1821 -Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ-ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΥΨΗΛΑΝΤΗ

2 3

4 5

Η Δήμητρα Στασινοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953. Μετά τις 

σπουδέςτηςεργάστηκεγιαείκοσιχρόνιαστοντραπεζικότομέακαιαργότερα 

στην οικογενειακή επιχείρηση στη Ρουμανία. Με τη φωτογραφία ασχολείται 

ερασιτεχνικάτατελευταίαχρόνια.ΤοΔεκέμβριοτου2005,εξέδωσετοπρώτο 

τηςβιβλίομετίτλο ΗΡουμανίατηςΚαρδιάςμου,γιατοοποίοτιμήθηκεμετο 

βραβείο της UNESCO. Από τότε, η αγάπη της για τα ταξίδια σε μοναδικές 

γωνιές του πλανήτη και η ανάγκη της να μοιράζεται τις εικόνες που τη 

συνόδευαν επιστρέφοντας, την οδήγησε στην έκδοση βιβλίων για το 

Μπουτάν, τηνΙνδία,τηΒιρμανία,τουςΠαπούαστηΝέαΓουϊνέα,καιπολλών 

ακόμησεηλεκτρονικήμορφή. 

1821-ΗΕΛΛΗΝΙΚΗΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 

ΣΤΙΣΠΑΡΑΔΟΥΝΑΒΙΕΣΗΓΕΜΟΝΙΕΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ &ΒΛΑΧΙΑΣ 

ΣταβήματατουΑλέξανδρουΥψηλάντη 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 

Εισαγωγή - ΟικογένειαΥψηλάντη,ΡήγαςΦεραίος, ΦιλικήΕταιρεία 1-29 

ΜΟΛΔΑΒΙΑ- Ιάσιο-ΜονέςΤριώνΙεραρχών,Γκόλια,Γαλατά,Τσετατσούια 30-111 

ΣτοΔρόμογιατοΒουκουρέστι, Φωξάνι,Μπουζάου,Γαλάτσι 112-137 

ΒΛΑΧΙΑ-Βουκουρέστι 138-243 

ΜονέςσταπερίχωρατουΒουκουρεστίου 244-267 

ΜΟΥΝΤΕΝΙΑ- ΗγεμονικέςΑυλές Τιργκόβιστε&΄Αρτζες 268-291 

OΛΤΕΝΙΑ - Δραγατσάνι,ΜονέςΚόζια,Τισμάνα&Χορέζου 292-335 

ΤΟΠΕΡΑΣΜΑΣΤΗΝΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ 336-351 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣΤΗΜΟΛΔΑΒΙΑ 

ΜάχεςστοΣκουλένικαιστιςΜονέςΝεάμτς&Σέκκου 352-385 

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ, Μπρασόβ, Βραίλα&Γαλάτσι 386-444 

Copyright ΔΗΜΗΤΡΑΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ(dimitra@imedica.ro) 

ISBN 978-960-92803-6-5 

Μετηνευγενικήχορηγίατης 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ-ΚΕΙΜΕΝΑ 

ΔΗΜΗΤΡΑΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ 

Bucharest,Romania

1821-ΗΕΛΛΗΝΙΚΗΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 

ΣΤΙΣΠΑΡΑΔΟΥΝΑΒΙΕΣΗΓΕΜΟΝΙΕΣ 

ΣταβήματατουΑλέξανδρουΥψηλάντη 

Θα μπορούσα να θεωρήσω ως κάλεσμα της ιστορίας αυτό 

που είναι, αναμφίβολα, μιά από τις πιο συγκινητικές 

προκλήσεις τις οποίες έζησα ποτέ, λόγω του ιστορικού και 

συναισθηματικού φορτίου που φέρνει μαζί του. Είναι μια 

προσπάθεια καταγραφής μαρτυριών που μιλούν ακόμη και 

σήμερα, μετά από 200 χρόνια, για ένα από τα πιο σημαντικά 

ιστορικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης, την έναρξή 

της στη Μολδοβλαχία. 

Προσπάθειά μου ήταν να διασώσω την ατμόσφαιρα και ό,τι 

σώζεται σήμερα και να συνδεθούν οι τοποθεσίες και οι 

εικόνες τους με τις πολύ ισχνές μνήμες εκείνης της εποχής, 

όπως αποτυπώνονται σε μερικές από τις φωτογραφίες μου, 

οι οποίες απεικονίζουν και μεταγενέστερα κοινά βήματα των 

δύο λαών. 

Η σφραγίδα του βυζαντινού πολιτισμού στη Βλαχία και τη 

Μολδαβία, βρίσκεται παντού. Στην Εκκλησία, τους κρατικούς 

θεσμούς, το δίκαιο, τον πολιτισμό. Οι Έλληνες και οι 

Ρουμάνοι βρίσκονται μαζί, αλληλέγγυοι, πάνω από μια 

χιλιετία. Στο τέλος της ενότητας της διαδρομής των 

επαναστατών, ακολουθεί ένα σύντομο αφιέρωμα στην 

ιστορία των ελληνορουμανικών σχέσεων. 

H Ελληνική Επανάσταση του 1821, είναι ένα γεγονός 

ιδιαίτερα σύνθετο, το οποίο κινητοποίησε πολλές και 

διαφορετικές δυνάμεις του νέου ελληνισμού, όπως τον 

εμπορικό κόσμο, τους Έλληνες της Διασποράς, τους 

λόγιους, τους πρίγκιπες Φαναριώτες, και αξιωματούχους 

της Εκκλησίας, τους οπλαρχηγούς, και βεβαίως τους 

Έλληνες, τους Ρωμιούς, που έμεναν ή κατέβηκαν στην 

κυρίως Ελλάδα, αυτούς που κατ΄εξοχήν πολέμησαν. 

Αυτός ο αγώνας στηρίχτηκε στον ανιδιοτελή πατριωτισμό 

του μεγάλου αριθμού των Ελλήνων, που σιωπηλά και 

αφοσιωμένα άντεξαν με πείσμα, αξιοπρέπεια και καρτερία 

τις σκληρές όψεις του μακρόχρονου αυτού πολέμου. Με 

κόπο, δάκρυα, ιδρώτα, αίμα, αλλά πάντοτε με ελπίδα. 

Η Ελληνική Επανάσταση ξεκίνησε στις 22 Φεβρουαρίου του 

1821, στην Μολδαβία, με ένα στρατιωτικό σώμα 4.500 

Ελλήνων, υπό την ηγεσία του Αλεξάνδρου Υψηλάντη. 

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ήταν γόνος μεγάλης Φαναριώτικης 

οικογένειας από τον μικρασιατικό Πόντο, ένας ιδεαλιστής, 

που σήκωσε στους ώμους του, από τον Απρίλιο του 

1820, το βάρος του σχεδιασμού και της έναρξης του αγώνα. 

Ο ίδιος και το επιτελείο του είχαν εξαρχής σχεδιάσει το 

άνοιγμα του μετώπου στην Πελοπόννησο, όπως και συνέβη 

πράγματι ένα μήνα αργότερα. Για λόγους που παραμένουν 

άγνωστοι, επέλεξε να ξεκινήσει από τις παραδουνάβιες 

Ηγεμονίες, πέρασε τον Προύθο και έφθασε στο Ιάσιο. 

Ίχνη από αυτό το δρομολόγιο που διήρκεσε από τον 

Φεβρουάριο έως τον Ιούνιο του 1821, προσφέρουν τη 

ραχοκοκαλιά στη σειρά των φωτογραφιών - ήταν μια πορεία 

ελπιδοφόρα, δραματική και τελικά ηρωική και αποκαρδιωτική 

συνάμα, η οποία όμως απέδωσε έμμεσα καρπούς 

κάπου αλλού. Δημιούργησε την ελεύθερη Ελλάδα. 

Ζώντας τριάντα χρόνια μεταξύ Ελλάδας και Ρουμανίας, που 

τη θεωρώ πια δεύτερη πατρίδα μου, δημιούργησα ένα 

μεγάλο αρχείο φωτογραφιών, το οποίο συμπλήρωσα στα 

τελευταία ταξίδια μου, έχοντας ως γνώμονα την 

Επανάσταση του 1821. Δεν είμαι ιστορικός και δεν κάνω 

ιστορική ανασκόπηση εδώ, δεν θα τολμούσα άλλωστε, 

παραθέτω απλώς τη συγκίνησή μου, μέσα από το 

φωτογραφικό υλικό. Εξαιρετικοί ιστορικοί έχουν αναλύσει 

κάθε πτυχή αυτού του κομματιού της επανάστασης και 

έχουν μελετήσει σε βάθος τα γεγονότα. 

Ελπίζω ότι οι αυτές οι φωτογραφίες από περιοχές, κτήρια, 

μοναστήρια, εκκλησίες, και εκθέματα μουσείων, να κάνουν 

ορατά τα μέρη που η Ελληνική Επανάσταση έκανε τα πρώτα 

της βήματα και να ζωντανεύσουν τη κατανόηση των 

γεγονότων που δεν είναι τόσο γνωστά στην Ελλάδα, αν και 

συνέβαλλαν σημαντικά στον απελευθερωτικό αγώνα. Όπως 

σοφά αναφέρει ο καθηγητής Νίκος Αλιβιζάτος, «200 χρόνια 

μετά, εμείς, οι σημερινοί Έλληνες, τρέφουμε μια βαθύτατα 

συγκινησιακή σχέση με την ιστορία μας, με έναν 

συναισθηματισμό να περιβάλει γεγονότα και πρόσωπα, 

ειδικά όταν έχουν έντονο το στοιχείο της θυσίας». 

Η μεγάλη συγκίνησή μου, λοιπόν, για την προσφορά της 

οικογένειας Υψηλάντη, τους Ιερολοχίτες, τον Ολύμπιο, τον 

Φαρμάκη, και τους τόσους πολλούς ανώνυμους ήρωες, που 

«συναντούσα» στα ταξίδια μου, αιτιολογείται. 

Η προσφορά της οικογένειας Υψηλάντη είναι τόσο μεγάλη, 

που ακόμη και σήμερα διερευνάται από τους ιστορικούς, 

ενώ και η διαδρομή της συνδέθηκε με τις τύχες του 

Ελληνισμού, όσο λίγες. Ηγέτες αληθινοί, που θυσίασαν 

τίτλους ευγενείας, περιουσίες, την ελευθερία και τη ζωή 

τους ακόμη για την πατρίδα. 

Όταν έδωσε και τα τελευταία της χρήματα για τον Αγώνα, η 

Ελισάβετ Υψηλάντη (το γένος Βακαρέσκου), μητέρα του 

Αλέξανδρου και ρωτήθηκε πώς θα ζούσε αυτή, μια 

πριγκίπισσα, ως φτωχή απάντησε: «Περιμένετε να λυπηθώ 

τα κτήματα και τα ρούβλια, όταν έχω δώσει τέσσερα παιδιά 

για την πατρίδα;» Η Ελισάβετ Υψηλάντη έδωσε τελικά, 

δηλαδή έθαψε, έξι από τα επτά παιδιά της για την πατρίδα. 

Στον δρόμο της αναζήτησης για τα μέλη της οικογένειας 

Υψηλάντη, είχα την τύχη να ανακαλύψω τρία αναπάντεχα 

τεκμήρια, άγνωστα σε πολλούς μέχρι σήμερα. 

Στο Ιάσιο, ένα εξαιρετικό πορτραίτο του Αλέξανδρου 

Υψηλάντη και μια χειρόγραφη απόδειξη της Φιλικής 

Εταιρείας από τον έρανο για την επανάσταση - μια απόδειξη 

για 1.498 γρόσια από Έλληνα της Μολδαβίας, που έδωσε τον 

“οβολό” του για τον Αγώνα. 

Στο Βουκουρέστι, στην οικογενειακή εκκλησία της 

οικογένειας Υψηλάντη, την Μαρκούτσα, όταν ο ιερέας, 

ανασηκώνοντας το χαλί στο εσωτερικό της εκκλησίας 

μπροστά από το ιερό, μου έδειξε τον τάφο του αδελφού του 

Αλέξανδρου, Γεώργιου Υψηλάντη, ο οποίος πέθανε εκεί το 

1847. 

Θα παρατηρήσετε ότι υπερτερούν οι φωτογραφίες των 

μονών, αλλά αυτό οφείλεται σε συγκεκριμένους λόγους. 

Γιατί είναι ένας παλαιότατος ιστορικός πλούτος για το 

παρελθόν, το παρόν και το μέλλον αυτού του κόσμου που 

αγνοούμε, αλλά και μέρος της ιστορικής ταυτότητας της 

σημερινής Ρουμανίας. Γιατί υπήρξαν τα κατ’εξοχήν καταλύματα 

του Υψηλάντη, των υπασπιστών του, αλλά και όλων 

των αγωνιστών. Δεν ήταν μόνον χρήσιμες για τις διανυκτερεύσεις 

τους όμως, εκεί είχαν και πολύ περισσότερη 

ασφάλεια. Όλες ήταν καλά οχυρωμένες, για να έχουν αποαποτελεσματική 

άμυνα απέναντι σε επίδοξους εισβολείς. 

Παρατηρούμε με συγκίνηση ότι η σφραγίδα του Βυζαντινού 

πολιτισμού βρίσκεται παντού. Αυτές οι εικόνες των μονών 

αναφέρονται στις μνήμες του Ελληνισμού και συνδέουν τα 

ορατά στοιχεία της ιστορίας και της τέχνης σ’έναν 

πολύμορφο κοινωνικά βαλκανικό χώρο. 

Το οδοιπορικό αυτό αποτελεί ελάχιστη απόδοση τιμής και 

αναγνώρισης, δείγμα της ευγνωμοσύνης και οφειλής μας 

προς αυτούς που θυσιάστηκαν για να είμαστε εμείς, 

σήμερα, ελεύθεροι και που τα μεγαλύτερα κατορθώματά 

τους ήταν πράξεις σχεδόν απερίσκεπτης γενναιοδωρίας. 

Ας κρατήσουμε αυτό το θάρρος, την επιμονή, το συναίσθημα, 

τη γενναιοδωρία και τη δύναμη της ψυχής των Ελλήνων 

επαναστατών, που η πίστη στην υπέρβαση του αδύνατου 

φλόγιζε τις ψυχές τους. 

Δήμητρα Στασινοπούλου 

Οι στενοί φιλικοί δεσμοί που συνδέουν τους δύο λαούς 

αναδεικνύονται ανάγλυφα μέσα από το μήνυμα του 

Αντιπροέδρου της Ρουμανικής Ακαδημίας, κ. Răzvan 

Theodorescu, που παραθέτω. 

8 9

HELLENOROMANICA 

ΈχουνπεράσειχιλιάδεςχρόνιαπουοιΈλληνεςκαιοικάτοικοιτηςευρύτερηςπεριοχήςμεταξύ τηςοροσειράςτων 

Καρπαθίων και του Δούναβη συνήψαν γόνιμες σχέσεις. Οι αρχαίες ελληνικές πόλεις κατά μήκος της αριστερής 

ακτής του Εύξεινου Πόντου – Ίστρια, Κάλλατις και Τόμις – εισήγαγαν στους Γέτες πρότυπα αρχιτεκτονικής, 

πολυτελή κεραμική, θεατρικούς χώρους και πολιτικά μοντέλα. Με τον θρίαμβο του Χριστιανισμού 

πραγματοποίηθηκε στην γλώσσα των Ελλήνων Καππαδοκών Πατέρων η ιεραποστολική δραστηριότητα της 

ΑνατολικήςΕκκλησίαςστιςΔακο-ρουμανόφωνεςχώρες. 

Σταχρόνιατηςσύστασηςτωνρουμανικώνμεσαιωνικώνκρατών,οιαπεσταλμένοιτηςΜεγάληςΕκκλησίας,στην 

Βιτζίνα της Δοβρουτσάς, στην Curtea de Argeș και στη Suceava της Μολδοβλαχίας, υπηρέτησαν τα ιερά καθήκοντά 

τους στην ίδια την ελληνική γλώσσα. Επίσης, οι ιατροφιλόσοφοι Ιωάννης Καριοφύλλης, Ιωάννης 

Κομνηνός Μόλυβδος, Σεβάστιος Κυμινήτης και Ιάκωβος Πυλαρινός, οι οποίοι είχαν σπουδάσει στην Πάδοβα, 

δίδαξαν τον Αριστοτέλη στην ελληνική γλώσσα στον νεαρό Κωνσταντίνο Μπρινκοβεάνου, τον μελλοντικό 

ΗγεμόνατηςΒλαχίας,στηΣχολήτουΑγίουΣάββατουΒουκουρεστίου. 

Εκκλησιαστικές αγιογραφίες και πλούσια διακοσμημένα χειρόγραφα έφταναν στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες 

από τον Ελληνικό κόσμο του Αγίου Όρους. Από τον ίδιο Ελληνικό πολιτισμικό χώρο είχε έρθει για να 

εγκατασταθεί στη Βλαχία και ο Κωνσταντίνος, ο επικεφαλής της ομάδας ζωγράφων της Μονής Χορέζου. Οι 

Καντακουζηνοί των Παραδουνάβιων ηγεμονιών, οι ιδρυτές του εν λόγω μοναστηριού, προέρχονταν από τους 

κύκλουςτωνΕλλήνωναρχόντωντηςΠόλης,πουαποτελούσανπαρακαταθήκητουΒυζαντινούπολιτισμού. 

Κατά κάποιον τρόπο οι Φαναριώτες υπήρξαν φορείς του Νεωτερισμού. Σε αυτήν την εποχή έλαμψαν μερικοί 

Φαναριώτες ηγεμόνες, όπως οι Νικόλαος και Κωνσταντίνος Μαυροκορδάτος, απόγονοι Δραγουμάνου από την 

Κωνσταντινούπολη,οοποίοςείχεγράψειγιαπρώτηφοράστηΕυρώπηγιατιςεπιστημονικές τεκμηριώσειςτου 

Harvey περί της κυκλοφορίας του αίματος. Στην ίδια εποχή, ο Ρήγας Βελεστινλής, ο ήρωας της Ελληνικής 

Ελευθερίας, της οποίας τα 200 χρόνια γιορτάζουμε σήμερα, ζούσε και δημιουργούσε το επαναστατικό του έργο 

σταφιλόξεναεδάφητηςΜολδοβλαχίας. 

Ο δρόμος προς την Ελευθερία που μας δίδαξαν οι Έλληνες διαπερνάει και μέσα από την χώρα μας εδώ και 200 

χρόνια,πράγμαπουισχυρίζεταιμεπειστικότηταημεγάληΕλληνίδαφίλημας,κυρίαΔήμητραΣτασινοπούλου. 

ΜΟΝΗΒΟΡΟΝΕΤΣ. Μολδαβία,Μπουκοβίνα.ΕκκλησίατουΑγίουΓεωργίου,εξωτερικήτοιχογραφίατου1488. Κατασκευάστηκεαπό 

τοΣτέφανοτοΜέγα. Γνωστήκαιωςη“ΚαπέλαΣιξτίνατηςΑνατολής”μετοιχογραφίεςέντονουμπλέχρώματος,πουαπότότεονομάζεται 

τομπλέτουΒορονέτς. Οιτοιχογραφίεςπαραμένουναναλλοίωτες, παράτιςδύσκολεςκαιρικέςσυνθήκες,εδώκαιπεντακόσιαχρόνια. 

Acad.RăzvanTheodorescu 

ΑντιπρόεδροςτηςΡουμανικήςΑκαδημίας 

Βουκουρέστι,29Μαρτίου,2021 

10 11

ΗΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΥΨΗΛΑΝΤΗ 

Η οικογένεια Υψηλάντη έχει ρίζες Βυζαντινές. Οι ίδιοι οι 

Υψηλάντες συνέδεαν την οικογένειά τους με τους Ξιφιλίνους, 

μια οικογένεια που μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης 

από τους Σταυροφόρους, το 1204, κατέφυγαν στην αυλή των 

Κομνηνών στην Τραπεζούντα. Στον 18ο αιώνα έφτασαν στο 

πολύ υψηλό αξίωμα του Μεγάλου Διερμηνέα της Υψηλής 

Πύλης, μία από τις πιο σημαντικές θέσεις της Οθωμανικής 

Διπλωματίας, αφού χειρίζονταν τις επαφές με τις άλλες ξένες 

δυνάμεις. Αυτό το αξίωμα είχε ο Ιωάννης Υψηλάντης. 

Ο γιός του, Αλέξανδρος Υψηλάντης, με μεγάλη παιδεία, γνώριζε 

καλά την ελληνική, τη γαλλική, την περσική, την αραβική και την 

ιταλική και ήταν θαυμαστής του Διαφωτισμού. Μετά από μια 

σύντομη θητεία ως μέγας διερμηνέας, ορίστηκε Ηγεμόνας της 

Βλαχίας, ενώ πήρε μέρος και στις διαπραγματεύσεις Ρωσίας και 

Τουρκίας που οδήγησαν στη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή. 

Οι δύο γιοι του, ο Κωνσταντίνος και ο Δημήτριος, σχεδίαζαν να 

επαναστατήσουν, ελπίζοντας ότι θα έχουν την υποστήριξη της 

Ρωσίας. Τελικά, το σχέδιο αποκαλύφθηκε, αυτοί δραπέτευσαν, 

και ο πατέρας τους παραιτήθηκε. Όμως και ο ίδιος ήταν υποστηρικτής 

της ελληνικής ανεξαρτησίας και είχε στείλει υπόμνημα 

για την ανεξαρτησία της Ελλάδας στην Αυτοκράτειρα της 

Ρωσίας την Αικατερίνη Β΄ και στον Αυτοκράτορα της Αυστρίας 

τον Ιωσήφ Β΄, όταν πληροφορήθηκε τα σχέδιά τους για το 

διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το υπόμνημα θα 

διαρρεύσει και θα αναγκαστεί και αυτός να καταφύγει στη 

Μοραβία, όμως οι Τούρκοι θα τον συγχωρέσουν, και έτσι το 

1796, θα διορισθεί για δεύτερη φορά ηγεμόνας της Βλαχίας. 

Ως Ηγεμόνας, και στις δύο θητείες του, άφησε εντυπώσεις 

εξαιρετικές και συνδέθηκε με την αναγέννηση των γραμμάτων. 

Μετά από δύο χρόνια παραιτήθηκε και ιδιώτευσε στην Πόλη. 

Στη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πόλεμου θα συλληφθεί και θα 

φυλακιστεί. Οι Τούρκοι θα κατηγορήσουν τον γιο του, Κωνσταντίνο 

Υψηλάντη, που τον είχε διαδεχτεί στην Ηγεμονία της 

Βλαχίας, για αντάρτη και για αντεκδίκηση θα τον βασανίσουν 

και θα τον θανατώσουν. 

Ο Κωνσταντίνος Υψηλάντης, ήταν ο γιος του Αλέξανδρου. 

Γεννήθηκε στην Πόλη το 1760 και πέθανε το 1816 στο Κίεβο. 

Θεωρήθηκε «από τους πιο πεπαιδευμένους του Φαναρίου». Σε 

νεαρή ηλικία ήρθε σε επαφή με τις εθνικο-απελευθερωτικές 

ιδέες που τότε αναπτύσσονταν στα Βαλκάνια. 

Ο Ρήγας Φεραίος, όταν έφτασε στην Κωνσταντινούπολη, το 

1782, προσελήφθη ως «γραμματικός», δηλαδή ιδιαίτερος 

γραμματέας, του Αλέξανδρου Υψηλάντη και θεωρείται δεδομένο 

ότι ο Κωνσταντίνος Υψηλάντης είχε γνώση των ιδεών της 

μεγάλης αυτής μορφής. Όπως ο πατέρας του και ο παππούς του, 

διετέλεσε Μεγάλος Δραγουμάνος, κατά την περίοδο 1796-1799, 

έχοντας βαθιά γνώση των ευρωπαϊκών πολιτικών πραγμάτων σε 

μια περίοδο ανακατατάξεων, μετά τη Γαλλική Επανάσταση και 

λίγο πριν από τους Ναπολεόντειους Πολέμους. Στην διάρκεια 

της θητείας του και χάρη στις καλές σχέσεις του με τους Ρώσους 

διπλωμάτες, θα παίξει και σημαντικό ρόλο για να ιδρυθεί η 

Ιόνιος Πολιτεία. Το 1799 θα βρεθεί Ηγεμόνας της Μολδαβίας. Το 

1802 Ηγεμόνας της Βλαχίας. Θα προσπαθήσει να κινηθεί μέσα 

στις αντιθέσεις των μεγάλων δυνάμεων, έχοντας πάντα μια 

ιδιαίτερη σχέση με τη Ρωσία . Άλλωστε, είναι και μια εποχή που 

αρκετοί στον ελλαδικό χώρο πιστεύουν ότι η Ρωσία θα 

μπορούσε να εγγυηθεί τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού 

κράτους. 

Παραμονές του Ρωσοτουρκικού πολέμου και ύστερα από 

παρέμβαση της γαλλικής διπλωματίας, ο Σουλτάνος αποφάσισε 

την αλλαγή των ηγεμόνων στα ρουμανικά πριγκιπάτα. Τότε ο 

Κωνσταντίνος Υψηλάντης αποφάσισε να καταφύγει στη Ρωσία 

και βρέθηκε στο Κίεβο, που τότε ήταν τμήμα της τσαρικής 

αυτοκρατορίας. 

Στη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου ο Κωνσταντίνος 

Υψηλάντης θα επιστρέψει ως Ηγεμόνας της Μολδαβίας και της 

Βλαχίας με την υποστήριξη των Ρώσων. Όμως, το Φεβρουάριο 

του 1808, καθαιρείται από το θρόνο των πριγκιπάτων, καθώς ο 

Τσάρος θα προτιμήσει άλλες μορφές ελέγχου των περιοχών 

αυτών. Τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του ο Κωνσταντίνος 

Υψηλάντης θα τα περάσει στη Ρωσία. Τον πατριωτισμό θα τον 

περάσει και στα παιδιά του και δύο γιοι του, ο Αλέξανδρος και 

ο Δημήτριος, θα παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ελληνική 

Επανάσταση. Μάλιστα στον πρώτο θα γράψει με σχεδόν 

προφητικό τόνο το 1816: 

«Υιέ μου, μην λησμονήσεις ποτέ, ότι οι Έλληνες μόνον εις τους 

εαυτούς των πρέπει να στηρίζoνται, όπως γίνωσι ελεύθεροι». 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ(1792-1828) 

Γόνος μεγάλης Φαναριώτικης οικογένειας από τον 

Μικρασιατικό Πόντο, ιδεαλιστής που σήκωσε στους ώμους του 

το βάρος του σχεδιασμού και της έναρξης του αγώνος. O 

Αλέξανδρος Υψηλάντης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 

1792 και πέθανε στην Βιέννη το 1828. Ήταν γιος του Ηγεμόνα 

της Μολδοβλαχίας, Κωνσταντίνου Υψηλάντη. Ανήκε στο σώμα 

των εφίππων σωματοφυλάκων του Τσάρου και διακρίθηκε 

στους πολέμους κατά του Ναπολέοντα. Το 1813 σε ηλικία 21 

έτους, με το βαθμό του συνταγματάρχη, πολεμά στη μάχη της 

Δρέσδης, όπου χάνει το δεξί του χέρι. 

Το 1820, σε ηλικία 28 ετών, αναλαμβάνει την αρχηγία της 

Φιλικής Εταιρείας, και ονομάζεται «Επίτροπος», που κατά την 

βυζαντινή εθιμοτυπία σήμαινε αντιβασιλέας, νόμιμος διάδοχος 

του θρόνου της Αυτοκρατορίας της Ρωμανίας, και πολιτικός 

αρχηγός της Επαναστάσεως. Την ίδια χρονιά τα μέλη της 

Φιλικής Εταιρείας τον αναγνωρίζουν ως “Γενικόν Έφορον της 

Ελληνικής Εταιρείας”. 

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης εκδίδει αμέσως την Προκήρυξη 

Ανεξαρτησίας: «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος». Παραιτείται 

από τον τσαρικό στρατό, περνάει τον ποταμό Προύθο, τον 

Φεβρουάριο του 1821 και υψώνει τη σημαία της Επαναστάσεως 

στο Ιάσιο της Μολδοβλαχίας. Στον Ναό των Τριών Ιεραρχών ο 

Μητροπολίτης Βενιαμίν Κωστάκης ευλογεί την επαναστατική 

σημαία με έμβλημα τον Σταυρό και κατά το βυζαντινό τυπικό, 

παραδίδει το ξίφος στον Υψηλάντη. Αμέσως διενεργείται έρανος 

για τη συλλογή ενός εκατομμυρίου γροσίων και υπογράφεται, 

σε κτίριο στο Κισινάου της Μολδαβίας, η Διακήρυξη προς το 

Έθνος και η πρόσκληση εθελοντών. Απ’όλη την Ευρώπη 

καταφθάνουν στη Μολδαβία και συγκροτείται αμέσως ο Ιερός 

Λόχος, που αποτελείται από πεντακόσιους νέους, σπουδαστές. 

Η ορκωμοσία των ιερολοχιτών έγινε με τις φράσεις: 

“Ορκίζομαι να χύσω και αυτήν την υστέραν ρανίδα του 

αίματός μου υπέρ της θρησκείας και της πατρίδος μου. Να 

φονεύσω και αυτόν τον ίδιον τον αδελφόν αν τον εύρω 

προδότην της πατρίδος… Να μην παραιτήσω τα όπλα προτού 

να ίδω ελευθέραν την πατρίδα μου και εξολοθρευμένους τους 

εχθρούς της…”. 

Ο Ιερός λόχος του Υψηλάντη καταστράφηκε στη μάχη του 

Δραγατσανίου, τον Ιούνιο του 1821. Ο ίδιος, μαζί με τα δύο 

αδέλφια του Γεώργιο και Νικόλαο, αρχηγό του Ιερού Λόχου, 

υποχώρησε προς τα αυστριακά σύνορα και οι αυστριακοί για να 

τον παγιδεύσουν, τον εφοδίασαν με πλαστό διαβατήριο για να 

φύγει με το ψευδώνυμο Παλαιογενείδης. Τον συνέλαβαν, τον 

έκλεισαν στα ανθυγιεινά κελιά του μεσαιωνικού φρουρίου του 

Μουγκάτς, στο οποίο υπέστη τα πάνδεινα. Αποφυλακίστηκε με 

την παρέμβαση του Τσάρου, όμως η υγεία του ήταν πολύ 

κλονισμένη. Δύο μήνες μετά πέθανε στην Βιέννη, σε ηλικία 36 

ετών, σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, στις 31 Ιανουαρίου,1828. 

Ο αδελφός του, Δημήτριος Υψηλάντης, ξεκίνησε επίσης από τον 

ρωσικό στρατό. Στις αρχές Μαρτίου του 1821, έφτασε στην 

Ελλάδα ως εκπρόσωπος του αδελφού του, ύστερα από αίτημα 

των Φιλικών της Πελοποννήσου και ιδίως του Παπαφλέσσα. Θα 

έχει πολύ σημαντικό ρόλο στην επανάσταση και θα πρωταγωνιστήσει 

σε μεγάλες μάχες. Στη Μάχη της Πέτρας, το 

Σεπτέμβριο του 1829, θα ηγηθεί των ελληνικών δυνάμεων που 

θα συντρίψουν τις οθωμανικές. Θα έχει έτσι την ιστορική τιμή 

να ολοκληρώσει νικηφόρα τον πόλεμο που είχε ξεκινήσει οκτώ 

χρόνια πριν ο αδελφός του. Θα πεθάνει το 1832 στο Ναύπλιο, 

έχοντας κατακτήσει στην ιστορική μνήμη τη θέση ενός αγνού και 

ηρωικού αγωνιστή της ελευθερίας. 

ΗΚΑΡΔΙΑΤΟΥ 

Η τελευταία επιθυμία του Αλέξανδρου Υψηλάντη, ήταν η καρδιά 

του να αποσπαστεί από το σώμα και να σταλεί στην Ελλάδα. Η 

επιθυμία του πραγματοποιήθηκε από τον Γεώργιο Λασσάνη, ο 

οποίος την έκρυψε στον Άγιο Γεώργιο της Βιέννης αρχικά. Το 

1843, ο αδελφός του Γεώργιος την έστειλε στη Μητρόπολη της 

Αθήνας. Ο Γεώργιος απεβίωσε το 1847, και η σύζυγός του 

Μαρία Μουρούζη, μετέφερε το 1859 τις καρδιές των δύο 

αδελφών στο Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών του Αμαλίειου 

Ορφανοτροφείου, στην οδό Στησιχόρου 6 & Λυκείου, στην 

Αθήνα. Βρίσκονται σε εσοχή του νότιου τοίχου με την επιγραφή 

«Καρδίαι Αλεξάνδρου και Γεωργίου Υψηλάντου». 

Tην μεγάλη προσφορά της οικογένειας Υψηλάντη συνόψισε ο 

Ιωάννης Μακρυγιάννης με αυτές τις λέξεις. 

«Έπαθεγιατηνλευτεριάνκαιθυσιάστη 

αυτότοσπίτιόλωςδιόλου» 

12 13

ΗΕλλάςΕυγνωμονούσα-ΠίνακαςτουΘεόδωρουΒρυζάκη(1878) 

ΕθνικήΠινακοθήκη,Αθήνα (Λεπτομέρεια) 

ΗΕλλάςΕυγνωμονούσα-ΠίνακαςτουΘεόδωρουΒρυζάκη(1878). ΕθνικήΠινακοθήκη,Αθήνα 

14 15

ΠοδιάεικόναςμετοέμβληματηςΟικογένειαςΥψηλάντη(1797) 

ΜουσείοΜπενάκη,Έκθεση«1821ΠρινκαιΜετά» 

ΤαφικόΜνημείοΑλέξανδρουΥψηλάντη 

Πεδίο τουΆρεως,Αθήνα 

ΔημήτριοςΥψηλάντης. ΕθνικόΙστορικό 

Μουσείο,Αθήνα 

ΟικόσημοτηςΟικογένειαςΥψηλάντη 

ΜονήΜαρκούτσα,Βουκουρέστι 

Πεδίο τουΆρεως,Αθήνα-ΜνημείοΠεσόντων 

Δραγατσανίου

ΡΗΓΑΣΦΕΡΑΙΟΣ-ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΠΑΤΡΙΩΤΗΣΣΤΑΠΡΙΓΚΙΠΑΤΑ 

ΟΠΡΟΑΓΓΕΛΟΣΤΗΣΕΛΛΗΝΙΚΗΣΕΘΝΕΓΕΡΣΙΑΣ 

ΠροσωπογραφίαΡήγαΦεραίου,ΆνδρέαςΚριεζής,19οςαι. 

MoυσείοΜπενάκη,Αθήνα 

Εμβληματική προσωπικότητα για την εποχή του, μια εποχή 

μεγάλων ζυμώσεων, για ολόκληρο τον βαλκανικό χώρο του 

οποίου την ενότητα ονειρευόταν, ο Ρήγας Βελεστινλής, 

«ένας οραματιστής και ένας ιδεαλιστής, που τραγούδησε 

πρώτος το νέο ελληνικό εθνικό ιδεώδες και υπέφερε για 

αυτό, πληρώνοντας με τη ζωή του τη δυνατή του πίστη», 

όπως τον παρουσιάζει με θαυμασμό ο μεγάλος Ρουμάνος 

ιστορικός Nicolae Iorga, κατάφερε να παραμείνει υπόδειγμα 

μέχρι και σήμερα, που έχουν συμπληρωθεί πια 224 

χρόνια από τον μαρτυρικό του θάνατο στο Βελιγράδι, το 

1798, χάρη στην περιέργειά του, χάρη στην ποικιλία των 

ενδιαφερόντων του, χάρη στην ενέργεια και τη δυναμικότητά 

του, χάρη στην ειλικρίνεια της πίστης του, την οποία 

ακολούθησε αποφασιστικά και πλήρωσε τόσο ακριβά. 

Ο Ρήγας Βελεστινλής γεννήθηκε στο θεσσαλικό χωριό 

Βελεστίνο στα 1757. Το οικογενειακό του όνομα ήταν 

Κυριτζής ή Κυριαζής. Η παράδοση εμφανίζει την οικογένειά 

του σαν μία από τις πιο ευκατάστατες στο Βελεστίνο με 

πολλά κτήματα, μεγάλα χάνια, βυρσοδεψείο, βαφείο και 

εργοστάσιο κατασκευής υφασμάτων και ταπήτων, στο 

οποίο εργάζονταν περισσότεροι από 40 εργάτες. Η οικονομική 

ευχέρεια της οικογένειάς του έδωσε τη δυνατότητα 

στον Ρήγα να σπουδάσει στη Σχολή της Ζαγοράς και 

σύμφωνα με άλλες πηγές στη Σχολή των Αμπελακίων. 

Στα νεανικά του χρόνια ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη, 

μετά από πρόσκληση του Πρέσβη της Ρωσίας για σπουδές, 

στην οικία του οποίου γνώρισε τον Πρίγκιπα Αλέξανδρο 

Υψηλάντη, παππού των Υψηλάντηδων του 1821, και 

προσελήφθη ως γραμματικός του. 

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, χρημάτισε Ηγεμόνας της 

Μολδαβίας στο διάστημα 1774-1781. Διαφωνώντας όμως 

με τον Υψηλάντη ο Ρήγας έγινε γραμματέας του Ηγεμόνα 

της Βλαχίας Νικόλαου Μαυρογένη. 

Μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο και την ήττα της Τουρκίας, 

ο Νικόλαος Μαυρογένης αποκεφαλίστηκε ως υπαίτιος της 

ήττας και ο τότε Ρήγας κατέφυγε στη Βιέννη, την οποία και 

έκανε έδρα της επαναστατικής δράσης του. 

Στη Βιέννη συνεργάτες του ήσαν κυρίως Έλληνες έμποροι 

ή σπουδαστές, αλλά οι σημαντικότεροι από αυτούς ήταν οι 

αδελφοί Πούλιου, από τη Σιάτιστα της Μακεδονίας, ικανοί 

τυπογράφοι. Στο δικό τους τυπογραφείο τύπωσε και την 

επαναστατική του προκήρυξη σε πολλές χιλιάδες αντίτυπα, 

προκειμένου να μοιραστούν στους Έλληνες των υπόλοιπων 

φιλελεύθερων περιοχών των Βαλκανίων. Επηρεασμένος 

από τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, πίστεψε βαθιά στην 

ανάγκη της επαφής των Ελλήνων με τις νέες ιδέες που 

σάρωναν την Ευρώπη και αυτό τον ώθησε στη συγγραφή ή 

μετάφραση βιβλίων σε δημώδη γλώσσα και τη σύνταξη της 

Χάρτας, ενός μνημειώδους για την εποχή του χάρτη. 

Ο Ρήγας πέρασε τα πιο παραγωγικά, αν και όχι τα πιο 

ήσυχα, χρόνια της ωριμότητας του στο Βουκουρέστι, 

πρωτεύουσα της Βλαχίας, σημαντικό κέντρο τότε του 

Διαφωτισμού. Από το 1782 διακρίνεται αμέσως στη 

ρουμανική κοινωνία της εποχής. Με αξιώματα στις αυλές 

των Φαναριωτών ηγεμόνων Νικόλαου Καρατζά, Μιχαήλ Α ́ 

Σούτσου και του Νικολάου Μαυρογένη, ο Ρήγας συνδέεται 

ταυτόχρονα με τους περίφημους ́Ελληνες λογίους, 

Δημήτρη Καταρτζή και Ιώσηπο Μoισιόδακα, οι οποίοι 

επηρέασαν αποφασιστικά την σταδιοδρομία του στα μέρη 

της Βλαχίας, που έγιναν δεύτερη πατρίδα του. 

Το πρώτο φύλλο της Χάρτας της Ελλάδας του Ρήγα 

Φεραίου επανεκδίδεται το 1885 από τον δημοσιογράφο 

και συγγραφέα Θωμά Πασχίδη «Εν Βουκουρεστίοις της 

Δακίας». Ο μαρτυρικός θάνατος του εθνομάρτυρα, μαζί με 

τους νεαρούς συντρόφους του που «εσύρθησαν βιαίως/ 

γιατροί, λόγιοι, έμποροι/και φοιτητές, να μάθουν/τη 

Χάρτα τ’ Ουρανού», καθώς και τα επαναστατικά του 

σχέδια, ελκύουν τον θαυμασμό της ρουμανικής κοινωνίας 

σε τέτοιο βαθμό, ώστε τις πρώτες δεκαετίες του 19 ου αιώνα, 

στους δρόμους του Βουκουρεστίου και του Ιασίου, μπορούσε 

κανείς να ακούσει νέους και ηλικιωμένους να 

τραγουδούν τον «Θούριο». 

Ο Ρήγας Φεραίος συνελήφθη στην Τεργέστη την 1η 

Δεκεμβρίου του 1797, μαζί με τον Χριστ. Περραιβό. Μόλις 

μαθεύτηκε η σύλληψή του πολλοί έκαναν έκκληση στον 

Σουλτάνο Σελίμ Γ΄, για την απελευθέρωσή του. Ανάμεσα σε 

αυτούς ο φίλος του, Οσμάν Πασβανόγλου, ηγεμόνας του 

Βιδινίου, όπως και ο Αλή Πασάς, αλλά μάταια. Κατόπιν 

οδηγήθηκε στη Βιέννη, στις 14 Φεβρουαρίου 1798, όπου 

ανακρίθηκε μαζί με τους συντρόφους του. Κατάληξη των 

ανακρίσεων, σε συνδυασμό με τις συνεννοήσεις με τον 

Σουλτάνο, ήταν να φυλακιστούν οι Αυστριακοί και άλλων 

εθνοτήτων υπήκοοι για να δικαστούν από τις Αυστριακές 

αρχές, εκτός από τους Οθωμανούς υπηκόους, που αποφασίστηκε 

να απελαθούν και να οδηγηθούν στην οθωμανική 

επικράτεια, για να υποστούν τις κυρώσεις του Σουλτάνου. 

Ο Ρήγας, 41 χρονών τότε, και οι επτά σύντροφοί του, με 

συνοδεία των αυστριακών αρχών παραδόθηκαν, στους 

οθωμανούς του Βελιγραδίου στις 10 Μαΐου 1798 και 

φυλακίστηκαν στον πύργο Νεμπόϊζα, ένα παραποτάμιο 

φρούριο του Δούναβη, στο Βελιγράδι. Εκεί, ύστερα από 

συνεχή βασανιστήρια, στις 24 Ιουνίου του 1798, στραγγαλίστηκαν 

και τα σώματά τους ρίχτηκαν στον Δούναβη. 

Ο Παλαμάς γράφει για το Ρήγα: 

«Ο άνθρωπος αυτός δεν γράφει στίχους, σαλπίζει 

στίχους. Το κήρυγμα του Ρήγα μεταβάλλεται εις άσμα. 

Και μόνη της ειλικρινείας του η ζέσις και της θελήσεώς του 

η ορμή το εξαίρουν εις ποίημα». 

18 19

ΟΝΕΟΣΑΝΑΧΑΡΣΙΣτουΡήγα. Βιέννη,1797 

ΠορτραίτατουΡήγατουΑύγουστου 

Πικαρέλλι. ΕθνικόΙστορικόΜουσείο 

ΗΧΑΡΤΑΤΟΥΡΗΓΑ-FranzMuller,1797-MουσείοΜπενάκη,Αθήνα Εκθεση«1821ΠρινκαιΜετά» 

ΆγαλματουΡήγα,αποτηνέκθεση«Το‘21των 

Συλλεκτών»ΜουσείοΜπενάκη,Αθήνα 

20 21

ΤΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΣΧΕΔΙΟΤΟΥΡΗΓΑΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗEΠΑΙΞΕΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΡΟΛΟ 

ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣΤΩΝΦΙΛΙΚΩΝ 

Ο ΡήγαςξεσηκώνειτουςΈλληνες. Άγνωστοςκαλλιτέχνης,τέλη 

19ουαι.MoυσείοΜπενάκη,Αθήνα,Έκθεση«1821ΠρινκαιΜετά» 

΄ΕργοτουΘεόφιλουμετοΡήγακαιτονΚοραήναανασηκώνουντην 

Ελλάδα. ΑριστεράδιακρίνεταιτομνημείοτουΔραγατσανίου 

ΟΘούριοςτουΡήγαΦεραίου,Άγνωστοςκαλλιτέχνης. 

MoυσείοΜπενάκη,Αθήνα,Έκθεση«1821ΠρινκαιΜετά» 

22 23

ΗΦΙΛΙΚΗΕΤΑΙΡΕΙΑ 

Νικόλαος Σκουφάς, Αθανάσιος Τσακάλωφ, Εμμανουήλ Ξάνθος. Οι 

Ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας. Η προτομή βρίσκεται στο Μουσείο 

της Φιλικής Εταιρείας στην Οδησσό της Ουκρανίας, που στεγάζεται 

στο σπίτι του εθνικού Ευεργέτη Γρηγορίου Μαρασλή (1831–1907). 

ΔιετέλεσεΔήμαρχοςτηςπόληςτηςΟδησσούγιαδεκαέξιχρόνια,από 

το1878ωςτο1895.Αρχικάανήκεστονπατέρατου,ΓρηγόριοΙωάννη 

Μαρασλή (1780-1851), ο οποίος μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και 

διέθεσετοσπίτιτουγιατιςσυγκεντρώσειςτωνμελώντης. 

Η Φιλική Εταιρεία υπήρξε μια από τις μυστικές επαναστατικές 

οργανώσεις που συγκροτήθηκαν στη Νότια και 

την Ανατολική Ευρώπη κατά το πρώτο τέταρτο του 19ου 

αιώνα που και λειτουργούσαν εντός ενός αυστηρού 

ιεραρχικού πλαισίου ακολουθώντας ως προς την στρατολόγηση 

των μελών τους μια περίπλοκη διαδικασία 

μύησης. 

Την πρωτοβουλία για την ίδρυση της πήραν τρεις άνδρες, 

όχι ιδιαίτερα επιφανείς ή ιδιαίτερα πλούσιοι, τρεις 

έμποροι με επαναστατική προπαιδεία: ο Νικόλαος 

Σκουφάς από το Κομπότι Άρτας, ο Αθανάσιος Τσακάλωφ 

από τα Ιωάννινα και ο Εμμανουήλ Ξάνθος από την Πάτμο. 

Ο Ξάνθος είχε την έμπνευση να ιδρύσει μια οργάνωση που 

θα ένωνε τους Έλληνες για την ανατροπή της Οθωμανικής 

τυρρανίας. Οι τρεις ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας, μπορεί 

να μην ήταν πλούσιοι, ήταν όμως όλοι εγγράμματοι, 

πολιταξιδεμένοι και πολιτικά στρατευμένοι. Καίριο ρόλο 

στην ίδρυσή της θεωρείται ότι διαδραμάτισε και ένα 

τέταρτο πρόσωπο, ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος. Η 

Φιλική Εταιρεία αποσκοπούσε καταρχήν στην αποτίναξη 

του τουρκικού ζυγού, στην απελευθέρωση των Ελλήνων, 

και εν γένει των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής 

Αυτοκρατορίας που διαβιούσαν στη Βαλκανική. Στην 

πορεία πέτυχε κάτι πολύ σημαντικό, την οργάνωση ένος 

δικτύου ανθρώπων με όραμα την ελευθερία ενός ανεξάρτητου 

ελληνικού κράτους. 

Η Εταιρεία, αφενός λόγω του κυρίαρχου τότε στην Ευρώπη 

απολυταρχικού πνεύματος και αφετέρου λόγω των 

πολλών ελεγκτικών μέτρων που φρόντιζαν να λαμβάνουν 

οι οθωμανικές Αρχές, είχε, στην αρχική φάση της λειτουργίας 

της, έναν σχετικά μικρό αριθμό μελών (προπάντων 

εμπόρους), ενώ δεν κατάφερε ποτέ να αποκτήσει 

βαθιές ρίζες στα μείζονος σημασίας εμπορικά και 

πνευματικά κέντρα του ελληνισμού (η δράση της περιορίστηκε 

κυρίως στη Ρωσία και στις Παραδουνάβιες 

Ηγεμονίες). Οι ιδρυτές της, για να προσελκύσουν έναν 

μεγαλύτερο αριθμό μελών, άφηναν να εννοηθεί ότι τόσο 

ο Ιωάννης Καποδίστριας, δεύτερος υπουργός Εξωτερικών 

της Ρωσίας, όσο και ο ίδιος ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’, ήταν 

μέλη της Αόρατης ή Ανώτατης Αρχής της Εταιρείας, που 

καθοδηγούσε τα μέλη των κατώτερων βαθμών. Η Φιλική 

Εταιρεία χάρη στον συνωμοτικό της χαρακτήρα κατάφερε 

να σχεδιάσει τόσο στρατιωτικές όσο και πολιτικές ή 

διπλωματικές πτυχές των όσων ακολούθησαν. 

Ορόσημο για την ουσιαστική ενίσχυση της Εταιρείας 

στάθηκε η μύηση (στα τέλη του 1818) του εύπορου 

εμπόρου Παναγιώτη Σέκερη, ο οποίος έγινε μέλος της 

Ανώτατης Αρχής και προσέφερε γενναία οικονομική 

υποστήριξη. Σταδιακά, μετά τον πρόωρο θάνατο του 

Σκουφά (1818), άρχισαν να αλλάζουν οι προσανατολισμοί 

της Εταιρείας, που μετέφερε την κύρια δραστηριότητά της 

στην Κωνσταντινούπολη και είδε τον αριθμό των μελών 

της να αυξάνεται. Παράλληλα, όμως, σημειώθηκαν τριβές 

και αντιπαραθέσεις, που αντανακλούσαν τις διαφορετικές 

επιδιώξεις και τους υφέρποντες ανταγωνισμούς των 

ηγετικών στελεχών της. 

Παρά ταύτα, η Εταιρεία, παραμένοντας προσηλωμένη 

στον στρατηγικό στόχο της κατάφερε να αποκτήσει μια 

νέα δυναμική, στρατολογώντας νέα μέλη (προεστούς, 

κληρικούς κ.ά.) που προέρχονταν από την Πελοπόννησο 

και τα νησιά του Ιονίου. 

Ισχυρές φυσιογνωμίες που προσχώρησαν στη Φιλική 

εταιρεία ήταν ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης από την 

Μάνη, όπως και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. 

Στις αρχές του 1820 ο Εμμανουήλ Ξάνθος είχε δύο 

μυστικές συναντήσεις στην Πετρούπολη με τον Ιωάννη 

Καποδίστρια. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας απάντησε 

αρνητικά στην τιμητική πρόταση που του έγινε, να 

αναλάβει την ηγεσία της Εταιρείας, καθώς θεωρούσε πως 

ενδεχόμενη άμεση εμπλοκή του στο όλο εγχείρημα, θα 

οδηγούσε αναπόφευκτα στην κατάπνιξη της εξέγερσης 

των Ελλήνων από τα λοιπά (πλην Ρωσίας) μέλη της Ιερής 

Συμμαχίας. Ως εκ τούτου, πρότεινε στον Ξάνθο να αναλάβει 

την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας ο Πρίγκιπας 

Αλέξανδρος Υψηλάντης. Έτσι κι έγινε. Ο Υψηλάντης, 

γόνος Φαναριώτικης οικογένειας και Υπασπιστής του 

Τσάρου, αποδέχτηκε την πρόταση που του έγινε, και έτσι 

στις 12 Απριλίου του 1820 ανέλαβε επισήμως την ηγεσία 

της Φιλικής Εταιρείας. Δυστυχώς, παρά τις εργώδεις προσπάθειες 

του ιδίου του Υψηλάντη, το σχέδιο συνεργασίας 

με άλλους χριστιανικούς λαούς και πληθυσμούς δεν 

καρποφόρησε, ενώ η εξέγερση στη Μολδοβλαχία δεν είχε 

αίσια έκβαση. Τελικά, ο επαναστατικός αγώνας των 

Ελλήνων στον καθαυτό ελλαδικό χώρο έμελλε να 

διαμορφώσει μία νέα πραγματικότητα με νέους πρωταγωνιστές, 

ένα νέο σκηνικό, στο οποίο η Φιλική Εταιρεία 

δεν μπόρεσε να διαδραματίσει ηγεμονικό ρόλο. 

Ο Ιωάννης Φιλήμων, στο βιβλίο του «Φιλική Εταιρεία», 

που εκδόθηκε στο Ναύπλιο το 1834, έγραψε για τους 

ιδρυτές και τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας. 

«Αδύνατοι, αλλά φιλοπάτριδές τινες και άξιοι Έλληνες 

κατόρθωσαν τον Πόλεμον της Ελλάδος. Τρεις απλοί 

έμποροι είχαν την έμπνευση να εισάξωσιν μόνοι των ότι 

ματαίως και προ πολλού χρόνου ήλπιζον από την 

φιλανθρωπίαν των χριστιανών βασιλέων». Πέτυχαν 

αυτό που εθεωρείτο αδύνατον. Οι επί αιώνες ραγιάδες να 

ξεσηκωθούν και να επιτύχουν την ελευθερία τους. 

24 25

ΣημαίατηςΕπανάστασηςμετασύμβολατηςΦιλικήςΕταιρείας. ΚατασκευάστηκεμετιςοδηγίεςτουΠαλαιώνΠατρώνΓερμανού, 

καιυψώθηκεστηνΉλιδααποτονΠροεστόΓεώργιοΣισίνη.Κυρίαρχασύμβολαείναιοσταυρόςκαιτοσύνθημα΄ΗΕ(λευθερί)α ΉΘ(άνατο)ς. 

ΕθνικόΙστορικόΜουσείο,Αθήνα 

ΟόρκοςτουΦιλικού. ΑναπαριστάτηνορκωμοσίατουΘεόδωρουΚολοκοτρώνηκατάτημύησήτουστηΦιλικήΕταιρεία. 

ΕλαιογραφίαΔ.Τσόκου,1849. ΣημαίεςτηςΕπανάστασης. ΕθνικόΙστορικόΜουσείο,Αθήνα 

26 27

ΕφοδιαστικάέγγραφατηςΦιλικήςΕταιρείαςγιατην αναγνώρισητωνμελών,γραμμένασεκώδικα 

ΜουσείοΜπενάκη,Αθήνα-΄Εκθεση«1821ΠρινκαιΜετά» 

ΕφοδιαστικόέγγραφοτουΙερομονάχουΡωμανού,1821 

ΕφοδιαστικόέγγραφοτουΠαύλουΚοκόληαπότηνΉπειρο,1820 

28 29

ΗΕΛΛΗΝΙΚΗΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣΤΙΣ 

ΡΟΥΜΑΝΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ 

16 Φεβρουαρίου 1821. Στο Κισινάου, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης 

αποφασίζει την έναρξη της Επανάστασης. Εδώ συντάσσει τις 

προκηρύξεις και κάνει τις τελευταίες προετοιμασίες. 

22 Φεβρουαρίου. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης διαβαίνει, κατά τις 16η 

ώρα, τον ποταμό Προύθο. Φοράει στολή Ρώσου στρατηγού. Τον 

υποδέχεται η ηγεμονική φρουρά (200 ιππείς) που τον συνοδεύει στο 

Ιάσιο, όπου φθάνει κατά τις 20 το βράδυ. Εγκαθίσταται στη Μονή 

Γαλατά. 

Μια μέρα πριν, την 21 Φεβρουαρίου, έγινε στο Γαλάτσι η πρώτη 

στρατιωτική σύγκρουση Ελλήνων και Τούρκων. Ο Βασίλης Καραβίας ο 

οπλαρχηγός της ομάδας των 150 Ελλήνων, ζήτησε από τον Τούρκο 

αξιωματούχο να εγκαταλείψει την πόλη. Πέθαναν στη σύγκρουση 15 

ˊΕλληνες, τα πρώτα θύματα του Αγώνα. Είναι η πρώτη μάχη της 

Επανάστασης. 

23 Φεβρουαρίου. Προκήρυξη του Αλέξανδρου Υψηλάντη «Προς το 

έθνος της Μολδαβίας». 

24 Φεβρουαρίου. Ο Υψηλάντης εκδίδει την περίφημη προκήρυξή του 

«Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος». Το κείμενό της ετοιμάστηκε στο 

Κισινάου και η εκτύπωση έγινε στο Ιάσιο. Η έκδοσή της αποτελεί την 

επίσημη κήρυξη της Επανάστασης. Παράλληλα απασχολείται με την 

οργάνωση των πρώτων ταγμάτων του στρατού. Στην ηγεμονική 

φρουρά προστέθηκαν περίπου 2000 εθελοντές. 

26 Φεβρουαρίου. Στη Μονή των Τριών Ιεραρχών, στο Ιάσιο, έγινε ο 

πανηγυρικός καθαγιασμός της σημαίας της Επανάστασης από τον 

μητροπολίτη Βενιαμίν Κωστάκη. ˊΟλοι ορκίστηκαν για την ελευθερία 

της πατρίδας. 

1 Μαρτίου. Ο Υψηλάντης αναχωρεί από το Ιάσιο, με στρατό 2.000 

ανδρών. Το βράδυ σταθμεύει στο Tούργκου Φρουμός, μετά στο Ρόμαν 

και στη Φωξάνη, στα σύνορα Μολδαβίας και Βλαχίας. Στην Φωξάνη 

μένει 4 μέρες που είναι αποφασιστικές για την οργάνωση του στρατού. 

Από τους σπουδαστές των ελληνικών σχολείων και από άλλους 

εθελοντές συγκροτεί το ειδικό τάγμα πεζικού, που το ονόμασε «Ιερό 

Λόχο». Πρώτος διοικητής του τάγματος ήταν ο Γεώργιος 

Καντακουζηνός. Από δω ο Υψηλάντης αλληλογραφεί με τον Τούντορ 

Βλαντιμιρέσκου. 

13 Μαρτίου. Από την Φωξάνη ο Υψηλάντης εκδίδει προκήρυξη προς 

τους κατοίκους («Προς τους Δάκας») της Βλαχίας να εξεγερθούν και να 

επιδιώξουν την απελευθέρωση της πατρίδας τους. 

13-14-15 Μαρτίου. ˊΑρχοντες και κάτοικοι εγκαταλείπουν το 

Βουκουρέστι, όταν έμαθαν ότι ο Βλαντιμιρέσκου βαδίζει προς τα εκεί 

και ο Υψηλάντης ξεκίνησε από την Φωξάνη. 

18 Μαρτίου. Ο Βλαντιμιρέσκου μπαίνει στο Βουκουρέστι. Την ίδια 

μέρα, ο Υψηλάντης εκδίδει νέα προκήρυξη προς τους «Ευγενείς 

κατοίκους του Βουκουρεστίου», καλώντας τους να επιστρέψουν στα 

σπίτια τους. 

19 Μαρτίου. Σταθμεύει στο Πλοέστι, όπου παραμένει 4 μέρες, για την 

αναδιοργάνωση του στρατού. 

23 Μαρτίου «Αφορισμός» των Φιλικών από τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄. 

25 Μαρτίου. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης έφτασε στο Βουκουρέστι και 

εγκαταστάθηκε στην Κολεντίνα (στο Παλάτι Γκίκα Τέι). Τμήματα του 

στρατού μοιράστηκαν στα μοναστήρια και στα χωριά της περιοχής, 

ενώ ο Γεωργάκης Ολύμπιος και ο Ιωάννης Φαρμάκης μπήκαν με τα 

τάγματά τους στην πόλη. 

26 Μαρτίου. Ο Μητροπολίτης, ο Επίσκοπος και άρχοντες ήρθαν σε 

προυπάντηση του Υψηλάντη. 

27 Μαρτίου. Στο Βουκουρέστι γίνεται η πανηγυρική εορτή Υψώσεως 

της Σημαίας της Επανάστασης, αλλά χωρίς την επισημότητα και τον 

ενθουσιασμό του Ιασίου. Η ύψωση έγινε στην κατοικία του Ιωάννη 

Φαρμάκη, από τον ˊΕλληνα Αρχιμανδρίτη Παπαβασιλείου. Μετά έγινε 

παρέλαση στους δρόμους με τα πατριωτικά άσματα του Ρήγα. 

Συνάντηση του Υψηλάντη με τον Βλαντιμιρέσκου στην Κολεντίνα. 

1 Απριλίου. Στο Βουκουρέστι φθάνουν τα δυσάρεστα νέα για τον 

αφορισμό των Φιλικών καθώς και για την έλλειψη υποστήριξης από 

την Ρωσία. Αταξίες και λεηλασίες από τους στρατιώτες του Υψηλάντη 

στο Βουκουρέστι. Για να αποφύγει την ευθύνη για την φθορά της 

πόλης ο Υψηλάντης εγκατέλειψε το Βουκουρέστι και μετακινήθηκε με 

όλο τον στρατό προς την πόλη Tιργκόβιστε. Ο στρατός του ήταν 

ανεπτυγμένος στην ευρύτερη ορεινή περιοχή από το Πλοέστι μέχρι το 

Πιτέστι. Υπό τον έλεγχό του βρίσκονται όλα τα θέματα της γύρω της 

περιοχής.ˊΕτσι εξασφαλίζεται η συντήρηση του στρατού. Ο Ιερός Λόχος 

μετράει τώρα 450 άνδρες και ο στρατός 6500. Από αυτούς μόνον 2000 

ήταν ˊΕλληνες. 

9 Απριλίου. Γίνεται στο Τιργκόβιστε η σύσταση από τον Υψηλάντη 

ενός Συμβουλίου, με την ονομασία «Γενικόν Βουλευτήριον», με 

διοικητικές, οικονομικές και άλλες αρμοδιότητες. Πρόεδρος του είναι ο 

Γεώργιος Υψηλάντης. 

10 Απριλίου. Φθάνουν τα πρώτα νέα για την έναρξη της Επανάστασης 

στην Ελλάδα. Απρίλης. Ο Μιχαήλ Σούτσος οργανώνει νέο στρατιωτικό 

τάγμα στη Βεσσαραβία. Συγκρούσεις Ελλήνων, (με οπλαρχηγό τον 

Αθανάσιο Καρπενησιώτη), και Τούρκων γίνονται στο Γαλάτσι και στις 

περιοχές γύρω του, στο ποταμό Σερέτη. Σκληρή μάχη και στον ποταμό 

Προύθο. Στη περιοχή της πόλης Τιργκόβιστε γίνονται αταξίες και 

λεηλασίες από τον στρατό του Υψηλάντη. Στο Βουκουρέστι, Ρουμάνοι 

στρατιώτες («παντούροι») εγκαταλείπουν τον στρατό του Βλαντιμιρέσκου.ˊΕλλειψη 

αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ του Βλαντιμιρέσκου 

και του Σάββα, εκπρόσωπου του Υψηλάντη. 

15 Μαίου. Ο Βλαντιμιρέσκου αναχωρεί από το Βουκουρέστι προς το 

Πιτέστι με πρόθεση να φθάσει στην Ολτένια. Ο Σάββας, με 1.000 ιππείς 

και άλλα μικρά τάγματα κατευθύνεται προς το Τιργκόβιστε. Διαφωνίες 

μεταξύ του Υψηλάντη και Σάββα όσον αφορά την στρατηγική των 

επομένων βημάτων. 

16 Μαίου. Η είσοδος των Τούρκων στο Βουκουρέστι. 

Λόγω των «διακυμάνσεων της συμπεριφοράς» του Βλαντιμιρέσκου, 

ο Γιωργάκης Ολύμπιος, αν και είχε υπογράψει με αυτόν συμφωνία να 

ενεργήσουν από κοινού, τον συλλαμβάνει στο Γκολέστι, τον φέρνει στο 

Τιργκόβιστε, όπου τον καταδικάζει σε θάνατο από το πολεμικό 

συμβούλιο. Κατά την νύχτα της 22ας προς την 23 Μαίου, ο Tούντορ 

Βλαντιμιρέσκου θανατώθηκε «όπως υπαγορεύσαν οι σκληρές συνθήκες 

του πολέμου». 

20 Μαίου. Από το Τιργκόβιστε, απελπισμένη έκκληση των Φιλικών 

(χωρίς την υπογραφή του Υψηλάντη) προς τον Αυτοκράτορα της 

Ρωσίας. Ο στρατός του Υψηλάντη ενισχύθηκε με σημαντικό αριθμό 

στρατιωτών και με τα κανόνια και εφόδια του στρατεύματος του 

Βλαντιμιρέσκου. 

Οι Τούρκοι προχωρούν προς το Τιργκόβιστε. Ο Υψηλάντης με τον 

στρατό του εγκαταλείπουν την πόλη και προχωρούν προς τον 

Κιμπουλούνγκ. Διαφωνίες και προδοσίες εκ μέρους μερικών 

οπλαρχηγών (η περίπτωση του Σάββα) του Υψηλάντη. Συγκέντρωση 

των ταγμάτων στο Πιτέστι. Από το Πιτέστι ο Υψηλάντης προχωρά προς 

την πόλη Ρούμνικου Βούλτσεα. Ο στρατός του Υψηλάντη αριθμεί 5.000 

πεζούς, 2.500 ιππείς και 4 κανόνια. Ο Υψηλάντης αποφασίζει ώστε η 

μάχη να γίνει στο Δραγατσάνι, σε πεδιάδα. 

3 Ιουνίου. Ενα τμήμα του στρατού, με επικεφαλής τους Γεωργάκη 

Ολύμπιο, Νικόλαο Υψηλάντη και Βασίλειο Καραβία ξεκινούν προς το 

Δραγατσάνι, το υπόλοιπο μέρος, με επικεφαλής τον Α. Υψηλάντη, 

ξεκινά την 5η Ιουνίου. 

7 Ιουνίου, ημέρα Τρίτη, Δραγατσάνι. Η εντολή ήταν να μην δοθεί μάχη 

την 7 Ιουνίου, αλλά ο Καραβίας ενήργησε ολωσδιόλου αντίθετα και 

προς τη διαταγή του Αρχιστρατήγου και προς όλες τις παραινέσεις. 

Συγκρούσεις με τους Τούρκους. Ο Ιερός Λόχος στην πρώτη γραμμή της 

μάχης. Ο ηρωισμός του έγινε ιστορικός (Κάλβος «τάγμα εκλεκτών 

ηρώων, καύχημα νέων»). 200 από τα 373 μέλη έχασαν τη ζωή τους. Η 

ήττα ματαίωσε την εφαρμογή του πολεμικού σχεδίου του Υψηλάντη. 

Στη μάχη αυτή βοήθησε πολύ ο Ρουμάνος οπλαρχηγός Χόρκα με τους 

Πανδούρους. Ο ίδιος βοήθησε και τον Υψηλάντη στη Μονή Κόζια, όπου 

στρατοπέδευσε στις 9 Ιουνίου. 

Μάχη κοντά στη Μονή Κόζια. Ο Υψηλάντης υποχωρεί. Το μεγαλύτερο 

μέρος του στρατού του διαλύθηκε. Η ζωή του κινδυνεύει. 

15 Ιουνίου. Ο Υψηλάντης περνάει τα αυστριακά σύνορα στο Καιένι, 

στον Κόκκινο Πύργο. Τον συνόδευαν υπόλοιπα του στρατού και του 

Ιερού Λόχου. Στην Βλαχία οι μάχες των Τούρκων με τους ˊΕλληνες και 

τους Ρουμάνους συνεχίζονται. Μάχες στις Μονές Σλάτινα και Τισμάνα. 

Στη Μολδαβία οι δυνάμεις των Ελλήνων οχυρώνονται στο Σκουλένι. 

17 Ιουνίου. Η μάχη στο Σκουλένι. Χάνουν τη ζωή 300 Ελληνες, και 

1.600 Τούρκοι. Νέα σελίδα ανδρείας. 

Τέλος Ιουλίου. Μάχες στα βουνά της Μολδαβίας, όπου έφθασαν τα 

τάγματα του Γεωργάκη Ολυμπίου και του Ιωάννη Φαρμάκη. 

Τέλος Αυγούστου. Ο Ολύμπιος αποφασίζει να κατέβουν στον κάμπο. 

Πολλοί αγωνιστές τον εγκαταλείπουν. Οι δύο οπλαρχηγοί μένουν με 

περίπου 350 άνδρες, στη Μονή Νεάμτς, ύστερα στη Μονή Σέκκου. 

8-9 Σεπτεμβρίου. Η πολιορκία της Μονής Σέκκου από τις τουρκικές 

δυνάμεις που έφθασαν από το Ιάσιο. Ο Ολύμπιος, μαζί με μερικούς 

συντρόφους που παρέμειναν μαζί του, πυροβόλησε βαρέλι πυρίτιδας 

και ανατινάχθηκαν. Ο Φαρμάκης άντεξε να πολεμήσει ακόμα 14 μέρες. 

Η τελευταία σελίδα της Ελληνικής Επανάστασης στη ρουμανική γη. 

ΠΗΓΗ - Ιστορία του ελληνικού έθνους, τόμος ΙΒ (Ελληνική Επανάσταση) Χρονολόγιο, 

Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1980 και ρουμανικές πηγές 

30 31

1821ΒΛΑΧΙΑ-ΧΑΡΤΗΣΤΗΣΠΕΡΙΟΧΗΣΜΕΤΗΝΠΟΡΕΙΑ 

ΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝΚΑΙΤΩΝΡΟΥΜΑΝΩΝΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ 

1821ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ-ΧΑΡΤΗΣΤΗΣΠΕΡΙΟΧΗΣΜΕΤΟΥΣΚΥΡΙΟΥΣ 

ΣΤΑΘΜΟΥΣ ΣΤΗΝΠΟΡΕΙΑΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ 

ΣτοΓαλάτσιενώνονταιτατρίαποτάμια,οΠρούθος,οΔούναβηςκαιοΣερέτης 

32 33

ΜΟΛΔΑΒΙΑ 

ΙΑΣΙΟ, ΓΑΛΑΤΣΙ

ΘΕΟΦΙΛΟΣ,ΟΖΩΓΡΑΦΟΣΤΗΣΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 

ΔύοέργατουγιατονΥψηλάντη,εμπνευσμένααποτον πίνακα τουΒαυαρούζωγράφουPetervonHess 

“ΕιςτηνΡωμανίανοΑλέξανδροςΥψηλάντηςαναδέχεταιτηναρχιστρατηγίαντουυπέρελευθερίαςαγώνος” 

ΤοιχογραφίαστοσπίτιΚοντού,στηνΑνακασιάΠηλίου 

ΓιατησυλλογήτουTeriant(1932) 

Ο Υψηλάντης φορώντας στολή ιερολοχίτη περνάει τον ποταμό Προύθο κοντά στο Ιάσιο (σύνορο τότε της νότιας 

Ρωσίας με την ηγεμονία της Μολδαβίας) και υψώνει την σημαία της Επαναστάσεως, ως κεφαλή της Φιλικής 

Εταιρείας.ΤονυποδέχεταιοΜιχαήλΣούτσος,οηγεμόναςτηςΜολδαβίας,επίσηςμέλοςτηΦιλικήςΕταιρείας. 

36 37

HπεδιάδατουΙασίου 

ΟδρόμοςπροςτοΙάσιο 

38 39

ΙΑΣΙΟ,ΗΙΣΤΟΡΙΚΗΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΤΗΣΜΟΛΔΑΒΙΑΣ 

«ΤοΙάσιοείναιπάνωαπόόλαμιαεκκλησία,ηεκκλησίατωνεκκλησιώνγιατοπαρελθόνμας» 

NicolaeIorga,Ρουμάνοςιστορικός(1871– 1940) 

Η πρώτη έγγραφη μαρτυρία για την πόλη είναι του 1408. Ευρισκόμενο στην ιστορική περιοχή της Μολδαβίας, το Ιάσιο ήταν 

ανέκαθεν ένα από τα κύρια κέντρα της κοινωνικής, πολιτιστικής, ακαδημαϊκής και καλλιτεχνικής ζωής της χώρας. Η πόλη ήταν 

πρωτεύουσατουΠριγκιπάτουτηςΜολδαβίαςαπότο1564ωςτο1859,τωνΕνωμένωνΠριγκιπάτωνΜολδαβίαςκαιΒλαχίαςαπό 

το 1859 ως 1862 και της Ρουμανίας από το 1916 ως το 1918, στη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου. Το 1707 ιδρύεται εδώ η 

Ηγεμονική Ακαδημία (με γλώσσα διδασκαλίας τα ελληνικά, όπως και στην Ακαδημία του Βουκουρεστίου). Το Ιάσιο είναι μια 

εκπληκτική πόλη που έχει τον αέρα μιας αρχοντιάς, την οποία διέθετε από περασμένους αιώνες ως πρώην πρωτεύουσα της 

ηγεμονίαςτηςΜολδοβλαχίας. 

Το Ιάσιο στην ιστορία είναι γνωστό σαν ο τόπος που επέλεξε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης για να κηρύξει την Επανάσταση των 

Ελλήνων εναντίον των Τούρκων, στις 24 Φεβρουαρίου του 1821. Στα χρόνια που η Ελλάδα και τα Βαλκάνια ανήκαν στην 

οθωμανικήαυτοκρατορία,τοΙάσιοήτανένααπ'τακέντρατουελληνισμούκαιμάλιστατηςΦιλικήςΕταιρείας.Το1821αποτελεί 

«την Πρωτεύουσα της Ελληνικής Επανάστασης». Στις 22 Φεβρουαρίου 1821, ο Aλέξανδρος Υψηλάντης με μια μικρή συνοδεία 

πέντε ατόμων πέρασε τον ποταμό Προύθο, το σύνορο μεταξύ της Pωσίας και των παραδουνάβιων ηγεμονιών (Mολδαβίας και 

Bλαχίας) που ανήκαν στην Oθωμανική Aυτοκρατορία. Στο έδαφος της Μολδαβίας τον υποδέχτηκε η φρουρά του Ηγεμόνα 

MιχαήλΣούτσουκαιτονσυνόδευσεέωςτοIάσιο. 

40 41

ΙΑΣΙΟ-ΟΝΑΟΣΤΩΝΤΡΙΩΝΙΕΡΑΡΧΩΝ(ιδρ.1637) 

«ΗΑγιασοφιάτηςΜολδαβίας» 

Mεγαλοπρεπές μνημείο με σπάνια και μοναδική εξωτερική ανάγλυφη διακόσμηση. Η εκκλησία των Τριών 

ΙεραρχώνείναιτοπιοόμορφοκτίσματουηγεμόναΒασίλεΛούπου.Αυτόπουδίνειμοναδικήαξίαστονναόείναι 

η εξωτερική διακόσμηση, τριάντα λωρίδες γλυπτών με διαφορετική θεματολογία η κάθε μία, με πολλά στοιχεία 

αρμενικών εκκλησιών και τεχνίτες Αρμένιους για την κατασκευή του. Η εκκλησία κάηκε ολοσχερώς στα μέσα 

του 19ου αιώνα και αναστηλώθηκε μεταξύ του 1882 και 1890, με μια καταστροφική επέμβαση όμως. Ο Πύργος 

και το Καμπαναριό εξαφανίστηκαν, τα κτίσματα με τα κελιά των μοναχών ισοπεδώθηκαν και οι τοιχογραφίες, 

έργο Ρώσων και Ελλήνων ζωγράφων, αποδεκατίστηκαν. Ελάχιστα τμήματα σώζωνται σήμερα, τα οποία φέρουν 

ελληνικέςεπιγραφές. ΣτηΜονήλειτουργούσεκαι«ΗΕλληνικήΤυπογραφία»τουΙασίου.Είχειδρυθεί,μεέρανο, 

από τον Κρητικό Μανουήλ Βερνάρδο. Αυτός ήταν ο τυπογράφος του μανιφέστου «Μάχου υπέρ Πίστεως και 

Πατρίδος»,αλλάκαιτωνάλλωνπροκηρύξεων.Σήμεραλειτουργείωςανδρικόμοναστήρι. 

Εδώ λειτούργησε η “Schola Basiliana” αλλά και τυπογραφείο όπου εκδόθηκε το πρώτο βιβλίο στη ρουμανική 

γλώσσα, η “Cazania” του μητροπολίτη Βαρλαάμ (1643). Επίσης ιδρύθηκε κολλέγιο, που ήταν η βάση της 

ΗγεμονικήςΑκαδημίαςτουΙασίου.ΟΝαόςτωνΤριώνΙεραρχώνείναιτο κέντροτηςπνευματικήςελληνικήςζωής 

στοΙάσιοεπί200χρόνια. 

Εδώ ο Βενιαμίν Κωστάκης, Μητροπολίτης της Μολδαβίας και της Σουτσεάβας, αγίασε στις 27 Φεβρουαρίου, 

1821, παρουσίατωνμελώντηςΦιλικήςΕταιρείαςκαισυμπαθούντων,τησημαίατηςΕταιρείαςκαιευλόγησετον 

ηγέτη της, τον Πρίγκηπα Αλέξανδρο Υψηλάντη, δίνοντας με τον τρόπο αυτόν το σύνθημα για την έναρξη των 

αγώνων για την ιερή υπόθεση της ελευθερίας της Ελλάδας, στα πλαίσια των απελευθερωτικών κινημάτων των 

λαώντωνΒαλκανίων. 

42 43

Ιάσιο, ΝαόςτωνΤριώνΙεραρχών(1637) 

44 45

Ιάσιο, ΝαόςτωνΤριώνΙεραρχών(1637)

ΤόέμβληματηςΜολδαβίαςστονπροαύλιοχώροτουΝαούκαιη 

προτομήτουΜιχάιΕμινέσκου,εθνικούποιητήτηςχώρας.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΑΠΟΤΗΓΕΝΙΚΗΠΡΟΚΗΡΥΞΗΤΟΥΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΥΨΗΛΑΝΤΗ 

ΜΑΧΟΥΥΠΕΡΠΙΣΤΕΩΣΚΑΙΠΑΤΡΙΔΟΣ 

Ἡὥραἦλθεν,ὦἌνδρεςἝλληνες!ΠρόπολλοῦοἱλαοίτῆςΕὐρώπηςπολεμοῦντεςὑπέρτῶν 

ἰδίωνΔικαιωμάτωνκαίἐλευθερίαςαὐτῶνμᾶςἐπροσκάλουνεἰςμίμησιν,αὐτοί,καίτοι 

ὁπωσοῦνἐλεύθεροι,ἐπροσπάθησανὅλαιςδυνάμεσι,νάαὐξήσωσιτήνἐλευθερίαν,καίδι’ 

αὐτῆςπᾶσαναὐτῶντήνΕὐδαιμονίαν. 

Εἶναι καιρός νά ἀποτινάξωμεν τόν ἀφόρητον τοῦτον Ζυγόν, νά ἐλευθερώσωμεν τήν 

Πατρίδα,νάκρημνίσωμενἀπότάνέφητήνἡμισέληνον,διάνάὑψώσωμεντόσημεῖον,δι’οὗ 

πάντοτε νικῶμεν: λέγω τόν Σταυρόν, καί οὕτω νά ἐκδικήσωμεν τήν Πατρίδα, καί τήν 

ὈρθόδοξονἡμῶνΠίστινἀπότήνἀσεβῆτῶνἀσεβῶνΚαταφρόνησιν. 

Μεταξύ ἡμῶν εὐγενέστερος εἶναι, ὅς τις ἀνδρειοτέρως ὑπερασπισθῇ τά δίκαια τῆς 

Πατρίδος, καί ὠφελιμοτέρως τήν δουλεύσῃ. Τό ἔθνος συναθροιζόμενον θέλει ἐκλέξῃ τούς 

Δημογέροντάς του, καί εἰς τήν ὕψιστον ταύτην Βουλήν θέλουσιν ὑπείκει ὅλαι μας αἱ 

πράξεις. 

Ακριβές αντίγραφο της σημαίας των Ελληνικών Δυνάμεων που 

σχηματίστηκανστηΡωσίατον18οαιώνα. ΤοΕλληνικόΣύνταγμα 

Πεζικούσχηματίστηκε στηΡωσίαμετάτοΡωσοτουρκικόΠόλεμο 

(1768-1874) και συνέβαλε στην εκδίωξη των Οθωμανών από την 

περιοχή της Κριμαίας. Διοικητές του μεταξύ άλλων ο λοχαγός 

ΣτέφανοςΜπέηςΜαυρομιχάληςκαιοΛάμπροςΚατσώνης. 


Ἄς καλέσωμεν λοιπόν ἐκ νέου, ὦ Ἀνδρεῖοι καί μεγαλόψυχοι Ἕλληνες, τήν ἐλευθερίαν εἰς 

τήν κλασικήν γῆν τῆς Ἑλλάδος! Ἄς συγκροτήσωμεν μάχην μεταξύ τοῦ Μαραθῶνος, καί 

τῶνΘερμοπυλῶν! ἌςπολεμήσωμενεἰςτούςτάφουςτῶνΠατέρωνμας,οἱὁποῖοιδιάνάμᾶς 

ἀφήσωσινἐλευθέρουςἐπολέμησαν,καίἀπέθανονἐκεῖ! 

ΕἰςτάὅπλαλοιπόνφίλοιἡΠατρίςΜᾶςΠροσκαλεῖ! 

ἈλέξανδροςὙψηλάντης 

Τήν24ηνΦεβρουαρίου1821. ΕἰςτόγενικόνστρατόπεδοντοῦἸασίου.

ΠροκηρύξειςτουΑλέξανδρουΥψηλάντη,Ιάσιο,24Φεβρουαρίου,1821 

ΕΘΝΙΚΟΙΣΤΟΡΙΚΟΜΟΥΣΕΙΟ,ΑΘΗΝΑ 

Αντίγραφοτηςτρίχρωμηςσημαίαςμετονφοίνικαστημίαόψηκαιτονσταυρόστην 

άλλη, την οποία ύψωσε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης στο Ιάσιο κατά την είσοδό του 

στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, την 22α Φεβρουαρίου 1821 και το σπαθί του 

ΙερολοχίτηΓεωργίουΛεμονή,ΥπασπιστήτουΥψηλάντηκαιεπιστήθιουφίλουτου. 

ΕθνικόΙστορικόΜουσείο,Αθήνα. 

52 53

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣΕΛΛΗΝΙΚΗΣΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ-200 ΧΡΟΝΙΑΑΠΟΤΗΝΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 

Ιάσιο, Μάρτιος2021 

ΠροσωπογραφίατουΑλέξανδρουΥψηλάντη, τουLudovicStawski. 

ΜουσείοΤέχνηςΙασίου 

54 55

ΤαόπλατουAλέξανδρουΥψηλάντη, μετοέμβληματουΑυτοκρατορικούΡωσικούΣτρατού 

ΗΔεσποτικήΡάβδοςτου 

ΜητροπολίτηΒενιαμίνΚωστάκη 

ΠορτραίτοτουΜητροπολίτηΒενιαμίνΚωστάκη 

πουευλόγησετηνΕπανάσταση. 

AntonKauffmann, ΜητροπολιτικόΜουσείοΙασίου 

Απόδειξη1.498γροσίωνυπέρτηςΦιλικήςΕταιρείας. 25Απριλίου1821,Σκουλένι 

ΑποταπροσωπικάαντικείμενατουΒενιαμίνΚωστάκη 

ΤοΕυαγγέλιοπουορκίστηκεο 

ΥψηλάντηςστονΝαότωνΤριώνΙεραρχών 

56 57

ΈγγραφομετησφραγίδατουMustafaAgaπουζητάτην 

παραδειγματικήτιμωρίατωνΕλλήνωνγιατηνεξέγερση,Ιούνιος1821 

ΑναφοράπροςτονΣουλτάνοτων 

ΣυμβάντωνστηΜολδαβία 

ΔιακήρυξητουΑλέξανδρουΥψηλάντη. Ιάσιο,8Ιουνίου,1821 

ΧάρτεςπεριοχώντουΙασίου,1821 

ΠοίημααφιερωμένοστοΑλέξανδρο 

ΥψηλάντηκαιτουςΦιλικούς 

58 59

ΔιασχίζονταςτονΠρούθο&ΗΜάχητουΔραγατσανίου 

απόλιθογραφίεςτουBαυαρούΖωγράφουPeterVanHess 

ΛιθογραφίατουPeterVonHesssμετηθυσίατων 

ΙερολοχιτώνστοΔραγατσάνι(1852). Σελίδα 

βιβλίου πουτυπώθηκεστη Βραΐλα το1895. 

Η Σημαία της Επανάστασης έφερε τον ίδιο χρωματισμό με 

εκείνηπουείχεπροτείνειαρχικάοΡήγαςΒελεστινλής,το1797. 

‘Ηταντρίχρωμη,έφερετονμυθικόΦοίνικακαιτοσταυρόμετο 

«Εντούτωνίκα». ΣτηνπρότασητουΡήγαΒελεστινλή: 

«Το κόκκινον χρώμα σημαίνει την αυτοκρατορική πορφύραν 

και την αυτεξουσιότητα του Ελληνικού λαού. Το άσπρον 

σημαίνει την αθωότητα της δικαίας ημών αφορμής κατά της 

Τυραννίας. Το μαύρον σημαίνει τον υπέρ Πατρίδος και 

Ελευθερίαςημώνθάνατον». 

ΣημαίατηςΕπανάστασης 

ΑλέξανδροςΥψηλάντης. Εθνικό 

ΙστορκόΜουσείο,Αθήνα 

60 61

ΌπλατουΑγώναγιατηνΑνεξαρτησία

ΟαρχηγόςτωνΡουμάνωνεπαναστατών,Παντούρι,TούντορΒλαντιμιρέσκου. ΕθνικόςΉρωαςτηςΡουμανίας 

ΟΤούντορΒλαντιμιρέσκουκαιοιΡουμάνοιεπαναστάτες, Παντούρι, 

διασχίζουντονΠοταμόΟλτστοΔραγατσάνι -10Μαρτίου,1821 

64 65

ΤοΕθνικόΘέατροτουΙασίου,ΒασίλεΑλεξάντρι,πουάνοιξετο1840,είναιτοπρώτοΕθνικόΘέατροστηΡουμανία, 

ΜέγαροRosetti-Roznovanu(1832),σήμερα,τοΔημαρχείοτηςπόλης.ΟRosetti-RoznovanuίδρυσεσεσυνεργασίαμετονΓ.Κλεόβουλο 

ωστόσοθεατρικέςελληνικέςπαραστάσειςανέβαινανστιςΗγεμονικέςΑυλές,τουλάχιστοναποτιςαρχέςτου1800. 

και τον Μητροπολίτη Βενιαμίν Κωστάκη, ένα αλληλοδιδακτικό σχολείο στα ελληνικά, κοντά στο Ιάσιο, στη Στάνκα. Τα μαθήματα 

ξεκίνησαντο1820,μεδιευθυντή τονΓ.Κλεόβουλο. ΜεταξύτωνπρώτωναποφοίτωντουσχολείουήτανοΙάκωβοςΘεοδωρίδηςαπότην 

Ύδρα,οΓεώργιοςΜελισσινόςαπότηνΠάτμο,οΓεώργιοςΒάοςαπότηΣίφνοκαιοΔημήτριοςαπότηνΠελοπόννησο. 

66 67

΄ΑγιοςΝικόλαοςοΒασιλικός (1492)-Χρονολογείται αποτηνεποχήτουΣτεφάνουτουΜέγα. 

68 

ΈχειαυτήντηνονομασίαεπειδήεδώέχουνστεφθείσχεδόνόλοιοιηγεμόνεςτηςΜολδαβίας. 

69

‘ΑγιοςΝικόλαοςοΒασιλικός-Αγιογραφίεςαπότοεσωτερικότουναού

OικίαΕπισκόπουΔοσίθεου(Dosoftei). Το1679, οΕπίσκοποςΔοσίθεος εγκατέστησεεδώτοδεύτεροτυπογραφείοτηςΜολδαβίας. 

72 73

ΤοΜέγαροΠολιτισμού. Εγκαινιάστηκετο1906αποτοΒασιλιάΦερδινάνδο. Είναικτισμένοσταερείπιατουμεσαιωνικού 

74 ΠριγκιπικούΑνακτόρουτου1434καισταθεμέλιατουπρώηννεοκλασικούΠριγκιπικούΑνακτόρουτηςΜολδαβίας. 75

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΕΣ ΙΑΣΙΟΥ 

ΜΟΝΗ ΓΑΛΑΤΑ(ιδρ.1582) 

ΜΟΝΗ ΓΚΟΛΙΑ(ιδρ.1457) 

ΗΜονήΓαλατάθεμελιώθηκεαποτονΜολδαβόΒοεβόδαPetruŞchiopulτο1582 καιπολλέςφορέςχρησιμοποιήθηκεγιααμυντικούςλόγους 

καιωςβασιλικήκατοικία. ΤοσύμπλεγμαπεριλαμβάνειτηνΕκκλησίατηςΑναστάσεως,περιόδου1582-1583, τοΠριγκιπικόΠαλάτιτου1726, 

το Κωδωνοστάσιο του 1585 και τα ισχυρά τείχη του 1584. Τα κελιά κτίστηκαν απο τον Μητροπολίτη Θεοφάνη, που ήταν και κτήτορας της 

Μονής Δοχειαρίου του Αγίου Όρους. Το όνομα της Μονής και του λόφου που βρίσκεται, είναι από την ομώνυμη περιοχή της 

Κωνσταντινούπολης, την περιοχή του Γαλατά, όπου όλοι οι Ρουμάνοι Ηγεμόνες έμεναν όταν επισκέπτονταν την Υψηλή Πύλη. Εδώ 

φιλοξενήθηκεοΑλέξανδροςΥψηλάντηςσεόλητηδιάρκειατηςπαραμονήςτουστοΙάσιο. ΗΜονήΓαλατάήταντοστρατηγείοτου. 

ΜΟΝΗ ΤΣΕΤΑΤΣΟΥΙΑ(ιδρ.1672) 

Η Μονή Γκόλια, ανοικοδομήθηκε το 1650, με Βυζαντινές τοιχογραφίες. Είναι μία μνημειακή κατασκευή, ένα μοναστήρι στο 

κέντρο της πόλης του Ιασίου, περιβαλλόμενο από ψηλούς τοίχους, με γωνιακούς πυργίσκους και με καμπαναριό ύψους 30 

μέτρων.Τον16οαιώνα,oΜεγάλοςΛογοθέτηςIωάννηςΓκόλιας(IoanGolia),ελληνικήςκαταγωγήςαπότην Ήπειρο, έκτισεσε 

αυτό το σημείο μια εκκλησία. Το 1653, ο Ηγεμόνας Βασίλιος Λούπου (Vasile Lupu), επίσης Ελληνικής καταγωγής από την 

Ήπειρο, άλλαξε ριζικά την αρχιτεκτονική της. Λειτούργησε και σαν κάστρο, για την περίπτωση εχθρικής επίθεσης, όπως μας 

δείχνειηισχυρήτείχηση.Αποτο1660καιγιαμεγάλοδιάστημαήτανΜετόχιτηςΜονήςΒατοπεδίουτουΑγίουΌρους. 

Στην εκκλησία της Μονής, που είναι αφιερωμένη στην Ανάληψη του Σωτήρος, οι τοιχογραφίες, που είναι έργο του Έλληνα 

αγιογράφουΜατθαίουΙωάννου,φέρουνελληνικέςεπιγραφές.ΣτοεσωτερικότουΝαού,ανάμεσαστουςτάφους,είναικαιαυτός 

τηςΔόμναςΣκαρλάτου,μεελληνικήεπιγραφή. 

ΗΜονήΤσετατσούιααποτελείτοκορυφαίοορόσημοτηςορθοδοξίαςστοΙάσιο. ΚτήτοραςείναιοΒοεβόδαςΠρίγκιπαςΓεώργιοςΔούκας,με 

καταγωγήαποτηνΉπειρο.Ηκατασκευήτουάρχισετο1669καιτελείωσετο1672.Ταισχυράτείχημεεπάλξειςκαιπύργουςδικαιολογούντο 

όνομα Cetatuia (κάστρο). Εδώ, το 1682, ξεκίνησε να λειτουργεί το μοναδικό ελληνικό τυπογραφείο σε ολόκληρο τον ορθόδοξο χώρο. Ο 

Πατριάρχης της Ιερουσαλήμ Δοσίθεος, ερχόμενος στο Ιάσιο το 1680, συμβούλευσε το Γεώργιο Δούκα να εγκαταστήσει εδώ το καλύτερο 

τυπογραφείο σε ολόκληρη την Ανατολή. Η εκκλησία της Μονής ζωγραφίστηκε απο τον αγιογράφο Γεώργιο, από τα Ιωάννινα, μαζί με τους 

δύο μικρότερους αδελφούς του Μιχαήλ και Δήμο, που μετέφεραν εδώ ένα μέρος της εμπνευσής τους απο τη ζωγραφική της Μονής των 

Φιλανθρωπινών, στονησάκιτωνΙωαννίνων. ΜεαπεικονίσειςΕλλήνωνφιλοσόφωνπουκρατούνειλητάριαμεγραφέςσταελληνικά. ΗΜονή 

ήτανμετόχιτωνΑγίωνΤόπων.Είχε ισχυρήοχύρωσηγιαπροστασίακαικαταλύματαγιατονπρίγκιπα.Λέγεται ότιείναιαντίγραφοτηςΜονής 

τωνΤριώνΙεραρχώντουΙασίου. Απότιςκαλύτεραδιατηρημένες καιπιοόμορφεςΜονέςτηςΜολδαβίας. 

76 77

ΜΟΝΗΓΚΟΛΙΑ(1457) 

ΤοκωδωνοστάσιοκαιηείσοδοςτηςΜονήςΓκόλια 

78 79

80 ΗΜονήΓκόλιαήταν μετόχιτηςμονήςΒατοπεδίουτουΑγίουΌρους. 

ΜονήΓκόλια, ηεξωτερικήάποψητηςεκκλησίαςτηςΑναλήψεως 

81

ΗεκκλησίατηςΜονήςΓκόλια,εσωτερικό 

82 83

ΕκκλησίαΜονήςΓκόλια,εσωτερικό. Ελληνικέςκτητορικέςεπιγραφές 

84 85

ΕκκλησίατηςΜονήςΓκόλια,εσωτερικό. Ελληνικέςκτητορικέςεπιγραφές 

86 87

88 ΜονήΓκόλια,ΗΕκκλησίατηςΑναλήψεωςτουΣωτήρος, εσωτερικό 

89

ΜονήΓκόλια,εσωτερικό. ΔιακρίνονταιοιεπιγραφέςσταΕλληνικά 

90 91

ΜΟΝΗΓΑΛΑΤΑ(1582) 

Τοκωδωνοστάσιοκαιηείσοδος. Το1799ο ΑλέξανδροςΥψηλάντηςανακαίνισετηνεκκλησίακαιέχτισεεξαρχήςοχυρωματικότοίχοπεριμετρικά 

ΗΜονήΓαλατάήταντοαρχηγείοτουΑλέξανδρουΥψηλάντηστοΙάσιο

ΤοοίκηματηςΜονήςΓαλατά όπουέμεινεοΥψηλάντηςστηνπαραμονήτουστοΙάσιο ΗΕκκλησίατηςΑναστάσεως, ΜονήΓαλατά (1582) 

94 95

96 97 

ΜονήΓαλατά

98 ΜονήΓαλατά 

99

ΜΟΝΗΤΣΕΤΑΤΣΟΥΙΑ(1672) 

Το κωδωνοστάσιοκαιηείσοδος 

100 101

Τοτυπογραφείοκαιτοκτίριοπουστεγάζειτακελιάτωνμοναχών 

ΗΕκκλησία τηςΜονήςΤσετατσούιαείναιμιαπαραλλαγήτωνΤριώνΙεραρχώνκαιείναιαφιερωμένηστουςΑγίουςΠέτροκαιΠαύλο. 

Το καθολικό της Μονής είναι δωρεά του ηγεμόνα Γεωργίου Δούκα, του 1669. Ο Γεώργιος Δούκας είχε προσκαλέσει Έλληνες 

ζωγράφους,(τονΓεώργιομετουςδύοαδελφούςτουαπόταΙωάννινα)ναιστορήσουντηνεκκλησίαμεταξύτωνετών1671-1672. 

102 103

Τοεθνόσημοτηςπεριοχής-ΟΑετόςκαιοΒουςτηςΜολδαβίας 

ΜονήΤσετατσούια-Τοκτίριοτωνλουτρών 

104 105

ΜονήΤσετατσούια,εσωτερικότηςεκκλησίας. Λεπτομέρειεςαπότοτέμπλοκαιτιςαγιογραφίες 

ΜονήΤσετατσούια,εσωτερικότηςεκκλησίας. Λεπτομέρειεςαπότοτέμπλοκαιτιςαγιογραφίες 

106 107

108 ΜονήΤσετατσούια,εσωτερικότηςεκκλησίας. Λεπτομέρειεςαπότιςαγιογραφίες.Σταειλητάριαδιακρίνουμετιςελληνικέςεπιγραφές 109

ΜονήΤσετατσούια-ΆποψητηςεκκλησίαςτωνΑγίωνΠέτρουκαιΠαύλουκαιοπροαύλιοςχώρος 

110 111

ΜονήΤσετατσούια. Κτητορικέςεπιγραφές στις καμπάνες,τουΗγεμόνατηςΜολδαβίας, ΙωάννουΔούκα,1669 

ΗοικογένειαΔούκα(Γεώργιος,ΚωνσταντίνοςκαιΙωάννης)είχανκαταγωγήαπότην΄Ηπειροκαιδιετέλεσαν 

ΗγεμόνεςτηςΜολδαβίαςγιατοδιάστημα1665-1683καιτηςΒλαχίαςγιατοδιάστημα1673-1678. 113

114 Μολδαβία.ΗεύφορηπεδιάδατουΙασίου 115

Μπουζάου,Μολδαβία 

ΔΙΑΣΧΙΖΟΝΤΑΣΤΗΜΟΛΔΑΒΙΑΑΠΟΤΟΙΑΣΙΟΠΡΟΣΤΟΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ 

116 117

ΛόφοιγύρωαποτοΜπουζάου,Μολδαβία 

118 119

Μπουζάου,Μολδαβία 

120 121

122 Ενεργά ηφαίστειαλάσπης-VulcaniiNoroioșidelaPâcleleMici,Buzau 

123

124 Μολδαβία,ΕπαρχίαΝεάμτς 

125

ΜονήΝτραγκομίρνα,Μπουκοβίνα.ΑποτελούσεμέροςτηςβόρειαςΜολδαβίαςέως 

το1774,πουπροσαρτήθηκεστηνΑυτοκρατορίατωνΑψβούργων. 

126 127

ΜΟΛΔΑΒΙΑ,ΓΑΛΑΤΣΙ 

ΣημαντικήπόληκαιλιμάνιστονΠοταμόΔούναβη,στηνιστορικήπεριοχήτηςΜολδαβίας,πουαναφέρεταιγιαπρώτηφοράτο 

1445,μεπολύισχυρήελληνικήπαρουσίααπότηναρχαιότητα.ΗοχυρωμένηΜονήΠρέτσισταείναιαφιερωμένηστηνΠαναγία 

και είναι το παλαιότερο κτίριο στο Γαλάτσι. Εγκαινιάστηκε ως τόπος λατρείας τον Σεπτέμβριο του 1647, κατά την βασιλεία 

τουΗγεμόναΒασίλεΛούπουκαιήτανμετόχιτης ΜονήςΒατοπεδίου.Τοκαμπαναριόδιαθέτειεπάλξειςγιατηνπαρατήρηση 

τηςκοιλάδαςτουΔούναβηκαιγιατηνάμυνα. ΤοΓαλάτσιαναπτύχθηκεβασιζόμενοστοεμπόριο(ιδίωςεξαγωγήςσιτηρών). 

Το Γαλάτσι ήταν επίσης η πόλη όπου χύθηκε τό πρώτο αίμα του Εικοσιένα και έλαβε χώρα η πρώτη μάχη στην Μολδοβλαχία 

ανάμεσασεΈλληνεςκαιΤούρκουςτην21ηΦεβρουαρίου. ΕδώέγινεεπίσηςκαιμιααπότιςτελευταίεςμάχεςτωνΕλλήνων,την 

1ηΜαίουτου1821,μεδραματικήκατάληξη. 

128 129

ΟΙΜΑΧΕΣ ΤΟΥΓΑΛΑΤΣΙΟΥ 

21 η ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ & 1 η ΜΑΙΟΥ1821 

Την 21 η Φεβρουαρίου 1821, ο εκ Θεσσαλονίκης Δημήτριος 

Αργυρόπουλος υπό την αρχηγία του Βασίλειου Καραβία με 

150 ένοπλους στρατοχωροφύλακες, επαναστάτησαν στο 

Γαλάτσι. Από τους 100 Οθωμανούς ενόπλους σκοτώθηκαν οι 

70 και 30 αφοπλίστηκαν. Επίσης κατασχέθηκαν 11 οθωμανικά 

πλοία. Ήταν η πρώτη μάχη του αγώνα και έληξε με νίκη 

των Ελλήνων. 

HMAXHΤΗΣ1 ΗΣ ΜΑΙΟΥ1821 

Ο Τσάρος Αλέξανδρος Α΄ της Ρωσίας, κάτω από την πίεση 

του Μέτερνιχ, έδωσε την άδεια στην Πύλη να μπουν οι 

τουρκικές στρατιές στην Μολδοβλαχία για να αντιμετωπίσουν 

τους επαναστάτες. Την αρχηγία του τουρκικού 

στρατού ανέλαβε ο βαλής της Σιλίστριας Σελήμ Μεχμέτ, ο 

οποίος στα τέλη του Απρίλη του 1821 διέταξε τον πασά του 

κάστρου της Βράιλας, του Γιουσούφ Περκόφτσαλη, να ανακαταλάβει 

το Γαλάτσι. Ο Περκόφτσαλης ξεκίνησε έχοντας 

2.000 άνδρες πεζικό, 3.000 ιππείς και κανόνια. Αρχηγός της 

άμυνας του Γαλατσίου ήταν ο Θανάσης Καρπενησιώτης, 

που οργάνωσε δύναμη από 600 αγωνιστές. Επισκεύασε τους 

ρωσικούς προμαχώνες από την εποχή του Ρωσοτουρκικού 

πολέμου (1806–1812) και έστησε 19 κανόνια, από αυτά που 

έστειλαν οι Έλληνες της Οδησσού και της Βεσσαραβίας για 

τον στρατό του Υψηλάντη. Αφήνοντας 400 άνδρες του μέσα 

στην πόλη, μετακίνησε τους υπόλοιπους 200 και τους 

κατένειμε στους τρεις προμαχώνες. 

Στις 30 του Απρίλη η εμπροσθοφυλακή των Τούρκων πέρασε 

τον παραπόταμο του Δούναβη, τον Σερέτη, και 18 μαούνες 

των Τούρκων με κανόνια κατέβηκαν τον Δούναβη για να 

χτυπήσουν τους Έλληνες από το ποτάμι. Ο Καρπενησιώτης 

υπερασπιζόταν το κεντρικό ταμπούρι. Τα άλλα ταμπούρια τα 

υπερασπίζονταν οι αδερφοί Μαγγλέροι από την Κεφαλλονιά 

ο Γιώργης Παπάς από την Αδριανούπολη, ο Δαμιανάκος από τα 

Σφακιά και ο παπάς Πέτρος Μονίκ. 

Τα χαράματα της 1ης Μαΐου, οι Τούρκοι ξεκίνησαν την επίθεση 

βάζοντας στην μέση το πεζικό και στηρίζοντας το και από τις δύο 

πλευρές με το ιππικό τους. Οι Έλληνες απέκρουσαν όλες τις 

επιθέσεις, αλλά μετά από 4 ώρες μάχης, λύγισαν και οπισθοχώρησαν 

οι υπερασπιστές του δεξιού και του αριστερού 

ταμπουριού, εκτός από τον Κωτήρα και τα 32 παλικάρια του, 

που αγωνίζονταν μη χάνοντας ούτε "ένα βολύμι άνευ αίματος 

εχθρικού". 

Αφού τελείωσαν τα πυρομαχικά τους, με τα σπαθιά τους 

άνοιξαν δρόμο ανάμεσα στους Τούρκους και μπήκαν στο 

Γαλάτσι, το οποίο όμως ήδη είχε καταληφθεί από τους 

Τούρκους. Εκεί πολέμησαν και πέθαναν όλοι. 

Στο κεντρικό ταμπούρι συνέχιζε να πολεμά ο Καρπενησιώτης με 

άλλους 45 αγωνιστές, αποκρούοντας με τα κανόνια και τα 

τουφέκια τους χιλιάδες Τούρκους που άφησαν εκεί 700 νεκρούς. 

Όταν έπεσε το σκοτάδι η μάχη σταμάτησε. Για τους λίγους 

επιζώντες αγωνιστές δεν υπήρχε πια ελπίδα σωτηρίας. Έτσι τα 

χαράματα πέταξαν έξω τις κάπες τους στις οποίες οι Τούρκοι 

αδειάσαν τα τουφέκια τους και πριν οι Τούρκοι τα ξαναγέμισαν, 

έσπασαν με επίθεση τον κλοιό. Είκοσι αγωνιστές, μαζί τους και ο 

Καρπενησιώτης κατάφεραν να ξεφύγουν ζωντανοί. 

Όπως γράφει ο Ξόδιλος 

"Ή μάχη αυτή της 1ης του Μάη έν Γαλαζίω, άν καί φαίνεται 

ζημιώδης διά τούς Έλληνας, υπήρξεν όμως διά αυτούς αρκετά 

ένδοξος και τρανόν προμήνυμα της νίκης των Ελλήνων κατά 

των Τούρκων". 

130 131

ΓΑΛΑΤΣΙ, MONH ΠΡΕΤΣΙΣΤΑ(1617) 

Εγκαινιάστηκε κατάτηβασιλείατου ΗγεμόναΒασίλεΛούπουτο1647καιείναιαφιερωμένηστηνΠαναγία.Είναιτοπαλαιότερο 

κτίσματουΓαλατσίουκαιήτανμετόχιτηςΜονήςΒατοπεδίου. Τοκαμπαναριόμεεπάλξειςγιατηνπαρατήρησητηςκοιλάδας. 

132 133

134 ΕπαρχίαΓαλατσίου 

135

136 Μολδαβία,ΕπαρχίαΓαλατσίου 

Σπίτιαμετη χαρακτηριστικήαρχιτεκτονικήτηςπεριοχής 

137

ΕπαρχίαΓαλατσίου 

138 139

140 141 

ΟΔούναβης

ΒΛΑΧΙΑ 

ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ 

ΕΠΑΡΧΙΕΣΜΟΥΝΤΕΝΙΑ&ΟΛΤΕΝΙΑ 

ΔΡΑΓΑΤΣΑΝΙ 

142 143

ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ 

ΗΙΣΤΟΡΙΚΗΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΤΗΣΒΛΑΧΙΑΣ 

Το όνομά του έχει ασαφή προέλευση. Η παράδοση συνδέει την ίδρυση 

του Βουκουρεστίου με το όνομα του Bucur, που ήταν πρίγκιπας, 

παράνομος, ψαράς, βοσκός ή κυνηγός, σύμφωνα με διάφορους 

θρύλους. Στα Ρουμανικά η λέξη-ρίζα bucurie σημαίνει χαρά, ευτυχία. Το 

Βουκουρέστι (γνωστό και παλαιότερα χάρη στην προφορική παράδοση) 

αναφέρεται για πρώτη φορά το 1459 ως μία από τις κατοικίες του 

Πρίγκιπα Βλαντ Γ΄ Τσέπες (γνωστού και ως Κόμη Δράκουλα). Γρήγορα 

έγινε η προτιμώμενη θερινή κατοικία της πριγκιπικής αυλής, μαζί με το 

Τιργκόβιστε, μία από τις δύο πρωτεύουσες της Βλαχίας, και εθεωρείτο 

από τους συγχρόνους του ως το ισχυρότερο κάστρο στη χώρα. Μετά την 

Άλωση πολλοί Έλληνες της Πόλης επιλέγουν την εγκατάσταση στο 

Βουκουρέστι. Καθ’όλη την διάρκεια του Μεσαίωνα η παρουσία των 

Ελλήνων είναι πολύ σημαντική, τόσο στο Βουκουρέστι όσο και γενικά 

στη Βλαχία και τη Μολδαβία. 

Το 1554, ο Ηγεμόνας Μιρτσέα Τσιομπανούλ ανατράπηκε από την 

Οθωμανική Αυτοκρατορία (επικυρίαρχη της Βλαχίας) και η πόλη 

λεηλατήθηκε από στρατεύματα Γενιτσάρων. Πριν το τέλος του 17 ου 

αιώνα έγινε η πολυπληθέστερη πόλη της Βλαχίας και μία από τις 

μεγαλύτερες της περιοχής, ενώ απέκτησε κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα. 

Το 1594 η πόλη γνώρισε εκτεταμένη βία, με την έναρξη της 

επανάστασης του Μιχαήλ Γενναίου κατά των Οθωμανών και τη σφαγή 

των Οθωμανών φοροεισπρακτόρων, που έλεγχαν τους πόρους όλης της 

Βλαχίας. Σε αντίποινα, το Βουκουρέστι καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς 

από τις δυνάμεις του Σινάν Πασά. Ο Ματέι Μπασαράμπ, ο οποίος 

μοίραζε τη βασιλεία του μεταξύ Βουκουρεστίου και Τιργκόβιστε, 

ανακαίνισε τα ερειπωμένα κτίρια των ανακτόρων το 1640. 

Μεταξύ της κυβέρνησης του Γεώργιου Γκίκα (1659–1660) και του 

τέλους εκείνης του Στέφανου Καντακουζηνού (1715-1716), το 

Βουκουρέστι γνώρισε μια περίοδο σχετικής ειρήνης και ευημερίας. Η 

κορύφωση επιτεύχθηκε από τον Σερμπάν Καντακουζηνό και τον 

Κωνσταντίν Μπρινκοβεάνου, οπότε η πόλη αγκάλιασε την Αναγέννηση 

υπό την αρχική της μορφή και επεκτάθηκε περιλαμβάνοντας πανδοχεία 

που συντηρούσαν οι πρίγκιπες και τις πρώτες εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις 

(την Πριγκιπική Σχολή του Αγίου Σάββα, 1694). 

Βουκουρεστίου και η πόλη γνώρισε μεγάλα πολιτιστικά επιτεύγματα, που 

ήταν εμπνευσμένα από τον Διαφωτισμό. 

Για πάνω από 100 χρόνια, από το 1711 μέχρι το ξέσπασμα της Ελληνικής 

Επανάστασης το 1821, με σύντομες διακοπές στη διάρκεια πολέμων, οι 

Φαναριώτες Ηγεμόνες κυβερνούσαν την Βλαχία και τη Μολδαβία. Οι 

Σουλτάνοι διόριζαν έμπιστους εκπροσώπους, τους Ηγεμόνες, οι οποίοι 

προέρχονταν από τους πλουσιότερους και πιο μορφωμένους Έλληνες 

ορθόδοξους υπηκόους τους, που βρίσκονταν εγκαταστημένοι στην 

Περιοχή του Φαναρίου, στην Κωνσταντινούπολη, από όπου και πήραν και 

το όνομά τους. Αυτή η ελίτ ήταν ένα είδος οιονεί αριστοκρατίας που είχε 

αναπτυχθεί στην υπηρεσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Συνολικά 31 Έλληνες από το Φανάρι επί 110 χρόνια, κατείχαν, ως 

Ηγεμόνες των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών, την πιο υψηλή θέση 

εξουσίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον εκσυγχρονισμό της χώρας. 

Πολύ σημαντικός ήταν και ο ρόλος των Ελλήνων λογίων. Οι δύο Ακαδημίες 

που λειτούργησαν πάνω από έναν αιώνα στο Βουκουρέστι και στο Ιάσιο 

ήταν πραγματικά Πανεπιστήμια της Ανατολής, και το πρόγραμμα 

διδασκαλίας τους ήταν παρόμοιο με εκείνο των Πανεπιστημίων της 

Δύσης. Η πλειονότητα των καθηγητών τους είναι από τα πιό λαμπρά 

ονόματα της ελληνικής λογιοσύνης. 

Ο Γρηγόριος Β΄ Γκίκας και ο Κωνσταντίνος Μαυροκορδάτος διατήρησαν 

τις εμπορικές υποδομές και η πόλη διέθετε πολύ μεγάλη αγορά, όπως και 

τελωνεία. Από τον Ηγεμόνα Αλέξανδρο Υψηλάντη διεκπεραιώθηκαν 

επίσης μεγάλης κλίμακας έργα για τη βελτίωση της πόλης. Στον θρόνο τον 

διαδέχθηκε ο Νικόλαος Μαυρογένης. Κατά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο 

του 1806–1812, τα ρωσικά στρατεύματα μπήκαν στην πόλη για να 

επαναφέρουν τον Κωνσταντίνο Υψηλάντη, τον Δεκέμβριο του 1806. 

Μετά την ειρήνη που υπογράφηκε στο Βουκουρέστι, η κυβέρνηση 

του Ιωάννη Καρατζά έφερε μία σειρά από σημαντικές πολιτιστικές και 

κοινωνικές καινοτομίες. 

Η Ελληνική Επανάσταση και η σύγχρονή της εξέγερση της Βλαχίας έφεραν 

το Βουκουρέστι υπό τη σύντομη εξουσία του Τούντορ Βλαντιμιρέσκου (21 

Μαρτίου 1821) και στη συνέχεια το κατέλαβαν οι δυνάμεις της Φιλικής 

Εταιρείας του Αλέξανδρου Υψηλάντη, πριν τα βίαια αντίποινα των 

οθωμανών (που κατέληξαν τον Αύγουστο του ‘21 στη σφαγή πάνω από 

οκτακοσίων επαναστατών). 

Ο «ΑΙΩΝΑΣ ΤΩΝ ΦΑΝΑΡΙΩΤΩΝ» ΣΤΗ ΒΛΑΧΙΑ (1716-1821) 

Περίοδος ακμής για τον Ελληνισμό στον Ρουμανικό χώρο 

Το έτος 1716, μετά από την αντιοθωμανική εξέγερση του Στέφανου 

Καντακουζηνού στο πλαίσιο του Ρωσοτουρκικού Πολέμου (1686–1700), η 

Βλαχία τέθηκε υπό την διοίκηση των Φαναριωτών, που εγκαινιάσθηκε 

από τον Νικόλαο Μαυροκορδάτο, που προηγουμένως ήταν ηγεμόνας 

στη Μολδαβία. Τα έργα του σημάδεψαν καθοριστικά την ανάπτυξη του 

Το Βουκουρέστι, από το 1862, είναι η πρωτεύουσα και το πολιτιστικό, 

εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο της Ρουμανίας, καθώς το κέντρο του 

πολιτισμού και της τέχνης της χώρας. Το 19 ο αιώνα ο εκσυγχρονισμός της 

πόλης γίνεται και με τη συμβολή των Ελλήνων. 

Στην περίοδο μεταξύ των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, η κομψή 

αρχιτεκτονική της πόλης της χάρισε το προσωνύμιο "Μικρό Παρίσι". 

Έμβλημα της είναι ο συναυλιακός χώρος του Athenaeum. 

144 145

ΆγαλματουΡήγαΦεραίου,στοπροαύλιοτηςΕλληνικήςεκκλησίας.΄ΕργοτουΈλληναγλύπτηκαιζωγράφουΘανάσηΦάμπα 

ΗΕλληνικήΕκκλησίατουΕυαγγελισμού.ΥπάγεταιστηνΕλληνικήΠρεσβεία.ΙδρύθηκεεπίτωνΒασιλέων 

ΓεωργίουΑ’τηςΕλλάδοςκαιΚαρόλουΑ΄τηςΡουμανίας. ΔωρεάτουΠαναγήΧαροκόπουτο1899. 

146 147

ΜΟΝΗΜΑΡΚΟΥΤΣΑ(ιδρ.1779) -ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣΥΨΗΛΑΝΤΗ 

ΣυνοικίαΚολεντίνα-Tόποςεγκατάστασηςτωνεπαναστατών 

Αρχικά κτίστηκε το 1587 και το 1779 ανακαινίστηκε ριζικά από την οικογένεια του Αλέξανδρου Υψηλάντη, παππού του επαναστάτη 

Αλέξανδρου. Ως κτήτορες της Μονής, όπως συνηθίζονταν στη Βλαχία, έχουν τα πορτραίτα τους, δεξιά του Αλέξανδρου Υψηλάντη, 

Πρίγκηπα & Βοεβόδα της Βλαχίας, αλλά και του γιού του Κωνσταντίνου Υψηλάντη, πατέρα του Αλέξανδρου. Μέσα στο ναό βρίσκεται 

και ο τάφος του αδελφού του, Γεωργίου Υψηλάντη, που πέθανε στο Βουκουρέστι το 1847. Εδώ επίσης, στην παλιά θερινή κατοικία της 

οικογένειας, φιλοξενήθηκε το πρώτο ορφανοτροφείο, αλλά και η πρώτη ψυχιατρική κλινική της πόλης, το 1839. Ο Κωνσταντίνος 

Υψηλάντης προσκάλεσε έναν φημισμένο γιατρό της εποχής, τον έλληνα Κωνσταντίνο Καρακάση, που εργάστηκε εδώ αλλά και 

δημούργησεένααπόταπρώτανοσοκομείατηςπόληςπουονόμασεΦιλανθρωπία,επειδήδεχότανκαιτουςαπόρους καιλειτουργείμέχρι 

σήμερα. Το Οικόσημο της Οικογένειας Υψηλάντη βρίσκεται στο καμπαναριό. Η συνοικία της Κολεντίνα ήταν τότε στα περίχωρα του 

Βουκουρεστίου,σήμεραέχειενσωματωθείπλήρωςστονιστότηςπόλης. 

148 149

ΗΕκκλησίατης Μονής Μαρκούτσα 

150 151

ΕΜΒΛΗΜΑΤΗΣΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣΥΨΗΛΑΝΤΗ(1779) 

ΟΑετόςπουκρατάειτοΣταυρό 

152 153

ΜονήΜαρκούτσα,εσωτερικόμεταπορτραίτατηςοικογένειαςΥψηλάντηστιςτοιχογραφίες,όπωςσυνηθιζότανστηνΒλαχία. 

154 155

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ&ΕΛΙΣΑΒΕΤΥΨΗΛΑΝΤΗ 

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ&ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣΥΨΗΛΑΝΤΗ 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣΥΨΗΛΑΝΤΗΣ. ΗγεμόναςτηςΜολδαβίας,1799. 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΥΨΗΛΑΝΤΗΣ. ΗγεμόναςτηςΒλαχίας, 1774-1782 & 1796-1797 

ΗγεμόναςτηςΒλαχίας.1802. ΗγεμόναςτηςΒλαχίας&Μολδαβίας,1806-1808 

156 157

ΜονήΜαρκούτσα,εσωτερικό 

158 159

ΟτάφοςτουΠρίγκιπαΓεωργίουΚωνσταντίνουΥψηλάντη, αδελφούτουΑλέξανδρου. 

ΑπεβίωσεστοΒουκουρέστιτο1847. 

ΗμητέρατουΓεωργίουΥψηλάντη,Ελισάβετ 

160 161

ΜονήΜαρκούτσα 

162 163

ΕίσοδοςτηςΜονήςΜαρκούτσα 

164 165

ΜΟΝΕΣΣΤΗΣΥΝΟΙΚΙΑΚΟΛΕΝΤΙΝΑ 

ΤΟΠΟΣΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣΤΩΝΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ 

Το1821ηΚολεντίναβρισκότανσταπερίχωρατουΒουκουρεστίου.Σήμεραέχειενσωματωθείπλήρωςστον 

ιστότηςπόλης.Ήτανησυνοικίαπουεγκαταστάθηκανοιεπαναστάτεςκατάτηνπαραμονήτουςστο 

Βουκουρέστι. ΟΑλέξανδροςΥψηλάντηςέμεινεστοπαλάτιΓκίκαΤέικαιοιυπασπιστέςτουστιςάλλεςμονές. 

ΜΟΝΗ ΠΛΟΥΜΠΟΥΙΤΑ(ιδρ.1559) 

ΜΟΝΗ ΦΟΥΝΤΕΝΙ(ιδρ.1699) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ 

Η Μονή και η Εκκλησία είναι αφιερωμένες στον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Κτήτορας ο Πέτρος ο Νέος (1559-1568) που την αφιέρωσε στη Μονή 

Ξηροποτάμου του Αγίου Όρους. Τη σημερινή της μορφή την έχει απο το 1647, όταν ο ηγεμόνας Matei Basarab την ξανάχτισε, μετά απο την 

καταστροφήτηςαπόπυρκαιά. Το1573λειτούργησεεδώτοπρώτοτυπογραφείοτουΒουκουρεστίου,απότονΗγεμόναAlexandruIIMircea,ενώ 

το1582τυπώθηκανταδύοπρώτατετραευαγγέλιακαιψαλτήρια.Οσεισμόςτου1802κατέστρεψετοκωδωνοστάσιο,πουεπισκευάστηκεαπότον 

ΔεσπότηΔιονύσιοτωνΙωαννίνων. 

ΕΚΚΛΗΣΙΑ&ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΟΙΚΟΓΕΝEΙΑΣΓΚΙΚΑ(ιδρ.1786) 

Μια από τιςπιοόμορφεςεκκλησίεςτουΒουκουρεστίου,χτισμένηαπότονΗγεμόναΜιχαήλΚαντακουζηνό,στηνπεριοχήτης 

Κολεντίνα,μεγλυπτήεξωτερικήδιακόσμησηκαιστοιχείαπερσικήςτέχνης,αφιερωμένηστηνΠαναγία.Οίδιοςέχτισεκαιτην 

εκκλησίαΚόλτσεαστοκέντροτηςπόλης.ΑρχιτεκτονικάανήκειστορυθμόΜπρινκοβενέσκκαιείναιαφιερωμένηστουςΤρεις 

Ιεράρχες.ΗοικογένειατωνΚαντακουζηνώνείναιπαλαιάοικογένειαπριγκίπωντηςΒλαχίας,τηςΜολδαβίαςκαιτηςΡωσίας,τα 

μέλητηςοποίαςαποτελούνκλάδοτηςβυζαντινήςοικογένειαςτωνΚαντζακουζηνώνκαιείναιαπόγονοιτουΑυτοκράτορατου 

Βυζαντίου, Ιωάννη ΣΤ' Καντακουζηνού. Με την αρχή της διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όλα τα μέλη της δραστηριοποιήθηκανστηνΡουμανία,διατηρώνταςσημαντικήπεριουσίακαιαποκτώνταςπολιτικάαξιώματα. 

Οι Γκίκα ήταν οικογένεια ευγενών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με κέντρο δράσης τη Βλαχία και τη Μολδαβία. Η προέλευση της 

οικογένειας ήταν από τα παράλια της νότιας Αλβανίας, όμως κατ' άλλους πιθανότερο λίκνο της ήταν η Κορυτσά της Βορείου Ηπείρου. Κατά 

τηνδιάρκειατηςΟθωμανικήςΑυτοκρατορίας,αρχικάεγκαταστάθηκανστηνΕλλάδακαιαργότεραστηνΚωνσταντινούποληκαιέγινανμίααπό 

τιςονομαστέςΦαναριώτικεςοικογένειες. Κατάτον17οκαι19οαιώνα,πολλάμέλητηςοικογένειας διορίστηκανΗγεμόνεςτηςΒλαχίαςκαιτης 

Μολδαβίαςκαιμετεγκαταστάθηκανμόνιμαεκεί. 

166 167

ΜΟΝΗ ΦΟΥΝΤΕΝΙ(ιδρ.1699) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ 

168 169

ΜονήΦουντένι,εξωτερικόςγλυπτικόςδιάκοσμος.Οιεξωτερικέςανάγλυφεςδιακοσμήσεις 

μεεξωτικάμοτίβααντανακλούντιςευπρόσδεκτεςεπιδράσειςτηςτέχνηςτης Ανατολήςσε 

ολόκληροτονΒαλκανικόχώρο. 

170 171

ΜονήΦουντένι,ΗείσοδοςκαιτοεσωτερικότηςεκκλησίαςτωνΤριώνΙεραρχών 

172 173

ΜονήΦουντένι,Τοιχογραφίατωνκτητόρων-ΟικογένειαΚαντακουζηνών 

174 175

ΜΟΝΗΠΛΟΥΜΠΟΥΙΤΑ (ιδρ.1559) 

ΗΜονήήταναφιερωμένηστηΜονήΞηροποτάμουτουΑγίουΌρους 

176 177

178 ΜονήΠλουμπουίτα 

179

ΕΚΚΛΗΣΙΑ& ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝEΙΑΣ ΓΚΙΚΑ(ιδρ.1786) 

ΗεκκλησίαπουέχτισεηΜαρίαΓκίκα,σύζυγοςτουΓρηγορίουΓκίκατο1786,καιτο κοιμητήριομεταμνημείατης οικογένειαςΓκίκα. 

180 181

182 183

Romanian Athenaeum (1888). Μία εντυπωσιακή, περίτεχνη, 

θολωτή, κυκλική αίθουσα συναυλιών στο κέντρο της πόλης. 

Αποτελεί ορόσημο της ρουμανικής πρωτεύουσας και σχεδιάστηκε 

από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Albert Galleron. Στο εσωτερικό μέρος 

του θόλου είναι ζωγραφισμένες όλες οι ιστορικές στιγμές και 

προσωπικότητες της χώρας, μεταξύ αυτών και του Αλέξανδρου 

Υψηλάντη. Χρησιμοποιήθηκε η τεχνική του fresco και έχει πλάτος 

75μέτρωνκαιύψος3μέτρων.ΖωγράφοςήτανοCostinPetrescu. 

ΣτεγάζειτηΦιλαρμονικήΟρχήστρατουGeorgeEnescu,προςτιμήν 

τουδιάσημουΡουμάνουσυνθέτη,βιολιστή,πιανίστακαιδασκάλου. 

184 185

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΚΟΛΤΣΕΑ (1704) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΩΝ 

Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΚΗΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΤΩΝΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΩΝ 

Η οικογένεια των Καντακουζηνών είναι παλαιά οικογένεια Πριγκίπων της Βλαχίας, της Μολδαβίας και 

της Ρωσίας, τα μέλη της οποίας αποτελούν κλάδο της βυζαντινής οικογένειας των Καντζακουζηνών, 

και είναι απόγονοι του Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Ιωάννη ΣΤ' Καντακουζηνού. Με την αρχή της 

διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τα μέλη της δραστηριοποιήθηκαν στην Ρουμανία 

διατηρώντας σημαντική περιουσία και αποκτώντας πολιτικά αξιώματα. 

Τα μέλη της οικογένειας ισχυρίζονται ότι υπάρχει γενεαλογική σχέση μεταξύ της βυζαντινής 

οικογένειας και του ρουμανικού κλάδου. Ο φαναριώτικος κλάδος των Καντακουζηνών εμφανίζεται στα 

τέλη του 16ου αιώνα, όταν και εντοπίζεται ο Μιχαήλ Σαϊτάνογλου Καντακουζηνός. Ήταν πολύ 

συνηθισμένο μεταξύ των πλουσίων Ελλήνων της εποχής να ισχυρίζονται ότι είναι απόγονοι ευγενών 

οίκων του βυζαντινού παρελθόντος. Ο διαπρεπής ιστορικός Στήβεν Ράνσιμαν θεωρεί ότι οι 

μεταγενέστεροι Καντακουζηνοί ίσως είναι η μόνη οικογένεια, των οποίων οι ισχυρισμοί ότι είναι 

απόγονοι της βυζαντινών αυτοκρατόρων είναι πραγματικοί, αλλά σύμφωνα με τον Ντόλαντ Νικόλ «οι 

Ρουμάνοι ιστορικοί έχουν πραγματικά μοχθήσει στο να παρουσιάσουν ότι [..] απ' όλες τις βυζαντινές 

αυτοκρατορικές οικογένειες αυτή των Καντακουζηνών είναι η μόνη που μπορεί πραγματικά να 

υποστηρίξει ότι έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα, αλλά η σειρά της διαδοχής μετά τα μέσα του 15ου αιώνα 

είναι αρκετά ομιχλώδης». 

Η οικογένεια διαιρείται σε διάφορους κλάδους, καθώς κάποια από τα μέλη της εγκαταστάθηκαν 

στην Ελλάδα, την Ρουμανία, την Ρωσία και την Σουηδία, ενώ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο 

Πόλεμο, αρκετά μέλη της εγκαταστάθηκαν στην Βόρεια και Δυτική Ευρώπη. Γενάρχης του ρουμάνικου 

κλάδου θεωρείται ότι είναι ο τραπεζίτης Ανδρόνικος Καντακουζηνός, ο οποίος πέθανε το 1601 και ήταν 

γιος του Μιχαήλ Σαϊτάνογλου Καντακουζηνού. Οι γιοί του τιμήθηκαν με τον τίτλο του Βογιάρου, 

δημιουργώντας παρακλάδια στη ρουμάνικη επικράτεια. 

Κατά τη διάρκεια της επανάστασης, οι Αλέξανδρος και Γεώργιος Καντακουζηνός, μέλη της Φιλικής 

Εταιρείας και από τους στενότερους συνεργάτες του Αλέξανδρου Υψηλάντη, πρωταγωνίστηκαν στα 

δρώμενα στη Μολδαβία και τη Βλαχία. Ο Αλέξανδρος Καντακουζηνός, μετά την απελευθέρωση, 

αγόρασε τεράστιες εκτάσεις στην Αθήνα, οι οποίες κληροδοτήθηκαν στον γαμπρό του Σκαρλάτο 

Σούτσο. 

Ο γιος του, Αλέξανδρος Α. Καντακουζηνός, επέστρεψε στην Ρουμανία, όπου αναμείχθηκε με την 

πολιτική διατελώντας μεταξύ άλλων υπουργός Εξωτερικών της Ρουμανίας. Τα μέλη της οικογένειας, σε 

όλο τον 19ο και 20ο αιώνα, κατελάμβαναν σημαντικές θέσεις στην δημόσια ζωή με αποκορύφωμα 

τον Γεώργιο Γρηγόριο Καντακουζηνό που το 1899 ανέλαβε την πρωθυπουργία, θέση στην οποία 

παρέμεινε μέχρι τις 19 Ιουλίου του 1900. Στις 4 Ιανουαρίου 1906, ανέλαβε για δεύτερη φορά την 

πρωθυπουργία, παραμένοντας στον θώκο μέχρι και την παραίτησή του, στις 24 Μαρτίου 1907. 

‘Ενααπόταπρώτανοσοκομείατηςπόλης. Οικοδομήθηκετο1704, απότοΣπαθάριοΜιχαήλΚαντακουζηνόκαιτησύζυγότουΜαρίακατάτηνηγεμονίατουΚωνσταντίνου 

Μπρινκοβεάνου, στο πρότυπο του Νοσοκομείου Σαν Λαζάρ της Βενετίας. Οι πρώτοι Έλληνες γιατροί που υπηρέτησαν το νοσοκομείο ήταν οι Ιάκωβος Πυλαρινός, Ιωάννης 

Κομνηνός και Παντ. Καλλιάρχης. Ο Ιάκωβος Πυλαρινός (1659-1718) από την Κεφαλονιά σπουδαγμένος στην Πάδοβα και την Βενετία, ήταν στην υπηρεσία του Σερμπάν 

Καντακουζηνού,τουΤσάρουΠέτρουτουΜεγάλου,καιμεταξύ1694-1708τουΚ.Μπρινκοβεάνουκαιεμψύχωσετον 186 ΜιχαήλΚαντακουζηνόναιδρύσειτοΝοσοκομείοΚόλτσεα. 

187

ΗεκκλησίαΚόλτσεα,τηςΟικογένειαςΚαντακουζηνών(1698). ΟΜιχαήλΚαντακουζηνόςγεννήθηκετο1640καιήτανέναςαπό 

ΗπροτομήτουΣπαθάριουΜιχαήλΚαντακουζηνού,στονπροαύλιοχώροτουΝοσοκομείουΚόλτσεα. Ένααποταπρώτα 

188 τουςέξιγιούςτουΚωνσταντίνουΚαντακουζηνού,τουπρώτουμέλουςτηςοικογένειαςπουεγκαταστάθηκεστηνΜουντένια. 

αγάλματαπουτοποθετήθηκανστοΒουκουρέστι,το1805. ΈργοτουγλύπτηKarlStorck,απόμάρμαροΚαρράρα. 189

Η εκκλησία του Προφήτη Ηλία (Κόλτσεα) (ιδρ. 1678) της Οικογένειας των Καντακουζηνών. Εδώ εξελίχτηκε το 

περίφημοσυγκρότημα«Κόλτσεα»,όπουσυνυπήρχαντονοσοκομείοκαιησχολή. Εδώ,εκτόςαπότιςγενικέςγνώσεις, 

διδάσκονταν και ψαλτική μουσική με μαθητές τόσο των ντόπιων, όσο και των άλλων ξένων που ποθούσαν «να μη 

190 

σπαταλούνμάταιατονχρόνοτουςστανιάτατους,αλλάστημάθηση». 

191

192 ΗεκκλησίατηςΟικογένειαςτωνΚαντακουζηνών(1698)-εσωτερικό 

193

ΑνάκτοροτωνΚαντακουζηνών,σήμεραΜουσείοΕνέσκου.Κατασκευάστηκε 

στιςαρχέςτου20ουαιώναγιαλογαριασμότουΔημάρχουΒουκουρεστίουκαι 

Πρωθυπουργού της Ρουμανίας, Γεωργίου Γρηγορίου Καντακουζηνού. Κληρονομήθηκεαπότονγιοτου,τονΜιχαήλΚαντακουζηνόκαιμετάτοθανατό 

194 τουη σύζυγόςτουξαναπαντρεύτηκετονσυνθέτηGeorgeEnescu. 195

TοΧάνιτουΜανούκ(HanulManuc). ΈνααπότατελευταίαΚαραβάνΣεράιτωνΟθωμανώνστηΡουμανία.Υπήρξετο 

κατ΄εξοχήνστέκιτωνΕλλήνωνεμπόρων.Διέθετε100δωμάτια,αποθηκευτικούςχώρους,ξενώνεςκαιυπόγεια.Κτίστηκε 

1808απότονΑρμένιοΕμμανουήλΜαρζαγιάν,γνωστόκαιωςMανούκΜπέη.Πρόκειταιγιαένασύμβολοτωνστιγμών 

τωνανθρώπωντουδιεθνούςεμπορίουκαιένααρχιτεκτονικόέμβληματηςχώρας.Όλεςοισυμφωνίεςγιατοεμπόριοτων 

σιτηρώνγίνοντανεδώ.Αργότερααγοράστηκεαποτην οικογένειαΚαντακουζηνών,στουςοποίουςκαιανήκειακόμη. 

196 197

ΤΟΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΤΗΣΡΟΥΜΑΝΙΑΣ 

198 199

Από τα πιο αξιόλογα και εντυπωσιακά μνημειακά σύνολα είναι ο περιβάλλων χώρος του σημερινού Πατριαρχείου. Η κεντρική εκκλησία 

(ιδρ.1654)είναιαφιερωμένηστουςΑγίουςΚωνσταντίνοκαιΕλένηκαιτοεντυπωσιακόνεοκλασσικούρυθμούκτίριοανήκεστηΡουμανική 

ΗΡουμανικήΟρθόδοξηΕκκλησία,γνωστήωςΠατριαρχείοΡουμανίας,είναιΑυτοκέφαληΕκκλησία. 

ΣτονπροαύλιοχώροβρίσκεταιτοπαρεκκλήσιοτουΝικόλαουΜαυροκορδάτου,18οςαιώνας. 

Εθνοσυνέλευση. Στο προαύλιο η προτομή του Alexandru Ioan Cuza, Πρίγκιπα της Μολδαβίας, της Βλαχίας και στη συνέχεια Ηγεμόνα 

των Ρουμανικών Πριγκιπάτων. Ήταν εξέχουσα μορφής της Επανάστασης του 1848 στη Μολδαβία και ήταν αυτός που ενοποίησε την 

200 ΒλαχίακαιτηνΜολδαβία,σεένακράτοςτο1859,μεπρωτεύουσάτουτοΒουκουρέστι. 

201

EξωτερικέςτοιχογραφίεςστηνΕκκλησίαΚωνσταντίνουκαιΕλένηςτουΠατριαρχείου(1654-1658) 

202 203

ΗΕΚΚΛΗΣΙΑ&ΗΜΟΝΗΤΩΝΤΑΞΙΑΡΧΩΝΜΙΧΑΗΛ&ΓΑΒΡΙΗΛ 

ΓΝΩΣΤΗΩΣΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ(ιδρ.1724) 

Τη θεμελίωσε ο Ηπειρώτης Ιωαννίκιος εκ Πωγωνιανής Ιωαννίνων το 1724. Αρχικά ιερομόναχος, κατόπιν Αρχιμανδρίτης έπαιξε σπουδαίο 

ρόλοστηΔιοίκησηκαιτοονομάτουσυνδέθηκεμεπολλέςδωρεέςστηνΟρθόδοξηεκκλησία. ΕικονίζεταιμαζίμεάλλουςΈλληνεςδωρητέςστο 

δυτικόμέροςτουναού,καιοιτοιχογραφίεςσυνοδεύονταιαποελληνικέςεπιγραφές. Πολλέςπέτρινεςπλάκεςμεαφιερωματικέςεπιγραφέςστα 

ελληνικά σώζονται ακόμα στον περίβολο της Εκκλησίας. Είναι μικρή σε διαστάσεις, ορθογώνια και αποτελεί ένα από τα λίγα μνημιακά 

κομψοτεχνήματα του Βουκουρεστίου. Υμνήθηκε από ποιητές και ζωγραφίστηκε με ζήλο από τους ξένους περιηγητές. Πάνω από την κύρια 

είσοδοτουναού,υπάρχειελληνικήεπιγραφή. Βρίσκεταιστοιστορικόκέντροτηςπόληςκαιείναιαποταελάχιστασωζόμεναπαλαιάκτίσματα. 

204 205

ΜονήΣταυρουπόλεως,ηκεντρικήείσοδοςτηςεκκλησίας 

206 207

ΕσωτερικότηςΕκκλησίαςτηςΜονήςΣταυρουπόλεως 

208 209

ΟΝικόλαοςΜαυροκορδάτοςκαιηΔόμναΣμαράγδαμετουςέξιηγεμονόπαιδες,1728 

ΕσωτερικότηςεκκλησίαςτηςΜονήςΣταυρουπόλεως 

210 211

212 ΜονήΣταυρουπόλεως,προαύλιοςχώρος 213

PasajulMacca-Villacrosse,ΙστορικόΚέντρο 

ΠαλάτιCEC,τηςομώνυμηςτράπεζας(1897),στοιστορικόκέντροτηςπόλης. 

ΜετοιχογραφίεςτουδιάσημουΈλληναζωγράφουτηςεποχής,ΜιχαήλΣιμωνίδη. 

214 215

ΟΙΚΙΑΜΕΓΑΠΟΣΤΕΛΝΙΚΟΥΚΩΣΤΑΚΗΣΟΥΤΣΟΥ(1833) 

(ΜουσείοτηςπόληςτουΒουκουρεστίουσήμερα) 

ΠορτραίτοτουΜιχαήλΒόδα-Σούτσου 


Η οικογένεια Σούτσου είναι παλιά Φαναριώτικη οικογένεια, μέλη της οποίας διακρίθηκαν στην διοίκηση της 

Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ως ηγεμόνες στη Μολδοβλαχία και στην Ελλάδα ως διπλωματικοί υπάλληλοι, επιστήμονες, 

στρατιωτικοί και ποιητές. Τα πρώτα μέλη της οικογένειας εμφανίζονται τον 17ο αιώνα στην Κωνσταντινούπολη,ενώπιθανολογείταιότικατάγονταιαπότηνοικογένειαΔράκουτηςΗπείρου.Συνδέθηκανσυγγενικάμε 

παλιέςΦαναριώτικεςοικογένειες, όπωςαυτέςτωνΚαρατζά,Καντακουζηνού,Ρίζου-Νερουλούκ.α. 

Ο Μιχαήλ Σούτσος ή Βόδας υπήρξε Μέγας Διερμηνέας της Υψηλής Πύλης και Ηγεμόνας της Μολδαβίας την 

περίοδο1819-1821.ΜυήθηκεστηΦιλικήΕταιρεία,υποστήριξετηνΕπανάστασηστηΜολδοβλαχία,υποδέχθηκετον 

Υψηλάντη στο Ιάσιο, έθεσε τη φρουρά του στις διαταγές των επαναστατών και κατέβαλε σημαντικά ποσά για τις 

ανάγκες του στρατεύματος. Όταν το κίνημα στη Μολδοβλαχία άρχισε να κάμπτεται, ο Σούτσος αναγκάστηκε, υπό 

την πίεση των βογιάρων που τον κήρυξαν έκπτωτο από τη στιγμή που είχε συνδράμει τους επαναστάτες και είχε 

αποκηρύξειτηνοθωμανικήεπικυριαρχία,νααποχωρήσειαπότηνέδρατουστοΙάσιο. Αρχικά κινήθηκεστοΣκουλένι 

καιέπειτα(31Μαρτίου1821)στοΚισινάουτηςΡωσίας.Τηνίδιαπερίοδοπραγματοποιήθηκεοαφορισμόςτουιδίου 

καιτουΥψηλάντηαπότοΟικουμενικό ΠατριαρχείοΚωνσταντινουπόλεως. 

Μετά τηδημιουργίατουελληνικού κράτουςδιετέλεσεπρέσβηςτηςΕλλάδος στοεξωτερικό. 

ΟικοδομήθηκεαπότονΆρχονταΜέγαΠοστέλνικοΚωστάκηΣούτσοτο1833,μεαρχιτέκτονεςτουςJohannVeit 

καιConradSchwinek.ΗαίθουσαυποδοχήςδιαμορφώθηκεαπότονCarolStorck(1862). 

Άρχων, Μέγας Ποστέλνικος, ήταν αξίωμα πρώτης τάξεως των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών και αντιστοιχούσε 

προςτοαξίωματουΥπουργούτωνΕξωτερικών.Τηδεκαετία1932-1942ήτανηέδρατηςΤράπεζαςΧρυσοβελώνη. 

216 217

218 ΟικίατουΜέγαΠοστέλνικουΚωστάκηΣούτσου 

219

ΟικίατουΜέγαΠοστέλνικουΚωστάκηΣούτσου 

220 221

ΟικίατουΜέγαΠοστέλνικουΚωστάκηΣούτσου 

ΠερίληψιςκατορθωμάτωνΒοεβόδαΝικολάουΠέτρουΜαυρογένη,1789 

Πορτραίτο τουΚωνσταντίνουΜπρινκοβεάνου,1618-1716 

222 223

Οικογένεια Μάνου. Μέλος του Ντιβανίου του Ηγεμονικού Συμβουλίου. Η ευγενής οικογένεια Μάνου είχε καταγωγή από την 

Καστοριά και ιδρυτής είναι ο Εμμανουήλ (Μάνος) Φιλίππου 1610-1699. Ο Εμμανουήλ εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη και 

ήταν έμπορος γουναρικών, που πλούτισε και έγινε ευεργέτης και Μέγας Λογοθέτης του Πατριαρχείου. Είχε τρεις εγγονούς, ιδρυτές 

κλάδων:τονΜανουήλ,τονΝικόλαοκαιτονΓεώργιο. ΟΜανουήλείχεεγγονούςτουςαδελφούςΓεώργιοκαιΙωάννη,γλωσσομαθείς 

και με νομική κατάρτιση, που έδρασαν στο ξεκίνημα της Επανάστασης του 1821. Ο Νικόλαος είχε γιο τον Δημήτριο, που ήταν 

Στόλνικος, μαζί με τον Ρίζο-Νερουλό, της Μολδαβίας. Οι δύο τους διοίκησαν την Ηγεμονία το 1819, διαδεχόμενοι τον Μιχαήλ 

Σούτσο. Τους διαδέχθηκε ο Μητροπολίτης Βενιαμίν Κωστάκη ως κυβερνήτης το 1821, οπότε το Πριγκιπάτο καταλήφθηκε από τη 

Φιλική Εταιρεία του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Ο γιος του Δημητρίου, ο Κωνσταντίνος, ήταν λόγιος και είχε εγγονό τον Πέτρο 

Στρατηγό. Η κόρη του Πέτρου, Ασπασία παντρεύτηκε τον Αλέξανδρο, Βασιλιά της Ελλάδος, το 1919. Ο μικρανιψιός του Πέτρου, 

ΚωνσταντίνοςείχεκόρητηνΙλεάναΜάνουπουπαντρεύτηκετονΚάρολο-ΛουδοβίκοτωνΒουρβόνων-Ορλεάνης,ΔούκατουΣαρτρ. 

224 225

ΕΘΝΙΚΟΜΟΥΣΕΙΟΤΕΧΝΗΣΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙΟΥ 

ΠΟΡΤΡΑΙΤΑΑΠΟΤΙΣΣΥΛΛΟΓΕΣΤΟΥΜΟΥΣΕΙΟΥ 

ΤοΕθνικόΜουσείοΤέχνηςτηςΡουμανίαςστεγάζεταιστοπρώηνΒασιλικόΑνάκτορο,στοιστορικόκέντροτουΒουκουρεστίου 

226 227

ΧωρικοίτηςΟλτένια 

ΓρηγόριοςΜπρινκοβεάνου,λόγιοςκαιΜέγαςΜπάνοςτηςΒλαχίας(1764-1832) 

ΉτανμαθητήςτουφημισμένουδασκάλουΛάμπρουΦωτιάδη. 

ΠρώτοςπρόεδροςτηςΕλληνο-ΔακικήςΦιλολογικήςΕταιρείας. 

ΟΡήγαςΦεραίοςυπήρξεγραμματέαςτου. 

ΗΡουμανίατηςΕπανάστασης 

228 229

ΗγεμόναςΓρηγόριοςΓκίκας1664 

ΗγεμόναςΜατέιΓκίκας,1753 

ΗγεμόναςΓρηγόριοςΓκίκας,1769 

ΠρίγκιπαςStirbei,1844 

230 231

Πορτραίτογηραιάςκυρίας(1824) 

ΑλβανόςΜισθοφόρος 

ΓιώργοςΚωστακόπουλος. Κλουτσιάρης 

΄Ανδραςμεφέσι, 1839 

ΟπατέραςτουυπουργούεσωτερικώνC.Niculescu,1844 

τηςΑυλήςτηςΒλαχίας 

232 233

ΜεγάληΛογοθέτιςΣμαράγδαΚαταρτζή 

Dorad'Istria (ΕλέναΓκίκα,1828-1888) 

234 235

Ζίνκα Σαμούρκα 

ΜέγαςΛογοθέτης,ΚωνσταντίνοςΚαταρτζής 

Πορτραίτο τηςεπαναστάτριαςAnaIpatescu 

ΣουλτάναΜαυρογένη,σύζυγοςτουΜανωλάκηΜάνου 

236 237

ΕΘΝΙΚΟΜΟΥΣΕΙΟΤΕΧΝΗΣ - ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙKAΕΚΘΕΜΑΤΑ 

Εκτίθενταιπερισσότερεςαπό900εικόνες,τοιχογραφίες, χειρόγραφα &κειμήλια(15ου-19ουαι.) 

ΕικονοστάσιοτηςΕκκλησίαςτηςΜονήςΚοτροτσένι,Βουκουρέστι(1680) 

238 239

ΜουσείοΤέχνηςΒουκουρεστίου,εκκλησιαστικάκειμήλια 

240 241


242 243


244 245

246 VillaMinovicci,σήμεραμουσείολαικήςτέχνης.Εξαιρετικόδείγμααρχιτεκτονικήςτηςεποχής 

247

ΜΟΝΕΣΣΤΑΠΕΡΙΧΩΡΑΤΟΥΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙΟΥ 

ΤΟΠΟΙΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ 

ΜΟΝΗ ΤΣΕΡΝΙΚΑ(ιδρ.1608) 

ΜΟΝΗΣΝΑΓΚΟΒ(ιδρ.1408) 

Μονή του 1608, της εποχής του Πρίγκιπα Vodă Şerban. Αρχικά ήταν μια μικρή ξύλινη εκκλησία και αργότερα ο κυβερνήτης 

Cernica Știrbei την ανακαίνισε. Βρίσκεται σε προάστιο του Βουκουρεστίου, στο νησάκι της ομώνυμης λίμνης. Έχει δύο 

εντυπωσιακέςεκκλησίεςκαιισχυράτείχη. 

ΜΟΝΗΚΑΛΝΤΑΡΟΥΣΑΝΙ(ιδρ.1638) 

Βρίσκεται σε νησάκι στη μέση της λίμνης Σναγκόβ και ο θρύλος λέει ότι εδώ είναι ενταφιασμένος ο Πρίγκιπας Bλάντ Τσέπες, 

(Νοέμβριος ή Δεκέμβριος 1431 – Δεκέμβριος 1476), πιο γνωστός με τους τίτλους «Βλαντ ο Ανασκωλοπιστής» και «Κόμης 

Δράκουλας», που ήταν Πρίγκιπας της Βλαχίας το 1448, 1456–1462 και το 1476. Η εικονογράφηση του ναού έγινε απο Έλληνες 

αγιογράφουςκαισεπολλάσημείαοιαναγραφέςτωνονομάτωνείναιελληνικές. 

To1702,oΗγεμόναςΚωσνταντίνοςΜπρινκοβεάνουανέθεσεστοΆνθιμοτονΙβηρίτηνατυπώσειστομοναστήριΣναγκόβ,με δικές 

τουδαπάνες,καιτοΕλλήνο-αραβικόΩρολόγιον,γιαναείναιχρήσιμοστουςιερείςκαιστουςορθοδόξουςπιστούςτηςαποστολικής 

Πατριαρχίας της Αντιοχείας. Στον πρωτοσέλιδο του Ωρολογίου, όπως και του Ιερατείου, προσδιοριζόταν ότι η εκτύπωση έγινε «με 

τηνεπιμέλειατουΠαναγιότατουΠατρόςΚυρΑθανασίου,πρώηνΠατριάρχουΑντιοχείας,μετιςδαπάνεςτουΗγεμόνοςτηςΡουμανικής 

Χώρας, Κωνσταντίνου Βασσαράβας Βοεβόδα, με την επιμέλεια του ιερομονάχου Ανθίμου, γένους γεωργιανού». Τα βιβλία αυτά 

αποτελούσαντονκαρπότηςδιορθόδοξηςσυνεργασίας:ρουμάνο-άραβο-ελληνο-ιβηρικής. 

Η Μονή Καλνταρουσάνι βρίσκεται σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από το κέντρο του Βουκουρεστίου, στις όχθες της ομώνυμης 

λίμνης. Χτίστηκε από τον ηγεμόνα Matei Basarab. Είχε τη μορφή φρουρίου με τείχη και μικρά παράθυρα. Εδώ υπήρχε και 

σημαντική βιβλιοθήκη όπως και τυπογραφείο. Επίσης εδώ λειτούργησε κέντρο αντιγραφής κωδίκων. Ένα από τα κέντρα των 

επαναστατώντο1821. 

248 249

ΜΟΝΗΣΝΑΓΚΟΒ(ιδρ.1408) 

250 ΗΜονήβρίσκεταιμέσασενησίδαστηνομώνυμηΛίμνηΣναγκόβ 

251

ΜονήΣναγκόβ

ΜονήΣναγκόβ,αγιογραφίεςεσωτερικού 

254 255

ΜΟΝΗΚΑΛΝΤΑΡΟΥΣΑΝΙ (ιδρ.1638) 

Βάσειανεκδότουγράμματοςτου1695, οιδύοΈλληνεςαδελφοίζωγράφοι,ΙωάννηςκαιΓεώργιος, 

αναφέρουνότιμεταξύάλλωνμονώνστηΒλαχίαιστόρησανκαιτηΜονήΚαλνταρουσάνι. 

256 257

ΜΟΝΗΤΣΕΡΝΙΚΑ (ιδρ.1608) 

258 259

260 ΜονήΤσερνίκα. Τοπαρεκκλήσιοτουκοιμητηρίου 

261

ΤO ΑΝΑΚΤΟΡΟ&ΗΕΚΚΛΗΣΙΑΤΟΥΗΓΕΜΟΝΑ 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΜΠΡΙΝΚΟΒΕΑΝΟΥ(1614-1714) 

Μογκοσόια,ΠροάστιοτουΒουκουρεστίου 

Ο Κωνσταντίνος Μπρινκοβεάνου (Constantin Brâncoveanu), 

διετέλεσε ηγεμόνας της Βλαχίας τα έτη 1688-1714. Πατέρας του 

ήταν ο Papa Brâncoveanu και μητέρα του η ελληνίδα πριγκίπισσα 

Σ. Καντακουζηνoύ. Σε ηλικία ενός έτους έμεινε ορφανός από 

πατέρα και την ανατροφή του ανέλαβαν τα αδέλφια της μητέρας 

του στο Βουκουρέστι, οι Σερμπάν και Κων/νος Καντακουζηνός. 

Από τον γάμο του απέκτησε τέσσερεις γιους και τέσσερεις 

θυγατέρες. Το 1688, επιλέχθηκε από τον Σουλτάνο ως διάδοχος 

τουθείουτου,αδελφούτηςμητέραςτου,ΣερμπάνΚαντακουζηνού. 

Η εξαιρετική ελληνομάθειά του και ενασχόλησή του τόσο με την 

κλασική όσο και με τη βυζαντινή γραμματεία συνέβαλαν στην 

οικονομική,αλλάκαιστηνπολιτιστικήανάπτυξητηςΒλαχίας. 

Ιδρυτής της Ακαδημίας του Βουκουρεστίου, την οποία στελέχωσε 

με εκλεκτούς λογίους διδασκάλους από την Κωνσταντινούπολη, 

αλλά και ιδρυτής του τυπογραφείου της. Σχετιζόταν με πολλούς 

Έλληνες λογίους, μεταξύ των οποίων και με τον καθηγητή της 

Ακαδημίας Σεβαστό Κυμινήτη, τον οποίο είχε καλέσει στο 

Βουκουρέστικαιοοποίος,σελόγουςπουεκφωνούσεσυχνά, αναφέρονταν 

σε αρχαιοελληνικά κείμενα όπως και σε κείμενα 

βυζαντινήςγραμματείας. 

Επωφελούμενος στην αρχή της ηγεμονίας του από την ειρήνη στη 

χώρα, έβαλε τα θεμέλια για την ίδρυση της Μονής Χορέζου, όπου 

κατασκεύασε την οικογενειακή κατοικία με το παρεκκλήσιό του. 

ΗείσοδοςτουανακτόρουMογκοσόια,πουκτίσθηκεαπότονΠρίγκιπαΚωνσταντίνοΜπρινκοβεάνου,μεταξύ του 

Όπως αναφέρει ο Nicolae Iorga, «Yψώθηκε όχι μόνο στο επίπεδο 

1698-1702. Χαρακτηριστικό δείγμα της ονομαζόμενης και Τέχνης Brâncovenesc, που είναι ένας μοναδικός 

του Βοεβόδα της Ρουμανικής Χώρας, αλλά και εκείνου του προ- 

συνδυασμός Βυζαντινού, Οθωμανικού, Αναγεννησιακού και Μπαρόκ ρυθμού, με στοιχεία της τοπικής αρχιστάτη 

των απανταχού Ρουμάνων και της Ορθοδοξίας, ως 

τεκτονικής. Αναφέρεται ως εποχή της ύστερης Βλαχικής ή Ρουμανικής Αναγέννησης (ρυθμός Μπρινκοβεάνου). 

προστάτης όλων των χριστιανικών εκκλησιών της Ανατολής, ως 

ΆλλοχαρακτηριστικόδείγμαείναικαιηΜονήΧορέζουστηνΟλτένια,επίσηςέργοτουιδίου. 

συνεχιστής της αυθεντίας των βυζαντινών αυτοκρατόρων φτάνοντας 

έτσι, να επαινεθεί και να δοξασθεί για την γενναιοδωρία και τις 

ευεργεσίες του στο Σινά, στα Ιεροσόλυμα, στο Χαλέπι, στο Άγιο Όρος, 

στηνΠάτμο,σταΒαλκάνιακαιστηνΤιφλίδατηςΙβηρίας». 

Διαπραγματεύτηκε μυστικά, αλλά ανεπιτυχώς, έναν αντι-οθωμανικό 

συνασπισμό και προσεγγίσθηκε από τον Τσάρο Πέτρο το Μέγα, κατά 

τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού Πόλεμου του 1710–1711. Όταν ο 

Σουλτάνος Αχμέτ Γ΄ πληροφορήθηκε τις παραπάνω διαπραγματεύσεις, 

τον κατηγόρησε για προδοσία, τον συνέλαβε και τον αποκεφάλισεστηνΚωνσταντινούπολημαζίμετουςτέσσερειςγιούςτου,στις 

15Αυγούστουτου1714. Χριστιανοίψαράδεςμάζεψαντασώματάτους 

από τα νερά του Βοσπόρου και τα έθαψαν σε ένα μοναστήρι που 

ονομαζότανΧάλκη,όχιπολύμακριάαπότηνΚωνσταντινούπολη. 

Οι συνθήκες και ο τρόπος θανατώσεως του Ηγεμόνα Κωνσταντίνου 

Μπρινκοβεάνου, οδήγησαν στην αγιοποίησή του από όλες τις 

Ανατολικέςορθόδοξεςεκκλησίες. 

Ο θάνατός του συγκίνησε τον Ελληνισμό, κυρίως γιατί, όπως επιγραμματικάέγραψεκαιοΠαναγιώτηςΚοδρικάς,λόγιοςτου18 

ου αιώνα 

που υπηρέτησε Φαναριώτες «Χρεωστεί η αιχμάλωτος Ελλάς εις την 

πανέκλαμπρον γενεάν των Πραγκοβάνων την περίθαλψιν και την προστασίαντωνελληνικώνγραμμάτων». 

Μετά την μοιραία κατάληξη του ιδίου και των γιων του, οι θυγατέρες 

του παντρεύτηκαν με γνωστούς Φαναριώτες, τον Σκαρλάτο Μαυροκορδάτο, 

τον Μανωλάκη Λαμπρινό, τον Νικόλαο Ρωσέτο και τον 

ΚωνσταντίνοΔούκα. 

262 263

264 265 

ΑνάκτοροΚωνσταντίνουΜπρινκοβεάνου,Μογκοσόια

ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΟΥΑΓΙΟΥΓΕΩΡΓΙΟΥ(ιδρ.1705)-ΜεαγιογραφίεςτουζωγράφουΚωνσταντίνου 

Ο Κωνσταντίνος Μπρινκοβεάνου ευεργέτησε τα μοναστήρια του Αγίου Όρους, ως «Συνεχιστής των βυζαντινών αυτοκρατόρων και 

προστάτης της Ορθοδοξίας». Η καταγωγή του, η συγγένεια με την οικογένεια των Καντακουζηνών, η εκπαίδευσή του, η ζωή και η 

266 επίδρασήτουσεόλητηνΟρθόδοξηΑνατολήδικαιολογούσαντηνονομασία«Βυζαντινο-ΡουμάνοςΗγεμών». 

267

268 ΗπίσωπλευράτωνανακτόρωνΜπρινκοβεάνου,στηνόχθητηςλίμνηςΜογκοσόια 

269

ΑνάκτοροΚωνσταντίνουΜπρινκοβεάνου,Μογκοσόια 

270 271

ΕπαρχίαΜουντένια 

272 273

Μουντένια 

274 275

ΗΓΕΜΟΝΙΚΗΑΥΛΗΤΗΣ TIΡΓΚΟΒΙΣΤΕ 

ΠρωτεύουσατηςΒλαχίαςαπότο1396έωςτο1714 

ΕπαρχίατηςΜουντένια 

Η Τιργκόβιστε ήταν η δεύτερη πρωτεύουσα της Βλαχίας που άνθισε απο το 1396 έως και το 1714. Εδώ κατά τον 17 ο και 18 ο αιώνα 

παρατηρείταιμιααναγέννησησταγράμματακαιτιςτέχνες,μεέμφασηστηνανάπτυξητηςαρχιτεκτονικής,τωνμοναστικώνκέντρων 

αλλάκαιτουεμπορίου. Έναςαπότουςμεγαλύτερουςευεργέτεςτωνγραμμάτωνκαιτηςτέχνης,ένθερμοςχριστιανόςκαιφιλέλληνας, 

υπήρξε ο ηγεμόνας Κωνσταντίνος Μπρινκοβεάνου. Σε αρκετές εκκλησίες που θεμελίωσε χρησιμοποίησε Έλληνες ζωγράφους. 

ΔάσκαλοςτηςζωγραφικήςαναδεικνύεταιοΚωνσταντίνος,οοποίοςεικονογράφησετηνκεντρικήεκκλησίατο1698. 

Τον 14ο αιώνα πρωτεύουσα της Βλαχίας ήταν η Ηγεμονική Αυλή του Αρτζες, ωστόσο η Τιργκόβιστε λόγω της οικονομικής 

μεγέθυνσής της, προς το τέλος του αιώνα, έγινε δεύτερη κατοικία των Βλάχων οσποδάρων. Ο Μίρτσεα Α΄ (1386-1418) ζούσε στην 

Κούρτεα ντε Αρτζες, ο Μιχαήλ Α΄ (1415-1420), γιος του Μίρτσεα και συν-πρίγκιπας ζούσε στην Τιργκόβιστε, όπου συνέχισε να ζει, 

ακόμη και ως ένας μοναδικός ηγεμόνας. Ο Νταν Β΄ (1420-1431) προτιμούσε την Ηγεμονική Αυλή του Αρτζες και ήταν και ο 

τελευταίος οσποδάρος που κυβέρνησε από την πόλη. Τελικά η Αυλή μεταφέρθηκε στην Ηγεμονική Αυλή της Τιργκόβιστε από τον 

ΑλεξάντρουΑλντέατο1431. 

Καθ'όλητηδιάρκειατηςπεριόδουπουήτανπρωτεύουσατηςΒλαχίαςηΒασιλικήΑυλή("CurteaDomnească")συνεχώςανακαινιζόταν 

καιεπεκτεινόταν. Τοσυγκρότημαπεριβαλλόταναπόπέτριναισχυράτείχη μετάφροκαιείχεκατασκευαστείμιανέαεκκλησίαόπως 

καιέναςπύργος. ΟΒλαντ Γ΄Τσέπες("ΔράκουλαςοΑνασκολοπιστής"),αργότεραπρόσθεσετονΠύργοΚιντία,πουσήμεραείναιτο 

σύμβολοτηςπόλης. Ο ΑλέξανδροςΥψηλάντηςπαρέμεινεστηνπεριοχήγια40-45ημέρες. 

276 277

278 ΗγεμονικήΑυλήτηςΤιργκόβιστε 

279

280 ΗεκκλησίατηςΗγεμονικήςΑυλήςτηςΤιργκόβιστε(ιδρ.1698). Εσωτερικέςαγιογραφίεςμεελληνικέςεπιγραφές 

281

282 ΗεκκλησίατηςΗγεμονικής ΑυλήςτηςΤιργκόβιστε 

283

Μουντένια 

284 285

ΗΓΕΜΟΝΙΚΗΑΥΛΗΤΗΣΑΡΤΖΕΣ(1310) 

ΗπρώτηΠρωτεύουσατηςΒλαχίας 

ΕπαρχίατηςΜουντένια 

Η Κουρτέα ντε Άρτζες (Curtea de Argeș) είναι χτισμένη στην κοιλάδα του ποταμού Άρτζες (μία από τις πολλές κοιλάδες που 

σχηματίζονται στις νότιες πλαγιές των Καρπαθίων). Κτήτορας ήταν ο Ηγεμόνας Radu Voda. Η αποπεράτωση έγινε από τον 

Νικολάε Αλεξάνδρου, ο οποίος ήταν θερμός υποστηρικτής της ορθοδοξίας και αγωνίστηκε μαχόμενος εναντίων των Τατάρων. Η 

πρώτη μητροπολιτική έδρα της Ουγγροβλαχίας, ιδρύθηκε στο Άρτζες το 1359, με Μητροπολίτη τον Ιάκινθο ενώ ακολούθησαν ο 

ΑνθιμοςΚριτόπουλοςκαιοΧαρίτων,όλοισταλμένοιαπότοΠατριαρχείοΚωνσταντινουπόλεως.Αποτέλεσετηνπρωτεύουσατης 

ΒλαχίαςκαιήτανένααποταπρώταπολιτιστικάκέντρατηςπεριοχήςκαιένασταθμόςμεταξύΑνατολήςκαιΔύσης. 

ΚορυφαίοκαλλιτεχνικόσύμβολοτουΆρτζεςείναιηβυζαντινήεκκλησίατουΑγίουΝικολάουμετιςσημαντικέςτοιχογραφίεςπου 

ζωγράφισανΈλληνεςαγιογραφοι,καθώςβεβαιώνουνοιελληνικέςεπιγραφές.Ηεκκλησίααυτήαποτελείγιατηρουμανικήιστορία 

και τέχνη ένα σύμβολο που συνδέει δύο μεγάλες καλλιτεχνικές ενότητες, αυτή του του 11ου έως και του 13ου αι. που αντιπροσωπεύει 

ένα ύφος λαικών αποχρώσεων, με την άλλη της μεταβυζαντινής αναγέννησης που αντανακλάται περίφημα στην 

πληθώρα των τοιχογραφιών των Μονών και Εκκλησιών του 16ου έως και του 18ου αιώνα. Αποτέλεσε το πρότυπο για την 

εκκλησιαστικήαρχιτεκτονικήστηΒλαχία. 

286 287

288 CurteadeArgeș ΒασιλικήΑγίουΝικολάου (ιδρ.1310) 

289

290 ΒασιλικήΑγίουΝικολάου (ιδρ.1310)-εσωτερικέςαγιογραφίες 

291

292 293 

Μουντένια

294 295 

Μουντένια

ΔΡΑΓΑΤΣΑΝΙ 

ΜΝΗΜΕΙΟΠΕΣΟΝΤΩΝΙΕΡΟΥΛΟΧΟΥ 

ΤομνημείοτωνΙερολοχιτώντου1821,στοΔημοτικόΚοιμητήριοτουΔραγατσανίου-Olt. 

ΤοπιoεπιβλητικόμνημείοτέτοιουείδουςέξωαποταΕλληνικάσύνορα. Ανεγέρθητο1884μεπρωτοβουλία 

της συντακτικής επιτροπής της Ελληνικής εφημερίδας του Βουκουρεστίου "Σύλλογοι". Το φιλοτέχνησαν 

από πεντελικό μάρμαρο οι Τήνιοι καλλιτέχνες Χαλεπάς και Λαμπαδίτης. Έχει ύψος συνολικά επτά 

μέτρων. Στην κύρια όψη του στηλοβάτη του, υψώνεται μονόλιθος 5 μέτρων, με ανάγλυφo σταυρό επί της 

ημισελήνουκαιαπόκάτωτοσήματωνΙερολοχιτών. 

296 297

ΗΜΑΧΗΤΟΥΔΡΑΓΑΤΣΑΝΙΟΥ 

7 ΙΟΥΝΙΟΥ1821 

Στη Μολδοβλαχία υπήρξε μια από τις πολλές εστίες της 

Ελληνικής εθνεγερσίας του 1821. Στο Δραγατσάνι έλαβε 

χώρα μια στρατιωτική σύγκρουση του επαναστατικού 

στρατού του Αλέξανδρου Υψηλάντη, αρχηγού της Φιλικής 

Εταιρείας, και των στρατευμάτων της Οθωμανικής 

Αυτοκρατορίας. 

ΗΕΙΣΟΔΟΣΤΩΝΟΘΩΜΑΝΩΝΣΤΗΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ 

Στις 30 Απριλίου του 1821 πραγματοποιήθηκε, με τη 

συγκατάθεση της Ρωσίας, είσοδος στη Μολδοβλαχία των 

Οθωμανικών στρατευμάτων, τα οποία πέρασαν τα σύνορα 

από την περιοχή της Βραΐλας. Η πρώτη μεγάλη σύγκρουση 

έγινε την 1 Μαΐου, 1821 στο Γαλάτσι, στο οποίο η ελληνική 

σημαία είχε υψωθεί στις 21 Φεβρουαρίου 1821, από τον 

Βασίλειο Καραβία. Καθ’όλη τη διάρκεια του Μαΐου 1821, 

έλαβαν χώρα πολλές συγκρούσεις του οθωμανικού 

στρατού με τους Έλληνες, χωρίς οι δυνάμεις του Υψηλάντη 

να έχουν κάποια σημαντική επιτυχία. 

Οι Έλληνες συγκεντρώθηκαν στο Ρίμνικο, που απείχε 8 

ώρες από το Δραγατσάνι, ενώ οι Οθωμανοί, που η δύναμή 

τους ανερχόταν στους 2.600 άντρες, κατέλαβαν τα 

μοναστήρια Σερμπανεστίου, Σταντσεστίου, Στραζεστίου 

και Μαμούλ, κλείνοντας την είσοδο της κοιλάδας των 

Καρπαθίων. Συγχρόνως 800 Τούρκοι μετακινήθηκαν στο 

Δραγατσάνι. 

Τελικά ο Αλέξανδρος Υψηλάντης αποφάσισε να αντιμετωπίσει 

τους Τούρκους στη πεδιάδα του Δραγατσανίου 

με όλο τον στρατό του, που αποτελούσαν 5.000 πεζοί, 

2.500 ιππείς και 4 κανόνια. Τα πρώτα ελληνικά τμήματα 

ξεκίνησαν προς την κατεύθυνση του Δραγατσανίου, στις 

15 Ιουνίου 1821, με πολύ άσχημες καιρικές συνθήκες και 

έφτασαν στην περιοχή στις 18 Ιουνίου. 

Όλες οι θέσεις που κατέλαβαν οι Έλληνες παρείχαν πολλά 

πλεονεκτήματα και ο αρχηγός των τουρκικών δυνάμεων 

του Δραγατσανίου Καρά Φεϊζ, για να αντιμετωπίσει τα 

ελληνικά τμήματα, άρχισε να κατασκευάζει οχυρώματα 

και συγχρόνως να πυρπολεί τμήμα του χωριού. 

Ενώ όμως ο Υψηλάντης, βρισκόταν σε απόσταση τριών 

ωρών από το σημείο της μάχης και συσκεπτόταν με τον 

Γεωργάκη Ολύμπιο, ο χιλίαρχος Βασίλειος Καραβίας, στις 

19 Ιουνίου 1821, και παρά τις αντίθετες διαταγές για 

καμιά κίνηση πριν τις 20 Ιουνίου, επιτέθηκε με 800 ιππείς 

εναντίον της μονής Σερμπανεστίου, όπου είχαν οχυρωθεί 

οθωμανικές δυνάμεις, αλλά η επίθεση απέτυχε και ο 

Καραβίας αποσύρθηκε στα ορεινά. 

Έτσι ο Ιερός Λόχος, που βρισκόταν αρχικά κοντά στο 

ιππικό του Καραβία με 375 αξιωματικούς και οπλίτες, 

βρέθηκε να πολεμά μόνος του απέναντι σε πολυάριθμο 

οθωμανικό ιππικό, με αποτέλεσμα να υποστεί πολύ 

σοβαρές απώλειες. Ο σημαιοφόρος του λόχου, 25 

αξιωματικοί και 180 στρατιώτες έπεσαν νεκροί, ενώ 37 

Ιερολοχίτες αιχμαλωτίστηκαν. 

Στη κρίσιμη στιγμή της μάχης έφτασε ο Γεωργάκης 

Ολύμπιος ο οποίος διέσωσε τους υπόλοιπους 

ιερολοχίτες, 136 συνολικά, μεταξύ των οποίων και τον 

αρχηγό τους Νικόλαο Υψηλάντη και τον υπασπιστή τους 

τον Αθανάσιο Τσακάλωφ, συνιδρυτή της Φιλικής 

Εταιρείας. Στη μάχη δεν πρόλαβε να συμμετάσχει ο 

κύριος όγκος του στρατού του Υψηλάντη που αυτοδιαλύθηκε, 

βλέποντας τον Ιερό Λόχο αποδεκατισμένο και 

τον Καραβία φυγάδα. 

ΟΙΣΥΝΕΠΕΙΕΣΤΗΣΜΑΧΗΣ 

Μετά την καταστροφή στο Δραγατσάνι, η επανάσταση 

στη Μολδοβλαχία είχε πλέον κριθεί. Οι εθελοντές 

λιποτάχτησαν και ο στρατός του Υψηλάντη διαλύθηκε. 

Ο Υψηλάντης κατέφυγε στο Ρίμνικο, όπου στις 20 Ιουνίου 

1821, συνέταξε την τελευταία διαταγή του, με την οποία 

στιγμάτισε την προδοσία του πολιτικού και στρατιωτικού 

του επιτελείου και εξήρε την αυτοθυσία του Ιερού Λόχου: 

«Σεις δε σκιαί των γνησίων Ελλήνων και του Ιερού 

Λόχου, όσοι προδοθέντες επέσατε θύματα δια την 

ευδαιμονίαν της πατρίδος, δεχτήτε δι’ εμού τας 

ευχαριστήσεις των ομογενών σας! Ολίγος καιρός και 

στήλη θα ανεγερθή να διαιωνίση τα ονόματά σας. Με 

χαρακτήρες φλογερούς είνε εγκεχαραγμένα εις τα 

φίλτρα της καρδίας μου, τα ονόματα εκείνων όσοι μέχρι 

τέλους μ’ έδειξαν πίστιν και ειλικρίνειαν. Η ενθύμησίς 

των θα είναι πάντοτε το μόνον δροσιστικόν ποτό της 

ψυχής μου». 

Η μάχη αποτέλεσε και το ουσιαστικό τέλος της Φιλικής 

Εταιρείας. Ο Υψηλάντης συνελήφθη και φυλακίστηκε στην 

Αυστρία, ενώ ο Ολύμπιος ανατινάχτηκε στο κωδωνοστάσιο, 

μαζί με τους άντρες του και δυνάμεις του εχθρού, 

στη Μονή Σέκκου. Ο Ιωάννης Φαρμάκης, μετά από πολλές 

μέρες αγώνα στη Μονή Σέκκου συνθηκολόγησε, αλλά οι 

Οθωμανοί δεν κράτησαν τον λόγο τους και τον 

θανάτωσαν στην Κωνσταντινούπολη. 

Παρά την αποτυχία της, η εκστρατεία αυτή έπαιξε 

σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση, αφού απέσπασε την 

προσοχή της Πύλης από τις επαναστατικές κινήσεις και 

επιχειρήσεις στον Ελλαδικό χώρο, έδωσε χρόνο στους 

οπλαρχηγούς και βοήθησε στην τελική της επιτυχία. 

ΟΙΕΡΟΣΛΟΧΟΣ 

Ο Ιερός Λόχος συγκροτήθηκε από εθελοντές νέους, 

κυρίως φοιτητές από τα πανεπιστήμια της Ευρώπης. Οι 

άνδρες του Ιερού Λόχου ήταν πεζοί, εφοδιασμένοι με 

καραμπίνες και ξιφολόγχες. Έφεραν στολές από μαύρο 

ύφασμα με τρίχρωμο εθνόσημο. Στο κάλυμμα της 

κεφαλής τους, κάτω από το λοφίο, υπήρχε η φράση 

«ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Η ΘΑΝΑΤΟΣ» και το σήμα της νεκροκεφαλής 

με χιαστό σχήμα οστών, σαν σύμβολο της νίκης πάνω στον 

θάνατο. Η σημαία του Ιερού Λόχου ήταν τρίχρωμη, το 

κόκκινο συμβόλιζε τον πατριωτισμό, το λευκό την αδελφοσύνη 

και το μαύρο τη θυσία. Στη μία πλευρά της σημαίας 

αναγραφόταν το «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ» και υπήρχε η εικόνα 

των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Στην άλλη πλευρά 

υπήρχε η εικόνα του Φοίνικα αναγεννώμενου από τις 

φλόγες και αναγραφόταν «ΕΚ ΤΗΣ ΣΤΑΚΤΗΣ ΜΟΥ 

ΑΝΑΓΕΝΝΩΜΑΙ». Επικεφαλής του Ιερού Λόχου τέθηκε ο 

αδελφός του Αλέξανδρου Υψηλάντη, ο Νικόλαος 

Υψηλάντης. 

«Δεν έχω πλέον υποδήματα. Τα πόδια μου 

κατεσχίσθησαν. Κοιμούμαι μέσα σε θανατηφόρα 

τέλματα. Ζω με καρπούς, σπανίως ευρίσκω ένα ξερό 

κομμάτι ψωμί. Αλλ’ αι στερήσεις αυταί μου είναι 

γλυκείαι. Ο βίος αυτός μ’ αρέσει. Από παιδί δεν 

ονειρευόμουν τίποτε άλλο από την ημέρα της 

ανεξαρτησίας μας. Ευρίσκομαι δια πρώτην φοράν επικεφαλής 

ελευθέρων ανθρώπων, οι οποίοι δεν με 

φορτώνουν με μάταιους τίτλους, οι οποίοι μου δίνουν το 

γλυκύ του αδελφού όνομα. Χαίρετε. Θα ιδωθώμεν; Πού; 

Ο Θεός το ξεύρει». 

(Από γράμμα του Δημ. Σούτσου, πρώτου εκατόνταρχου 

του Ιερου Λόχου). 

ΤΟΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ 

Στο κοιμητήριο του Δραγατσανίου υπάρχει το Μνημείο 

των Πεσόντων Ιερολοχιτών, το οποίο ανεγέρθη στα 1884 

με την πρωτοβουλία της συντακτικής επιτροπής της 

Ελληνικής Εφημερίδας του Βουκουρεστίου "Σύλλογοι". 

Το μνημείο φιλοτέχνησαν από πεντελικό μάρμαρο οι 

Τήνιοι καλλιτέχνες Χαλεπάς και Λαμπαδίτης. 

Έχει ύψος συνολικά επτά μέτρων. Στην κύρια όψη του 

στυλοβάτη του υψώνεται μονόλιθος πέντε μέτρων με 

ανάγλυφο το σταυρό επί της ημισελήνου και από κάτω το 

σήμα των ιερολοχιτών. Στο κέντρο του στυλοβάτη εν μέσω 

δάφνινου στεφανιού αναγράφεται με χρυσά γράμματα : 

ΔΙΑΒΑΤΑ ΑΓΓΕΙΛΟΝΟΤΙΕΝΘΑΔΕΚΕΙΜΕΘΑ 

ΥΠΕΡΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣΑΓΩΝΙΣΑΜΕΝΟΙ 

298 299

300 ΤοπεδίομάχηςτουΔραγατσανίου 

ΟΠοταμόςΌλτ 

301

ΗστήληστοΔημοτικόΚοιμητήριοτουΔραγατσανίου 

γιατουςπεσόντεςτουΙερούΛόχουπουύμνησεοΚάλβος 

«Τάγμαεκλεκτώνηρώων,καύχημανέων» 

302 303

ΔΙΑΒΑΤΑ ΑΓΓΕΙΛΟΝΟΤΙΕΝΘΑΔΕΚΕΙΜΕΘΑ 

ΥΠΕΡΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣΑΓΩΝΙΣΑΜΕΝΟΙ 

304 305

306 307

308 Δραγατσάνι 309

ΕπαρχίατηςΟλτένια 

310 311

ΜΟΝΗΚΟΖΙΑ(ιδρ.1388) 

ΕΠΑΡΧΙΑΤΗΣΟΛΤΕΝΙΑ 

Η Μονή Κόζια, γνωστή και ως η αρχαιότερη και πιο περίτεχνη της χώρας, είναι ένα πολύτιμο δείγμα μεσαιωνικής / βυζαντινής 

αρχιτεκτονικήςτόσοστηντοιχοποιίαόσοκαιστηνεικονογράφηση. ΒρίσκεταιστηνκοιλάδατουποταμούΌλτ. KτήτοραςτηςΜονής 

ήτανοMirceacelBătrân,το1388. ΉτανοπαππούςτουΒλάντΓ’Τσέπεςκαικατάτηδιάρκειατηςβασιλείαςτουεπικράτησεειρήνη 

στην περιοχή. Αργότερα η Μονή Κόζια επισκευάστηκε διαδοχικά, από τους Neagoe Basarab, Constantin Brancoveanu και Serban 

Cantacuzino. Ο σπουδαίος΄ΕλληναςαγιογράφοςΚωνσταντίνος,εικονογράφησετονεξωνάρθηκα,το1707. Βρίσκεταισεστρατηγική 

θέσηκαιεδώκατέφυγανοιεπαναστάτες.Εδώέγινανεπίσηςπολλέςμάχες. 

312 313

ΜονήΚόζια, εξωτερικόςχώροςμετηνεκκλησίακαιτακελιάτωνμοναχών 

314 315

ΜονήΚόζια,εξωτερικέςτοιχογραφίες 

316 317

ΟικτήτορεςτηςΜονήςΚόζια,ηοικογένειατουMirceacelBătrân 

ΜονήΚόζια,εσωτερικέςαγιογραφίες 

318 319

320 321

322 Ολτένια 

323

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣΜΟΝΕΣ ΤΙΣΜΑΝΑ(ιδρ.1378) &ΧΟΡΕΖΟΥ(ιδρ.1690) 

ΕΠΑΡΧΙΑΤΗΣΟΛΤΕΝΙΑ 

324 325

ΗΓΕΜΟΝΙΚΗΜΟΝΗ ΤΙΣΜΑΝΑ(ιδρ.1378) 

ΗΜονήΤισμάναείναιμίααπότιςαρχαιότερεςκαιπιόόμορφεςμονέςτηςχώραςκαιιδρύθηκετο1378απότονΌσιοΝικόδημο. Είναι 

αφιερωμένηστηνΚοίμησητηςΘεοτόκου. Πρόκειταιγιαέναμοναστήριμεπαράδοση,μεομορφιά,κτισμένομέσασεδάσος. Αποτελεί 

ένασημαντικόμνημείοπροσκυνήματος. 

Ο ΌσιοςΝικόδημοςεγκαταστάθηκεστηΡουμανίατο1364,όπουμετηνβοήθειατωνΗγεμόνωνΒλάϊκουΒόδακαιΡάδουτουΑ’ίδρυσε 

κοινοβιακές μονές στην Ολτένια της Τρανσυλβανίας και στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, σύμφωνα με το Αγιορείτικο Μοναστικό 

Τυπικό.Ωςτότε,οκοινοβιακόςτρόποςζωήςκαιτοαυτοδιοίκητοκάθεμονήςήτανάγνωσταστοντόποεκείνο. Ανάμεσάτους,είναικαι 

ηονομαστήσεόλαταΒαλκάνιαΜονήΤισμάνα,τηςοποίαςδιετέλεσεηγούμενος.Οσλαβικόςκόσμοςτονεπονομάζει«Γραικό»καιο 

ρουμανικός λαός τον τιμά ιδιαίτερα ως διδάσκαλό του και την μνήμη του εορτάζει με εξαιρετική μεγαλοπρέπεια. Κατέστησε το 

μοναστήρι της Τισμάνα περίφημο κέντρο καλλιγραφίας, αντιγραφής εκκλησιαστικών βιβλίων και μεταφράσεων, με φωτισμένους 

μοναχούς και σύντομα έγινε ξακουστό σε όλα τα Βαλκάνια. Διάδοχοί του μοναχοί ίδρυσαν την Μονή Νεάμτς, στη Μολδαβία. Η 

προσωπικότητα του Αγίου Νικοδήμου της Τισμάνα ξεπερνά τα σύνορα της Ολτένια και της χώρας και συνδέεται με ολόκληρη τη 

ΟρθόδοξηΒαλκανικήπεριοχή. ΟτάφοςτουβρίσκεταιστοκαθολικότηςΜονής. 

ΕδώοΤούντορΒλαντιμιρέσκουοργάνωσετηνεξέγερσητωνΡουμάνωνχωρικών. 

326 327

ΤΟΥΝΤΟΡ ΒΛΑΝΤΙΜΙΡΕΣΚΟΥ 

(1780-1821) 

Την εποχή της επανάστασης του 1821, ο Θεόδωρος 

(Τούντορ) Βλαντιμιρέσκου (Tudor Vladimirescu) ήταν 

περίπου 40 ετών. Γεννημένος στο χωριό Βλαντιμίρ στο 

Γκόρτζ, ο Τούντορ προερχόταν από μια οικογένεια 

πλούσιων αγροτών και ιερέων του χωριού. Το οικογενειακό 

σπίτι ήταν μικρό και ξύλινο, όπως κάθε αγροτικό 

σπίτι εκείνης της εποχής. Ο Βογιάρος Glogoveanu, που 

ήταν ο γαιοκτήμονας αυτής της περιοχής, εντυπωσιασμένος 

ιδιαίτερα από την ευφυΐα του παιδιού, τον 

πήγε στο αρχοντικό για να τον διδάξει μαζί με τον γιο του. 

Εδώ ο Τούντορ έμαθε να διαβάζει και να γράφει σε ένα 

στοιχειώδες επίπεδο. 

Δεν ήταν ιδιαίτερα εγγράμματος, ούτε προσπάθησε να 

μάθει περισσότερα από όσα θα χρειαζόταν στις επιχειρήσεις 

του, όπως ήταν η ελάχιστη απόκτηση γνώσεων 

ελληνικών και γερμανικών, των γλωσσικών συναλλαγών 

στα μέρη του τόπου. 

Η στιγμή της δόξας του Βλαντιμιρέσκου ήταν ο Ρωσοοθωμανικός 

πόλεμος του 1806. Η πατρίδα του, η επαρχία 

της Ολτένια, ήταν υπό την κυριαρχία των Αψβούργων, 

στις πρώτες δεκαετίες του 18 ου αιώνα. Στις περιοχές των 

Καρπαθίων υπήρχε μια ελεύθερη και πλούσια αγροτιά, η 

οποία σπάνια έπαιρνε τα όπλα, όποτε κλήθηκε να 

κυβερνήσει τη χώρα. Ο Τούντορ δεν δίστασε να ανταποκριθεί 

στην έκκληση για ένοπλη εξέγερση από τους 

Ρώσους που κυβερνούσαν προσωρινά τη χώρα. Για 

αυτές του τις υπηρεσίες, ο Ρώσος Αυτοκράτορας, 

Αλέξανδρος Α΄, τον παρασημοφόρησε με μετάλλια και 

του προσέφερε την νομική και φορολογική προστασία 

του προξένου του στο Βουκουρέστι. 

Τα επόμενα χρόνια, ο Τούντορ απασχολήθηκε στην 

τοπική αυτοδιοίκηση του νομού του, ως vataf de plai. 

Αυτή η θέση περιελάμβανε εργασίες όπως η είσπραξη 

φόρων και ο έλεγχος των επιχειρηματικών συναλλαγών. 

Η γη στα Αυστριακά σύνορα απέφερε στη χώρα 

σημαντικό εισόδημα από εξαγωγές βοοειδών και ο 

Τούντορ Βλαντιμιρέσκου δεν δίστασε να αδράξει κάθε 

ευκαιρία για να κερδίσει ακόμη περισσότερα χρήματα. 

Το εμπόριο βοοειδών, το εμπόριο γεωργικών προϊόντων 

και η ενοικίαση μύλων, είναι μερικές μόνο από τις 

εμπορικές επιχειρήσεις στις οποίες ασχολήθηκε. 

Γύρω στο 1821, ο Τούντορ ήταν ένας χαρακτήρας με 

σταθερές συνδέσεις σε όλους τους κοινωνικούς κύκλους, 

τόσο τοπικά, όσο και στο Βουκουρέστι. Οι εγκάρδιες 

σχέσεις του με τον Αλέξανδρο Πίνι, τον Ρώσο πρόξενο, 

του έδωσαν την εικόνα αξιόπιστου ανθρώπου. Οι 

Παντούρι, οι πρώην σύντροφοί του κατά τη διάρκεια του 

πολέμου με τους Τούρκους, ήταν πλέον οι εμπορικοί 

εταίροι του. Οι Βογιάροι στην κυβέρνηση της Βλαχίας, 

δυσαρεστημένοι με την παρουσία Ελλήνων από την 

Κωνσταντινούπολη σε βασικές θέσεις στην ηγεσία της 

χώρας, ήθελαν με κάθε κόστος μία αλλαγή. 

Μεταξύ των Βογιάρων της χώρας ήταν και ορισμένα 

μέλη της Φιλικής Εταιρείας, αλλά το συμμετοχή τους στη 

λήψη αποφάσεων ήταν περιορισμένη. Στα τέλη 

Ιανουαρίου 1821, μετά τον ξαφνικό θάνατο του Ηγεμόνα 

Αλεξάνδρου Σούτσου, οι Βογιάροι διέταξαν τον Tudor 

Vladimirescu να οργανώσει ένα επαναστατικό κίνημα 

των Παντούρων στην Ολτένια. Του έδωσαν χρήματα και 

όπλα, παρέχοντάς του και μία γραμματεία έτοιμη να 

συντάξει τις διακηρύξεις για την εξέγερση. Επίσης, οι 

Φιλικοί καπετάνιοι Ολύμπιος και ο Φαρμάκης, του 

ζήτησαν να συμμαχήσει μαζί τους, συνάπτοντας μαζί του 

στρατιωτική συμφωνία. 

Ο ιστορικός Andrei Oțetea πιστεύει ότι αυτό το έγγραφο, 

που ονομάζεται "Σύμφωνο", είναι η ιστορική απόδειξη 

της μύησης του Vladimirescu στην Φιλική Εταιρεία. 

Η δράση του Τούντορ Βλαντιμιρέσκου στην Ολτένια ήταν 

πολύ καλά προετοιμασμένη. Τα λόγια του, υποσχέθηκαν 

ευημερία για όλους και ένα τέλος στην τυραννία και την 

κακοποίηση. Τα πολιτικά του αιτήματα ήταν μετριοπαθή, 

κυρίως με στόχο την διόρθωση των αδικιών. Πολλοί 

αγρότες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά του και στρατολογήθηκαν 

στον στρατό του. 

Οι άρχοντες του Βουκουρεστίου όμως φοβήθηκαν από 

αυτόν τον λαϊκό ενθουσιασμό, ειδικά επειδή ο Τούντορ 

ήταν αποφασισμένος να έρθει με τους άντρες του στην 

πρωτεύουσα της χώρας, το Βουκουρέστι. Ταυτόχρονα, ο 

Αλεξάνδρος Υψηλάντης, ο οποίος τότε βρισκόταν στην 

Μολδαβία κοντά στα σύνορα, ετοιμαζόταν να εισέλθει 

στη Βλαχία με τους άντρες του. 

Εν τω μεταξύ, η Ρωσία καταδίκασε την εξέγερση και έδωσε 

άδεια στον σουλτάνο να εισέλθει στο Πριγκιπάτο για να 

αποκαταστήσει την τάξη. Πολλοί διέφυγαν στο εξωτερικό 

όταν ο Tudor Vladimirescu μπήκε στο Βουκουρέστι. 

Προσπάθησε να εδραιώσει τη θέση του, αλλά απέτυχε να 

συμφιλιώσει όλα τα στρατόπεδα: βογιάρους, κληρικούς, 

αγρότες, Φιλικούς και Οθωμανούς. 

Θα μπορούσε ένας άνθρωπος του λαού να φιλοδοξούσε 

μια θέση εξουσίας που οφειλόταν εκείνες τις μέρες μόνο 

στους μεγάλους Βογιάρους; 

Ștefan Petrescu, Ερευνητής 

Μάρτιος, 2021 

328 329

Ολτένια 

330 331

ΜΟΝΗ ΧΟΡΕΖΟΥ(ιδρ.1690) 

Η Μονή Χορέζου, είναι αφιερωμένη στους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη και ιδρύθηκε το 1690, από τον Πρίγκιπα 

Κωνσταντίνο Μπρινκοβεάνου, ο οποίος διοικούσε τη Βλαχία από το 1688 έως το 1714. Στη Μονή βρίσκονται 

αγιογραφίες του 1694, έργα του Έλληνα αγιογράφου Κωνσταντίνου, με θέματα και από την πολιορκία της 

Κωνσταντινούπολης,όπωςκαι διάφορεςσκηνέςαπόταμοναστήριατουΑγίουΌρους. 

ΟαγιογράφοςΚωνσταντίνος,ήτανοεπικεφαλήςτηςαποκαλούμενηςκαιως«ΣχολήςΧορέζου».Τααριστουργήματα 

τηςζωγραφικήςτουθεωρούνταιτακαλύτεραδείγματατηςΜεσαιωνικήςΡουμανικήςτέχνης. Αργότεραυπογράφειτα 

έργατουως«ΚωνσταντίνοςτηςΒλαχίας». Hεκκλησίαέχειμήκος32μέτρακαιπλάτος14καιείναιακριβέςαντίγραφο 

αυτής του Ηγεμονικής Αυλής του Άρτζες. Κατά το 17ο αιώνα η Μονή στέγαζε σχολές γλυπτικής και ζωγραφικής. 

Επιθυμία του κτήτορα, Ηγεμόνα Κωνσταντίνου Μπρινκοβεάνου, ήταν να ταφεί εδώ, αλλά αποκεφαλίστηκε στην 

Κωνσταντινούπολη και το σώμα του δεν επέστρεψε ποτέ στη Ρουμανία. Η Μονή Χορέζου έχει ανακηρυχθεί μνημείο 

παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς από την UNESCO. Θεωρείται χαρακτηριστικό δείγμα του ρυθμού 

Μπρινκοβενέσκ,πουείναιγνωστόςγιατηνδιακόσμηση,τιςεξαιρετικέςτοιχογραφίεςκαιτααφιερωματικάπορτραίτα. 

332 333

Μονή Χορέζου. Τοιχογραφίες με τα πορτραίτα της οικογένειας του Κωνσταντίνου Μπρινκοβεάνου, κτηρόρων της Μονής. 

Απεικονίζονται στον πρόναο, όπως συνηθιζόταν στη Βλαχία, ο Κωνστανίνος Μπρινκοβεάνου και οι τέσσεροι υιοί του 

Κωνσταντίνος,Στέφανος,ΡάδουκαιΜατθαίοςκαιηΔόμναΜαρίκα. ΟΗγεμόναςκαιησυζυγόςτουσηκώνουντοαρτοφόριο 

τηςεκκλησίας. Ταπορτραίταφαίνεταιναήτανφτιαγμένακοιτάζονταςταζωντανάμοντέλα. Μεταξύτωνπαιδιώνπριγκίπων, 

ξεχωρίζειοΡάδουμεέναανοιχτόβιβλίοσταχέριατουκαιμεμίαεπίκλησηπροςτηΠαναγία,γραμμένησταελληνικά. 

334 335

336 ΜονήΧορέζου,εσωτερικήεικονογράφηση.ΟβυζαντινολόγοςCharlesDiehl θεωρείτομοναστήριΧορέζου 

«πιθανόντοομορφότερομνημείοτηςΡουμανίας»καιχαρακτηρίζειτιςαγιογραφίες«ωςτιςπιοαξιόλογεςπου 

παρείχεηρουμανικήτέχνηκαιπουταυτόχρονα,δείχνουντηδιαδοχήτηςβυζαντινήςμετηνρουμανικήτέχνη, 

δείχνουντηνεξαιρετικήλάμψηστηνοποίαέδωσεστιςτέχνες,ηηγεσίατουConstantinBrâncoveanu». 

337

338 ΜονήΧορέζου.Εξωτερικέςτοιχογραφίες. Κάτωδεξιά,απεικόνησηαπόταΜοναστήριατουΑγίουΌρους 

ΜονήΧορέζου,εξωτερικέςτοιχογραφίες 

339

ΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ 

ΤΟΠΕΡΑΣΜΑΣΤΗΝ ΑΥΣΤΡΙΑ 

340 341

342 ΠΟΡΕΙΑΥΨΗΛΑΝΤΗ ΠΡΟΣΤΗΝΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ(τότεεδάφητηςΑυστριακήςΑυτοκρατορίας) 

Το πέρασμαTurnuRosu-Γκραβούρεςεποχής 

343

Τρανσυλβανία -Μπιερτάν. ΧωριόΣαξόνωνεποίκων(15ουαιώνα) 

344 345

Τρανσυλβανία-Μπιερτάν. ΧωριόΣαξόνωνεποίκων,Eυαγγελικήεκκλησίατου1402 

346 347

ΧωριόΒίσκρι-χρονολογείταιαπότον13οαιώνα,ότανοιΣάξονεςέποικοιεγκαταστάθηκανστηνπεριοχήτηςΤρανσυλβανίας 

348 349

350 Τρανσυλβανία,χωριόΣαξόνωνεποίκωνΜάλανκραβ(14ουαιώνα) 

351

ΒΔΤρανσυλβανία,Μαραμούρες.Είσοδοςμεσύμβολαπουπροφυλάσουναποτοκακό,όπωςτοσχοινίπουσυμβολίζειστονσύνδεσμομεταξύουρανούκαιγης. 

352 353

ΒΔ Τρανσυλβανία. Επαρχία Μαραμούρες. Οι ξύλινες εκκλησίες χτίστηκαν τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Είναι κατασκευασμένες 

από κορμούς δέντρων και το εσωτερικό τους είναι ζωγραφισμένο συνήθως με σκηνές της Βίβλου, με την 

τεχνοτροπίατουναϊφ. Απότο1999αποτελούνμέροςτηςΠαγκόσμιαςΚληρονομιάςτηςUNESCO. 

354 355

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣΤΗΜΟΛΔΑΒΙΑ 

ΟΙΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣΜΑΧΕΣΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ 

ΣΚΟΥΛΕΝΙ, ΜΟΝΕΣΝΕΑΜΤΣ&ΣΕΚΚΟΥ

MOΛΔΑΒΙΑ, ΣΚΟΥΛΕΝΙ,17ΙΟΥΝΙΟΥ1821 

Ηευγενής,ύστατηάμυνατωνΕλλήνων 

ΗΜΑΧΗΣΤΟΣΚΟΥΛΕΝΙ 

Η Μάχη στο Σκουλένι ήταν μια από τις τελευταίες μάχες 

των Ελλήνων επαναστατών στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες 

κατά των στρατευμάτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. 

Έλαβε χώρα στη Μολδαβία στις 17 Ιουνίου του 1821, δέκα 

ημέρες μετά την Μάχη του Δραγατσανίου, και κατέληξε με 

νίκη των Οθωμανών. 

ΤΟΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΣΜΑΧΗΣ 

Οι Τούρκοι μπήκαν στο Ιάσιο στις 13 Ιουνίου του 1821. Ο 

απόστρατος συνταγματάρχης του ρωσικού στρατού 

Καντακουζηνός επισκεύασε ένα παλιό ρωσικό οχύρωμα πάνω 

στον Προύθο, κοντά στο Σκουλένι. Ο Καντακουζηνός έστειλε 

σήμα στα υπολείμματα των στρατευμάτων να προστρέξουν 

να το υπερασπίσουν, αλλά ο ίδιος δεν βρισκόταν πια σ' αυτό. 

Προτίμησε να διαβεί τον Προύθο και να βρει καταφύγιο στην 

ρωσική Βεσσαραβία. 

Όπως γράφει ο Διονύσιος Κόκκινος, οι επικεφαλής της 

ελληνικής δύναμης των 400 μαχητών «αφού οχύρωσαν το 

Σκουλένι, με τούς ολίγους πού τούς απόμειναν, έπειτα 

κοινώνησαν των Αχράντων μυστηρίων καί έφαγαν αντί 

άρτου αντίδωρον, μεταξύ τους ακούσθηκαν να λένε: "Αυτή 

είναι η στερνή μας τροφή". Αρχηγός όλων των Ελλήνων 

ορίστηκε ο Αθανάσιος Καρπενησιώτης. 

Η σύγκρουση έγινε στις 17 Ιουνίου 1821, μπροστά στα μάτια 

των ρωσικών συνταγμάτων του στρατηγού Ζαμπανιώφ 

παρατεταγμένων στην απέναντι όχθη, και Ελλήνων και 

Μολδαβών προσφύγων από το Ιάσιο. Τους επιτέθηκε πρώτος 

ο Κεχαγιάμπεης με 2.000 πεζούς, 4.000 ιππείς και έξι κανόνια. 

Λίγες εκατοντάδες Ελλήνων επαναστατών πολέμησαν εναντίον 

8.000 Τούρκων, από τους οποίους οι 4.000 ήταν ιππείς. 

Οι συνολικές απώλειες της Μάχης στο Σκουλένι υπολογίζονται 

για μεν τους Έλληνες σε 300 νεκρούς και 50 

τραυματίες, για δε τους Τούρκους σε 1.600 νεκρούς και 200 

τραυματίες. 

Ο Απόστολος Σταύρακας με 100 Κρητικούς και Ηπειρώτες, 

εξόντωσε την τουρκική εμπροσθοφυλακή. Ταυτόχρονα το 

ελληνικό πυροβολικό έβαλε με μεγάλη επιτυχία. Οι Τούρκοι 

οπισθοδρόμησαν. 

Οι τουρκικές επιθέσεις επαναλαμβάνονταν επί 8 ώρες. Οι 400 

Έλληνες όλο και λιγόστευαν. Ανάμεσα στους λίγους που 

μάχονταν ακόμη έμεινε να πολεμάει ο Αθανάσιος Καρπενησιώτης, 

"ό ανήρ ούτος τού μεγάλου χαρακτήρος και της 

ηρωικής καρδιάς". 

Όταν ο γενναίος καπετάνιος έριξε και τις τελευταίες βολές 

εναντίον των Τούρκων, πέταξε τα δύο πιστόλια του στο ποτάμι 

και κραδαίνοντας το σπαθί του όρμησε εναντίον των Τούρκων 

και έπεσε νεκρός. Όλοι οι υπερασπιστές του Σκουλενίου 

σκοτώθηκαν, μόνον λίγοι τραυματισμένοι σώθηκαν αφού 

μεταφέρθηκαν στην απέναντι όχθη. Όπως γράφει ο Κόκκινος 

στην Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως: 

«Η μάχη αυτή δεν έχει ανάλογη εις τας σελίδας του Αγώνος 

ως προς την εκδήλωσιν ομαδικής ανδρείας και ηρωικής 

αντιμετωπίσεως βεβαίου θανάτου, παρά μόνον την μάχην 

του Αθανάσιου Διάκου εις την γέφυρα της Αλαμάνας και του 

Παπαφλέσσα εις το Μανιάκι». 

Αναφέρεται ως αξιοσημείωτη η παρουσία στην μάχη του 

ιερωμένου Λουκά (κατά κόσμον Λεοντιάδη, από την Αθήνα), 

ηγουμένου δύο μικρών μαναστηριών της Ρουμανίας που ήταν 

μετόχια της Μονής Εσφιγμένου. Ο Λουκάς ήταν γνώστης του 

μυστικού της Φιλικής Εταιρείας και υποστήριξε ηθικά και 

υλικά τον Υψηλάντη. Στην μάχη του Σκουλενίου εμψύχωνε 

τους μαχητές και πριν από την μάχη τέλεσε την ιδιότυπη θεία 

κοινωνία που προαναφέρεται. 

Μετά την μάχη διευκόλυνε 58 μαχητές να διαβούν τον Προύθο 

και να καταφύγουν σε ρωσικό έδαφος. Αργότερα ο ίδιος 

βοηθούσε Έλληνες πρόσφυγες από τη Ρωσία να περνούν στην 

Ελλάδα με εφόδια. Σε έγγραφο της 20 Ιουνίου που υπογράφεται 

και από τον Λουκά, πιστοποιούνται όλες οι ανδραγαθίες 

του Καρπενησιώτη στο Σκουλένι. 

358 359

Σκουλένι 

360 361

ΜΟΛΔΑΒΙΑ,ΕΠΑΡΧΙΑΝΕΑΜΤΣ 

ΟΙΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣΜΑΧΕΣΤΩΝΕΛΛΗΝΩΝ 

Αύγουστος&Σεπτέμβριος1821 

ΜΟΝΗΝΕΑΜΤΣ(ιδρ.1457) 

ΜΟΝΗΣΕΚΚΟΥ(ιδρ.1602) 

ΤέλοςΑυγούστου1821. ΟΓιωργάκηςΟλύμπιοςκαιο ΙωάννηςΦαρμάκηςαποφασίζουννακατέβουνστονκάμπομετάαπό 

Κτίσθηκε από τον άρχοντα της Μολδαβίας Νέστορα Ουρέκι το 1602, με την ιδιαίτερη, χαρακτηριστική αρχιτεκτονική της 

μάχεςσταβουνάτηςΜολδαβίας. Πολλοίαγωνιστέςτουςεγκαταλείπουν. Οιδύοοπλαρχηγοίπαραμένουνμεπερίπου350 

εποχής. Έξω απο το Καθολικό και δεξιά βρίσκεται ο τάφος του Μητροπολίτη της Μολδαβίας Βαρλαάμ, ο οποίος υπήρξε 

άνδρες,στηΜονήΝεάμτςκαιαργότερακατευθύνονταιστηΜονήΣέκκου. 

προστάτηςτηςΟρθοδοξίας.Hεκκλησίαείναιαφιερωμένηστον΄ΑγιοΙωάννητοΒαπτιστήκαιέχειισχυράτείχημεαμυντικούς 

γωνιακούς πύργους που επισκευάστηκαν την εποχή του Ηγεμόνα Βασίλε Λούπου. Τα κτίρια των μοναχών επισκευάστηκαν 

Από τα πιό ξακουστά μοναστήρια της Ρουμανίας η Μονή Νεάμτς, αποτέλεσε, απο την ίδρυσή της μέχρι σήμερα, το 

μετάτηνκαταστροφήτου1821. 

μεγαλύτερομοναστικό,πολιτιστικόκαιπνευματικόκέντρο.Το1210ήτανεδώένασημαντικόκάστρο. ΗΜονήείναιέργο 

τουΗγεμόναΠέτρουΜουσάττουΑ’το1457.Τοέργοτωνμεταφράσεωνκαιιστορικώνσυγγραμμάτωναπότηνελληνική 

Η Μάχη της Μονής Σέκκου ήταν η τελευταία στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στις δυνάμεις της Φιλικής Εταιρείας και τα 

γλώσσα στη ρουμανική, έγινε εδώ. Μέχρι σήμερα διατηρείται υπερσύγχρονο τυπογραφείο, που αρχικά δημιουργήθηκε 

στρατεύματατηςΟθωμανικήςΑυτοκρατορίας,στοευρύτεραπλαίσιοτηςΕλληνικήςΕπανάστασηςτου1821.ΕδώοΓιωργάκης 

από τον Μητροπολίτη Βενιαμίν Κωστάκη. Η εκκλησία της Αναλήψεως οικοδομήθηκε στα τέλη του 15ου αιώνα από τον 

Ολύμπιος και οι συναγωνιστές του ανατινάχτηκαν προκειμένου να μη παραδοθούν τους Τούρκους. Όταν ο πρόξενος του 

Ηγεμόνα Στέφανο το Μέγα. Η θαυματουργή εικόνα της Βρεφοκρατούσας είναι δώρο του βυζαντινού αυτοκράτορα 

ΙασίουπρόσφερεστονΟλύμπιοτηβοήθειάτουγιαναδιαφύγεισερωσικόέδαφοςαυτόςαπάντησε"Πήραταόπλαγιαναχύσω 

ΜανουήλΠαλαιολόγουστονπρώτοΜητροπολίτηΜολδαβίαςΙωσήφΜουσάτ,οοποίοςμετηνσειράτουτηνχάρισεστην 

τοαίματωνεχθρώντηςπατρίδαςκαιόχιγιανασώσωτονεαυτόμου.Ηευκαιρίαείναιπολύευνοϊκήγιανατηχάσω”. 

Μονή Νεάμτς, το 1415, επί της ηγεμονίας του Αλέξανδρου του Καλού (1400-1432). Την εποχή της ακμής του είχε δύο 

εκκλησίες,10Πύργους και600μοναχούς. 

362 363

Αύγουστος1821 

ΜΟΝΗΝΕΑΜΤΣ(ιδρ.1457)

ΜονήΝεάμτς,ηΕκκλησία,οπροαύλιοςχώροςκαιτακτίρια 

366 367

ΗεκκλησίατηςΑναλήψεωςτηςΜονήςΝεάμτς(1457)

ΜονήΝεάμτς(1457)ΗεκκλησίατηςΑναλήψεως-εσωτερικό 

370 371

ΜονήΝεάμτς

ΜονήΝεάμτς,προαύλιοςχώρος 

374 375

Μολδαβία,επαρχίαΝεάμτς

ΗτελευταίαμάχητωνΕλλήνων-Σεπτέμβριος1821 

ΜΟΝΗΣΕΚΚΟΥ(ιδρ.1602) 

378 379

ΗΜΑΧΗΤΗΣΜΟΝΗΣΣΕΚΚΟΥ 

Η Μάχη της Μονής Σέκκου ήταν η τελευταία 

στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στις δυνάμεις 

της Φιλικής Εταιρίας και τα στρατεύματα της 

Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στο ευρύτερα πλαίσιο 

της Ελληνικής επανάστασης του 1821. Έλαβε χώρα 

τον Σεπτέμβριο του 1821, στη Μονή Σέκκου, στην 

Μολδαβία, στην περιοχή της σημερινής επαρχίας 

Νεάμτς. 

ΤΟΤΕΛΟΣΤΟΥΑΓΩΝΑΣΤΗΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ 

Μετά την αποτυχία της επανάστασης στην Βλαχία, ο 

Γεωργάκης Ολύμπιος συνόδευσε τον Υψηλάντη μέχρι 

τα Αυστριακά σύνορα, τα οποία ο Υψηλάντης πέρασε 

στις 8 Ιουνίου του 1821. “Επαναστάται πλέον καί ουχί 

επανάστασις υπήρχον μετά τας μάχας του Δραγασανίου 

καί του Σκουλενίου”. 

Ο Γεωργάκης Ολύμπιος, έχοντας σημαντική δύναμη 

μαζί του, πήρε τον δρόμο για το Κίμπουλουγκ στην 

ορεινή Βλαχία, όπου βρισκόταν η έγκυος Σερβίδα 

γυναίκα του Στάνα μαζί με και τα δύο ανήλικα παιδιά 

του, τους οποίους αποχαιρέτησε, για τελευταία φορά. 

Από το Κίμπουλουγκ ο Ολύμπιος με τους άνδρες του 

προχώρησε στο μοναστήρι Κούρτεα ντε Άρτζες, όπου 

είχε ταμπουρωθεί ο Ιωάννης Φαρμάκης με τους 

δικούς του. Οι δυο οπλαρχηγοί ένωσαν τις δυνάμεις 

τους και αφού έκριναν πως κάθε αντίσταση στη Βλαχία 

ήταν πια μάταιη, αποφάσισαν, περνώντας από τα 

Καρπάθια, να μπούν στη Μολδαβία, να περάσουν στη 

ρώσικη Βεσσαραβία και να βουν τρόπο να κατέβουν 

στην Ελλάδα 

Ξεκίνησαν έχοντας μαζί τους 800 αγωνιστές, αλλά στον 

δρόμο ο Ολύμπιος αρρώστησε και τον κουβαλούσαν 

σε ξυλοκρέβατο. Στη Μολδαβία συναντήθηκαν με τον 

Σέρβο στρατηγό Βλάντεν που κατευθυνόταν στην 

Σερβία και έμαθαν τα θλιβερά νέα για την Μάχη στο 

Σκουλένι. Στο τέλος Αυγούστου ο Ολύμπιος ανάρρωσε και 

μη θέλοντας να παραμείνει τον χειμώνα στην ορεινή 

περιοχή, αποφάσισε να κατεβεί στα πεδινά. Η κίνηση αυτή 

είχε ως συνέπεια να τον εγκαταλείψουν πολλοί σύντροφοί 

του, κυριευμένοι από τον φόβο και την απελπισία. 

Έτσι, ο Γεωργάκης Ολύμπιος και ο Ιωάννης Φαρμάκης, με 

350 συνολικά άνδρες, το τελευταίο πια συγκροτημένο 

στρατιωτικό σώμα από την επανάσταση στην Μολδοβλαχία, 

έφτασαν στη Μονή Νεάμτς. ‘Οταν πλησίασε ο 

τουρκικός στρατός έφυγαν από εκεί, στις 8 Σεπτεμβρίου, 

για τη Μονή Σέκκου, που βρισκόταν σε απόσταση 24 ωρών 

από το Ιάσιο, σε ισχυρή θέση, σε στενή κοιλάδα, με καλή 

οχύρωση και περιτριγυρισμένη από δασωμένα βουνά. 

Στην αρχή, ο Σελήχ πασάς έστειλε εναντίον τους 300 

ιππείς, οι οποίοι όμως έπεσαν σε ενέδρα τμήματος ανδρών 

του Φαρμάκη, με αποτέλεσμα τον θάνατο 200 Τούρκων και 

την σύλληψη τριών αιχμαλώτων. Από αυτούς τους 

αιχμαλώτους οι Έλληνες έμαθαν πως μεγάλη εχθρική 

δύναμη πλησίαζε στην Μονή, πράγμα που τους έβαλε σε 

σκέψεις να την εγκαταλείψουν. 

Από τους αρχηγούς, ο Γεωργάκης Ολύμπιος ήταν υπέρ της 

διάσχισης της Μολδαβίας με κατεύθυνση τη Βεσσαραβία. 

Ο Φαρμάκης και ο Σέρβος Βλάντεν θεωρούσαν πως εκείνο 

το σχέδιο ήταν αδύνατο να υλοποιηθεί λόγω του μεγάλου 

αριθμού Τούρκων στρατιωτών στην περιοχή. Αντ' αυτού 

πρότειναν τη διαφυγή στην Αυστρία, της οποίας τα σύνορα 

ήταν κοντά. Ωστόσο ο Ολύμπιος δεν δεχόταν να τους 

ακολουθήσει καθώς πίστευε ότι οι Αυστριακοί θα τους 

συνελάμβαναν. Τελικά, από αίσθημα αλληλεγγύης, παρέμειναν 

όλοι στην Μονή. 

Κατά τον Φιλήμονα, ο Γεωργάκης Ολύμπιος σκέφτηκε 

επίσης το ενδεχόμενο να επιστρέψουν στα ορεινά της 

Μολδαβίας, ωστόσο φαίνεται πως επηρεάστηκε και από 

επιστολή του επισκόπου του Ρόμανο, που τον καλούσε να 

υπερασπιστεί την Μονή και τους θησαυρούς της από την 

καταστροφική μανία των Τούρκων. 

Το σχέδιο των επαναστατών ήταν να αμυνθούν στην 

είσοδο της στενής κοιλάδας όπου βρισκόταν η Μονή, 

χωρίς να γνωρίζουν ότι υπήρχαν μονοπάτια στα γύρω 

βουνά τα οποία οδηγούσαν στο εσωτερικό της. Στις 8 

Σεπτεμβρίου του 1821, το κύριο εχθρικό σώμα άρχισε να 

κατεβαίνει προς την Μονή μέσω των μονοπατιών, 

έχοντας ντόπιους οδηγούς. Για να μπορέσει να τους αντιμετωπίσει, 

ο Ολύμπιος έβαλε τους άνδρες του στις 

επάλξεις της Μονής, από όπου πυροβολούσαν τους 

Τούρκους, μη επιτρέποντάς τους να μπουν. 

Εν τω μεταξύ, ο Φαρμάκης με τους άντρες του, οι οποίοι 

είχαν αποκοπεί καθώς φρουρούσαν την είσοδο της 

κοιλάδας, κατάφεραν το βράδυ της 8ης Σεπτεμβρίου να 

εισέλθουν στην Μονή. Έτσι από το πρωί της 9ης 

Σεπτεμβρίου, του 1821, άρχισε η πλήρης πολιορκία της 

Μονής από τους Τούρκους, οι οποίοι διέθεταν και ένα 

κανόνι. 

Ο Τόμας Γκόρντον, στην "Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως" 

αναφέρει ότι ο Γεωργάκης Ολύμπιος, στην 

απελπιστική θέση που βρισκόταν, απηύθυνε στους 

συντρόφους του την εξής προσλαλιά: 

«Αδελφοί, εν τη κρισίμω ταύτη περιστάσει μόνον 

ένδοξον θάνατον πρέπει να ευχόμεθα (... ...) ελεύσεται 

πιθανώς ημέρα, καθ’ ην η πατρίς θέλει συλλέξει τα οστά 

μας και θέλει μεταφέρει αυτά προς ενταφιασμόν εις την 

κλασικήν γην των προγόνων μας.». 

Κατά τον Μαξίμ Ρεμπό, ο Αυστριακός πρόξενος του 

Ιασίου πρόσφερε στον Ολύμπιο τη βοήθειά του για να 

διαφύγει σε ρωσικό έδαφος αλλά αυτός απάντησε, 

"Πήρα τα όπλα για να χύσω το αίμα των εχθρών της 

πατρίδας και όχι για να σώσω τον εαυτό μου. Η 

ευκαιρία είναι πολύ ευνοϊκή για να τη χάσω." 

Ο Γεωργάκης Ολύμπιος κλείστηκε με επτά ή έντεκα 

πιστούς συμπολεμιστές του στο κωδωνοστάσιο της μονής, 

ενώ ο Φαρμάκης με τους υπόλοιπους άντρες υπεράσπιζε 

τις άλλες θέσεις. 

Σε εκείνη τη φάση της μάχης συνέβη το πιο ένδοξο 

επεισόδιο της επανάστασης στη Μολδοβλαχία: κάποια 

στιγμή, ξέσπασε πυρκαϊά στο κωδωνοστάσιο και ο 

Ολύμπιος κινδύνευσε να αιχμαλωτιστεί, κάτω από 

συνθήκες που παραμένουν αδιευκρίνιστες. Αρνούμενος 

να συνδιαλλαγεί με τους Τούρκους, ζήτησε από τους 

συντρόφους του να φύγουν από το κωδωνοστάσιο, όσοι 

ήθελαν να γλυτώσουν. Αλλά κανένας δεν έφυγε. Τότε 

πυροβόλησε ένα βαρέλι με πυρίτιδα και ανατίναξε το 

κωδωνοστάσιο, συμπαρασύροντας έτσι στον θάνατο και 

πολλούς Τούρκους που βρέθηκαν εκεί κοντά. 

Η πολιορκία συνεχίστηκε με λυσσώδη άμυνα από τον 

Φαρμάκη και τους άντρες του, μέχρι τις 22 Σεπτεμβρίου, 

προκαλώντας μεγάλες απώλειες στους Τούρκους οι οποίοι 

είχαν φέρει κι άλλες δυνάμεις, καθώς και 4 κανόνια. Όμως 

οι στρατιώτες του είχαν φτάσει στα όρια της εξάντλησης, 

χωρίς τρόφιμα, με ελάχιστα πυρομαχικά και όντας οι 

περισσότεροι τραυματίες όπως και ο ίδιος ο Φαρμάκης. 

Έτσι, πειθόμενος από τις εγγυήσεις του Βολφ, ότι οι 

Τούρκοι θα σεβαστούν την αμνηστία και θα τους αφήσουν 

να φύγουν, παραδόθηκε μαζί με τους υπόλοιπους 

αγωνιστές, στις 23 Σεπτεμβρίου, εκτός από 33 άντρες οι 

οποίοι και διέφυγαν μέσα στη νύχτα. 

Οι Τούρκοι δεν σεβάστηκαν την συμφωνία και εκτέλεσαν 

αμέσως τους επαναστάτες, αφού όμως πρώτα εκείνοι, 

άοπλοι, πάλεψαν με τα χέρια τους και κατάφεραν να 

στραγγαλίσουν 40 Τούρκους. 

Οι αξιωματικοί μεταφέρθηκαν στη Σιλίστρια και αποκεφαλίστηκαν 

μετά από βασανιστήρια, όπως επίσης και ο 

Φαρμάκης, τον οποίο οι Τούρκοι είχαν μεταφέρει στην 

Κωνσταντινούπολη. 

380 381

ΤοκαμπαναριόπουανατινάχτηκεοΓιωργάκηςΟλύμπιοςμετουςσυναγωνιστέςτου. 

382 383

ΗεκκλησίατηςΜονήςΣέκκουείναιαφιερωμένηστονΆγιοΙωάννητοΒαπτιστή.Ήταναπόταπλουσιότεραμοναστήρια 

σεεκκλησιαστικάκειμήλια.Ένααπόταιστορικάκειμήλιαπουδιασώθηκαν,χάρηστηθυσίατουΓεωργάκηΟλύμπιου,είναι 

οχρυσοκέντητοςεπιτάφιοςοοποίοςφιλοτεχνήθηκεαπόταχέριατηςμοναχήςΦιλοθέηςστηνΚωνσταντινούπολητο1608. 

Μονή Σέκκου. Οπροαύλιοςχώρος,ηΕκκλησίακαιτακελιάτωνμοναχών 

384 385

ΜονήΣέκκου,εσωτερικό τηςΕκκλησίαςπουείναι αφιερωμένηστονΙωάννητονΒαπτιστή 

386 387

ΜΟΝΗΣΕΚΚΟΥ-ΟΤΑΦΟΣΤΟΥΓΙΩΡΓΑΚΗΟΛΥΜΠΙΟΥ 

«ΑνδρείοιΈλληνες! 

Όλοιμας,ευγενείς,αδελφοί,υποκύψαμεσεμιατρομερήμοίρα.Από 

τουςομόδοξουςγείτονέςμαςεκείνοιπουμαςυποσχέθηκανβοήθεια, 

μαςεγκατέλειψαν,οιάλλοιμεσυκοφαντίεςεχαρακτήρισανσαν 

έγκληματουςαιματηρούςαγώνεςμαςγιατηθρησκείαμαςκαιτην 

ύπαρξήμας.Ψηλάτοκεφάλιαδέλφια.Δείξτεπωςείστεαντάξιοιτων 

προγόνωνσας.Εσώσαμενεντούτοιςτηντιμήνμας.ΗΕυρώπη 

εγνώρισετουςγυιούςτηςΕλλάδας.Ηβοήθειαπουυποσχέθηκεη 

Ρωσίαέρχεταιπολύαργάγιαμας...Αςπεθάνωμεκοιτάζονταςάφοβα 

τονθάνατοσταμάτια.» 

ΤομνημείοκαιοτάφοςτουΓιωργάκηΟλύμπιουστηΜονήΣέκκου 

388 389

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΡΟΥΜΑΝΙΚΟ ΧΩΡΟ 

ΤΡΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣΠΟΛΛΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ 

ΤΟΜΠΡΑΣΟΒΣΤΗΝΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ& 

ΗΒΡΑΙΛΑ&ΤΟΓΑΛΑΤΣΙΣΤΟΔΟΥΝΑΒΗ

ΟΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ 

ΣΤΟΝΡΟΥΜΑΝΙΚΟΧΩΡΟ 

Στο έδαφος της σημερινής Ρουμανίας εξελίχθηκε, από την αυγή 

της Αρχαιότητας μέχρι την σύγχρονη εποχή, αυτό που μπορούμε 

να αποκαλέσουμε μια δεύτερη ‘’Magna Graecia”. 

Την ιστορία των Ρουμάνων και την ιστορία των Ελλήνων δεν 

μπορεί να τις μελετήσει κανείς ανεξάρτητα τη μια από την άλλη, 

επειδή, απ’ όλους τους λαούς της Νότιο-Ανατολικής Ευρώπης, 

οι Ρουμάνοι και οι Έλληνες έχουν διατηρήσει τις πιο στενές, 

μακροχρόνιες, καρποφόρες και για τις δυο πλευρές, σχέσεις. 

Στο έδαφος της σημερινής Ρουμανίας η ελληνική διασπορά 

έγραψε ένα από τα πιο λαμπρά της κεφάλαια. Από την ίδρυση, 

τον 7 ο -6 ο αιώνα προ Χριστού, των πρώτων ελληνικών αποικιών 

στη ρουμανική ακτή της Μαύρης Θάλασσας μέχρι σήμερα, οι 

σχέσεις των δυο λαών ήταν συνεχείς, δεν διακόπηκαν σχεδόν 

ποτέ. Το μεγαλύτερο λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας, η Κωνστάντσα, 

ήταν στην αρχαιότητα η περίφημη πόλη Τόμις, που 

ιδρύθηκε πριν από 2500 χρόνια από Έλληνες της Μιλήτου. 

Με την άνοδο της Κωνσταντινούπολης στη σκηνή της ιστορίας, ο 

βυζαντινός πολιτισμός αντανακλάται, επί μια ολόκληρη χιλιετία, 

βόρεια του Δούναβη. Άνθρωποι – έμποροι, αγρότες, κληρικοί, 

λόγιοι, αρχιτέκτονες, οικοδόμοι - αγαθά, έθιμα και ιδέες, νομικοί 

κώδικες, εκκλησιαστική τέχνη, όλα, κυκλοφορούν ανεμπόδιστα 

σ’ αυτά τα μέρη. Η σφραγίδα του βυζαντινού πολιτισμού, πιο 

φανερή κυρίως στη Βλαχία και τη Μολδαβία, βρίσκεται παντού: 

στην Εκκλησία (οι Ρούμανοι παρέμειναν ορθόδοξοι μέχρι 

σήμερα), τους κρατικούς θεσμούς, το δίκαιο, τον πολιτισμό. Οι 

Έλληνες και οι Ρουμάνοι βρίσκονται μαζί, αλληλέγγυοι, πάνω 

από μια χιλιετία, στον πνευματικό κόσμο της Ορθοδοξίας. 

Μετά το 1453, η έξοδος των Ελλήνων προς τις ρουμανικές χώρες, 

μαζί με όλη τους την πνευματική κληρονομιά, συμβάλλει στη 

δημιουργία ενός αληθινού ‘’Βυζαντίου μετά το Βυζάντιο’’, για 

να χρησιμοποιήσουμε την εύγλωττη έκφραση του μεγαλύτερου 

Ρουμάνου ιστορικού, Nicolae Iorga. Η αλήθεια είναι ότι στις 

Ρουμανικές Χώρες ο έλεγχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας 

δεν ήταν τόσο αυστηρός όπως στα υπόλοιπα Βαλκάνια, όπου η 

κυριαρχία της Πύλης ήταν απόλυτη. Η ελληνική γλώσσα, lingua 

franca κατά την Αρχαιότητα, έγινε, από τον 15 ο αιώνα μέχρι το 

κατώφλι της σύγχρονης εποχής, η γλώσσα του εμπορίου και του 

πολιτισμού. Η δε νέα ελληνική, γίνεται, από τον 17 ο αιώνα, η 

γλώσσα του σχολείου και των επιστημών, και αποτελεί, για πολλά 

χρόνια, όχημα για τη διείσδυση του δυτικού πολιτισμού στη 

Νοτιανατολική Ευρώπη. Το εκκλησιαστικό περιβάλλον ήταν ένας 

από τους κύριους τομείς διείσδυσης των Ελλήνων στην εσωτερική 

ζωή και τον πολιτισμό της μεσαιωνικής ρουμανικής κοινωνίας, 

αρχίζοντας από τον 16 ο αιώνα. Η πρώτη ελληνική έκδοση της 

Βίβλου τυπώνεται το 1687, στη Βενετία. 

Οι Έλληνες είναι παρόντες παντού και διακρίνονται σε όλους τους 

τομείς της οικονομικής, κοινωνικής και πνευματικής ζωής των 

Ρουμάνων. Χαρακτηριστικές για το εμπόριο των Ελλήνων στο 

ρουμανικό χώρο είναι οι ελληνικές εμπορικές κομπανίες του 

Brașov και Sibiu, που είχαν στα χέρια τους, επί δύο αιώνες, το 

διαμετακομιστικό εμπόριο μεταξύ Ανατολής και Δύσης. 

Πριν αρχίσουν να ελέγχουν, τον 18 ο αιώνα, επί Φαναριωτών, την 

πολιτική ζωή των Ρουμανικών Πριγκιπάτων, γνωστές ελληνικές 

οικογένειες είχαν ήδη από τον 16 ο -17 ο αιώνα ριζώσει στη 

ρουμανική γη και αφομοιωθεί από τη ρουμανική κοινωνία, όπως 

αναφέρουν χρονογράφοι της εποχής. Ονόματα όπως Καταρτζής, 

Γκίκας, Στούρτζας, Μουρούζης, Mαυροκορδάτος, Καντακουζηνός, 

Υψηλάντης, γίνονται πολύ γνωστά στην πολιτική σκηνή και 

μέλη των οικογενειών τους καταλαμβάνοντας υψηλά κρατικά 

αξιώματα συμβάλλουν στην ευημερία των κοινοτήτων όπου ζουν. 

Παράλληλα, καθηγητές, φιλόσοφοι, γιατροί, νομικοί, λόγιοι, 

κληρικοί, καλλιτέχνες που έρχονται απ’ όλο τον ελληνικό χώρο, 

βρίσκουν στη ρουμανική γη τη δεύτερη πατρίδα τους. Πουθενά 

στην Ευρώπη, από τον 16 ο έως και τον 18 ο αιώνα, η ελληνική 

διασπορά δε βρήκε πιο προστατευμένο και καρποφόρο καταφύγιο 

για να συνεχίσει τη ζωή της. Εδώ οι Έλληνες αφιερώνονται στα 

ιδανικά για την ανάταση του γένους και την κατάκτηση της 

ελευθερίας. Η συμβολή τους στην αναμόρφωση των κοινωνικόπολιτικών 

δομών και των νοοτροπιών της ρουμανικής κοινωνίας 

όπου ζούσαν είναι σήμερα ομόφωνα αναγνωρισμένη. 

Η άνθιση και η ακμή του Ελληνισμού στις Ρουμανικές Χώρες 

σημειώνεται κατά την φαναριώτικη εποχή (1711/1716 – 1821). 

Εκτός από καλοί διαχειριστές, αρκετοί από τους 31 Φαναριώτες 

ηγεμόνες είναι και οι ίδιοι λόγιοι ή άνθρωποι που αγαπάνε τον 

πολιτισμό. Ο πρώτος Φαναριώτης ηγεμόνας στα Πριγκιπάτα, ο Νικόλαος 

Μαυροκορδάτος, λόγιος του πρώιμου Διαφωτισμού, δημιούργησε στο 

Βουκουρέστι τη μεγαλύτερη βιβλιοθήκη στα νοτιοανατολικά της 

Ευρώπης. Ο κύκλος λογίων που υπήρχε στο Βουκουρέστι γύρω από τον 

Δημήτρη Καταρτζή, ‘’Μαικήνα των λογίων της Βλαχίας’’ ή ‘’Πατριάρχη 

των λογίων’’, όπως τον αποκαλούσαν οι σύγχρονοί του, είναι 

καθοριστικός για το πνευματικό κλίμα της εποχής. Οι ρουμανικές χώρες 

έγιναν εστία του ελληνικού Διαφωτισμού. 

Την εκπαίδευση στα ελληνικά εκπροσωπούν οι περίφημες Ηγεμονικές 

Ακαδημίες του Βουκουρεστίου και Ιασίου (που ιδρύθηκαν το 1684 και 

1707 αντίστοιχα) και ήταν αληθινά πανεπιστήμια της Ανατολής. Από τις 

έδρες τους πέρασε, επί ενάμιση αιώνα (έως δηλαδή το 1821), σχεδόν 

όλη η ελίτ των Ελλήνων διανοουμένων της εποχής. Στην Ακαδημία του 

Βουκουρεστίου, που φιλοδοξούσε να αναβιώσει το ‘’Λύκειον’’ του 

Αριστοτέλη, ο αριθμός των μαθητών το 1816, όταν διευθυντής ήταν ο 

Ηπειρώτης Νεόφυτος Δούκας, έφθανε τους 400. 

Στη γη της Ρουμανίας γράφτηκε μια λαμπρή – και ταυτόχρονα τραγική – 

σελίδα της Ελληνικής Επανάστασης. Από το Ιάσιο ξεκινάνε ο Αλέξανδρος 

Υψηλάντης και η Φιλική Εταιρεία τον αγώνα για την Ελευθερία. 

Από το δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα ως τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, 

ο Ελληνισμός μπαίνει σε νέα εποχή. Στις πόλεις-λιμάνια (μερικές 

γίνονται porto-franco το 1837) αλλά και σε άλλα κέντρα ανθίζουν ισχυρές 

ελληνικές κοινότητες (Κωνστάντσα, Βραΐλα, Γαλάτσι, Σουλινά) κυρίως 

μετά το 1860, όταν αποκτούν υπόσταση νομικού προσώπου. ‘’Λεωφόρος 

του βυζαντινού στόλου’’, ο Δούναβης, γίνεται, τον 19 ο αιώνα το σύμβολο 

του Ελληνισμού στον ρουμανικό χώρο. 

Το 1940, ο αριθμός των μελών των ελληνικών κοινοτήτων ξεπερνούσε τις 

50.000. Μια δεκαετία αργότερα, οι περισσότεροι από τους Έλληνες 

αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα μέρη στα οποία είχαν ριζώσει και 

ευημερήσει. Για τη Ρουμανία ανοίγει τώρα μια ιστορική παρένθεση από 

την οποία θα βγει ύστερα από 45 χρόνια, τον Δεκέμβρη 1989. Ωστόσο, η 

συνέχεια της ελληνικής παρουσίας δεν διακόπηκε. Στα μέσα του 20 ου 

αιώνα η χώρα φιλοξενούσε περί τους 10.000 Έλληνες, από τους οποίους 

3.000 παιδιά, οδυνηρή συνέπεια του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. 

Σήμερα στη Ρουμανία ζουν περί τους 7.000 Έλληνες, οργανωμένοι σε 24 

κοινότητες που είναι διασκορπισμένες σε όλη τη χώρα. 

392 393

Καρπάθια-Μοέτσου, Τρανσυλβανία 

394 395

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ 

ΣΤΗΡΟΥΜΑΝΙΑ 

Στα μέσα του 16ου αιώνα πολλοί Έλληνες μετανάστες 

(Μακεδόνες, Θράκες, Ηπειρώτες, Πελοποννήσιοι) αναζητούν 

καλύτερη τύχη στη Ρουμανία, εγκαταλείποντας τις 

άγονες εκτάσεις της πατρίδας. Μαζί τους κουβαλούν την 

εργατικότητα, την υπομονή αλλά το πείσμα για επιτυχία. 

Στην περιοχή της Τρανσυλβανίας, στο Μπρασόβ, το Σιμπίου 

αλλά και την Οράντεα ιδρύουν εμπορικές κοινότητες, τις 

«Κομπανίες». Οι κομπανίες αυτές ήταν ένα είδος εμπορικής 

συντεχνίας, ένα επαγγελματικό σωματείο που τον πυρήνα 

του αποτελούσαν Έλληνες μετανάστες. 

Το βασικό κριτήριο για τα μέλη δεν ήταν το γένος, η εθνική 

καταγωγή ή το θρήσκευμα, αλλά η ιδιότητα του εμπόρου και 

η γνώση της ελληνικής γλώσσας. Η πρώτη Ελληνική 

Κομπανία ιδρύθηκε στο Σιμπίου στις 8 Ιουλίου του 1636 και 

αποτελεί την πρώτη εθνική συσσωμάτευση σε ολόκληρο τον 

ελληνισμό κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, καθώς και 

την παλαιότερη εμπορική κομπανία σε ολόκληρη τη Ν.Α. 

Ευρώπη. 

ΗΕΛΛΗΝΙΚΗΚΟΙΝΟΤΗΤΑΤΟΥΜΠΡΑΣΟΒ 

Το 1550, Έλληνες έμποροι και πραματευτάδες από τη 

Μακεδονία και τη Θράκη εγκαθίστανται στην οχυρωμένη 

πόλη του Μπρασόβ, έξω από τα τείχη, στη συνοικία Σκέι, 

όπου κατοικούσαν και οι Ρουμάνοι, καθώς μέσα στην πόλη 

επιτρεπόταν να ζουν μόνον Σάξονες. 

Το 1561, ο Γ. Κορτέσιος μεταφράζει την Αγία Γραφή στα 

ρουμανικά, φέρνοντας τους δυο ορθόδοξους λαούς που 

ζούσαν έξω από τα τείχη πιο κοντά. Το 1678 παίρνουν άδεια 

να ιδρύσουν τη δική τους Κομπανία. Επτά Έλληνες έμποροι, 

με μεγαλύτερο τον γουνέμπορο Παναγιώτη Χατζηνίκο, 

Ηπειρώτη από τα Γιάννενα, ανεγείρουν με δωρεές τους την 

ελληνική εκκλησία της Αγίας Τριάδος, μέσα στην πόλη (την 

πρώτη ορθόδοξη εκκλησία εντός των τειχών), καθώς και το 

Ελληνικό Νεκροταφείο, στις επιτύμβιες πλάκες του οποίου 

διαβάζεις σήμερα τα ονόματα των Ελλήνων μεταναστών, 

αλλά και τον τόπο καταγωγής τους. Ο Παναγιώτης Χατζηνίκος 

ίδρυσε επίσης ελληνικό σχολείο, στο οποίο δίδαξαν 

μεγάλοι Έλληνες δάσκαλοι, όπως ο Νεόφυτος Δούκας, ο 

Ιώσηπος Μοισιόδακας και άλλοι, βιβλιοθήκη, καθώς και 

πολύ σημαντικό φιλανθρωπικό ίδρυμα για τις ανάγκες των 

απόρων της πόλης. 

Για έναν ολόκληρο αιώνα μετά το 1750, τα ελληνικά ήταν η 

γλώσσα του εμπορίου στα Βαλκάνια και οι περισσότεροι 

έμποροι, ανεξάρτητα από εθνική προέλευση, μιλούσαν 

ελληνικά. Οι Έλληνες έμποροι κράτησαν πάντα ζωντανή τη 

θρησκεία, την εθνική συνείδηση και την περηφάνια για την 

καταγωγή τους. Ο Ρουμάνος συγγραφέας Ioan Slavici 

αναφέρει πως «ο ρουμάνικος λαός ταύτιζε τη λέξη “Grec” 

με τη λέξη «έμπορος». Όταν λοιπόν έλεγαν ότι μεταβαίνουν 

στον “Grecul” εννοούσαν πάντα πως πηγαίνουν στο 

“Παντοπωλείο του Έλληνα’’». 

Τον 18ο αιώνα, καθώς η Ευρώπη εκβιομηχανίζεται, η 

ζήτηση για αγροτικά προϊόντα από την Ανατολή μεγαλώνει. 

Προϊόντα όπως σιτάρι, βαμβάκι, λινάρια και άλλα 

αφθονούν στην περιοχή, αλλά αντίστοιχα και η Ανατολή 

γίνεται δέκτης βιομηχανικών προϊόντων της Δύσης. 

Οι εμπορικές συναλλαγές γίνονται στα πανηγύρια, που 

μέσω των χερσαίων δρόμων της Κεντρικής Ευρώπης 

ενώνουν Ανατολή με Δύση. 

Τότε αρχίζουν οι μεγάλες εμπορικές μεταφορές με πλοιάρια 

στον Δούναβη. Η χρησιμοποίησή του και η ανάπτυξη της 

εμπορικής κυκλοφορίας οφείλεται στην Ελλάδα. Λέγεται 

ότι, όπως ο Εύξεινος Πόντος ήταν κάποτε «ελληνική λίμνη», 

έτσι κι ο Δούναβης υπήρξε ο πιο «ελληνικός» απ’ όλους 

τους μεγάλους ποταμούς του κόσμου. Από τον απλό ναύτη 

μέχρι τον καπετάνιο και τον εφοπλιστή, οι Έλληνες έγραψαν 

τις πρώτες σελίδες της ιστορίας της ποταμοπλοΐας στο 

Δούναβη. Πλήθος Επτανήσιων ναυτικών, συνηθέστερα από 

την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, πηγαινοέρχονταν μόνιμα στις 

παραδουνάβιες περιοχές με τα μπρίκια και τα σλέπια τους, 

κερδίζοντας επάξια το παρατσούκλι «Ποταμιάνοι». 

Πολύ σημαντική για την οικονομική εξέλιξη και την πρόοδο 

της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας υπήρξε η Συνθήκη του 

Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774). Η Ρωσία, υπερισχύοντας της 

Τουρκίας, της επέβαλλε να επιτρέπει τη χρήση της ρώσικης 

σημαίας στα πλοία των χριστιανών υπηκόων της, και έτσι 

την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Έλληνες νησιώτες από το Αιγαίο 

κατασκεύασαν ευέλικτα μικρά ιστιοφόρα, αναλαμβάνοντας 

τις μεταφορές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Έως το 1821, 

πολλοί νησιώτες περνούν στη Μαύρη Θάλασσα κάνοντας 

εμπόριο σιταριού. Το 1813, τα νησιά του Αιγαίου είχαν 615 

καράβια με πλήρωμα 18.000 άνδρες και 6.000 κανόνια, για 

να τους προστατεύουν από τους πειρατές. Τα καράβια αυτά 

ήταν που πολέμησαν αργότερα στον ιερό Αγώνα της 

Ανεξαρτησίας, αλλά και πολλοί σιτέμποροι χρηματοδότησαν 

τον αγώνα που είχε σχεδιαστεί το 1814 στην Οδησσό, με την 

ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, 

στο λόγο του στην Πνύκα το 1836, αναφέρει χαρακτηριστικά 

ότι «αυτά τα σιτοκάραβα πολέμησαν το Σουλτάνο». 

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η πλειονότητα των πλοίων ήταν 

σε ελληνικά χέρια. Σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές 

του σώματος πλοιάρχων και πλοηγών, το 1901, οι 73 στους 

88 είναι Έλληνες. Αλλά και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, όταν 

επισκέφθηκε την περιοχή το 1913, είπε ότι «ούτε στο λιμάνι 

του Πειραιά δεν έχω δει τόσες πολλές ελληνικές σημαίες, 

όσες στα λιμάνια του Δούναβη». 

ΟΙΕΛΛΗΝΙΚΕΣΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣΒΡΑΙΛΑΣΚΑΙ 

ΤΟΥΓΑΛΑΤΣΙΟΥ 

Η παλαιότερη αναφορά στους Έλληνες εμπόρους της πόλης 

της Βραΐλας χρονολογείται από το 14ο αιώνα. Γύρω στο 

1453 το λιμάνι της συγκέντρωνε πολυάριθμα πλοία από την 

Ελλάδα και την Κωνσταντινούπολη. Μετά την πτώση της 

Κωνσταντινούπολης, κατατρεγμένοι από το Βυζάντιο πολλοί 

Έλληνες εγκαταστάθηκαν και στην πόλη της Βραΐλας. 

Η προέλευση των Ελλήνων που φτάνουν στην πόλη της 

Βραΐλας μετά το 1815 δείχνουν ότι αυτοί προέρχονταν από 

τα Νησιά του Ιονίου όπως και από τις τουρκοκρατούμενες 

επαρχίες της Ανατολικής Ρωμυλίας, την Αγχίαλο και τη 

Μεσημβρία. Η Ελληνική Κοινότητα Βραΐλας ιδρύθηκε το 

1863, με σκοπό να συσπειρώσει τους περίπου 5.000 Έλληνες 

και να κτίσει κατ΄ αρχήν ελληνική εκκλησία. Τα εγκαίνια του 

Ναού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου έγιναν το 1872. Η 

γλώσσα της λατρείας θα ήταν πλέον η ελληνική και οι ιερείς 

Έλληνες, ενώ η διοίκηση εν γένει θα ήταν ευθύνη μιας 

επιτροπής εκλεγόμενης από τα μέλη της ελληνικής 

κοινότητας. Αρχιτέκτονας αυτής της εκκλησίας ήταν ο 

καταγόμενος από την Προύσα Αβραάμ Ιωαννίδης, ενώ 

ανάμεσα στους ζωγράφους που φιλοτέχνησαν τις τοιχογραφίες, 

ξεχώριζε ο Κεφαλλονίτης Κωνστ. Λιβαδάς-Λιώκης. 

Η Κοινότητα είχε να επιδείξει σπουδαίο κοινωνικό έργο, 

φροντίζοντας και για την παροχή ιατροφαρμακευτικής 

βοήθειας σε εκατοντάδες Έλληνες. 

Στα τέλη της δεκαετίας του 1860 ιδρύθηκαν, χάρη στην 

πρωτοβουλία των ελληνικών συλλόγων, κατώτερο αρρεναγωγείο 

και παρθεναγωγείο, που φρόντιζε για τους άπορους 

“ελληνόπαιδες”. Τα σχολεία αυτά, που μετατράπηκαν σε 

κοινοτικά στις επόμενες δεκαετίες, δεν ήταν τα μόνα 

ελληνικά σχολεία, καθώς στη Βραΐλα, μέχρι και τις αρχές του 

20ού αιώνα, ιδρύθηκαν πάρα πολλά ελληνικά ιδιωτικά 

σχολεία. Το 1889 η κοινότητα της Βραΐλας αριθμεί 10.000 

μέλη και είναι η μεγαλύτερη μεταξύ των ξένων κοινοτήτων. 

Τα επαγγέλματα που ασκούν όσοι δεν ασχολούνται με το 

εμπόριο είναι ως επί το πλείστον προσδιορισμένα: 

διδάσκαλοι, γιατροί και δικηγόροι. Την περίοδο 1950-1951, 

επέρχεται ο μαρασμός της ελληνικής παροικίας, όταν 

περίπου το 50% των Ελλήνων της Βραΐλας προτιμούν να 

εγκαταλείψουν την πόλη, λόγω της αλλαγής του 

καθεστώτος. 

Το Γαλάτσι αναφέρεται για πρώτη φορά το 1445. Ήταν το 

λιμάνι της Μολδοβλαχίας από το 18ο αιώνα, όμως η 

θεαματική ανάπτυξή του έγινε μετά το 1829 και τη Συνθήκη 

της Αδριανούπολης. Στις 13 Απριλίου 1765, με χρυσόβουλο 

του ηγεμόνα Γρηγορίου Αλ. Γκίκα τίθενται, για πρώτη φορά, 

οι βάσεις ενός σχολείου, όπου οι παραδόσεις μαθημάτων 

γίνονταν στα Ελληνικά. 

Μετά το 1837 το Γαλάτσι γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη όταν 

λειτούργησε ως ελεύθερο λιμάνι.Η ελληνική σημαία αποτελούσε 

την πλειοψηφία των πλοίων μετά το 1840, τόσο 

στις αφίξεις όσο και στις αναχωρήσεις. Οι έμποροι και οι 

πλοιοκτήτες της διασποράς εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία 

και τα πλοία τους στο λιμάνι του Γαλατσίου από 400 το 1853 

με 48.360 τόνους εμπορεύματα, αυξήθηκαν σε 699 το 1855 

με 158.155 τόνους. 

Τα κέρδη των εμπόρων, των πλοιοκτητών και των 

παραγωγών αγροτικών προϊόντων ήταν τεράστια. 

396 397

ΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ,ΣΙΜΠΙΟΥ 

Από τονΑυτοκράτοραΚάρολοΣΤ’(1718) 

Απονομή προνομίων στις Ελληνικές Εμπορικές Κομπανίες Μπρασόβ (Brasov) και Σιμπίου 

(Sibiu)της σημερινής Ρουμανίας-εδάφητωνΑψβούργων εκείνητηνεποχή.Γιαδύοαιώνες 

οι΄Ελληνεςείχανσταχέριατουςτοδιακομιστικό εμπόριομεταξύΑνατολήςκαιΔύσης. 

ΑπότηνΑυτοκράτειραΜαρίαΘηρεσία(1775)

ΜΠΡΑΣΟΒ-ΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ 

ΕκκλησίατηςΑγίαςΤριάδος(ιδρ.1787)&EλληνικόΝεκροταφείο 

Η πόλη του Μπρασόβ μνημονεύεται το 1235 με το Λατινικό όνομα Κορόνα, που της δόθηκε από Γερμανούς εποίκους, 

γνωστούς και ως Σάξονες της Τρανσυλβανίας. Η πρώτη βεβαιωμένη αναφορά του Μπρασόβ είναι Terra Saxonum de 

Barasu (Σαξονική Χώρα του Μπαράς) σε έγγραφο του 1252. Το Γερμανικό όνομα Kronstadt σημαίνει "Πόλη του 

Στέμματος"καιαντανακλάταιστοεθνόσημο,καθώςκαιτοΜεσαιωνικόΛατινικότηςόνομαCorona. 

Το1550, ΈλληνεςέμποροικαιπραματευτάδεςαπότηΜακεδονίακαιτηΘράκηεγκαθίστανταιστηνοχυρωμένηπόλητου 

Μπρασόβ, έξω από τα τείχη, στη συνοικία Σκέι, όπου κατοικούσαν και οι Ρουμάνοι, καθώς μέσα στην πόλη επιτρεπόταν 

να ζουν μόνον οι Σάξονες. Το 1561 ο Γ. Κορτέσιος μεταφράζει την Αγία Γραφή στα ρουμανικά, φέρνοντας τους δυο 

ορθόδοξουςλαούςπουζούσανέξωαπότατείχηπιοκοντά. Το1678παίρνουνάδειαναιδρύσουντηδικήτουςκομπανία. 

Το 1787, επτά Έλληνες έμποροι, με μεγαλύτερο τον γουνέμπορο Παναγιώτη Χατζηνίκο, Ηπειρώτη από τα Γιάννενα, 

ανεγείρουν με δωρεές τους την ελληνική εκκλησία της Αγίας Τριάδος, μέσα στην πόλη (την πρώτη ορθόδοξη Εκκλησία 

εντός των τειχών), καθώς και το Ελληνικό Νεκροταφείο, στις επιτύμβιες πλάκες του οποίου διαβάζουμε σήμερα τα 

ονόματατωνΕλλήνωνμεταναστών,αλλάκαιτοντόποκαταγωγήςτους. 

Ο Παναγιώτης Χατζηνίκος ίδρυσε επίσης ελληνικό σχολείο, στο οποίο δίδαξαν μεγάλοι Έλληνες δάσκαλοι, όπως ο 

Νεόφυτος Δούκας, ο Ιώσηπος Μοισιόδακας κ.ά., βιβλιοθήκη, καθώς και ένα σημαντικό φιλανθρωπικό ίδρυμα για τις 

ανάγκεςτωναπόρωντηςπόλης. 

400 401

402 Μπρασόβ,ηκεντρικήπλατείακαιτοΔημαρχείο 

403

ΗΕλληνικήεκκλησίατηςΑγίαςΤριάδος(1787) 

404 405

ΗΕλληνικήεκκλησίατηςΑγίαςΤριάδος(1787) 

406 407

408 Τοελληνικόνεκροταφείο,πίσωαποτηνεκκλησίατηςΑγίαςΤριάδοςστοΜπρασόβ 

409

410 ΕπιτύμβιεςπλάκεςστοελληνικόνεκροταφείοτουΜπράσοβ 

411

412 ΑπότοελληνικόνεκροταφείοστοΜπράσοβ 

413

ΣτοπίσωμέροςδιακρίνεταιηΜαύρηΕκκλησία του14ουαιώνα.Ανεγέρθηκεαπότηγερμανικήκοινότητατηςπόληςκαιείναιτοκυριότερογοτθικού 

αρχιτεκτονικούρυθμούμνημείοτηςχώρας,καθώςκαιομεγαλύτεροςκαιεκτωνσημαντικότερωνλουθηρανικώνχώρωνλατρείαςστηνπεριοχή. 

Μπρασόβ,ηκεντρικήπλατεία 

415

416 417 

Τρανσυλβανία

ΒΡΑΙΛΑ&ΓΑΛΑΤΣΙ,ΜΟΛΔΑΒΙΑ 

ΣΤΗΝΕΛΛΗΝΙΚΗΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 

Κάρτατου1905μεπασχαλινέςευχές. ΠροςόφελοςΑλληλοβοήθειαςΑδελφότητοςΒραΐλας 

Έκδοσις«Πατρίδος»Βουκουρεστίου 

418 419

ΗπαλιάΕλληνικήσυνοικίατηςΒραΐλας 

420 421

Κτίριαστηνπαλιάελληνικήσυνοικίατης Βραΐλας 

422 423

Βραΐλα 

424 425

ΒΡΑΙΛΑ 

426 Βραΐλα.ΗΕλληνικήΕκκλησίατουΕυαγγελισμούτηςΘεοτόκου(1874) 

427

ΗΕλληνικήεκκλησίατουΕυαγγελισμούτηςΘεοτόκου

430 431

Τοπαλιόελληνικόσχολείοτης Βραΐλας 

432 433

ΤαγραφείατηςελληνικήςΚοινότηταςστεγάζονταιστοπαλιόελληνικόσχολείοθηλέωντηςΒραΐλας 

434 435

EΚΘΕΣΗΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝΑΠΟΠΑΛΙΑΣΠΙΤΙΑΕΛΛΗΝΩΝΣΤΗΒΡΑΙΛΑ 

ΟικογένειεςΛυκιαρδόπουλου,Βλασόπουλου,Λεβέντη,Τζακαρισιάνου 

ΠέτροςΛεβέντης 

436 437

Βραΐλα 

438 439

ΟικίαΣπύρουΔημητρίου 

ΤασχέδιατουΕλληνικούΝαούτηςΕυαγγελίστριαςστηΒραίλα,1872 

ΚτίριααπότηΒραΐλα.- Κάτωδεξιά,ΟικίαΜιχάληΕμπειρίκου 

ΚτίριααπότηΒραΐλα.- Κάτωδεξιά,ΟικίαΜιχάληΕμπειρίκου 

440 441

ΓΑΛΑΤΣΙ 

Γαλάτσι-Κτίριοτο1905σεσχέδιατουαρχιτέκτοναIonMincu 

Γαλάτσι,ΓραφείαΕλληνικής Κοινότητας 

442 443

ΗΕκκλησίατηςΜεταμόρφωσηςτουΣωτήροςτηςΕλληνικήςΚοινότηταςστοΓαλάτσι(ιδρ.1866) 

444 445

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ - Ιστορία του ελληνικού έθνους, 

τόμος ΙΒ, (Ελληνική Επανάσταση), Εκδοτική 

Αθηνών, Αθήνα, 1980 και ρουμανικές πηγές 

ΥΨΗΛΑΝΤΕΙΟ 

Αρχείο Έλενας Λάζαρ, εκδ. Ομόνοια, 

Βουκουρέστι 

Κωνσταντίνος Καρακάσης, Τοπογραφία της 

Βλαχίας, Εισαγωγή & μελέτη Georgia Fili, Fili, 

Εκδόσεις Ομόνοια 

Paula Scalcau, Hellenism in Romania, Ed.Omonia 

Δημήτρης Δεληγιάννης, Ελληνισμός, Τέχνη, 

Ορθοδοξία (εκδ.Αδάμ) 

Αρχείο καθηγητή Δημ. Καραμήτσου. Η 

πνευματική, πολιτική και στρατιωτική 

προετοιμασία της επανάστασης του 1821. 

Internaonal Internaonal Hellenic Associaon Associaon 2022. 

Γιώργος Μαργαρίτης, Ενάντια σε φρούρια και 

τείχη, 1821-Μια μικρή εισαγωγή για την 

επανάσταση (εκδ. Διόπτρα) 

Βαγγέλης Στεργιόπουλος, Φιλική Εταιρεία : Η 

ίδρυση και η προσφορά της στο έθνος (άρθρο 

στο ΤΟ ΒΗΜΑ 14.9.20 ) 

Βασίλης Κρεμμυδάς Η Ελληνική Επανάσταση του 

1821 - Τεκμήρια,αναψηλαφήσεις, ερμηνείες 

(εκδ. Gutenberg). 

Χριστίνα Κουλούρη «Φουστανέλες και χλαμύδες» 

Ιστορική Μνήμη και εθνική Ταυτότητα (εκδ. 

Αλεξάνδρεια). 

ΤΑ ΝΕΑ ΤΟY ΠΟΝΤΟΥ (Pontos News) Η Ελληνική 

Επανάσταση ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 1821 

WIKIPEDIA & Πηγές στο Διαδίκτυο 

COPYRIGHTτωνεικόνων απόταΜουσεία 

ΜουσείοΜπενάκη,Αθήνα 

ΕθνικόΙστορικόΜουσείο,Aθήνα 

ΕθνικήΠινακοθήκη,Αθήνα 

ΜουσείαΤέχνηςΙασίουκαιΒουκουρεστίου 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 

Αισθάνομαι βαθιά ευγνωμοσύνη για τους πολλούς φίλους που 

με βοήθησαν αλλά και με ενθάρρυναν στη προσπάθεια αυτή. 

Είναι αδύνατον να χωρέσουν όλοι σε μια ευχαριστήρια παράγραφο. 

Θα ήθελα ωστόσο ιδιαίτερα να ευχαριστήσω τον 

σπουδαίο ιστορικόκαιΑντιπρόεδροτηςΡουμανικήςΑκαδημίας 

RazvanTheodorescu,γιατηντιμήναπρολογίσειτοβιβλίο,την 

Irina Tapalaga, την Elena Lazar, τη Μonica Chihaia, την 

Ασπασία Λούβη, τη Νάσια Γιακωβάκη, τον Κώστα Σερέζη, τον 

Γιώργο Παπαδόπουλο-Τετράδη, τον Δημήτριο Καραμήτσο, το 

Νίκο Τσούκα και το Νίκο Αλεξιάδη, για την συμπαράσταση και 

τιςπολύτιμεςσυμβουλέςτους. 

Για τουςφίλουςπουείχαντηνυπομονήνα«τελειώσουν»αυτότο 

πραγματικά πολύ μεγάλο βιβλίο, ζητώ κατανόηση γιατί ήταν 

πραγματικά πολύ δύσκολο να αφαιρέσω υλικό από τον 

απίστευτοπλούτοπουέχειηχώρακαιτατόσαιστορικάμνημεία 

που είναι συνδεδεμένα με το ξεκίνημα της Επανάστασης, και 

που «μιλούν» ακόμη σήμερα, μετά από 200 χρόνια. Ακόμη και 

για μένα που τόσες φορές έχω δει τις φωτογραφίες και 

«περπατήσει» σ’αυτά τα μέρη, είναι για άλλη μια φορά, 

ολοφάνερο για ποιο λόγο ο Αλέξανδρος Υψηλάντης επέλεξε 

αυτήν ειδικά τη χώρα για το ξεκίνημα της Επανάστασης. Στο 

έδαφοςτηςσημερινήςΡουμανίας εξελίχθηκε,απότηναυγήτης 

αρχαιότηταςμέχριτηνσύγχρονηεποχή,αυτόπουμπορούμενα 

αποκαλέσουμεμιαδεύτερηMagnaGraecia. 

Τον Μάρτιο του 2021, αποφάσισα να δημοσιεύσω σε ηλεκτρονικήμορφήτοαρχείοτωνφωτογραφιώνμου,γιατηνπορείατων 

Επαναστατών του 1821, απο το βορρά προς το κέντρο και το 

νότο της Ρουμανίας. Το οδοιπορικό αυτό και οι θετικές αντιδράσεις 

των ανθρώπων που το είδαν, με οδήγησαν στην 

απόφαση να προχωρήσω στην έκδοση ενός έντυπου βιβλίου 

αυτή τη φορά. Άλλωστε, θεώρησα αδιανόητο να το έχω κάνει 

για τους Παπούα και να μην αποτυπώσω σε χαρτί αυτό το 

οδοιπορικόψυχής,εμπλουτίζοντάςτοκαιμετουλικότωντόσο 

σημαντικών εκθέσεων για το 1821 που έγιναν μέσα στο χρόνο. 

Έτσιγεννήθηκεαυτότοβιβλίο. 

Για την έκδοσή του τόλμησα, για πρώτη φορά, να κάνω τα 

πάντα μόνη μου. Από την επεξεργασία των κειμένων και του 

φωτογραφικού υλικού, στο σχεδιασμό και τη σελιδοποίηση. 

Ελπίζω να μην απογοητεύσω τις προσδοκίες σας και να το 

χαρείτε. Ελπίδα μου είναι οι συμπατριώτες μου να έχουν μια 

καλύτερη εικόνα από τους τόπους όπου ξεκίνησε και τόσο 

τραγικά κατέληξε εκεί η Ελληνική Επανάσταση του 1821, τη 

Μολδοβλαχία,να«δουν»καινα«βιώσουν»τοπαρελθόν,μέσα 

από αυτές τις εικόνες. Η πορεία σε αυτό το έδαφος ήταν 

ελπιδοφόρα,δραματικήκαιτελικάηρωικήκαιαποκαρδιωτική 

συνάμα, απέδωσε όμως έμμεσα καρπούς κάπου αλλού και 

βοήθησεστηδημιουργίατηςελεύθερηςΕλλάδας. 

Ιστορία είναι οι άνθρωποι. Όσοι πέρασαν, όσοι είναι ακόμα 

εδώ και όσοι θα έρθουν. Η «οπτική ιστορία» συμβάλλει στην 

κατασκευή της αίσθησης του παρελθόντος, παρέχοντάς μας 

έναν πλούτο πληροφοριών που σχετίζονται με τα ιστορικά 

πρόσωπα και τα γεγονότα. Το οδοιπορικό αυτό αποτελεί μια 

ελάχιστη απόδοση τιμής, δείγμα της ευγνωμοσύνης και της 

οφειλής μας προς αυτούς που θυσιάστηκαν για να είμαστε 

εμείςσήμερα ελεύθεροικαιπουταμεγαλύτερακατορθώματά 

τουςήτανπράξειςσχεδόναπερίσκεπτηςγενναιοδωρίας. 

Ταμουσείαμαςτίμησαντηνιστορικήεπέτειοτων200χρόνων 

από την Επανάσταση του 1821, με πραγματικά εξαιρετικές 

εκθέσεις. Κατάφεραν να συγκεντρώσουν την ιστορία του 

τόπου μας με ζωγραφικά έργα, προσωπικά αντικείμενα και 

ιστορικά κειμήλια, πλαισιωμένα από σπάνιο αρχειακό υλικό, 

με μοναδικό τρόπο. Τα δικαιώματα για τη χρήση των φωτογραφιών 

που χρησιμοποίησα, ανήκουν, αποκλειστικά, στο 

Υπουργείο Πολιτισμού, το Μουσείο Μπενάκη, το Εθνικό 

Ιστορικό Μουσείο και την Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα, 

όπως και στα Μουσεία Τέχνης του Ιασίου και του Βουκουρεστίου,μαζίμετηνευγνωμοσύνημου. 

ΔήμητραΣτασινοπούλου 

dimitra@imedica.ro 

446 447

448 449

1821 -Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ-ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΥΨΗΛΑΝΤΗ

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?