24.09.2014 Visualizaciones

Impulsa la UAM el conocimiento del sistema universitario de México

Impulsa la UAM el conocimiento del sistema universitario de México

Impulsa la UAM el conocimiento del sistema universitario de México

SHOW MORE
SHOW LESS

¡Convierta sus PDFs en revista en línea y aumente sus ingresos!

Optimice sus revistas en línea para SEO, use backlinks potentes y contenido multimedia para aumentar su visibilidad y ventas.

Socie adSocie adUrge ampliar <strong>el</strong> acceso a <strong>la</strong> información y <strong>la</strong>transparencia en <strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong> <strong>de</strong> MéxicoLa dispersión <strong>de</strong> <strong>la</strong> información y una arraigada cultura <strong>de</strong> <strong>la</strong> opacidad representanobstáculos enormes a los esfuerzos para avanzar en <strong>el</strong> proceso <strong>de</strong> transformaciónd<strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong> <strong>de</strong> México, por lo que resulta indispensable ampliar<strong>el</strong> acceso a <strong>la</strong> información y alentar <strong>la</strong>s prácticas <strong>de</strong> rendición <strong>de</strong> cuentas.Para capitalizar estos dos objetivos, <strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong> Estudios Institucionales <strong>de</strong><strong>la</strong> Unidad Cuajimalpa <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitana (<strong>UAM</strong>) diseñó <strong>el</strong>Laboratorio <strong>de</strong> Análisis Institucional d<strong>el</strong> Sistema Universitario Mexicano (LAISUM).Este nuevo instrumento en<strong>la</strong>za una amplia comunidad <strong>de</strong> investigadores, estudiantes,funcionarios, políticos y periodistas interesados en temas <strong>universitario</strong>s,constituyéndose en un espacio que facilita <strong>el</strong> <strong>conocimiento</strong> sobre <strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong>y <strong>la</strong>s agrupaciones que lo conforman.El 29 <strong>de</strong> abril pasado, investigadores <strong>de</strong> esa se<strong>de</strong> universitaria presentaron <strong>el</strong>LAISUM; en ese acto <strong>el</strong> doctor Enrique Fernán<strong>de</strong>z Fassnacht, rector general <strong>de</strong> <strong>la</strong>Institución, <strong>de</strong>stacó que para ser vigente <strong>la</strong> universidad requiere fortalecerse conmás y mejores re<strong>de</strong>s académicas capaces <strong>de</strong> perfeccionar mecanismos <strong>de</strong> actuaciónconjunta en sus ámbitos d<strong>el</strong> saber.Al enriquecer y estructurar <strong>la</strong> información que se produce en <strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong>,<strong>el</strong> Laboratorio dotará a <strong>la</strong>gestión administrativa <strong>de</strong> una herramientamuy po<strong>de</strong>rosa para <strong>la</strong> toma <strong>de</strong>Crea <strong>la</strong> <strong>UAM</strong> Laboratorio<strong>de</strong>cisiones.que en<strong>la</strong>za unaEl doctor Fernán<strong>de</strong>z Fassnacht subrayóque <strong>la</strong> organización d<strong>el</strong> acervo <strong>de</strong> amplia comunidaddatos es flexible y permite consultas apartir <strong>de</strong> dimensiones o temas diversos, <strong>de</strong> investigadores,así como <strong>de</strong> regiones geográficas o <strong>de</strong>instituciones o grupos <strong>de</strong> instituciones estudiantes, políticosen particu<strong>la</strong>r, abonando a <strong>la</strong> transparenciay <strong>la</strong> rendición <strong>de</strong> cuentas.y periodistasTeresa Cedillo No<strong>la</strong>scoFoto: Alejandro Juárez Gal<strong>la</strong>rdoEl doctor Manu<strong>el</strong> Gil Antón, investigadord<strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong> Sociología<strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Iztapa<strong>la</strong>pa, comentó que <strong>el</strong>LAISUM “no es un cuarto ni una bo<strong>de</strong>gadon<strong>de</strong> se han metido trabajos, sino querepresenta <strong>la</strong> posibilidad <strong>de</strong> entrar a unainmensidad <strong>de</strong> materia, pero con unared que no permite per<strong>de</strong>rse en <strong>el</strong><strong>la</strong>”.Carencia endémicaEl doctor Eduardo Ibarra Co<strong>la</strong>do, directorgeneral d<strong>el</strong> Laboratorio, explicaen un análisis sobre <strong>la</strong> problemáticaque <strong>el</strong> trabajo poco documentado quese genera por <strong>la</strong> ausencia endémica <strong>de</strong>información ha dado lugar a aseveracionesy discursos poco re<strong>la</strong>cionados con<strong>el</strong> estado real d<strong>el</strong> <strong>sistema</strong> y <strong>de</strong> cada una<strong>de</strong> sus instituciones.Resulta difícil –subraya– <strong>la</strong> ubicación<strong>de</strong> <strong>la</strong> información referida al <strong>sistema</strong><strong>universitario</strong> mexicano y casi imposible<strong>la</strong> obtención d<strong>el</strong> conjunto organizado<strong>de</strong> datos <strong>de</strong>tal<strong>la</strong>dos y sistemáticos <strong>de</strong>cada una <strong>de</strong> sus instituciones.La tarea titánica <strong>de</strong> contar con los documentosrequeridos y or<strong>de</strong>narlos <strong>de</strong> maneraconsistente y útil supone para quienlos precisa <strong>el</strong> empleo <strong>de</strong> importantes cantida<strong>de</strong>s,tanto <strong>de</strong> tiempo como <strong>de</strong> energíaque serían mejor aprovechados en losprocesos <strong>de</strong> interpretación, análisis y búsqueda<strong>de</strong> soluciones a los problemas másurgentes que enfrenta una institución y <strong>el</strong><strong>sistema</strong> en su conjunto.El investigador d<strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong>Estudios Institucionales manifiesta que<strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong> mexicano hasido un factor fundamental <strong>de</strong> impulsoal <strong>de</strong>sarrollo económico y social <strong>de</strong>México, y se ubica como un sector institucionalestratégico para garantizar <strong>el</strong>bienestar <strong>de</strong> <strong>la</strong> pob<strong>la</strong>ción.Sin embargo, <strong>la</strong>s exigencias <strong>de</strong>rivadas<strong>de</strong> <strong>la</strong> integración <strong>de</strong> corredoreseconómicos nuevos en <strong>el</strong> ámbito internacionaly los <strong>de</strong>safíos asociados a <strong>la</strong>incorporación <strong>de</strong> <strong>la</strong>s tecnologías <strong>de</strong> <strong>la</strong>información y <strong>la</strong> comunicación rec<strong>la</strong>manuna pronta renovación d<strong>el</strong> mismocon <strong>el</strong> fin <strong>de</strong> convertir en realidad unproyecto <strong>de</strong> nación plural, incluyente yen diálogo permanente.Acción informadaEl profesor <strong>de</strong> esta casa <strong>de</strong> estudiosadvierte que <strong>la</strong>s instituciones se encuentranante procesos complejos <strong>de</strong>transformación que exigen una accióninformada, capaz <strong>de</strong> conten<strong>de</strong>r con <strong>la</strong>diversidad y <strong>el</strong> <strong>de</strong>talle, escapando a generalizacionesque pierdan <strong>de</strong> vista <strong>la</strong>scomplicaciones <strong>de</strong> un <strong>sistema</strong> lleno <strong>de</strong>matices y contrastes.El LAISUM ha sido concebido comoun gran <strong>de</strong>pósito <strong>de</strong> información <strong>de</strong>distinta naturaleza –notas periodísticas,documentos, estudios, datos bibliográficos,ligas y activida<strong>de</strong>s– con una organizaciónflexible d<strong>el</strong> acervo.Estas características permiten consultasa partir <strong>de</strong> dimensiones o temas distintosreferidos a regiones geográficas oinstituciones en particu<strong>la</strong>r.La iniciativa forma parte d<strong>el</strong> proyectoMemorias, Presente y Utopías Mexi-canas para <strong>la</strong> Recreación <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad en <strong>el</strong> Siglo XXI: Re<strong>conocimiento</strong> <strong>de</strong>su Entramado Institucional y Simbólico, <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>do como parte d<strong>el</strong> programa <strong>de</strong>investigación d<strong>el</strong> cuerpo académico en Gestión Pública y Desarrollo Social, d<strong>el</strong>Departamento <strong>de</strong> Estudios Institucionales <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Cuajimalpa.Secciones básicasEl LAISUM compren<strong>de</strong> tres secciones básicas: Pulso Universitario; GeografíaPolítica, y U-2030. La primera <strong>de</strong> <strong>el</strong><strong>la</strong>s fue diseñada para “tomarle <strong>la</strong> presión” a<strong>la</strong>s universida<strong>de</strong>s públicas mexicanas mediante <strong>la</strong> prensa nacional, que registra lor<strong>el</strong>evante estableciendo <strong>la</strong> agenda <strong>de</strong> temas en <strong>de</strong>bate entre diversos actores involucradosen <strong>el</strong> quehacer <strong>de</strong> <strong>la</strong> educación superior, <strong>la</strong> ciencia y <strong>la</strong> cultura.Pulso Universitario recupera, registra, c<strong>la</strong>sifica y da acceso a información públicasobre <strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong> nacional y sus instituciones.El apartado Geografía Política d<strong>el</strong> LAISUM proporciona material que muestra <strong>la</strong> importanciad<strong>el</strong> lugar –<strong>la</strong> Geografía– y <strong>el</strong> tiempo –<strong>la</strong> Historia– como factores estratégicos<strong>de</strong> <strong>la</strong> especificidad <strong>de</strong> <strong>la</strong>s instituciones, los estados, <strong>la</strong>s regiones y <strong>el</strong> país.Esa sección reúne y or<strong>de</strong>na información documental que muestra los rasgos <strong>de</strong>i<strong>de</strong>ntidad, así como <strong>la</strong>s semejanzas y los contrastes entre instituciones marcadas porsus propios tiempos históricos y dinámicas locales.U-2030 constituye un proyecto ambicioso para pensar <strong>la</strong> universidad y su futuro,al congregar a estudiosos e interesados en enten<strong>de</strong>r <strong>la</strong> genealogía d<strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong>con <strong>la</strong> finalidad <strong>de</strong> compren<strong>de</strong>r <strong>la</strong> universidad tal como existe e imaginar<strong>la</strong> que se quiere y a <strong>la</strong> cual se <strong>de</strong>be aspirar.Proyecto colectivoEsta iniciativa fue concebida como un proyecto colectivo abierto a <strong>la</strong> participación<strong>de</strong> todos los interesados. Incluye <strong>la</strong> co<strong>la</strong>boración <strong>de</strong> asistentes d<strong>el</strong> mismo;estudiantes <strong>de</strong> licenciatura, maestría y doctorado que estén realizando trabajos <strong>de</strong>seminario terminal o tesis <strong>de</strong> grado en temáticas re<strong>la</strong>cionadas con <strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong>mexicano; alumnos <strong>de</strong> licenciatura en servicio social e investigadores en <strong>el</strong>campo <strong>de</strong> los estudios sobre <strong>la</strong> universidad.A<strong>de</strong>más promoverá acuerdos <strong>de</strong> co<strong>la</strong>boración con estudiosos d<strong>el</strong> mismo temaque <strong>de</strong>seen donar materiales recopi<strong>la</strong>dos durante <strong>el</strong> <strong>de</strong>sarrollo <strong>de</strong> sus trabajos <strong>de</strong>investigación para ponerlos a disposición <strong>de</strong> otros usuarios, así como con universida<strong>de</strong>spúblicas mexicanas que estén en disposición <strong>de</strong> proporcionar <strong>la</strong> informacióninstitucional histórica y actual disponible en cada una <strong>de</strong> <strong>la</strong>s dimensiones contemp<strong>la</strong>dasen <strong>el</strong> LAISUM.También buscará en<strong>la</strong>ces con periódicos <strong>de</strong> circu<strong>la</strong>ción nacional o estatal dispuestosa co<strong>la</strong>borar entregando noticias publicadas sobre <strong>el</strong> <strong>sistema</strong> <strong>universitario</strong>mexicano y sus instituciones, así como con <strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncias gubernamentales y organismosnacionales e internacionales que estén interesados en difundir estudios einformes en <strong>el</strong> LAISUM.417 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>17 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 5


Socie adSocie adEstancados, los esfuerzos por frenar<strong>la</strong> violencia contra <strong>la</strong>s mujeres en <strong>el</strong> orbeContradice <strong>la</strong> Ley Arizona SB 1070<strong>la</strong> tradición liberal <strong>de</strong> Estados UnidosVerónica Ordóñez Hernán<strong>de</strong>zFoto: Octavio López Val<strong>de</strong>rramaRodolfo Pérez RuizFoto: Alejandro Juárez Gal<strong>la</strong>rdoNo obstante los esfuerzos por erradicar<strong>la</strong> violencia contra <strong>la</strong>s mujeres, los procesos<strong>de</strong> transformación social re<strong>la</strong>tivos a<strong>la</strong>s leyes <strong>de</strong> protección a ese sector <strong>de</strong> <strong>la</strong>pob<strong>la</strong>ción continúan sin avances <strong>de</strong>finitivos,señaló <strong>la</strong> doctora Montserrat SagotRodríguez, profesora <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad<strong>de</strong> Costa Rica, presente en <strong>la</strong> UniversidadAutónoma Metropolitana (<strong>UAM</strong>).La violencia contra <strong>la</strong>s mujeres no esuna casualidad sino <strong>el</strong> resultado directo <strong>de</strong>un mod<strong>el</strong>o <strong>de</strong> Estado y <strong>de</strong> <strong>de</strong>sarrollo queestimu<strong>la</strong> <strong>la</strong> reproducción y <strong>la</strong> legitimación<strong>de</strong> un or<strong>de</strong>n establecido, <strong>el</strong> cual se exacerbaen periodos <strong>de</strong> dictadura y conflictoarmado, así como en lugares don<strong>de</strong> <strong>la</strong>sformas <strong>de</strong> organización <strong>de</strong> <strong>la</strong> producciónestán basadas en <strong>la</strong> explotación.Saldo <strong>de</strong> <strong>la</strong> vulnerabilidadDe acuerdo con reportes <strong>de</strong> <strong>la</strong> OrganizaciónMundial <strong>de</strong> <strong>la</strong> Salud, ese tipo<strong>de</strong> problemas que afecta a <strong>la</strong>s mujerescobra cerca <strong>de</strong> 1.6 millones <strong>de</strong> vidas a<strong>la</strong>ño. En América Latina, entre 25 y 60por ciento <strong>de</strong> ese segmento <strong>de</strong> <strong>la</strong> sociedadha sufrido al menos una forma <strong>de</strong>agresión y más <strong>de</strong> 80 por ciento <strong>de</strong> losinci<strong>de</strong>ntes o feminicidios ha ocurridoen <strong>el</strong> hogar, espacio que <strong>el</strong><strong>la</strong>s catalogancomo <strong>el</strong> más p<strong>el</strong>igroso.La doctora en Sociología refirió quecerca <strong>de</strong> 70 por ciento <strong>de</strong> los homicidios<strong>de</strong> mujeres es cometido por hombrescercanos; en comparación, menos<strong>de</strong> ocho por ciento <strong>de</strong> los hombres esasesinado por razones re<strong>la</strong>tivas a <strong>la</strong>violencia doméstica o sexual, en unasituación que p<strong>la</strong>ntea dos escenarioscompletamente diferentes respecto d<strong>el</strong>tema en ambos géneros.Ese f<strong>la</strong>g<strong>el</strong>o cobra cerca<strong>de</strong> 1.6 millones <strong>de</strong> vidasal año en <strong>el</strong> mundoLa especialista expuso que existencuatro factores asociados a <strong>la</strong> violenciaen todo <strong>el</strong> mundo: normas socialesque justifican en los hombres unsentido <strong>de</strong> posesión sobre <strong>la</strong>s mujeres;control <strong>de</strong> los varones sobre losrecursos materiales y en <strong>la</strong> toma <strong>de</strong><strong>de</strong>cisiones <strong>de</strong> <strong>la</strong> familia y <strong>la</strong> sociedad;concepciones culturales <strong>de</strong> masculinidadligadas al mando, <strong>el</strong> dominio y<strong>el</strong> honor, y un <strong>sistema</strong> estructural <strong>de</strong>opresión que sitúa a <strong>la</strong>s féminas en lugaresdiferentes.Fenómeno mutantePara compren<strong>de</strong>r <strong>la</strong> vulnerabilidad<strong>de</strong> <strong>el</strong><strong>la</strong>s y <strong>la</strong> subordinación <strong>de</strong> género esnecesario analizar otros <strong>el</strong>ementos, enparticu<strong>la</strong>r <strong>la</strong> c<strong>la</strong>se, <strong>la</strong> etnia, <strong>la</strong> localizacióngeográfica, <strong>la</strong> edad, <strong>la</strong> r<strong>el</strong>igión y <strong>la</strong>orientación sexual, ya que si bien <strong>la</strong> re<strong>la</strong>ción<strong>de</strong> género es uno <strong>de</strong> los principiosfundamentales para <strong>la</strong> organización <strong>de</strong><strong>la</strong>s re<strong>la</strong>ciones sociales, no explica por síso<strong>la</strong> <strong>la</strong> diversidad <strong>de</strong> manifestaciones <strong>de</strong>violencia.La globalización <strong>de</strong> <strong>la</strong> Economía hacontribuido también a forjar procesosnuevos, entre <strong>el</strong>los <strong>el</strong> fundamentalismo,<strong>el</strong> autoritarismo, <strong>el</strong> narcotráfico, <strong>el</strong>tráfico <strong>de</strong> personas y <strong>el</strong> <strong>de</strong>bilitamiento<strong>de</strong> <strong>la</strong> función social <strong>de</strong> los Estados que,a su vez, crean otras manifestaciones<strong>de</strong> violencia, convirtiéndo<strong>la</strong> en un fenómenomutante por causa <strong>de</strong> factores<strong>de</strong> índole económica, política o racial,entre otras; sin embargo, siempre omnipresentey permanente en <strong>la</strong> vida <strong>de</strong><strong>la</strong>s mujeres.La doctora Sagot Rodríguez explicóque sin <strong>el</strong> análisis <strong>de</strong> todos los <strong>el</strong>ementoscitados como mecanismos principales<strong>de</strong> <strong>la</strong> distribución d<strong>el</strong> po<strong>de</strong>r y los recursos<strong>de</strong> <strong>la</strong> sociedad, <strong>el</strong> resultado serásiempre simplista y poco certero.De acuerdo con <strong>la</strong> especialista –quiensubrayó <strong>la</strong> necesidad <strong>de</strong> crear organizacionesy re<strong>de</strong>s conformadas sobre todopor <strong>la</strong> sociedad civil para encontrar salidasa <strong>la</strong> problemática– <strong>de</strong>sconocer <strong>la</strong>sposiciones especialmente vulnerablesy p<strong>el</strong>igrosas en <strong>la</strong>s que se encuentranalgunas mujeres significaría trivializar<strong>la</strong>s experiencias y <strong>la</strong>s dimensiones <strong>de</strong> <strong>la</strong>violencia que pa<strong>de</strong>cen; también representaría<strong>la</strong> carencia <strong>de</strong> referentes c<strong>la</strong>vepara p<strong>la</strong>ntear propuestas <strong>de</strong> atención ypolíticas públicas.La experta dictó <strong>el</strong> 27 <strong>de</strong> abril pasadoen <strong>la</strong> Unidad Xochimilco <strong>de</strong> esta casa<strong>de</strong> estudios <strong>la</strong> Conferencia Límites <strong>de</strong> <strong>la</strong>sReformas: Reflexiones Feministas sobre<strong>la</strong>s Políticas para Enfrentar <strong>la</strong> ViolenciaContra <strong>la</strong>s Mujeres en América Latina.La aprobación <strong>de</strong> <strong>la</strong> Ley Arizona SB 1070 –que permite a <strong>la</strong>policía <strong>de</strong>tener a los trabajadores indocumentados en esa entidad<strong>de</strong> Estados Unidos– contradice <strong>la</strong> tradición liberal <strong>de</strong> esepaís y su aplicación postergará <strong>la</strong> sanción <strong>de</strong> una propuesta <strong>de</strong>reforma migratoria por parte d<strong>el</strong> presi<strong>de</strong>nte Barack Obama.El licenciado Migu<strong>el</strong> Pérez López, profesor d<strong>el</strong> Departamento<strong>de</strong> Derecho <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitana(<strong>UAM</strong>), explica que dicha iniciativa –aprobada por <strong>el</strong>Congreso local y promulgada por <strong>la</strong> gobernadora Jan Brewer–también trastoca <strong>de</strong>rechos y garantías fundamentales <strong>de</strong> <strong>la</strong>spersonas respecto <strong>de</strong> su condición étnica.Derecho a emigrarEl investigador <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Azcapotzalco recordó queEstados Unidos es un país formado por inmigrantes; en <strong>el</strong> pasado,los habitantes <strong>de</strong> esa nación arribaron a <strong>el</strong><strong>la</strong> huyendo<strong>de</strong> <strong>la</strong>s guerras r<strong>el</strong>igiosas <strong>de</strong>satadas en Gran Bretaña, <strong>la</strong> is<strong>la</strong> <strong>de</strong>Ir<strong>la</strong>nda y Francia. Ahora, los promotores <strong>de</strong> <strong>la</strong> Ley Arizonahan olvidado <strong>la</strong> Historia y preten<strong>de</strong>n hacer ver que los inmigrantesactuales valen menos que los <strong>de</strong> antaño.Estados Unidos tiene una <strong>la</strong>rga tradición <strong>de</strong> enaltecerlos <strong>de</strong>rechos a emigrar, a <strong>la</strong> libertad <strong>de</strong> opinión y a nopermitir legalmente <strong>la</strong> intolerancia, pero esta nueva legis<strong>la</strong>ciónobjeta todos estos aspectos y principios fundamentales<strong>de</strong> los seres humanos, consi<strong>de</strong>ró.El profesor cuestionó <strong>el</strong> silencio <strong>de</strong> <strong>la</strong> Casa B<strong>la</strong>nca yd<strong>el</strong> propio Congreso estadouni<strong>de</strong>nse ante <strong>la</strong> ley, pues<strong>el</strong> presi<strong>de</strong>nte Obama se ha quedado cal<strong>la</strong>do y, salvoalgunos comentarios en broma, no ha iniciado unaacción concreta para impugnar<strong>la</strong> <strong>de</strong> manera legal.La Ley Arizona, señaló, pue<strong>de</strong> objetarse para su revisiónjudicial, aunque son los afectados quienes <strong>de</strong>beríaniniciar <strong>el</strong> procedimiento ante un juez local o fe<strong>de</strong>raly <strong>de</strong> ahí transitar hacia <strong>el</strong> proceso judicial para qu<strong>el</strong>legue al máximo tribunal <strong>de</strong> aqu<strong>el</strong> país, don<strong>de</strong> no existe<strong>la</strong> figura <strong>de</strong> anticonstitucionalidad como en México.Asunto fe<strong>de</strong>ralEl problema que <strong>de</strong>staca <strong>el</strong> investigador es que no se hayanregistrado acciones <strong>de</strong> tipo judicial por parte d<strong>el</strong> gobiernoestadouni<strong>de</strong>nse, consi<strong>de</strong>rando que <strong>la</strong> migración es un temad<strong>el</strong> ámbito fe<strong>de</strong>ral; por <strong>el</strong> contrario, se han efectuando redadaspara <strong>de</strong>portar a los indocumentados en <strong>el</strong> propio estado<strong>de</strong> Arizona y en California.Pérez López afirmó que <strong>el</strong> tema migratorio no tiene <strong>la</strong> prioridad<strong>de</strong>seada por <strong>la</strong> comunidad <strong>la</strong>tina en <strong>la</strong> agenda d<strong>el</strong> ocupante<strong>de</strong> <strong>la</strong> Casa B<strong>la</strong>nca, pues <strong>la</strong> atención está centrada enlos problemas financiero-bancarios, <strong>la</strong> crisis económica quemantiene índices altos <strong>de</strong> <strong>de</strong>socupación y <strong>la</strong> guerra globalcontra <strong>el</strong> terrorismo.El investigador indicó que no se advierte en <strong>el</strong> corto p<strong>la</strong>zoque <strong>la</strong>s autorida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> Washington pretendan abrir <strong>el</strong> <strong>de</strong>batesobre <strong>la</strong> reforma migratoria y, por “pru<strong>de</strong>ncia política”, <strong>el</strong> presi<strong>de</strong>nteObama no lo hará, pues resultaría presa fácil <strong>de</strong> susadversarios republicanos.En <strong>el</strong> ámbito académico preocupa que los constitucionalistas<strong>de</strong> <strong>la</strong>s mejores universida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> aqu<strong>el</strong> país no se hayanpronunciado aún sobre los efectos nocivos <strong>de</strong> esa ley, puesal parecer no se quieren arriesgar con alguna opinión que losenfrentare con <strong>el</strong> sector más conservador<strong>de</strong> <strong>la</strong> socieda<strong>de</strong>stadouni<strong>de</strong>nse.Lejana, <strong>la</strong> posibilidad <strong>de</strong> unareforma migratoria en ese país617 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 201017 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 7semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>


Socie adSocie adCarece <strong>la</strong> Humanidad <strong>de</strong> métodoscientíficos para pre<strong>de</strong>cir un sismoLa apertura económica empobrecióa <strong>la</strong> pob<strong>la</strong>ción rural <strong>de</strong> MéxicoVerónica Ordóñez Hernán<strong>de</strong>zRodolfo Pérez RuizFoto: Octavio López Val<strong>de</strong>rramaLa Humanidad carece <strong>de</strong> métodos científicospara pre<strong>de</strong>cir un sismo, afirmó <strong>el</strong>maestro D<strong>el</strong>fino Hernán<strong>de</strong>z Láscares,investigador <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad AutónomaMetropolitana (<strong>UAM</strong>).En un contexto <strong>de</strong> temor generalizadopor <strong>la</strong> sucesión <strong>de</strong> movimientost<strong>el</strong>úricos que ha estremecido territorio<strong>de</strong> México, Haití, Chile, Indonesia,Taiwán, España y China, entre otros,<strong>el</strong> profesor <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Iztapa<strong>la</strong>paseñaló que aun cuando no hay mecanismosque ayu<strong>de</strong>n a anticipar unfenómeno d<strong>el</strong> tipo, los estudios sismológicosy geológicos realizados<strong>de</strong>s<strong>de</strong> 1985 <strong>de</strong>rivaron en <strong>la</strong> <strong>de</strong>tección<strong>de</strong> una brecha sísmica en <strong>el</strong> estado <strong>de</strong>Guerrero.Ubicada entre Acapulco y Zihuatanejo,<strong>la</strong> brecha no <strong>de</strong>sató un terremoto<strong>de</strong>s<strong>de</strong> 1911 sino hasta 1957, cuando secayó <strong>el</strong> Áng<strong>el</strong> <strong>de</strong> <strong>la</strong> In<strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncia <strong>de</strong> <strong>la</strong>ciudad <strong>de</strong> México.Si ocurriera un movimiento entre <strong>la</strong>sp<strong>la</strong>cas <strong>de</strong> Cocos y <strong>de</strong> Norteamérica seesperaría un temblor <strong>de</strong> tierra mayora ocho grados en <strong>la</strong> esca<strong>la</strong> <strong>de</strong> Richter,<strong>de</strong>bido a que <strong>de</strong>s<strong>de</strong> hace nueve décadas<strong>la</strong> zona no ha liberado energíaacumu<strong>la</strong>da.El miembro d<strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong>Biología <strong>de</strong> esa se<strong>de</strong> universitariarefirió que los sismos que ocurren adiario entre Jalisco y Chiapas son provocadosporque México yace sobre <strong>la</strong>zona sísmica d<strong>el</strong> Pacífico, <strong>la</strong> más activad<strong>el</strong> mundo también en volcanes ytsunamis.El investigador d<strong>el</strong> Laboratorio <strong>de</strong>Riesgos Geológicos precisó que en <strong>el</strong>país ocurre un promedio mensual <strong>de</strong>90 sismos, casi imperceptibles, <strong>de</strong> entredos y cuatro grados Richter.Orígenes particu<strong>la</strong>resRespecto <strong>de</strong> los movimientos t<strong>el</strong>úricosregistrados en los últimos mesesen distintos países, <strong>el</strong> maestro en Cienciasen Geología catalogó <strong>el</strong> fenómenocomo una coinci<strong>de</strong>ncia natural, pues apesar <strong>de</strong> que cada uno <strong>de</strong> <strong>el</strong>los obe<strong>de</strong>cióa <strong>la</strong> remoción <strong>de</strong> <strong>la</strong>s p<strong>la</strong>cas tectó-Los movimientos t<strong>el</strong>úricosregistrados en fechasrecientes en <strong>el</strong> mundoson una coinci<strong>de</strong>ncianaturalnicas –como suce<strong>de</strong> <strong>de</strong>s<strong>de</strong> hace 300millones <strong>de</strong> años– los orígenes particu<strong>la</strong>resfueron diversos.En Haití se <strong>de</strong>bió a <strong>la</strong> fusión <strong>de</strong> <strong>la</strong> P<strong>la</strong>cad<strong>el</strong> Caribe con <strong>la</strong> is<strong>la</strong> y en Chile alroce <strong>de</strong> <strong>la</strong> P<strong>la</strong>ca <strong>de</strong> Nazca con territorio<strong>de</strong> esa nación sudamericana y <strong>de</strong> los andinosEcuador y Perú.La P<strong>la</strong>ca <strong>de</strong> Cocos es una cortezaoceánica que se fricciona contra Méxicoy áreas <strong>de</strong> América Central, justo <strong>de</strong>s<strong>de</strong>Jalisco hasta Panamá.Esa p<strong>la</strong>ca forma parte d<strong>el</strong> pisooceánico d<strong>el</strong> Pacífico mexicano y semueve hacia <strong>el</strong> continente a una v<strong>el</strong>ocidadpromedio <strong>de</strong> siete centímetrospor año; <strong>la</strong> osci<strong>la</strong>ción re<strong>la</strong>tiva entre <strong>la</strong>sp<strong>la</strong>cas <strong>de</strong> Cocos y <strong>de</strong> Norteamérica,región sobre <strong>la</strong> que yace México, esconstante e ininterrumpida y podríallevarse a cabo mediante <strong>de</strong>slizamientossúbitos o episódicos <strong>de</strong> <strong>la</strong> zona <strong>de</strong>contacto.BeneficiosHernán<strong>de</strong>z Láscares ac<strong>la</strong>ró que ni <strong>el</strong>clima ni <strong>la</strong> contaminación ni <strong>el</strong> cambioclimático son factores re<strong>la</strong>cionados conlos sismos, sin embargo <strong>el</strong> fenómeno<strong>de</strong> calentamiento <strong>de</strong> <strong>la</strong> Tierra sí influyecuando <strong>de</strong>struye terreno boscoso,rompe presas, <strong>de</strong>sborda ríos, <strong>de</strong>sata incendiosy altera eco<strong>sistema</strong>s o líneas <strong>de</strong>p<strong>la</strong>yas, entre otras afectaciones.De acuerdo con <strong>el</strong> profesor, los sismosno <strong>de</strong>ben verse como motivo <strong>de</strong>terror o amenaza, pues son <strong>la</strong>s ma<strong>la</strong>sedificaciones, <strong>la</strong> corrupción en los permisos<strong>de</strong> construcción y <strong>la</strong> ausencia <strong>de</strong>una cultura <strong>de</strong> <strong>la</strong> prevención contra <strong>de</strong>sastreslos causantes <strong>de</strong> caos.Los sismos <strong>de</strong>jan también beneficiosal p<strong>la</strong>neta, pues gracias a <strong>el</strong>los se formanarrecifes coralinos en <strong>la</strong>s zonas <strong>de</strong>fricción don<strong>de</strong> se genera calor, se <strong>de</strong>scubrenyacimientos minerales y se liberacalor d<strong>el</strong> subsu<strong>el</strong>o.El investigador exhortó a <strong>la</strong> sociedada estar preparada <strong>de</strong>s<strong>de</strong> <strong>la</strong> casa, <strong>la</strong> escue<strong>la</strong>y durante <strong>el</strong> trayecto a <strong>la</strong>s activida<strong>de</strong>sdiarias para actuar en casos <strong>de</strong><strong>de</strong>sastre.El impacto <strong>de</strong> <strong>la</strong> reforma estructuralemprendida en México hacia mediados<strong>de</strong> <strong>la</strong> década <strong>de</strong> los 80 d<strong>el</strong> siglo pasadogeneró un núcleo próspero y competitivoligado al sector agroexportador,beneficiando a un porcentaje reducido<strong>de</strong> productores pero <strong>de</strong>tonando <strong>el</strong> empobrecimientoabsoluto <strong>de</strong> <strong>la</strong> mayoría<strong>de</strong> <strong>la</strong> pob<strong>la</strong>ción rural, así como <strong>la</strong> informalización<strong>de</strong> sus fuentes <strong>de</strong> sustento.El doctor Edmar Salinas Callejas, investigadord<strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong> Economía<strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad AutónomaMetropolitana (<strong>UAM</strong>), establece que losprocesos <strong>de</strong> transformación d<strong>el</strong> campomexicano sirvieron a los intereses <strong>de</strong>apenas dos por ciento <strong>de</strong> los trabajadores–poseedor <strong>de</strong> doce por ciento <strong>de</strong> <strong>la</strong>tierra <strong>de</strong> <strong>la</strong>bor y <strong>de</strong> 25 por ciento <strong>de</strong> <strong>la</strong>superficie <strong>de</strong> riego– d<strong>el</strong> sector.Sin embargo, <strong>el</strong> restante 98 por cientoenfrenta una situación precaria; <strong>la</strong> mitad<strong>de</strong> este segmento está en proceso <strong>de</strong><strong>de</strong>scomposición y emigración y <strong>la</strong> otramitad se ha replegado a <strong>la</strong> subsistencia.EfectosEl investigador <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Azcapotzalcopuntualiza que <strong>la</strong> parte afectadaestancó o redujo <strong>la</strong> comercialización<strong>de</strong> sus exce<strong>de</strong>ntes o abandonado<strong>la</strong> actividad luego <strong>de</strong> ven<strong>de</strong>r <strong>la</strong>s tierras,<strong>de</strong>jándo<strong>la</strong>s <strong>de</strong> cultivar o reconvirtiendolos cultivos <strong>de</strong> granos básicos aestupefacientes.Los <strong>el</strong>ementos <strong>de</strong>scritos han sido consecuencia<strong>de</strong> los cambios en <strong>la</strong> políticaagropecuaria y <strong>de</strong> <strong>la</strong> apertura comercialque representó <strong>la</strong> entrada en vigor d<strong>el</strong>Tratado <strong>de</strong> Libre Comercio <strong>de</strong> Américad<strong>el</strong> Norte (TLCAN), seña<strong>la</strong> SalinasCallejas en <strong>el</strong> artículo La Reestructuración<strong>de</strong> <strong>la</strong> Agricultura Mexicana 1988-2008, incluido en <strong>el</strong> libro Ensayos <strong>de</strong>Política Económica en México, publicadopor <strong>la</strong> <strong>UAM</strong> y Ediciones EON.Respecto d<strong>el</strong> doble efecto <strong>de</strong> <strong>la</strong> aperturacomercial explica que por un <strong>la</strong>doestán <strong>la</strong> recuperación <strong>de</strong> una tasa <strong>de</strong>crecimiento baja ante un <strong>la</strong>rgo periodo<strong>de</strong> estancamiento; <strong>la</strong> reconversiónproductiva; <strong>la</strong> diversificación limitadaBenefició sólo ados por ciento d<strong>el</strong>os productoresd<strong>el</strong> sector agroexportador y <strong>el</strong> gran dinamismo<strong>de</strong> éste a partir d<strong>el</strong> TLCAN; <strong>la</strong>mayor eficiencia en <strong>el</strong> manejo <strong>de</strong> recursos,y <strong>el</strong> éxito re<strong>la</strong>tivo en <strong>la</strong> perspectivad<strong>el</strong> diseño y aplicación.Todo eso también ocasionó estancamientoy <strong>de</strong>scomposición d<strong>el</strong> sub<strong>sistema</strong>campesino, con secue<strong>la</strong>s <strong>de</strong>abandono <strong>de</strong> parce<strong>la</strong>s; reducción en <strong>la</strong>producción <strong>de</strong> bienes básicos, y reacomodo<strong>de</strong> <strong>la</strong> función <strong>de</strong> autoconsumo.A<strong>de</strong>más <strong>de</strong>tonó <strong>la</strong> emigración masivay <strong>la</strong> informalización <strong>de</strong> <strong>la</strong> actividad económica;<strong>la</strong> reconversión d<strong>el</strong> cultivo <strong>de</strong>granos por estupefacientes, así como <strong>la</strong><strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncia en re<strong>la</strong>ción con <strong>la</strong>s remesasy <strong>la</strong> venta <strong>de</strong> narcóticos, r<strong>el</strong>egando<strong>la</strong> agricultura <strong>de</strong> autoconsumo.IndicadorLa pob<strong>la</strong>ción asociada a <strong>la</strong>s activida<strong>de</strong>sagropecuarias <strong>de</strong>scendió entre 1988y 2008 <strong>de</strong> 25 millones a 18 millones <strong>de</strong>personas, cuyo <strong>de</strong>stino es <strong>la</strong> emigracióno <strong>la</strong> Economía informal.En ese periodo se <strong>de</strong>jó <strong>de</strong> subsidiar <strong>el</strong>poco competitivo sub<strong>sistema</strong> campesino,por lo que los productores <strong>de</strong>bieronabandonar sus parce<strong>la</strong>s y recurrir a <strong>la</strong>agricultura <strong>de</strong> subsistencia.La reducción en <strong>la</strong> cantidad <strong>de</strong> beneficiariosd<strong>el</strong> Programa <strong>de</strong> Apoyos Directosal Campo es un indicador fi<strong>el</strong> <strong>de</strong> <strong>la</strong>situación real en <strong>el</strong> sector, si se consi<strong>de</strong>raque en sus inicios daba cobertura a3.8 millones <strong>de</strong> productores, contra casidos millones en <strong>la</strong> actualidad.Aunque <strong>el</strong> financiamiento en <strong>el</strong> ramoagropecuario se mantuvo por encima<strong>de</strong> los 40,000 millones <strong>de</strong> pesos anualesen los años que abarca <strong>el</strong> estudio, nohubo un incremento significativo en eseperiodo, sostiene <strong>el</strong> miembro d<strong>el</strong> SistemaNacional <strong>de</strong> Investigadores.La paradoja histórica, subraya, esque <strong>la</strong> revolución <strong>de</strong> 1910 dio lugar a <strong>la</strong>recampesinización d<strong>el</strong> agro mexicanopara resolver <strong>el</strong> conflicto armado, conformarun régimen político y apoyar <strong>la</strong>industrialización.La situación en <strong>el</strong> campo es tal que <strong>la</strong>mo<strong>de</strong>rnización, <strong>la</strong> apertura <strong>de</strong> <strong>la</strong> Economíamexicana y <strong>la</strong> conformación <strong>de</strong> <strong>la</strong>l<strong>la</strong>mada partidocracia <strong>de</strong>jaron a su suertea <strong>la</strong> mayoría <strong>de</strong> los productores agríco<strong>la</strong>s,limitando los apoyos y con<strong>de</strong>nándolos auna disolución <strong>de</strong> <strong>la</strong>rgo p<strong>la</strong>zo, concluye.817 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 201017 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 9semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>


Divulgación ientífica Divulgación ientíficaEnriquecer <strong>el</strong> <strong>conocimiento</strong> <strong>de</strong> <strong>la</strong> sociedad,misión <strong>de</strong> <strong>la</strong> divulgación científicaLa divulgación científica tiene como tarea primordia<strong>la</strong>mpliar y enriquecer <strong>el</strong> <strong>conocimiento</strong> <strong>de</strong> <strong>la</strong> sociedad,mostrando a <strong>la</strong> vez <strong>de</strong> qué forma se cumple<strong>el</strong> mandato <strong>de</strong> aprovechar <strong>el</strong> financiamientopúblico a <strong>la</strong> investigación, <strong>de</strong>c<strong>la</strong>ró <strong>el</strong> doctor RainerEnrique Ham<strong>el</strong> Wilcke, profesor <strong>de</strong> <strong>la</strong> UniversidadAutónoma Metropolitana (<strong>UAM</strong>).La difusión <strong>de</strong> <strong>la</strong> ciencia –<strong>la</strong>bor <strong>de</strong>terminanteen este ámbito– compete tanto a <strong>la</strong>sinstituciones que <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>n estudios como alsector educativo y los medios <strong>de</strong> comunicación,puntualizó.Los procesos <strong>de</strong> informar al público sobre<strong>el</strong> trabajo científico: cómo funciona, paraqué sirve y qué resultados arroja compren<strong>de</strong>n<strong>la</strong> primera <strong>de</strong> <strong>la</strong>s tres funciones básicas <strong>de</strong> <strong>la</strong>divulgación.A ese cometido <strong>de</strong>berá añadirse <strong>la</strong> tarea <strong>de</strong> enriquecerlos <strong>conocimiento</strong>s <strong>de</strong> una pob<strong>la</strong>ción ampliaen re<strong>la</strong>ción con ciertos temas que tienen inci<strong>de</strong>ncia directaen <strong>la</strong> vida cotidiana, incluidos <strong>la</strong> salud, <strong>el</strong> medioambiente, <strong>la</strong> educación, <strong>la</strong> política y <strong>la</strong> Economía.Una tercera función <strong>de</strong> <strong>la</strong> divulgación científicaconsiste en participar a <strong>la</strong> ciudadanía –quefinancia <strong>la</strong> investigación con sus impuestos–sobre <strong>la</strong> forma en que operan <strong>la</strong>s institucionesque realizan investigación: cómose invierten los recursos que <strong>la</strong> sociedadpone a disposición <strong>de</strong> aquél<strong>la</strong>s y qué resultadosse obtienen.En este último punto <strong>de</strong>berán ac<strong>la</strong>rars<strong>el</strong>os límites <strong>de</strong> cada proyecto en<strong>de</strong>sarrollo, advirtiendo que ciertosresultados –como su<strong>el</strong>e ocurrir en <strong>el</strong>campo <strong>de</strong> <strong>la</strong> Neurología– tardaríanmucho tiempo antes <strong>de</strong> que puedanincidir en <strong>la</strong> curación <strong>de</strong> pa<strong>de</strong>cimientosgraves.Lenguaje coloquialLour<strong>de</strong>s Vera ManjarrezFoto: Alejandro Juárez Gal<strong>la</strong>rdoEl mayor <strong>de</strong>safío para lograr losobjetivos seña<strong>la</strong>dos consiste en <strong>el</strong>establecimiento <strong>de</strong> una interacciónexitosa con <strong>el</strong> público, lo que implicacrear una audiencia receptiva e interesadaen <strong>la</strong> temática. Este proceso<strong>de</strong>berá tener su punto <strong>de</strong> partida en <strong>la</strong>comunicación, enfatizó <strong>el</strong> investigador d<strong>el</strong>Departamento <strong>de</strong> Antropología <strong>de</strong> <strong>la</strong> UnidadIztapa<strong>la</strong>pa.En <strong>el</strong> <strong>de</strong>sarrollo <strong>de</strong> <strong>la</strong> comunicación, <strong>el</strong> lenguajecientífico especializado <strong>de</strong>berá traducirse a undiscurso comprensible para <strong>el</strong> público sin <strong>de</strong>formar niNecesario conformar una audiencia receptivay crear un diálogo entre ciencia y sociedadfalsear los contenidos, es <strong>de</strong>cir, <strong>el</strong> comunicador explicará un tema complejo entérminos c<strong>la</strong>ros y d<strong>el</strong> léxico cotidiano, construyendo un diálogo entre <strong>la</strong> cienciay <strong>la</strong> sociedad.Una <strong>de</strong> <strong>la</strong>s mejores estrategias para alcanzar mecanismos <strong>de</strong> divulgación científicaa<strong>de</strong>cuados es centrar <strong>el</strong> mensaje en <strong>el</strong> asombro, en aqu<strong>el</strong>lo que causa sorpresaen <strong>el</strong> receptor porque había pensado que <strong>la</strong>s cosas funcionaban <strong>de</strong> otro modo oporque no se había imaginado <strong>la</strong> b<strong>el</strong>leza o <strong>la</strong> simetría <strong>de</strong> una estructura molecu<strong>la</strong>rni <strong>la</strong> complejidad <strong>de</strong> un comportamiento animal.Toda esa información sorpren<strong>de</strong>nte provoca gran efecto y perdura en <strong>la</strong> memoriad<strong>el</strong> <strong>de</strong>stinatario, a<strong>de</strong>más <strong>de</strong> que podría influir en su comportamiento.Al comunicar <strong>de</strong> esa manera se logrará i<strong>de</strong>ntificar una característica básica d<strong>el</strong>funcionamiento <strong>de</strong> <strong>la</strong> ciencia, que tiene que explicar cómo funcionan <strong>la</strong>s cosas másallá <strong>de</strong> lo que se ve a simple vista y aun d<strong>el</strong> sentido común.Esto parece obvio si se trata <strong>de</strong> <strong>la</strong>s Ciencias Naturales, pero también resulta primordialen <strong>la</strong>s Ciencias Sociales y <strong>la</strong>s Humanida<strong>de</strong>s. De este modo, <strong>la</strong> divulgacióncientífica –junto con <strong>la</strong> educación en general– tiene <strong>el</strong> po<strong>de</strong>r <strong>de</strong> transformar potencialmente<strong>la</strong>s creencias y <strong>la</strong>s conductas basadas en <strong>el</strong> sentido común en otras confundamento científico.Fomentar <strong>la</strong> curiosidadEl experto en Lingüística Antropológica señaló que existe <strong>la</strong> ten<strong>de</strong>ncia a centrarseen los campos y <strong>la</strong>s investigaciones <strong>de</strong> mayor e inmediato impacto, así comoen aqu<strong>el</strong>los <strong>de</strong> vincu<strong>la</strong>ción con los sectores <strong>de</strong> <strong>la</strong> sociedad.Sin embargo explicó que <strong>la</strong> divulgación <strong>de</strong> <strong>la</strong> ciencia <strong>de</strong>bieraabordar temas generales más teóricos y específicosque no necesariamente arrojen efectos inmediatos.Por ejemplo podría ahondarse en problemasre<strong>la</strong>cionados con <strong>el</strong> estudio <strong>de</strong> <strong>la</strong> poesía, <strong>la</strong>Historia o <strong>la</strong> teoría Física para introducir al<strong>de</strong>stinatario a mundos en los que quizánunca había pensado.Esa sería una vía convenientepara fomentar <strong>la</strong> curiosidad porsaber más sobre <strong>el</strong> amplio universo<strong>de</strong> lo que se <strong>de</strong>sconoce,consi<strong>de</strong>ró <strong>el</strong> especialista.El abandono <strong>de</strong> <strong>la</strong> cienciabásica, advirtió, significaría<strong>de</strong>sechar su pap<strong>el</strong>en <strong>la</strong> generación <strong>de</strong> losavances tecnológicos ysociales.Los avances en <strong>la</strong> tecnologíadigital “que hoygozamos fueron posiblespor <strong>la</strong> <strong>la</strong>bor <strong>de</strong> investigaciónbásica en <strong>la</strong> Físicarealizada hace 50 años”;es por tanto <strong>de</strong> gran r<strong>el</strong>evanciaexplicar a <strong>la</strong> sociedadque un país que no<strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong> <strong>la</strong> ciencia básica–<strong>de</strong> <strong>la</strong> Naturaleza y <strong>la</strong> sociedad–carecerá <strong>de</strong> futuropara encontrar resultados tecnológicosy sociales a sus problemas,alertó <strong>el</strong> doctor Ham<strong>el</strong>Wilcke.1017 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>17 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 11


Esca ararteEsca ararteEstampa Contemporánea<strong>de</strong> MéxicoConformada por más <strong>de</strong> una veintena <strong>de</strong> obras <strong>de</strong>reconocidos grabadores mexicanos, <strong>la</strong> exposiciónLa Estampa Contemporánea <strong>de</strong> México ofreceuna gama amplia, tanto <strong>de</strong> posibilida<strong>de</strong>s creativasy formas <strong>de</strong> abordar temas como <strong>de</strong> habilida<strong>de</strong>s y<strong>conocimiento</strong>s <strong>de</strong> <strong>la</strong> técnica.La Galería Metropolitana –centro <strong>de</strong> extensióneducativa y cultural <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad AutónomaMetropolitana (<strong>UAM</strong>)– presentará hasta <strong>el</strong> 10 <strong>de</strong>junio próximo grabados <strong>de</strong> Abe<strong>la</strong>rdo Ávi<strong>la</strong>, JoséChávez Morado y Nicolás Moreno, así como trabajosa punta seca y aguafuertes <strong>de</strong> Rubén Maya yMagali Lara.También exhibe litografías <strong>de</strong> Guillermo Cenicerosy linóleos realizados por Áng<strong>el</strong> Bracho enlos que <strong>la</strong> <strong>de</strong>streza <strong>de</strong> <strong>la</strong> técnica es insuperable.La Estampa Contemporánea <strong>de</strong> México incluyexilografías coloreadas a mano y grabados aburil <strong>de</strong> Alejandro Alvarado Carreño, coleccionistay propietario <strong>de</strong> <strong>la</strong>s piezas en exposición.La participación <strong>de</strong> Fanny Rab<strong>el</strong>, Gabri<strong>el</strong> Macote<strong>la</strong>,Raúl Anguiano, José Clemente Orozco, FranciscoToledo, Adolfo Mexiac, Sebastian, AlfredoZalce y Rufino Tamayo permite un recorrido porvarias generaciones <strong>de</strong> artistas, cada uno con unaimpronta personal que lo i<strong>de</strong>ntifica.Javier Gochis IllescasFoto: Alejandro Zúñiga GarcíaLa muestra presenta en <strong>la</strong> GaleríaMetropolitana obra <strong>de</strong> Manu<strong>el</strong> Echauri,Lour<strong>de</strong>s Almeida, Isma<strong>el</strong> Guardado,Edmundo Aquino y Carlos García,entre otros, hasta <strong>el</strong> 10<strong>de</strong> junio próximoMás allá <strong>de</strong> <strong>la</strong> imagenLa muestra reafirma que <strong>el</strong> grabado es muchomás que una imagen sobre pap<strong>el</strong> cuya producciónexige horas <strong>de</strong> trabajo para <strong>el</strong> logro <strong>de</strong> unabuena impresión <strong>de</strong> <strong>la</strong> p<strong>la</strong>ca o p<strong>la</strong>ncha <strong>de</strong> metalo ma<strong>de</strong>ra.El grabado es <strong>el</strong> <strong>conocimiento</strong> d<strong>el</strong> espacio ylos <strong>el</strong>ementos estéticos para construir una obra;también implica <strong>el</strong> manejo d<strong>el</strong> dibujo y <strong>el</strong> conceptocon un lenguaje propio que rev<strong>el</strong>e <strong>la</strong> personalidady <strong>la</strong>s cualida<strong>de</strong>s d<strong>el</strong> grabador o artistavisual.1217 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>17 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 13


Esca ararteSa udEn Ruanda <strong>la</strong> vida continúa con gente<strong>de</strong> trabajo y <strong>de</strong>seos <strong>de</strong> salir a<strong>de</strong><strong>la</strong>nteEn <strong>de</strong>sarrollo, biosensor para cuantificarcolesterol en arterioscleróticosJavier Gochis IllescasFoto: Octavio López Val<strong>de</strong>rramaTeresa Cedillo No<strong>la</strong>scoEn <strong>el</strong> marco d<strong>el</strong> XVI aniversario d<strong>el</strong> genocidio en Ruanda, <strong>la</strong>Galería d<strong>el</strong> Sur <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Xochimilco albergará–en coordinación con <strong>la</strong> Casa Hankili Áfricay hasta <strong>el</strong> 28 <strong>de</strong> mayo próximo– <strong>la</strong> exposiciónRuanda, <strong>la</strong> Vida en Marcha. El Deber<strong>de</strong> <strong>la</strong> Memoria: 4 <strong>de</strong> Abril <strong>de</strong> 1994-2010.Insta<strong>la</strong>da en <strong>la</strong> Sa<strong>la</strong> Yvonne Domenge <strong>de</strong>esa se<strong>de</strong> <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitana(<strong>UAM</strong>), <strong>la</strong> muestra incluye más <strong>de</strong>20 fotografías, en mediano formato, d<strong>el</strong> francésGilles Tordjeman.Con patrocinio <strong>de</strong> <strong>la</strong> fundación ho<strong>la</strong>n<strong>de</strong>saStichting Doen, <strong>la</strong>s imágenes son parte <strong>de</strong> unproyecto <strong>de</strong> crecimiento económico real y sostenido,y <strong>de</strong> integración <strong>de</strong> <strong>la</strong> sociedad <strong>de</strong> ese paísafricano azotado por <strong>la</strong> tragedia en abril <strong>de</strong> 1994.Repensar <strong>el</strong> genocidioEn <strong>el</strong> acto <strong>de</strong> conmemoración d<strong>el</strong> XVI aniversariod<strong>el</strong> genocidio, <strong>el</strong> doctor Koulsy Lamko, directord<strong>el</strong> proyecto Casa Hankili África, puntualizó que <strong>la</strong>exposición busca erradicar <strong>la</strong> imagen predominanteque asocia a los africanos con <strong>la</strong> violencia.El nov<strong>el</strong>ista, poeta y ensayista chadiano manifestóante alumnos y autorida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Xochimilcoque otro propósito es repensar aqu<strong>el</strong> episodio, en virtud<strong>de</strong> que “recordar es <strong>el</strong> <strong>de</strong>ber <strong>de</strong> <strong>la</strong> memoria y noolvidar para que no vu<strong>el</strong>va a suce<strong>de</strong>r”.El autor <strong>de</strong> La phalène <strong>de</strong>s collines (2000) señaló que<strong>el</strong> espíritu <strong>de</strong> <strong>la</strong> muestra es transmitir que, no obstante<strong>la</strong> matanza, en Ruanda “<strong>la</strong> vida continúa; uno ve gente<strong>de</strong> trabajo, con ganas <strong>de</strong> crecer y salir a<strong>de</strong><strong>la</strong>nte”.El titu<strong>la</strong>r <strong>de</strong> <strong>la</strong> Casa Hankili África calificó <strong>de</strong> lugarcomún hab<strong>la</strong>r <strong>de</strong> <strong>la</strong> violencia en <strong>el</strong> l<strong>la</strong>mado continentenegro, por lo que <strong>el</strong> proyecto cultural que encabezaconstituye un esfuerzo por que <strong>de</strong>saparezca<strong>la</strong> i<strong>de</strong>a expresada por <strong>el</strong> político francés FrancoisMitterrand (1916-1996), en <strong>el</strong> sentido <strong>de</strong> que “<strong>el</strong> <strong>de</strong>Ruanda fue un genocidio sin importancia, porqueallá se matan todos los días”.El también dramaturgo subrayó que “tratamos <strong>de</strong> anteponera ese prejuicio <strong>el</strong> que en Ruanda existe una construcción queparte <strong>de</strong> un Estado que se preocupa por <strong>la</strong> gente”.Situada en <strong>el</strong> corazón <strong>de</strong> África, dicha nación ha quedadomarcada por <strong>la</strong> matanza perpetrada por extremistas hutus agrupadosprincipalmente en <strong>la</strong>s l<strong>la</strong>madas milicias interahamwe. Enese capítulo perdió <strong>la</strong> vida una cuarta parte <strong>de</strong> <strong>la</strong> pob<strong>la</strong>ción,entonces <strong>de</strong> siete millones <strong>de</strong> personas.Resiliencia socialLas posibilida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> resiliencia social –o capacidad para sobreponerseal dolor emocional– <strong>de</strong> los ruan<strong>de</strong>ses se sustentanRecordar es <strong>el</strong> <strong>de</strong>ber <strong>de</strong> <strong>la</strong> memoriay no olvidar para que no vu<strong>el</strong>vaa suce<strong>de</strong>ren un movimiento cultural que investiga <strong>la</strong>s causas d<strong>el</strong> genocidioy apunta a los responsables: <strong>el</strong> gobierno encabezado porMitterrand, <strong>la</strong> intervención cultural <strong>de</strong> Bélgica y <strong>la</strong> Iglesia Católica,promotores <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>de</strong>strucción <strong>de</strong> los símbolos culturalesque cohesionaban <strong>la</strong> solidaridad y <strong>la</strong> cooperación entre loshabitantes <strong>de</strong> Ruanda.El humanista comentó que <strong>el</strong> proyecto Casa Hankili Áfricadifun<strong>de</strong> <strong>la</strong> cultura continental por medio d<strong>el</strong> intercambio coninstituciones <strong>de</strong> educación superior; en <strong>el</strong> caso <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>está abierta al público también <strong>la</strong> exposición Niños y Mujeres<strong>de</strong> <strong>la</strong> Patria <strong>de</strong> los Hombres Íntegros. El Deber <strong>de</strong> <strong>la</strong> Memoria:Thomas Sankara. Burkina Faso, 21 <strong>de</strong> diciembre <strong>de</strong> 1949, quepresenta fotografías <strong>de</strong> Anab<strong>el</strong> Olivier en <strong>la</strong> Sa<strong>la</strong> Gilberto AcevesNavarro <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Xochimilco.Investigadores d<strong>el</strong> Laboratorio <strong>de</strong> Nanotecnologíae Ingeniería Molecu<strong>la</strong>r <strong>de</strong> <strong>la</strong>Universidad Autónoma Metropolitana(<strong>UAM</strong>) trabajan en <strong>la</strong> caracterización <strong>de</strong><strong>la</strong> molécu<strong>la</strong> <strong>de</strong> colesterol, con <strong>el</strong> fin <strong>de</strong>obtener un biosensor útil en <strong>la</strong> cuantificaciónd<strong>el</strong> mismo en los pacientes conarteriosclerosis.El doctor Niko<strong>la</strong> Batina Sk<strong>el</strong>edzija,profesor d<strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong> Química,y <strong>el</strong> maestro Aristeo Segura Salvador,alumno d<strong>el</strong> Posgrado en Química, ambos<strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Iztapa<strong>la</strong>pa, seña<strong>la</strong>ron que<strong>la</strong>s molécu<strong>la</strong>s d<strong>el</strong> colesterol en forma <strong>de</strong>agregados son <strong>de</strong>tonantes <strong>de</strong> arteriosclerosis,pa<strong>de</strong>cimiento que se encuentra–junto con <strong>la</strong> diabetes y <strong>el</strong> cáncer– entre<strong>la</strong>s primeras causas <strong>de</strong> muerte en Méxicoy <strong>el</strong> mundo.Molécu<strong>la</strong>s <strong>de</strong> colesterolEn <strong>el</strong> país <strong>la</strong> arteriosclerosis es una <strong>de</strong><strong>la</strong>s principales dificulta<strong>de</strong>s <strong>de</strong> salud y haempezado a migrar hacia los segmentosjuvenil e infantil <strong>de</strong> <strong>la</strong> pob<strong>la</strong>ción <strong>de</strong>bidoa hábitos alimenticios ina<strong>de</strong>cuados;hasta <strong>el</strong> momento <strong>la</strong> únicaalternativa para casos graves es<strong>la</strong> cirugía, indicó Segura Salvador,quien trabaja en <strong>el</strong> proyectoVisualización y Caracterización<strong>de</strong> Molécu<strong>la</strong>s <strong>de</strong> Colesterol porAFM/STM.Los medicamentos existentesen <strong>el</strong> mercado “no resu<strong>el</strong>ven<strong>el</strong> problema”, ya que sólo“suprimen <strong>la</strong> producción <strong>de</strong>estas molécu<strong>la</strong>s”, lo cual no pue<strong>de</strong>efectuarse <strong>de</strong> manera indiscriminadaporque esas partícu<strong>la</strong>s son “sumamenteimportantes para <strong>el</strong> funcionamiento d<strong>el</strong>organismo”, por lo que lo r<strong>el</strong>evante escontro<strong>la</strong>r<strong>la</strong>s y regu<strong>la</strong>r<strong>la</strong>s, explicó.El cuerpo humano produce colesterolpara sus propias necesida<strong>de</strong>s biológicas–<strong>la</strong> formación <strong>de</strong> hormonas opara dar rigi<strong>de</strong>z a <strong>la</strong>s membranas <strong>de</strong><strong>la</strong>s célu<strong>la</strong>s, entre otras– sin embargo,“si se agregara más –proveniente <strong>de</strong> <strong>la</strong>alimentación– aumentaría <strong>el</strong> riesgo” <strong>de</strong>pa<strong>de</strong>cer arteriosclerosis.Esta molécu<strong>la</strong> se adiciona con otraspartícu<strong>la</strong>s <strong>de</strong> triglicéridos y fosfolípidospara formar una esférica <strong>de</strong>nominadalipoproteína <strong>de</strong> baja <strong>de</strong>nsidad (LDL),que viaja por todo <strong>el</strong> torrente sanguíneo.“Cuando está <strong>de</strong>ntro <strong>de</strong> <strong>la</strong> célu<strong>la</strong>se revienta y <strong>la</strong> molécu<strong>la</strong> se adhiere en<strong>la</strong> pared interna <strong>de</strong> <strong>la</strong> arteria, <strong>la</strong> cual comienzaa hacerse más rígida y a cerrarsehasta que se obstruye”.Caracterización atómicaCon base en <strong>el</strong> instrumental con <strong>el</strong>que cuenta <strong>el</strong> citado Laboratorio <strong>de</strong> <strong>la</strong><strong>UAM</strong> y valiéndose <strong>de</strong> un <strong>sistema</strong> i<strong>de</strong>al–una superficie <strong>de</strong> oro, material biocompatiblecon <strong>el</strong> organismo humano–para enten<strong>de</strong>r <strong>el</strong> comportamiento<strong>de</strong> <strong>la</strong>s molécu<strong>la</strong>s, éstas se visualizan ycaracterizan en <strong>el</strong> niv<strong>el</strong> atómico, permitiendoconocer <strong>la</strong> “alta competitividad”que tienen para adherirse a <strong>la</strong>s superficies,razón por <strong>la</strong> cual “tratan <strong>de</strong> fijarseal máximo a <strong>la</strong>s arterias”.Otras <strong>de</strong> sus características son quese agrupan en pares y que “son int<strong>el</strong>igentes”,ya que al “utilizar <strong>la</strong> partícu<strong>la</strong> LDLcomo medio <strong>de</strong> transporte al torrentesanguíneo” viajan por <strong>el</strong> cuerpo y sabenhuir cuando se les quiere manipu<strong>la</strong>r.Todo esto podría representar unproblema para los futuros nanorobotsencargados <strong>de</strong> “limpiar” <strong>la</strong>s arterias,ya que se encontrarían con molécu<strong>la</strong>sLa arteriosclerosis esuno <strong>de</strong> los principalesproblemas <strong>de</strong> salud enMéxico y ha empezado amigrar hacia <strong>la</strong> pob<strong>la</strong>ciónjuvenil e infantilcapaces <strong>de</strong> escapar. La i<strong>de</strong>a sería <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>rnanodispositivos como los yaexistentes para pacientes diabéticos, loscuales administran insulina <strong>de</strong> maneraautomática.Otro aporte es contribuir al diseño oconstrucción <strong>de</strong> un biosensor, que puedacaptar molécu<strong>la</strong>s biológicas o lipoproteínasy que a <strong>la</strong> vez serviría para <strong>el</strong>monitoreo individual <strong>de</strong> los niv<strong>el</strong>es <strong>de</strong>colesterol en <strong>la</strong>s arterias.Al concluir, este trabajo <strong>de</strong> investigaciónserá remitido a especialistas enElectrónica y Biomédica que se abocaránal diseño <strong>de</strong> esos dispositivos.1417 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 201017 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 15semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>


CienciaplicadaSínte isEl Diseño <strong>de</strong> Interiores, área poco <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>day comprendida en MéxicoAlejandra Vil<strong>la</strong>gómez VallejoFoto: Alejandro Zúñiga GarcíaLas señales constituyen uno <strong>de</strong> los materiales<strong>de</strong> trabajo más importantes en <strong>la</strong>instrumentación biomédica, por lo quees necesario profundizar en <strong>el</strong> <strong>conocimiento</strong>acerca d<strong>el</strong> diseño instrumentalpara adquirir<strong>la</strong>s, procesar<strong>la</strong>s y obtenerinformación útil sobre <strong>el</strong> tema.En <strong>el</strong> libro Las Señales en <strong>la</strong> InstrumentaciónBiomédica, <strong>el</strong> doctor CaupolicánMuñoz Gamboa, profesor d<strong>el</strong>Departamento <strong>de</strong> Ingeniería Eléctrica<strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitana(<strong>UAM</strong>), explica que aquél<strong>la</strong>s sonobjetivo fundamental <strong>de</strong> los <strong>sistema</strong>s<strong>de</strong> instrumentación, ya que éstos soncreados para capturar, medir y procesarinformación.Análisis indispensableEl investigador <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Iztapa<strong>la</strong>pa<strong>de</strong>stacó que es preciso analizarlos aspectos básicos y <strong>de</strong> aplicaciónuniversal vincu<strong>la</strong>dos con <strong>la</strong>s señales,con <strong>el</strong> fin <strong>de</strong> contar con una visiónacerca <strong>de</strong> por qué se diseñan los instrumentos,cómo se logra ese propósito,cuáles son <strong>la</strong>s herramientas <strong>de</strong> quese dispone para eso y qué objetivos seespera lograr.La obra –publicada por <strong>la</strong> mencionadase<strong>de</strong> universitaria– busca profundizaren los aspectos <strong>de</strong> adquisición <strong>de</strong><strong>la</strong>s señales, así como en los re<strong>la</strong>tivos alorigen físico o fisiológico, <strong>la</strong> morfología,Representan un material <strong>de</strong> trabajoprioritario en ese campo<strong>el</strong> significado y <strong>la</strong> trascen<strong>de</strong>ncia, a<strong>de</strong>más<strong>de</strong> los métodos <strong>de</strong> procesamientoa los que pue<strong>de</strong>n someterse.Otro objetivo d<strong>el</strong> texto es que al hacerénfasis en <strong>la</strong> adquisición <strong>de</strong> <strong>la</strong>s señalesen general, se <strong>de</strong>scriben los <strong>el</strong>ementosmás necesarios para <strong>la</strong> a<strong>de</strong>cuación <strong>de</strong> éstascon <strong>la</strong> intención <strong>de</strong> que más a<strong>de</strong><strong>la</strong>ntepuedan manejarse en forma digital.Teresa Cedillo No<strong>la</strong>scoCaracterísticasRespecto <strong>de</strong> <strong>la</strong>s características <strong>de</strong> <strong>la</strong>sseñales biomédicas, <strong>el</strong> doctor MuñozGamboa subrayó que éstas tienen un origenespecial porque son <strong>el</strong> resultado <strong>de</strong>fenómenos <strong>el</strong>éctricos y fisiológicos diversosque se producen en los organismosvivos, en especial en los seres humanos.En un artículo sobre conversión <strong>de</strong>señales analógicas incluido en <strong>el</strong> libro,<strong>el</strong> doctor Hugo Calleja Gjumlich –especialistaen <strong>la</strong> materia d<strong>el</strong> Centro Nacional<strong>de</strong> Investigación y Desarrollo Tecnológico–apunta que <strong>el</strong> procesamientodigital <strong>de</strong> señales se ha establecido confirmeza en <strong>la</strong> tecnología en vigor, impulsadopor <strong>el</strong> incremento <strong>de</strong> <strong>la</strong>s aplicacionesy <strong>la</strong> utilización <strong>de</strong> los equipos<strong>de</strong> cómputo; a estas ventajas se une <strong>la</strong>disminución que han experimentadolos costos <strong>de</strong> los <strong>sistema</strong>s digitales.Tal situación <strong>de</strong>rivó en que sea muycomún <strong>el</strong> procesamiento digital <strong>de</strong> <strong>la</strong>sseñales, lo que hace necesario modificarpreviamente <strong>el</strong> formato análogo enque se encuentran en general para quese convierta en digital, lo que <strong>de</strong>beríallevarse a cabo sin que <strong>la</strong> informacióncontenida sufriere pérdida apreciable.Otros temas abordados en <strong>el</strong> libroson <strong>la</strong>s propieda<strong>de</strong>s <strong>el</strong>éctricas <strong>de</strong> <strong>la</strong>scélu<strong>la</strong>s y sus técnicas <strong>de</strong> registro; los potencialesevocados, y <strong>el</strong> procesamientodigital <strong>de</strong> señales.El Diseño <strong>de</strong> Interiores, un área poco<strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>da y comprendida en México,es materia <strong>de</strong> un Diplomado impartidopor <strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitana(<strong>UAM</strong>) con <strong>el</strong> objetivo <strong>de</strong> fortalecerdicha disciplina.El maestro Alejandro Viramontes Muciño,investigador d<strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong>Procesos y Técnicas <strong>de</strong> Realización <strong>de</strong><strong>la</strong> Unidad Azcapotzalco, sostuvo que <strong>la</strong>i<strong>de</strong>a es que los alumnos cuenten con <strong>la</strong>sherramientas para <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>r proyectosen ese campo d<strong>el</strong> Diseño como un servicioa <strong>la</strong> sociedad.Las revistas, factor aglutinante en <strong>la</strong> construcciónd<strong>el</strong> nacionalismo argentinoUno <strong>de</strong> los problemas centrales en <strong>el</strong>estudio d<strong>el</strong> nacionalismo en Argentinaes que casi <strong>de</strong> manera inmediata se asociacon <strong>el</strong> movimiento y <strong>el</strong> pensamientopolítico <strong>de</strong> <strong>de</strong>recha que se gestó en losaños 30 d<strong>el</strong> siglo pasado, influenciadopor gobiernos totalitaristas, entre <strong>el</strong>los<strong>el</strong> franquismo español.El doctor Micha<strong>el</strong> Groeb<strong>el</strong>, investigadord<strong>el</strong> Institute of Latin American Studies,Free University Berlin, habló en esostérminos durante <strong>el</strong> ciclo <strong>de</strong> conferenciasRevistas, Int<strong>el</strong>ectuales y Re<strong>de</strong>s en <strong>la</strong> Historia<strong>de</strong> México, realizado en <strong>la</strong> UniversidadAutónoma Metropolitana (<strong>UAM</strong>).En <strong>la</strong> Conferencia El Rol <strong>de</strong> <strong>la</strong>s Revistasen <strong>la</strong> Conformación d<strong>el</strong> NacionalismoArgentino, 1930-1989, <strong>el</strong> especialistaaseveró que ese proceso se <strong>de</strong>sarrollóa partir <strong>de</strong> <strong>la</strong> existencia <strong>de</strong> una sociedadbicultural, en <strong>la</strong> que se encontraban <strong>el</strong>gauchismo <strong>de</strong> <strong>la</strong>s provincias, por un<strong>la</strong>do, y <strong>el</strong> sector nacionalista liberaleuropeizante, por otro.Otro propósito es que los participantesen <strong>el</strong> curso <strong>de</strong> especialización sean capaces<strong>de</strong> aplicar <strong>el</strong>ementos y normas básicasvincu<strong>la</strong>das con aspectos estéticos,sensoriales, económicos y legales paramejorar <strong>la</strong> calidad <strong>de</strong> vida <strong>de</strong> los usuarios<strong>de</strong> espacios diseñados bajo tal concepto.El investigador señaló que su<strong>el</strong>e pensarseque ese tipo <strong>de</strong> Diseño se aplicasólo a casas-habitación, oficinas y comercios,aunque también es empleadoen escenografías <strong>de</strong> teatro, t<strong>el</strong>evisión ycinematografía, así como en stands, puntos<strong>de</strong> venta y Arquitectura <strong>de</strong> paisaje.La importancia d<strong>el</strong> Diplomado <strong>de</strong><strong>la</strong> <strong>UAM</strong> radica en su contribución paraaminorar <strong>el</strong> rezago <strong>de</strong> entre 15 y 20años existente en <strong>el</strong> país, respecto <strong>de</strong>otras partes d<strong>el</strong> mundo don<strong>de</strong> hay universida<strong>de</strong>sque consi<strong>de</strong>ran <strong>el</strong> Diseño <strong>de</strong>Interiores un área <strong>de</strong> investigación.Viramontes Muciño advirtió que apesar d<strong>el</strong> atraso hay <strong>de</strong>spachos mexicanosque se han asociado para crearproyectos con un s<strong>el</strong>lo particu<strong>la</strong>r <strong>de</strong> <strong>la</strong>Arquitectura y <strong>el</strong> Diseño Industrial, Gráfico,Textil y <strong>de</strong> Interiores.El programa d<strong>el</strong> Diplomado consta <strong>de</strong>seis módulos <strong>de</strong> teoría y práctica en losque se realizan trabajos para presentarlosante incubadoras <strong>de</strong> negocios, empresaso grupos con miras a un posible <strong>de</strong>sarrolloprofesional o ejecución <strong>de</strong> <strong>la</strong> obra.Un proyecto a<strong>de</strong>cuado <strong>de</strong>berá consi<strong>de</strong>rar<strong>el</strong> clima, <strong>la</strong> iluminación natural yartificial, <strong>la</strong>s insta<strong>la</strong>ciones hidrosanitariasy <strong>el</strong>éctricas, <strong>la</strong> acústica y los materiales–textil, vidrio, ma<strong>de</strong>ra, mármol, granito,<strong>la</strong>minado plástico o metal– entre otros aspectos,todos incorporados a <strong>la</strong> propuestamercadológica y económica, apuntó.Alejandra Vil<strong>la</strong>gómez VallejoEn este contexto se dio <strong>la</strong> producción <strong>de</strong> revistas cuyo <strong>el</strong>emento en común eraque <strong>de</strong>pendían para su existencia d<strong>el</strong> apoyo económico que brindaban <strong>el</strong> gobiernoen turno o sectores fuertes, incluidos <strong>la</strong>s iglesias o los sindicatos.Groeb<strong>el</strong> puntualizó que <strong>la</strong>s publicaciones –revistas y periódicos– si bien representabanun factor aglutinante en torno a <strong>la</strong> i<strong>de</strong>ología nacionalista en turno erantambién poco compactas y <strong>de</strong> corta duración.De acuerdo con <strong>el</strong> experto <strong>la</strong> excepción fue <strong>la</strong> revista Nueva República, fundadapor int<strong>el</strong>ectuales in<strong>de</strong>pendientes, concretamente abogados, y <strong>la</strong> cual se editó durantetres años sostenida por sus promotores.Durante <strong>la</strong> época peronista sobresalieronHechos e I<strong>de</strong>as, <strong>la</strong> cual constituyó <strong>la</strong>p<strong>la</strong>taforma <strong>de</strong> dicho movimiento políticoy circuló por dos años, y Sexto Continente,que contó con <strong>el</strong> respaldo <strong>de</strong> parte <strong>de</strong><strong>la</strong> <strong>el</strong>ite int<strong>el</strong>ectual y fue editada a lo <strong>la</strong>rgo<strong>de</strong> seis años.La conferencia El Rol <strong>de</strong> <strong>la</strong>s Revistasen <strong>la</strong> Conformación d<strong>el</strong> NacionalismoArgentino, 1930-1989, organizada por<strong>el</strong> Departamento <strong>de</strong> Humanida<strong>de</strong>s <strong>de</strong><strong>la</strong> Unidad Cuajimalpa, se llevó a cabo<strong>el</strong> 28 <strong>de</strong> abril pasado en <strong>la</strong> Casa d<strong>el</strong>Tiempo, centro <strong>de</strong> extensión educativay cultural <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>.1617 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>17 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 17


Casa tiempoCasa tiempoRectoría GeneralCongreso-Homenajea Gustavo Sainz,Setenta AniversarioMayo 27 y 28, <strong>de</strong> 10:00 a 16:00 hrs.Casa <strong>de</strong> <strong>la</strong> Primera Imprenta <strong>de</strong> AméricaPresencia d<strong>el</strong> autor: Gustavo Sainzlee fragmentos <strong>de</strong> su nove<strong>la</strong> enpreparación Cadáveres exquisitos.Conversación con <strong>el</strong> públicoMayo 28, 16:00 hrs.Mesas: La ciudad <strong>de</strong> México y sushabitantes en <strong>la</strong> obra <strong>de</strong> Gustavo Sainz;Tiempos narrativos, realidad y lectorimplícito; Paratexto, representaciónurbana y estilística; Narrador, tradiciónneopicarezca y erotomaníaen <strong>la</strong> obra <strong>de</strong> Sainz; Sainz revisitadoPonentes: Alfredo Cabildo Salomón,Danilo Santos López, Dani<strong>el</strong> OrizagaDoguim, Guillermo Vega Zaragoza,Patricia Bermú<strong>de</strong>z Cruz, Enrique Agui<strong>la</strong>r R.,Eduardo Molina Fernán<strong>de</strong>z, Ester BautistaBot<strong>el</strong>lo, Fernando Reyes, Ruth Levy,Gabri<strong>el</strong> Hernán<strong>de</strong>z Soto,Alejandro Zenker, Emiliano Pérez Cruz,Arturo Trejo Vil<strong>la</strong>fuerte, Ignacio TrejoFuentes, Josefina EstradaCiclo <strong>de</strong> Activida<strong>de</strong>sen <strong>la</strong> Casa Rafa<strong>el</strong> GalvánRealizadas en <strong>el</strong> marco<strong>de</strong> <strong>la</strong> exposición fotográficaTransformación Lacustre<strong>de</strong> <strong>la</strong> Cuenca <strong>de</strong> México,Siglos XVI al XXI, <strong>de</strong> Jorge LegorretaEncuentro Nacional<strong>de</strong> Abogados AmbientalesMayo 18, 12:00 hrs.Mesa Caso Inundaciones<strong>de</strong> ChalcoMayo 18, 16:00 hrs.Mesa Caso Privatizaciónd<strong>el</strong> Agua SaltilloMayo 18, 17:30 hrs.Mesa Caso MovimientoMazahuaMayo 19, 16:00 hrs.Documental RehjeDirigen: Anaís Huerta y Raúl CuestaMayo 19, 17:00 hrs.Documental Agua sí, Casas no.Alpuyeca, Mor<strong>el</strong>osMayo 19, 18:00 hrs.Informes: 5574 0428 y 5264 3983ConvocatoriaOctubre Mes <strong>de</strong> <strong>la</strong> Cienciay <strong>la</strong> TecnologíaDirigida a profesores, alumnos d<strong>el</strong>icenciatura y posgrado, así comoa egresados <strong>de</strong> esta casa <strong>de</strong> estudiosque <strong>de</strong>seen participar impartiendoconferencias o talleres <strong>de</strong> divulgacióncientífica o ciencia recreativa a usuariosd<strong>el</strong> Sistema <strong>de</strong> Transporte ColectivoMetro, en <strong>el</strong> marco d<strong>el</strong> programaOctubre Mes <strong>de</strong> <strong>la</strong> Ciencia y <strong>la</strong> TecnologíaTema: La Nanotecnologíay sus aplicacionesPrerregistro:www.comunicaciencia.uam.mxSe entregará re<strong>conocimiento</strong> <strong>de</strong> participaciónInformes: 5211 9119 y 5211 8742comunicaciencia@correo.uam.mxLic. María d<strong>el</strong> Carmen García GuízarComunicación <strong>de</strong> <strong>la</strong> CienciaConvocatoriaConcurso Diseñando <strong>la</strong>Nanotecnología y sus AplicacionesDirigida a <strong>la</strong> comunidad universitariay egresados <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong> con interéspor <strong>el</strong> Diseño, <strong>el</strong> arte y <strong>la</strong> cienciaPremio único: 15,000 pesosSe otorgarán constancias <strong>de</strong>participación y menciones honoríficas;los trabajos se exhibirán en <strong>el</strong>marco d<strong>el</strong> programa Octubre Mes<strong>de</strong> <strong>la</strong> Ciencia y <strong>la</strong> TecnologíaBases: www.comunicaciencia.uam.mxInformes: 5211 9119 y 5211 8742comunicaciencia@correo.uam.mxLic. María d<strong>el</strong> Carmen García GuízarComunicación <strong>de</strong> <strong>la</strong> CienciaDifusión GeneralConvocatoriaSegundo Foro <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>en <strong>la</strong> SaludJunio 24 y 25De 9:30 a 17:00 hrs.Auditorio Arquitecto Pedro Ramírez VázquezSa<strong>la</strong>s <strong>de</strong> capacitaciónDirigida a profesores-investigadoresy estudiantes <strong>de</strong> posgrado interesadosen <strong>el</strong> análisis <strong>de</strong> <strong>la</strong> salud <strong>de</strong>s<strong>de</strong><strong>la</strong> perspectiva d<strong>el</strong> medio ambiente,individuo y sociedadObjetivo: promover activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong>investigación, <strong>de</strong>sarrollo tecnológico,docencia y servicio a <strong>la</strong> sociedad<strong>de</strong>s<strong>de</strong> un enfoque interdisciplinarioRecepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 31 <strong>de</strong> mayoforosalud@correo.uam.mxInformes:espino<strong>la</strong>@correo.cua.uam.mxgavaldon@correo.xoc.uam.mxrgc@xanum.uam.mxRed Temática <strong>de</strong> Académicos <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>en <strong>la</strong> SaludXXI Congreso <strong>de</strong> <strong>la</strong> AsociaciónLatina para <strong>el</strong> Análisis<strong>de</strong> los Sistemas <strong>de</strong> SaludD<strong>el</strong> 2 al 4 <strong>de</strong> septiembreDe 8:30 a 18:30 hrs.Rectoría GeneralInformes:www.a<strong>la</strong>ss.org21ca<strong>la</strong>ssmexico@gmail.coma<strong>la</strong>ss@a<strong>la</strong>ss.orgUnidad AzcapotzalcoSeminario RicoeurLa Visión <strong>de</strong> <strong>la</strong> HistoriaMayo 18 y 20, <strong>de</strong> 11:30 a 14:00 hrs.Sa<strong>la</strong> <strong>de</strong> Consejo DivisionalEdificio H-O, 3er. pisoInformes: 5318 9127managa@correo.azc.uam.mxMartha NavarroPosgrado en HistoriografíaCuerpo Académico <strong>de</strong> Historia e HistoriografíaDepartamento <strong>de</strong> Humanida<strong>de</strong>sConferencia Po<strong>de</strong>r y Géneroen <strong>el</strong> Siglo XIX: La HistoriaExtraordinaria <strong>de</strong>Juana Catarina Romero,Cacica <strong>de</strong> TehuantepecMayo 20, <strong>de</strong> 10:00 a 11:30 hrs.Auditorio Incalli IxcahuicopaInformes: 5318 9125managa@correo.azc.uam.mxDepartamento <strong>de</strong> Humanida<strong>de</strong>s4to. Congreso <strong>de</strong> ConferenciasAstronómicas Conociendo<strong>el</strong> UniversoMayo 20; junio 3 y 17De 14:15 a 16:00 hrs.Edificio “B”, sa<strong>la</strong>s audiovisuales B008 y B007Informes: 5318 9000 Ext. 2054veasaul@gmail.comhttps://sites.google.com/site/sociedadastronomicashiankhan/homeConsejería Sociedad Astronómica Shian KhanXXXII Coloquio <strong>de</strong> Lectura,Cambio <strong>de</strong> Paradigmas Culturalesa Raíz <strong>de</strong> <strong>la</strong> RevoluciónLa Revolución Mexicana: nuevosparadigmas <strong>de</strong> <strong>la</strong> HistoriaPonente: Carmen Valdés VegaMayo 25, 10:00 hrs.Salón B009Pedro, Julio y Pepe: tres protagonistas<strong>de</strong> <strong>la</strong> cultura posrevolucionariaPonente: Elena Madrigal RodríguezJunio 1ro. 11:30 hrs.Salón B005Informes: 5318 9125 y 5318 9126jarl@correo.azc.uam.mxGrupo <strong>de</strong> Investigación Discursos Sociales yComunicaciónDepartamento <strong>de</strong> Humanida<strong>de</strong>sDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sSeminario <strong>de</strong> CombinatoriaMayo 27; junio 10 y 24De 13:00 a 14:30 hrs.Sa<strong>la</strong> <strong>de</strong> JuntasEdificio HP, 2do.pisoForo <strong>de</strong> discusión <strong>de</strong> problemas <strong>de</strong>investigación y aplicación sobrecoloraciones y otras áreas <strong>de</strong> <strong>la</strong>Matemática combinatoriaInformes: l<strong>el</strong>c@correo.azc.uam.mxrsmg@correo.azc.uam.mxDepartamentos <strong>de</strong> Ciencias Básicas y SistemasCurso Estudios Sociales<strong>de</strong> <strong>la</strong> CienciaD<strong>el</strong> 24 al 28 <strong>de</strong> mayoDe 16:00 a 20:00 hrs.Sa<strong>la</strong> F001Informes: 5318 9144 Ext. 135jafz@correo.azc.uam.mxÁrea <strong>de</strong> Impactos Sociales <strong>de</strong> <strong>la</strong> BiotecnologíaPresentación <strong>de</strong> <strong>la</strong> Revista:Tema y Variaciones <strong>de</strong> LiteraturaNo. 33Junio 3, 19:00 hrs.Casa d<strong>el</strong> TiempoEdición <strong>de</strong>dicada al Ateneo <strong>de</strong> <strong>la</strong> Juventud,que cumplió un siglo <strong>de</strong> su fundación<strong>el</strong> 30 <strong>de</strong> octubre <strong>de</strong> 2009Informes: 5318 9449rmrm@correo.azc.uam.mxÁrea <strong>de</strong> LiteraturaDepartamento <strong>de</strong> Humanida<strong>de</strong>sDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sSeminario Rally FantasíaMedieval. Lí<strong>de</strong>res CreativosMayo 19 y 20, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.P<strong>la</strong>za RojaGimnasioInformes: 5318 9000 Ext. 2113 y 5318 9257superacad@correo.azc.uam.mxSección <strong>de</strong> Superación AcadémicaCoordinación <strong>de</strong> Apoyo Académico5to. Congreso Internacional<strong>de</strong> Ingeniería FísicaD<strong>el</strong> 17 al 21 <strong>de</strong> mayoDe 10:00 a 19:00 hrs.Especialistas <strong>de</strong> México, Estados Unidos,Canadá, España, Francia y <strong>de</strong> otros países<strong>de</strong> América Latina presentarán trabajosy líneas <strong>de</strong> <strong>de</strong>sarrollo actuales<strong>de</strong> <strong>la</strong> Ingeniería Física mundialInformes: 5318 9011 y 5318 9012Exts. 103 y 104http://www.vcongresoingfisica.azc.uam.mx/in<strong>de</strong>xf<strong>la</strong>sh.htmlDepartamento <strong>de</strong> Ciencias BásicasDivisión <strong>de</strong> Ciencias Básicas e IngenieríaForo Internacional<strong>de</strong> Diseño SustentableD<strong>el</strong> 2 al 5 <strong>de</strong> junioDe 9:00 a 19:00 hrs.Auditorio Incalli IxcahuicopaEspecialistas en Diseño sustentable<strong>de</strong> Brasil, China, India y México compartiránexperiencias,trabajos y propuestasInformes: 5318 9187marbv@correo.azc.uam.mxDepartamento <strong>de</strong> Medio Ambientepara <strong>el</strong> DiseñoDepartamento <strong>de</strong> Investigacióny Conocimiento para <strong>el</strong> DiseñoA 100 Años <strong>de</strong> <strong>la</strong> AdministraciónCientífica. Repensando a TaylorJunio 23, <strong>de</strong> 10:00 a 18:00 hrs.Sa<strong>la</strong> <strong>de</strong> Consejo AcadémicoEdificio “C”, 3er. pisoInformes: 5318 9120 Exts. 126, 128 y 129gestionyestrategia@correo.azc.uam.mxhttp://administracion.azc.uam.mx/Revista Gestión y EstrategiaDepartamento <strong>de</strong> AdministraciónDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sCiclo <strong>de</strong> PláticasSobreviviendo a mi FamiliaMiércoles, <strong>de</strong> 14:30 a 16:00 hrs.Sa<strong>la</strong> Audiovisual B004Imparte: Instituto <strong>de</strong> <strong>la</strong> Familia A. C.Objetivo: i<strong>de</strong>ntificar <strong>el</strong> pap<strong>el</strong> <strong>de</strong><strong>la</strong> familia en <strong>el</strong> <strong>de</strong>sarrollo personal integralMayo19. La Torre <strong>de</strong> Bab<strong>el</strong> ocada Quién su Vida26. Ajustando <strong>la</strong>s Tuercas. Todo Hijo (a)Ocupa un Lugar en una FamiliaInformes: 5318 9218 y 5318 9219secori@correo.azc.uam.mxOrientación Educativa y ServiciosPsicopedagógicosCoordinación Apoyo AcadémicoSeminario Café Debate<strong>de</strong> Cultura PolíticaMovimiento Sindical (SME):Anatomía <strong>de</strong> <strong>la</strong> LuchaJueves, <strong>de</strong> 13:00 a 15:00 hrs.Sa<strong>la</strong> F001Sa<strong>la</strong> <strong>de</strong> Consejo AcadémicoObjetivos: reflexionar y <strong>de</strong>batirsobre <strong>la</strong>s formas <strong>de</strong> expresión<strong>de</strong> <strong>la</strong> lucha sindical, sus referenteshistóricos, manifestaciones presentes,variedad <strong>de</strong> movilización,posicionamientos i<strong>de</strong>ológicosy prácticas políticasMayo20. Dr. Arturo Anguiano27. Mtro. Rafa<strong>el</strong> TorresInformes: 5318 9142 y5318 9139 Ext. 122sergiotamayo1@prodigy.net.mxSergio Tamayonils@correo.azc.uam.mxNico<strong>la</strong>sa López-Saavedrasabina08@hotmail.comAzucena GranadosGrupo <strong>de</strong> Análisis PolíticoDepartamento <strong>de</strong> SociologíaPresentación <strong>de</strong> <strong>la</strong> revista <strong>de</strong> poesía:B<strong>la</strong>nco MóvilJunio 4, <strong>de</strong> 19:00 a 21:00 hrs.Casa <strong>de</strong> <strong>la</strong> Primera Imprenta <strong>de</strong> AméricaNúmeros 112 y 113Tema: La Literatura d<strong>el</strong> arcoiris gay-lésbicaInformes: 5318 9129madrigal<strong>el</strong>@gmail.comhttp://www.b<strong>la</strong>ncomovil.com3er. Encuentro Nacional<strong>de</strong> Residuos SólidosD<strong>el</strong> 9 al 11 <strong>de</strong> junio, 10:00 hrs.Objetivo: conjuntar trabajos <strong>de</strong>expertos cuyas investigacionesse orienten al estudio<strong>de</strong> los residuos sólidosInformes: 5318 90623er_encuentro_rs@correo.azc.uam.mxHazlo en Cortometraje. TercerConcurso Universitario<strong>de</strong> CortometrajeD<strong>el</strong> 7 <strong>de</strong> junio al 14 <strong>de</strong> agostoDe 9:00 a 14:00 y <strong>de</strong> 15:00 a 17:30 hrs.Avenida Universidad No. 1200, colonia XocoTema: Y Tú, ¿Qué Haces parano Contaminar?Informes:http://www.bancomer.com/hazloencortometrajehttp://www.fundacioncinepolis.org/Fundación BBVA BancomerFundación CinépolisSeminario Desarrollo<strong>de</strong> Vi<strong>de</strong>ojuegos 2010D<strong>el</strong> 6 al 10 <strong>de</strong> septiembreTalleres, conferencias, activida<strong>de</strong>s lúdicasy concurso <strong>de</strong> programación <strong>de</strong> vi<strong>de</strong>ojuegosInscripciones: hasta <strong>el</strong> 19 <strong>de</strong> julioRecepción <strong>de</strong> proyectos:Hasta <strong>el</strong> 26 <strong>de</strong> agostoInformes: 5318 9532 Ext. 138<strong>de</strong>sarrollo<strong>de</strong>vi<strong>de</strong>ojuegos@correo.azc.uam.mxhttp://www.azc.uam.mx/<strong>de</strong>sarrollo<strong>de</strong>vi<strong>de</strong>ojuegos/División <strong>de</strong> Ciencias Básicas e IngenieríaDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sDivisión <strong>de</strong> Ciencias y Artes para <strong>el</strong> DiseñoI Congreso Internacional<strong>de</strong> <strong>la</strong> Docencia e Investigaciónen QuímicaD<strong>el</strong> 27 al 29 <strong>de</strong> octubreInformes: 5318 9029 y 5318 9024congresoquimica2010@correo.azc.am.mxhttp://cbi.azc.uam.mx/ICongresoQuimica/Área <strong>de</strong> QuímicaDivisión <strong>de</strong> Ciencias Básicas e IngenieríaCongreso Nacional <strong>de</strong> Investigaciónen Ciencias SocialesBicentenario <strong>de</strong> <strong>la</strong> In<strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncia<strong>de</strong> México-Centenario<strong>de</strong> <strong>la</strong> RevoluciónNoviembre 4 y 5Recepción <strong>de</strong> ponencias:Hasta <strong>el</strong> 18 <strong>de</strong> junioInformes: 5318 9138 Exts. 132 y 140armando_sa2002@yahoo.com.mxcsa@correo.azc.uam.mxGrupo <strong>de</strong> Sociología RuralDepartamento <strong>de</strong> SociologíaDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sSeminarios <strong>de</strong> Educación ContinuaCreatividad e InnovaciónD<strong>el</strong> 22 <strong>de</strong> mayo al 19 <strong>de</strong> junioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.Envase y Emba<strong>la</strong>jeD<strong>el</strong> 3 al 31 <strong>de</strong> julioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.Informes: 5318 9585 y 5318 9515educon2@correo.azc.uam.mxeducon@correo.azc.uam.mxPrimer Coloquio Internacional<strong>de</strong> Escrituras SáficasD<strong>el</strong> 24 al 26 <strong>de</strong> noviembreRecepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 27 <strong>de</strong> agostoInformes: 5318 9129mari<strong>el</strong>enaolivera323@hotmail.commadrigal<strong>el</strong>@gmail.comhttp://mari<strong>el</strong>enaolivera.spaces.live.comForo Cultural Voces en TintaUNAM, Unidad AzcapotzalcoConvocatoriaDécimo Segundo Concurso<strong>de</strong> Cuento, Poesía e HistorietaDirigida a alumnos interesados en<strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>r su creatividad a través<strong>de</strong> <strong>la</strong> pa<strong>la</strong>bra escrita y <strong>la</strong> ilustraciónRecepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 20 <strong>de</strong> julioEdificio “C”, 2do. pisoLunes a viernes, 11:00 a 15:00y <strong>de</strong> 16:00 a 17:00 hrs.Informes: 5318 9212ceu@correo.azc.uam.mxSección <strong>de</strong> Producción y DistribuciónEditorialesCoordinación <strong>de</strong> Extensión UniversitariaCursos <strong>de</strong> EducaciónContinuaComprensión <strong>de</strong> Lectura en InglésD<strong>el</strong> 22 <strong>de</strong> mayo al 31 <strong>de</strong> julioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.Imparte: Amado Manu<strong>el</strong> González Castaño1817 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 201017 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 19semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>


Casa tiempoCasa tiempoHabilida<strong>de</strong>s Comunicativasen InglésD<strong>el</strong> 22 <strong>de</strong> mayo al 31 <strong>de</strong> julioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.AutocadD<strong>el</strong> 22 <strong>de</strong> mayo al 26 <strong>de</strong> junioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.Edificio “T”Imparte: Carlos Alfonso Reyes M<strong>el</strong>oF<strong>la</strong>shD<strong>el</strong> 22 <strong>de</strong> mayo al 26 <strong>de</strong> junioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.Edificio “T”Imparte: Carlos Eduardo BustosIllustrator y PhotoshopD<strong>el</strong> 22 <strong>de</strong> mayo al 26 <strong>de</strong> junioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.Edificio “T”Imparte: Fernando Ríos3D Studio MaxD<strong>el</strong> 3 al 31 <strong>de</strong> julioSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 14:00 hrs.Edificio “T”Informes: 5318 9585 y 5318 9515educon2@correo.azc.uam.mxeducon@correo.azc.uam.mxEducación ContinuaActivida<strong>de</strong>sDeportivasHasta <strong>el</strong> 16 <strong>de</strong> julioGimnasio <strong>de</strong> due<strong>la</strong>, acondicionamientofísico, campo <strong>de</strong> futbolAikido, acondicionamiento físico,danza acrobática, atletismo,baloncesto femenil, baloncesto varonil,balonmano, boxeo, cardio kick,fútbol asociación, fútbol rápido,hip hop energy, lima-<strong>la</strong>ma, parkour,pi<strong>la</strong>tes, gap, grupo <strong>de</strong> animación,halterofilia, kick boxing, bike<strong>UAM</strong>,tae kwon do, voleibol femenil,voleibol varonil, yoga, zumbaInformes: 5318 9285 y 5318 9286jgms@correo.azc.uam.mxSección <strong>de</strong> Activida<strong>de</strong>s DeportivasCoordinación <strong>de</strong> ServiciosUniversitarios4ta. Semana<strong>de</strong> Salud SexualD<strong>el</strong> 17 al 21 <strong>de</strong> mayoCarpa <strong>de</strong> <strong>la</strong> P<strong>la</strong>za RojaOrientación Educativa y ServiciosPsicopedagógicosUnidad CuajimalpaCurso P<strong>la</strong>neaciónEducativaMayo 20 y 27; junio 3De 14:00 a 18:00 hrs.Se<strong>de</strong> ArtificiosPrerrequisito: taller <strong>de</strong> Induccióna <strong>la</strong> Unidad Cuajimalpa y a sumod<strong>el</strong>o educativo o algún otrocurso sobre <strong>el</strong> temaInformes e inscripciones:9177 6650 Ext. 6957vfabre@correo.cua.uam.mxVerenice Fabre ChávezCoordinación <strong>de</strong> Apoyo AcadémicoSección <strong>de</strong> Formación DocenteUniversidad AutonomaMetropolitana (<strong>UAM</strong>)Unidad Iztapa<strong>la</strong>paColoquio ¿I<strong>de</strong>as Visionariaso Resentimiento Social? LosAlbores <strong>de</strong> <strong>la</strong> In<strong>de</strong>pen<strong>de</strong>nciay <strong>la</strong> Revolución en MéxicoD<strong>el</strong> 14 al 16 <strong>de</strong> junioTerraza <strong>de</strong> PosgradoDirigido a historiadores, filósofos,literatos, antropólogos, sociólogos,politólogos, psicólogos socialesy especialistas interesados enreflexionar sobre <strong>la</strong>s causas quemotivaron a los hombres ymujeres <strong>de</strong> esos tiemposantonilhui@yahoo.com.mxirmac@xanum.uam.mxCuerpo Académico <strong>de</strong> Historia Socialy Cultural <strong>de</strong> México <strong>de</strong> <strong>la</strong> Colonia ySiglos XIX y XXDepartamento <strong>de</strong> FilosofíaDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sIII Congreso Internacional <strong>de</strong> <strong>la</strong>Asociación Mexicana <strong>de</strong>Estudios Par<strong>la</strong>mentariosD<strong>el</strong> 22 al 24 <strong>de</strong> septiembreUniversidad Autónoma <strong>de</strong> AguascalientesRecepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 15 <strong>de</strong> agostoInformes: 5804 6468Dr. Ricardo Espinoza Toledowww.estudiospar<strong>la</strong>mentarios.orgUNAM, ITAM, UIA,Instituto B<strong>el</strong>isario Domínguezd<strong>el</strong> Senado <strong>de</strong> <strong>la</strong> República, <strong>UAM</strong>Simposio InternacionalFisiología Reproductivaen MamíferosD<strong>el</strong> 19 al 21 <strong>de</strong> mayoDe 9:00 a 13:30 hrs.Auditorio ArquitectoPedro Ramírez VázquezTemática: Conducta Sexualy Reproductiva; Reproduccióny Conducta Sexual en Mod<strong>el</strong>osAnimales; Factores Ambientalesen <strong>la</strong> Reproducción <strong>de</strong> MamíferosPonentes: Dr. Agustín Orihue<strong>la</strong>, UAEM;Dr. Phillipe Chemineau,Dr. Matthieu K<strong>el</strong>ler,Prof. Benoit Pascal, INR, Francia;Dr. José Alberto D<strong>el</strong>gadillo, UAAAN;Dra. Gabrie<strong>la</strong> González Mariscal,Cinvestav-UAT; Dr. Alonso Fernán<strong>de</strong>zGuasti, Cinvestav-Coapa; Dr. RaúlPare<strong>de</strong>s Guerrero, UNAM;Dra. Leonor Miranda Jiménez, C.P.;Dra. María d<strong>el</strong> Socorro Retana Márquez,Dr. Demetrio Ambriz García,Dra. Ivonne Ducolomb Ramírez,Dr. Migu<strong>el</strong> Betancourt Rule,Dra. Edith Arenas Ríos,MVZ. Carlos M. Romero Ramírez,Dr. Migu<strong>el</strong> León Galván,Dra. Minerva Muñoz Gutiérrez, <strong>UAM</strong>Informes:5804 4701 y 5804 4702Fax: 5804 4930Área <strong>de</strong> Biología Conductualy ReproductivaDepartamento <strong>de</strong> Biología<strong>de</strong> <strong>la</strong> ReproducciónVII Coloquio Internacional<strong>de</strong> Cuerpos Académicosy Grupos <strong>de</strong> Investigaciónen Análisis OrganizacionalQuince años <strong>de</strong> estudiosorganizacionales en MéxicoD<strong>el</strong> 26 al 28 <strong>de</strong> mayoAuditorio ArquitectoPedro Ramírez VázquezConferencias magistrales, pan<strong>el</strong>esInformes e inscripciones:5804 6400 y 5804 6582xvpeo@hotmail.comhttp://www.izt.uam.mx/eorg/in<strong>de</strong>x.phphttp://remineo.com.mx/v2/Remineo.phpPosgrado en Estudios Organizacionales5to. Foro <strong>de</strong> Metodología<strong>de</strong> Investigación Aplicadaa <strong>la</strong>s Ciencias SocialesMayo 18 y 20Sa<strong>la</strong> CuicacalliInformes:<strong>de</strong>co@xanum.uam.mxAlma Patricia Aduna M.epifaniogarcia@yahoo.com.mxEpifanio García M.moralesjo54@yahoo.com.mxJosé Régulo MoralesÁrea y Cuerpo Académico<strong>de</strong> Estudios OrganizacionalesIV Seminario Internacional<strong>de</strong> Filosofía Política: Maquiav<strong>el</strong>oy sus CríticosA 500 años <strong>de</strong> El príncipe,<strong>de</strong> Nicolás Maquiav<strong>el</strong>oD<strong>el</strong> 7 al 11 <strong>de</strong> junioInformes:seminariomaquiav<strong>el</strong>o@gmail.comShirley Florencia <strong>de</strong> <strong>la</strong> Campaficinos8@hotmail.comJorge V<strong>el</strong>ázquez D<strong>el</strong>gadohttp://seminariointernacionalmaquiav<strong>el</strong>o.blogspot.comUniversidad Autónoma <strong>de</strong> <strong>la</strong>Ciudad <strong>de</strong> MéxicoInstituto Italiano <strong>de</strong> Cultura <strong>de</strong><strong>la</strong> Ciudad <strong>de</strong> MéxicoVI Conferencia Espacial<strong>de</strong> <strong>la</strong>s AméricasEn <strong>el</strong> marco <strong>de</strong> <strong>la</strong> Conferencia,<strong>la</strong> <strong>UAM</strong> convoca a los jóvenes <strong>de</strong>México a presentar –en cuatro áreasinterdisciplinarias– ensayos, proyectos,productos y servicios en materia<strong>de</strong> uso y aplicaciones pacíficas d<strong>el</strong> espacioextraterrestre en <strong>el</strong> ámbito <strong>de</strong> <strong>la</strong> cienciay <strong>la</strong> tecnología aeroespacial:Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>s:aspectos sociales, económicos, políticosy legales; Ciencias Naturales y <strong>de</strong> <strong>la</strong>Salud: investigación y <strong>de</strong>sarrollo <strong>de</strong>activida<strong>de</strong>s e infraestructura;Ciencias Básicas e Ingeniería:investigación y <strong>de</strong>sarrollo <strong>de</strong> infraestructura;Comunicación, Diseño y ArtesInvestigación: diseño, <strong>de</strong>sarrollo yobra artísticaInscripciones:alva@xanum.uam.mxs<strong>el</strong>ección <strong>de</strong> trabajos: 17 <strong>de</strong> septiembreBases:http://investigacion.izt.uam.mx/alva/aerospace/Segundo Simposio Internacional<strong>de</strong> Análisis Visual y Textual Asistidopor ComputadoraD<strong>el</strong> 29 <strong>de</strong> septiembre al 1ro. <strong>de</strong> octubreTaller <strong>de</strong> Investigacióncon Métodos MixtosUtilizando QDAMinerImparte: Normand Pe<strong>la</strong><strong>de</strong>u,Provalis Research, CanadáRecepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 30 <strong>de</strong> juniocsh@xanum.uam.mxCésar A. Cisneros Pueb<strong>la</strong>Informes: 5804 4790http://csh.izt.uam.mx/eventos/SIAVTAC/Cuerpo Académico Estudios Socioespaciales1er. Concurso <strong>de</strong> Vi<strong>de</strong>o-DocumentalLa Nueva Mirada: d<strong>el</strong> Au<strong>la</strong>al CiberespacioConvocatoria dirigida a alumnos<strong>de</strong> todas <strong>la</strong>s unida<strong>de</strong>s académicas<strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong> que hayan realizado unvi<strong>de</strong>o durante 2009 y 2010Recepción <strong>de</strong> vi<strong>de</strong>os:Hasta <strong>el</strong> 1ro. <strong>de</strong> octubreVeredicto: antes d<strong>el</strong> 15 <strong>de</strong> octubreInformes:Mtro. Juan SotoEdificio “H”, cubículo 119soto@lycos.comCiclo Lunes en <strong>la</strong> CienciaEn <strong>el</strong> marco <strong>de</strong> los festejos por <strong>el</strong>XX aniversario d<strong>el</strong> ciclo <strong>de</strong>conferencias <strong>de</strong> divulgación científicaSa<strong>la</strong> CuicacalliEl Oído Humano: d<strong>el</strong> SensorMexica a los Avances enIngeniería BiomédicaPonente: Ing. José Antonio Hernán<strong>de</strong>z PeraltaMayo 17, 14:00 hrs.La Progresión d<strong>el</strong> Cáncer <strong>de</strong> HígadoPonente: Dr. Saúl Vil<strong>la</strong> TreviñoMayo 24, 14:00 hrs.Informes: 5804 6530 y 5804 4818eceu@xanum.uam.mxAca<strong>de</strong>mia Mexicana <strong>de</strong> CienciasDiplomado en Sistemas<strong>de</strong> Gestión <strong>de</strong> Calidady su MejoraObjetivos: los participantes podránaplicar sus habilida<strong>de</strong>s y <strong>conocimiento</strong>spara diseñar, implementar, mantenery mejorar los <strong>sistema</strong>s <strong>de</strong> gestión <strong>de</strong>calidad e incorporar <strong>el</strong> máximo valorposible a todas <strong>la</strong>s operacionesorganizacionales en <strong>la</strong>s que <strong>la</strong>borenSábados, <strong>de</strong> 9:00 a 17:00 hrs.Informes: 5804 4710diplomadouam9935@yahoo.com.mxEdificio “S”, 102-EDr. Gerardo Ramírez RomeroEn-CarreraTu PrepaDirigido a alumnos <strong>de</strong> licenciaturay posgrado o a egresados <strong>de</strong> cualquiercarrera <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Iztapa<strong>la</strong>pa interesadosen transmitir <strong>el</strong> orgullo <strong>de</strong> ser <strong>universitario</strong>Informes: 5804 4818, 5804 6530y 5804 6434eceu@xanum.uam.mxSección <strong>de</strong> En<strong>la</strong>ces y Eventos UniversitariosConvocatoriaRevista Economía: Teoría y PrácticaDirigida a profesores, investigadores yestudiantes <strong>de</strong> posgrado <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong> y<strong>de</strong> otras universida<strong>de</strong>s e institucionesd<strong>el</strong> país y d<strong>el</strong> extranjero a someter trabajosteóricos o empíricos en temas re<strong>la</strong>tivosa <strong>la</strong> Economía para su posible publicaciónBases:http://www.izt.uam.mx/economiatyp/etyp@xanum.uam.mxUnidad XochimilcoColoquio Género y CiudadaníaD<strong>el</strong> 17 al 21 <strong>de</strong> mayoSa<strong>la</strong> T<strong>la</strong>maticalliEdificio “L”, 3er. pisoInauguración: 17 <strong>de</strong> mayo, 10:30 hrs.Conferencia magistral: Desdob<strong>la</strong>mientos<strong>de</strong> <strong>la</strong> Violencia para Enten<strong>de</strong>r<strong>la</strong> Ciudadanía <strong>de</strong> GéneroPonente: Dra. Rita Segato,Universidad <strong>de</strong> BrasiliaMesas: Género, ciudadanía y etnicidad;Género, ciudadanía y <strong>de</strong>rechosPonentes: Aída Hernán<strong>de</strong>z, Morna Macleod,CIESAS; Dalia Barrera Bassols, ENAH;María Luisa Tarrés, Hilda Vare<strong>la</strong>, Colmex;Can<strong>de</strong><strong>la</strong>ria Ochoa Ávalos, U<strong>de</strong>G; Inés CastroApreza, CESMECA; Marina Bernal, MULABI;María Val<strong>la</strong>rta, UNAM; María d<strong>el</strong> Pi<strong>la</strong>r CruzPérez, UPN; Wilda Western, UACM;Alejandra Galindo Marines, UDEM;Gise<strong>la</strong> Espinosa, Ana Amuchástegui,Rodrigo Parrini Roses, <strong>UAM</strong>Informes: 5483 7000 Ext. 3450 y 5483 7523generoyciudadania@gmail.comhttp://mujer.xoc.uam.mxNatalia Cabanil<strong>la</strong>sConacytEspecialización y Maestría en Estudios<strong>de</strong> <strong>la</strong> MujerÁrea <strong>de</strong> Investigación Mujer, I<strong>de</strong>ntidad y po<strong>de</strong>rDepartamento <strong>de</strong> Política y CulturaDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sXI Congreso Internacionaly XIV Nacional <strong>de</strong> MaterialDidáctico Innovador NuevasTecnologías EducativasD<strong>el</strong> 19 al 21 <strong>de</strong> octubreDe 8:00 a 16:00 hrs.Auditorio ArquitectoPedro Ramírez VázquezSa<strong>la</strong>s <strong>de</strong> capacitaciónDirigido a profesores <strong>de</strong> losniv<strong>el</strong>es básico, medio, mediosuperior y superior, y ainvestigadores, estudiantes,y aqu<strong>el</strong>los interesados en <strong>el</strong><strong>de</strong>sarrollo <strong>de</strong> herramientasy métodos <strong>de</strong> apoyo en losprocesos <strong>de</strong> enseñanzaaprendizajeModalida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> participación:ponencias orales, exhibición<strong>de</strong> material didáctico o cart<strong>el</strong>esRecepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 18 <strong>de</strong> juniomatdidac@correo.xoc.uam.mxInformes: 5483 7182 y 5594 7115rcastane@correo.xoc.uam.mxnmolina@correo.xoc.uam.mxwww.matdidac.uam.mx4to. Congreso y Exposición<strong>de</strong> Proyectos Terminales <strong>de</strong>Arquitectura y P<strong>la</strong>neación TerritorialMayo 21, 10:00 hrs.Auditorio Tania LarrauriInformes: 5483 7000 Exts. 3582 y 74885483 7488 Fax: 5594 7018pvecyad@correo.xoc.uam.mxvincu<strong>la</strong>cionuam@gmail.comvincu<strong>la</strong>cionuam@hotmail.comPrograma <strong>de</strong> Servicio y Vincu<strong>la</strong>ción ExternaDivisión <strong>de</strong> Ciencias y Artes para <strong>el</strong> DiseñoDiplomado La Estadística VIIIMartes y jueves, <strong>de</strong> 16:00 a 18:00 hrs.Módulo IV. Análisis MultivariadoD<strong>el</strong> 21 <strong>de</strong> septiembre al 9 <strong>de</strong> diciembreInformes: 5483 7478 y 5483 7103Fax: 5594 7318Edificio “A”, 2do. pisoeducont@correo.xoc.uam.mxhttp://cecad.xoc.uam.mxConvocatoriaRevista Argumentos. EstudiosCríticos <strong>de</strong> <strong>la</strong> SociedadDirigida a investigadores <strong>de</strong> <strong>la</strong>sCiencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sque <strong>de</strong>seen enviar propuestas <strong>de</strong>artículos según lo establecido en<strong>el</strong> documento Requisitos para<strong>la</strong> presentación <strong>de</strong> textoshttp://argumentos.xoc.uam.mxRecepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 2 <strong>de</strong> julioargument@correo.xoc.uam.mxTema: Ciuda<strong>de</strong>s y políticas urbanasen América Latina¿Cómo armonizar <strong>el</strong> crecimientourbano con <strong>la</strong> inclusión social?¿Cuáles son <strong>la</strong>s áreas vitales<strong>de</strong> <strong>la</strong> acción pública y <strong>la</strong> gestión<strong>de</strong> <strong>la</strong>s ciuda<strong>de</strong>s <strong>la</strong>tinoamericanas?¿Cuál es <strong>el</strong> pap<strong>el</strong> d<strong>el</strong> gobiernourbano y <strong>la</strong>s asociaciones privadasen <strong>la</strong> gobernanza <strong>de</strong> <strong>la</strong>s gran<strong>de</strong>smetrópolis <strong>de</strong> América Latina?Líneas temáticas: Mod<strong>el</strong>os <strong>de</strong>gestión urbana; Ciudadanía yespacio público en <strong>la</strong>s ciuda<strong>de</strong>s;Segregación espacial; Nuevasformas <strong>de</strong> urbanización; Gobiernoslocales y políticas urbanas;La nueva cuestión social en <strong>la</strong>s ciuda<strong>de</strong>sConvocatoria al concursoDiplomaa <strong>la</strong> Investigación 2009La Unidad Iztapa<strong>la</strong>pa, en cumplimiento <strong>de</strong> loestablecido en <strong>el</strong> artículo 37 d<strong>el</strong> Reg<strong>la</strong>mento<strong>de</strong> Alumnos, convoca a los alumnos<strong>de</strong> licenciatura a participar presentandotrabajos <strong>de</strong> investigación <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>dos comoproyectos terminales o <strong>de</strong> servicio socialconcluidos entre enero y diciembre <strong>de</strong> 2009Recepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 4 <strong>de</strong> junioDe 10:00 a 17:30 hrs.Edificio “A”, p<strong>la</strong>nta altaOficina Técnica d<strong>el</strong> Consejo AcadémicoUnidad Iztapa<strong>la</strong>pa2017 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 201017 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 21semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>


Casa tiempoCasa tiempo1er. Coloquio sobre Estudios <strong>de</strong> Género. Avataresentre Mujeres y Hombres en Socieda<strong>de</strong>s Premo<strong>de</strong>rnasMayo 19, <strong>de</strong> 10:00 a 20:00 hrs.Sa<strong>la</strong> CuicacalliTemática: Violencia entre los géneros; Preferencias, prácticas y diversidad sexual;Nuevas presencias femeninas; Nuevas familias y re<strong>la</strong>ciones <strong>de</strong> pareja;Estudios sobre masculinidadPrograma completo:http://www.izt.uam.mx/eventos/pdf/Coloquio_genero.pdfinformes: moca@xanum.uam.mxPosgradosEspecialización, Maestríay Doctorado en DiseñoInicio: 20 <strong>de</strong> septiembreRecepción <strong>de</strong> documentos: Hasta <strong>el</strong> 4 <strong>de</strong> junioLíneas: Nuevas Tecnologías; Diseño,P<strong>la</strong>nificación y Conservación <strong>de</strong> Paisajesy Jardines; Restauración y Conservación d<strong>el</strong>Patrimonio Construido; Estudios Urbanos;Arquitectura BioclimáticaInformes: 5318 9112posgardocyad@correo.azc.uam.mxhttp://www.azc.uam.mx/cyad/posgrado/División <strong>de</strong> Ciencias y Artes para <strong>el</strong> DiseñoEspecialización en Sociología<strong>de</strong> <strong>la</strong> Educación SuperiorInicio: 24 <strong>de</strong> septiembreRecepción <strong>de</strong> documentos:D<strong>el</strong> 17 al 31 <strong>de</strong> mayoEscucha <strong>el</strong> programa <strong>de</strong> radio<strong>de</strong> tu Universidad todos los sábados<strong>de</strong> 9:30 a 10:00 hrs.Radio Educación, en <strong>el</strong> 1060 AMwww.uam.mx/radio/rostroradio@correo.uam.mxtwitter: http://twitter.com/<strong>UAM</strong>vincu<strong>la</strong>cionRector GeneralDr. Enrique Fernán<strong>de</strong>z FassnachtSecretaria GeneralMtra. Iris Santacruz Fabi<strong>la</strong>Abogado GeneralMtro. David Cuevas GarcíaCoordinador General <strong>de</strong> DifusiónMtro. Raúl Francisco Hernán<strong>de</strong>z ValdésDirector <strong>de</strong> Comunicación SocialLic. Gerardo Marván EnríquezUnidad Iztapa<strong>la</strong>paInformes: 5318 9139 y 5318 9140 Ext. 125eses@correo.azc.uam.mxdgmf@correo.azc.uam.mxhttp://www2.azc.uam.mx/posgradoscsh/eses/coordinacion.htmIncorporado al Programa Nacional <strong>de</strong> Posgrados<strong>de</strong> Calidad d<strong>el</strong> ConacytDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sUnidad AzcapotzalcoDoctorado en Ciencias SocialesInicio: enero <strong>de</strong> 2011Recepción <strong>de</strong> documentos: Hasta <strong>el</strong> 25 <strong>de</strong> junioDirigido a maestros con títuloen algún área <strong>de</strong> <strong>la</strong>s CienciasSociales o disciplinas afinesInformes: 5483 7105http://www.xoc.uam.mxdoctorad@correo.xoc.uam.mxEdificio “A”, 2do. pisoDivisión <strong>de</strong> Ciencias Sociales y Humanida<strong>de</strong>sUnidad XochimilcoEste sábado 22 <strong>de</strong> mayo:Tema <strong>de</strong> <strong>la</strong> semanaEstudios Socioterritoriales en <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>InvitadoDr. Gabri<strong>el</strong> Pérez PérezCoordinador <strong>de</strong> <strong>la</strong> Licenciatura enEstudios Socioterritoriales, <strong>UAM</strong>-CEgresadoDra. Rosa Denise H<strong>el</strong>lion Puga, ex alumna<strong>de</strong> <strong>la</strong> Maestría en Historiografía, <strong>UAM</strong>-AProfesora Investigadora d<strong>el</strong> INAHLaboratorioJorge E. Rodríguez Uribe, DiseñoIndustrial, <strong>UAM</strong>-XTrituradora <strong>de</strong> plásticos para un centro<strong>de</strong> acopio comunitario en Jojut<strong>la</strong>, Mor<strong>el</strong>osPresentación <strong>de</strong> <strong>la</strong> obra:Estrés y Salud.Aportaciones<strong>de</strong>s<strong>de</strong> <strong>la</strong> Psicología SocialLa Enfermedad: un Enfoque PsicosocialDe Víctor Cár<strong>de</strong>nas González,Omar Manjarrez Ibarra, Luis F<strong>el</strong>ipeEspinozaMayo 28, 10:00 hrs.Terraza d<strong>el</strong> edificio <strong>de</strong> PosgradoComentaristas: Javier V<strong>el</strong>ázquez,Carlos Contreras,Marco Eduardo MuruetaInformes: 5804 4800 Ext. 277004455 3983 0597jorgeparker2009@hotmail.comDepartamento <strong>de</strong> SociologíaCoordinación <strong>de</strong> Psicología SocialDivisión <strong>de</strong> Ciencias Socialesy Humanida<strong>de</strong>sUnidad Iztapa<strong>la</strong>paExposición Inaugural d<strong>el</strong>Curso Desarrollo Rural yOpciones Profesionalespara los Alumnos<strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>Mayo 20, 13:00 hrs.Salón Audiovisual B009Convocada en <strong>el</strong> marco d<strong>el</strong> convenio<strong>de</strong> cooperación <strong>UAM</strong>-FIRA que buscaacercar a <strong>la</strong> comunidad universitariaa <strong>la</strong> problemática re<strong>la</strong>tiva al <strong>de</strong>sarrollod<strong>el</strong> sector ruralFi<strong>de</strong>icomisos Instituidos en Re<strong>la</strong>cióna <strong>la</strong> Agricultura d<strong>el</strong> Banco <strong>de</strong> MéxicoRectoría <strong>de</strong> <strong>la</strong> UnidadDivisión <strong>de</strong> Ciencias Socialesy Humanida<strong>de</strong>sDepartamento <strong>de</strong> EconomíaÁrea Empresas Finanzas e InnovaciónPrograma <strong>de</strong> Capacitacióny Desarrollo ProfesionalUnidad AzcapotzalcoComité editorial: María Magdalena Báez Sánchez, Subdirectora <strong>de</strong> Comunicación Social; Begoña Bena<strong>la</strong>kFigueroa, Jefa <strong>de</strong> <strong>la</strong> Sección <strong>de</strong> Información y Redacción; Pi<strong>la</strong>r Franco Menchaca, Jefa d<strong>el</strong> Departamento<strong>de</strong> Producción Editorial y Multimedia; Marib<strong>el</strong> Vera Zúñiga, Jefa <strong>de</strong> Diseño Gráfico; Carlos AlcántaraReyes, Archivo Fotográfico. Semanario <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>. Órgano Informativo <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitanaes una publicación semanal <strong>de</strong> <strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitana. Prolongación Canal<strong>de</strong> Miramontes No. 3855, colonia Ex Hacienda San Juan <strong>de</strong> Dios, C. P. 14387, D<strong>el</strong>egación T<strong>la</strong>lpan. Editaday distribuida por <strong>la</strong> Dirección <strong>de</strong> Comunicación Social. Oficinas: Edificio “C” <strong>de</strong> <strong>la</strong> Rectoría General, 1er.piso, t<strong>el</strong>.: 5483 4085.semanario@correo.uam.mxEditor responsable: Lic. Gerardo Marván Enríquez. Impreso en <strong>la</strong> Dirección <strong>de</strong> Tecnologías <strong>de</strong> <strong>la</strong> Información,Rectoría General, <strong>UAM</strong>, con domicilio en: Prolongación Canal <strong>de</strong> Miramontes No. 3855, colonia Ex HaciendaSan Juan <strong>de</strong> Dios C. P. 14387, D<strong>el</strong>egación T<strong>la</strong>lpan, México D.F.Certificados <strong>de</strong> licitud <strong>de</strong> título No. 8506 y contenido No. 5994, otorgados por <strong>la</strong> Comisión Calificadora<strong>de</strong> Publicaciones y Revistas Ilustradas <strong>de</strong> <strong>la</strong> Secretaría <strong>de</strong> Gobernación. Certificado <strong>de</strong> reserva <strong>de</strong> <strong>de</strong>rechosal uso exclusivo d<strong>el</strong> título No. 003645/94. Se imprimió <strong>el</strong> día 14 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010.AVISOEntrega <strong>de</strong> Valespara <strong>la</strong> Adquisición<strong>de</strong> LibrosSe comunica al personal <strong>de</strong> <strong>la</strong>Universidad que en <strong>la</strong> quincena09/2010, junto con <strong>el</strong> recibo <strong>de</strong> pago,se hará entrega <strong>de</strong> los vales para <strong>la</strong>adquisición <strong>de</strong> libros, en cumplimiento<strong>de</strong> <strong>la</strong>s cláusu<strong>la</strong>s 161 y 206, fracción IVy V, d<strong>el</strong> Contrato Colectivo <strong>de</strong>Trabajo vigente, <strong>de</strong> acuerdo con<strong>el</strong> tipo <strong>de</strong> personal:Personal Académico $330.00Personal Administrativo-EstudianteAVISOSeguro <strong>de</strong> GastosMédicos MayoresLos trabajadores con <strong>de</strong>recho alseguro <strong>de</strong> gastos médicos mayoresque hayan realizado gastos antes <strong>de</strong><strong>la</strong>s 12:00 horas d<strong>el</strong> día 29 <strong>de</strong> abril <strong>de</strong>2010 podrán realizar –en un periodoque no exceda <strong>de</strong> 30 días naturales–<strong>el</strong> trámite <strong>de</strong> reembolso en <strong>la</strong>s oficinascentrales <strong>de</strong> Seguros Banorte Generali,S.A. <strong>de</strong> C.V., ubicadas en calle VienaNo. 4, p<strong>la</strong>nta baja, colonia Juárez,D<strong>el</strong>egación Cuauhtémoc, C. P. 06600,México D. F., <strong>de</strong> lunes a jueves,<strong>de</strong> 9:00 a 12:00 horas; viernes,<strong>de</strong> 8:00 a 11:00 horas.Dirección <strong>de</strong> Recursos HumanosPara más información sobre <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>:$330.00Personal Administrativo $250.00Estos vales podrán ser canjeadospor libros y publicaciones periódicasque se expendan en <strong>la</strong>s librerías <strong>de</strong> <strong>la</strong>Universidad, así como en libreríasGandhi y Casa d<strong>el</strong> Libro.Los vales tendrán una vigencia<strong>de</strong> un año a partir <strong>de</strong>su expedición.Dirección <strong>de</strong> Recursos HumanosUnidad Azcapotzalco: Lic. Rosalinda Aldaz VélezJefa <strong>de</strong> <strong>la</strong> Oficina <strong>de</strong> Comunicación5318 9519. comunicacion@correo.azc.uam.mxUnidad Cuajimalpa: Lic. Juan Carlos Rosas RamírezProyecto <strong>de</strong> Información y Difusión9177 6650 Ext. 6908. jrosas@correo.cua.uam.mxUnidad Iztapa<strong>la</strong>pa: Lic. Gerardo González CruzJefe <strong>de</strong> <strong>la</strong> Sección <strong>de</strong> Divulgación y Prensa Universitaria5804 4822. gocg@xanum.uam.mxUnidad Lerma: Mtro. David Alejandro Díaz Mén<strong>de</strong>zCoordinador <strong>de</strong> Extensión Universitaria1100 0578 Ext. 7141. dadm@xanum.uam.mxUnidad Xochimilco: Lic. Alejandro S. LoboJefe <strong>de</strong> <strong>la</strong> Sección <strong>de</strong> Información y Difusión5483 7521 y 5483 7325. asuaste@correo.xoc.uam.mxReforma 29.4 x 10.8 cmLa Metro en <strong>el</strong> MetroUn Paseo por <strong>el</strong> ConocimientoAuditorio Un Paseo por los LibrosPasaje Zócalo-Pino SuárezConferencias:Proyecto Genoma Humano y Genómicaen México: Aspectos Organizacionales,Políticos y SocialesPonente: Dra. Leticia Mendoza MartínezUnidad Iztapa<strong>la</strong>paJunio 7, 12:00 hrs.Las Proteínas Mucho Más que ComidaPonente: Dr. Edgar Vázquez ContrerasUnidad CuajimalpaJunio 7, 16:00 hrs.En <strong>el</strong> Año <strong>de</strong> <strong>la</strong> Biodiversidad:Animales en México PrehispánicoPonente: Mtra. Cecilia Espinosa MartínezUnidad Iztapa<strong>la</strong>paJunio 11, 13:00 hrs.Las Proteínas en AcciónPonente: Dra. Mariana Peimbert TorresUnidad CuajimalpaJunio 14, 16:00 hrs.¿Qué son los Polímeros Electroactivos?Ponente: Mtro. Jonathan Boanerge PérezUnidad Iztapa<strong>la</strong>paJunio 15, 12:00 hrs.Calentamiento Global.Un Problema <strong>de</strong> TodosPonente: Jesús Muñoz GutiérrezUnidad AzcapotzalcoJunio 25, 16:00 hrs.Civilizado como los AnimalesPonentes: Mtra. Cecilia Espinosa Martínez,Biól. Laura Aleida Antaño DíazUnidad Iztapa<strong>la</strong>paJulio 9, 16:00 hrs.Los Paradigmas <strong>de</strong> <strong>la</strong> Historia: <strong>la</strong> Inquisición<strong>de</strong>s<strong>de</strong> sus Orígenes a <strong>la</strong> Nueva EspañaPonente invitada: Etno HistoriadoraAdriana Rodríguez D<strong>el</strong>gadoJulio 13, 12:00 hrs.Fabrica <strong>de</strong> Pólvora <strong>de</strong> Santa FePonente: Historiadora Nidia AngélicaCuri<strong>el</strong> ZarateUnidad Iztapa<strong>la</strong>paJulio 13, 13:00 hrs.Biotecnología, Biorremediacióny BiotransformacionesConvocatoria 30 <strong>de</strong> mayoen puestos <strong>de</strong> periódicos y www.uam.mxSegundo proceso <strong>de</strong> s<strong>el</strong>ección para licenciatura Ponente: Q.F.B. Rubria Marlén MartínezCásaresUnidad XochimilcoJulio 19, 16:00 hrs.Tún<strong>el</strong> <strong>de</strong> <strong>la</strong> CienciaEstación La RazaInterprete MorsePonente: Ing. Edgar Preciado De <strong>la</strong> SanchaUnidad AzcapotzalcoJulio 30, 13:00 hrs.Exposiciones:Un Paseo por <strong>la</strong> CienciaCampaña <strong>de</strong> Conciencia Ambiental,Piensa Somos Más <strong>de</strong> 100 Millones<strong>de</strong> MexicanosUnidad AzcapotzalcoEstación La RazaAplicaciones <strong>de</strong> <strong>la</strong> Clonación <strong>de</strong>Embriones: Desmintiendo los TabúesUnidad Iztapa<strong>la</strong>paEstación La RazaTaller Princesa, Cuerpo y CulturaUnidad XochimilcoEstación Tacubaya 1Hasta <strong>el</strong> 28 <strong>de</strong> mayoParticipación <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>en La Ciencia en <strong>la</strong>s CallesP<strong>la</strong>za <strong>de</strong> Santo DomingoRepública <strong>de</strong> Cuba y República<strong>de</strong> Brasil, Centro HistóricoManifestaciones Clínicas y Bucalesen Pacientes con Enfermeda<strong>de</strong>s<strong>de</strong> Transmisión SexualPonente: Francisco Fernando GarridoMartínezUnidad XochimilcoAgosto 6, 16:00 hrs.Nutricrí: Fuente Alternativa<strong>de</strong> Proteína EconómicaPonente: M.V.Z. Gris<strong>el</strong>da Cerón CabreraUnidad XochimilcoDiciembre 4, 13:00 hrs.Informes: 5211 9119 y 5211 8742comunicaciencia@correo.uam.mxLic. María d<strong>el</strong> Carmen García GuízarComunicación <strong>de</strong> <strong>la</strong> Ciencia2217 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010semanario <strong>de</strong>semanario <strong>de</strong>17 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 23


LaCon ra


semanario <strong>de</strong>17 • 5 • 2010Núm.35Vol. XVIISSN1405.177Xwww.uam.mxRESULTADOS CONVOCATORIA BECAS SEP-<strong>UAM</strong> (PRONABES)MAYO 2010206229418206231847206337758206346838206349771207200653207210323207210373207210747207211426207219199207225598207226196207226421207228554207229445207229500207229924207230488207230713207230983207231492207231549207231793207232943207233981207234076207235721207239084207239157207240255207241104207241950207244495207306386207307170207310694207310791207311064207311072207311365207311373207311404207311535207312256207312777207313317207313472207313812207314949207315199207315238207315301207315440207318715207322667207324025207324091207324384207324554207325047207325657207327251207328493207332688207335628207335987207337329207337751207338260207338804207340128207341077207342798207343184207343752207344172207346263207346289207346506207346920207352531207354177207354567207354583207354957207357303207372824207372989207377214208205224208206660208207195208207941208208183208209676208209773208211885208212378208212679208212792208213633208214435208220096208220151208220169208220282208220428208220517208220541208220656208220745208220779208220818208224595208225266208225999208226335208226880208227006208228060208228191208228963208229032208229040208229511208231649208231681208231770208231851208231974208232001208232116208232417208232831208233374208233625208233918208234655208234671208235033208235198208236194208237124208237425208237645208237776208238308208238714208239354208239825208240258208241068208241351208242072208242412208244367208244430208244799208300448208301151208302050208302246208304052208304549208306282208306745208307393208307759208307822208308014208308292208309573208310809208311782208312437208313564208314049208315037208315168208315281208315304208315516208315663208316716208316960208317267208317380208318213208318297208320430208320472208320600208320799208321224208321680208322474208322814208322822208323608208323705208324256208324620208324971208325317208325367208325529208326258208326868208327107208327335208327759208327864208328276208328381208329222208329256208330087208330794208331017208332194208332908208334879208335126208337681208339057208340032208340236208341177208341258208342563208343331208346046208346290208346452208347173208347351208347555208347686208347717208347741208348098208348797208348844208349531208350443208350760208351821208353051208353174208355273208355435208355566208357102208357241208357568208358077208358784208358970208358988208359007208359146208360757208362377208363438208363446208363496208363771208363844208363917208364688208364719208364905208366282208370809208371407208371538209200188209200251209202392209202936209204645209204742209205625209207643209208144209208982209209069209209182209209344209209522209210028209210141209210612209210751209210997209211171209211252209211359209211367209211383209211731209211765209212151209212402209212428209212478209212591209212614209213783209214098209214608209214705209214852209215573209215808209215832209215963209216189209216333209216715209216820209217224209217753209218547209218563209218725209218864209218903209219080209219200209219292209219802209219852209220243209220463209221354209221697209222334209223623209224336209224522209224556209224661209224857209225007209225390209226192209226257209226338209226451209226516209226566209226605209226702209226825209226930209226964209226998209227009209227376209227423209227562209227685209227693209227724209227805209227936209228160209228194209228259209228283209228479209228673209228738209228827


17 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 20102semanario <strong>de</strong>17 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010 3semanario <strong>de</strong>209229001209229124209229166209229271209229378209229475209230060209230167209230214209230387209230688209230866209230890209230921209231082209231456209231472209231480209231553209231935209232240209232436209232591209232664209232884209233173209233199209233204209233393209234022209234488209234577209235183209235612209235646209235824209236260209236309209236472209236587209237062209237070209237321209237494209238092209238335209238440209238597209238678209238791209238848209239103209239331209239365209239381209239608209239666209239771209239828209240162209240170209240316209240510209240528209240560209240879209240887209241045209241095209241118209241176209241223209241338209241697209241859209242203209242300209242863209243194209243275209243380209243437209243568209243851209244271209244530209244598209300572209301099209301691209301853209301942209302451209304356209305530209305661209306609209306625209306683209306722209307320209307443209307671209307794209307817209307930209307948209307980209308156209308685209308994209309217209309330209309592209309712209310006209310129209310234209310894209311052209311395209311418209312024209312278209312414209312707209312804209312985209313119209313224209313753209313761209313834209313923209314026209314254209314759209314945209315284209315292209315365209315860209316078209316175209316206209316298209316337209316599209316743209316905209316939209316955209317082209317359209317406209317715209317749209317765209317935209318038209318981209319173209319474209319652209319814209319880209319903209320190209320417209320433209320564209320831209321007209321049209321112209321308209321405209321528209321625209321976209321984209322338209322655209322736209322922209323033209323211209323368209323758209323774209323978209324534209324657209324932209325409209326099209326269209326594209326829209326950209327126209327249209327273209327794209327956209328334209328431209328504209328635209328651209328732209328855209328944209328978209329013209329136209329738209329770209329916209330072209330242209330860209330894209331175209331523209331971209332066209332202209333232209333915209333949209334084209334385209334432209334678209335098209335501209336337209336345209336418209336612209336905209337260209337309209337375209337456209337618209337715209338012209338436209338541209338606209338664209338680209338826209339903209340263209340611209341316209342362209342388209342786209343766209343960209343994209344102209344259209344330209344453209344479209344487209344526209344631209344851209344869209345166209345182209345263209345344209345409209345433209345661209345695209345954209345988209346015209346057209346073209346439209346455209346706209346887209346934209347168209347215209347257209347265209347320209347354209347435209347451209347540209347574209347613209347639209347655209347883209348025209348059209348261209348415209348431209348465209348481209348588209348635209348669209348782209348889209349097209349217209349770209349966209350056209350585209350640209350739209351442209351450209351735209351866209352024209352210209352498209352537209352626209352723209352846209353410209353525209353591209353664209353711209353729209353779209353834209354238209354327209354513209354652209354694209354709209355014209355145209355226209355496209355721209356060209356206209356866209356947209356955209357757209357862209358004209358258209358648209358834209359034209359393209359644209359678209360077209360158209360776209360849209360899209360954209361031209361243209361332209361455209361667209361683209361748209361918209362095209362118209362281209362338209362346209362443209362647209362728209362736209362752209362825209362914209363009209363180209363203209363601209363839209365158209365166209365522209365564209367011209367079209367100209367126209367176209367257209367338209367702209367728209367760209367809209368009209368423209368546209368588209368889209368910209369110209369306209369314209369364209369827209370315209370852209370917209371036209371167209371175209371214209371248209371531209371599209371612209371620209371832209372309209372325209372472209372587209372919209372969209373101209373266209373282209373648210200010210200028210200109210200125210200159210200175210200191210200230210200248210200272210200280210200303210200311210200337210200476210200515210200549210200557210200581210200599210200620210200646210200719210200735210200824210200858210200905210201024210201066210201090210201105210201121210201163210201171210201210210201244210201260210201278210201341210201406210201456210201472210201498210201529210201600210201618210201642210201650210201668210201749210201757210201773210201781210201804210201870210201935210201951210201969210201977210202004210202020210202088210202119210202143210202169210202290210202321210202347210202363210202371210202444210202452210202525210202583210202622210202630210202648210202664210202672210202737210202745210202779210202800210202834210202842210202850210202892210202907210202923210202931210202965210202973210203084210203165210203173210203212210203246210203270210203327210203393210203458210203539210203547210203597210203628210203636210203644210203678210203741210203791210203814210203822210203929210204014210204022210204072210204137210204145210204153210204179210204218210204234210204242210204250210204268210204284210204292210204307210204399210204404210204488210204569210204577210204585210204608210204682210204810210204894210204909210204933210204975210205044210205052210205086210205094210205167210205191210205214210205248210205264210205303210205329210205361210205426210205442210205450210205484210205507210205515210205549210205557210205573210205581210205604210205620210205662210205670210205688210205751210205785210205858210205882210205890210205939210205955210205963210205971210206008210206016210206024210206032210206066210206074210206082210206113210206155210206171210206189210206252210206294210206333210206341210206414210206464210206511210206529210206600210206642210206723210206773210206846210206862210206888210206896210207062210207070210207119210207135210207143210207177210207216210207274210207305210207397210207559210207567210207606210207630210207656210207703210207737210207761210207795210207868210207876210207892210207915210207923210208042210208123210208165210208181210208204210208212210208238210208246210208270210208319210208343210208351210208432210208521210208539210208555210208563210208652210208767210208814210208903210209014210209030210209103210209145210209226210209268210209323210209381210209438210209462210209496210209501210209569210209577210209616210209674210209713210209771210209789210209797210209810210209828210209894210209909210209975210210057210210099210210120210210138210210251210210285210210340210210358210210366210210405210210413210210463210210510210210536210210544210210552210210586210210675210210706210210714210210803210210811210210853210210879210210950210211037210211061210211126210211142210211168210211192210211427210211443210211469210211532210211574210211710210211728210211752210211859210211914210212083210212279210212287210212334210212376210212465210212651210212669210212708210212732210212766210212821210212855210212889210212936210212978210212986210212994210213013210213021210213039210213047210213063210213089210213144210213152210213217210213306210213322210213356210213526210213534210213576210213584210213657210213665210213762210213819210213827210213835210213843210213851210213940210213958210214019210214051210214069210214132210214166210214182210214205210214221210214239210214255210214271210214360210214417210214459210214467210214483210214548210214564210214572210214580210214598210214603210214611210214653210214661210214679210214700210214718210214734210214792210214807210214823210214938210215031210215120210215154210215162210215235210215269210215277210215285210215308210215324210215358210215366210215489210215502210215536210215544210215641210215675210215706210215722210215730210215764210215861210215900210215968210216003210216053210216061210216087210216118210216126210216176210216362210216396210216469210216524210216532210216590210216621210216736210216760210216825210216833210216875210216914210216922210216930210216956210217009210217041210217059210217067210217114210217122210217148210217156210217198210217229210217237210217245210217279210217287210217326210217342210217350210217376210217384210217407210217423210217449210217457210217473210217504210217538210217570210217588210217601210217627210217643210217651210217669210217724210217740210217782210217847210217863210217871210217889210217902210217910210217928210217936210217944210217952210217994210218013210218063210218071210218089210218102210218128210218144210218152210218160210218186210218233210218259210218267210218283210218306210218330210218398210218403210218411210218429210218445210218453210218487210218495210218550210218576210218584210218592210218615210218631210218673210218681210218712210218738210218835210218843210218877210218885210218893210218908210218916210218940210218958210218990210219019210219027210219043210219069210219077210219108210219132210219158210219174210219182210219205210219213210219221210219328210219344210219386210219394210219425210219441210219467210219483210219514210219522210219556210219598210219603210219611210219637210219661210219695210219726210219734210219776210219784210219792210219807210219815210219857210219873210219881210219938210219946210219962210219970210220002210220010210220036210220052210220078210220094210220109210220125210220133210220175210220183210220206210220214210220222210220387210220395210220426210220468210220492210220515210220523210220531210220565210220604210220612210220688210220701210220719210220727210220735210220743210220751210220816210220866210220874210220913210220963210220971210221074210221082210221090210221113210221139210221171210221197210221210210221228210221236210221252210221286210221294210221309210221325210221391210221414210221422210221448210221464210221472210221503210221511210221545210221553210221561210221579210221587210221595210221600210221618210221634210221642210221676210221707210221731210221749210221757210221781210221799210221846210221854210221862210221870210221927210221935210221969210222004210222012210222046210222088210222096210222127210222143210222169210222177210222185210222193210222216210222240210222266210222274210222305210222313210222339210222363210222371210222389210222397210222410210222436210222452210222478210222486210222494210222517210222541210222559210222583210222622210222648210222664210222698210222711210222729210222745210222787210222818210222834210222842210222868210222884210222915210222965210222981210223000210223018210223042210223050210223076210223149210223165210223212Be asBe as


210223246210223254210223262210223319210223327210223343210223351210223377210223385210223424210223458210223466210223474210223482210223505210223597210223602210223610210223652210223694210223725210223848210223898210223911210223937210223987210224056210224103210224129210224137210224242210224268210224357210224373210224462210224488210224585210224608210224624210224690210224810210224860210224959210225044210225125210225167210225214210225248210225264210225353210225379210225395210225400210225476210225492210225573210225620210225662210225719210225751210225808210225816210225866210225921210225989210226016210226024210226040210226113210226155210226163210226171210226197210226286210226333210226359210226367210226464210226545210226626210226731210226799210226846210226951210226969210226977210226993210227135210227216210227224210227313210227402210227494210227680210227737210227957210227981210228107210228173210228181210228238210228246210228335210228377210228490210228547210228555210228563210228628210228636210228686210228709210228733210228903210228937210228961210229006210229064210229072210229098210229242210229284210229373210229404210229412210229438210229496210229543210229551210229608210229721210229739210229771210229828210229894210230112210230196210230251210230293210230366210230374210230413210230528210230594210230641210230667210230706210230714210230780210230811210230861210230887210230895210230976210231231210231516210231532210231540210231558210231590210231752210231760210231817210231964210231980210231998210232025210232122210232172210232211210232245210232253210232407210232449210232457210232554210232627210232677210232724210232805210232910210232994210233102210233330210233348210233398210233437210233500210233534210233649210233712210233762210233843210233958210233990210234043210234069210234124210234140210234174210234182210234213210234239210234289210234378210234514210234603210234687210234695210234726210234768210234784210234831210234899210234920210235023210235104210235146210235154210235188210235201210235227210235235210235243210235308210235390210235421210235489210235544210235560210235609210235706210235780210235900210236223210236299210236320210236354210236566210236639210236671210236728210236786210236794210236817210236859210236948210236972210237009210237033210237067210237083210237091210237156210237198210237211210237237210237300210237350210237368210237449210237457210237512210237520210237546210237596210237619210237677210237693210237708210237724210237805210237813210237855210237897210238005210238144210238178210238186210238291210238348210238356210238445210238479210238550210238584210238615210238699210238835210238843210238908210239043210239069210239108210239124210239213210239247210239289210239360210239409210239425210239483210239564210239637210239700210239718210239946210240002210240010210240086210240117210240133210240159210240248210240272210240298210240450210240468210240515210240701210240727210240769210240777210240832210240840210240866210240890210240913210240963210240971210240997210241008210241024210241090210241105210241294210241317210241367210241391210241464210241561210241650210241804210241820210242347210242355210242452210242648210242672210242800210243301210243547210243602210243628210243636210243644210243717210243733210243822210243856210243864210244268210244357210244381210244624210244747210245167210245230210245272210245303210245379210245434210245442210245484210245701210279734Los alumnos cuya matrícu<strong>la</strong> aparece en <strong>la</strong> re<strong>la</strong>ción <strong>de</strong>berán acudir con copia <strong>de</strong> una i<strong>de</strong>ntificación oficial (cre<strong>de</strong>ncial <strong>de</strong> <strong>el</strong>ectoro cre<strong>de</strong>ncial <strong>de</strong> <strong>la</strong> <strong>UAM</strong>) y d<strong>el</strong> CURP a:La oficina d<strong>el</strong> Abogado D<strong>el</strong>egado <strong>de</strong> su Unidad, <strong>el</strong> 31 <strong>de</strong> Mayo y d<strong>el</strong> 1 al 4 <strong>de</strong> Junio d<strong>el</strong> presente año para firmar <strong>el</strong> conveniocorrespondiente:UNIDADAZCAPOTZALCOCUAJIMALPAIZTAPALAPAXOCHIMILCOLugarEdificio C - 3er. PisoEdificio Constituyentes 5° PisoEdificio A P<strong>la</strong>nta AltaEdificio A - 3er. PisoEn <strong>la</strong> oficina d<strong>el</strong> Abogado D<strong>el</strong>egado <strong>de</strong> su Unidad les informarán cuál es <strong>el</strong> siguiente trámite.Es importante que consultes <strong>la</strong> página <strong>el</strong>ectrónica http://www.uam.mx/becasepuam/visitas/in<strong>de</strong>x.html para fines <strong>de</strong> visitadomiciliaria.Informes: becas@correo.uam.mx


semanario <strong>de</strong>Núm.35Vol. XVI17 • 5 • 2010ISSN1405.177XC o n v i t eChar<strong>la</strong>s sobre <strong>la</strong> EstampaContemporánea <strong>de</strong> MéxicoAlejandro Alvarado Carreño, Fernando Alba Aldave,Jaime Romero RamírezMartes 18 <strong>de</strong> mayo, 19:00 hrs.Coral Revu<strong>el</strong>tas, José Luis Rosas Landa, Víctor MoraJueves 27 <strong>de</strong> mayo, 19:00 hrs.Galería MetropolitanaDifusión GeneralEXPOSICIONESSeis Cubos No, obra <strong>de</strong> Roger Von GuntenTres tomas <strong>de</strong> concienciaParticipan: Silvia Cherem, Jaime Moreno Vil<strong>la</strong>rreal,Arnoldo KrausJueves 20 <strong>de</strong> mayo, 19:30 hrs.Galería MetropolitanaLa Estampa Contemporánea <strong>de</strong> México,obra <strong>de</strong> Alejandro Alvarado Carreño,Manu<strong>el</strong> Echauri, Abe<strong>la</strong>rdo Ávi<strong>la</strong>,José Chávez Morado, Nicolás Moreno,Patricia Soriano, Rubén Maya, Magali Lara,Lour<strong>de</strong>s Almeida, Isma<strong>el</strong> Guardado,Edmundo Aquino, Carlos García, Héctor Aya<strong>la</strong>,Guillermo Ceniceros, Áng<strong>el</strong> Bracho, entre otrosHasta <strong>el</strong> viernes 28 <strong>de</strong> mayoGalería MetropolitanaDifusión GeneralAncestros y Signos, obra plástica <strong>de</strong> <strong>la</strong> ilustradoraRossana BohórquezCasa d<strong>el</strong> TiempoUnidad CuajimalpaNanociencia. La Ciencia <strong>de</strong> <strong>la</strong> Re EvoluciónPasillo exterior <strong>de</strong> <strong>la</strong> cafeteríaAvanzada <strong>de</strong> <strong>la</strong> Aurora. Los Tres Días Previosa <strong>la</strong> Revu<strong>el</strong>ta RevolucionariaJardín entre los edificios “B y G”Primates. En <strong>el</strong> Centro <strong>de</strong> <strong>la</strong> EvoluciónHasta <strong>el</strong> 31 <strong>de</strong> mayoGalería <strong>de</strong> <strong>la</strong>s CienciasEspejos <strong>de</strong> <strong>la</strong> Conciencia, cart<strong>el</strong>es <strong>de</strong> Lour<strong>de</strong>s ZolezziEdificio “R”, p<strong>la</strong>nta bajaRuanda, <strong>la</strong> Vida en Marcha. El Deber <strong>de</strong> <strong>la</strong> Memoria:4 <strong>de</strong> Abril <strong>de</strong> 1994-2010, fotografía <strong>de</strong> Gilles TordjemanHasta <strong>el</strong> viernes 28 <strong>de</strong> mayoSa<strong>la</strong> Yvonne DomengeNiños y Mujeres <strong>de</strong> <strong>la</strong> Patria <strong>de</strong> los HombresÍntegros. El Deber <strong>de</strong> <strong>la</strong> Memoria:Thomas Sankara. Burkina Faso,21 <strong>de</strong> diciembre <strong>de</strong> 1949, fotografía <strong>de</strong> Anab<strong>el</strong> OlivierC<strong>la</strong>usura a cargo <strong>de</strong> representantes <strong>de</strong> Hamkili So ÁfricaHasta <strong>el</strong> viernes 28 <strong>de</strong> mayoSa<strong>la</strong> Gilberto Aceves Navarrowww.uam.mx


Ejemplo <strong>de</strong> Veneno, obra <strong>de</strong> Guillermo Arreo<strong>la</strong>Hasta <strong>el</strong> viernes 4 <strong>de</strong> junioSa<strong>la</strong> Leopoldo Mén<strong>de</strong>zPaisaje Después <strong>de</strong> <strong>la</strong> Batal<strong>la</strong>: Historias Parale<strong>la</strong>s,muestra colectivaD<strong>el</strong> viernes 18 <strong>de</strong> junio al viernes 1ro. <strong>de</strong> octubreSa<strong>la</strong> Leopoldo Mén<strong>de</strong>zUnidad XochimilcoMÚSICACiclo Tar<strong>de</strong>s con <strong>el</strong> Conservatorio Nacional<strong>de</strong> Música, ensambles y solistasD<strong>el</strong> 24 al 28 <strong>de</strong> mayoAuditorio Incalli IxcahuicopaUnidad AzcapotzalcoLos Folkloristas, en conciertoViernes 14 <strong>de</strong> mayo, 18:00 hrs.Betsy Pecanins, en conciertoViernes 28 <strong>de</strong> mayo, 18:00 hrs.Rocío Vega, música mexicanaViernes 18 <strong>de</strong> junio, 13:00 hrs.Patio central d<strong>el</strong> edificio “A”Unidad XochimilcoLIBROSIV Festival <strong>de</strong> <strong>la</strong>s Literaturas Europeas,presencia <strong>de</strong> Rumania, representada por Gabri<strong>el</strong> CosoveanuViernes 21 <strong>de</strong> mayo, 12:00 hrs.Auditorio Incalli IxcahuicopaUnidad AzcapotzalcoCINEMaratón <strong>de</strong> Cine Alemán ExpresionistaMartes 18 <strong>de</strong> mayo10:00 hrs. El golem, 1920; dirigen: Carl Boses y Paul Wegener12:20 hrs. Faust, 1926; dirige: Josef von Sternberg14:40 hrs. El áng<strong>el</strong> azul, 1930; dirige: Josef von Sternberg17:00 hrs. M, 1931; dirige: Fritz Lang19:20 hrs. Vampyr, 1932; dirige: Carl Theodor DreyerAuditorio Incalli IxcahuicopaUnidad Azcapotzalco


semanario <strong>de</strong>Núm.35Vol. XVI17 • 5 • 2010ISSN1405.177X11va. Feria <strong>de</strong> PosgradosMayo 17 y 18, <strong>de</strong> 9:30 a 18:00 hrs.Centro <strong>de</strong> Formación e InnovaciónEducativaAvenida Wilfrido Massieu s/nCerca d<strong>el</strong> P<strong>la</strong>netario Luis Enrique ErroConvoca: ConacytPara consolidar <strong>el</strong> futuroa través d<strong>el</strong> <strong>conocimiento</strong>Más <strong>de</strong> 1,200 opciones <strong>de</strong> posgrado:especializaciones, maestrías ydoctorados nacionales susceptibles<strong>de</strong> recibir apoyo <strong>de</strong> becas paraestudiantes por parte d<strong>el</strong> ConacytPaís invitado en esta edición:AlemaniaRegistro en línea:www.conacyt.gob.mxII Congreso Latinoamericanoy Caribeño <strong>de</strong> Ciencias SocialesD<strong>el</strong> 26 al 28 <strong>de</strong> mayoConvoca: Facultad Latinoamericana<strong>de</strong> Ciencias SocialesDirigido a todos los interesadosen <strong>de</strong>batir sobre los principalestemas que se discuten en <strong>la</strong>sCiencias Sociales a niv<strong>el</strong> mundial,así como en analizar<strong>la</strong>s problemáticas que afectan a <strong>la</strong>ssocieda<strong>de</strong>s contemporáneas,en particu<strong>la</strong>r <strong>de</strong> América LatinaInformes: 3000 0200 Exts. 363 y 367congreso.sociales@f<strong>la</strong>cso.edu.mxwww.f<strong>la</strong>cso.edu.mxServicio Social, Prácticasy VoluntariadoConvoca: Centros <strong>de</strong> IntegraciónJuvenilÁreas: todasDirigido a los interesados en formarparte <strong>de</strong> un equipo multidisciplinario<strong>de</strong> apoyo en <strong>la</strong> atención d<strong>el</strong> consumo<strong>de</strong> drogas, así como participaractivamente en <strong>el</strong> mejoramiento <strong>de</strong><strong>la</strong> comunidad a través <strong>de</strong>: impartirpláticas informativas para prevenir<strong>el</strong> consumo <strong>de</strong> drogas; trabajaren activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> orientación congrupos <strong>de</strong> niños, jóvenes o adultos;organizar y <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>r activida<strong>de</strong>s<strong>de</strong> promoción <strong>de</strong> <strong>la</strong> salud, entre<strong>el</strong><strong>la</strong>s talleres educativos,culturales, recreativos y <strong>de</strong>portivos;co<strong>la</strong>borar en <strong>la</strong> atención <strong>de</strong><strong>la</strong>buso <strong>de</strong> tabaco, alcohol y otrasdrogas, así como <strong>de</strong> los síndromes<strong>de</strong> intoxicación y abstinencia;organizar y <strong>de</strong>sarrol<strong>la</strong>r accionescomunitarias para promover <strong>la</strong>participación y sensibilización<strong>de</strong> <strong>la</strong> comunidad; diseñarmaterial didáctico, manuales,boletines y <strong>sistema</strong>s computacionales;participar en investigacionessociales, clínicas y epi<strong>de</strong>miológicas;e<strong>la</strong>borar controles contables, captura<strong>de</strong> datos; organizar bibliotecas básicas,y efectuar activida<strong>de</strong>s secretarialesOpciones <strong>de</strong> co<strong>la</strong>boración: voluntariostécnicos; estudiantes en serviciosocial y prácticas profesionales;promotores preventivosInformes: 5260 5805 y 5260 0719puig_pablo@hotmail.comcijmhidalgo@cij.gob.mxBahía <strong>de</strong> Coqui No. 76,colonia Verónica AnzuresDirector. Lic. Pablo Puig FloresConcurso <strong>de</strong> TesisPremio Bicentenario<strong>de</strong> Historia <strong>de</strong> MéxicoDirigida a egresados d<strong>el</strong>icenciatura en <strong>la</strong>s áreas <strong>de</strong>Humanida<strong>de</strong>s y Ciencias Socialesinteresados en someter a concursotrabajos <strong>de</strong> tesis que abor<strong>de</strong>naspectos <strong>de</strong> <strong>la</strong> Historia <strong>de</strong> MéxicoPodrán participar <strong>la</strong>s tesis quehayan sido presentadas antejurados académicos entre <strong>el</strong>28 <strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2008 y <strong>el</strong> 27<strong>de</strong> mayo <strong>de</strong> 2010Recepción <strong>de</strong> trabajos:Hasta <strong>el</strong> 28 <strong>de</strong> mayoBrasil No. 31, 2do. piso, oficina 303Colonia Centro, C.P. 06000,D<strong>el</strong>egación CuauhtémocInformes:ses_csocia@lsep.gob.mxhttp://ses.sep.gob.mxSecretaría <strong>de</strong> Educación Públicawww.uam.mx


semanario <strong>de</strong>Núm.35Vol. XVI17 • 5 • 2010ISSN1405.177XIer. Concurso <strong>de</strong>d<strong>el</strong> Valle <strong>de</strong> TolucaCon <strong>el</strong> fin <strong>de</strong> recuperar y divulgar <strong>la</strong>s historias y costumbres d<strong>el</strong> Municipio <strong>de</strong> Lerma <strong>de</strong> Vil<strong>la</strong>da y <strong>el</strong> Valle <strong>de</strong> Toluca,así como <strong>de</strong> promocionar <strong>el</strong> estudio y <strong>la</strong> investigación sobre <strong>la</strong>s tradiciones e historias popu<strong>la</strong>res <strong>de</strong> esta zona,<strong>la</strong> Universidad Autónoma Metropolitana y <strong>el</strong> Municipio <strong>de</strong> Lerma <strong>de</strong> Vil<strong>la</strong>da convocan al I Concurso <strong>de</strong> Cuentos yTradiciones d<strong>el</strong> Valle <strong>de</strong> Toluca, <strong>de</strong> acuerdo con <strong>la</strong>s siguientesB A S E S1. Los trabajos serán cuentos y tradiciones re<strong>la</strong>cionados con <strong>el</strong>Valle <strong>de</strong> Toluca.2. Podrán inscribirse cuentos originales o historias realesconvertidos en cuentos o re<strong>la</strong>tos recogidos <strong>de</strong> <strong>la</strong> tradiciónpopu<strong>la</strong>r.3. Necesariamente <strong>de</strong>berán ser inéditos.4. Serán escritos por una cara, a doble espacio, con unaextensión mínima <strong>de</strong> 3 páginas y máxima <strong>de</strong> 10.5. Se aceptarán trabajos colectivos, siempre que <strong>el</strong> autor hayarecogido <strong>el</strong> testimonio oral <strong>de</strong> algún miembro <strong>de</strong> <strong>la</strong>comunidad, atribuyéndoles a ambos, escritor y re<strong>la</strong>tor, <strong>el</strong>carácter <strong>de</strong> co-autores.6. Presentación d<strong>el</strong> trabajo: <strong>de</strong>berá presentarse por duplicado yen versión <strong>el</strong>ectrónica en sobre gran<strong>de</strong> y abierto, SINFIRMAR, rotu<strong>la</strong>do con un título y seudónimo.a. El sobre gran<strong>de</strong> contendrá:• Dos originales <strong>de</strong> <strong>la</strong> obra, firmados con seudónimo• CD con <strong>la</strong> versión <strong>el</strong>ectrónica d<strong>el</strong> documento.• Un sobre pequeño y cerrado, que indique en <strong>el</strong> exterior<strong>el</strong> título <strong>de</strong> <strong>la</strong> obra y <strong>el</strong> seudónimo, y que contenga en<strong>el</strong> interior los datos personales d<strong>el</strong> (los) autor(es):nombre, dirección y t<strong>el</strong>éfono y correo <strong>el</strong>ectrónico.7. No existe limitante <strong>de</strong> edad para participar en este concurso.8. El p<strong>la</strong>zo <strong>de</strong> entrega <strong>de</strong> los trabajos inicia con <strong>la</strong> publicación<strong>de</strong> esta convocatoria y terminará <strong>el</strong> 14 <strong>de</strong> junio <strong>de</strong> 2010.9. Los trabajos <strong>de</strong>berán ser enviados a <strong>la</strong> Secretaría d<strong>el</strong>Ayuntamiento <strong>de</strong> Lerma <strong>de</strong> Vil<strong>la</strong>da, en <strong>la</strong> siguiente dirección:Pa<strong>la</strong>cio Municipal S/NCol. Centro, Lerma Estado <strong>de</strong> MéxicoT<strong>el</strong>. (728) 2 82 99 03, 2 85 47 4710. Estarán incluidos <strong>de</strong>ntro d<strong>el</strong> p<strong>la</strong>zo <strong>de</strong> entrega los trabajosenviados por correo con s<strong>el</strong>lo <strong>de</strong> hasta <strong>el</strong> 14 <strong>de</strong> junio <strong>de</strong> 2010.11. Se establecen los siguientes premios:a. 1er. lugar $5,000.00 (cinco mil pesos 00/100 M.N.),publicación d<strong>el</strong> trabajo y diploma.b. 2do. lugar $3,000.00 (tres mil pesos 00/100 M.N.), publicaciónd<strong>el</strong> trabajo y diploma.c. 3er. lugar $1,500.00 (mil quinientos pesos 00/100 M.N.),publicación d<strong>el</strong> trabajo y diploma.• A consi<strong>de</strong>ración d<strong>el</strong> jurado podrá haber menciones honoríficasque serán publicadas y recibirán diploma.• Todos los participantes recibirán constancia <strong>de</strong> participación.12. El fallo d<strong>el</strong> jurado será inape<strong>la</strong>ble, y <strong>la</strong> entrega <strong>de</strong> premios será <strong>el</strong>sábado 10 <strong>de</strong> julio <strong>de</strong> 2010, a <strong>la</strong>s 11:00 horas en <strong>la</strong> exp<strong>la</strong>nada principald<strong>el</strong> Ayuntamiento <strong>de</strong> Lerma <strong>de</strong> Vil<strong>la</strong>da. La no asistencia injustificadase enten<strong>de</strong>rá como renuncia al premio.13. El premio quedaría <strong>de</strong>sierto, si los miembros d<strong>el</strong> Jurado loestimaran oportuno.14. Los trabajos premiados quedarán en po<strong>de</strong>r <strong>de</strong> <strong>la</strong> UniversidadAutónoma Metropolitana para su publicación.15. Los trabajos restantes serán <strong>de</strong>vu<strong>el</strong>tos <strong>el</strong> día <strong>de</strong> <strong>la</strong> premiación yserán <strong>de</strong>struidos en caso <strong>de</strong> no ser recogidos.16. La participación en <strong>el</strong> Ier. Concurso <strong>de</strong> Cuentos y Tradiciones d<strong>el</strong> Valle<strong>de</strong> Toluca implica <strong>la</strong> aceptación <strong>de</strong> estas bases.17. Todo lo no previsto en <strong>la</strong> presente convocatoria será resu<strong>el</strong>to por <strong>la</strong>Coordinación <strong>de</strong> Extensión Universitaria <strong>de</strong> <strong>la</strong> Unidad Lerma <strong>de</strong> <strong>la</strong><strong>UAM</strong>, t<strong>el</strong>éfono 1105.0078, ext. 7141, correo <strong>el</strong>ectrónicoddiaz@correo.ler.uam.mxLerma <strong>de</strong> Vil<strong>la</strong>da, mayo <strong>de</strong> 2010.www.uam.mx

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!