related concepts,

prof. D’Hooge takes you on a journey

through the wondrous world of the

human brain. Our brain does not only

play an important role in our capacity

for empathy, it also differs significantly

from other species, to the extent that

there must have been an evolutionary

advantage to explain this. Throughout

his lecture, Prof. D’Hooge builds up his

argument positioning himself alongside

and sometimes in opposition to

the writings of a.o. Frans De Waal,

Michael Tomasello, Richard Leakey

and Sarah Blaffer Hrdy.

Prof. Rudi D’Hooge is Full Professor at

the KU Leuven Faculty of Psychology

and Educational Sciences. He is

also the Head of the Laboratory for

Biological Psychology and a member

of LBI — KU Leuven Brain Institute.

ONLINE TE BEKIJKEN

VIA ARTEFACT-FESTIVAL.BE

LIVE OPGENOMEN OP MA 22 FEB


more

86

© JOERI THIRY


wired for empathy

87

JUNIOR — WORKSHOP

Wired for Slam met

Soukaïna Bennani

JUNIOR

Voelspriet

expowijzer

N Het neerpennen van je gedachten

is een individueel proces. Je schrijft wat

in je zit. Jouw verhalen en gedichten,

je schrijft ze van je af. Je vertrouwt het

blad je diepste geheimen toe. Maar

wat als jij je verhalen toevertrouwt aan

iemand anders dan een vel papier? We

transformeren het individuele schrijfproces

naar een collectief proces. We

gaan van ‘ik schrijf dus ik ben’, naar ‘wij

schrijven dus wij zijn’. Collectief schrijven

betekent ook collectief luisteren.

Naast schrijven, leren we dus ook onze

gedichten voordragen en hoe we naar

elkaars gedichten kunnen luisteren.

Ben jij gebeten door poëzie en woord?

Schrijf je dan in.

E Writing down your thoughts is an

individual process. You write what is in

you. Your stories and poems, you write

them off. You entrust the sheet with

your deepest secrets. But what if you

entrust your stories to someone else

than a sheet of paper? We transform

the individual writing process into a

collective one. We go from 'I write therefore

I am' to 'we write therefore we are'.

Collective writing also means collective

listening. So besides writing, we also

learn to recite our poems and especially

how we can listen to each other’s recitals.

Are you bitten by poetry and words?

Then sign up for this workshop.

N In deze gids staan allerlei opdrachten

waarmee kinderen zelf de tentoonstelling

kunnen ontdekken. Heb jij al

eens geprobeerd je in de schoenen van

iemand anders te plaatsen? Hoe ver

reikt ons inlevingsvermogen? Kunnen

we meevoelen met dieren en planten?

Dit zijn enkele vragen waarmee onze

jonge bezoekers aan de slag gaan in de

Voelspriet, de expowijzer van dit jaar.

E In this guide you'll find all kinds

of assignments for your children

to discover the exhibition on their

own. Did you ever try to walk a mile

in someone else's shoes? How far

does our compassion reach? Are we

able to empathize with animals and

plants? These are some of the questions

we ask our youngest visitors in

'de Voelspriet'.

ZA 19 JUN

10:00 - 17:00

STUK ENSEMBLEZAAL

9 - 12 JAAR

VOERTAAL: NEDERLANDS

INSCHRIJVEN: TICKETS.TRILL.BE

IN SAMENWERKING MET TRILL

GRATIS VERKRIJGBAAR

AAN HET STUK ONTHAAL

TAAL: NEDERLANDS


more

88

© JOERI THIRY


wired for empathy

89

RONDLEIDING

Wired for Empathy

N Dit jaar nodigen we je uit om de

tentoonstelling op andere manieren

te ontdekken.

Naast onze reguliere en familierondleidingen,

bieden we deze editie o.a.

ook een ontspannende blokpauze en

slow down momenten aan. Tijdens ons

‘Blokske Om’ loodsen we de blokkende

studenten door de highlights

van de expo om te eindigen in het

STUKcafé. Wij trakteren het eerste

rondje! Bij het ‘slow down’ moment

is onthaasten het sleutelwoord. We

focussen op een bepaald werk in de

expo en gaan in gesprek over de kijkervaring

en het werk.

Daarnaast kan je gebruik maken

van audioguides met audiodescriptie

bij je expobezoek of een rondleiding

reserveren met een tolk Vlaamse

Gebarentaal.

Ontdek je graag de werken in de

tentoonstelling vanuit de invalshoek

van evolutionaire biologie, dan is Prof.

Rudi D’Hooge je ideale gids. Ook

Prof. Gerard Govers, vicerector Groep

Wetenschap en Technologie neemt je

graag mee op expertenrondleiding.

E This year we invite you to discover

the exhibition in different ways.

Next to the regular guided tours and

guided tours for families, we offer

new experiences, such as a relaxing

study break or a slow down moment.

During 'Blokske Om' we guide students

preparing for their exams through the

highlights of the exhibition and we end

in STUKcafé – the first drink is on us!

The 'slow down' moment is all about

taking your time. We focus on a specific

work in the exhibition and have a conversation

about the viewing experience

and the work.

New on offer are the audio guides

with audio description of the artworks,

or you can book a guided tour with a

Flemish sign language interpreter.

If you want to view the exhibition

from an evolutionary biologist's

perspective, prof. Rudi D'Hooge is

your perfect guide. And prof. Gerard

Govers, vice rector of the Group

Science and Technologie, also takes

you on an expert guided tour.



wired for empathy

91

bio


bio

92

KHALED BARAKEH

°1976, SYRIË

N Khaled Barakeh is een Syrische

conceptuele kunstenaar en cultureel

activist. Gedreven door sociale

onrechtvaardigheid, benadert Barakeh

zijn creatieve praktijk als een instrument

voor maatschappelijke verandering;

hij manipuleert alledaagse visuele

en culturele toetsstenen om stagnerende

machtsstructuren zichtbaar

te maken en te ondermijnen. In de

afgelopen jaren hebben zijn projecten

zich o.a. verdiept in de beeldvorming

van slachtoffers van conflicten in media,

gemeenschappen verdeeld door

politieke strijd, en de integratie dynamiek

van vluchtelingen. Naast Studio

Khaled Barakeh, opgericht in 2017

in Berlijn, initieerde Barakeh tevens

CoCulture e.V, – een non-profitorganisatie

die zich toelegt op het aankaarten

en aanpakken van de uitdagingen

van ontheemde cultuurwerkers en

-producenten in het Midden-Oosten,

Europa en daarbuiten.

Het werk van Khaled Barakeh

werd recent tentoongesteld in o.a.

Künstlerhaus Stuttgart, de 11e

Biënnale van Shanghai, SALT Istanbul,

Frankfurter Kunstverein, Artspace

Nieuw-Zeeland, Busan Biënnale, het

Museum für Kunst und Gewerbe

in Hamburg, en in verschillende

andere internationale galleries en

kunstinstellingen. Barakeh studeerde

af aan de Faculty of Fine Arts in

Damascus in 2005 en ontving zijn

MFA van de Funen Art Academy in

Odense, Denemarken, in 2010. In 2013

vervolledigde hij zijn studie aan de

Städelschule Art Academy in Frankfurt

a.M. Hij woont en werkt in Berlijn.

E Khaled Barakeh is a Syrian conceptual

artist and cultural activist. Driven

by his observations of longstanding

social injustice, Barakeh approaches

creative practice as a tool for societal

change; manipulating commonplace

visual and cultural touchstones to

expose and undermine stagnant power

structures. In recent years, his projects

have delved into the media’s portrayal

of victims of conflict, once cohesive

communities divided by political strife,

and the dynamics of integration for

refugees. Alongside Studio Khaled

Barakeh, he also initiated coculture

e.V in 2017 – a non-for-profit umbrella

organisation with a suite of initiatives

that leverage artistic thinking to directly

address issues of contemporary

mass migration, and challenges faced

by displaced cultural producers in the

Middle East, Europe, and beyond.

Khaled Barakeh’s work has been

exhibited at Künstlerhaus Stuttgart,

The 11th Shanghai Biennale, Salt

Istanbul, The Frankfurter Kunstverein,

Artspace New Zealand, The Busan

Biennale, The Museum für Kunst und

Gewerbe Hamburg, and many other

international venues and institutions.

He graduated from the Faculty of Fine

Arts in Damascus in 2005 and received

his MFA from Funen Art Academy in

Odense, Denmark, in 2010. In 2013,

he completed a Meisterschuler study

at the Städelschule Art Academy in

Frankfurt a.M., Germany. He lives and

works in Berlin.

• khaledbarakeh.com

ANOUK DE CLERCQ

°1971, GENT, BELGIË

N Anouk De Clercq verkent in haar

praktijk het potentieel van de audiovisuele

taal om mogelijke werelden te

creëren. Gefascineerd door dat wat

achter de ‘realiteit’ ligt of tussen het

zichtbare en de verbeelding, vindt haar

werk een vorm in film, video, en tekst.

Meer recent groeit haar werk vanuit het


wired for empathy

93

utopische idee van ‘radicale empathie’.

Het werk van De Clercq werd reeds

tentoongesteld in o.a. Tate Modern,

Centre Pompidou, Museo Nacional

Centro de Arte Reina Sofia, MAXXI,

Centre d’Art Contemporain Genève,

Ars Electronica en het Internationale

Film Festival Rotterdam, en werd

bekroond met verschillende prijzen,

waaronder de Illy Prize op Art Brussels

in 2005 en de Prix Ars Electronica

Honorary Mention in 2014. Anouk De

Clercq is verbonden als gastdocent

aan de afdeling Mediakunst van de

Koninklijke Academie voor Schone

Kunsten van Gent. Ze is een van de

oprichters van Auguste Orts, een

productie- en distributieplatform van

kunstenaarsfilms.

E Anouk De Clercq explores in her

practice the potential of audiovisual

language to create possible worlds.

Fascinated by what lies behind ‘reality’

or in between the visible and the

imaginary, her work takes the shape

of film, video and text. Her recent

work is based on the utopian idea of

‘radical empathy’.

The work of Anouk De Clercq

has been shown in Tate Modern,

Centre Pompidou, Museo Nacional

Centro de Arte Reina Sofia, MAXXI,

Centre d’Art Contemporain Genève,

International Film Festival Rotterdam,

Ars Electronica, among others, and

received several awards, including

the Illy Prize at Art Brussels in 2005

and a Prix Ars Electronica Honorary

Mention in 2014. Anouk De Clercq is a

guest professor at the School of Arts/

University College Ghent and a founding

member of Auguste Orts.

• portapak.be

HELEN CAMMOCK

°1970, STAFFORDSHIRE,

VERENIGD KONINKRIJK

N De praktijk van de Britse kunstenares

Helen Cammock omvat bewegend

beeld, fotografie, tekst, poëzie,

performance, prentkunst en installatie.

Ze is geïnteresseerd in geschiedenissen,

auteurschap, het vertellen van

verhalen en opgraven van niet-gehoorde,

uitgesloten en vergeten stemmen;

ze verbindt vaak sociale en politiek

situaties met eigen geschriften, literatuur,

poëzie, filosofische en andere

gevonden teksten.

Het werk van Cammock werd

getoond in solo- en groepstentoonstellingen

in o.a. Whitechapel

Gallery, Maramotti Collection, Turner

Contemporary Margate, Hamburg

Kunsthalle en Kunsthaus Bregenz. Op

de agenda staan toekomstige solotentoonstellingen

en presentaties in

Touchstones Rochdale Museum and

Gallery, Serpentine Galleries, Oakville

Galleries Toronto, STUK Leuven, en

Kestner Gessellschaft Hannover.

Helen Cammock won samen met drie

andere kunstenaars de Turner Prize

2019 en was de winnaar van de 7 de

Max Mara Art Prize for Women. Ze

woont en werkt in Brighton en Londen,

en wordt vertegenwoordigd door Kate

MacGarry, London.

E Helen Cammock works across

moving image, photography, writing,

poetry, performance, printmaking and

installation. She is interested in histories,

authorship, storytelling and the

excavation of unheard, excluded and

buried voices, often mapping her own

writing, literature, poetry, philosophical

and other found texts onto social and

political situations.

Her work has been presented in

solo and group exhibitions around

the globe including Whitechapel


bio

94

Gallery, Maramotti Collection, Turner

Contemporary Margate, Hamburg

Kunsthalle and Kunsthaus Bregenz.

Upcoming solo exhibitions and presentations

are scheduled to take place

in Touchstones Rochdale Museum and

Gallery, Serpentine Galleries, Oakville

Galleries Toronto, STUK Leuven, and

Kestner Gesellschaft Hannover. Helen

Cammock was the joint winner of the

Turner Prize 2019 and the winner of

the 7 th Max Mara Art Prize for Women.

She lives and works in Brighton and

London, and is represented by Kate

MacGarry, London.

• helencammock.co.uk

TOM CALLEMIN

°1991, OOSTENDE, BELGIË

N Tom Callemin is een Belgisch

beeldend kunstenaar die voornamelijk

werkt met fotografie en film. In zijn

praktijk bevraagt hij wat het fotografisch

medium zichtbaar kan maken, en

wat verborgen blijft achter de blik van

de lens. Welke situaties ontstaan voor

en door de camera, en wat vertellen

deze situaties ons over de daad van

de waarneming en het medium zelf?

Callemin zoekt geen beelden in de

werkelijkheid, maar probeert situaties

te construeren waarin elk detail van

het beeld aanwezig is. De werken van

Tom Callemin werden reeds tentoongesteld

in FoMU, België in 2015 en in

De Brakke Grond, Nederland in 2016

en werden opgenomen in verschillende

nationale en internationale groepstentoonstellingen.

Zijn videowerken werden

getoond aan o.a. Redcat Los Angeles,

Berlinale, Festival du nouveau cinéma

Montréal en Kaunas International Film

Festival. In 2015 ontving hij de Prix

Levallois en in 2017 werd hij genomineerd

voor de Unseen Talent Award.

Sinds 2019 is Callemin als artistiek

onderzoeker verbonden aan KASK &

Conservatorium, de gezamenlijk School

of Arts van HOGENT en Howest. Hij

woont en werkt in Gent, België.

E Tom Callemin is a Belgian visual

artist working predominantly in

photography and film. In his practice,

he questions what the photographic

medium can render visible and what

remains hidden beneath the gaze of

the lens. What types of situations

does the camera evoke, and what

can these situations tell us about the

act of observation and the medium

itself? Callemin seeks no images in

reality, but rather tries to construct

situations in which every detail of the

image is provided.

The works of Tom Callemin were

on view at FoMu (BE, 2015) and De

Brakke Grond (NL, 2016) and were

included in several national and international

group shows. His videoworks

have been screened at Redcat Los

Angeles, Berlinale, Festival du nouveau

cinéma Montréal, Kaunas International

Film Festival, among others. Callemin

received the Prix Levallois in 2015 and

was nominated for the Unseen Talent

Award in 2017. Since 2019 he is affiliated

as artistic researcher to KASK

& Conservatorium, the school of arts

of HOGENT and Howest. He lives and

works in Ghent, Belgium.

• tomcallemin.com

DARIA MARTIN

°1973, SAN FRANCISCO,

VERENIGDE STATEN

N Daria Martin is een kunstenaar en

filmmaker wier praktijk raakt aan onderwerpen

zoals dromen, feminisme,

sensatie, mythologie en mirror-touch

synesthesie. Haar films zijn organisch

gemaakt, vaak in een intense


wired for empathy

95

samenwerking met de geselecteerde

acteurs, choreografen en muzikanten.

Haar werk wordt wereldwijd tentoongesteld

in zowel solotentoonstellingen

– recent in Barbican London en

The Contemporary Jewish Museum,

SF – als groepstentoonstellingen

in o.a. in het Hammer Museum,

The New Museum, het Museum of

Contemporary Art, Chicago en het

Australian Centre for Contemporary

Art. Ze ontving meerdere prijzen,

waaronder de Jarman Award (2018)

en Wellcome Trust Arts Award (2016,

2010, 2008). Daria Martin woont en

werkt sinds 2002 in Londen. Ze wordt

vertegenwoordigd door Maureen Paley.

E Daria Martin is an artist and

filmmaker whose practice touches

upon subjects such as dreams,

feminism, sensation, mythology, and

mirror-touch synesthesia. Her films

are created organically, often taking

on a collaborative process between

the selected actors, choreographers

and musicians she chooses to work

with. Her work has been exhibited

world-wide in solo exhibitions including

the Barbican Centre, London;

Contemporary Jewish Museum, San

Francisco; Site Gallery, Sheffield;

VISUAL Centre for Contemporary

Art, Ireland; Schering Stiftung,

Berlin, Germany; Hammer Museum,

Los Angeles; New Museum of

Contemporary Art, New York; Museum

of Contemporary Art, Chicago, and

Australian Centre for Contemporary

Art, Melbourne. She has received

multiple awards, including the Jarman

Award (2018) and Welcome Trust

Arts Award (2016, 2010, 2008). Daria

Martin lives and works in London

since 2002, and is represented by

Maureen Paley, London.

• dariamartin.com

CHARLINE TYBERGHEIN

°1993, ANTWERPEN, BELGIË

N De schilderijen van de Belgische

beeldend kunstenares Charline

Tyberghein kunnen het best begrepen

worden als visuele gedichten.

Symbolen en pictogrammen vormen

haar persoonlijke alfabet, van waaruit

ze door nieuwe combinaties haar

visueel universum vormgeeft.

Tyberghein presenteerde haar werk

in solotentoonstellingen in Keteleer

Gallery, Londen, Gallery Sofie Van de

Velde, Antwerpen, Beursschouwburg,

Brussel en Castor Gallery, Londen.

Haar werk maakte ook al deel uit van

verschillende groepstentoonstellingen

in o.a. M HKA, PLUS-ONE Gallery &

Gallery Sofie Van de Velde, The Hole

New York, Martin van Zomeren, en

Showhouse JayJay.

Charline Tyberghein studeerde in

2018 af aan de Koninklijke Academie

voor Schone Kunsten Antwerpen. In

oktober 2018 werd ze door de jury

van het European Masters Salon

Painting uitgeroepen tot beste

afstudeerstudente van 14 Europese

kunstacademies. Tyberghein woont

en werkt in Antwerpen en wordt

vertegenwoordigd door Gallery Sofie

Van de Velde, Antwerpen.

E The paintings of Belgian visual

artist Charline Tyberghein can best

be understood as visual poems.

Symbols and pictograms make up

her personal alphabet, out of which,

through new combinations, her visual

language is formed.

Recent solo exhibitions took

place at Keteleer Gallery, London,

Sofie Van de Velde Gallery, Antwerp,

Beursschouwburg, Brussels and

Castor Gallery, London. Her work

has also been included in various

group exhibitions at M HKA, PLUS-

ONE Gallery & Gallery Sofie Van de


bio

96

Velde, The Hole New York, Martin

van Zomeren, and Showhouse JayJay,

among others.

Charline Tyberghein graduated

from the Royal Academy of Fine Arts

Antwerp in 2018. In October 2018, she

was named best graduating student

of 14 European art academies by the

jury of the European Masters Salon

Painting. Tyberghein lives and works in

Antwerp and is represented by Gallery

Sofie Van de Velde, Antwerp.

• charlinetyberghein.com

CLAUDIA FONTES

°1964, ARGENTINIË

N In haar praktijk gaat Claudia Fontes

op zoek naar ‘het poëtische en politieke

dat voortkomt uit het maken van

dingen en het samenkomen met anderen.’

Ze ziet zichzelf als een medium

voor materie: ‘Ik geloof dat ik als kunstenaar

functioneer als een gastheer:

we kunnen alleen de ruimte voorbereiden

voor de dingen om te zijn en zich

zichtbaar te maken.’ Haar engagement

met de mogelijkheden van beeldhouwkunst

als medium, waarmee ze vragen

van schaal en relatie verkent, is een

constante doorheen haar praktijk.

De werken van Fontes zijn opgenomen

in de collecties van het Israel Museum,

Jeruzalem, het Museum voor Latijns-

Amerikaanse Kunst van Buenos Aires,

het Museum voor Moderne Kunst

van Buenos Aires, en het Museum

voor Hedendaagse Kunst Rosario,

evenals in particuliere collecties in

Latijns-Amerika, de Verenigde Staten,

Europa en Australië. Haar werk is

wereldwijd gepresenteerd in zowel

solo- als groepstentoonstellingen. In

2017 vertegenwoordigde ze Argentinië

op de 57 ste Biënnale van Venetië met

haar installatie The Horse Problem.

In 2018 was ze een van de zeven

kunstenaars-curatoren op de 33 ste

Biënnale van Sao Paulo waarvoor ze de

sectie The Slow Bird creëerde. In 2020

werd ze genomineerd voor de High

Line Plinth en was ze een finalist voor

de Percent for Arts, NYC’s opdracht

voor de Bush Terminal in Brooklyn.

Claudia Fontes studeerde kunst

aan de National School of Fine Arts

Prilidiano Pueyrredón in Buenos

Aires, en kunstgeschiedenis aan de

Universiteit van Buenos Aires. Ze

kreeg beurzen om haar praktijk te

ontwikkelen aan de Taller de Barracas

in Buenos Aires en de Rijksakademie

van Beeldende Kunsten in Amsterdam,

Nederland. Claudia Fontes woont en

werkt in Brighton en wordt vertegenwoordigd

door Cecilia Brunson

Projects in Londen.

E In her practice, Claudia Fontes is

after ‘the poetical and political that

emerge from making things and gathering

with others.’ She considers herself

as a medium for matter: ‘I believe

that being an artist is being a host:

we can only prepare the space for

things to be and to make themselves

present.’ Her engagement with the

possibilities of sculpture as a medium,

through which she effectively explores

questions of scale and relation, is a

constant throughout her career.

The works of Claudia Fontes can be

found in the collections of the Israel

Museum, Jerusalem, the Museum

for Latin American Art of Buenos

Aires, the Museum of Modern Art

of Buenos Aires, and the Museum

of Contemporary Art Rosario, as

well as private collections in Latin

America, the United States, Europe

and Australia. Her work has been

presented worldwide in both solo

as well as group exhibitions. In 2017,

she represented Argentina at the 57 th

Venice Biennale with her installation

The Horse Problem. In 2018 she was


wired for empathy

97

one of seven artists-curators at the

33 rd Sao Paulo Biennial for which she

created the section The Slow Bird. In

2020 she was nominated for the High

Line Plinth and was a finalist for the

Percent for Arts NYC’s commission at

Bush Terminal in Brooklyn.

Claudia Fontes studied arts at the

National School of Fine Arts Prilidiano

Pueyrredón in Buenos Aires, and Art

History at Buenos Aires University.

She was awarded grants to develop

her practice at Taller de Barracas

in Buenos Aires and to be a resident

artist at the Rijksakademie van

Beeldende Kunsten in Amsterdam,

The Netherlands, amongst others.

Claudia Fontes lives and works in

Brighton, England and is represented

by Cecilia Brunson Projects in London.

• claudiafontes.com

BEN THORP BROWN

°1983, NEW YORK, VS

N De praktijk van Amerikaans beeldend

kunstenaar Ben Thorp Brown beschouwt

de effecten van voortdurende

economische, ecologische en technologische

veranderingen. Hij werkt met video,

sculptuur en installatie en ontwikkelt

zijn projecten vaak in dialoog met

specifieke architectonische locaties en

landschappen, die het decor worden

voor zijn fictieve werelden.

Recente museale solotentoonstellingen

van zijn werk werden

gepresenteerd in Jeu de Paume

(2019), CAPC Bordeaux (2019), Museo

Amparo (2019) en St. Louis Art

Museum (2017). Zijn werk was te zien

in belangrijke groepstentoonstellingen

in The Whitney Museum, MoMA PS1,

SculptureCenter, en in filmfestivals

zoals The New York Film Festival

en Rotterdam International Film

Festival. Zijn werk is gerecenseerd

in talrijke media, zoals The New

York Times, Art in America, NPR,

ArtForum, Hyperallergic, Art Agenda,

Mousse Magazine. Hij ontving prijzen

van Creative Capital, de Graham

Foundation, de Shifting Foundation,

en was in residentie bij de Chinati

Foundation in Marfa, Texas. Hij

nam deel aan het Whitney Museum

Independent Study Program, en is afgestudeerd

aan Williams College en de

School of the Art Institute of Chicago.

E Ben Thorp Brown’s work considers

the effects of ongoing economic,

environmental, and technological

change. Working with video, sculpture,

and installation, his projects are often

developed in dialogue with specific architectural

sites and landscapes, which

become settings for a fictive world.

Recent solo museum exhibitions

of his work were presented at the Jeu

de Paume (2019), CAPC Bordeaux

(2019), Museo Amparo (2019), and

the St. Louis Art Museum (2017). His

work has been featured in significant

group exhibitions at The Whitney

Museum, MoMA PS1, SculptureCenter,

and in film festivals such as The New

York Film Festival and Rotterdam

International Film Festival. His work

has been reviewed in numerous

media such as The New York Times,

Art in America, NPR, ArtForum,

Hyperallergic, Art Agenda, Mousse

Magazine. He has received awards

from Creative Capital, the Graham

Foundation, the Shifting Foundation,

and was an artist in residence at the

Chinati Foundation in Marfa, Texas.

He attended the Whitney Museum

Independent Study Program, and is a

graduate of Williams College and the

School of the Art Institute of Chicago.

• benthorpbrown.com


bio

98

EVA KOŤÁTKOVÁ

°1982, PRAAG, TSJECHIË

N Eva Koťátková is geïnteresseerd in

de relatie tussen het domein van het

private en persoonlijke enerzijds (onze

dromen, creativiteit, emoties en engagement)

en de publieke, autoritaire sfeer

anderzijds. In haar praktijk laat ze doorschemeren

hoe we worden beïnvloed

door de codes en sociale controle van

institutionele structuren en maatschappelijke

normen, terwijl ze tegelijkertijd

wijst op mogelijkheden om vrij te

denken en te handelen. Haar werk

was te zien in solo tentoonstellingen

in internationale musea zoals

Kestnergesellschaft (Hannover),

Kunsthal Charlottenborg (Kopenhagen;

beide 2019); Kunstverein Hamburg,

Pirelli Hangar Bicocca (Milaan, beide

2018); 21 er Haus — Museum voor hedendaagse

kunst (Wenen, 2017), Museum

Haus Esters (Krefeld), Centre d’art

contemporain (Pougues-les-Eaux; beide

2016), Staatliche Kunsthalle Baden-

Baden (2014) en Wroclaw Museum of

Contemporary Art (2013). Belangrijke

groepstentoonstellingen zijn onder

meer die in Fotogalerie Wien (2020),

Metropolitan Museum of Art (New York,

2018), Migros Museum (Zürich, 2016),

MASP (São Paulo, 2016), Kunsthalle

Düsseldorf (2015), Kunsthalle Wien

(2013) en Boedapest en Mucsarnok

Kunsthalle (2008). Koťátková’s werken

werden bovendien gepresenteerd op

de 16 de Biënnale van Istanbul in 2019,

de Biënnale van Venetië in 2013, de

18 de Biënnale van Sydney in 2012 en

de Biënnale van Liverpool in 2010. De

kunstenares werd bekroond met de

Dorothea von Stetten Kunstprijs, de

Josef Hvlávka Award en de Jindrich

Chalupecky Award. Haar werk is opgenomen

in talrijke openbare collecties

zoals Museum für Moderne Kunst

Frankfurt, MIT Boston, Guggenheim

New York, Migros Zürich, MoMA New

York, Ludwig Museum Köln, Reina Sofia

Madrid en Centre Pompidou Parijs.

Eva Koťátková woont en werkt in

Praag. Ze wordt vertegenwoordigd door

Galerie Meyer Riegger en Hunt Kastner.

E Eva Koťátková is interested in the

relationship between the realm of the

private and personal on the one hand

– our dreams, creativity, emotions,

and engagement – and the public,

authoritarian sphere on the other.

In her practice, she hints at how we

are informed by the codes and social

control of institutional structures and

societal norms, whilst at the same time

pointing to opportunities for thinking

and acting freely. Her work was shown

in solo exhibitions at many international

museums like Kestnergesellschaft

(Hannover), Kunsthal Charlottenborg

(Copenhagen; both 2019); Kunstverein

Hamburg, Pirelli Hangar Bicocca (Milan,

both 2018); 21 er Haus — Museum for

contemporary Art (Wien, 2017), Museum

Haus Esters (Krefeld), Centre d’art

contemporain (Pougues-les-Eaux; both

2016), Staatliche Kunsthalle Baden-

Baden (2014) and Wroclaw Museum of

Contemporary Art (2013). Significant

group exhibitions include those at

Fotogalerie Wien (2020), Metropolitan

Museum of Art (New York, 2018), Migros

Museum (Zurich, 2016), MASP (São

Paulo, 2016), Kunsthalle Düsseldorf

(2015), Kunsthalle Wien (2013) and

Budapest and Mucsarnok Kunsthalle

(2008). Koťátková’s works were additionally

presented at the 16 th Istanbul

Biennale in 2019, Venice Biennial in

2013, 18 th Biennale of Sydney in 2012

and Liverpool Biennial in 2010.

The artist has been awarded

the Dorothea von Stetten Art Prize,

Josef Hvlávka Award and Jindrich

Chalupecky Award. Her work is part of

numerous public collections such as

Museum für Moderne Kunst Frankfurt,

MIT Boston, Guggenheim New York,


wired for empathy

99

Migros Zurich, MoMA New York,

Ludwig Museum Köln, Reina Sofia

Madrid and Centre Pompidou Paris.

Eva Koťátková lives and works in

Prague. She is represented by Gallery

Meyer Riegger and Hunt Kastner.

ELLIOTT ERWITT

°1928, PARIJS, FRANKRIJK

N De specifieke fotografiestijl van de

in Parijs geboren, in Amerika getogen

fotograaf Elliott Erwitt wordt gekenmerkt

door openhartige en humoristische

zwart-wit beelden. Erwitt

begon als tiener in Los Angeles met

het fotograferen van huwelijksfeesten.

Later werkte hij als oorlogsfotograaf in

Frankrijk en Duitsland. Bij zijn terugkeer

naar New York leerde hij Robert

Capa, eveneens een oorlogsfotograaf,

kennen die hem introduceerde bij het

prestigieuze agentschap van Magnum

Photos. Erwitt is de fotograaf achter

enkele van de meest iconische portretten

van de 20 ste eeuw, o.a. van Marilyn

Monroe, Richard Nixon en Marlon

Brando. Erwitts speelse foto’s van

honden – voornamelijk foto’s waarbij

ze in de lucht springen – zijn ook kenmerkend

voor zijn omvangrijke oeuvre.

Hij publiceerde meer dan 20 fotografieboeken

en stelde zijn werk tentoon

in talloze solotentoonstellingen in

gerenommeerde instellingen, zoals the

Smithsonian, the Museum of Modern

Art en the Art Institute in Chicago.

E Often considered a master of style,

Elliott Erwitt’s photography is best

known for the candor and humor that

shines through his black-and-white

pictures. Elliott Erwitt began dabbling

in photography as a teenager living

in Los Angeles, shooting weddings.

Later, Elliott Erwitt shot photos for

the Army in France and Germany;

later living in New York, he met fellow

war photographer Robert Capa, who

invited him to join the Magnum Photos

agency. Elliott Erwitt is responsible for

making some of the most prominent

portraits of the 20 th century, capturing

Marilyn Monroe, Richard Nixon

and Marlon Brando, among others.

Elliott Erwitt’s joyful photos with

dogs – particularly images of them

jumping – has become another calling

card of his. He produced over twenty

retrospective photography books and

has been honoured by numerous solo

shows at establishments such as the

Smithsonian, the Museum of Modern

Art and the Art Institute of Chicago.

• elliotterwitt.com

ANAGRAM

N Anagram is een door vrouwen

geleide creatieve studio, gespecialiseerd

in interactive storytelling en

immersive experience design. In hun

werk combineren ze ervaringsgerichte

verhalen, nauwgezet onderzoek en een

ingenieuze benadering van het gebruik

van nieuwe technologieën. Het unieke

element in het hart van elk Anagramproject

is een diepgaande en speelse

benadering van participatieve storytelling;

ze creëren werelden waarin wat je

doet de kern van de ervaring is.

Anagram won o.a. de 2015 Tribeca

Film Festival Storyscapes Award, de

2019 Sandbox Immersive Art Award,

en was deel van de Best VR in 2019

op het Venice International Film

Festival. Ze stonden in de lijst van de

Creative Industries Council: Createch

‘100 ones to watch’ voor 2020 en

werden twee keer geselecteerd voor

Columbia University’s Digital Dozen

Breakthroughs in Digital Storytelling (in

2015 en 2019). Anagram werd opgericht

door voormalig documentairemakers

Amy Rose en May Abdalla. Ze wonen


bio

100

en werken in Bristol en Londen, VK.

E Anagram are a multi-award-winning

female-led creative studio specialising

in interactive storytelling and immersive

experience design. Their work

typically combines expertly crafted experiential

narratives, rigorous research,

and an ingenious approach to using

new technologies. The unique element

at the heart of every Anagram project

is a deep and playful approach to

participatory storytelling – they create

worlds where what you do is the heart

of the experience.

Winners of the 2015 Tribeca Film

Festival Storyscapes Award, the 2019

Sandbox Immersive Art Award, part

of the Best VR in 2019 at the Venice

International Film Festival, Anagram

were named in the Createch 100 ones

to watch for 2020 by the Creative

Industries Council and have been selected

twice for Columbia University’s

Digital Dozen Breakthroughs in

Digital Storytelling (in 2015 and 2019).

Anagram was founded by former documentary

filmmakers Amy Rose and May

Abdalla. They live and work between

Bristol and London, UK.

• weareanagram.co.uk

SUZANNE LACY

°1945 WASCO, CALIFORNIA, VS

N Suzanne Lacy staat internationaal

bekend als een pionier op het gebied

van sociaal geëngageerde en publieke

kunst. Haar installaties, video’s en performances

gaan over seksueel geweld,

armoede op het platteland en in de

stad, gevangenschap, genderidentiteit,

arbeid en ouderdom. Samenwerking

staat centraal in haar praktijk dat

zich situeert binnen de tradities van

beeldende kunst, performance en gemeenschapsorganisatie.

Ze realiseerde

grootschalige projecten in Londen,

Brooklyn, Medellin, Los Angeles, Quito,

Noordwest-Engeland, Madrid en

recent langs de Ierse grens, waar ze de

lokale reacties op Brexit onderzocht.

Haar werk werd tentoongesteld

in o.a. Tate Modern, The Museum of

Contemporary Art in Los Angeles, het

Whitney Museum, het New Museum

en P.S. 1 in New York, en The Bilbao

Museum in Spanje. Een retrospectieve

van haar carrière werd in 2019

getoond in het San Francisco Museum

of Modern Art en in Yerba Buena

Art Center, en in 2020 in het Centro

Andaluz de Arte Contemporáneo,

Sevilla, Spanje. Ze ontving beurzen van

het Rockefeller Bellagio residency programma,

de Guggenheim Foundation,

de Henry Moore Foundation, de

National Endowment for the Arts en

onlangs van het James H. Zumberge

Faculty Research and Innovation

Fund van de University of Southern

California. Lacy is ook bekend om haar

schrijf- en academische carrière. Ze

is redacteur van Mapping the Terrain:

New Genre Public Art en auteur van

Leaving Art: Writings on Performance,

Politics, and Publics, 1974 - 2007. Ze

behaalde een MFA aan het California

Institute of the Arts en een doctoraat

aan de Robert Gordon University in

Schotland. Momenteel is ze professor

aan de Roski School of Art and

Design aan de University of Southern

California en is ze residerend kunstenaar

in 18 th Street Arts Center. Ze woont

en werkt in Los Angeles.

E Suzanne Lacy is internationally

renowned as a pioneer in the field of

socially engaged and public art. Her

installations, videos, and performances

have dealt with issues of sexual

violence, rural and urban poverty, incarceration,

gender identity, labor, and

aging. Working collaboratively within

traditions of fine art performance


wired for empathy

101

and community organizing, Lacy has

realized large-scale projects in London,

Brooklyn, Medellin, Los Angeles, Quito,

Northwest England, Madrid and, most

recently, along the Irish Border, exploring

local reactions to Brexit.

Her work has been exhibited

a.o. at Tate Modern, The Museum of

Contemporary Art in Los Angeles, the

Whitney Museum, the New Museum

and P.S. 1 in New York, and The Bilbao

Museum in Spain. In 2019 she had

a career retrospective at the San

Francisco Museum of Modern Art

and at Yerba Buena Art Center, and

in 2020 at the Centro Andaluz de

Arte Contemporáneo, Seville, Spain.

She has received fellowships from

the Rockefeller Bellagio residency

program, the Guggenheim Foundation,

The Henry Moore Foundation, The

National Endowment for the Arts and

most recently the James H. Zumberge

Faculty Research and Innovation

Fund from the University of Southern

California. Also known for her writing

and academic career, Lacy edited

Mapping the Terrain: New Genre

Public Art and is author of Leaving

Art: Writings on Performance, Politics,

and Publics, 1974 - 2007. She holds an

MFA from California Institute of the

Arts and a PhD from Robert Gordon

University in Scotland. She is currently

a professor at the Roski School of

Art and Design at the University of

Southern California and is a resident

artist at 18 th Street Arts Center. She

lives and works in Los Angeles, USA.

• suzannelacy.com

ALEXANDRA LEYRE MEIN

°1979, BRUSSEL, BELGIË

N Alexandra Leyre Mein studeerde

af aan de modeafdeling van de

Koninklijke Academie van Antwerpen.

In 2008 stapte ze over naar beeldende

kunsten en begon als autodidact

te beeldhouwen. Haar werk werd

internationaal tentoongesteld in o.a.

Palais d’Iéna (FR), White House gallery,

Aeroplastics, Maison Particulière,

Botanique (BE) en in New York in het

Clemente Centre, New House Centre

for Contemporary Art en Anton Kern

Gallery (USA). Naast haar sculpturale

praktijk blijft Alexandra werken met

dansers en choreografen. Ze ontwierp

en maakte decors en kostuums in samenwerking

met bijvoorbeeld Damien

Jalet. Deze creaties waren te zien

in Palazzo Fortuny, de Biënnale van

Venetië (IT), het festival van Avignon

en het Louvre (FR).

Alexandra Leyre Mein woont

en werkt tussen Brussel, België en

Brooklyn, VS.

E Alexandra Leyre Mein graduated

from the Royal Academy of Antwerp

as a fashion designer. In 2008, she

made the switchover to visual arts and

became a self-taught sculptor.

Her works have been exhibited in

Palais d’Iéna (FR), White House gallery,

Aeroplastics, Maison Particulière,

Botanique (BE) and in New York at the

Clemente Centre, New House Centre

for Contemporary Art and Anton Kern

Gallery (USA). Alongside her sculptural

practice, Leyre Mein continues working

with dancers and choreographers.

She designed and made sets and costumes

in collaboration with renowned

contemporary dance choreographers

such as Damien Jalet. These creations

were shown at the Palazzo Fortuny,

the Venice Biennale (IT), the festival

d’Avignon and the Louvre (FR).

Alexandra Leyre Mein lives and works

in Brussels, Belgium and Brooklyn, NY.

• alexandraleyremein.com


bio

102

FRANCESCA GRILLI

°1978, BOLOGNA, ITALIË

N Francesca Grilli hanteert een multidisciplinaire

taal die zich concentreert

op performance- en installatie praktijken.

Steeds terugkerende concepten

in haar praktijk circuleren rond het

lichaam en weerstand, en de act van

verdwijnen. Ze nam deel aan talrijke

festivals voor performance kunst en

haar werk werd gepresenteerd in

solo- en groepstentoonstellingen in

internationale musea en instellingen,

waaronder: Baltic Circle, Helsinki

(2020); Mladi Levi Festival, Ljubljana

(2020); Kaunas Biennal, Kaunas

(2019); Saal Biennal, Tallin (2019);

Santarcangelo Festival, Santarcangelo

– Rimini (2019 - 2017); Palais De Tokyo,

Parigi (2017); Serralves Foundation,

Porto (2017); Netwerk, Aalst (2017); Van

Abbemuseum, Eindhoven (2017 - 2015);

Kunsthalle Osnabrueck, Osnabrueck

(2017); Centrale Fies, Fies – Trento

(2017 - 2006); MAXXI, Roma (2016);

Padiglione Italia, 55. Biennale Arte di

Venezia (2013); MADRE, Napoli (2011);

MACRO, Roma (2012); Serpentine

Gallery, Londen (2009); MAMBO,

Bologna (2010), Manifesta7, Bolzano

(2008). Francesca Grilli woont en

werkt in Bologna en Brussel.

E Francesca Grilli utilises a multidisciplinary

language focussing on performance

and installation practices.

Recurring in her practice are concepts

of the resistant body and the act of

disappearance. Grilli has participated

in numerous performance art festivals

and exhibited solo and collective in

international museums and institutions

including: Baltic Circle, Helsinki

(2020); Mladi Levi Festival, Ljubljana

(2020); Kaunas Biennal, Kaunas

(2019); Saal Biennal, Tallin (2019);

Santarcangelo Festival, Santarcangelo

– Rimini (2019 - 2017); Palais De Tokyo,

Parigi (2017); Serralves Foundation,

Porto (2017); Netwerk, Aalst (2017); Van

Abbemuseum, Eindhoven (2017 - 2015);

Kunsthalle Osnabrueck, Osnabrueck

(2017); Centrale Fies, Fies – Trento

(2017 - 2006); MAXXI, Roma (2016);

Padiglione Italia, 55. Biennale Arte di

Venezia (2013); MADRE, Napoli (2011);

MACRO, Roma (2012); Serpentine

Gallery, London. (2009); MAMBO,

Bologna (2010), Manifesta7, Bolzano

(2008). She lives and works in Bologna

and Bruxelles.

• francescagrilli.com

UGO RONDINONE

°1964, BRUNNEN, ZWITSERLAND

N Het werk van Ugo Rondinone kan

worden opgevat als een meditatie

over het dagelijks leven en de wereld.

Verschillende motieven keren steeds

opnieuw terug in zijn praktijk die

bestaat uit schilderen, tekenen, beeldhouwen,

fotografie, video, en geluidsen

installatiekunst. Hij vermijdt een

intellectuele benadering en geeft de

voorkeur aan het creëren van betrokkenheid

door de ervaring van zijn werk.

Recente institutionele tentoonstellingen

van Rondinone vonden plaats

in SKMU Sørlandets Kunstmuseum,

Kristiansand, Noorwegen in 2021;

Medellín Museum of Modern Art,

Colombia; Kunsthalle Helsinki,

Finland; en Guild Hall, East Hampton,

New York in 2019; Fundación Casa

Wabi, Puerto Escondido, Mexico;

Arken Museum of Modern Art, Ishøj,

Denemarken; en Tate Liverpool,

UK in 2018; Bass Museum of Art,

Miami; Berkeley Art Museum and

Pacific Film Archive, Berkeley,

Californië; Contemporary Arts Center,

Cincinnati, Ohio; Garage Museum of

Contemporary Art, Moskou in 2017; en

Carre d’Art, Nîmes, Frankrijk; Boijmans


wired for empathy

103

van Beuningen, Rotterdam, NL; en The

Institute of Contemporary Art Boston,

VS in 2016.

In 2013 installeerde Rondinone

‘human nature’, een tentoonstelling

van negen monumentale stenen

figuren in Rockefeller Plaza, New York,

georganiseerd door Public Art Fund.

In 2016 opende Rondinone’s grootschalige

werk seven magic mountains

buiten Las Vegas, gecoproduceerd

door het Art Production Fund en

Nevada Museum of Art. In 2017 stelde

Rondinone een stadsbrede tentoonstelling

samen, ‘Ugo Rondinone: I

John Giorno,’ als eerbetoon aan

zijn levenspartner John Giorno in

13 non-profit kunstinstellingen in

Manhattan.

Ugo Rondinone woont en werkt

in New York. Hij wordt vertegenwoordigd

door Gladstone Gallery, Esther

Schipper, Galerie Eva Presenhuber,

Sadie Coles, Kukje Gallery and Galerie

Kamel Mennour.

E The work of Ugo Rondinone can

be understood as a meditation on

everyday life and the world. A variety

of motives recur in his practice that

exists in painting, drawing, sculpture,

photography, video, and sound and

installation art. Avoiding a densely

intellectual approach, he prefers to

emphasize the creation of engagement

through the experience of his work.

Rondinone has been the subject of

recent institutional exhibitions at:

SKMU Sørlandets Kunstmuseum,

Kristiansand, Norway in 2021; Medellín

Museum of Modern Art, Colombia;

Kunsthalle Helsinki, Finland; and

Guild Hall, East Hampton, New York

in 2019; Fundación Casa Wabi, Puerto

Escondido, Mexico; Arken Museum of

Modern Art, Ishøj, Denmark; and Tate

Liverpool, UK in 2018; Bass Museum

of Art, Miami; Berkeley Art Museum

and Pacific Film Archive, Berkeley,

California; Contemporary Arts Center,

Cincinnati, Ohio; Garage Museum

of Contemporary Art, Moscow in

2017; and Carre d’Art, Nîmes, France;

Boijmans van Beuningen, Rotterdam,

NL; and The Institute of Contemporary

Art Boston, US in 2016.

In 2013, Rondinone installed

‘human nature’, an exhibition of

nine monumental stone figures in

Rockefeller Plaza, New York, organized

by Public Art Fund. In 2016,

Rondinone’s large-scale public work

seven magic mountains opened

outside Las Vegas, co-produced by

the Art Production Fund and Nevada

Museum of Art. In 2017, Rondinone

curated a city-wide exhibition, ‘Ugo

Rondinone: I John Giorno,’ which

honored the artist’s life partner in

thirteen non-profit art institutions

throughout Manhattan.

Ugo Rondinone lives and works

in New York. He is represented by

Gladstone Gallery, Esther Schipper,

Galerie Eva Presenhuber, Sadie Coles,

Kukje Gallery and Galerie Kamel

Mennour.

• ugorondinone.com

PETER AERS

N Peter Aers studeerde filosofie

in Gent en Genève, en theater in

Brussel. Zijn artistieke praktijk bevindt

zich op de grenzen van performance,

participatie en reflectie. De dialoog

met mensen en gemeenschappen

staat daarbij centraal. Sinds 2014

onderzoekt hij door middel van gespreksperformances

de relatie tussen

het individu en de gemeenschap in

zijn vierluik Everything Depends on

How a Thing is Thought. Het gesprek

als kunstvorm behoort tot de kern

van Peters artistieke proces, waarbij

een niet altijd even zichtbaar web van


bio

104

gesprekken en wederzijdse invloeden

centraal staan. Daarnaast maakt Peter

deel uit van het internationale collectief

Building Conversation.

E Peter Aers is a performance artist

based in Ghent. He obtained a M.A.

in Philosophy at Ghent University and

the University of Geneva, and studied

theater in Brussels. His artistic practice

is situated on the borders of performance,

participation and reflection.

The dialogue with people is at the core

of his work. Since 2014 he explores

the relationship between the individual

and the community in a tetralogy of

conversational performances named

Everything Depends On How A Thing

Is Thought. The dialogue as a work

of art, with in its centre a not always

visible web of conversations and

mutual influences, is at the core of his

artistic process. Peter is also part of

the international collective Building

Conversation.

• peteraers.be

ERIKA SPREY

N Erika Sprey studeerde

literatuurwetenschap en cultural

studies aan de UvA te Amsterdam en

haalde haar graduaat filosofie met

een Fulbright en HSP beurs filosofie

aan Columbia University in New York.

Vanaf 2010 was ze in Amsterdam

werkzaam als freelance onderzoeker,

curator en eindredacteur. Erika

woont en werkt momenteel in

Brussel als praktisch filosofe,

gespreksbegeleider en facilitator van

groepsprocessen. Ze is betrokken

in lokaal en internationaal activisme

en begeleidt participatieve kunst- en

designprojecten. Erika is getraind in

verschillende gesprekstechnieken

en het begeleiden van opstellingen

en werkt graag op het kruispunt

van kunst, systeemdynamieken

en (filosofische) reflectie. Ze

was betrokken bij de creatie van

The Pain of Others en voert de

gespreksperformance samen met

Peter uit.

E Erika Sprey studied literature

and cultural studies at the UvA

(Amsterdam) and obtained her graduate

philosophy with a Fulbright and

HSP scholarship at the University of

Columbia (New York). She has been

working as a freelance researcher,

curator and editor in Amsterdam

since 2010. She is currently based in

Brussels als a practical philosopher,

organizer and facilitator of group

processes. She has been involved in

local and international activism and

guides participatory art and design

projects. Erika is trained in different

dialogue techniques and supporting

constellations and she dwells happily

in the intersection between art,

system dynamics and (philosophical)

reflection. Erika was involved in the

creation of The Pain of Others and

performs the conversational performance

together with Peter.

MELISSA MABESOONE

N Na een introductie in de

Wijsbegeerte studeerde Melissa

Mabesoone Beeldende Kunsten aan

het KASK. Eind 2012 richtte ze samen

met Oshin Albrecht het collectief ‘buren’

op. Hun werk bestaat uit performances,

video’s, foto’s en installaties

en behandelt thema’s als neoliberale

fantasieën, vrouwelijkheid, seksualiteit,

gemeenschap en wonen. Sinds

2015 werkt Melissa mee aan de reeks

gespreksperformances van Peter Aers,

als performer in Against Interpretation

en als scenograaf bij Crime and


wired for empathy

105

Punishment (2017) en The Pain of

Others (2018).

E After an introduction in Philosophy

at the University of Ghent Melissa

Mabesoone studied visual arts at

KASK School of Arts in Ghent. At the

end of 2012 she founded the collective

‘buren’ together with Oshin Albrecht.

Their work consists of performances,

videos, texts, photos and installations.

They navigate through themes as femininity,

community, sexuality, living and

neoliberal fantasies. Since 2015 she

works with Peter Aers on his conversational

performances, as a performer

in Against Interpretation (2015), and

as a scenographer on Crime and

Punishment (2017) and The Pain of

Others (2018).

KRIS VAN OUDENHOVE

N Kris Van Oudenhove is beeldend

kunstenaar, scenograaf en vormgever.

Hij genoot een opleiding tot

meester in de beeldende kunsten

en beeldhouwen aan Luca School of

Arts Gent en volgde een postgraduaat

scenografie in Antwerpen. Hij is

voornamelijk werkzaam als décorlichtontwerper

voor theater en dans.

Daarnaast werkt hij ook projecten uit

voor circus (Cie Katoen) en straattheater

(Cirqumstanzia, Puurlain).

Verder is hij ontwerper en uitvoerend

kunstenaar bij tentoonstellingen,

interieurs en maakt hij rekwisieten. In

samenwerking met scenografe Melissa

Mabesoone bouwde hij het decor van

The Pain of Others.

as a set and light designer for theater

and dance. Besides this, he works

on projects for circus (Cie Katoen)

and street theater (Cirqumstanzia,

Puurlain). Furthermore he is a designer

and producing artist for exhibitions, interiors

and props. In collaboration with

scenographer Melissa Mabesoone he

built the set of The Pain of Others.

BART CAPELLE

N Bart Capelle werkt sinds 2002

als freelance dramaturg. Zijn werkterrein

situeert zich in theater en

performance. Met Peter Aers werkte

hij samen aan de vier gespreksperformances

in de reeks Everything

Depends On How A Thing Is Thought.

Samen met Haider Al Timimi trekt hij

de artistieke lijnen van gezelschap

Kloppend Hert en maakt hij deel

uit van het artistiek platform Jong

Gewei in Gent. Hij is gastdocent aan

Kunsthogeschool RITCS en geeft les

aan de Kunsthumaniora Brussel.

E Bart Capelle works since 2002

as a freelance dramaturg, mostly in

theater and performance. Together

with Peter Aers, he has worked on the

four conversational performances of

the cycle of Everything Depends On

How A Thing Is Thought. In collaboration

with Haider Al Timimi he sets

the artistic framework of the company

Kloppend Hert. He’s also part of the

artistic platform Jong Gewei in Ghent.

Furthermore, he is a guest teacher at

art academy RITCS and he teaches at

Kunsthumaniora Brussel.

E Kris Van Oudenhove is a visual

artist, scenographer and designer. He

was educated in the visual arts and

sculpting at Luca School of Arts Ghent

and undertook a postgraduate scenography

in Antwerp. He mostly works



wired for empathy

107

agenda


agenda

108

do 10 jun

19:00 →

OPENING EXPO WIRED FOR EMPATHY

23:00

SOUND BENJAMIN ABEL &

THE UNREQUIRED LOVE — SPECTACLES /

GEOFFREY BURTON & SARAH YU

ZEEBROEK

vr 11 jun

14:00 →

EXPO WIRED FOR EMPATHY

22:00

20:00

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:30 GUIDED TOUR EXPO

za 12 jun

11:00 FAMILIERONDLEIDING

11:00

14:00 →

22:00

RONDLEIDING

TOLK VLAAMSE GEBARENTAAL

EXPO WIRED FOR EMPATHY

15:00 FAMILIERONDLEIDING

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:30 GUIDED TOUR EXPO

zo 13 jun

11:00 FAMILIERONDLEIDING

14:00 →

19:00

EXPO WIRED FOR EMPATHY

19:00 RONDLEIDING EXPO

ma 14 jun

14:00 →

EXPO WIRED FOR EMPATHY

19:00

19:00 RONDLEIDING EXPO

19:00 ARTIST TALK ANOUK DE CLERCQ

di 15 jun

14:00 →

EXPO WIRED FOR EMPATHY

19:00

19:00 RONDLEIDING EXPO

20:00

wo 16 jun

14:00 →

22:00

SOUND PAK YAN LAU — BAKUNAWA /

SLUMBERLAND & SAINKHO NAMTCHYLAK

EXPO WIRED FOR EMPATHY

15:00 FAMILIERONDLEIDING

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:30 RONDLEIDING BLOKSKE OM

do 17 jun

12:00

14:00 →

22:00

14:00 →

15:30

EXPERTENRONDLEIDING

PROF. RUDI D’HOOGE

EXPO WIRED FOR EMPATHY

LEZING / DEBAT ZORGZAME BUURTEN

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:30 RONDLEIDING BLOKSKE OM

vr 18 jun

12:00

14:00 →

22:00

EXPERTENRONDLEIDING

PROF. RUDI D’HOOGE

EXPO WIRED FOR EMPATHY

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:00

SOUND ZWERM — GREAT EXPECTATIONS /

FARIDA AMADOU

20:30 GUIDED TOUR EXPO

za 19 jun

10:00 →

WORKSHOP JUNIOR — SOUKAÏNA BENNANI

17:00

11:00 FAMILIERONDLEIDING

13:00 RONDLEIDING SLOW DOWN

14:00 →

22:00

EXPO WIRED FOR EMPATHY

15:00 FAMILIERONDLEIDING

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:30 GUIDED TOUR EXPO

zo 20 jun

11:00 FAMILIERONDLEIDING

13:00 GUIDED TOUR SLOW DOWN

14:00 →

19:00

EXPO WIRED FOR EMPATHY

15:00 FAMILIERONDLEIDING

19:00 RONDLEIDING EXPO

ma 21 jun

14:00 →

EXPO WIRED FOR EMPATHY

19:00

19:00 RONDLEIDING EXPO

20:00

LECTURE THE MIMETIC FOUNDATIONS OF

EMPATHY — NIDESH LAWTOO


wired for empathy

109

di 22 jun

14:00 →

EXPO WIRED FOR EMPATHY

19:00

19:00 RONDLEIDING EXPO

20:00

wo 23 jun

12:00

14:00 →

22:00

SOUND GHOST TROPIC (FILM) +

LIVE SOUNDTRACK BY BRECHT AMEEL /

MAIKA GARNICA & ANS MERTENS

EXPERTENRONDLEIDING

PROF. GERARD GOVERS

EXPO WIRED FOR EMPATHY

15:00 FAMILIERONDLEIDING

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:00

SOUND WILL GUTHRIE &

METTE INGVARTSEN — ALL AROUND

20:30 GUIDED TOUR BLOKSKE OM

do 24 jun

12:00

14:00 →

22:00

EXPERT GUIDED TOUR

PROF. GERARD GOVERS

EXPO WIRED FOR EMPATHY

17:30 RONDLEIDING EXPO

19:00

20:00

PERFORMANCE

PETER AERS — THE PAIN OF OTHERS

SOUND WILL GUTHRIE &

METTE INGVARTSEN - ALL AROUND

20:30 RONDLEIDING BLOKSKE OM

vr 25 jun

14:00 →

EXPO WIRED FOR EMPATHY

22:00

17:30 RONDLEIDING EXPO

19:00

PERFORMANCE

PETER AERS — THE PAIN OF OTHERS

20:30 GUIDED TOUR EXPO

za 26 jun

11:00 FAMILIERONDLEIDING

11:00

RONDLEIDING

TOLK VLAAMSE GEBARENTAAL

13:00 RONDLEIDING SLOW DOWN

14:00 →

22:00

14:00

14:30

EXPO WIRED FOR EMPATHY

PERFORMANCE

PETER AERS — THE PAIN OF OTHERS

PERFORMANCE

FRANCESCA GRILLI — SPARKS 2021

15:00 FAMILIERONDLEIDING

17:30 RONDLEIDING EXPO

20:30 GUIDED TOUR EXPO

zo 27 jun

11:00 FAMILIERONDLEIDING

13:00 RONDLEIDING SLOW DOWN

14:00 →

19:00

14:00

14:30

EXPO WIRED FOR EMPATHY

PERFORMANCE

PETER AERS — THE PAIN OF OTHERS

PERFORMANCE

FRANCESCA GRILLI — SPARKS 2021

15:00 FAMILIERONDLEIDING

19:00 RONDLEIDING EXPO

Doorlopend

SOUND VELMA SPELL —

CONSTELLATION AUDIO WALK

SOUND SAMENKLANK:

EEN PODCAST OVER MUZIEK EN MENSELIJKHEID

LEZING RUDI D'HOOGE —

LESSEN VOOR DE XXI STE EEUW (ONLINE)


met dank aan

110

EXPO

DE STUKPLOEG

KHALED BARAKEH

ANOUK DE CLERCQ

HELEN CAMMOCK

TOM CALLEMIN

DARIA MARTIN

CHARLINE TYBERGHEIN

CLAUDIA FONTES

BEN THORP BROWN

EVA KOT’ÁTKOVÁ

ELLIOTT ERWITT

ANAGRAM

SUZANNE LACY

ALEXANDRA LEYRE MEIN

FRANCESCA GRILLI

UGO RONDINONE

PETER AERS

SOUND

BAS DEVOS &

BRECHT AMEEL

BENJAMIN ABEL &

THE UNREQUIRED LOVE

FARIDA AMADOU

GEOFFREY BURTON &

SARAH YU ZEEBROEK

HET AUDIO ATELIER

MAIKA GARNICA &

ANS MERTENS

PAK YAN LAU

SLUMBERLAND &

SAINKHO NAMTCHYLAK

VELMA SPELL

WILL GUTHRIE &

METTE INGVARTSEN

ZWERM

SPECIALE DANK AAN

RUDI D’HOOGHE

NIDESH LAWTOO

ANOUK DE CLERCQ

ANNELEEN WINTEN

SOUKAÏNA BENNANI

AUGUSTE ORTS

KATE MACGARRY GALLERY

GALLERY MAUREEN PALEY,

LONDON

GALLERY SOFIE VAN DE VELDE

CECILIA BRUNSON PROJECTS

MEYER RIEGGER GALLERY

FONK

CORTIZONA

DANIELA VERVLOET

(TSJECHISCH CENTRUM)

JITKA PÁNEK JURKOVÁ

(TSJECHISCH CENTRUM)

ALGEMENE EN ARTISTIEKE LEIDING

STEVEN VANDERVELDEN

ZAKELIJKE LEIDING

KLAUS LUDWIG

ASSISTENTIE ZAKELIJKE

LEIDING / BOEKHOUDING

LEEN VAN HOECK

DAGELIJKSE LEIDING

MARGAUX JANSSENS

INFRASTRUCTUURBEHEER

WILLEM VANDERHOYDONKS

PROGRAMMATIE GELUID

GILLES HELSEN

PROGRAMMATIE DANS

KAREN JOOSTEN

CURATOR BEELDENDE KUNST &

ARTEFACT

KAREN VERSCHOOREN

PROGRAMMATIE PLAYGROUND

STEVEN VANDERVELDEN

PRODUCTIE BEELDENDE KUNST,

ARTEFACT & PLAYGROUND

ILSE VAN ESSCHE

PRODUCTIE DANS

LEEN BLEYS

PRODUCTIE ARTEFACT,

PLAYGROUND & GELUID

INGE LAUWERS

STAGE PRODUCTIE ARTEFACT

SOFIA VAN LAER

STAGE ASSISTENT CURATOR

ARTEFACT

ADINDA ARYANTO

STAGE ARTEFACT

PUBLIEKSWERKING

MARJOLEIN GULDENTOPS

STAGE ARTEFACT

PUBLIEKSWERKING

RIA ROBIJNS

HOOFD COMMUNICATIE

MARTJE CEULEMANS

COMMUNICATIE

FRANK GEYPENS

CAROLINE HENDERICKX

JOERI THIRY

GRAFISCHE VORMGEVING

SARA THEWISSEN

PUBLIEKSWERKING EN

GIDSENCOÖRDINATIE ARTEFACT

LEEN VAN ENDE

VRIJWILLIGERSCOÖRDINATIE

ANTEA VAN WOENSEL

STAGE ARTEFACT

VRIJWILLIGERSCOÖRDINATIE

MAUD PHILIPS

TECHNISCHE LEIDING

ROEL PENNINCKX

TECHNISCHE PRODUCTIE

KLAAS TREKKER

TECHNIEK

BABS BOEY

ANNE HEYMAN

TOM PHILIPS

NEAL VAN PEE

RENALDO MARIA

FENNA MAAS

STAGE TECHNIEK

LIESL PEETERS

LENE MAESEN

SYSTEEMBEHEER & IT

LORENZO SOETARTO

COÖRDINATIE ONTHAAL &

TICKETING

INGRID VAN EYCKEN

ONTHAAL & TICKETING

ANNEMIE LAMBRECHTS

ANTEA VAN WOENSEL

FELIEN VANDERMOTTEN

ANNA BRYS

ANEMOON HAUTERS

ORIANA LEMMENS

GERT LAUWAERT

JURGEN DEBERGH

COÖRDINATIE STUKCAFÉ

BENJAMIN KHALIL ZARE

MARGAUX JANSSENS

HOOFDTAPPER STUKCAFÉ

HANS FANNES

JULIO CESAR DIAS TEIXEIRA

RONNIE SPOELSTRA

SCHOONMAAKPLOEG

CECILIA NYARKO

MOHAMED EL GHANOUI

BESTUUR

SAÏD EL KHADRAOUI

(VOORZITTER)

PETER ANTHONISSEN

SAMMY BEN YAKOUB

PIET FORGER

ANKE GILLEIR

SHILA HADJI HEYDARI ANARAKI

BART RAYMAEKERS

STEFAAN SAEYS

DENISE VANDEVOORT

LUT VERCRUYSSE

CELIEN GOVAERTS

LUCA TURCKSIN

ELS THEUNIS

ANJA VERBEECK

DE ARTEFACT GIDSEN

DE STUK

VRIJWILLIGERS


wired for empathy

111

MET DE STEUN VAN DE VLAAMSE OVERHEID, STAD LEUVEN & KU LEUVEN


112



Being a psychologist studying empathy today is

like being a climatologist studying the polar ice:

Each year we discover more about how valuable

it is, just as it recedes all around us.

114

Those of us in power have a responsibility not

only to be kind but also to create ecosystems in

which kindness is expected and rewarded.

— Jamil Zaki. The War for Kindness.

stuk

HUIS VOOR DANS,

BEELD EN GELUID

HOUSE FOR DANCE,

IMAGE AND SOUND

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!