Esanahiak berreskuratzeaz - Urola Kostako Hitza

urolakosta.hitza.info

Esanahiak berreskuratzeaz - Urola Kostako Hitza

Arkupean

urola kostako hitza

2013ko martxoaren 14a

Arritxu Santamaria

Esanahiak

berreskuratzeaz

Arritxu Santamaria, Eusko Ekintza alderdiaren sortzaileetako bat. ONINTZA LETE ARRIETA

II-IIIIritzia

IV-VSakonean Atleta beteranoen txanda

VIIIAzkena Lorena Etxabe, argazki-ilustratzailea


II urola kostako hitza 2013ko martxoaren 14a, osteguna

Arkupean › Iritzia

Gorriak eta gorriak

Bostekoa

Estitxu Elduaien

Gorriak. Nagusi dira

egunotan bazterretan.

Gorri-gorriak

batetik, eta gorripurpureoakbestetik.

Buruzagi bila dabiltza guztiak.

Chavistak eta Vatikanistak.

Gorriak denak, baina ustez garbiak

batzuk, eta besteak, ñabartuak.

Benedikto XVI.a emeritu

bihurtu eta ezkutuko zereginetara

erretiratu dela ikusita, sekretu

bat desklasifikatuko dut: nik ezagutu

egin nuen Joseph Ratzinger

eta berak sinatutako liburu

bat ere eduki nuen. Eta piccola ragazza

deitu zidan...

Opusen ikasi nuen, Nafarroako

Unibertsitatearen ustezko ospe

ustela sinistuta, Iruñean. 1998

hartan, Joseph Ratzinger gonbidatu

zuten unibertsitatera, honoris

causa izendatzeko, eta bisita

hura liburu bat aurkezteko aprobetxatu

zuen hark. Ni bekadun

nengoen Euskadi Irratian, eta

ekitaldi hura kubritzera bidali

ninduten. Oraindik kardinala

zen Ratzinger, gorri pupureoa,

eta prentsa aretoa leporaino bete-

G Aldizkaria

p‘Uztarria’ Azpeitiko herri aldizkaria.

148. zenbakia.

pKirola. Gaizka Aranguren, Zuzenien

proba bertikaleko antolatzaileetako

bati elkarrizketa;

Josu Diez Letona eta Loren Azkue

Rezabal motorzaleak.

pKlik. Azkoiti-Azpeitiko Kasik

taldeak bere bigarren lana,

Nora?, grabatu berri du.

pErreportaje nagusia. Guraso

bakarreko bi familiak eta guraso

homosexualek osatutako

beste batek seme-alabak edukitzeko

prozesua kontatu dute.

pJakiteko. Aste Santuko prozesioa.

pHantxe bertan. Jone Azkue,

Suedian bizi den azpeitiarra.

pOhiko atalak. Iritzia, martxoari

begiratua, lehiaketa...

«Chavistak eta Vatikanistak. Gorri gorriak eta gorri purpureoak». HITZA

ta zegoen: ordena guztietako

apaiz eta numerarioak, komunikabide

eskuindarretako kazetariak;

eta ni, kardinal bat zer zen

ere garbi ez zeukana.

Amaieran, Ratzingerren liburuaren

ale bana eman ziguten

guztioi. Hura eskuan kanpora

nindoala, besteak ilaran jarri ziren

kardinalaren aurrean, hark

liburua sinatzeko. Eta bat-bate-

Irudia qErrezil

an, piccola ragazza entzun nuen

kardinalaren ahotik, eta hiru sotanadun

etorri zitzaizkidan.

«Kardinalak liburua sinatu nahi

dizu, zuri, espreski». Denak apartatu

eta han eraman ninduten berarengana.

Sinatu zidan liburua,

esan zidan zerbait, eta aspaldiko

une xelebreena bizi izanaren sentsazioarekin

atera nintzen handik,

lotsagorrituta.

Maritxu Uzkudun preso errezildarraren aldeko ibilaldia egin zuten

igandean. Otsailaren 9an 22 urte bete zituen espetxean Uzkudunek,

eta haren askatasuna aldarrikatzeko eta bizi osorako zigorra

salatzeko, ohi bezala, Errezildik Uzkudunen jaiotetxera joan ziren

bertaratu ziren beste 50 lagun inguru. Aurten, ordea, errepide nagu-

Urte batzuk geroago, Berria-ko

lehen erredakzio hartan berriro

egin nuen topo berarekin. Juan

Pablo II.a hil zen, konklabea hasi

zen, agertu ziren hautagaien izen

eta argazkiak, eta hantxe, Ratzinger.

Erredakzioko gehienon faborito

bihurtu zen gure kiniela partikularrean,

eta zer diren gauzak,

bera atera zen Aita Santu. Ospa-

UZKUDUNEN OMENEZKO MARTXA

tu ere egin genuen, pentsa.

Hugo Chavezekin ez dut anekdotarik.

Beno, gehiegi behartuz

gero, agian bai; Kuban izan nintzen

uda hartan bera ere han izan

zen Fidel Castro bisitatzen, eta

egunero izaten genuen hitzordu

bat, telebista bidez. Ratzingerrekin

adinako intimitaterik ez nuen

lortu, baina zer diren gauzak, haren

joanak pena eragin dit, eta

kardinalarenak, ezer ez.

Justizia, demokrazia, berdintasuna,

hitzok inoiz baino gehiago

entzun ditugu Caracasera begira.

Gorri-gorrien ingurua gisa guztietako

balorazio, juzgu eta iritziak

eman ditu edonork: legitimitatea,

sistema politikoen zilegitasuna…

ahoz aho dabiltza, Maduro ez Maduro.

Baina gorri-purpureoen inguruan

horrelakorik ez. Nola ba?

Aita Santua herriak aukeratzen

du, Vatikanoan ez dago hilketa,

sarraski eta bestelakoetan oinarrituta

lortutako luxu eta aberaskeriarik,

eta adingabekoei sexu

gehiegikeriak zer diren ere ez dakite.

Benetan da estatu eta erakunde

garbia.

Chavistak eta vatikanistak. Gorri-gorriak

eta gorri-purpureoak.

Gorriak denak, baina ustez garbiak

batzuk, eta besteak, ñabartuak.

«Jainkoaren aurrean denok

gara berdinak»: Benedikto XVI.a.

Vatikanoa, 2006.

«Deabrua etxean dago, etxean

bertan. Atzo hementxe izan zen,

eta sufre usaina dago oraindik».

Hugo Chavez, Nazio Batuen Erakundea,

2006.

sitik Bidegoian eta Otxagabia gaina zeharkatuta iritsi ziren Ezamaun

baserrira, eta han senitartekoek eta ingurukoek argazki bat

aterat zuten errezildarra zoriontzeko, larunbatean bere urtebetetzea

izan baitzen. Hamaiketakoaren ondotik, omenaldi xume batekin

amaitu zuten ibilaldia.HITZA


, Hemeroteka

Denok ez gaude

birziklapenaren alde

Duela egun batzuk hondakinen

bilketa eta tratamenduaren inguruan

mahai gainean dauden

bi ereduak azaltzen saiatu nintzen,

gai honekin eztabaida politizatu

eta aspergarria errazago

ulertzeko.

Eztabaida horren baitan bilketaz

hitz egiten bada ere, segituan

lotu ohi da bilketa tratamenduarekin.

Hala nola Atez

atekoa errauskailurik ez eraikitzearekin

eta bosgarren edukiontzia

errauskailuaren ezinbesteko

beharrarekin. Nondik

datoz baieztapen hauek? Benetakoak

al dira? Galdera

hauen erantzuna era nahiko

grafikoan ematen saiatuko naiz.

Izan ere, harrigarriena da eztabaida

guzti honetan alde guztiek

bat egiten omen dutela

puntu batean: denak daude birziklapena

igotzearen alde. Hori

ere egia al da? Zergatik izan daiteke

gezurra? Ea ba hau ere

azaltzen dudan gaurkoan.

Alde batetik, errausketaren

aurkakoak ditugu. Hauek defendatzen

dutenez, hondakinen

%80 birziklagarria da, eta gaineko

%20a errefus moduan

bereizita bilduz gero, inertea da.

Zergatik inertea? Ez duelako organikorik

bere baitan, eta ez

duelako usteltzen metano gasa

eta likido lixibiatuak isuriz. Beraz,

hauek diote Gipuzkoan ez

dela errauskailurik behar, birziklatu

daitekeen guztia birziklatu

behar dela, inerteak arazorik

sortzen ez dutenez espazio degradatuak

berreskuratzeko betelana

egiteko erabiliz.

Bestetik, errauskailuaren aldekoak

ditugu. Hauek diote beti

egongo dela birzikla ezin daitekeen

%20 (beraiek %30 dela

diote) eta beraz errauskailua

ezinbestean beharko dela.

Azkenik, badaude bilketan

sartzen diren baina tratamenduarekin

ezer jakin nahi ez

omen dutenak, atez atekoaren

aurkako herri plataformak, adibidez.

Hauek diote bikleta gauza

bat dela, eta tratamendua

beste bat, eta ez dutela errauskailuaren

alde edo kontra posizionatu

nahi.

Zubietan eraikitzea proiektatu

zuten errauskailuak, Gipuzkoan

masan (bereizi gabe, edukiontzi

berdera nahasita botatakoa)

biltzen diren hondakinak

erretzeko helburua du (zuen?).

Zer egon ohi da masan bildutako

hondakin polta hauetan?

Bada, Zumaiako karakterizazioak

honakoa dio: Material organikoa

%41,20; papera eta kartoia

%13,96; bestelako organikoa

%18,63; ontzi arinak

%18,63; beira %3,45; besteak

%15,64.

Beraz, nahasita botatakoan

%15,64 soilik da benetan birzi-

kla ezin daitekeena. Beste guztia,

birziklagarria izanagatik ere,

Zubietako errauskailuan

erraustuko litzateke.

Honek kontraesan bat sortzen

du: Errauskailua 2002an

material birziklagarria ere

errausteko proiektu zuten berberak

(PNV, PSOE, PP) dira

gaur egun «errefusa beti egongo

da, eta ezinbestean erraustu

beharko da», diotenak. Beraz, bi

ondorio atera daitezke diskurtsi

aldaketa horren aurrean:

1. Gezurretan ari dira eta badakite

errefusaz gain material

birziklagarriak erraustuko liratekela

Zubietan, besteak beste

eurak diseinatu zutelako plan

hori.

2. Errekapazitatu egin dute,

birziklapena igotzearen alde

daude eta erabaki dute soilik

errefusa erraustu beharko litzatekela.

Beti txarrenera jotzeko joera

izan ohi dugunez, oraingoan gezurretan

ari direnaren aukera

baztertuko dugu. Bigarren aukerara

pasako gara beraz zuzenean,

eta gero bakoitzak atera

ditzala bere ondorioak.

2002an diseinatu zuten

errauskailu hark urtean

240.000 tona zabor nahasi

erraustea aurreikusi zuen.

240.000 tona horietan nahasirik

dauden zaborretatik soilik

errefusa erraustuko balitz,

38.400 tona izango lirateke.

2002an diseinatu zutenerako,

beraz, ez luke balioko errauskailu

honek.

Bosgarren edukiontzia. XABI AIZPURU

Ordea, norbaitek pentsa dezake

2002an diseinatutakoa

dexentez errauskailu txikiagoak

zentzua izan dezakeela, birzikla

ezin daitekeen gaiekin energia

sortzeko moduko errauskailu

efiziente bat eraikin Zubietan.

Bada, Europan badago errauskailuen

efizentzia neurtzen

duen indize bat. Indize honek

0,65eko kopuruan jartzen du

muga: kopuru hori gainditzen

badu, efizientea da errauskailu

bat; gainditzen ez badu ez. Ba al

dakizue 2002an diseinatu zutenean

zein indize ematen zioten

PNV, PSOE eta PPk Zubietako

errauskailuari? Euren esanetan

0,65527ko indizea emango

luke. Ozta-ozta izango litzateke

efizientea, 240.000 tona hondakin

nahasi erreta ere.

Orain imajinatu, 240.000

tona izan beharrean, 38.400 direla,

baina batez ere imajinatu

tona horietan ez dagoela organikorik,

ezta paperik edo plastikorik

ere. Eta gogoratu azken

hauek direla erretzeko botere

kalorifiko handiena duten materialak,

erretzeko onenak, nolabait

esateko. Soilik errefusa

erreko luke. Argi dago ez litzatekeela

efizientea izango, ezta?

Bada, guzti honetatik ondorio

argi bat atera daiteke: birziklapena

igotzeak errauskailu baten

beharra errotik ezeztatzen du.

Horregatik, besteak beste,

utzi zuen aurreko aldundiak

proiektatuta zituen hiru konpostatze

plantetatik soilik bakarra

eraikita, eta Gipuzkoako

herri gutxi batzuetan soilik ezarrita

bosgarren edukiontzia,

gehiegi bultzatu gabe bidenabar.

Horregatik utzi dute

2002tik urte mordoa pasatzen

birziklapenaren alde eman beharreko

pausorik eman gabe,

eta horregatik dira gaur egun

errauskailuaren aldekoak

%80ko birziklatze maila baztertu

eta %40-50eko mugak

helburutzat jartzen dituztenak,

berehalako igoerak baztertu eta

urte gehiago pasatzen uztearen

aldekoak. Bosgarren edukiontziaren

aldekoak, noski.

Ondorioa gogorra da, baina

erabat logikoa: erraustegia egin

nahi badute, birziklapena

gehiagi ez igotzea komeni zaie.

Denok ez gaude beraz birziklapena

igotzearen alde.

pBirziklategia.

Zumaiako Galerna Sarean.

Surflari ernegatuak

Gastu guztiak Udalak ordaintzen

zizkion elkarte-enpresa

sortu zuen PNVko zinegotzi jatorrak,

milaka euroko zuloa egin

du, eta bazkideak aztoratu egin

dira. Ez zenekiten zer gertatzen

zen? Defendatzen duzuen eredu

horrek sortzen dituen ondorio

logikoak dira. Ordezko bat jarriko

duzue eta gauza bera gertatuko

da. Ohartarazten ari

natzaizue; ez esan gero abisatu

ez genuenik.

Orain bi urte gertatu zen, martxoaren

11n, Fukushiman, zerua

gris bilakatu eta airea arnastezin

bilakatu zenean. Hogei urte

lehenago, ordea, Akira Kurosawak

hondamendi nuklear hura

amestu eta filmatu egin zuen.

Sei zentral nuklearrek eztanda

egin ostean herritarrek babes

hartu nahi dute eta nora ezean

ari dira pantaila handiko mutur

batetik bestera. Antzezten ari

diren aktoreek ozen oihukatzen

dute «iruzur egin digute!» eta

«gezurrak baino ez dizkigute

esan!» .

2013ko martxoaren 14a, osteguna urola kostako hitza III

Iritzia ‹ Arkupean

Azkenaldian sarri entzuten ari

naizen errepika leloak dira, eremu

desberdinetan, batetik eta

bestetik, iruzurrak, lapurretak

eta antzerako kasuak ematen

baitira. Nire herrian ere, Zarautzen,

surf elkartean sekulako

zuloa egin dutela eta bazkideak

eskuak burura eramanda dabiltza

«iruzur egin digute» eta

«gezurrak baino ez dizkigute

esan» oihukatzen. Eta ni, harri

eta zur geratzen naiz: «Benetan

ez zenekiten hor zer gertatzen

zen?».

Antza, haur kuadrilla osoak

Argiñano jatetxera afaltzera

eramaten dituen tipo bat, jendaurrean

dirua gastatzen baino

ikusten ez duzun pertsonaia horietakoa,

denon hobe beharrez

ari zela uste zuen zenbaitek.

Gastu guztiak Udalak (herritarrok)

ordaintzen zizkion elkarteenpresa

sortu zuen PNVko zinegotzi

jatorrak, milaka euroko zuloa

egin du, eta urteroko kuota

ordaintzen duten eta ez duten

bazkideak aztoratu egin dira.

«Ez dago eskubiderik» diote

eskubideak denak eta betebeharrak

batere nahi ez dituzten

surflari baino ez diren horiek,

«kirola eta politika ez baitira

inoiz nahastu behar».

Kontuz! Nahastu behar ez

dena eskola eta aipatu sasi elkartea

dira. Parte naizen Zarauzko

Surf Eskolako kideek,

Akira Kurosawak bezala, aspaldi

amestu eta kontatu genuen

elkarte deitzen duten enpresa

horretan zer gertatzen zen, eta

egun oraindik, diruaz harago,

egin den kalte handiena heziketa

eremuan eman dela uste

dugu. Eredu herrikoian sinesten

ez duen elkarte batekin bat egiten

ez genuenez, handik joan

eta elkarte berri bat sortu genuen:

Baga Surf Elkartea.

Gure elkartean inoiz ez da diru

arazorik izan eta ezta izango ere,

ez baitugu dirurik. Ez daukagu

xentimo bat bera ere ematen

digun udal edo marka babeslerik,

eta ez dugu behar. Gure artean

ez dago politika deitzen duten

horretaz bizi den soldatapeko

mertzenariorik. Baina batez

ere, eredua da desberdin egiten

gaituena. Bazkideak eskubideak

ditu, baina batez ere betebeharrak.

Beraz, mesedez, ez nahastu

Zarauzko Surf Elkartea deitzen

duten marrazo kuadrilla hori,

Zarauzko Surf Eskola eta bertako

Baga Surf Elkartea osatzen

dugun surflari ernegatuekin.

Inork ez dizue iruzurrik egin, azken

finean defendatzen duzuen

eredu horrek sortzen dituen ondorio

logikoak dira. Ordezko bat

jarriko duzue eta gauza bera

gertatuko da. Berriz ere, Akira

Kurosawa bezala, ohartarazten

ari natzaizue; ez esan gero abisatu

ez genuenik.

pSurflari Ernegatua. Gara

Bakardadean

Lurpetik

Amaia Beristain

Espainiako Estatua da Europa

Erkidegoan hektarea

gehien dituena nekazaritza

ekologikoan, baina hauetan

ekoizten denaren % 90

kanpoan saltzen da, Europako

beste herrialdeetara.

Estatuan 18 euro gastatzen

dira pertsonako eta urteko elikagai

ekologikoak erosten. Suitzan,

aldiz, 152 euro, eta Danimarkan

142 euro. Oso bide luzea

daukagu egiteko oraindik, familia

baten asteko erosketaren zati

oso txikia baita produktu hauek

osatzen dutena.

Produktu ekologikoen onurak

ikaragarriak dira, baina

kontsumoa oso eskasa da oraindik.

Nahiz eta barazkiak eta fruitak

izan ezagunenak, esan beharra

dugu edozein produktu

ekoiz daitekeela era ekologikoan,

era naturalean.

Orain dela urte batzuk ez zen

erreza elikadura guztiz ekologikoa

jarraitzea, horrelako produktuak

topatzeko zailtasunagatik,

baina pixkanaka hori aldatzen

doa.

Horregaitik ireki genuen Beristain

Ekodenda gure herrian,

Zarautzen, arazo horrekin bukatzeko.

Denetarik topatu daiteke

bertan: freskoak (barazki eta

fruitak, txerrikia, txahalkia, oilaskoa),

ogia, granelak (lekariak,

zerealak, fruitu lehorrak),

olioa, eraldatuak (mermeladak,

gailetak, infusioak,gosaritarako

zerealak, freskagarriak), esnea,

edari bejetalak, ardoa, kontserbak,

gozokiak, konjelatuak

(izozkiak, ogiak, pastelak…),

garbikariak, umeentzako gauzak,

kosmetika… Ogia egiteko

makinak, zerealak ehotzeko

makinak, zartagiak… Guztira,

produktu ekologiko zertifikatuen

3000 erreferentzia baino

gehiagorekin lan egiten dugu.

Baina gure altxorra Getarian

dugun baratza da. Bertan aritzen

da aita maitasun guztiz lurra

lantzen. Denetarik daukagu,

mota guztietako fruita arbolak

eta barazkiak, eta dena ekologikoa,

noski. Oraintxe lagundu

diogu gaur goizean jasotako

fruitak eta barazkiak dendan

sartzen. Porruak, bruselazak,

baratxuri freskoak eta limoiak

ekarri ditu. Orain nire txanda

da, garbitu, sortak egin eta dotore-dotore

otarretan jartzekoak.

Askotan entzun izan dugu barazki

eta fruita ekologikoak zatarragoak

direla, baino honek ez

du horrela izan beharrik, eta

bestela gure dendara azaldu eta

oraintxe prestatu ditudan porru

sorta eder horiek ikustea besterik

ez duzu!!!


IV urola kostako hitza 2013komartxoaren 14a, osteguna

Arkupean › Urola Kosta

Adina muga ez denean

Pista Estaliko Europako Beteranoen

Atletismo Txapelketa jokatuko dute

Donostian datorren asteartetik igandera

Eskualdeko hainbat kirolari ariko da, eta

horien artean, azkoitiarrak eta zestoarrak

Aitor Manterola

Tiro hotsaren burrunda entzungo

da datorren asteartetik igandera

bitartean Donostiako belodromoan.

Tiroa entzutearekin

bat abiatuko dira atletak, bakoitza

bere proban. Txapelketa entzutetsu

baten baitan izango da:

Pista Estaliko Europako Beteranoen

Atletismo Txapelketa. Martxoaren

19tik 24ra jokatuko dute,

eta 3.000 atletatik gora ariko dira.

Hantxe izango da Urola Kostako

ordezkaritza ere. Hainbat kirolari

joango da lehiatzera, eta tartean

izango dira Zestoako eta Azkoitiko

ordezkariak. Arantxa

Zigaran (1952), Luisa Perez (1955)

eta Iñaki Irureta (1932) dira zestoarrak,

eta Jose Antonio Zulaika

(53 urte) eta Alaitz Etxeberria (35

urte) azkoitiarrak.

Zigaranek bi probatan hartuko

du parte: 400 eta 800 metrotan. Perezek

200 eta 400 metrotan. Irure-

tak ere bi lasterketa izango ditu:

400 eta 800 metrokoak. Azkoitiarren

artean, Etxeberriak krossean

hartuko du parte, eta Zulaikak

800 metrokoan. Txapelketa honela

antolatzen dute: 35 urtetik gorakoak

dira beteranoak, eta bost

urtetik bost urtera bereizten dituzte

mailak; 35etik 40koak maila

batean, 40tik 45ekoak bestean, eta

horrela adin guztietan.

Boskote horretatik, Etxeberria

ez beste guztiek dute esperientzia

halako txapelketa batean: 2003an,

Donostian bertan izan zen Europakoa,

eta hiru zestoarrak han

izan ziren; Zulaika Munduko Txapelketan

aritu zen 2005ean, Donostian

bertan, eta Zestoako ordezkaritza

ere han izan zen [Irureta

ez, min hartuta zegoelako].

Badute, hortaz, esperientzia,

baina urduritasun puntua ere

bai, nahiz eta emaitzari garrantzia

handirik ez eman. Perez izan

da bere marka hobetzeaz mintza-

tu den bakarra: «Bi urtetik behin

egiten da txapelketa, eta nire

marka hobetu nahi dut. Atleta

oso onak etortzen dira, eta zaila

izaten da onenen artean sartzea».

Zigaranek eta Iruretak «parte

hartzea» darabilte hitzetik hor-

‘‘ Bi urtez behin egiten da

Europako Txapelketa,

eta nire marka

hobetu nahi dut»

LUISA PEREZ

Korrikalaria

«Hemen izanda,

joan egin behar da,

eta parte hartzea da

nire asmoa»

ARANTXA ZIGARAN

Korrikalaria

tzera: «Hemen bertan izanda,

joan egin behar da. Hainbeste

buelta ematen ditugu entrenatzen,

lotsa ere ematen du ez joatea,

eta parte hartzea da asmo nagusia».

Zulaikak ere aipagai izan

du marka, Perezek bezala: «Nire

marka mantentzen badut, gustura,

eta bestela, ahalik eta gutxiena

galdu». Etxeberria herrikideak

parte hartzeari heldu dio, etxean

izatearekin lotuz: «Hemen

jokatuko denez txapelketa, atera

egin behar da». Bere proban, gainera,

denak batera aterako dira,

ez da adinaren araberako bereizketarik

egingo, eta Lasarteko zalditegian

ari beharko dute lasterka.

Badu kezka puntua, «aurten

ez dudalako krossik egin. Iaz bai,

baina aurten ez naiz aritu».

Txapelketa hau berezia izango

da denentzat, normalean ez direlako

pistan aritzen lasterka. Zestoarrek

badute kezkaren bat horren

inguruan, eta oinetakoez ari

dira: «Hanka puntetan egin behar

da korrika, iltzedun oinetakoekin,

eta lesioak sortzeko arriskua

dago. Zalantzan nago iltzezkoekin

ala normalekin atera», azaldu

du Iruretak. Zigaranek ez du dudarik:

«Normalekin egingo dut

lasterka». Zulaikak, aldiz, ez du

kezkarik alde horretatik: «800 metroko

proba denez, nahiko motza,

ez dut arazorik izango oinetakoekin.

Krossean, bai, Alaitzek antzemango

dio, luzea izatera».

Baiezkoarekin erantzun dio Etxeberriak:

«Proba bukatu eta gero,

hanketan gainkarga sortzen da,

eta pare bat egun irauten du minberak».

Boskoteak begiz jota dauka aspalditik

Europako Txapelketa,

baina ez dute berdin prestatu.

Zestoarren artean, esaterako, Pe-

rez da prestakuntza berezian dabilena:

«Astean bitan joaten naiz

Donostiara, pistan entrenatzera,

Anoetara. Entrenatzailea daukat

han, eta gogorra da». Irureta eta

Zigaran betiko lekuan dabiltza

lasterka; Zubiaurre futbol zelai

zaharrari bueltak ematen. «Beti

bezala ari gara, Zubiaurren bueltaka»,

esan dute biek. Perezek bi

entrenamendu motak bereizi

ditu, ezaugarriak kontuan hartuz:

«Ezberdina da Zubiaurren

edo pistan entrenatzea. Hemen,

ibiltzea da asmoa, kilometroak

egitea. Donostian, aldiz, ezinbestean

egin beharreko lanak ditut;

esaterako, serieak. Entrenatzaileak

esaten badit hainbeste egin behar

ditudala egin egiten ditut, baina

hemen, zailagoa da, erraz uzteko

arriskua handiagoa da. Hala

ere, Zubiaurren ere zintzo egiten

ditugu serie motzak, aurretik

mentalizatzen bagara».

Zulaika, Perezen antzera, propio

ari da prestatzen bere proba,

baina ez da Donostiara joaten.

«Gabonak bukatu eta gero hasi

nintzen entrenamendu bereziak

egiten. Nirea bezalako lanak egiten

dituen neska batekin nabil

entrenatzen, biok batera. Serieak-eta

egiten ditut, aurretik erresistentzia

landu eta gero». Antzeman

duela dio serieak egitearena:

«Gazteentzat ez dago alderik,

erresistentziatik abiadura biziagoko

lanak egitera pasatzean ez

dute antzematen, baina nik bai.

Belaunetan eta igarri dut, ez nagoelako

ohituta abiadura bizietan

ibiltzera». Izan ere, Zulaikak

Xeye atletismo taldeko gazteekin

egiten du lasterka entrenamenduetan:

«Ibili eta ibili, kilometroak

egin eta egin, gure lana harrobia

eta zaletasuna sustatzea baita».

Etxeberriak ez du berezko

prestakuntza osatu krosseko probara

begira. «Ohiko martxan nabil,

eta ea zer ateratzen den».

Korrika, aspalditik

Bosten artean makina bat kilometro

bilduak dituzte oinetan,

urte askoan eginak, aspalditik ari

baitira korrika. Irureta da beteranoena.

«Aspaldi hasi nintzen, gerriko

minez nenbilela. Masaje

emaileak esan zidan on egingo zidala

lasterka egiteak, eta arrazoia

zeukan. Gerriko minak sendatu

zizkidan». Astean lauzpabost

egunez jaisten da Zubiaurrera entrenatzera.

Ohiko irudia da Zestoan,

oso ezaguna. «40tik 60ra buelta

ematen dizkiot futbol zelaiari

entrenamendu bakoitzean». Berak

hala dio: «Auskalo zenbat

bira eman dizkiodan urte hauetan

guztietan!».

Aurreneko lasterketa 1978an

egin zuen. «Donostiako maratoiaren

lehen edizioan izan zen». Hurrengo

urtean, beste lasterketa

ezagun batean atera zen. «Behobia-Donostia

orduan berreskuratu

zuten, urte askotan egin gabe

egon eta gero, eta han atera nin-

tzen». Atletismorako zaletasuna

etxean ere sustatu du, eta alabek

segitzen diote aitaren bideari. «60

bat Behobia izango ditugu oinetan

etxekoen artean».

Perez eta Zigaran duela 24 urte

hasi ziren lasterka. «Soinketa egitera

joaten ginen Antselmo Astiazaranekin,

eta berak proposatu

zigun krossean ateratzeko. 20 bat

emakume izango ginen», gogoratu

dute biek». «Orain, ordea, biok

bakarrik geratzen gara, eta Iña-

‘‘ Dena ematen dit korrika

ibiltzeak; esango

balidate ezin

dudala egin, akabo»

IÑAKI IRURETA

Korrikalaria

«Nire markari eusten

badiot, gustura; bestela,

ahalik eta gutxien

galtzea da asmoa»

JOSE ANTONIO ZULAIKA

Korrikalaria

«Gogorra da lasterka

ibiltzea, bakarrik

ibiltzen zarelako,

baina gustura nabil»

ALAITZ ETXEBERRIA

Korrikalaria

kik animatuta hasi ginen kanpoko

lasterketetan parte hartzen.

Motibagarria zen guretzat kanpora

joatea». Iruretaren kasuan bezala,

Zigaranen etxean ere sustatua

dago atletismoa: «Alabek eta

segi egiten dute, eta ni pozik.

Amamak ere bagara, eta hor ja-

rraitzen dugu lasterka». Zulaikari

eta Etxeberriari etxean sortu zitzaien

zaletasuna. «Gure aita ahariekin

eta ibiltzen zen, eta apustu

batzuk ere egiten zituen lasterka.

Eta nik berari segitzen nion»,

kontatu du Zulaikak. Aitak xaxatu

zuela esan du, berriz, Etxeberriak:

«Gure aitak berotu

ninduen, eta hor nabil. Gogorra

da, bakarrik egiteko kirola

delako, baina gustura ibiltzen

naiz».

Ezin dute korrika egin gabe

bizi. Horrelaxe onartzen dute beraiek.

Iruretaren hitzak dira

hauek: «Dena ematen dit lasterka

ibiltzeak. Esango balidate ezin

dudala egin, akabo!». Zigaran ere

antzeko iritziaren jabe da: «Egun

batzuetarako kanpoan egon naizenetan,

ezin izan dut entrenatu,

eta falta somatzen dut. Korrika

egitea bera da gure nahia, lasterketak

alde batera utzita, nahiz eta

motibagarriak izan».

Garaipenak, dominak...

Lasterketetan izaten dira, bai. Azken

batean, Zigaranek esan duen

bezala, eguneroko lasterkaldietatik

ateratzeko aukera ematen die,

motibazio puntu hori handituz.

Bosten artean, auskalo zenbat

lasterketa eta proba dituzten eginak.

Era guztietakoak: pistakoak,

herri lasterketak, krossak... «Dominak

ekarri izan ditugu beteranoen

Espainiako txapelketetatik»,

esan du Zigaranek. Zehaztapen

zintzoa gero egin du: «Gutxi

ateratzen gara gure mailan, eta

zaila ere ez da dominak ekartzea.

Baina zailtasun puntua ere badu,

denbora batzuen barruan sartu

behar delako sailkapenean lekua

izateko». Perezek ere etxeko zokoren

batean dominak eta kopak

dauzka: «Badauzkagu batzuk,

hangoak eta hemengoak...», esan

du. Iruretaren etxea egongo da beteena

garaikurrez: «Asko dauzkat,

bai. Pistan, krossean... Urrezkoak,

zilarrezkoak eta brontzezkoak».

Zulaikaren

palmaresagatik galdetu, eta azkar

bota dio enbidioa Etxeberriari,

«dominak honek ateratakoak

dira, nik ez», esanez; Etxeberriak

azaldu du bere garaipenen zerrenda:

«Promesa mailan, Euskadiko

txapeldun izan nintzen, baita

pistan ere. Gazte mailan lortutakoak

dira denak, seniorretan

beste maila bat dagoelako».

Datorren astean palmaresa lodituko

duten edo ez lehiaketak

eta beraien lanak esango du. Aldez

aurreko lanak, behintzat,

ondo beteta dituzte. Egiten ari

dira oraindik, zehatzago esatekoeta

kilometroak pilatuz doaz oinetan.

Beharko pilatu, bestela ez

baitago lehiatzerik. Beren afizioa

dute lasterka egitea, eta afizio horri

esker Europako txapelketan

aritzeko aukera izatea, handia da

beraientzat. Ez da izango, ordea,

aurreneko aldia beraietako gehienentzat.

Duela hamar urte, Donostian

bertan jokatu zen Europako

Txapelketa hartan egon izanak

[bi urtez behin antolatzen

da], esperientzia emango die hiru

zestoarrei, eta Zulaikak 2005ko

Munduko Txapelketako jarduna

dauka oinetan. Zigaran eta Perez,

gainera, lehiatu berri dira pistan,

Arantxa Zigaran, Luisa Perez eta Iñaki Irureta zestoarrak Zubiaurren, entrenamenduak egiten dituzten lekuan. AITOR MANTEROLA Alaitz Etxeberria, zutik, ezkerretik aurrenekoa, eta Jose Antonio Zulaika, hirugarrena, Xeye atletismo taldeko hainbat korrikalari gazterekin. AITOR MANTEROLA

2013ko martxoaren 14a, osteguna urola kostako hitza V

Kirola ‹ Arkupean

Azkoitian proba berezi

bat antolatu dute

apirilaren 27rako

D Jose Antonio Zulaika eta

Alaitz Etxeberria lan

handia egiten ari dira beste lagun

batzuekin batera atletismoa

sustatzeko. Orain, apirilaren

27rako, proba berezia antolatu

dute Azkoitian:

kilometroko lasterketa, herrian

bertan. «Lehen edizioa izango

da, eta a lortzen dugun 10 azkoitiarrek

3 minutu azpitik egitea

kilometroa». Arratsaldez

izango da, eta edonork dauka

ateratzeko aukera.

Espainiako Txapelketan: «Hil honen

hasieran izan zen, eta ondo

ibili gara», kontatu du Zigaranek.

«800 metroko probaz gain

1.500ekoan ere atera nintzen, eta

zortzi minutu azpitik ibili. Testa

izan zen guretzat datorren astekoari

begira». Perezek brontzezko

domina ekarri zuen etxera:

«Marka hobetu nuen, gainera, eta

horixe izaten da nire asmoa». Bistan

da adina ez dela muga kirolari

hauentzat. Iruretak dioen bezala;

«osasunarentzat ona da korrika

egitea, eta korrika egiteko osasuntsu

egon behar duzu».

Osasuna aipatuta, azkoitiar

bati erasan egin dio sukarrak, eta

ezingo du atera txapelketan. Zulaikak

kontatu du: «Pedro Muñoz

herkidea ateratzekoa zen txapelketan,

eta sasoi onean zegoen,

baina sukar handiarekin dabil,

eta ez da aterako azkenean».


VI urola kostako hitza 2013ko martxoaren 14a, osteguna

Arkupean › Zumaia

Arritxu Santamaria q Eusko Ekintza alderdiaren sortzaileetakoa

Euskal politikagintzaren plazara alderdi berria ekartzen lagundu du zumaiarrak. Ezkerraren ideologia «hutsik»

dagoela kritikatu du, eta trantsizio garaia dela iritzita, «gauzak errotik aldatzea» du erronka.

«Ez dugu botere goserik, bai

lan ideologiko sakona egitekoa»

Onintza Lete Arrieta

Hamasei urte zituela hasi zuen

ibilbide politikoa Arritxu Santamariak

(Zumaia, 1956) Herri Gaztediren

eskutik. Ia 30 urtez politika

alde batera utzita izan du gero,

«frustratuta» amaitu zuelako.

Euskalgintzan eta herri mugimenduan

aritu da buru-belarri

ordutik. Orain hamar urte berriz

gerturatu zen politikagintzara;

ETAren 2003ko su-etenaren harira

sortutako bake prozesuko mahaia

koordinatu zuen. 2009tik

beste pauso bat eman, eta hainbat

lagunekin batera beste alderdi

bat sortzeko lanetan ibili da: Eusko

Ekintza.

Ibiltzen hasi da alderdi berria. Urola

Kostan nola zaudete?

Bada taldetxo bat lanean ari

dena, baina gure apustua estrategikoa

da; epe luzera begirakoa.

Beraz, ez zaigu axola mantso aritzea,

sendo aritzea baizik. Sortzen

ari da taldea, eta oraindik ezin dut

askoz gehiago esan.

Gaztetan alboratu zenuen alderdiko

militantzia. Zergatik erabaki duzu

politikan buru-belarri sartzea?

2007ko su-etena amaitu eta gero,

halako parentesi beltz bat zabaldu

zen, eta nahikoa lur jota gelditu

ginen denok. Lagun talde batek

zerbait egin beharra zegoela

pentsatu genuen, gauzak beste

era batera planteatu behar zirela.

Gauzak zalantzan jarri behar ziren

modu global batean. Eztabaida

global horretan, sustraietara

jo behar zela planteatu genuen,

gainera; ez zuela balio petatxuak

jartzea berriz. Hala, prozesu bat

abiatu genuen; egoeraren diagnostiko

latz bat egin genuen, eta

ikusi genuen errotik aldatu behar

zirela gauzak.

Errotik aldatu beharreko gauza horiek

zein dira zuen ustez?

Sistema edo erregimen politikoa

bera, nagusiki. 35 urtetan garatu

den erregimen politiko honek

ekarri gaitu gauden tokira. Egoera

politikoaren balorazio oso ezkorra

egin genuen: lege sorta oso

errepresiboa dugu Euskal Herri

mailan. Estatu mailan, berriz,

mugimendu oso garrantzitsu bat

dago: eskuina gorpuzten, antolatzen

eta ofentsiba ideologiko-politiko

eta ekonomiko erreal bat au-

rrera ateratzen ari da. Prozesua

abiatu genuenean, artean krisi

ekonomikoa ez zen bere gordintasunean

orain bezala, baina hala

ere esaten genuen erregimen politiko

hau botatzen lagundu behar

genuela. Ez digu balio. Ustelkeria

ekonomikoaz asko hitz egiten

dugu, baina ustelkeria

politiko ikaragarria egon da.

Zer esan nahi duzu?

1977an, [Franco hil ondorengo]

erregimen politikoaren hastapena

dagoeneko gezur handi batekin

antolatu zen. Trantsizioa izan

zen gezur politiko izugarria, eta

gezurra ustelkeria da. Gezur horren

harira, beste hainbat gezur

antolatzen joan da. Ustelkeria sistemikoa

da, alderdi bitasuna bera

ustelkeria horren parte bat izan

zelako: Senatua, Konstituzioa, demokrazia

bera... Balore demokratikorik

gabeko demokrazia bat

eraikitzen ari zirela bazekiten.

Baina, noski, demokrazia hori eskuinaren

plan autoritarioari mesede

egiten zion demokrazia

mota bat zen.

«Egoera aztertu,

eta gauzak errotik

aldatu behar zirela

ondorioztatu genuen»

«Gauzak sustraitik

aldatzeko justizia

eta amnistia

derrigorrezkoak dira»

Egun beste trantsizio edo bidezidor

baten aurrean gaudela uste al

duzu?

Guk ikusten dugu egoera larria

dela, eta bai, trantsizio momentu

batean gaudela; erregimenaren

trantsizioan. Egin ditzakegu ahaleginak

horri eusteko, edo esan

dezakegu beste sistema politiko

bat behar dugula. Eta bakarrik

beste sistema politiko batean

izango da posible Euskal Herriak

aldarrikapenak aurrera ateratzea.

Zergatik? Badakigu 35 urtean

sistemak nora ekarri gaituen;

badakigu eskuina mugitzen ari

dela gure kontrako bide batean,

proiektu politiko oso zehatz batekin:

neofrankismoa da. Hori da

gaur egungo errealitatea gure ustetan.

Euskal Herrira etorrita, hemengo alderdiak

nola ikusten dituzu?

EAJren planteamendua badakigu

zein den, eskuineko alderdia

da. Ezkerrari dagokionez, gestioan

pentsatzen dago oraindik.

Daukagunaren gestioan. Kudeaketatik

bakarrik ez dugu ezer ordea;

gestioa, egun, ustelkerian

ONINTZA LETE ARRIETA

egosten den kudeaketa bat da. Ez

da irtenbidea gizarterako. Benetan

demokratikoa den oinarri bat

behar dugu, balore demokratikoekin,

balio horiek defendatzeko

prest dagoen jendearekin eraikitako

sistema bat. Bestela, ez badago

arkitektura politiko-demokratiko

bat, Euskal Herriak ez du irtenbiderik.

Gure eskubide

guztien plazaratzeak oinarri politikoa

eskatzen dute. Erregimen

berri bat beharko litzateke; trantsizio

demokratiko bat.

Arlo horretan, zer da Eusko Ekintzak

planteatzen duena?

Indar harremana aldatu behar

da, eta hori sustraietara joz egin

behar da. Alderdi bitasuna hautsi

egin behar da, beste Konstituzio

bat behar da, Senatua beste modu

batera antolatu behar da... Konstituzio

berria badator, horren beharra

orain aldarrikatzen ari da


Espainiako Estatuan. Eta zalantzan

jartzen ari da Koroaren beraren

funtzioa. Eta bestaldetik, aldarrikapen

garrantzitsuak daude

demokrazia erreal bat gauzatzeko.

Trantsizioa hor dago. Orain

sistema demokratiko teoriko bat

badugu, baina edo gu egiten gara

horren zaintzaile, edo hutsik dagoen

oskola izango da.

Oso kritikoa zara azken urteetan

Euskal Herrian egin den politikarekin.

Nik uste dut azken 10-15 urteak

Euskal Herrian urte benetan ilunak

izan direla politikagintzan.

Ilunak, kontsignetan oinarritutako

praktika politikoa izan delako;

baloreak hustu egin dira. Orain

dela urte batzuk, esaterako, pobreekin

egiten genuen lana guk.

Geu pobreak ginen, eta ez genuen

lotsarik; alderantziz, hori balio

baikorra zen guretzat, eta lana

egiten genuen herrietan zeuden

behar sozial, politiko, ekonomikoen

alde, langileekin batera. Pentsa,

hainbat jendek bere lan ona

utzi eta lantegietara sartu zen lanera.

Filosofia horretan mugitzen

ginen.

Eta zer gertatu da gero?

Azken hamarkadan ikusi dugu

ezker-eskuin, denean gure kezkak

izan direla ondo janztea, aberasteko

lan egitea, posizio ona izatea,

medioetan ateratzea... Egoa

handitu zaigu, handitu digute,

saldu digute eta guk erosi dugu,

eta orain ez gara kale estuetatik

ibiltzeko gauza gure ego-buru

handiarekin. Etorbide handiak

behar ditugu, luxu handikoak, gu

bezalako beste buruhandiak ere

sartzeko. Hori da duguna. Eta

uste dut krisi hori izugarri sakondu

dela azken 10-15 urteetan. Noski,

kapitalismoak izugarrizko

lana egin du horretan, baina guk

«Egun ezkerreko

sentsibilitate politikoa

kalean dago, beharra

dutenen ondoan»

«Gure taldea txikia da,

baina gauzak aldatzeko,

iraultzeko, erabateko

determinazioa dugu»

erosi egin dugu, ezkerreko pertsonek

ere bai.

Hala ere, gazteengan konfiantza

handia duzula adierazi duzu.

Konfiantza izugarria daukat, gaztea

berez delako altruista. Ezker

klasikoaren inkoherentziak salatzeko

indarra badutela uste dut,

eta oso balio garrantzitsuak dituztela.

Kontsumoak jan egin gaitu,

ezkerra jan egin du. Oso zorpetuta

dago ezker abertzaleko jendea

ere: etxebizitzaren hipoteka,

hau eta bestea, eta bestea... Azken

10-15 urteetan ahulezia ideologiko

handia egon da ezker abertzalean,

eta orain ere badago nire ustez.

Eta horregatik hasi ginen

orain lau urte bueltaka honekin

guztiarekin; sustraietara jotzeko.

Nola, eta non zabalduko duzue zuen

mezua?

Talde txikia gara, eta ez gara beste

inorekin lehian sartuko. Ez

daukagu bokazio hegemonikorik:

Euskal Herrian, Euskal Herriko

jendearekin, behar duen

jendearekin, lan egin nahi dugu.

Hurbildu egin behar dugu beharretara,

hurbildu egin behar

dugu langileengana, hurbildu

egin behar dugu etxerik gabe gelditzen

direnengana... Ezkerreko

sentsibilitate politikoa gaur egun

kalean dago, eta dago beharra

duen jendearen ondoan. Guk hori

nahi dugu.

Eusko Ekintzaren ustez, amnistia eskatu

behar da euskal presoentzat.

PPk eta PSOEk ez dituzte gure

presoak kartzelatik aterako.

Haien planteamendua, aspalditik,

garaile-garaitu dikotomia da.

Porrotaren parametroa planteatzen

ari dira; 1977an planteatu

zen parametro bera. Trantsizioak

erreala izateko arlo internazionalean

definituta dagoen justizia

bat behar du, eta hiru ardatzetan

oinarritu behar du: egian, erreparazioan

eta justizian. Berriro gertatuko

ez den bermeak hartzen

dituen justizia bat behar da;

1977koak ez zuen eduki. Orduan

esan zen, orain hainbatek esaten

O.L.A.

Zumaian mojetan ikasten

ari zen Arritxu Santamaria

«materialismo dialektikora,

materialismo historikora

eta Marta Harnecker pentsalari

marxistaren idatzietara» hurbildu

zenean. 1970eko hamarkada

zen, eta hainbat mugimendutan

militatu zuen hamarkada batez:

Herri Gaztedi mugimenduan aurrena,

OIC erakunde ezkertiar komunistan

gero, eta EMK Euskadiko

Mugimendu Komunistan azkenik.

Samurtasunez oroitzen

ditu garai haiek. «Oso pertsona

idealista nintzen, altruistak ginen

ni eta nire ingurukoak, oso

balore sakonak genituen, eta zintzotasuna

zen balore horietako

bat». Eta urte batzuk geroago izaera

horrek berak urrundu zuen

politikaren mundutik. «EMKn

nenbilela, lehenengo aldiz ikusi

nuen ezkerreko alderdietan ere

bazirela gure idealak aurrera eramaten

askorik laguntzen ez zuten

interes batzuk», azaldu du. «Aurrenekoz

gezurrari aurre egin behar

izan nion, gezurra helburu

politikoetarako erabiltzea onartu

behar izan nuen, eta hori niretzat

oso frustrazio handia izan zen».

Izan ere, «oso itsatsita» zuten Che

Guevararen esaldi bat: «Gezurra

traizioaren bezpera dela esaten

duen bezala, bakeagatik, adiskidetzearen

alde, etapa berri bat irekitzeagatik,

demokrazia gorpuzteagatik...

ahaztu egin behar genuela

orain arte gertatutakoa.

Genozidioa, kartzela, tortura eta

frankismoaren beste gehiegikeria

guztiak jasan zituztenek bakarrik

egin zuten hori; ahaztu. Eta

horrek zer ekarri zuen berekin?

Usteldutako erregimen baten garapena.

Eta hor ultraeskuina gorpuztu

da.

Eta, orain, gauza bera esaten

ari gara. Erregimen bat bere ezintasuna

erakusten ari da, eta gertatuko

den trantsizioan, justizia

trantsizional bat aplikatu egin behar

dugu. Hemen gehiegikeria

ikaragarriak egon dira: frankismokoak

oraindik hor daude, eta

oinarri dira. Horiek ezkutuan

daude, eta beste batzuk indartsuak

dira. Derrigorrezkoa dugu

justizia hori, hori aplikatuz eta

amnistia eskatuz bakarrik aldatuko

dira gauzak errotik.

Talde txikia zaretela aipatu duzu.

Zuen asmoak gauzatzeko alderdi

gehiagoren lankidetza beharrezkoa

izango da, ezta?

Mugimendu zabal eta aberats bat

sortu behar dela uste dugu. Horren

aldekoak gara, eta mugimendu

horrek Euskal Herri mai-

zuen, eta guk horretan sinisten

genuen».

Garai hartan Bilbon zebilen

Santamaria, Deustuko unibertsitatean

Historia ikasten. Han bizitako

kontuak dira horiek, baina

badu oroitzapen positiborik ere:

«Unibertsitate horretako Gobernu

Batzordean egon zen lehen

emakumea izan nintzen», esan

du. Hain zuzen ere, gizonen eta

emakumeen arteko berdintasuna

bizitzako ardatzetako bat izan

du beti: «Garai hartan militanteak

izan ginen emakumeok borroka

oso gogorra izan genuen sinisten

genuen hori modu koherente

batez praktikara eramateko:

sexu mailan, bizimoduari dagokionez...

gizarteak ezartzen zi-

2013ko martxoaren 14a, osteguna urola kostako hitza VII

Politika ‹ Arkupean

lakoa ez ezik, estatu mailakoa eta

mundu mailakoa izan behar du.

Guk internazionalismoan sinesten

dugu, oso garrantzitsua iruditzen

zaigu, eta ez dugu plantea-

«Azken hamarkadan

ahulezia ideologiko

handia egon da ezker

abertzalean»

«Ezker klasikoaren

inkoherentziak

salatzeko indarra

dute gazteek»

tzen Europako talde aberatsekin

lankidetza. Gu bezala egoera

irauli nahi dutenekin eta kapitalismoa

gaindituko duen alternatiba

bat ezartzen eta horren alde

borroka egiten ari diren mugimenduekin

planteatzen dugu

lankidetza, bai Espainiako Estatuan,

bai Europan, bai munduan.

Eta hori esaten dut jakinik gu talde

txikia garena, guk ez dugula liberaturik,

diruz ere bakoitzak jartzen

duenarekin bizi garela eta

eragiten dugula... Baina daukaguna

erabateko determinazioa

da, gauzak aldatzeko eta iraultzeko.

tuen eskemetatik kanpo mugitu

ginen, eta horrek eraman gintuen

gauza askorekin haustera. Kostu

pertsonal bat ere izan zuen, baina

lan ikaragarria egin genuen geure

buruen jabe izateko eta gizarteari

zerbait eskaintzeko».

Euskaratik bake prozesura

Bere bizitzan oso garrantzitsua

izan da euskararen aldeko lana

ere. AEK sortzen eta gorpuzten

aritu zen bi hamarkadaz Araba

aldean. Gasteizen aurrena, Errioxan

gero, eta bereziki Kanpezun,

azkenik. «Araba Euskaraz antolatu

genuen han, eta herri mailako

dinamikan buru-belarri ibili

ginen. Oso toki erdalduna eta euskararen

eta euskal kulturaren

Orain lau urte hasi zineten biltzen.

Jendaurrera azaltzeko pausoa ematen

lagundu duen gertaera zehatzik

egon al da?

Egon da giltzarria izan den momentu

bat. Hasieran, tradizio askotako

hainbat jende Ezkerretik

Bilduz korronte politikoa antolatzen

saiatu ginen. Gero alderdi

baten beharra ikusi genuen, ordea,

beste konpromiso maila bat

gauzatzeko. Orain urtebete izan

zen hori. Modurik eraginkorrena

hori zela ikusi genuen garai hartan,

gizartea horrela antolatuta

dagoelako. Betiere, posizio kritiko

batetik: mugimendua da, eta

alderdi hau izango da mugimendua

sortzeko tresna. Gure diagnostiko

propioa dugu, eta desberdintasunak

ditugu ezker abertzaleko

beste batzuekin ere, eta

aldarrikapena egiteko alderdi gisara

antolatzea erabaki genuen.

Diagnostikoa azaltzen dugunean,

gazte jendeak eta hainbat jendek

bat egiten du gure diagnostikoarekin,

gure asmoak azaltzen ditugunean

ere jendea gerturatu egiten

zaigu, eta esperantza horrekin

gaude. Ez dugu boterea

hartzeko intentziorik, goserik;

lan ideologiko sakona eta geldoa

egitekoa, bai.

1urolakosta.hitza.info

Ez da toki bakarrean bizitzekoa Arritxu Santamaria: Zumaia, Bilbo, Gasteiz, Errioxa, Kanpezu eta Sara ondo

ezagutzen ditu. Maletan beti ideia berak sartu izan ditu, baina: berdintasuna, euskara, lana eta zintzotasuna.

Konponbiderako mahaitik, politikara

Gartsuki hitz egiten du Arritxu Santamariak bere iraganaz eta egungo egoera politikoaz. O.L.A.

aurkakoa zen Kanpezu aldea, baina

pixkanaka errealitate hori aldatzea

lortu genuen, eta gaur

egun inguru hartan giro polita

dagoela uste dut», azaldu du.

Araba utzi eta Sarara joan zen

bizitzera, eta han bestelako lan

bati ekin zion: ETAren su etenaren

harira, 2003-2006 artean bake

prozesuko Konponbiderako Mahaia

egon zen martxan, eta hango

koordinatzailea izan zen bera.

Hutsune handiak zituen mahaiak,

EAJ, PSOE eta PP falta zirelako.

Santamariarentzat, «gaur

egun falta diren berak». ETAren

su etena amaitu zen 2007an, eta

orduan argi ikusi zuen politikagintzara

itzultzeko beharra, «gauzak

errotik aldatuta lan egiteko».


VIII urola kostako hitza 2013ko martxoaren 14a, osteguna

Arkupean

Lorena Etxabe q Argazkilaria

Artea maite du Lorena Etxabe zarauztarrak, batez ere, argazkilaritza eta pintura.

Biak uztartuz jarduten du egun lanean, ikasiz, esperimentatuz eta gozatuz. Sortzea

gustatzen zaio, barruan duena kanporatzea.

«Erronkak jartzen dizkiot neure

buruari, barrukoa kanporatzeko»

Amaia Ventas Zarautz

Arte Ederrak ikasi zituen Lorena

Etxabek (Zarautz, 1982), pintura

gustatzen zitzaiolako. Ikastaro

bat egin ostean, ordea, argazkilaritzaz

maitemindu eta mundu horretan

murgildu zen. Bere bi pasioak

uztartuz, lan pertsonalak

egiten ditu egun, freelance modura.

«Bururatzen zaizkidan ideiak

kanporatzea gustatzen zait». Pertsonala

da bere lana, sortzailea, librea.

Ez ohikoa. Horri buruz eta

argazkigintzaz orohar hitz egin

dio UROLA KOSTAKO HITZA-ri .

Zergatik aukeratu duzu argazki hau?

Itxaropena argazkia oso irudi

aberatsa eta berezia da niretzat,

elementu askok osatzen baitute.

Mimo handiarekin egina dago,

modeloaren makillaje saio luze

baten ostean, konposizioa zehatz

batekin, teknikan eta ukitu finekin,

marrazki edo ipuin bateko

irudi baten antza lortu nahian.

Teknika horri argazki-ilustrazioa

deitzen zaio, mezu jakin bat transmititzen

du etai ikuslearen ikus-

puntuari irekia dago.Oso irudi betea

da niretzat, azken emaitza

hori lortzeko atzetik lan eta mimo

asko dagoelako. Finean, argazki

bat lortzeko prozedura guztiari

garrantzia eman behar zaiolako.

Nolatan murgildu zinen argazkigintzan?

Nik Arte Ederrak ikasi nituen,

eta pinturan espezializatu nintzen.

Baina karrerako azken urtean

argazkilaritza ikastaro bat

egin nuen, eta izugarri gustatu zitzaidan;

maitemindu egin nintzen

argazkigintzaz. Ikastaroak

lau hilabete soilik iraun zuen, eta

motz geratu zitzaidan. Hori dela

eta, karrera amaitzerakoan Donostian

beste bi urtez argazkigintza

ikastea erabaki nuen. Ordutik

nire kabuz dihardut lanean, freelance

moduan.

Pintura argazkilaritzagatik aldatu

zenuen, orduan.

Nik hasieran argi neukan pintura

ikasi nahi nuela, baina gerora, argazkilaritza

probatu, eta kontua

aldatu egin zen. Barne borroka

izan nuen: hainbeste urtean pin-

turan murgilduta egon ostean,

baztertu egin nuen, eta argazkilaritzan

kontzentratu nintzen. Horrek

pena ere eman zidan. Hori

dela eta, biak uztartuko zituen diziplina

aurkitu nuen: bodypainting-a.

Modeloen gorputzak pintatzea

da, koadroak balira bezala.

Gero horiei argazkiak ateratzen

nizkien.

Gerora, argia oinarri hartuta

pintatzen hasi nintzen. Kartoi

beltzak moztu eta argia emanez,

askotariko irudiei argazkiak ateratzen

nizkien. Moztutako guneetatik

soilik pasatzen zen argia eta

gainontzekoa beltza geratzen

zen, eta horrekin irudi bereziak

sortzen ziren.

Hain zuen, Argiari omenaldia

erakusketa antolatu nuen Zarauzko

Torre Luzean . Erakusketa

kamera abiadura baxuan jarri

eta argiarekin letrak marraztu nituen.

Hala esaldi bat sortu nuen,

argiaren omenez. Argazki horiekin

osatu nuen erakusketa.

Argazki bereziak ateratzen dituzu.

Bai, nire lanak ez dira oso komer-

LORENA ETXABE

tzialak. Hala ere, noizean behin

egiten ditut halakoak, diru pixka

bat biltzearren. Tarteka jaunartze

zein ezkontzetako irudiak ateratzen

ditut.

Hala ere, nire lanak, oro har,

pertsonalak dira. Niri argazkilaritza

librea gustatzen zait, sortzailea.

Arte Ederrak ikasi nituen

eta hori da zainetan daramadana:

burutapen bat baldin badaukat,

kanporatzea gustatzen zait. Eta

beti muga edota erronka berriak

jartzen dizkiot neure buruari, barruan

dudana burutzeko.

Egun zaila al da argazkigintzatik bizitzea?

Bai, oso zaila da. Alde onak badituen

arren, nik uste argazkilaritza

digitalak kalte egin diela profesionalei.

Lehen jende gutxiagok

menderatzen zuen teknika, eta

argazkilariek izena zuten, prestigioa.

Egun, ordea, guztiok gara

argazkilari. Baliabide asko daude

horretarako; egun mugikorrekin

ere atera daitezke argazki dotoreak,

argazkiak moldatzeko askotariko

ikastaroak egiten dituzte...

G Gertutik

pLorena Etxabe, Zarautzen

jaioa, 1982ean.

pArte Ederrak ikasi ditu, pinturan

espezializatuta.

pBi urtez argazkilaritza ikasi

zuen Donostian.

pHainbat beka jaso du: Xabier

Pousa pinturako beka eta emakumen

artistena, kasu.

pGetxoarte (Getxo), Talentry

Art (Madril) eta CapcMusée

(Bordel) erakusketetan hartu

du parte, besteak beste.

p www.anerolfotografia.es

phttp://facebook.com/anerolfotografia.phttp://www.flickr.com/photos/50767910@N06/

Zer deritzozu argazkiak moldatzeari?

Argazkilariaren helburuen araberakoa

da hori. Nik egiten dudan

argazki motarako tresna egokia

dela deritzot; lagungarria da.

Besteak beste, muntaiak egiteko

eta argazkiei efektu berezia emateko

baliagarria zait Photoshop

programa.

Alde horretatik, ba al duzu aurrera

begirako proiekturik?

Orain ametsen munduan murgilduta

nago, gauari zein fantasiari

dagozkien gaietan. Nik amets

asko izaten ditut, eta batzuk asko

gustatzen zaizkit. Intriga sortzen

didate; askotan galdetzen diot

neure buruari amets horien jatorria

zein izango den. Gaua ere oso

berezia iruditzen zait, lasaia, magikoa.

Bi elementuokin zerikusia

duen oro bildu nahi dut proiektuan.

Orain pixka bat geldirik daukat

egitasmoa. Boladak izaten

dira: batzutan ideia asko izaten

dituzu, gehiegi, baina bestetan ez

hainbeste.

Inspirazioak ere bere mugak ditu,

beraz.

Bai, ideiak ez dira etengabe izaten.

Inspirazioak, ordea, lanean

harrapatu behar zaitu, edozer egiten

ari zarela ere, horrek ideiak

sorrarazi ditzakeelako. Blokeatzen

bazara, oso zaila da aurrera

egitea.

Niri ideia izan eta hori garatu

bitarteko prozedura gustatzen

zait gehien. Burutazioa izatea lehenbiziko

urratsa besterik ez da;

gerora, modeloa aurkitu behar

duzu, paisaia, attrezzo-a, makillajea…

Prestaketek lan handia

ematen dute baina gozatu egiten

dut. Emaitza—ez da beti gertatzen—

ikustean merezi izan duela

konturatzen zara.

More magazines by this user
Similar magazines