23.11.2021 Views

Сарыарқа самалы, 23 қараша, сейсенбі

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Екпе алу - елдің амандығы

SARYARQA

Павлодар облыстық газеті

1929 жылғы 15 ақпаннан шығады

SAMALY

23 қараша, сейсенбі

2021 жыл

№135 (15753)

ssamaly29@gmail.com

www.saryarka-samaly.kz

facebook.com/saryarka15

@saryarqa_samaly

ДАМУ

Жаңа жүйе

жетістікке жетелейді

ҚАРЖЫ

Инфляция

дендеп тұр

Инфляциялық процестердің

алдын алу үшін Еуразиялық

экономикалық одақ (ЕАЭО)

елдерінде ақша-кредит саясаты

қатаңдатылды.

Облыс әкімі Әбілқайыр Сқақов жақында іске қосылған ахуалдықсараптамалық

орталықтың жұмысын таныстырды. Бұл жүйе облыс

аумағындағы тұрғындардың кез келген шағымын қабылдап, өзекті

мәселелерді шешу және барлық саланы талдау мақсатында құрылған.

Сондай-ақ, аймақ басшысы журналистермен жүздесіп, сауалдарына

жауап берді.

БАСПАСӨЗ - 2022

Газетке жазылуды ұмытпаңыз!

Жалғасы 2-бетте

Құрметті оқырмандар! 2022 жылға арналған «Saryarqa samaly» газетіне жазылу жалғасуда!

Жазылу мерзімі

«Қазпошта» АҚ–ның бөлімшесі

арқылы жазылу

«Alash Press» ЖШС–нің

бөлімшелері арқылы жазылу

Редакцияда ресімделу

және алу мен жазылу

Индексі 55441 Павлодар қ. Павлодар қ.

қала

ауыл

6 ай (аптасына үш нөмір) 6 924,20 теңге 7 242,40 теңге 6 915 теңге 5 940 теңге

12 ай (аптасына үш нөмір) 13 848,40 теңге 14 484,80 теңге 13 830 теңге 11 880 теңге

Зейнеткерлерге, мүгедектерге және ҰОС қатысушыларына арналған жеңілдікпен жазылу

Индексі 55442

қала

ауыл

12 ай (бейсенбілік нөмір) 4 035,60 теңге 4 259,20 теңге 4 025 теңге

Суретті түсірген – Валерий Бугаев.

3 084 теңге

Мекемелер мен ұйымдардың назарына! Біздің кез келген басылымға 50 данадан кем емес жазылған жағдайда кәсіпорынға

дейін жеткізумен ұжымдық баламалы жазылуды ұсынамыз, тел.: 8 (718 2) 66-15-41.

2020 жылдан бастап іскерлік белсенділіктің

төмендеуі және COVID-19 пандемиясына

байланысты әлемдегі көптеген

мемлекет фискалды ынталандырудың

белсенді шараларын қабылдап, ақша-кредит

саясатын жұмсартқан болатын. Биыл бұл

шаралар экономика мен тұтынушылық

сұраныстың қалпына келуіне байланысты

инфляциялық процестердің жеделдеуіне

әсер еткен,.

ЕАЭО-ға мүше барлық елде бағаның

жылдық өсуі байқалған. Соңғы жылы (2020

жылғы қазаннан 2021 жылғы қазанға

дейін) Арменияда баға айтарлықтай

өскен, онда жылдық инфляция 1,3%-

дан 9,1%-ға дейін артқан. Сондай-ақ

инфляция қарқынының бәсеңдегеніне

қарамастан ЕАЭО елдері арасында

Қырғызстанда да инфляция көрсеткіші

жоғары: 12,5% (2020 жылғы қазанда –

7,2%). Беларусьте инфляция 10,5%-ға

жетті (2020 жылғы қазандағы көрсеткіш –

6,2%), Ресейде – 8,1% (өткен жылғы

көрсеткіш – 4,0%).

Биыл қазанда Қазақстанда инфляция

8,9% деңгейінде болды. Мұндай жағдайда

орталық банктер ақша-кредит саясатының

бағытын біртіндеп өзгерткен. Осылайша,

дамушы елдер ақша-кредит саясатын

күшейтті.

ЕАЭО құрамына кірмейтін ТМД елдерінде

де инфляция көрсеткіші жоғары.

Өзбекстанда инфляция бастапқыда екі

таңбалы болған, ал соңғы жылы 0,9 пайыздық

тармаққа төмендеді. Соңғы жылы

Украина мен Молдовада бағаның өсу

қарқыны жоғары: алғашқысында 10,9%-ға

дейін, соңғысында 8,8%-ға дейін жетті.

ТМД және ЕАЭО елдерінде инфляцияның

қалыптасуы көбінесе монетарлық

емес факторлардың әсерінен болып отыр.

Инфляцияның басты драйвері – азық-түлік

тауарларына бағаның өсуі. Инфляция

қарқынын жеделткен негізгі факторлар –

әлемдегі азық-түлік бағасының көтерілуі,

коронавирус пандемиясы салдарынан

логистикалық жеткізілімдегі іркілістер,

әлемдегі шикізат тауарларына бағаның

өсуі және тағы басқа.

Өз тілшіміз.


2 23 қараша, сейсенбі, 2021 жыл ДАМУ

SARYARQA SAMALY

Басы 1-бетте

Жаңа жүйе жетістікке жетелейді

Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА

Аймақтың

айнасы

Облыс әкімдігінің бірінші қабатында

ашылған орталық Павлодар

облысының сараптамалық алаңына

айналды. Мұнда 24 басқарманың

мамандары өз салалары бойынша

өңірдегі қалыптасқан жағдайды

електен өткізіп, болжамдар мен

талдауларды басшылыққа ұсынады.

Бұл өз кезегінде облыстық деңгейде

маңызды шешімдерді қабылдауға

әсер етеді.

Бастысы, аталмыш орталық

тұрғындардың өтініш-шағымдарын

дер кезінде өңдеп, оларға нақты

жауап беруге бағытталған. Облыс

әкімі Әбілқайыр Сқақовтың сөзінше,

жергілікті атқару органдарына

өте көп ақпарат түседі. Олардың

әрқайсысын қағаз жүзінде

қабылдап, тиісті органдарға жіберу,

қарастыру, талдау, шешім

қабылдау айтарлықтай уақыт пен

күшті қажет етеді. Осының барлығын

бір ізге келтіру мақсатында

ахуалдық-сараптамалық орталық

құрылды.

- Біз жыл басында бірнеше

ақпараттық жүйеге, соның ішінде

109 бірыңғай қызметіне қосылдық.

Солардың бірі – «e-Otinish» жүйесі.

Бастапқыда біздің облыста пилоттық

режимде іске қосылып, кейін

бүкіл ел көлемінде тараған бұл

тәжірибе өз жемісін беруде. Атап

айтқанда, тұрғындар аймақтың кез

келген жерінен осы қосымша арқылы

шағымын жолдай алады. Оны

қарастыру қай маманға жүктелгені,

қазір қай деңгейде қарастырылып

жатқаны басшылықтың жіті назарында

болады. Бұл жүйеге облыстық,

аудандық, ауылдық әкімдіктер,

басқармалар – барлығы 803 ұйым

қосылған. Шағым оларға автоматты

түрде түседі. Соның нәтижесінде

өтініштерді қарау мерзімі

үш есеге дейін қысқарды, - деді

Ә.Сқақов.

Сонымен қатар, ахуалдықсараптамалық

орталық мамандар

әлеуметтік желілер арқылы түскен

хат-хабарларды да назардан тыс

қалдырмайды. Айталық, осы

уақытқа дейін әлеуметтік желілерде

жарияланған 9200 өтініш өңделді.

Ал түптеп келгенде, жергілікті

билік ғаламтордағы топтарда

жарияланған арыз-шағымдарды

қарастыруға міндетті емес. Себебі

олар ресми түрде түскен өтініш

болып саналмайды.

- Десе де, біз тұрғындардың

басым бөлігі проблемаларын

әлеуметтік желілерде жариялайтынын

жақсы түсінеміз. Сондықтан

мұнда көтерілген мәселелерден

«бұл ресми шағым емес» деп

сырт айналып кете алмаймыз, -

деді Ә.Сқақов.

Жаңадан құрылған орталық

барлық салаға қатысты ақпаратты

нақты уақыт режимінде қарап,

соған қатысты ұсыныстар жасай

алады. Мәселен, бүгінде Павлодар

қаласындағы 10 мектепте үш

ауысымдық оқыту мәселесі өзекті

болып тұр. Облыс орталығында

8690 оқушы орнының тапшылығы

байқалады. Жаңа мектептер мен

білім беру орындарына қосымша

ғимараттар салу арқылы биыл

1675, келесі жылы 2955 орын

тапшылығы жойылады. 2025 жылға

қарай бұл мәселе түбегейлі

шешілуі тиіс.

- Біз үшін мектептердегі

қауіпсіздік мәселесі өте маңызды.

Сол себепті биыл облыс орталығындағы

49 мектепте бейнебақылау

камералары қойылды.

Жыл соңына дейін балабақшалар,

денсаулық сақтау мекемелері де

бақылау камераларымен толық

қамтылады. Кейін саяжайлар

мен көше қиылыстары да жүйеге

қосылады, - деді аймақ басшысы.

Жалпы, статистикалық көрсеткіштер

бойынша, бүгінде 1 бейнебақылау

камерасына 1 мың

адамнан келеді. Бұл бағыттағы

жұмыс күшейтілген соң 1 мың

адамға 22 камера болады. Бұл

құралдардағы бейнелер мен оған

қатысты ақпараттың барлығы да

ахуалдық-сараптамалық орталыққа

түседі.

- Мемлекет басшысы Қасым-

Жомарт Тоқаев «Халық үніне құлақ

асатын мемлекет» тұжырымдамасын

бекітіп, соның аясында билік пен

бұқараның арасы жақындай түскені

белгілі. Енді ахуалдық-сараптамалық

жұмыс арқылы біз азаматтарды

тыңдап қана қоймай, оларды

толғандыратын мәселелерді іс

жүзінде көре алатын болдық.

Бұл жұмысты жүйелендіруге оң

әсерін берер деген сенім мол, -

деді Ә.Сқақов.

Білікті

мамандар аз

Аймақ басшысы орталық таныстырылымынан

соң бұқаралық

ақпарат құралдары өкілдерімен

үстел басында кездесіп, олардың

сұрақтарына жауап берді. Бұл ретте

мемлекеттік аппаратты трансформациялау

мәселесіне айрықша

тоқталды. Әбілқайыр Сқақовтың

айтуынша, 2023 жылдың соңына

дейін өңірде мемлекеттік қызметшілердің

25 пайызы қысқартылады.

Биылдың өзінде мемлекеттік органдарда

еңбек ететін 321 қызметкер

орнын босатуы тиіс.

- Бүгінде барлық дерлік салада

еңбек ете алатын маман бар. Бірақ

олардың қатарында кез келген

мәселені шеше алатын білікті

қызметкерлер аз. Өмірлік тәжірибем

мемлекеттік қызметте, өндіріс орындарында,

басқа да бағыттарда мықты

маман атану үшін бірнеше жыл

жұмсауға тура келетінін көрсетті. Біз

тұрғындарға ыңғайлы болуы үшін

қызметтердің денін электронды

форматқа ауыстырып жатырмыз.

Десе де, жекелеген жағдайларда

техника адам еңбегінің орнын

баса алмайды, - деді Ә.Сқақов.

Бұл ретте аймақ басшысы

кейбір кәсіпорындардың жұмысын

кадр тапшылығы мәселесі тежеп

тұрғанын тілге тиек етті.

- Мен бизнес өкілдерімен жиі

кездесіп, кәсіпорындарды аралаймын.

Сол тұста кәсіпкерлердің барлығы

мемлекет тарапынан қаржылай,

басқа да қолдаудың барын

алға тартады. Тек жеке ісін одан әрі

дамыту үшін кадр жетпейтінін айтады.

Өкінішке қарай, бұл – шындық. Сондықтан

алдағы уақытта мұндай

мәселелер қолбайлау болмас үшін

«Жаңа мамандықтар атласын»

әзірледік. Бұл жастарға еңбек

нарығында сұранысқа ие мамандықты

таңдауға мүмкіндік береді.

Сол сияқты жоғары оқу орындары

жергілікті жердегі сұранысқа

байланысты мамандарды дайындай

алады, - деді облыс әкімі.

Білікті мамандар туралы сөз

қозғалған тұста биыл бірінші рет

өткен ауыл әкімдерін сайлауға

қатысты да пікір білдірді.

- Ауыл әкімдерін тікелей сайлау –

30 жылда орын алған үлкен

саяси реформа. Қазіргі таңда

ауыл әкімдерінің алдында зор

міндеттер тұр. Бұрынғыдай кабинетте

отырып, құжаттарға қол

қоятын уақыт келмеске кетті.

Облыстағы сайланған ауыл әкімдері

жұмысқа кіріскен соң бірден

олармен онлайн-кездесу өткізіп,

ауылдарды аралап, тұрғындармен

кездесіп, ортақ мәселелерді

бірге талқылауды тапсырдым.

Ахуалдық-сараптамалық орталықтың

жұмысымен алғашқылардың бірі

болып осы ауыл әкімдері танысты.

Енді олар жыл соңына дейін елді

мекенді дамытудың Жол картасын

әзірлеуі тиіс. Соған қарап жұмысын

бағалаймыз, - деді Ә.Сқақов.

Жүйелі жұмыс

жалғасады

Ақпараттық жүйелерді пайдаланып,

ахуалдық-сараптамалық

орталыққа хабарларды жолдау

үшін ұялы байланыс пен интернет

желісі жақсы болуы тиіс. Бірақ әлі

күнге дейін облыстың кей ауылдарында

ғаламтор байланысының

сапасы төмен. Кейбір елді мекендер

жаһандық желіден мүлде жырақ

қалған. Мұнда тұрғындардың саны

250 адамнан аз болғандықтан,

мемлекеттік бағдарламалар арқылы

желілерді жүргізу де қиын. Әбілқайыр

Бақтыбайұлының айтуынша, бұл

мәселе – жергілікті биліктің назарында.

Қазіргі уақытта ауылдардың

97 пайызында интернет бар.

Қалған 3 пайызында ғаламторды

пайдалануға мүмкіндік жасап,

сапаны жақсарту үшін құзырлы

министрлікпен бірге тиісті жұмыстар

атқарылуда. Алдағы бірнеше жыл

дересінде ауылдардың бәрі бірдей

жаһандық желімен қамтылуы қажет.

Күн тәртібіндегі өзекті мәселе –

жылумен қамту жағдайы да

талқыланды. Аймақ басшысының

айтуынша, бұл ретте монополист

мекемелермен бірлескен жұмыстар

жүргізілуде. Келесі жылы тұрғындар

жаз бойы ыстық сусыз қалмас үшін

да бірқатар шара қолға алынбақ.

Арнайы құрылған комиссия энергия

көздерін модернизациялау, жылу

магистральдерін қалпына келтіру

және аулаішілік желілерді жаңғырту

бойынша жұмыс істейтін болады.

- Павлодардың жылумен қамту

жүйесіне техникалық аудит жүргізілгенде

көптеген сын-пікірлер

айтылған болатын. Түптеп келгенде,

бұл шара бізге станциялар

мен жылу желілеріндегі кезек

күттірмейтін проблемаларды анықтауға

және осы мәселе бойынша

міндеттерді белгілеуге мүмкіндік

берді. Мәселен, келесі жылдан

бастап қала тұрғындарының көбі

ыстық сусыз қалмауы үшін жөндеу

бригадаларының санын арттыру

арқылы желілердегі жұмыс

мерзімдерін қысқарту жоспарда

бар. Одан бөлек, «Павлодар

жылу желілері» компаниясы жылу

параметрлері төмен көпқабатты

тұрғын үйлерге қызмет көрсетуге

көшті. Алдағы уақытта орталықтандырылған

жылумен қамту

жүйесінің мәселелерін шешу

үшін Үкімет пен монополистер

арасында стратегиялық келісім

жасауға мүдделіміз, - деді өңір

басшысы.

Бұл ретте құрылыс мәселесіне

де мән берілді. Бүгінде Сарыарқа

шағын ауданында тұрғын үйлерді

салу ісі аяқталуға таяу. Одан

соң Достық ауданын тұрғызуға

баса мән беріледі. Әбілқайыр

Суреттерді түсірген - Валерий Бугаев

Бақтыбайұлының сөзінше, жаңа

ауданда 10 мыңнан астам тұрғынға

арналған пәтерлер, 500 орындық

емхана, 2 мың балаға арналған

оқу кешені (балабақша, мектеп

пен қосымша білім беру мекемесі),

оңалту орталығы, мұз сарайы,

спорттық-сауықтыру кешен бой

көтереді.

Спорт демекші, кездесу барысында

бұқаралық және кәсіби

спорт, «Ақсу» футбол клубының

жетістікке жету жолы мен «Ertis»

командасының ендігі «тағдыры»

да сөз болды.

- Біз барлық салаға талдау

жүргізетінімізді жоғарыда атап

өттім. Сол сияқты спорт мәселесі

назардан тыс қалған жоқ. Бүгінде

120 мың жеткіншектің 30 мыңы

ғана спортпен тұрақты түрде айналысады.

Егер 1 млрд 200 млн

теңгеге қандай да бір кешен, нысан

салар болсақ, мұнда тек 300 бала

жаттығады. Сондықтан дәл осы

соманы жан басына шаққандағы

қаржыландыруға бағыттауды жөн

деп шештік. Сол кезде 1,5-2 мың

бала секцияларға тегін бару

мүмкіндігіне ие болады.

Футбол мәселесіне келер

болсақ, бұған дейін 45 мың

тұрғыны бар шағын қаладан

бірінші лига чемпионы болған

емес. Бұл – үлкен жетістік. Енді

осы қалыптан таймай, жеңісті

жолды жалғастыруымыз керек.

Ал «Ertis» клубын мәжбүрлі түрде

банкрот қылу, оны жабу мүлде

жоспарда жоқ. Жанкүйер ретінде

мені де аталмыш клуб мәселесі

алаңдатады. Біз арнайы жоспар

құрып, бір-екі жылдың дересінде

оңалту шараларын жүргіземіз деген

ойдамын, - деді облыс әкімі.

Екі сағаттан астам уақытқа

жалғасқан жүздесу барысында

мемлекеттік қызмет, шағын және

орта бизнес, өндіріс орындары

мен тұрғын үйлер құрылысы,

коммуналдық шаруашылыққа

қатысты көптеген мәселе қозғалды.

- Пандемия – әлемдегі

үлкен дағдарыс. Сондай-ақ, бұл

кезең осы уақытқа дейін кеткен

олқылықтарды анық көрсетті,

жаңа талаптар қойды. Ендігі

ретте өмір ағымына икемделіп,

жаңа бағыттарды игеруге берілген

мүмкіндіктерді оңтайлы пайдалана

білуіміз керек. Сонымен қатар, жаңа

даму бағытын айқындап, елдің

әл-ауқатын жақсартуға қолайлы

жағдай жасау қажет. Бұл ретте

жергілікті билік пен тұрғындар

бірлесе әрекет етеді деп ойлаймын, -

деп сөзін түйіндеді Ә.Сқақов.


SARYARQA SAMALY

ӘЛЕУМЕТ 23 қараша, сейсенбі, 2021 жыл 3

ҚАРЖЫ

Несиені оңды-солды

таратуға болмайды

МӘСЕЛЕ

«Достық» үйінде балаларды тәрбиелеу мен қорғау

мәселесі бойынша халықаралық деңгейдегі

дөңгелек үстел өтті.

Тұрғындар тарапынан несиеге деген сұраныс өсуде. Дегенмен банктер

азаматтардың жүктемесін бақылауда ұстауы міндетті. Бүгінде төлеу мерзімі

90 күннен кешіктірілген кредиттер баршылық. Оңды солды несие тарату –

мемлекетке де, азаматтарға да қатер.

Бұл туралы Мемлекет басшысы

Қасым-Жомарт Тоқаев қаржы

секторының өкілдерімен кездесуде

айтты.

Мемлекет басшысының Алматыдағы

резиденциясында өткен жиынға

Президент Әкімшілігінің басшылық

құрамы, мемлекеттік органдардың, ірі

қаржы құрылымдары мен банктердің

басшылары қатысты.

Қасым-Жомарт Тоқаев мұндай

құрамдағы кездесудің алғаш рет

өткізіліп отырғанына назар аударды.

Президенттің айтуынша, жиынды

өткізуге еліміздің қаржы секторында

шешілуге тиіс қордаланып қалған

мәселелер түрткі болған.

– Кейінгі 1,5 жылдағы белгілі бір

қиындықтар қаржы нарығына да

оңай тиген жоқ. Мұндай жағдайда

біздің басты міндетіміз экономикада

да, қаржы жүйесінде де

тұрақтылықты қамтамасыз ету

үшін дағдарысқа қарсы кешенді

шараларды іске асыру болды және

солай бола береді. Негізі, біз өсім

траекториясына шыға алдық, – деді

Қасым-Жомарт Тоқаев.

Бұдан кейін кездесуге қатысқандардың

сөздерін тыңдаған Президент

осы бағыттағы бірқатар нақты

міндетке назар аударды.

Мемлекет басшысы, ең алдымен,

қаржы секторының тұрақтылығына

тоқталды. Сондай-ақ бүгінде қаржы

секторының дәрменсіз банктерден

арылғанын, ал сауықтыру аясында

6,6 триллион теңгеге жуық нашар

несиелер есептен шығарылғанын атап

өтті. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша,

өтеу мерзімі 90 күннен асқан

қарыздардың деңгейі банктердегі

несие портфелінің 4,3 пайызын

құрайды. Бұл – соңғы 13 жылдағы

ең төменгі көрсеткіш. Президент

осыдан қорытынды шығарып, жинаған

тәжірибе негізінде жиі қайталанатын

тәуекел-қатерлердің алдын алу

шараларын күшейту қажет екеніне

тоқталды.

Президенттің айтуынша, банктер

мемлекеттік қолдаудың арқасында

бүгінде экономиканы несиелеу

бойынша зор әлеуетке ие болып

отыр. Банк жүйесіндегі өтімділігі

жоғары активтердің көлемі –

12,2 триллион теңге.

– Биыл тұрғындар сұранысының

белсенді түрде қалыпқа келе

бастағанын байқап отырмыз.

Тұтынушылық несие 32,8 пайызға

артқан. Несие алушылар 6,1 миллион

адамға жетті. Бәлкім, бұл - қалыпты

үдеріс. Алайда азаматтарымыздың

қарыз жүктемесіне тиімді бақылау

Еліміздегі ең ірі

электр станциясы -

№1 Екібастұз МАЭС-те

19 қараша күні №5

энергоблок апатты

түрде тоқтап қалды.

Келесі күні №8 блок

істен шықты.

Әрине, ірі кәсіпорындағы негізгі

қондырғылардың істен шығуы қауіпті.

Әрбір энергоблоктың қуаты 500 МВт

екенін ескерсек, апатты жағдайдың

салдары оңай болмасы анық.

«KEGOC» АҚ ресми өкілдерінің

хабарлауынша, апаттың себебі

генерация көлемінің 1000 МВТ-қа

төмендеуінен орын алған. Салдарынан

№1 Екібастұз МАЭС-тегі электр

жасау маңызды. Қазіргі уақытта 545

мың адамның қарызын өтеу мерзімінің

кешеуілдеуі 90 күннен асқан.

Мәселе еліміздің қаржы тұрақтылығына

төнген тәуекел-қатерде ғана

емес. Бұл көптеген азаматтарымыздың

қаржы тапшылығымен бетпе-бет

келгенін білдіреді. Бұл әлеуметтік

және саяси тұрақсыздыққа алып

келуі мүмкін, – деді Президент.

Мемлекет басшысы борышкерлерге

қатысты қаржы нарығындағы

өкілдердің шектен шығу

әрекеттеріне тоқталды.

– Несие мекемелерінің басшыларына

ішкі рәсімдерді күшейту

мәселесін пысықтауды, сондай-ақ

жекелеген қызметкерлер мен сырттан

тартылатын коллекторлардың

қызметтерін асыра пайдалануға

жол бермеу тетіктерін қарастыруды

тапсырамын, – деді Қасым-Жомарт

Тоқаев.

Президент шағын және орта

бизнесті несиелеу, оның ішінде

ауылдардағы кәсіпкерлік бастамаларды

дамыту еліміздің қаржы

секторының басты басымдығы болуы

керек деп есептейді. Мемлекет басшысының

айтуынша, тұрақты және

арзан қор жасау көздерінің жоқтығы

микроқаржыландыру нарығындағы

негізгі мәселенің бірі.

– Мұндай ұйымдардың қызметі

екінші деңгейлі банктерден алынатын

қарыз бен жеке қаражат есебінен

қаржыландырылады. Нәтижесінде

тұтынушылар үшін несиелердің құны

жоғары болады. Сондықтан Үкіметке

Агенттікпен бірлесіп, микроқаржы

ұйымдарының қолжетімді әрі ұзақ

мерзімді қаржыландыру тетіктерін

пысықтауды тапсырамын, – деді

Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы айтқан тағы бір

өзекті міндет – ұлттық қор нарығын

дамыту. Оның айтуынша, отандық

ЭНЕРГЕТИКА

Апаттың себебі не?

энергиясының тапшылығы 1500 МВТ-қа

дейін жеткен. Мәселені шешу үшін ҚР

Энергетика министрлігінің араласуымен

кейбір тұтынушыларға электр

энергиясын шектеу туралы шешім

қабылданған. Әйтпесе, мемлекетаралық

электр желілерінде жүйелік апат

орын алуы мүмкін еді.

Мән-жайды білу үшін №1 Екібастұз

МАЭС басшылығына хабарластық.

Аталған кәсіпорынның өкілі Ольга

Шейнаның мәліметінше, бүгінде

станция тәуліктік кестеге сай қалыпты

режимде жұмыс істеуде. Жалпы

қуаттылығы 2900 МВт құрайтын

6 энергоблок қатарда екен. Ал №5

қор нарығы тұрғындардың қаражатын

жинайтын сенімді баламалы құралға

айналуы қажет.

– Отандық қор нарығы үшін

2022 жылы жекелеген ұлттық

компаниялардың Халық IPO

бағдарламасына енуі маңызды оқиға

болмақ. Агенттік пен Ұлттық банк

Самұрық-Қазына мен Үкімет жүргізіп

жатқан жұмысқа белсенді түрде

атсалысуы қажет, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев қаржы

секторын цифрландыруды дамыту

маңызды екеніне назар аударды.

Мемлекет басшысы осы салада

оң қарқын бар екенін атап өтіп,

қаржы инновацияларын енгізуге

қолайлы жағдай жасау жөніндегі

кешенді жұмысты жалғастыру керек

екенін айтты.

– Біздің қаржы институттарымыз

осы сәтті пайдаланып,

ауқымды міндеттерді шешуі керек.

Біреудің тәжірибесін көшіріп алудың

қажеті жоқ, керісінше Қазақстан

аумағымен шектеліп қалмай,

қызметтердің жаңа форматын

дамытып, ілгерілету керек. Мемлекет

бұл бастамаларға жан-жақты қолдау

көрсетеді. Біз инновациялық экономика

мен қаржылық экожүйені

жаңадан қалыптастыру кезеңіндеміз.

Алдымызда ауқымды жұмыстар тұр.

Мемлекет басшысы ретінде мен

үшін бүкіл экономикамызды жаңа

инновациялық даму жолына салу –

басты міндет, – деді Мемлекет

басшысы.

Президент цифрлық валюталарды

айналымға енгізу маңызды екенін

тоқталды. Бұл ретте болашақ қаржы

жүйесінің негізіне айналуы мүмкін

цифрлық теңге енгізу мәселесін

қарастырған жөн екенін айтты.

Өз тілшіміз.

энергоблоктағы генерация мәселесі

реттеліп жатқан көрінеді. Ол жақын

күндері іске қосылмақ.

Естеріңізге салсақ, бұған дейін

Алматы, Шымкент, Қызылорда,

Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан

өңірлерінде жарықтың өшіп қалуы жиі

тіркелген-ді. «KEGOC» АҚ басшылығы

цифрлық майнингке байланысты электр

энергиясы тапшылығы туындағанын

хабарлаған болатын. Салдарынан

республика бойынша шектеу шаралары

бекітіліп, кейін 10 қараша күні

қайтадан алынып тасталды.

О.АХМАДИЯ.

Бала тәрбиесі

отбасынан

басталады

Бұл шараны Қазақстан халқы

Ассамблеясының бастамасы

бойынша «Балалардың өмірі,

денсаулығы және әл-ауқаты

біздің қолымызда» деген

тақырыппен өңірлік Аналар кеңесі

ұйымдастырды. Дөңгелек үстелдің

мақсаты – балаларды қорғау,

денсаулығын сақтау, сапалы

білім және тәрбие жөнінде

мәселелерді талқылау.

Шараға Павлодар облысы

әкімінің орынбасары Айзада

Құрманова, ҚХА Аналар кеңесінің

төрайымы Назипа Шанаи,

сонымен қатар Ресей мен

Болгария мемлекеттерінің мамандары,

аймағымыздағы медицина,

құқық қорғау, тәрбие

мәселесімен белсенді түрде

айналысып жүрген қоғамдық

ұйымдардың мүшелері және әр

ауданнан келген Аналар кеңесінің

төрайымдары қатысты.

- Еліміз бойынша ағымдағы

жылдың алғашқы жартысында

кәмелетке толмаған жасөспірімдер

арасында 105 суицид тіркелді.

Бұл көрсеткіш былтырғымен

салыстырғанда 61,5%-ға өскен.

Ал, өзіне қол жұмсамақ болған

193 баланы құтқаруға мүмкіндік

туды, - деді Назипа Шанаи. Оның

айтуынша, қазіргі кезде өсіп келе

«Pfizer» екпесін

салдырды

Аймағымызда жүкті әйелдер мен 12-17 жас

аралығындағы балалар арасында коронавирусқа

қарсы екпе салу науқаны жүргізілуде. Қазіргі

уақытта өңірде 60-қа жуық болашақ ана «Pfizer»

вакцинасын салдырған.

Өткен аптаның соңында

облысқа «Pfizer» препаратының

29250 алғашқы дозасы жеткізілді.

Препараттар Ғ.Сұлтанов

атындағы облыстық аурухананың

қоймасында сақтаулы. Облыстық

денсаулық сақтау басқармасының

мәліметінше, ең бірінші кезекте

16-17 жастағы 6076 балаға

екпе салу жоспарлануда.

Сонымен қатар, жүктіліктің

16-37 аптасындағы 1508 әйел

вакцина алады деп күтілуде.

Бұдан бөлек, өмірге сәби әкелген

аналар 42 күннен кейін препарат

қабылдамақ. Олардың саны -

2333.

Қазіргі уақытта емханадағы

әйелдерге кеңес беру бөлімінің

дәрігерлері жүкті әйелдер

арасында үгіт-насихат жұмыстарын

жүргізуде. Бүгінде 54 болашақ

ана екпе салдырған.

Павлодар қалалық №4

емхананың әйелдерге кеңес

жатқан ұрпақ пен жастарымыздың

сапалы білім алуынан бөлек,

олардың тәрбиесімен де айналысуымыз

қажет. Уақыттың

тығыздығы мен ата-ананың балаға

көңіл бөлмеуі салдарынан түрлі

олқылықтар орын алып жатыр.

Мұның барлығы да әке-шеше мен

бала арасындағы байланыстың

үзіліп бара жатқандығында екенін

ерекше атап өтті.

- Отбасы мүшелерінің төрт

көзі түгел жиналатын уақыты -

дастархан басы. Міне, біз

осы дүниеден алшақтап бара

жатырмыз. Әкесіне ұлы ашық

әңгіме айтса, анасы мен қызы

құрбысындай сырласа білсе, біздің

жеңіс осы. Балаңыз емін-еркін

әңгіме айтатындай болуы шарт, -

дейді Н.Шанаи.

Жиын барысында қоғамды

алаңдатып отырған кибербулинг,

әлеуметтік желіге тәуелділік,

ата-аналардың жұмысбастылығы,

педагог пен ата-аналардың

байланысын жандандыру сынды

өзекті мәселелер талқыланды.

Өңірдегі Аналар кеңесінің жұмысын

әрбір мектепте жүргізу

ұсынысы айтылды.

Махаббат ТӨЛЕБАЙ.

COVID-19

беру бөлімінің жетекшісі Күлзада

Жақсыбаева медициналық мекеме

тіркеуінде тұрған 103 әйелдің

денсаулығы «Рfizer» екпесін алуға

жарамды екенін айтады. Вакцина

салдырған болашақ аналар

екі күн бойы видео байланыс

арқылы бақыланады. Тағы 720

әйел босанған соң, балалары

2 жасқа толғанға дейін екпе

салдыруы керек.

Павлодар қаласының тұрғыны

Аида Қымызбаева - «Pfizer» екпесін

салдырған аналардың бірі.

Ол коронавирус күнделікті өмірді

өзгертіп, жақын жандармен қарымқатынасты

шектегенін айтады.

Індеттен өзін және баласын қорғау

үшін дәрігерлердің кеңесімен

вакцина салдырған. Қазір баласы

бір жаста екен.

Атап өтерлігі, облыста «Pfizer»

екпесін жалпы саны 63 180 адам

тегін салдыра алады.

А.АСҚАРҚЫЗЫ.


4 23 қараша, сейсенбі, 2021 жыл БАҒДАР

SARYARQA SAMALY

Өңір тұрғындарының

әл-ауқаты - басты назарда

Бүгінде «Nur Otan» партиясының маңызды міндеті сайлауалды бағдарламаны тиімді іске асыру

болып табылады. Тәуелсіз Қазақстанның қалыптасуы мен дамуы партия Төрағасы, ҚР Тұңғыш

Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тығыз байланысты. Партия ел экономикасының

тұрақты дамуы, халықтың сапалы өмір сүру деңгейі үшін барлық күш-жігерін жұмсайды.

Сайлауалды бағдарламаның Жол карталарын орындау өңірлердегі атқарушы билік қызметінің

басымдығы болып табылады. Павлодар облысында бұған үлкен көңіл бөлінуде.

Біздің өңір - Қазақстанның дамыған индустриялық облыстарының бірі. Тарихи тұрғыдан мұнда

бірегей өндірістері бар өнеркәсіптік орталық құрылды. Қазақстанның үдемелі инновациялықиндустриялық

даму бағдарламасы шеңберіндегі серпінді жобалардың басым бөлігі облыста іске

асырылады, өйткені мұнда су, энергия, шикізат, инфрақұрылым және көлік логистикасы бар.

446 миллиард

инвестиция

«Nur Otan» партиясының соңғы сайлауалды

науқаны барысында «Өзгерістер

жолы: әркімге лайықты өмір!» бағдарламасы

бекітілді. Оның негізіне инфрақұрылымды,

агроөнеркәсіптік кешенді, денсаулық сақтау

мен білім беруді дамыту, тұрғын үймен және

таза ауызсумен қамтамасыз ету, жолдарды

жөндеу және басқа да маңызды бағыттар

кірді. Павлодар облысында 13 аумақтық

және 1 аймақтық сайлауалды бағдарлама

жүзеге асырылуда, 14 жол картасы бекітілді.

Олардың орындалуын барлық деңгейдегі

мәслихаттарда партия атынан өкілдік ететін

депутаттар бақылайды.

Сайлауалды бағдарламаны орындаудың

негізгі шарттарының бірі инвестицияларды

тарту болып табылады. Павлодар облысында

шамамен 446 миллиард 445 миллион теңге

инвестиция тартылды, олардың есебінен

4 мың жаңа жұмыс орындарын құрумен

12 ірі жоба іске асырылды. Тек аграрлық

секторда ғана 30 инвестициялық жоба жүзеге

асырылды. Бұл жалпы инвестиция көлемі

50 миллиард теңге болатын 8 жаңа нысанды

пайдалануға беруге мүмкіндік берді.

Мысалы, Жетекші ауылында «Павлодар

Құс» ЖШС құс фабрикасы өз қуаттылығын

арттырды. Бүгінде мұнда жылына 400 мың

бас құс пен 63 миллион жұмыртқа өндіре

алады.

«Ақтоғай Агро» ЖШС-нде тауарлы сүт

фермасының (ТСФ) құрылысы жалғасуда.

Оған әрқайсысы 500 орындық екі сарай,

заманауи сауу залы және астық қоймасы

кіреді. ТСФ ұстау үшін кәсіпорынның

3 мың гектар алаңда көкөніс және жем-шөп

дақылдарын өсіретін қуатты жем-шөп базасы

бар. Мал азығын дайындауды ескере отырып,

ЖШС-де 80-ге жуық жаңа жұмыс орнын

ашу жоспарлануда, олар жақын маңдағы

ауыл тұрғындарын жұмысқа алады.

Жақында Павлодар қаласының маңында

күркетауық етін өндіретін кәсіпорын іске

қосылды. «Turkey PVL» ЖШС жылына 8 мың

тонна құс етін шығара алады. Бұл өңірдің

құс етімен қамтамасыз етілуін 110%-ға дейін

арттыруға мүмкіндік береді.

Табысты жыл

Биыл 30 жылда алғаш рет өңірде бір

миллион тоннадан астам дәнді дақылдар

өсірілді. Бұдан басқа, павлодарлық фермерлер

рекордтық 600 мың тонна картоп алды

және Қазақстандағы осы дақылдың барлық

алаңдарының 54%-ын өңдеп, қарақұмық егу

көлемі бойынша республикада көш бастап

тұр. Мұндай нәтижелерге суармалы егіншілікті

дамыту мен агротехнологияларды енгізудің

арқасында қол жеткізілді.

Аудандар бойынша сапарлар барысында,

шаруа қожалықтарының басшыларымен

кездесу кезінде фермерлер өз жұмысындағы

жаңалықтар туралы айтып берді. Мәселен,

«Три К» шаруа қожалығының басшысы Оразалы

Атимов биыл алғаш рет 630 гектар алқапты

суаруға арналған суару жүйесін сынақтан

өткізді. Нәтижесінде ауыл шаруашылығы

кәсіпорындары жиналатын өнім мөлшерін

едәуір арттырды. Әдетте маусым айында

халық үшін де, үй малы үшін де ешқандай

қызығушылық тудырмайтын жайылымдық

жердің шағын учаскесінің есебінен ол 350

миллион теңгеге өнім алды. Алдағы жылдары

ШҚ басшысы тағы екі мың гектар суаруды

енгізуді жоспарлап отыр.

«Оразбаев» шаруа қожалығында да үлкен

өзгерістер күтілуде. Бүгінде олардың жерлеріне

5,2 шақырым электр желісі және 3,2 шақырым

су құбыры тартылды. Келесі көктемде 280

гектар суармалы жерді пайдалануға беру

үшін биылғы жыл соңына дейін сорғы орнату

жоспарлануда. Сапалы жем-шөп базасын

алып, шаруашылықта 620 басқа арналған

тауарлы сүт фермасының құрылысын бастауға

ниеттіміз.

Жалпы, павлодарлық аграршылар өтіп бара

жатқан жылды табысты жыл деп атады. Бұл

туралы статистика да айтады. Егер 2019 жылы

өңірдің агроөнеркәсіптік кешеніндегі жалпы

өнім көлемі 255 миллиард теңгені құраса,

биылғы жылға болжам - 350 миллиард теңге.

Қазақстанның

индустриалды жүрегі

Тәуелсіздік жылдарында облыста «Кастинг»

ЖШС ҚФ (болат құю, прокат), «Казэнергокабель»

АҚ (сымдар мен кабельдер),

«Ангренсор» ЖШС сияқты жаңа ірі және орта

өнеркәсіптік кәсіпорындар ашылды. Облыста

бұрын Қазақстанда болмаған өндіріс іске

қосылды. Бұл - «Қазақстан электролиз зауыты»

АҚ бастапқы алюминийін, «KSP Steel» ЖШС

жіксіз құбырларын, «Каустик» АҚ каустикалық

сода мен сұйық хлорын, «Компания Нефтехим

LTD» ЖШС МТБЭ мен полипропилен, «Проммашкомплект»

ЖШС бағыттамалы бұрмалары

мен теміржол дөңгелектерін, «Казэнергокабель»

АҚ алюминий созбасын шығаратын

зауыттар.

Өңдеуші секторда «Kazcenosphere’s» ЖШС

алюмосиликатты микросфераны өндіру бойынша

жобаны іске қосты. Жобаға 2,3 миллиард

теңге инвестиция салынып, кәсіпорында 40

жаңа жұмыс орны ашылды. Павлодар облысында

композиттік коагулянттар өндірісі де

іске қосылды. «ASCOR» ЖШС жобасының

құны - 1 миллиард теңге. Бұл коагуляция

және тежеу процестерін қалыптастыру үшін

химиялық өнімдерді өндірумен, жеткізумен

және сатумен айналысатын, жас дамып келе

жатқан кәсіпорын. Қазір олар коррозия мен

тұздану ингибиторларының өндірісін игеруде,

сонымен қатар өндірістік және ағынды суларды

тазартудың инновациялық технологияларын

әзірлеу және енгізу бойынша зерттеулер

жүргізуде.

Теміржол машинасын жасау біздің

өндірісіміздің локомотивіне айналуда. Темір

жол біліктері мен доңғалақ жұптарын өндіретін

«R.W.S Wheelset» ЖШС Екібастұз зауыты

4 миллиард теңгеге өз өнімін сатты. Бұл

кәсіпорын жоғары технологиялық өңдеу

және өлшеу жабдықтарының кешені болып

табылады. Индустрияландыру картасының

жобаларын іске асыру бұрын шығарылмаған,

соның ішінде экспортқа бағдарланған өнімнің

шамамен 70 жаңа түрін өндіруді ұйымдастыруға

мүмкіндік берді.

Соңғы жылдары өңірлік экспорт номенклатурасы

мынадай өнімдермен толықтырылды:

алюминий, оның ішінде легирленген, алюминийден

жасалған автомобиль дискілері, жіксіз

құбырлар, полипропилен, полипропилен қаптар,

хлор, қыздырылған кокс, катодты мыс, тұтас

таптамалы теміржол дөңгелектері, құрылыс

материалдары, майлау материалдары. Бұл

тауарларды өткізу нарығы Ресей, Қытай,

Тәжікстан, Қырғызстан болып табылады.

Моноқалалар - өсудің

жаңа нүктесі

Екібастұздағы теміржол өндірісі

туралы айта отырып, Мемлекет басшысы

Қасым-Жомарт Тоқаевтың жақында онда

жұмыс сапарымен болғанын еске түсірген

абзал. Президент моноқалаларды дамыту

жөнінде республикалық кеңес өткізіп,

Екібастұздың одан әрі даму перспективалары

туралы білді. Бүгінгі таңда қаланың

өңдеу өнеркәсібі негізінен машина жасау

болып табылады. 2020 жылдың қорытындысы

бойынша оның үлесі 87%-ды құрады. Екібастұз

машина жасау саласы бұл, ең алдымен бес

кәсіпорыннан тұратын теміржол кластері.

Жалпы республикалық темір жол машинасын

жасаудың 73%-ы нақ осы жерде шоғырланған.

Екібастұз экономикасының одан әрі өсуін

біз нақ осы кластердің дамуымен байланыстырамыз.

Кеншілер қаласының болашағы жоғары

бөліністегі көмір өнімінің өндірісін ұйымдастыра

алатынымызға да байланысты. Ол үшін

қазақстандық ғалымдармен бірлесіп көмір

химиясы ғылыми-зерттеу орталығы құрылды.

Біз сондай-ақ Екібастұзда жаңа мамандар

дайындауды жоспарлап отырмыз. Өйткені

2025 жылға дейін қалада 16,5 мың жұмыс

орны, оның ішінде 14 мың тұрақты жұмыс

орны ашылады деп күтілуде.

Екібастұзда жайлы қалалық орта құру

үшін бірқатар экологиялық мәселелерді

шешу қажет. Өнеркәсіптік шығарындылардың

көлемін азайту үшін электр станцияларындағы

сүзгілерді жыл сайын жөндеуді, жылына

кемінде 4 мың ағаш пен бұта отырғызуды,

сондай-ақ Екібастұздың айналасында жасыл

белдеу құруды қамтитын шаралар кешені

қабылданатын болады.

Қазіргі бизнес

тұжырымдамасы

Кәсіпкерлікті одан әрі үдемелі дамыту

шеңберінде қазақстандық кәсіпорындарды

қолдауға, нарықта сұранысқа ие жаңа өнім

шығаруға баса назар аударылды. 2005-

2021 жылдар кезеңінде шағын және орта

кәсіпкерліктің белсенді субъектілерінің саны

2,2 есе өсті (21,6-дан 46,6 мың бірлікке дейін).

Осы жылдың басында Павлодар облысында

«Business Ertis» жобасы іске қосылды. Осы

бағдарламаны іске асырудың арқасында өңірде

өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда

«Бизнестің жол картасы – 2025» бойынша

жобалар үш есе көп қолдау тапты. Бұл жерде

жалпы сомасы 7,6 миллиард теңгені құрайтын

1312 жоба сөз болып отыр. «Қарапайым

заттар» экономикасы бағдарламасы бойынша

Павлодар облысында 7,4 миллиард теңгенің

47 жобасы мақұлданды. Ал «Еңбек» бағдарламасы

аясында нәтижелі жұмыспен қамтуды

және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бойынша

мемлекеттен 64 кәсіпкерге 545 миллион

теңгеге несие берілді.

Ауылдың екінші

тынысы

Павлодар облысы тұрғындарының үштен

бір бөлігі - ауыл тұрғындары. Сондықтан

біз үшін қалалық және ауылдық жерлерде

инфрақұрылыммен қамтамасыз етудегі

алшақтықты барынша қысқарту маңызды.

Биыл өңірде сумен жабдықтау желілерін қайта

құру және салу бойынша 40 жоба жұмыс

істеуде. Осы жобалардың 34-і ауылдарда

жүзеге асырылады. Бұл ауыл тұрғындарының

сапалы ауызсуға қолжетімділігін 94,7%-ға

дейін арттыруға мүмкіндік береді.

«Ауыл - ел бесігі» мемлекеттік бағдарламасының

арқасында Павлодар облысының

ауылдарында әлеуметтік игіліктермен қамтамасыз

ету айтарлықтай жақсарды. 2021

жылы жоба есебінен жалпы саны 25 мың

адам тұратын 22 ауыл жаңғыртыла бастады.

70 жобаны жүзеге асыру үшін бюджеттен

5 миллиард теңге бөлінді. 10 айдың қорытындысы

бойынша 61 нысанда жұмыстар аяқталды

және Павлодар облысы 87% үлесімен осы

көрсеткіш бойынша көш бастап тұр. 1,6 мың

оқушы үшін 10 мектеп жөнделді. Ямышев

және Қызылжар ауылдарында мәдениет

үйлерінің құрылысы мен қайта жаңғыртылуы

аяқталды, тағы бес мәдениет үйі қалпына

келтірілді. 4 балабақшаға жөндеу жұмыстары,

Кеңтүбек ауылындағы спорт мектебіне күрделі

жөндеу жұмыстары жүргізілді. Ақсу ауылдық

аймағының Қызылжар ауылында дәрігерлік

амбулатория, Заря ауылында футбол алаңы,

ал Мәшһүр Жүсіп ауылында ұзындығы

4,3 шақырым жарықтандыру орнатылды.

2022 жылы «Ауыл - ел бесігі» бағдарламасы

өңірдегі жалпы саны 9 мың халқы бар

14 ауылды қамтиды. 46 жобаның тізіміне

9 мектептің, 8 мәдениет үйінің және бір

дәрігерлік амбулаторияның 1,7 миллиард

теңгеге күрделі жөндеуі, бір мәдениет үйі

мен үш дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің

құрылысы 1,5 миллиард теңгеге және

50 шақырым ауылішілік жолдардың жөнделуі

1,4 миллиард теңгеге кіреді.

Әлеуметтік сала -

маңызды және

жауапты

Тәуелсіздік жылдарында әлеуметтік саладағы

көрсеткіштер айтарлықтай жақсарды.

«Nur Otan» партиясы халықтың әлеуметтік

сұранысын қанағаттандыруға мүдделі.

Жұмыспен қамту және әлеуметтік

қамсыздандыру саласында өзгерістер болды.

Өңірдегі еңбек нарығының көрсеткіштері

тұрақты болып қалуда. Экономикалық белсенді

тұрғындардың 95%-ы жұмыспен қамтылған.

Жұмыссыздық 4,8% деңгейінде. 2000 жылдан

бастап жұмыспен қамтылған халық саны

26,8 мың адамға немесе 7,5%-ға өсті (357,3

мың адамнан 384,1 мың адамға дейін).

15,7 мың балаға арналған 105 балабақша

салынып, қалпына келтірілді, 25,6 мың орындық

47 мектеп пайдалануға берілді. Заманауи

онкологиялық диспансер, туберкулезге қарсы

диспансер, кардиологиялық орталық, облыстық

диагностикалық орталық, 11 емхана және

28 аурухана салынды. Мынадай ірі спорт

нысандары пайдалануға берілді: 3 спорт

сарайы, 19 дене шынықтыру-сауықтыру кешені,

1 бассейн (50 метрлік), шайбалы хоккей ойнауға

арналған 2 спорт кешені, Бокс орталығы,

үстел теннисі орталығы, «Энергетик» теннис

орталығы, «Спорт–сити» аумағындағы футбол

манежі, 2 шаңғы базасы, ипподром.

Сондай-ақ, 216 мәдениет мекемесі іске

қосылды, оның ішінде: кітапханалар – 128,

клуб мекемелері - 77, мұражайлар - 9.

Биыл Павлодарда Ғ.Сұлтанов атындағы

Павлодар облыстық ауруханасының жаңа

жұқпалы аурулар бөлімшесінің құрылысы

аяқталады. Мұндай бөлімше Екібастұз қалалық

ауруханасы жанынан да салынуда. Ақсу

қаласының Қызылжар ауылында заманауи

отбасылық-дәрігерлік амбулатория ашылды.

Павлодар облысында ерекше қажеттіліктері

бар адамдар үшін кедергісіз қолжетімділік жасау

үшін әлеуметтік және көлік инфрақұрылымы

нысандарын бейімдеу жалғасуда. Тек жеке

қаражат есебінен ғана 200-ден астам

нысанды толықтай бейімдеуге мүмкіндік

туды. Бұқаралық спортты және салауатты

өмір салтын дамыту үшін биыл Павлодар

облысында 13 спорт нысаны салынды: футбол

алаңдары, теннис корттары, воркаут-алаңдар

және дене шынықтыру-сауықтыру кешені.

Бұл - Павлодар облысындағы «Nur Otan»

партиясының өкілдері қатысқан табыстардың

аз ғана бөлігі.

Әбілқайыр СҚАҚОВ,

«Nur Otan» партиясы Павлодар

облыстық филиалының төрағасы,

облыс әкімі.


SARYARQA SAMALY

БЮДЖЕТ

23 қараша, cейсенбі, 2021 жыл 5

Азаматтық бюджет

2021-2023 жылдарға арналған

Павлодар қалалық бюджеті

Құрметті

оқырмандар!

Жергілікті бюджеттің

атқарылу процесі

2021 ж ы л ғ а арн а л ғ а н П а в лод ар қ а л а л ы қ

бюджетінің түсімдері

млн. теңге

Сіздердің назарларыңызға 2021-2023 жылдарға

арналған Павлодар қалалық бюджетінің азаматтық

бюджеті ұсынылып отыр, онда негізгі көрсеткіштер, оны

қалыптастыру параметрлері және бюджеттік қаражаттың

жұмсалу бағыттары туралы ақпарат қамтылған.

Бұл құжат мынадай бөлімдерді:

- қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі

көрсеткіштерін;

- Павлодар қалалық бюджетінің түсімдері мен

шығыстарын;

2021-2023 жылдарға арналған Павлодар қалалық

бюджеті Қазақстан Республикасының Бюджет және Салық

кодекстеріне, Павлодар облысының 2021 - 2025 жылдарға

арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамына сәйкес

қалыптастырылған және Павлодар қалалық мәслихатының

2020 жылғы 23 желтоқсандағы №552/73 сессиясында

бекітілген.

2021 жылғы 18 қарашадағы №78/11 Павлодар қалалық

мәслихатының 2020 жылғы 23 желтоқсандағы «2021-

2023 жылдарға арналған Павлодар қалалық бюджеті

туралы» №552/73 шешіміне өзгерістер енгізілді.

Жоспарлау

Бюджеттік процестің схемасы

Әлеуметтік-экономикалық

даму болжамы мен

бюджет параметрлерін

әзірлеу

Қаланың бюджет

комиссиясымен

бюджеттік

бағдарламалар

әкімшілерінің бюджеттік

бағдарламалары мен

бюджеттік өтінімдерін

қарау

Қаланың

жоспарлы

кезеңге

арналған

бюджетінің

жобасын

қалыптастыру

Экономика және

қаржы бөлімі

Қала

бюджетіне

өзгерістер

мен

толықтырулар

енгізу

Қалалық мәслихаттың шешімімен

қала бюджетін бекіту

Жергілікті бюджетті

әзірлеу процесі

Атқару

Жиынтық қаржыландыру

жоспарын жасау

Жиынтық

қаржыландыру

жоспарына

өзгерістер

енгізу

Қала бюджетін

атқару бойынша

жылдық есепті

қалыптастыру

Қалалық

мәслихаттың

шешімімен

қала бюджетін

атқару бойынша

жылдық есепті

бекіту

Павлодар қаласының 2021-2023 жылдарға

арналған әлеуметтік-экономикалық

дамуының негізгі көрсеткіштері

Р/с

Көрсеткіштер

атауы

2020

жыл

факті

2021

жыл 2022

жыл жыл

2023

1 2 3 4 5 6

1. Өнеркәсіп өнімінің көлемі,

98,4 101,8 101,3 101,5

өткен жылға қара-

ғанда % (2020 ж. 12 ай)

2. Өңдеу өнеркәсібінің

өндіріс көлемі, өткен

жылға қарағанда %

(2020ж. 12 ай)

98,4 102,0 101,3 101,2

3. Жұмыссыздық 4,8 4,8 4,8 4,8

деңгейі, %

4. Айлық есептік көрсеткіш 2 778 2 917 2 895 3 011

(АЕК), теңге

5. Ең төменгі күнкөріс 29 267 31 183 32 742 34 052

деңгейі, теңге

6. Орташа айлық атаулы 174 674 181 531 194 420 207 252

жалақы, теңге (*- 2020 ж.

12 ай ішінде)

7. Ең төменгі зейнетақы 36 108 41 341 43 822 46 452

мөлшері, теңге

8. Ең төменгі жалақы, 42 500 42 500 42 500 42 500

теңге

2021-2023 жылдарға арналған

Павлодар қалалық бюджеті

Қала бюджеті – бұл қала мемлекеттік органдарының,

оларға ведомстволық бағынысты мекемелердің міндеттері

мен функцияларын қаржылай қамтамасыз етуге және нақты

нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған мемлекеттік саясатты

і с к е а с ы р у ғ а а р н а л ғ а н о р т а л ы қ т а н д ы р ы л ғ а н а қ ш а қ о р ы .

млн. теңге

Р/с

Көрсеткіштер

атауы

2020

жыл

2021

жыл

2022

жыл

2023

жыл

1 2 3 4 5 6

I. Түсімдер, 127 530,70 122 411,4 90 254,4 97 149,6

оның ішінен:

Салықтық 75 027,3 82 663,1 76 821,00 96 441,5

түсімдер

Салықтық 160,0 3 734,8 289,4 301,0

емес

түсімдер

Негізгі капиталды

3 094,7 6 951,5 12 470,6 406,6

сатудан

түсетін

түсімдер

Нысаналы 32 645,4 17 637,8 672,9

транс

ферттер

түсімдері

Бюджеттік 0,2 2,1 0,5 0,5

кредиттерді

өтеу

Қарыз 16 012,7 5 839,8

түсімдері

Бос 590,4 5 582,3

қалдықтар

II. Шығыстар 127 530,7 122 411,4 90 254,4 97 149,6

Павлодар қалалық бюджетінің шығыстары

(функционалдық топтар бөлінісінде) млн. теңге

Атауы 2020

жыл

2021

жыл

2022

жыл

2023

жыл

1 2 3 4 5

ШЫҒЫСТАР - 127 530,7 122 411,4 90 254,4 97 149,6

барлығы

Оның ішінен алуларды

81 983,0 53 776,1 20 967,1 11 793,9

және білім

беру мен ветеринария

саласындағы

функциялардың

облыстық деңгейге

өтуіне байланысты

жоғары тұрған бюджетке

транферттерді

қайтаруды

есептемегенде

ШЫҒЫСТАР

соның ішінде:

Білім беру 30 751,70 - - -

Әлеуметтік қорғау 4 645,0 6 005,9 2 704,2 2 802,4

және қамтамасыз

ету

Мәдениет, спорт, 1 616,6 1 207,3 950,0 989,2

ақпараттық кеңістік

Қоғамдық тәртіп, 3 056,2 3 255,4 1 619,0 1 684,5

қорғаныс, мемлекеттік

қызметтер

Ауыл шаруашылығы 139,5 142,6 77,5 80,5

және жер қатынастары

Тұрғын үй-комуналдық

шаруашылық

28 822,3 24 004,9 1 829,5 1 212,1

Отын-энергетика 76,3 4 6546,5 - -

кешені және жер

қойнауын пайдалану

Көлік және коммуникациялар

6 844,9 5 614,4 852,7 2 369,8

Басқалар 6 030,5 8 999,1 12 934,2 2 655,4

2021 жылы Павлодар қалалық бюджеті

қаражатын жұмсаудың негізгі бағыттары,

млн. теңге

Жалғасы 6-бетте


6 23 қараша, cейсенбі, 2021 жыл бюджет

SARYARQA SAMALY

Басы 5-бетте

2021 жылы Павлодар қалалық бюджеті

қаражаты есебінен іске асырылатын

әлеуметтік көмек

- мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек – 896,2 млн. теңге;

- ауылдық жерлерде денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік

қамсыздандыру, мәдениет, спорт және ветеринария

мамандарына отын сатып алу үшін әлеуметтік көмек көрсету -

5,2 млн. теңге;

- жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша мұқтаж

азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек –

706,4 млн. теңге;

- тұрғын үй көмегі – 12,8 млн. теңге;

- үйде тәрбиеленетін және оқитын мүгедек балаларды

материалдық қамтамасыз ету – 14,2 млн. теңге;

- мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес

мұқтаж мүгедектерді міндетті гигиеналық құралдармен қамтамасыз

ету және ымдау тілі мамандарының, жеке көмекшілердің

қызмет көрсетуі – 1 629,0 млн.теңге;

- әлеуметтік көмек ретінде тұрғын үй куәлігін ұсыну –

147,0 млн. теңге.

Мәдениет, спорт және ақпараттық кеңістік

саласындағы іс-шараларды іске асыруға арналған

шығыстар

Атауы 2020 2021 2022

жыл жыл жыл 2023

жыл

1 2 3 4 5

Мәдениет, спорт, жастар саясаты

1358,2 909,1 787,9 820,9

және ақпараттық кеңістікке

арналған шығыстар

соның ішінде іс-шаралар

бойынша:

Спорт бойынша іс-шараларды 276,8 271,0 240,2 250,3

өткізу

Мәдени іс-шараларды өткізу 484,1 356,6 325,5 339,2

Кітапханалар 165,5 170,1 144,8 150,9

Ақпараттық кеңістік, жастар 95,6 83,3 77,4 80,5

саясаты және тілдерді дамыту

Ведомстволық бағыныстағы 323,4 0,5 - -

мемлекеттік спорт мекемелерінің

және ұйымдарының

күрделі шығыстары

Ведомстволық бағыныстағы 12,8 27,6 - -

мемлекеттік мәдениет мекемелерінің

және ұйымдарының

күрделі шығыстары

2021 жылы қаланың тұрғын

үй-коммуналдық шаруашылығына

арналған бюджет шығыстары

ТҮКШ және құрылыс бойынша іс-шаралар

Елді

мекендердегі

көшелерді

жарықтандыру

776,8 млн.теңге,

соның ішінде:

қаланың

сыртқы

жарықтандыру

желілерін пайдалану

және

ағымдағы

жөндеу;

коммуналдық

меншік

объектілеріне

электр энергиясын

жеткізу ;

- қаланы

жарықпен

ресімдеу және

жаңажылдық

иллюминация

Жерлеу орындарын

күтіп ұстау

және туыстары

жоқ адамдарды

жерлеу, олардың

санитариясын

қамтамасыз ету

389,5 млн.теңге

соның ішінде:

орамішілік

аумақтарды

және жалпы

пайдаланымдағы

жерлерді

санитарлық тазарту;

- саябақтарды,

скверлерді

және қалалық

жағажайларды

санитарлық ұстау;

- профилактикалық

дезинсекция және

дератизация өткізу;

- суару жүйелеріне

ЖСҚ әзірлеу

Елді мекендерді абаттандыру және

көгалдандыру 2497,7 млн. теңге

соның ішінде:

- жасыл көшеттерді күту,

газондар, гүлзарлар орнату, с.і.

оқушыларды тарту;

- ағаштарды санитарлық шабу,

кесу, өңдеу, емдеу және отырғызу;

қаланың аулаішілік аумақтарын

абаттандыруды күрделі жөндеуге

ЖСҚ әзірлеу;

халықтық қатысу бюджеті

бойынша жобалар;

иттерді серуендету алаңдарын,

қалалық сағатты ұстау және

ағымдағы жөндеу;

қаланың жаңа жылдық

безендірілуін күтіп ұстау және

демонтаждау;

шағын формаларды күтіп ұстау,

ағымдағы жөндеу, дайындау және

орнату.

Азаматтардың

жеке санаттарын

тұрғын

үймен қамту

212,6 млн.

теңге,

соның ішінде:

Сарыарқа

шағын

ауданының

бұзылатын

үйлеріндегі

қоныс аударушылар

үшін

пәтерлерді

жалға алу;

Елді мекендердегі

жол қозғалысы

қауіпсіздігін

қамтамасыз ету

281,2 млн.теңге,

соның ішінде:

- бағдаршам

объектілерін,

жол және

логистикалық

белгілерді ұстау

және ағымдағы

жөндеу;

қала жолдарының

жүретін

бөлігін

белгілеу;

- жасанды

жол кедірбұдырлылығын

орналастыру

және ағымдағы

жөндеу.

Қаланың көлік инфрақұрылымын

қамтамасыз етуге арналған бюджет

шығыстары

Автомобиль

жолдарының жұмыс

істеуін қамтамасыз

ету 3 580,2 млн.

теңге.

Әлеуметтік

маңызы бар

қалалық

(ауылдық), қала

маңындағы және

ауданішілік

қатынастар

бойынша жолаушылар

тасымалд

а р ы н с у б с и д и я л ау

1404,2 млн.теңге.

Құрылыс және коммуналдық шаруашылық

саласында бюджет есебінен іске

асырылатын 2021 жылғы инвестициялық

жобалар, соның ішінде:

Аумақтарды 2025

жылға дейін дамыту

мемлекеттік

бағдарламасы

шеңберінде

инженерлік

инфрақұрылымды

дамыту - 632,9 млн.

теңге,

соның ішінде:

«Радиозавод»

кентінде және «Лесозавод»

кентінде жылу

трассасын салу;

Павлодар қаласы

«Затон» шағын ауданында

350 орынға

арналған мектепке

ТК-213-тен ТК-216-ға

дейін құбыр диаметрі

700 мм ТМ-5

жылу магистралінің

учаскесін салу

Коммуналдық тұрғын

үй қорының тұрғын

үйін салу, реконструкциялау

– 12 018,1 млн.

теңге,

с о н ы ң і ш і н д е :

- «Сарыарқа» ТК

9 қабатты 2, 3 және

4 кіре-берісті № 28,

29, 26, 32, 33, 34,

35, 36, 37, 38, 39, 40

тұрғын үйлерді салу;

«Достық» шағын

ауданында (4,

5, 7, 15, 16, 17,

2 3 - д а қ ) 9 қ а б а т т ы

тұрғын үйлер салу;

«Достық» шағын

ауданында тұрғын

үйлерді жобалау»

ЖСҚ әзірлеу;

- Достық ш/а 24-дақ

т/ү; Сарыарқа ш/а

№41 т/ү салуға

сараптамадан өту.

Коммуналдық

шаруашылығын дамыту –

183,0 млн.теңге,

соның ішінде:

«№5 КСС салу» жұмыс

жобасын мемлекеттік сараптамадан

өткізу;

5А КСС ЖСҚ жұмыс жобасын

әзірлеу»;

Павлодар қ. Сәтбаев, 136

көшесіндегі кәбілдік желілерді

ауыстырумен ТҚС-492 қайта

жаңарту;

Павлодар қаласы Ленин кенті

және Кенжекөл ауылының

бөгеттерін қайта жаңартуға

ЖСҚ әзірлеу

Көлік инфрақұрылымын дамыту

және жұмыс істеуін қамтамасыз ету

6 168,0 млн.теңге.

Аудандық маңызы бар

автомобиль жолдарын

және елді мекендердің

көшелерін күрделі

және орташа жөндеу

630,0 млн.теңге.

Жергілікті өкілдік

органдардың шешімі

бойынша қалалық

қоғамдық көлікте

(таксиден басқа)

жеңілдікпен, тегін

жол жүру түрінде

азаматтардың жекелеген

санаттарын

әлеу мет т і к қол дау

553,6 млн.теңге.

Инженерлік-коммуникациялық

инфрақұрылым -

1 592,9 млн. теңге, соның ішінде:

«Сарыарқа» шағын ауданындағы 10

тұрғын үйге су құбырының, кәріздің,

электрмен жабдықтаудың, жылумен

жабдықтаудың сыртқы желілерін салу

және абаттандыру»;

Сыртқы алаңішілік электрмен

жабдықтау, электрмен жарықтандыру

инженерлік желілерін салу және

абаттандыру (құрылыстың 1-кезегінің

1-ші іске қосу кешені);

Павлодар қаласында «Достық» шағын

ауданына жылумен жабдықтауды

резервтеу үшін, НО-21-ден НО-21/8-ге

дейін жылу желісін салу және Қамзин

көшесі бойында, УП-8-ден Ладожская

көшесіне дейін, Ладожская

көшесімен Кутузов көшесіне

дейін алаңнан тыс жылу желісін

ұзарту;

СпортСитидің бас жоспары және

абаттандыру;

- Ленин к. ЖТҮҚ-на электрмен

жабдықтау және сумен жабдықтау

желілерін салуға;

- Казахстанская Правда

көшесінен Ладожская көшесіне дейін

(Ворушина, Томская, Тульская,

Чингиская, Новосибирская)

және 2-ші Павлодардың кәріз

желілерін салуға;

Затон ш.а. 11 үйге сыртқы желілер

салуға және абаттандыруға;

«Алюминстрой» шағын ауданның ескі

тұтынушыларын ИКИ-ға қайта қосуға;

Әуеқалашық шағын ауданы үшін ИКИ

және абаттандыруға;

сыртқы алаңішілік инженерлік желілер

және абаттандыру, құрылыстың

1-ші кезегінің 3,6 іске қосу

кешенінің, электрмен жабдықтау

және электрмен жарықтандыру

алаңішілік желілерін салуға ЖСҚ

әзірлеу.

Спорт және мемлекеттік

органдардың объектілерін

дамыту – 670,6 млн.теңге,

соның ішінде:

Павлодар ауылында мәдениет

үйін салу;

Павлодар қаласы, Катаев

көшесі, 83 мекенжайы

бойынша әкімшілік ғимарат

салу;

Павлодар қаласында Қамзин

көшесі, 37 бойындағы әкімшілік

ғимаратты кеңейтумен

қайта жаңартуға ЖСҚ әзірлеу;

Кенжекөл ауылында ДСК

салуға сараптамадан өтумен

ЖСҚ әзірлеу;

«Мойылды ауылында дене

шынықтыру – сауықтыру

кешенін салуға» ЖСҚ әзірлеу.

Құрылыс және коммуналдық шаруашылық

саласында бюджет есебінен іске

асырылатын 2021 жылғы инвестициялық

жобалар , соның ішінде:

Сумен жабдықтау және су бұру

объектілерін дамыту – 2 987,7 млн.

теңге

Павлодар қаласында Айманов

көшесі, 29 бойындағы тұрғын үйден

бастап Лесозавод кентінің Арғынбаев

көшесіне дейін Центральная көшесі

бойындағы диаметрі 1000 мм кәріздік

коллекторды қайта жаңарту;

(КК23-1-КК23-60 бастап траншеясыз

тәсілмен (санация тәсілі) (ұзындығы

5 368,5 м Киров көшесінен

Центральная көшесі, 14 бойындағы

ғимаратқа дейін Короленко көшесі-

Лермонтов көшесі бойында - Набережная

көшесі бойында – Айманов

көшесі бойында - Ермаков көшесі

бойында) D 1500 мм. (Киров

көшесінен ГОС-қа дейін Короленко

көшесі – Лермонтов көшесі бойында

– Набережная көшесі бойында) кәріз

коллекторын қайта жаңарту;

Павлодар қаласында Траншеясыз

тәсілмен (санация тәсілі) (КК23-

60-КК23-109 бастап) (ұзындығы

5 217,5 м Центральная көшесі,

14 бойындағы ғимараттан бастап

ГОС-қа дейін Ермаков көшесі бойында)

D 1500 мм. (Киров көшесінен ГОС-қа

дейін Короленко көшесі – Лермонтов

көшесі бойында – Набережная көшесі

бойында) кәріз коллекторын қайта

жаңарту;

Павлодар қаласында Толстой

көшесінен Мир көшесіне дейін

1 Май көшесі бойындағы д - 500

мм шаруашылық-ауыз судың магистральдық

су құбырын қайта жаңарту;

2 кәріз коллекторлары мен сорғы

жабдықтарын, 1 қысымды коллекторды

және 3 шаруашылық-ауыз судың

су құбырын қайта жаңартуға және

жаңғыртуға ЖСҚ әзірлеу және МС

өткізу;

«Павлодар қаласында Пахомов-

Парковая-Абай - Ш. Құдайбердіұлы

(Бестужев) - М. Жүсіп (1 Май)

көшелері бойындағы КСС-3-тен

бастап Теплов көшесіне дейін

диаметрі 500 мм (2 құбыр) қысымды

коллекторлардың диаметрін 600 мм-ге

дейін ұлғайта отырып қайта жаңарту»

жұмыс жобасының мемлекеттік сараптамасын

өткізумен ЖСҚ әзірлеу;

Малайсары батыр-Киров көшелерінен

Короленко көшесіне дейін Минин

көшесі бойындағы д=500-1000 мм

өздігінен ағатын коллекторды қайта

жаңарту;

Толстой көшесінен Торайғыров

көшесіне дейін Н.Назарбаев даңғылы

бойындағы д.500 мм шаруашылық

ауыз судың магистральдық су құбырын

қайта жаңарту.

Павлодар қаласының

тұрғын үй құрылысы

Жылу-энергетикалық

жүйені дамыт у –

4 546,5 млн.теңге,

«Сарыарқа» шағын ауданының

инженерлік-коммуникациялық

инфрақұрылымын дамыту және

жайластыру (имараттары мен

іздестірулері бар электрмен

жабдықтаудың магистралдық

желілері (ВЛ 110 кВ және 110/10

кВ қосалқы станса);

Павлодар қаласында УТ-15-тен

(ТМ-43) ТК-864-ке (ТМ-24) дейін

ТМ-42 салу;

Павлодар қаласындағы «Достық»

шағын ауданында №6 ТСС салу

(М-43-те);

Павлодар қаласында Естай

көшесі, Ак. Марғұлан көшесі

бойындағы ТК-227-ден ТК-140-қа

дейін жылу желілерін салу;

Павлодар қаласында ТК-839-дан

ТК-227-ге дейін ТМ-31 жылу

магистралін салу;

«ОТҚС-60-тан тұрғын үйлерге

дейін Т3 және Т5 құбыр желілері

жылу желісін қайта жаңарту»

жобасы бойынша сараптамадан

өтумен ЖСҚ түзету;

2-ЖЭО-дан Үлкен айналма жол

көшесіне дейін М-44 жаңа жылу

магистралін салуға ЖСҚ әзірлеу;

7-ТСС тартатын сорғы стансасын

салуға ЖСҚ әзірлеу;

Павлодар қ. № 27, 60 ОТҚС

жаңғырту ЖСҚ әзірлеу;

Ауылдық елді мекендерде

сумен жабдықтау және су бұру

жүйесін дамыту – 1 705,8 млн.

теңге

с.і.:

Павлодар облысы Жетекші

ауылының ЖТҮҚ ауданына сумен

жабдықтау желілерін салу;

Байдала және Долгое ауылдарында

сумен жабдықтау

желілерін салу;

Павлодар ауылының сумен

жабдықтау жүйелері мен

желілерін салу;

Ленин кентінде коллектор және

кәріз желілерін салуға ЖСҚ

әзірлеу;

Мойылды ауылында коллектор

мен кәріз желілерін салуға ЖСҚ

әзірлеу.

2021 жылы тұрғын үйді жобалауға және (немесе)

салуға жоғары тұрған бюджеттерден 7 737,9 млн.

теңге сомасында трансферттер мен кредиттер бөлінді

Бюджет тапшылығы (профициті) кірістер және

шығындар, таза бюджеттік кредиттеу және қаржы

активтерімен операциялар бойынша сальдо арасындағы

айырмаға тең.

Теріс белгімен алынған шама - бюджет тапшылығы,

оң белгімен алынғаны – бюджет профициті болып

табылады.

Атауы

Бюджет тапшылығы

(профициті)

Бюджет тапшылығын

қаржыландыру

(профицитін пайдалану)

2021 жыл

- 5 469 749,0

5 469 749,0

Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйін сатып алу

910,5 млн. теңге, соның ішінде:

әлеуметтік осал топтар үшін тұрғын үй сатып алу


SARYARQA SAMALY МЕЗГІЛ 23 қараша, сейсенбі, 2021 жыл 7

Павлодардағы Орталық

қалалық кітапхананың

О.Сүлейменов атындағы оқу

залында Ел Тәуелсіздігінің

30 жылдығына арналған

«Еркіндік түлегі – елдіктің

тірегі» атты мәдени іс-шара

өтті. Аталмыш кеште Тәуелсіздік

жылдарындағы жемісті

кезеңдер туралы бейнеролик

ұсынылып, өнерге қанат қаққан жас

балғындардың тұсауы кесілді.

Біз жастарға

сенеміз!

Құрметті азаматтар!

Азаттықтың маңызын терең

түсініп, еркіндік жолында ел үшін

аянбай еңбек етіп жүрген зиялы

қауым қатысты. Олардың қатарында

филология ғылымдарының кандидаты,

Желтоқсан оқиғасына қатысушы

Айман Зейнуллина, Қазақстанның

еңбек сіңірген қайраткері, күрескер

ақын Арман Қани, Павлодар

қаласының Құрметті азаматы

Шолпан Байғалы сынды аға буынның

өкілдері бар.

Аталмыш шараға дарынды

балаларға арналған Абай атындағы

гимназия, «Жас дарын» мектебі,

№25 мектебінің жас өрендері жыр

шумақтарын оқыды.

Ы.Алтынсарин атындағы гимназияинтернаттың

бір топ жас ақындарын

әкелген Мәрес Байрон оқушыларын

таныстырып, республикалық,

облыстық жыр мүшәйраларының

жеңімпаздарының төл туындыларын

көрерменге ұсынды.

Кеш соңында Орталықтандырылған

кітапханалар жүйесінің

басшысы Руслан Маралбаев

кітапхана жүйесіндегі биылғы жылы

ұйымдастырылған шаралар мен

тұсаукесер жиындарға, арнайы марафондар

мен ауқымды шараларға

тоқталды. Мәдени іс-шараға

атсалысқан жандарға алғысын

білдірді.

Махаббат ТӨЛЕБАЙ.

Әлеуметтік желілерде жекелеген тұлғалар Павлодар қаласының

аумағында заңсыз митингілер мен шерулерге қатысуға шақыруда.

2020 жылдың 6 маусымынан бастап Қазақстанда «Қазақстан

Республикасында бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу

тәртібі туралы» Заң (бұдан әрі - Заң) қолданысқа енгізілді, онда

жиналыстарды, митингілер мен пикеттерді ұйымдастыру және өткізу

үшін хабарлама жасау тәртібі көзделген, яғни оларды өткізу күніне

дейін ұйымдастырушы 5 жұмыс күні бұрын әкімдікке қағаз жеткізгіште

немесе электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылған

электрондық құжат форматында хабарлама беруге тиіс, ол хабарлама

3 жұмыс күні ішінде қаралады (Заңның 10, 11-баптары).

Бұл ретте, бейбіт жиналыстар тек арнайы орындарда өткізілуі

тиіс (Заңның 9-бабы). Бұл үшін жергілікті өкілді органдар осындай

орындарды, пайдалану тәртібін, шекті толу нормаларын және оларды

материалдық-техникалық және ұйымдастырушылық қамтамасыз ету

жөніндегі талаптарды, сондай-ақ пикеттерге кіруге жол берілмейтін

іргелес аумақтардың шекараларын айқындау рәсімін жүргізеді

(Заңның 8-бабы).

Сондай-ақ, «COVID-19» індетіне қарсы іс-қимыл мақсатында елде

карантин ережелері сақталуда екенін хабарлаймыз.

Павлодар облысының Бас мемлекеттік санитарлық дәрігерінің

2021 жылғы 20 қыркүйектегі №21 қаулысымен карантин кезеңінде

жабық үй-жайларда да, ашық жерлерде де адамдар көп жиналатын

іс-шаралар мен өзге де іс-шараларды, оның ішінде бейбіт

жиналыстарды өткізуге тыйым салынды.

Павлодар қаласының прокуратурасы азаматтарды қолданыстағы

заңнама нормаларын мүлтіксіз сақтауға, арандатушылыққа бой

алдырмауға және заңсыз акцияларға қатысудан бас тартуға шақырады.

А.ШОРМАНОВ,

Павлодар қаласының прокуроры.

Мерзімді баспа басылымдары тиісті уақытында жеткізілмеген

уақытта, мына телефондары арқылы хабарласыңыздар: «Қазпошта»

АҚ ПОФ-тың жазылу бөлімі: 32-40-37, 32-49-93 және сенім телефоны:

32-35-35.

Құрметті оқырмандар!

«Naızatas» әдеби-көркем, қоғамдық-саяси журналына 2022

жылға жазылу жалғасуда!

Жазылу

мерзімі

«Қазпошта» АҚ–ның

бөлімшесі арқылы

жазылу

«Alash Press»

ЖШС–нің

бөлімшелері

арқылы

жазылу

Редакцияда

ресімделу

және алу мен

жазылу

Индексі 67276 Павлодар қ. Павлодар қ.

қала ауыл

6 ай 3 501,90 3 514,80 3 495 теңге 3 237 теңге

теңге теңге

12 ай 7 003,80 7 029,60 6 990 теңге 6 474 теңге

теңге теңге

Үйге немесе жұмыс орнына дейін жеткізілумен «Naızatas» журналына

кез келген пошта бөлімшесінде пошта қызметкері арқылы немесе

Павлодар қаласы Ак.Сәтбаев көшесі, 50 ( тел. 87182 32-40-37) мекенжайында

орналасқан Қазпошта ғимаратында, Ак.Марғұлан к-сі, 142-23 мекенжайы

бойынша орналасқан «Alash Press» ЖШС-де (тел. 87182 61-63-18)

жазыла аласыз. Одан басқа, (баламалы) редакция арқылы жазылуды

Астана көшесі, 143-үй мекенжайында ресімдеп, журналды тікелей редакциядан

алуға болады. Тел. 8 (7182) 66-15-41.

ОҚЫС ОҚИҒА

Жылусыз қалды

Қыстың алғашқы лебі сезіліп еді, Ақсу қаласындағы

жылу қазандығында ақау пайда болды.

Салдарынан бүкіл шаһар жылусыз қалды. Мәселені

жедел шешу үшін облыс әкімінің бірінші орынбасары

Олег Круктың басшылығымен жедел штаб

құрылды.

Белгілі болғандай, 20 қараша

күні 2-ші шағын ауданның жылу

қазандықтары істен шыққан. Бұл

іске жауапты мамандар жедел

әрекетке көшіп, төмендетілген

параметрлермен 2 қазандықты

іске қосқан.

- Мамандар желілік судың

жоғалуын анықтау мақсатында жылу

трассаларында, жылу камераларында,

кәріз құдықтарында, көпқабатты

тұрғын үйлердің жертөлелерінде

тексеріс жұмыстарын жүргізді.

Нәтижесінде қазандықтардың тоқтап

қалуына әсер етуші факторлар

анықталмады, - делінген жедел

штабтың мәлімдемесінде.

Мамандар алдын-ала болжам

бойынша апаттың себебін шамадан

ХАБАРЛАНДЫРУ

«Кенжекөл ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ, Павлодар облысы, Павлодар

қаласы, Кенжекөл а.о., Кенжекөл ауылы, Шоң би көшесі, 95 Б көпфункционалды спорт

кешенінің құрылысы» жобасына ҚОӘБ бөлімін көпшілік талқылау арқылы қоғамдық

тыңдаулар өткізеді.

Жобалық құжаттама пакетімен бірыңғай экологиялық порталда https://ecoportal.

kz/ және «Павлодар облысы жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта және су ресурстары

басқармасы» ММ сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodartabigat/activities/

directions?lang=ru танысуға болады.

Барлық ескертулер мен ұсыныстар осы күндері бірыңғай экологиялық порталда

құжаттама жарияланғаннан кейін бес күн өткен соң қабылданады. Осы мерзім өткеннен

кейін ескертулер мен ұсыныстар қабылданбайды.

Бастамашы – «Кенжекөл ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ, БСН: 990540002791,

Павлодар облысы, Павлодар қаласы, Кенжекөл а.о., Кенжекөл ауылы, Ата Заң көшесі,

3-құрылыс, тел.: 87182352475.

Жобалық құжаттаманы әзірлеуші: «ЭКО2» ЖШС, БСН:120140005583, Шығыс Қазақстан

обл, Өскемен қ., Гагарин бульвары 19-127.

Порталға сілтеме: https://ecoportal.kz және https://www.gov.kz/memleket/entities/

aqmola-upr?lang=ru

Қоғамдық тыңдаулар өткізу кезінде межеленіп отырған қызмет туралы қосымша

ақпарат алуға, сондай-ақ межеленіп отырған қызметке қатысты құжаттардың көшірмелерін

e-mail: 8(7232) 402-842, электронды адресі: eco2@eco2.kz.

Жұртшылықтың қоғамдық тыңдауларды өткізу туралы ақпаратқа қол жеткізуін

қамтамасыз етуге жауапты ЖАО – «Павлодар облысының жер қойнауын пайдалану,

қоршаған орта және су ресурстары басқармасы» ММ - бас маманы Темірғалина Әлия,

электрондық мекенжайы: temirgalina.aliya@pavlodar.gov.kz телефоны 8(718)2-329379.

ХАБАРЛАНДЫРУ

ЖК «Умарханова» Павлодар қаласы, Академик Бектұров көшесі, 8/1 үй мекенжайы

бойынша 9 қабатты тұрғын үй құрылысы» жобасына Қоршаған ортаны қорғау бөлімін

көпшілік талқылау арқылы қоғамдық тыңдаулар өткізеді.

Жобалық құжаттама пакетімен бірыңғай экологиялық порталда https://ecoportal.

kz/ және «Павлодар облысы жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта және су ресурстары

басқармасы» ММ сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodartabigat/activities/directions?lang=ru

танысуға болады.

Барлық ескертулер мен ұсыныстар осы күндері бірыңғай экологиялық порталда

құжаттама жарияланғаннан кейін бес күн өткен соң қабылданады. Осы мерзім өткеннен

кейін ескертулер мен ұсыныстар қабылданбайды.

Бастамашы – «ЖК «Умарханова», ЖНС: 621219400049, Павлодар қ., Академик

Бектұров к., 8/1-үй, тел.: 8-701-777-6473.

Жобалық құжаттаманы әзірлеуші «Строй-Тех» ЖШС фирмасы, БСН: 041040008242,

Нұр-Сұлтан қ., Суворов к., 23Б, тел.: 8 701 084 5434.

Порталға сілтеме: https://ecoportal.kz және https://www.gov.kz/memleket/entities/

aqmola-upr?lang=ru

Қоғамдық тыңдаулар өткізу кезінде межеленіп отырған қызмет туралы қосымша

ақпарат алуға, сондай-ақ межеленіп отырған қызметке қатысты құжаттардың көшірмелерін

e-mail: stroi-teh2004@mail.ru, тел.: 8 701 084 5434.

ЖАО жұртшылықтың қоғамдық тыңдауларды өткізу туралы ақпаратқа қол жеткізуін

қамтамасыз етуге жауапты – «Павлодар облысының жер қойнауын пайдалану, қоршаған

орта және су ресурстары басқармасы» ММ - бас маманы Темірғалина Әлия, электрондық

мекенжайы: temirgalina.aliya@pavlodar.gov.kz телефоны 8(718)2-329379.

(1)

ХАБАРЛАНДЫРУ

тыс жылу мөлшерінің босатылуымен

байланыстырып отыр. Әзірге

нақты себебі анықталған жоқ. Ақсу

қаласы әкімінің орынбасары Марат

Зеновтың айтуынша, бүгінде апатты

жою жұмыстары аяқталып, барлық

үйлерге жылу берілген. Бұл мәселе

бақылауда тұр, деп сендірді қала

басшылығы.

Тұрғындар қаһарлы қыс айларында

жылу құбырларының істен

шықпайтынына күмәнмен қарап отыр.

Себебі, құбырлардың тозу көрсеткіші

көп. Бұдан қала басшылығы да

хабардар. Не десек те, тұрғындар

жылусыз қалмаса екен.

О.АХМАДИЯ.

«ҚазТрансОйл» АҚ Павлодар мұнай құбыры басқармасы 2021 жылғы

30 желтоқсан күні 10 сағат 00 минутта «Прииртышск» АҚП рұқсат етілген

ағындары нормативтерінің жобасы бойынша ашық жиналыс түрінде қоғамдық

тыңдаулар Павлодар облысы, Железин ауданы, Прииртышский а.о., Прииртышский

ауылы, Ленин көшесі, 27, Қ.Әлсейітов атындағы мәдениет үйі мекенжайы

бойынша өтетіндігін хабарлайды.

Жобалық құжаттама пакетімен бірыңғай экологиялық порталында, сондай-ақ

ЖАО https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodar-tabigat/?lang=ru.

сайтында танысуға болады.

Барлық ескертулер және/немесе ұсыныстар Бірыңғай экологиялық порталында,

сондай-ақ aitmagambetov@kaztransoil.kz электрондық мекенжайына

қоғамдық тыңдаулар өткізілетін күнге дейін 3 жұмыс күнінен кешіктірілмейтін

мерзімде қабылданады.

Шектеу іс-шаралары енгізілген жағдайда қоғамдық тыңдаулар онлайн режимде

өткізіледі. Белсенді сілтеме Бірыңғай экологиялық порталда және ЖАО https://

www.gov.kz/memleket/entities/pavlodar-tabigat/?lang=ru сайтында ұсынылады.

Қосымша ақпаратты Павлодар қаласы, Солтүстік өнеркәсіптік аймақ Павлодар

мұнай құбыры басқармасы мекенжайы және 8 (7182) 733-268 телефоны бойынша

алуға болады.

(20207)

Павлодар облысының МАЭС (мамандандырылған ауданаралық

экономикалық соты) 17.11.2021 жылғы шешімімен «Бірлік» кірпіш

зауыты ЖШС-ке (БСН 060140004402) қатысты банкрот деп тану

туралы азаматтық іс қозғалды.

(20211)

SARYARQA

SAMALY

МЕНШІК ИЕСІ:

«Павлодар облысы әкімінің

аппараты» мемлекеттік

мекемесі (Павлодар қаласы)

«Ертіс Медиа» ЖШС,

«Saryarqa samaly»

облыстық газеті

Газетке Қазақстан Республикасы

Ақпарат және коммуникациялар

министрлігі Ақпарат

комитетінің мерзімді басылымды,

ақпарат агенттігін және

желілік басылымды есепке

қою, қайта есепке қою туралы

19.06.2019 ж. №17747-Г куәлігі

берілген.

Газет 1979

жылы

«Құрмет

белгісі»

орденімен,

2014 жылы

«Алтын

жұлдыз»

жалпыұлттық

сыйлығымен

марапатталды.

«ЕРТІС МЕДИА» ЖШС -

ҚАЗАҚСТАННЫҢ

ҮЗДІК КӘСІПОРНЫ

2020

ЖШС директоры

Аида ХАМЗИНА

Бас редактор

Нұрбол ЖАЙЫҚБАЕВ

Телефоны: 66-15-30

ЖШС-нің мекенжайы:

Павлодар қаласы,

Қ.Сұрағанов көшесі, 21-үй.

Редакцияның мекенжайы:

140000, Павлодар қаласы,

Астана көшесі, 143-үй.

Теле/факс 66-15-30

Газеттің электронды

поштасы: ssamaly29@gmail.com.

Бас редактордың

орынбасары - 66-14-61.

Жауапты хатшы - 65-12-74.

Әлеуметтік бөлім - 66-14-63,

66-15-31, 66-15-32.

Экономика, саясат- 66-14-64,

66-15-28, 66-14-65.

«Айналайын» - 66-14-63.

«Жас times» - 66-15-32.

Жарнама бөлімі:

s_samaIy_reklama@maiI.ru

66-15-42, 66-15-40.

Маркетинг және тарату

бөлімі - 66-15-41.

Фототілші, корректорлар -

65-12-74.

Газеттің нөмірі «Saryarqa

samaly»-ның компьютер

oрталығында теріліп, беттелді.

Газет аптасына үш рет шығады,

апталық таралымы 8238 дана,

бүгінгі көлемі 2 б.т.

«Дом печати» ЖШС баспаханасында

басылды. ҚР Павлодар

қаласы, Астана көшесі, 143-үй.

Газеттің сапалы басылуына

баспахана жауап береді.

Телефоны: 8 (7182) 61-80-26.

Басылуға қол қойылған

уақыты 17.00.

Тапсырыс - 2039

Хаттар, қолжазбалар,

фотографиялар мен суреттер

рецензияланбайды және

қайтарылмайды.

Көлемі А4 (14 кегль)

форматындағы

2 беттен асатын материалдар

қабылданбайды.

Редакция оқырмандардан

түскен барлық хаттарды тегіс

жариялауды және оларға жауап

беруді міндетіне алмайды.

Жарнамалық материалдардың

мазмұнына жарнама берушілер

жауап береді.

Нөмірді әзірлеу барысында

интернет ресурстарынан

алынған фотосуреттер де

пайдаланылды.

Авторлардың пікірлері редакция

ұстанған көзқарасқа сәйкес

келмеуі де мүмкін.

«Saryarqa samaly»-нда

жарияланған материалдарды

көшіріп немесе өңдеп басу

үшін редакцияның жазбаша

рұқсаты алынып, газетке

сілтеме жасалуы міндетті.

Баспа индексі 65441.


8 23 қараша, сейсенбі, 2021 жыл МӘДЕНИЕТ

SARYARQA SAMALY

ПАРАСАТ

Ғалымның есімі –

кабинетте

Торайғыров университетінде бар ғұмырын ғылым саласына арнаған

ұлағатты ұстаз, филология ғылымдарының докторы, профессор Қуандық

Пазылұлы Жүсіптің кабинеті ашылды.

Потанин атындағы

Павлодар облыстық

тарихи-өлкетану

музейінің қолға алуымен

өңірімізде экспедициялар

ұйымдастырылуда.

Құпияға толы

қорғандар

ПОЭЗИЯ КЕШІ

Ақындардың шығармашылық кеші

әдетте кітапхана, театр, музей секілді

мәдениет ошақтарында өтетін еді. Бұл

жолғы кештің форматы бұрынғылардан

бөлекше болды. Ақын Салтанат

Қайырбекпен шығармашылық кездесу

«5К» деп аталатын караоке-барда

өтті. Күңгірт тартқан ала көлеңкелі

сахна, жаныңа тыныштық сыйлайтын

классикалық музыка әуені және

сарқылмас сағыныш сезімге құрылған

лирикалық жыр. Бәрі де бір-бірімен

ерекше үйлесіп тұрды.

Жыр кеші Қазақстан Жазушылар

одағы Павлодар облыстық

филиалы мен облыстық «Naizatas»

әдеби журналының бастамасымен

ұйымдастырылды.

Бұл – жас қаламгерлерді қолдау,

шығармашылығын насихаттау және

өңірлер арасындағы әдеби байланысты

нығайту мақсатында жүзеге

асырылған жоба. Поэзия кешін

Қазақстан Жазушылар одағының

мүшесі, ақын Айбек Оралхан

жүргізді. Шараға республикалық

Биыл - Қуандық Жүсіптің

туғанына 80 жыл. Кабинет осы

мерейлі датаға орай Торайғыров

университеті гуманитарлық және

әлеуметтік ғылымдар факультетінің

бастамасымен және университет

ректорының қолдауымен ашылған.

Аталған факультет деканы Әмірғали

Бегімтаевтың сөзінше, Қ.Жүсіптің

атындағы кабинетте қазақ тілі мен

әдебиеті және филология саласында

білім алатын студенттерге

«Мәшһүртану» сабағы өткізіледі.

Сол күні оқу орнында

«Мәшһүртанудың ғылыми негіздері

және қазіргі заманғы гуманитарлық

ғылымдардың дамуы» атты

халықаралық ғылыми-практикалық

конференциясы өткен. Дәстүрлі

конференция биыл Қуандық Жүсіптің

80 жылдығына арналды.

Білім беру ісінің құрметті

Өткен аптаның бейсенбісі Ертістің

жағасынан жыр ұшқындап, өлең аңқыған

күн болды. Жырсүйер жұрт қазақ поэзиясына

өзгеше бояумен, бөлек болмыспен һәм

бір нәзік сұлулықпен келген ақын қыз -

Салтанат Қайырбекпен кездесіп, «Барокко

болмыс» атты жаңа жыр

жинағының тұсауын кесті.

«Qalamger.kz» порталының бас

редакторы, ақын Айжан Тәбәрак

және басқа да Ертіс-Баян өңіріне

белгілі қаламгерлер мен әдебиет

жанашырлары қатысты.

- Ақын Салтанат Қайырбектің

жаңа жыр жинағы «Барокко болмыс»

кітабымен танысып шықтым.

Өлеңдері көркем де нәзік. Оқыған

жұрт өкінбейді. Жалпы, бұл кітапты

қазақ әдебиетіне ерекше болмыспен

келген туынды деуге болады. Ақын

қарындасымызға шығармашылық

табыс тілеймін, - деген жылы

лебізін білдірді облыстық «Naizatas»

журналының бас редакторы Асыл

Әбішев.

Жыр кешіне қонақтар да өз

кәделерімен келіпті. Республикалық

және халықаралық додалардың

жеңімпазы, елімізге белгілі күйші

Нұрбек Әділбек Ержан Жәменкеевтің

«Ана толғауы» күйін орындаса,

республикалық ақындар айтысының

жеңімпазы, дәстүрлі әнші Бөкен

Жігер Қасым Аманжоловтың «Өзім

қызметкері Қуандық Жүсіп -

50 кітаптың және 300-ден астам

ғылыми мақаланың авторы.

Ол «Оқу-ағарту ісінің үздігі»,

«Қазақстан Республикасының

ғылымын дамытудағы еңбегі үшін»

төсбелгілерімен және «Құрмет»

орденімен марапатталған.

Т.МАРХАБА.

«Барокко болмыс»

туралы» толғауын ұсынды.

Жиын соңында Қазақстан Жазушылар

одағы Павлодар облыстық

филиалының директоры, ақын

Жарқынбек Амантайұлы кеш иесіне

алғыс білдіріп, сый-сыяпат ұсынды.

Салтанат Қайырбек 1995 жылы

Алматы облысы, Жамбыл ауданы,

Ұзынағаш ауылында дүниеге келген.

Академик Е.А.Бөкетов атындағы

Қарағанды мемлекеттік университеті

филология факультетінің түлегі.

Өлеңдері республикалық «Жыр

маржаны», «Жауқазын жылда

гүлдейді», «Дала дарыны» жобасымен

шыққан «Сарыарқа сазы» антологияларына

енген. Республикалық

басылымдарда да жиі жарияланып

тұрады. «Барокко болмыс» -

ақынның тұңғыш жыр жинағы. Кітап

атауына келер болсақ, «Барокко»

сөзі өзгеше формалы маржандар

дегенді білдіреді.

Тілеуберді САХАБА.

Оның алғашқысын жер жаннаты

- Баянауыл ауданынан бастадық.

Әулие Мәшһүр Жүсіп атамыздың

кесенесіне арнайы барып

дұға бағыштап, экспедициялық

сапарымыз оң болуын тілеп,

Жаңажол ауылын бетке алып

жолға шықтық.

Баянауыл өңірі кезінде сақтар

мен Қимақ-Қыпшақ мекені болған

өлке екеніне көзіміз жетті. Табиғат

аясында сақталған ежелден

қалған сақтар мен Қимақ-

Қыпшақ тас қорғандары, балбал

тас ескерткіштері ежелгі жазубелгілерге

толы. Мақсатымыз

тарихи қорғандар мен балбал

тастарды бейнежазба мен фотосуретке

түсіріп, фотоальбом жасап,

болашақта көрме ұйымдастыру

арқылы біздің дала өркениетін

халыққа паш ету болды. Бұл

қорғандардың асты құпияға толы

құнды жәдігерлер де болуы әбден

мүмкін.

Жаңажол ауылының маңайы

да ескі қорғандарға толы екен.

Ауылдан 7 шақырым жерде орналасқан

Бүркітті елді мекенінен

сәл әрірек, жол бойынан қиыстау

жердегі Қимақ қорғанына ат басын

тіредік. Қорғанның биіктігі - 4 метр,

орташа кесек тастармен үйілген.

Одан 100 метр жерде басында

балбал тас қойылған қорғанды

көріп таң қаласың. Тастың биіктігі -

1,2 метр, ені - 40 см.

Әрбір қорғанның өзіне тән

ерекшеліктері бар. Жаңатілек

ауылдық округінің аумағында

жол бойында адам бейнесі

бейнеленген балбал тастар

мен қорғандар менмұндалап

тұр. Сонымен қатар Мұрынтал

ауылына қарай тасқа қашалып

салынған аң бейнесіндегі сызба

суреттер, Азатбек фермасына

300 метрдей жерде тағы бір ер

адамның бейнесі салынған тас

тұр. Орман-тоғайлы, таулы, суы

бар керемет жердің табиғатына

сүйсініп қана қоймай, тарихқа

толы сырларына қанық боласың.

Мұрынтал ауылынан 4 шақырым

жерде «От ауызды, орақ тілді»

Орта жүздің биі атанған Қаз

дауысты Қазыбек бидің қайтыс

болған орны арнайы қоршалған

екен. Қазыбек би атамыздың

сөре тасынан алыс емес жерде

Едіге бидің билік айтқан тасы да

тұр. Қаншама уақыт өтсе де бәрі

қаз-қалпында сақталған екен.

Қаратомар ауылынан

1,5 шақырым жерде әже

бейнесіндегі балбал тас, Белағаш

бөлімшесінен 5 шақырымдай

қашықтықта, Ащысу өзені

жағасында биік қорған тұр.

Қорғанға осы жерді мекен еткен

аталарының ұрпақтары белгітас

қойыпты. Ауыл азаматтары оны

«Әже тас» деп атайды екен.

Шежірелі жердің тарихын ел

аузынан естігеннен гөрі көзбен

көрген басқаша екен. Күркелі

ауылдық округіне қарасты

Шоманкөл елді мекенінен

4 шақырымдай тау бөктерінде

ежелгі сақ қорғаны бар. Онда

адам бейнесіндегі балбал тас

мүсіні де кісі қызығарлықтай. Ал

Ақсаң ауылдық округіне қарасты

Қаражар ауылының іргесінде

көлемі онша үлкен емес қыз

мүсіні салынған балбал тастың

жанында сырты арнайы қашалған,

ортасында дөңгелек саңылауы бар

тас жерге кіріп тұр. Жергілікті Ержан

есімді азаматтың айтуы бойынша,

ол кезінде ауыл үлкендері дән

үгіткен диірмен тас деп аталады.

Арнайы саңылауының тереңдігі -

20 см. Бұл да сақ дәуірін тағы

бір еске салғандай.

Осындай құндылығы мол

тарихи жәдігерлерді елге таныту

арқылы біз өткенімізді жаңғыртып,

жоғалтқанымызды табамыз. Тарихы

мен мұрасы бар ел екенімізді

дәлелдей аламыз. Міне, осындай

тарихқа толы қазыналы жеріміз

бар. Мұны болашақ ұрпаққа

қаз-қалпында жеткізу, көздің

қарашығындай сақтау - әрбір

азаматтың борышы. Жергілікті

тұрғындардың айтуынша, әлі де

құпияға толы жерлер бар.

Игі сапарымыз келер жылы

да жалғасын табары сөзсіз.

Жеңісбек ҚАДЫРҰЛЫ,

Потанин атындағы облыстық

тарихи-өлкетану музейінің

қызметкері.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!