Untitled - Jabatan Audit Negara

audit.gov.my
  • No tags were found...

Untitled - Jabatan Audit Negara

KANDUNGAN


KANDUNGANMuka SuratKATA PENDAHULUANPENGENALANINTISARI LAPORANBAHAGIAN IPENGURUSAN BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN DANSYARIKAT SUBSIDIARI1. KEDUDUKAN PENGURUSAN BADAN BERKANUNPERSEKUTUAN2. PENGURUSAN SYARIKAT SUBSIDIARI BADAN BERKANUNPERSEKUTUANBAHAGIAN IIAKTIVITI BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN3. PENDAHULUAN4. LEMBAGA KEMAJUAN IKAN MALAYSIA- Pengurusan Kompleks Pendaratan Ikan5. PERBADANAN TABUNG PENDIDIKAN TINGGI NASIONAL- Pengurusan Pinjaman Pendidikan Pelajar6. UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA- Pengurusan Perolehan7. LEMBAGA PEMBANGUNAN LANGKAWI- Pengurusan Projek Penempatan Semula Perusahaan IkanBilis8. LEMBAGA KEMAJUAN TANAH PERSEKUTUAN- Pengurusan Projek Feldajaya Mempaga9. PERBADANAN HARTA INTELEK MALAYSIA- Pengurusan Paten10. LEMBAGA KEMAJUAN PERTANIAN MUDA- Pengurusan Projek Padi 10 Tan11. UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA- Pengurusan Taman Pertanian Universiti12. UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA- Pengurusan Aktiviti Kawalan dan Penjagaan Aset MudahAlihixxvxix31341427397116133153174200221iii


14 Hyang Joo Rhee6. I. Singer: Best approximation in normed spaces by elements of linear subspaces. Translatedfrom the Romanian by Radu Georgescu. Die Grundlehren der mathematischenWissenschaften, Band 171. Publishing House of the Academy of the Socialist Republicof Romania, Bucharest; Springer-Verlag, New York-Berlin, 1970. MR 42#49377. J. D. Ward: Chebyshev centers in spaces of continuous functions. Pacific J. Math. 52(1974), 283–287. MR 50#27808. D. Yost: Best approximation and intersections of balls in Banach spaces. Bull. Austral.Math. Soc. 20 (1979), no. 2, 285–300. MR 80m:46019Department of Liberal Arts, Duksung Women’s University, 419 SSangmun-dong, Dobonggu,Seoul 132-714, KoreaEmail address: rhj@center.duksung.ac.kr


KATA PENDAHULUAN1. Akta Badan Berkanun (Akaun dan Laporan Tahunan) 1980 (Akta 240)menghendaki setiap Badan Berkanun Persekutuan mengemukakan Penyata KewanganTahunan kepada Ketua Audit Negara untuk diaudit. Seterusnya Menteri berkenaanhendaklah membentangkan di Parlimen dengan seberapa segera Penyata Kewanganyang telah diaudit berserta Laporan Tahunan Badan Berkanun Persekutuan. Bagimemenuhi peruntukan Akta ini dan Akta Audit 1957, Jabatan Audit Negara telahmenjalankan 3 jenis pengauditan seperti berikut:1.1 Pengauditan Terhadap Penyata Kewangan – untuk memberi pendapat samaada Penyata Kewangan Badan Berkanun Persekutuan bagi tahun berkenaanmenggambarkan kedudukan kewangan yang benar dan saksama serta rekodperakaunan berkaitan telah diselenggarakan dengan teratur dan kemas kini.1.2 Pengauditan Pengurusan – untuk menentukan sama ada pengurusan BadanBerkanun Persekutuan dan syarikat subsidiari dilaksana mengikut undang-undangdan peraturan yang berkaitan.1.3 Pengauditan Prestasi – untuk menentukan sama ada sesuatu aktiviti BadanBerkanun Persekutuan dilaksana dengan cekap, berhemat dan mencapai objektifyang telah ditetapkan.2. Laporan saya mengenai Badan Berkanun Persekutuan Tahun 2006 ini disediakanhasil daripada pengauditan yang telah dijalankan terhadap Badan BerkanunPersekutuan dan beberapa syarikat subsidiari sepanjang tahun 2006 melalui ketiga-tigajenis pengauditan yang telah dinyatakan. Tahun 2006 merupakan tahun pertamapenyediaan laporan Badan Berkanun Persekutuan secara berasingan iaitu LaporanPengesahan Penyata Kewangan Dan Prestasi Kewangan serta Laporan PengurusanDan Aktiviti Badan Berkanun Persekutuan. Laporan Pengesahan Penyata KewanganDan Prestasi Kewangan adalah untuk melaporkan kedudukan terkini mengenaipenyerahan dan pengesahan penyata kewangan Badan Berkanun Persekutuan tahun2006. Laporan ini hanya dapat disediakan selepas semua Badan BerkanunPersekutuan menyerahkan penyata kewangannya untuk diaudit dan juga selepas SijilAudit dikeluarkan.3. Pengauditan pengurusan telah dijalankan terhadap 19 Badan BerkanunPersekutuan dan 15 syarikat subsidiari. Pada umumnya, Badan Berkanun Persekutuandan syarikat subsidiari mempunyai struktur pengurusan yang sesuai dan jelas denganobjektif penubuhan, pengurusan sumber manusia yang cekap, perancangan pengisianix


jawatan yang teratur meliputi pelan peralihan tugas dan pembangunan kerjaya melaluilatihan berterusan kepada pegawai. Prosedur kerja telah disediakan dengan lengkapdan teratur. Badan Berkanun Persekutuan juga telah mewujudkan jawatankuasa yangpenting seperti Jawatankuasa Audit, Jawatankuasa Pengurusan Kewangan dan Akaunserta Unit Audit Dalam. Bagaimanapun, pengauditan mendapati masih ada beberapaperaturan kewangan yang tidak dipatuhi sepenuhnya. Bagi pelaksanaan aktiviti pulasungguhpun Badan Berkanun Persekutuan telah merancang aktiviti mereka denganbaik namun dari segi pelaksanaannya beberapa kelemahan yang berpunca daripadakekurangan kakitangan dan peruntukan kewangan, penyeliaan yang kurang rapi sertakekurangan pemantauan yang berterusan masih berlaku.4. Semua Ketua Eksekutif Badan Berkanun Persekutuan dan syarikat subsidiariyang berkenaan telah dimaklumkan terlebih dahulu tentang perkara yang akandilaporkan untuk pengesahan mereka. Maklum balas yang diterima daripada merekatelah diambil kira dalam laporan ini. Laporan ini juga mengandungi kedudukan masakini perkara yang dibangkitkan melalui laporan saya bagi tahun 2005 untuk memberigambaran sejauh mana tindakan susulan telah diambil oleh pihak Badan BerkanunPersekutuan terhadap isu-isu yang dibangkitkan. Pada umumnya, Badan BerkanunPersekutuan dan syarikat subsidiari berkenaan telah mengambil tindakan pembetulanterhadap kelemahan yang dibangkitkan.5. Jabatan Audit Negara terus mengambil beberapa pendekatan untuk membantuBadan Berkanun Persekutuan memperbaiki kelemahan pengurusan kewangan danpelaksanaan aktivitinya. Antara pendekatan yang telah diambil adalah seperti berikut:5.1 Mengadakan perbincangan dari semasa ke semasa antara auditi, firma auditswasta dan Jabatan Audit Negara mengenai kesilapan/ketinggalan dalampersembahan penyata kewangan, pengolahan perakaunan, penggunaan terminologidan ketidakpatuhan kepada piawaian perakaunan.5.2 Mengadakan exit conference selepas selesai sesuatu pengauditan. Tujuannyaadalah untuk membincang penemuan, isu yang dibangkitkan dan syor Audit bagipenambahbaikan.5.3 Jabatan Audit Negara terus meningkatkan kerjasama dengan Unit Audit Dalam.Sungguhpun Jabatan ini mempunyai tanggungjawab yang berbeza dengan unit ininamun ia mempunyai matlamat yang sama iaitu memastikan wujudnya akauntabilitidan integriti dalam penggunaan wang awam serta menggalakkan pentadbiran yangcekap dan berhemat. Kerjasama ini ditingkatkan melalui pelbagai pendekatan sepertimesyuarat, perbincangan dan memberi latihan kepada pegawai di Unit Audit Dalamdengan menyertai pasukan Jabatan Audit Negara menjalankan aktiviti pengurusanagensi dan pengauditan prestasi.x


5.4 Pegawai Jabatan Audit Negara telah menyertai perbincangan di peringkatpembangunan sistem berkomputer di beberapa Badan Berkanun Persekutuan bagimemastikan kawalan dalaman yang mencukupi diwujudkan untuk menjamin keutuhansistem dan integriti data. Penglibatan ini perlu memandangkan pembangunan sesuatusistem berkomputer melibatkan perbelanjaan yang besar dan wajar ia dilaksanakandengan teratur dan memenuhi tujuan yang telah ditetapkan.6. Laporan ini disediakan dalam 4 bahagian seperti berikut:Bahagian IBahagian IIBahagian IIIBahagian IV- Pengurusan Badan Berkanun Persekutuan Dan SyarikatSubsidiari- Pelaksanaan Aktiviti Badan Berkanun Persekutuan- Kedudukan Masa Kini Perkara Yang Dibangkitkan DalamLaporan Ketua Audit Negara Bagi Tahun 2005Dan Sebelumnya- Perkara Am7. Saya ingin merakamkan ucapan terima kasih kepada semua pegawai BadanBerkanun Persekutuan yang telah memberikan kerjasama kepada pegawai sayasepanjang pengauditan dijalankan. Saya juga ingin melahirkan penghargaan dan terimakasih kepada pegawai saya yang telah berusaha gigih serta memberikan sepenuhkomitmen untuk menyiapkan laporan ini.(TAN SRI DATO’ SETIA HAJI AMBRIN BIN BUANG)Ketua Audit NegaraMalaysiaPutrajaya29 Jun 2007xi


PENGENALAN


kewangan Badan Berkanun Persekutuan adalah tertakluk kepada Akta Audit 1957.Badan Berkanun Persekutuan dikehendaki mengemukakan penyata kewangan yangtelah diaudit berserta laporan aktivitinya kepada Menteri dalam tempoh sebulan selepaspengesahan Audit. Menteri berkenaan pula perlu memastikan laporan tersebutdibentangkan di Parlimen secepat mungkin.4. Sehingga akhir tahun 2006, sebanyak 109 Badan Berkanun Persekutuanditubuhkan untuk melaksanakan fungsi sebagaimana ia diperbadankan. Senarai BadanBerkanun Persekutuan adalah seperti di Lampiran A.xvi


INTISARI LAPORAN


INTISARI LAPORANBAHAGIAN I – PENGURUSAN BADAN BERKANUN DAN SYARIKAT SUBSIDIARISepanjang tahun 2006, Jabatan Audit Negara telah menjalankan pengauditanpengurusan terhadap 19 Badan Berkanun Persekutuan dan 15 syarikat subsidiari.Objektif pengauditan ini adalah untuk menentukan sama ada pengurusan BadanBerkanun Persekutuan dan syarikat subsidiari telah dibuat dengan teratur sertamematuhi undang-undang dan peraturan yang berkaitan. Aspek pengauditan yangdiliputi adalah pengurusan organisasi; jawatankuasa yang ditubuhkan; sistem danprosedur; analisis kewangan dan pengurusan kewangan. Hasil daripada pengauditanitu mendapati pada umumnya pengurusan Badan Berkanun Persekutuan dan syarikatsubsidiari adalah memuaskan.BAHAGIAN II – AKTIVITI BADAN BERKANUN PERSEKUTUANLEMBAGA KEMAJUAN IKAN MALAYSIA- Pengurusan Kompleks Pendaratan IkanLembaga Kemajuan Ikan Malaysia (LKIM) ditubuhkan pada tahun 1971 untukmemperbaiki kedudukan sosioekonomi nelayan. Sehubungan itu, LKIM telahmenyediakan kemudahan pendaratan yang lengkap kepada nelayan dengan tujuanuntuk memusatkan pendaratan ikan bagi meningkatkan produktiviti dan mengurangkankerugian hasil tangkapan. Kompleks Pendaratan Ikan (Kompleks) diperoleh secarapengambilalihan dari Jabatan Perikanan dan Lembaga Pembangunan Langkawi(LADA), pembinaan sendiri oleh LKIM serta secara usaha sama. Pengauditan yangtelah dijalankan mendapati perkara berikut:• LKIM telah menyediakan Undang-Undang dan Peraturan yang baik bagipengurusan Kompleks. Namun, Manual Operasi Pengurusan Kompleks yangdisediakan hanya digunakan di Kompleks yang diurus sendiri oleh LKIM.• Kuantiti pendaratan adalah kurang 50% daripada kuantiti yang ditetapkan. Kuantitipendaratan yang ditetapkan bagi 27 buah Kompleks adalah sebanyak 330,300metrik tan. Pada tahun 2006, kuantiti sebenar pendaratan adalah sebanyak113,037 metrik tan berbanding 152,520 metrik tan pada tahun 2005.• Kompleks Pendaratan Ikan Kuala Kedah, Kedah telah siap dibina tetapi belumberoperasi kerana jalan masuk ke Kompleks masih dalam pembinaan, kawasanlabuhan bot cetek dan kemudahan paip air di jeti yang substandard tidak sesuaiuntuk pembekalan air dan keperluan lain bagi bot nelayan.xix


syarikat yang berwibawa. Rekod pinjaman hendaklah diselenggara dengan lengkap dankemas kini. Jadual pengumuran bayaran balik hendaklah disediakan bagi mengenalpasti peminjam yang akan atau telah melebihi tempoh 6 tahun supaya pemantauan rapidapat dibuat terhadap kutipan bayaran balik pinjaman.UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA- Pengurusan PerolehanUniversiti Teknologi MARA (UiTM) ditubuhkan di bawah Akta Institut Teknologi MARA1976 (Akta 173) untuk menyediakan peluang kepada pelajar bumiputera bagi mengikutipendidikan bertaraf profesional dalam bidang sains, teknologi, industri, perdagangan,seni dan kemasyarakatan. Ia juga menyediakan program pengajaran yang berkualitidan inovatif serta memenuhi kehendak pasaran dan pelanggan di samping menyokongdasar pembangunan negara. Bagi mencapai objektif tersebut, UiTM telah menaik tarafkemudahan dan peralatan pengajaran dan pembelajaran serta kemudahan penginapansesuai dengan taraf universiti, memperluaskan penggunaan sistem teknologi maklumatdan komunikasi dalam pengajaran, pembelajaran dan pentadbiran. Bagi tahun 2004hingga 2006, UiTM telah membelanjakan sejumlah RM792.75 juta untuk perolehanbekalan dan perkhidmatan. Pengauditan yang telah dijalankan mendapati perkaraberikut:• UiTM telah menubuhkan bahagian dan jawatankuasa untuk menguruskanperolehan dengan baik. Bagaimanapun, tidak ada Bahagian yang khusus bagipenyelarasan perolehan antara UiTM Shah Alam dan semua kampus cawangan.• Berlaku kes memecah kecil perolehan, peralatan tidak diguna, peralatan lewatditerima dan perkhidmatan tidak diperlukan.• Pemantauan di peringkat Pejabat Bendahari adalah memuaskan. Bagaimanapun,pemantauan di peringkat setiap ketua PTJ kampus Shah Alam dan cawanganhendaklah ditingkatkan terutamanya dari segi penguatkuasaan peraturan,penggunaan dan penyelenggaraan rekod secara berkala di semua kampus.Pemantauan mengenai perolehan hendaklah dibincangkan di peringkatJawatankuasa Kewangan dan Pembangunan UiTM selain daripada membincangperkara berkaitan dengan kawalan hasil, perbelanjaan dan pengurusan aset.Pihak Audit mengesyorkan UiTM supaya menyelaras dan mengawal pemeriksaan,penyimpanan, penyenggaraan dan penggunaan aset/inventori. UiTM juga hendaklahmerancang pembelian peralatan dengan teliti bagi mengelakkan peralatan yang dibelitidak digunakan. UiTM perlu memastikan peraturan pengurusan perolehan dipatuhi dantindakan tatatertib diambil terhadap pegawai yang melanggar peraturan yangditetapkan.xxi


LEMBAGA PEMBANGUNAN LANGKAWI- Pengurusan Projek Penempatan Semula Perusahaan Ikan BilisLembaga Pembangunan Langkawi (LADA) ditubuhkan di bawah Akta LembagaLangkawi (Akta 423) bertanggungjawab untuk menggalak, menggiat dan melaksanakanpembangunan infrastruktur, pelancongan, perindustrian, perdagangan serta tempatkediaman di kawasan LADA. Kerajaan Negeri Kedah telah mengarahkan semuapengusaha industri ikan bilis dan penduduk Melayu Islam Kedah (MIK) dari Bukit Malutdipindahkan ke Kuala Kisap. Sehubungan itu, LADA telah memohon tanah di KualaKisap dengan keluasan 85 hektar untuk penempatan semula perusahaan ikan bilis danmewujudkan tapak industri laut. Komponen projek antaranya adalah tapak kilangpengusaha ikan bilis, tapak industri kecil, pembinaan perumahan awam, pembinaanrumah kedai dan masjid. Pengauditan yang dijalankan mendapati perkara berikut:• Objektif LADA untuk memindah semua pengusaha belum tercapai kerana hanya 2daripada 51 tapak kilang pengusaha perusahaan ikan bilis telah disewakan.Punca kegagalan pemindahan adalah disebabkan status tanah adalah tanahsimpanan Melayu dan 90% pengusaha adalah bukan Melayu.• Hanya 91 daripada 414 rumah kos rendah telah dijual. Kesan daripada kelewatanpenjualan tersebut, rumah dicerobohi dan dirosakkan.• Bilangan rumah yang dijual serta pungutan jualan sebenar tidak dapat disahkankerana rekod LADA tidak diselenggara dengan lengkap dan kemas kini.• Wang deposit jualan rumah sejumlah RM623,609 disimpan oleh peguam yangdilantik untuk mengurus perjanjian jual dan beli.Pihak Audit telah mengesyorkan LADA supaya menyelesaikan status tanah dengansegera, meningkatkan promosi jualan, menyiasat dan mengambil tindakan terhadapkutipan jualan rumah kerana kutipan tersebut tidak dinyatakan dalam rekod kewangan.Selain itu, tindakan untuk mendapatkan deposit yang dipegang oleh peguam perludiambil dan merekodkan jumlah tersebut. Tindakan tatatertib perlu diambil terhadappegawai yang gagal menyimpan rekod dengan teratur dan gagal mengutip hasil yangsepatutnya.LEMBAGA KEMAJUAN TANAH PERSEKUTUAN- Pengurusan Projek Feldajaya MempagaLembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA) telah membangunkan ProjekFeldajaya Mempaga bagi menyediakan peluang perniagaan kepada peneroka dangenerasi kedua bagi mengurangkan penghijrahan generasi ini ke bandar. ProjekFeldajaya Mempaga merupakan pembangunan sebuah bandar baru yang dilengkapixxii


dengan pelbagai prasarana dan kemudahan. Projek ini telah siap pada bulan Oktober2005 dengan kos projek berjumlah RM64.87 juta. Pengauditan yang dijalankanmendapati perkara berikut:• Prestasi projek kurang memuaskan kerana tidak dapat disiapkan mengikut jadual.Selain itu, arahan perubahan kerja telah melibatkan peningkatan kos yang tinggiberjumlah RM57.95 juta atau 59.6% berbanding kos asal kontrak berjumlahRM36.30 juta. Bagaimanapun, peraturan berkaitan perubahan kerja telah dipatuhi.• FELDA perlu memastikan laporan penyenggaraan disediakan dan dikemukakanmengikut jadual untuk pemantauan.• FELDA tidak menyediakan anggaran peruntukan untuk pembangunan projek.Penetapan anggaran kos projek adalah penting bagi mengawal kos pembangunandan pengurusan kewangan FELDA.• Pemilihan pembeli rumah banglo tidak dilaksanakan dengan teratur keranaFELDA tidak menyediakan perancangan yang jelas. Garis panduan merangkumikuasa menilai permohonan dan meluluskan pinjaman, kriteria kelayakanpeminjam, had pinjaman dibenarkan, prosedur permohonan dan meluluskanpinjaman, jadual pembayaran balik pinjaman dan mekanisme pemantauanpembayaran balik pinjaman tidak disediakan untuk memastikan proses penilaiandan pemilihan pembeli diuruskan dengan adil dan telus.• FELDA perlu mempercepatkan urusan pemindahan hak milik rumah supayakemudahan pinjaman bank dapat diluluskan untuk membolehkan pembelimenyelesaikan harga rumah.Pihak Audit mengesyorkan supaya FELDA membuat perancangan yang menyeluruhmerangkumi kajian kemungkinan dan anggaran kos projek bagi projek yang akandilaksanakan. Bagi projek pembangunan yang baru, pihak Audit mengesyorkan kaedahperolehan kerja secara tender terbuka bagi memberi peluang kepada FELDA memilihkontraktor yang berwibawa dengan kos yang paling kompetitif. Selain itu, FELDA perlumeneliti skop kerja tender supaya perubahan kerja yang melibatkan peningkatan kosdapat dikurangkan. Garis panduan pemilihan dan kemudahan pinjaman bagi pembelirumah banglo dan rumah kedai yang lengkap dan jelas perlu disediakan.PERBADANAN HARTA INTELEK MALAYSIA- Pengurusan PatenPerbadanan Harta Intelek Malaysia (MyIPO) yang ditubuhkan pada tahun 2002 adalahbertanggungjawab untuk memaju dan memberi perlindungan kepada harta intelekselaras dengan amalan perdagangan antarabangsa demi kepentingan paten, capdagangan, hak cipta, reka bentuk perindustrian, petunjuk geografi dan reka bentukxxiii


susun atur litar bersepadu. Bahagian Paten yang terdiri daripada Seksyen Formaliti danPemeriksaan bertanggungjawab terhadap segala aspek pengurusan paten. Sebanyak16,528 permohonan paten diterima bagi tahun 2004 hingga 2006 di mana 90% adalahdari luar negara dan bakinya dalam negara. Pengauditan yang telah dijalankanmendapati perkara berikut:• Bagi tahun 2004 hingga 2006, sebanyak 7,031 atau 83% daripada 8,471permohonan paten yang diluluskan melebihi tempoh 5 tahun.• Sebanyak 11,345 atau 51% adalah permohonan yang tertangguh daripada 22,167permohonan yang diterima.• Sebanyak 5,662 daripada 7,116 paten yang mendapat laporan memenuhi syaratbelum diberi paten disebabkan pembayaran masih belum dibuat.• Sebanyak 1,454 daripada 7,116 paten yang mendapat laporan memenuhi syaratmasih belum diberi paten walaupun pembayaran telah dibuat.• Perisian paten yang digunakan adalah outdated.Pihak Audit telah mengesyorkan MyIPO meningkatkan daya saing negara di peringkatglobal dalam pengurusan harta intelek khususnya paten dengan mengkaji pendekatanbaru bagi memendekkan proses permohonan paten. MyIPO juga perlu menanda arasdengan amalan terbaik pengurusan paten negara lain yang diiktiraf di peringkatantarabangsa bagi menarik pelabur luar melabur di Malaysia, menyediakan perisianpaten, peralatan dan automasi pejabat yang terkini bagi meningkatkan sistempenyampaian perkhidmatan awam.LEMBAGA KEMAJUAN PERTANIAN MUDA- Pengurusan Projek Padi 10 TanProjek Padi 10 Tan dilaksanakan selaras dengan Dasar Pertanian Negara Ketiga untukmenjadikan sektor pertanian sebagai penjana ekonomi negara. Sehubungan itu, MADAtelah menggariskan objektif pelaksanaan projek seperti yang ditetapkan dalam PelanInduk Balance of Trade iaitu bagi meningkatkan purata hasil padi daripada 5.4 tansehektar pada tahun 2001 menjadi 7.5 tan sehektar dan nilai pengeluaran padi setahundaripada RM531.40 juta pada tahun 2001 menjadi RM767.60 juta menjelang tahun2010. Pengauditan yang dijalankan mendapati perkara berikut:• Pelaksanaan projek didapati tidak mencapai sasaran 10 tan sehektar dan telahdikaji semula pada tahun 2005 dengan mengurangkan sasaran purata hasil padikepada 7.5 tan sehektar manakala keluasan projek pula telah dikurangkan dari95% atau 97,000 hektar kepada 67% atau 65,000 hektar menjelang tahun 2010.xxiv


• Peruntukan kewangan sejumlah RM40.25 juta yang diterima di bawah RMK9adalah tidak mencukupi. Ini adalah kerana peruntukan yang diterima tersebuthanya cukup untuk membiayai perbelanjaan bagi tahun 2006 dan 2007.• Berdasarkan kepada unjuran Audit, MADA hanya boleh mencapai purata hasilpadi 7.2 tan sehektar dengan keluasan 58,128 hektar menjelang tahun 2010.• Mekanisme pemantauan yang dilaksanakan adalah kurang memuaskan yangmana mesyuarat tidak dijalankan mengikut kekerapan dan minit mesyuarat tidakdisedia serta difailkan.Pihak Audit telah mengesyorkan supaya MADA mengambil beberapa tindakanpenambahbaikan bagi meningkatkan pengeluaran hasil padi seperti mengkaji semulakaedah dan pengurusan penanaman padi serta menanda aras dengan projek yangberjaya. Selain itu, MADA perlu meningkatkan pemindahan teknologi moden tanamanpadi kepada pesawah serta mengurangkan penggunaan tenaga buruh melaluipenggunaan jentera moden. Kerjasama dengan agensi atau jabatan kerajaan yangterlibat dengan pertanian dan membimbing pesawah hendaklah dibuat secaraberterusan bagi menjayakan projek ini.UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA- Pengurusan Taman Pertanian UniversitiTaman Pertanian Universiti (TPU) telah diwujudkan di kampus Serdang dan Bintulubertujuan memberi perkhidmatan dan kemudahan sokongan kepada pengajaran danpenyelidikan dalam bidang pertanian serta bio-sumber. Sehingga akhir tahun 2006,keluasan TPU meliputi 450 hektar kawasan pertanian di kampus Serdang, 163 hektar diladang Puchong dan 715 hektar di kampus Bintulu. Pengauditan yang dijalankanmendapati perkara berikut:• Kemudahan yang disedia tidak dapat digunakan seperti 14 tangki ikan yang bocorwalaupun kerja baik pulih kecacatan bernilai RM96,588 telah dilakukan padabulan Ogos 2005. Selain itu, 2 unit reban ayam tertutup bernilai RM344,550 yangsiap dibina pada bulan September 2005 belum dapat digunakan disebabkan kerjapendawaian belum selesai. Ia juga telah dicerobohi pada bulan September 2005yang menyebabkan berlakunya kerosakan pada struktur bangunan dankehilangan peralatan.• Bilangan ternakan di kampus Bintulu adalah tidak mencukupi untuk menampungkeperluan pengajaran. Begitu juga koleksi tanaman hiasan amat terhad untukpembelajaran landskap. Di samping itu, satu unit de feathering machine bernilaiRM6,458 dan satu unit boiler/scalding machine bernilai RM19,980 tidak digunakansejak dibeli pada tahun 2005. Peralatan ini adalah untuk kegunaan pelajarxxv


Diploma Pertanian bagi memperkenalkan memproses ayam secara komersialtetapi tidak boleh diguna kerana ketiadaan bekalan elektrik di reban ayam.• Pemasangan pagar adalah tidak menyeluruh dan penyenggaraan kemudahanpada tahap minimum. Kawasan kem hutan Nirwana di kampus Bintuludilengkapi dengan kemudahan seperti dewan taklimat, surau, dapur, storperalatan dan tandas dibina pada tahun 2006 dengan kos RM56,918.Bagaimanapun, ia tidak di senggara dengan baik kerana masalah logistik dankekurangan pekerja.Pihak Audit mengesyorkan kemudahan TPU ditingkatkan bagi menjamin kualitipengajaran dan pembelajaran di bidang pertanian. Keperluan sebenar fakulti perludikenal pasti bagi menyediakan kemudahan yang bersesuaian dan relevan. Selain itu,guna tenaga dikaji semula terutama yang melibatkan pegawai teknikal bagimelancarkan operasi TPU khususnya bagi kerja penyenggaraan.UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA- Pengurusan Aktiviti Kawalan Dan Penjagaan Aset Mudah AlihSelaras dengan objektif UTM untuk mengukuhkan bidang sains dan teknologi, UTMtelah melengkapkan semua pusat tanggungjawabnya dengan kemudahan yang terdiridaripada aset mudah alih seperti komputer, peralatan makmal dan alat pandangdengar. Sehingga akhir tahun 2005 UTM mempunyai sejumlah RM59.76 juta asetmudah alih. Pengauditan yang telah dijalankan mendapati perkara berikut:• Kes kehilangan dan kecurian aset mudah alih yang dilaporkan dari tahun 2001hingga bulan Ogos 2006 adalah berjumlah RM854,346. Daripada jumlah tersebut,sejumlah RM605,761 atau 70.9% kehilangan berlaku bagi tahun 2004 hingga2006. Aset mudah alih yang banyak dilaporkan hilang ialah Liquid Crystal Display(LCD), komputer riba dan peralatan komputer seperti flat screen monitor.• Kawalan keselamatan yang longgar seperti kawasan Universiti tidakkeseluruhannya berpagar, bangunan dibina sebelum pintu masuk utama,penggunaan Close Circuit Television (CCTV) yang tidak menyeluruh danpenggunaan kunci pendua oleh pegawai dan pelajar.• Pergerakan aset tidak dikemas kini untuk makluman Pejabat Bendahari.Penyelenggaraan rekod adalah lemah yang mana Fakulti tidak mempunyai daftarinduk aset dan aset tidak diberi tanda pengenalan. Di samping itu, tidak adasistem aset berkomputer yang berintegrasi dengan Pejabat Bendahari digunakan.• Pemantauan aset yang lemah dan Jawatankuasa Pemeriksa Aset peringkatFakulti tidak diwujudkan bagi melaksana pemeriksaan aset secara berkala.xxvi


Pihak Audit mengesyorkan pihak pengurusan UTM mengambil tindakan proaktif bagimenangani kelemahan yang dibangkitkan. Jawatankuasa Pemeriksa perlu diwujudkandi peringkat pusat tanggungjawab untuk melaksanakan pemeriksaan aset secaraberkala, menubuhkan Jawatankuasa Tatatertib untuk memutuskan tindakan yang perludiambil seperti tindakan tatatertib terhadap pegawai yang cuai, memasang CCTV dikawasan yang strategik serta mengguna sistem aset berkomputer yang berintegrasidengan sistem di Pejabat Bendahari.INSTITUT PENYELIDIKAN DAN KEMAJUAN PERTANIAN MALAYSIA- Pengurusan Penyelidikan Intensification In Research Priority AreaInstitut Penyelidikan Dan Kemajuan Pertanian Malaysia (MARDI) telah ditubuhkan untuktujuan menjana dan membangunkan teknologi ke arah memajukan sektor pertanian,makanan dan penyelidikan. Di bawah RMK8, MARDI telah menerima pembiayaanberjumlah RM49.09 juta daripada Kementerian Sains, Teknologi Dan Inovasi (MOSTI)untuk menjalankan penyelidikan Intensification In Research Priority Area (IRPA) bagi160 projek kajian. Pengauditan yang dijalankan mendapati perkara berikut:• Sehingga bulan Ogos 2006, hanya 20 daripada 160 projek atau 12.5% yangberjaya disiapkan. Antara punca kelewatan projek siap adalah peruntukan lewatditerima daripada MOSTI, kekurangan kakitangan sokongan, pertukaran pegawaidan perubahan cuaca.• Berdasarkan sampel perbelanjaan projek yang dipilih, adalah didapati sejumlahRM106,818 telah digunakan bagi membiayai perjalanan ke luar negara tanpamendapat kelulusan Jawatankuasa IRPA MARDI. Di samping itu, sejumlahRM25,552 telah dibelanjakan untuk perbelanjaan yang tidak berkaitan denganprojek dan sejumlah RM151,971 telah dibelanjakan bagi pembinaan infrastrukturyang tidak dibenarkan.• Fail projek tidak lengkap kerana tidak mengandungi dokumen seperti laporankewangan suku tahunan, laporan pencapaian, laporan muktamad dan perjanjian.Pihak Audit telah mengesyorkan supaya MARDI mengambil beberapa tindakan sepertimewujudkan satu jawatankuasa induk yang dianggotai oleh pegawai MARDI, MOSTIdan agensi lain yang terlibat untuk menyelaras pengurusan projek IRPA. MARDI jugaperlu memantapkan aktiviti Unit Komersialisasi bagi tujuan komersial hasil penyelidikanserta mengisi jawatan pegawai sokongan penyelidikan dengan segera bagi memastikanprojek dapat disiapkan dalam tempoh yang ditetapkan.xxvii


LEMBAGA TABUNG ANGKATAN TENTERA- Sistem Perakaunan BerkomputerLembaga Tabung Angkatan Tentera (LTAT) telah membangunkan Sistem PerakaunanBerkomputer LTAT (SPBL) menerusi khidmat syarikat luar pada bulan November 2000.SPBL dibangunkan untuk menyediakan kemudahan penyelenggaraan satu set laporanatau satu set akaun yang lengkap dan terkini; membolehkan rekod atau akaun ditutupsetiap hari; menyediakan kemudahan pelaporan atau perakaunan pengurusankewangan dengan lebih baik dan menyediakan laporan pra audit tepat pada masanya.Pengauditan yang dijalankan mendapati perkara berikut:• LTAT dan syarikat pembekal tidak mematuhi kontrak bagi peruntukan ganti rugidan tempoh kontrak. Syarikat pembekal tidak dikenakan penalti walaupunpelaksanaan sebenar siap pada bulan Disember 2005 iaitu melewati tempohyang ditetapkan pada bulan November 2003. Pihak LTAT memaklumkanpelaksanaan yang melewati tempoh adalah disebabkan pemberhentian danpenggantian konsultan serta bebanan tugas pegawai LTAT. Bagaimanapun, LTATtelah membuat penahanan bayaran bagi modul yang lewat dilaksanakan.• Tidak ada prosedur atau pekeliling dalaman bagi mewujud, membatal ataumeminda had capaian pegawai terutama apabila berlaku penggantian tugaspegawai kerana bercuti kecemasan, sakit atau bersalin.• LTAT tidak menyediakan dokumentasi lengkap mengenai kawalan am yang perludipatuhi oleh pengguna. SPBL tidak mempunyai fungsi log keluar secaraautomatik sekiranya tidak diguna bagi sesuatu tempoh yang ditetapkan. PenggunaSPBL juga boleh log masuk sistem lebih daripada sekali melalui workstation yangberbeza pada masa yang sama.Pihak Audit mengesyorkan supaya LTAT memastikan SPBL mempunyai fungsi logkeluar secara automatik sekiranya tidak diguna bagi sesuatu tempoh yang ditetapkandan menghadkan log masuk pengguna. Pita back up disimpan selamat dalam peti kalisapi. Selain itu, Jawatankuasa Penilaian dan Laporan Penilaian Pasca Pelaksanaanmelaksanakan penilaian dengan segera dan memberi cadangan untuk menambah baiksistem. Berdasarkan maklum balas LTAT, tindakan sewajarnya telah diambil terhadapperkara yang dibangkitkan.LEMBAGA LEBUHRAYA MALAYSIA- Projek Pemasangan Crash Cushion Di Lebuh RayaLembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) telah ditubuhkan untuk menyelia danmelaksanakan reka bentuk, pembinaan dan penyenggaraan kawasan rehat dan rawatserta kemudahan lain di sepanjang lebuh raya. Pemasangan crash cushion telahxxviii


dikenal pasti sebagai alternatif yang mampu mengurangkan kadar kemalangan maut dilebuh raya seliaan LLM. Pengauditan yang telah dijalankan mendapati perkara berikut:• Pada peringkat awal, Kerajaan bersetuju menanggung kos pemasangan crashcushion berjumlah RM65.50 juta bagi tempoh 5 tahun. Bagaimanapun, LLM tidakmenerima peruntukan daripada Kerajaan bagi membiayai pemasangan crashcushion. Sehingga tahun 2005 sejumlah RM10.02 juta dibelanja yang melibatkansejumlah RM5.02 juta bagi peringkat pertama dan RM5 juta bagi peringkat keduamenggunakan sumber dalaman LLM. Oleh itu, daripada 627 lokasi yang dikenalpasti hanya 113 lokasi telah dipilih untuk dipasang dengan sistem crash cushion.• Manual Expressway Maintenance System - Maintenance Manual and Guidelineyang dikeluarkan oleh LLM tidak meliputi penyenggaraan crash cushion dannorma masa yang ditetapkan untuk pembaikan.• LLM tidak menjalankan kajian keberkesanan pemasangan crash cushion di lebuhraya bagi menentukan sama ada pemasangan crash cushion dapatmengurangkan jumlah kemalangan maut di lebuh raya.Pihak Audit mengesyorkan supaya LLM memohon semula peruntukan daripadaKerajaan Persekutuan bagi membiayai pemasangan crash cushion di seluruh lebuhraya seliaannya dan mencari alternatif kepada crash cushion yang lebih kos efektif.Norma masa penyenggaraan crash cushion perlu ditetapkan dalam manualpemasangan dan penyenggaraan lebuh raya untuk mengelakkan kelewatanpenyenggaraan bagi menjamin keselamatan pengguna lebuh raya.xxix


BAHAGIAN IPENGURUSAN BADAN BERKANUNPERSEKUTUAN DANSYARIKAT SUBSIDIARI


BAHAGIAN IPENGURUSAN BADAN BERKANUN PERSEKUTUANDAN SYARIKAT SUBSIDIARI1. KEDUDUKAN PENGURUSAN BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN1.1 Jabatan Audit Negara di samping mengesahkan Penyata Kewangan BadanBerkanun Persekutuan, juga menjalankan pengauditan pengurusan bertujuan menilaiprestasi pengurusan Badan Berkanun Persekutuan. Pengauditan ini membolehkanJabatan Audit Negara memantau dan mengetahui perkembangan Badan BerkanunPersekutuan serta memberi pandangan bagi menambah baik kawalanpengurusannya. Pengauditan ini merangkumi aspek pengurusan organisasi,jawatankuasa yang ditubuhkan, sistem dan prosedur, analisis kewangan, pengurusankewangan, penyerahan penyata kewangan dan inovasi/pembaharuan yang dijalankanoleh Badan Berkanun Persekutuan berkenaan.1.2 Objektif pengauditan pengurusan adalah untuk menentukan sama adapengurusan Badan Berkanun Persekutuan telah dilaksanakan dengan teratur sertamematuhi undang-undang dan peraturan yang berkaitan. Bagi tujuan ini, 6 aspekutama kawalan pengurusan telah dibuat seperti berikut:1.2.1 Pengurusan Organisasi1.2.1.1 Lembaga Pengarah memainkan peranan penting menentukanorganisasi diurus dengan baik. Mesyuarat yang berkala serta komitmen ahlilembaga semasa membuat keputusan, memantapkan arah tuju dan pengurusanorganisasi. Kedudukan ini diperkukuhkan dengan struktur pengurusan yang jelasmelalui carta organisasi yang menunjukkan fungsi, aktiviti dan hierarki sebuahorganisasi. Struktur ini akan diterajui oleh barisan pengurusan atasan yangberkelayakan dan berpengalaman dengan penurunan kuasa yang teratur.1.2.1.2 Pengurusan sumber manusia adalah penting bagi memastikanpengurusan yang cekap dan berkesan. Pengisian jawatan dan penempatanpegawai berdasarkan kelayakan, kepakaran dan pengalaman hendaklah dibuatmengikut keperluan bahagian. Pembahagian tugas dan pusingan kerja perludilakukan secara teratur bagi meningkatkan akauntabiliti dan ketelusan sebuahorganisasi di samping membentuk sistem kawalan yang berkesan. Sehubunganitu, senarai tugas pegawai hendaklah disediakan secara bertulis, jelas,sempurna dan berteraskan objektif program serta aktiviti yang hendak dicapai.Latihan yang bersesuaian hendaklah dirancang bagi meningkatkan tahappengetahuan, kemahiran dan kecekapan pegawai. Setiap organisasi juga perlumengadakan pelan peralihan tugas khususnya bagi jawatan utama bertujuanmemastikan kesinambungan pengurusan.3


1.2.2 Jawatankuasa Yang Ditubuhkan1.2.2.1 Jawatankuasa yang ditubuhkan di peringkat Lembaga danpengurusan bertujuan membantu pihak pengurusan memantapkan pentadbiranorganisasi di samping mewujudkan ketelusan pengurusan. KeberkesananJawatankuasa dinilai dari segi kekerapan mesyuarat, kehadiran ahli dantindakan yang selaras dengan keputusan mesyuarat.1.2.2.2 Jawatankuasa Pengurusan Kewangan dan Akaun perlu ditubuhkan disetiap Agensi Kerajaan termasuk Badan Berkanun Persekutuan selaras dengankehendak Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 8 Tahun 2004. Begitu jugaJawatankuasa Audit perlu bermesyuarat sekurang-kurangnya sekali dalamtempoh 3 bulan sebagai mematuhi Surat Pekeliling Am Bilangan 3 Tahun 1998dan Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 9 Tahun 1993.1.2.2.3 Surat Pekeliling Am Bilangan 3 Tahun 1998 menetapkan KetuaEksekutif menubuhkan Unit Audit Dalam dengan kelulusan Lembaga Pengarah.Unit ini berperanan membantu Badan Berkanun Persekutuan menilai tahappengurusan dan kawalan dalaman bagi membolehkan tindakan pembetulan ataupenambahbaikan diambil.1.2.3 Sistem Dan Prosedur1.2.3.1 Dengan adanya sistem dan prosedur yang komprehensif, jelas danrelevan dapat membantu pegawai menjalankan tugas dengan cekap danberkesan terutamanya bagi pegawai baru. Pekeliling Kemajuan PentadbiranAwam Bilangan 8 Tahun 1991 menghendaki setiap agensi kerajaanmenyediakan Manual Prosedur Kerja dengan lengkap dan kemas kini sebagairujukan dan panduan.1.2.3.2 Peraturan kewangan dan perakaunan Badan Berkanun Persekutuanhendaklah disediakan dengan jelas dan lengkap merangkumi aspek kewangandan akaun. Ia berperanan mengukuhkan kawalan pengurusan kewangansebuah Badan Berkanun Persekutuan. Dengan ketiadaan peraturan kewanganyang tersendiri, Badan Berkanun Persekutuan adalah tertakluk kepada arahandan peraturan kerajaan yang berkuat kuasa.1.2.3.3 MS ISO 9000 merupakan pengiktirafan kualiti bagi sistempengurusan dan dokumentasi. MS ISO memerlukan setiap prosedur dan arahankerja yang diguna pakai didokumenkan secara terperinci, jelas, kemas kini dansistematik. Pengiktirafan MS ISO menunjukkan Badan Berkanun Persekutuanberkenaan mempunyai sistem dan prosedur kerja yang teratur.4


1.2.4 Pengurusan KewanganSeksyen 15(A) Akta Acara Kewangan 1957 dan Arahan Perbendaharaan telahmenetapkan tugas dan tanggungjawab Pegawai Pengawal bagi memastikanakauntabiliti pengurusan kewangan Kerajaan. Pengauditan telah dijalankan untukmenentukan kawalan dalaman yang mencukupi diwujudkan oleh Badan BerkanunPersekutuan meliputi:1.2.4.1 Kawalan bajet merupakan sebahagian daripada perancangan operasiyang penting. Ia bertujuan mengenal pasti, mengagih dan mengakaunkanperuntukan program dan aktiviti Badan Berkanun Persekutuan.1.2.4.2 Kawalan hasil dan terimaan adalah perlu bagi memastikan pungutandibuat dengan teratur, diperakaunkan dengan tepat serta dibankkan dalamtempoh yang sepatutnya.1.2.4.3 Kawalan perbelanjaan adalah perlu untuk memastikan perbelanjaanyang dibuat berdasarkan peruntukan, disokong dengan sewajarnya, diluluskanoleh pegawai diberi kuasa dan diperakaunkan dengan betul.1.2.4.4 Pengurusan aset merangkumi perolehan, penggunaan,penyenggaraan, penyimpanan dan pelupusan hendaklah dibuat dengan cekap,berhemat dan selaras dengan peraturan kewangan. Rekod berhubungdengannya juga perlu diselenggara dengan lengkap dan kemas kini.1.2.4.5 Pengurusan akaun amanah, deposit, pinjaman dan pelaburan yangdibuat oleh Badan Berkanun Persekutuan hendaklah mengikut peraturan yangberkaitan. Rekod individu perlu diselenggara dengan lengkap dan kemas kinibagi memudahkan kawalan dan pemantauan.1.2.5 Penyata Kewangan1.2.5.1 Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 15 Tahun 1994 menghendakiBadan Berkanun Persekutuan mengemukakan penyata kewangannya kepadaKetua Audit Negara tidak lewat dari 30 April setiap tahun. Ini bagi membolehkanpenyata kewangan dan laporan tahunan Badan Berkanun Persekutuandibentang di Parlimen pada tahun yang sama dan tidak lewat dari 31 Disembersetiap tahun. Perkara ini penting untuk meningkatkan akauntabiliti dan tadbirurus yang baik di semua Badan Berkanun Persekutuan. Di samping itu,pembentangan yang awal membolehkan stakeholders menilai prestasi BadanBerkanun Persekutuan dengan lebih jelas, lengkap dan relevan.1.2.5.2 Pendapat Ketua Audit Negara terhadap penyata kewangan BadanBerkanun Persekutuan dinyatakan dengan jelas dalam bentuk sijil sama adaTanpa Teguran, Berteguran, Adverse ataupun Disclaimer. Sijil Tanpa Teguran5


diberi apabila penyata kewangan telah disediakan dan dipersembahkanmengikut piawaian perakaunan yang diterima umum yang dikeluarkan olehLembaga Piawaian Perakaunan Malaysia (MASB), diamalkan secara konsisten,seragam dan pendedahan yang mencukupi.1.2.6 Inovasi, Pembaharuan dan Penganugerahan1.2.6.1 Badan Berkanun Persekutuan perlu melaksanakan perubahanterhadap tadbir urusnya agar terus kekal relevan dan berdaya saing. Inovasi danpembaharuan dalam aspek kerja akan dapat meningkatkan kualiti danproduktiviti organisasi. Pelaksanaan pembaharuan dapat meningkatkankecekapan dan keberkesanan sistem penyampaian perkhidmatan serta memberifaedah kepada pelanggan. Inovasi dan pembaharuan boleh merangkumi apaapapenambahbaikan dalam bentuk sistem dan prosedur, kaedah dan carabekerja mahupun pengenalan teknologi.1.2.6.2 Penganugerahan yang diperoleh oleh Badan Berkanun Persekutuanmerupakan pengiktirafan terhadap kualiti yang dicapai. Ia akan memupuk danmenyemarakkan budaya kreatif dan inovatif dalam perkhidmatan awam. Selainitu, ia memberi pengiktirafan terhadap hasil inovasi yang menyumbang kepadapeningkatan kualiti penyampaian perkhidmatan awam kepada pelanggan.Pengiktirafan ini boleh menjadi contoh untuk faedah agensi lain danmewujudkan budaya persaingan yang sihat antara agensi bagi menambah baiktadbir urus serta perkhidmatan yang diberi.1.3 Pada tahun 2006, pengauditan pengurusan telah dijalankan terhadap 19 BadanBerkanun Persekutuan. Analisis menunjukkan sebanyak satu (5%) daripada 19 BadanBerkanun Persekutuan yang diaudit mencapai tahap pengurusan sangat baik, 9 (47%)adalah baik, 6 (32%) adalah memuaskan dan 3 (16%) dikategorikan tidak memuaskan.Penilaian prestasi pengurusan telah dibuat berpandukan 6 kriteria utama di atasiaitu pengurusan organisasi, jawatankuasa, sistem dan prosedur, pengurusankewangan, penyata kewangan serta inovasi/pembaharuan dan penganugerahan.Jumlah markah keseluruhan bagi semua kriteria tersebut adalah 100% dan ratingdiberi sama ada sangat baik, baik, memuaskan atau tidak memuaskanberdasarkan markah wajaran yang diperoleh bagi setiap kriteria utama. Analisisprestasi terhadap 19 Badan Berkanun Persekutuan berkenaan adalah seperti di jadualberikut:6


JADUAL 1ANALISIS PRESTASI PENGURUSAN BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN TAHUN 2006AGENSIMARKAHKESELURUHANRATINGPerbadanan Hal Ehwal Bekas Angkatan Tentera (PERHEBAT) 90 Sangat BaikLembaga Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE) 81.3 BaikSuruhanjaya Pelabuhan Pulau Pinang (SPPP) 80.5 BaikPerbadanan Produktiviti Negara (NPC) 79.8 BaikPerbadanan Pembangunan Industri Kecil Dan Sederhana (SMIDEC) 79.4 BaikPertubuhan Berita Nasional Malaysia (BERNAMA) 74.6 BaikUniversiti Malaysia Perlis (dahulunya Kolej Universiti Kejuruteraan UtaraMalaysia) (UniMAP)74.1 BaikUniversiti Utara Malaysia (UUM) 73.9 BaikUniversiti Kebangsaan Malaysia (UKM) 72.6 BaikPusat Perubatan Universiti Malaya (PPUM) 71.1 BaikUniversiti Malaysia Terengganu (dahulunya Kolej Universiti Sains DanTeknologi Malaysia) (UMT)69 MemuaskanMaktab Kerjasama Malaysia (MKM) 65.9 MemuaskanKumpulanwang Simpanan Guru-Guru (KWSG) 62.1 MemuaskanPertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO) 61.7 MemuaskanYayasan Pelajaran Persatuan Peladang Dan Pertubuhan Peladang MADA 60 MemuaskanLembaga Pelabuhan Kelang (LPK) 58.2 MemuaskanPerbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional (PTPTN) 49Lembaga Perindustrian Nanas Malaysia (NANAS) 45.5Suruhanjaya Hak Asasi Manusia (SUHAKAM) 44.1TidakMemuaskanTidakMemuaskanTidakMemuaskanNota pemarkahan:90-100 Sangat Baik 50-69 Memuaskan70-89 Baik


1.5 Sebaliknya, kelemahan pengurusan yang ketara ialah berkaitan dengan strukturpengurusan dan jawatankuasa yang diwujudkan, sistem dan prosedur sertapengurusan kewangan seperti kawalan terimaan, perbelanjaan dan pengurusan aset.Sebanyak 2 daripada 3 Badan Berkanun Persekutuan yang berada di tahap tidakmemuaskan mempunyai struktur pengurusan yang tidak mendapat kelulusan JabatanPerkhidmatan Awam bagi pelantikan dan pewujudan jawatan. Jawatankuasa pentingseperti Jawatankuasa Audit, Jawatankuasa Pengurusan dan Unit Audit Dalam masihbelum ditubuhkan. Di samping itu, berlaku pertindihan tugas dan peranan antarajawatankuasa kerana semua pegawai terlibat menjadi ahli jawatankuasa yangditubuhkan. Selain itu, sistem dan prosedur di 3 Badan Berkanun Persekutuantersebut adalah tidak lengkap dan outdated. Bagi sistem pengkomputeran diSUHAKAM dan PTPTN, integrasi antara sistem tidak dapat dibuat dan maklumat yangdijana tidak tepat. Sistem Pengurusan Personel Jabatan di Lembaga NANASmengalami gangguan dalam pelaksanaannya disebabkan perkakasan sedia ada tidaksesuai dengan sistem yang dibangunkan. Kawalan terimaan dari aspek keselamatanwang, kuasa menerima wang dan kawalan resit tidak diperkemaskan. Dari segikawalan perbelanjaan, kuasa menandatangani baucar, cek dan pesanan belian tidakjelas dan tidak teratur. Di samping itu, buku vot dan daftar bil tidak diselenggaradengan lengkap dan tidak dikemas kini. Rekod aset juga tidak lengkap bagimemastikan kewujudan dan penggunaan aset adalah teratur dan mengikut peraturan.1.6 Laporan Pengauditan Pengurusan yang lengkap telah dikemukakan kepadaMenteri, Ketua Setiausaha Kementerian, Pengerusi dan Ketua Eksekutif BadanBerkanun Persekutuan berkenaan. Laporan ringkas terhadap 4 Badan BerkanunPersekutuan di bawah kawalan Kementerian Pertahanan, Kementerian PengajianTinggi serta Kementerian Pertanian Dan Industri Asas Tani adalah seperti diperenggan berikut:1.6.1 Perbadanan Hal Ehwal Bekas Angkatan Tentera1.6.1.1 Pada keseluruhannya, Perbadanan Hal Ehwal Bekas AngkatanTentera (PERHEBAT) telah melaksanakan pengurusan dengan baik. LembagaPengarah, pengurusan atasan dan semua kakitangan telah menunjukkan usahapositif dan komitmen yang baik untuk mewujudkan satu rangkaian sistempengurusan yang cekap ke arah memastikan objektif penubuhan PERHEBATtercapai. Struktur organisasi yang diwujudkan berupaya membentuk pendekatankawalan pengurusan yang menyeluruh dan berkesan. Ini disokong dengantenaga kerja yang berkelayakan dan berpengalaman serta berupaya mencapaiobjektif penubuhan PERHEBAT. Bagaimanapun, pewujudan jawatan pelapisperlu diberi perhatian dan pertimbangan sewajarnya bagi memastikankesinambungan pengurusan yang berterusan.1.6.1.2 PERHEBAT telah menubuhkan Jabatan Audit Dalam dan beberapajawatankuasa untuk membantu pengurusan melaksanakan fungsi dan8


memantapkan operasinya. Antaranya ialah Jawatankuasa Pengurusan,Jawatankuasa Audit, Jawatankuasa Sebut Harga, Jawatankuasa PelupusanAset dan Jawatankuasa Hal Ehwal Pelatih. Pihak Audit mendapati jawatankuasayang disemak telah melaksanakan peranan dengan baik.1.6.1.3 Pada amnya, sistem dan prosedur yang diguna pakai di PERHEBATadalah baik. PERHEBAT sedang dalam proses menyediakan Manual ProsedurKerja seperti yang digariskan dalam Pekeliling Kemajuan Pentadbiran AwamBilangan 8 Tahun 1991. Bagaimanapun, PERHEBAT telah menerimapengiktirafan MS ISO 9001:2000 untuk melaksanakan aktiviti latihan di BahagianLatihan yang berkuat kuasa mulai bulan November 2006 hingga November2009.1.6.1.4 Kedudukan kewangan PERHEBAT pada akhir tahun 2005 adalahkukuh. Keseluruhan aset PERHEBAT berjumlah RM16.34 juta berbandingliabiliti berjumlah RM4.35 juta. Ini menunjukkan PERHEBAT mempunyaikeupayaan membayar hutangnya. Sumber utama pendapatan PERHEBATadalah bergantung kepada geran kerajaan untuk mengendalikan perkhidmatanlatihan kepada bakal dan bekas Angkatan Tentera Malaysia. Sungguhpunjumlah defisit PERHEBAT bagi tahun 2005 dapat dikurangkan menjadiRM705,346 berbanding defisit berjumlah RM1.69 juta bagi tahun 2004,PERHEBAT hendaklah mengambil tindakan berjimat cermat yang sewajarnyauntuk mengawal kos operasinya.1.6.1.5 Pada umumnya, pengurusan kewangan PERHEBAT adalah baik.Bagaimanapun, pengurusan aset hendaklah ditingkatkan bagi memastikankewujudan dan pergerakan aset dikawal mengikut peraturan yang ditetapkan.Daftar harta modal dan inventori hendaklah diselenggara dengan lengkap dankemas kini. Tanda pengenalan aset hendaklah dilekatkan pada setiap aset.Selain itu, buku log kenderaan juga hendaklah diselenggara dengan kemas kiniyang mana butiran penggunaan dan penyenggaraan kenderaan sentiasalengkap dan disemak oleh pegawai yang bertanggungjawab.1.6.2 Universiti Utara Malaysia1.6.2.1 Pada keseluruhannya, Universiti Utara Malaysia (UUM) telahmelaksanakan pengurusan organisasi dengan baik. Struktur organisasi UUMyang diwujudkan berupaya membentuk satu pendekatan kawalan pengurusanyang menyeluruh dan berkesan. Ini disokong dengan sumber manusia yangberkelayakan dan berpengalaman bagi meningkatkan keupayaan UUMmencapai objektif penubuhannya. Pihak UUM juga telah mengambil usahaproaktif bagi memastikan jawatan diisi dan sedang merangka perancanganjangka panjang bagi pelan sumber manusia untuk mengenal pasti keperluanguna tenaga, kemajuan latihan dan kerjaya serta pembangunan pegawai. Pelan9


peralihan tugas telah diwujudkan dan kedudukan UUM diperkukuhkan denganadanya pegawai pelapis dan tenaga muda yang ramai bagi mengisi kekosonganjawatan serta menambah pengalaman kerja selepas persaraan seseorangpegawai. Di samping itu, Lembaga Pengarah Universiti telah melaksanakantugas mengikut bidang kuasa yang diberikan dan dibantu oleh 9 jawatankuasa dibawahnya.1.6.2.2 UUM juga telah menubuhkan 18 jawatankuasa lain di peringkatSenat dan 16 jawatankuasa di bawah Majlis Eksekutif Universiti bagimemantapkan pengurusannya. Pada keseluruhannya, jawatankuasa yangdisemak telah menjalankan peranannya dengan baik dan mampu mengambiltindakan segera terhadap perkara yang dibincangkan dalam mesyuarat yangdiadakan. Bagaimanapun, pihak UUM masih boleh menambah baikJawatankuasa Audit dan Jawatankuasa Belanjawan serta tugas Unit AuditDalam dari segi fungsi, tanggungjawab dan kekerapan mesyuarat selarasdengan arahan yang ditetapkan.1.6.2.3 Pada amnya, sistem dan prosedur UUM yang sedia ada adalah baikdan telah didokumenkan secara sistematik, kemas kini dan lengkap. Selain itu,UUM juga sedang menyedia dan mengemas kini Manual Prosedur Kerja danFail Meja selaras dengan MS ISO 9001:2000 yang diguna pakai.1.6.2.4 Kedudukan kewangan UUM bagi tahun 2005 menunjukkanpenurunan disebabkan penurunan kumpulan wang terkumpul bagi tahun 2005sebanyak 3.5% menjadi RM717.76 juta berbanding RM743.52 juta pada tahun2004. Bagaimanapun, kedudukan aset masih kukuh iaitu berjumlah RM772.55juta dengan aset semasa berjumlah RM154.63 juta berbanding tanggungannyaberjumlah RM54.79 juta.1.6.2.5 Pada keseluruhannya, UUM telah melaksanakan pengurusankewangannya dengan baik terutamanya dari segi penyelenggaraan rekodkewangan selaras dengan penggunaan Sistem Perakaunan SecaraBerkomputer. Sistem ini menggabungkan perekodan dan penghasilan dokumensokongan di peringkat operasi, rekod perakaunan seperti lejar am dan subsidiari,buku tunai, daftar aset, senarai penghutang dan pemiutang hingga kepadapenyediaan penyata kewangan. Selain itu, UUM juga disarankan agarmengeluarkan surat penurunan kuasa bagi menjalankan tanggungjawabkewangan yang spesifik seperti kebenaran mengutip wang, panjar dansebagainya bagi memastikan ia dijalankan dengan teratur.1.6.3 Yayasan Pelajaran Persatuan Peladang Dan Pertubuhan PeladangMADA1.6.3.1 Pada keseluruhannya, Yayasan Pelajaran Persatuan Peladang danPertubuhan Peladang MADA (Yayasan) telah melaksanakan pengurusan10


organisasi dengan memuaskan. Struktur organisasi telah diwujudkan denganjelas dari segi peranan dan fungsi selaras dengan objektif Yayasan. Struktur inijuga disokong dengan sumber manusia yang berkelayakan dan berpengalaman.Bagaimanapun, Yayasan perlu menambah pengetahuan dan kemahiranpegawainya dengan menitik beratkan aspek latihan.1.6.3.2 Yayasan telah menubuhkan 8 jawatankuasa untuk membantupengurusan melaksanakan fungsi dan memantapkan operasinya. Pihak Auditmendapati 3 daripada 8 jawatankuasa yang disemak telah menjalankanfungsinya dengan memuaskan. Bagaimanapun, pihak Audit mendapati Yayasantidak menubuhkan Jawatankuasa Pengurusan Kewangan dan Akaun sepertiyang dikehendaki oleh Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 8 Tahun 2004. Disamping itu, Yayasan juga tidak menubuhkan Jawatankuasa Audit dan UnitAudit Dalam. Pihak Unit Audit Dalam Lembaga Kemajuan Pertanian Muda danKementerian Pertanian Dan Industri Asas Tani juga tidak menjalankanpemantauan terhadap Yayasan.1.6.3.3 Sistem dan prosedur Yayasan adalah kurang memuaskan. PihakAudit mendapati Yayasan tidak menyediakan Manual Prosedur Kerja. Fail Mejayang disediakan juga tidak lengkap dan tidak dikemas kini. Sistem dan proseduryang didokumentasikan dengan baik akan memudahkan pelaksanaan tugas danbertindak sebagai mekanisme pemantauan terhadap tindakan pengurusanYayasan.1.6.3.4 Kedudukan kewangan Yayasan pada akhir tahun 2005 padakeseluruhannya adalah kukuh. Kedudukan aset Yayasan yang berjumlahRM4.48 juta dengan aset semasa berjumlah RM2.35 juta mampu menampungliabilitinya yang berjumlah RM0.32 juta. Kumpulan wang terkumpul bagi tahun2005 meningkat menjadi RM3.83 juta berbanding RM3.78 juta pada tahun 2004.1.6.3.5 Pada umumnya, pengurusan kewangan Yayasan adalahmemuaskan. Bagaimanapun, usaha penambahbaikan perlu ditingkatkan dandiperkemaskan dari segi kawalan terimaan, perbelanjaan, pengurusan aset danpengurusan pelaburan bagi menjamin akauntabiliti dan pengurusan kewanganyang berkualiti.1.6.4 Lembaga Perindustrian Nanas Malaysia1.6.4.1 Pada keseluruhannya, Lembaga Perindustrian Nanas Malaysia(Lembaga NANAS) perlu meningkatkan tahap pengurusannya dengan lebihcekap dan teratur setelah dikekalkan kembali statusnya pada bulan Septembertahun 2004. Sebagai sebuah agensi yang telah mengalami proses pembubaranselama 5 tahun, banyak aspek pengurusan yang perlu dikemas kini dandiperkukuhkan supaya sealiran dengan perkembangan sistem pentadbiran masakini. Struktur pengurusan yang diwujudkan masih belum berupaya membentuk11


pendekatan kawalan pengurusan yang berkesan walaupun dilengkapi dengankombinasi tenaga kerja berkelayakan dan berpengalaman.1.6.4.2 Lembaga NANAS telah menubuhkan 2 jawatankuasa di peringkatlembaga pengarah dan 17 jawatankuasa di peringkat pengurusan bagimelancarkan perjalanan aktivitinya. Pihak Audit mendapati kesemua 8 pegawaiLembaga NANAS dari kumpulan pengurusan dan profesional adalah ahli dalamsetiap jawatankuasa. Penubuhan jawatankuasa yang banyak adalah tidakseimbang dengan status Lembaga NANAS yang baru dikekalkan. Ini menambahbebanan tugas kepada pegawai Lembaga NANAS sedia ada serta menyukarkanKetua Pengarah melaksanakan tugasnya kerana menjadi pengerusi kepadasetiap jawatankuasa. Berlaku pertindihan tugas dan peranan antarajawatankuasa. Antaranya ialah Jawatankuasa Pengurusan Kewangan DanAkaun, Jawatankuasa Kewangan, Jawatankuasa Aset dan JawatankuasaPengurusan Pinjaman Kakitangan. Dengan ini, penubuhan jawatankuasa yangbertujuan membantu pihak pengurusan melancarkan perjalanan operasinyatelah tidak dapat dicapai.1.6.4.3 Sistem dan prosedur yang sedia ada perlu dikemas kini,didokumenkan dengan lengkap dan sistematik supaya bersesuaian dengankeadaan semasa. Manual Prosedur Kerja dan Fail Meja yang sedia ada tidakrelevan kerana banyak langkah, proses dan aliran kerja tidak berkaitan dengantugas dan fungsi Lembaga NANAS masa kini. Sistem Pengurusan PersonelJabatan yang baru diperkenalkan telah mengalami gangguan teknikal semasapelaksanaannya akibat perkakasan komputer sedia ada telah usang dan tidaksetanding dengan keperluan sistem baru.1.6.4.4 Kedudukan kewangan Lembaga NANAS pada akhir tahun 2005,adalah kukuh. Keseluruhan aset berjumlah RM26.34 juta berbanding denganliabiliti berjumlah RM0.54 juta menunjukkan Lembaga NANAS berkemampuanmenanggung hutangnya. Di samping itu, Lembaga telah diperuntukkan geranpembangunan sejumlah RM14.28 juta pada tahun 2005 untuk mengaktifkansemula aktiviti industri nanas negara.1.6.4.5 Pada umumnya, Lembaga NANAS perlu memperbaiki danmeningkatkan pengurusan kewangannya terutamanya dari aspek kawalanterimaan, perbelanjaan dan pengurusan aset. Pertimbangan sewajarnya perludibuat untuk melantik pegawai yang mempunyai kelayakan dalam bidangkewangan bagi menjamin akauntabiliti pengurusan kewangan.1.7 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, tahap pengurusan 19 Badan Berkanun Persekutuan yangdiaudit daripada aspek pengurusan organisasi, jawatankuasa, sistem dan prosedur,pengurusan kewangan dan penyerahan penyata kewangan adalah baik. Selain itu,12


peraturan dan undang-undang telah dipatuhi dan rekod diselenggara dengan teratur.Bagaimanapun, beberapa aspek kawalan pengurusan masih boleh ditingkatkanterutamanya struktur organisasi dan penubuhan jawatankuasa yang relevan danberkesan, sistem dan prosedur yang kemas kini dan lengkap, Unit Audit Dalam sertaJawatankuasa Audit yang berperanan selaras dengan objektif penubuhannya. Disamping itu, penambahbaikan elemen kawalan dalaman pengurusan kewangan perludilaksanakan terutamanya kawalan terimaan, perbelanjaan dan pengurusan aset bagimenentukan wujudnya akauntabiliti dan menggalakkan pengurusan yang cekap sertaberhemat.2. PENGURUSAN SYARIKAT SUBSIDIARI BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN2.1 Selaras dengan peruntukan Seksyen 5(1)(d) Akta Audit 1957, Jabatan AuditNegara telah mendapat perintah daripada Yang di-Pertuan Agong untuk menjalankanpengauditan terhadap syarikat subsidiari pada bulan Januari 2004. Sehubungan itu,pada tahun 2006 Jabatan Audit Negara telah melaksanakan pengauditan pengurusanterhadap 15 syarikat subsidiari berbanding 9 syarikat subsidiari pada tahun 2005.Butiran lanjut mengenai 15 syarikat subsidiari tersebut adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 2SYARIKAT SUBSIDIARI BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN YANG DIAUDITPADA TAHUN 2006SYARIKATPermodalanBSN BerhadPempena Sdn.BerhadCreditGuaranteeCorporationMalaysiaBerhadMalaysiaBuildingSocietyBerhadMarditechCorporationSdn. BerhadSmallholdersDevelopmentCorporationSdn. Berhad.JohanCeramicsBerhadBADANBERKANUNBank SimpananNasionalLembagaPenggalakanPelanconganMalaysiaBank NegaraMalaysiaKumpulanWangSimpananPekerjaInstitutPenyelidikan &KemajuanPertanianMalaysiaPihak BerkuasaKemajuanPekebun KecilPerusahaanGetahLembagaTabungAngkatanTenteraTAHUNDITUBUHMODALDIBENARKAN(RM Juta)MODALBERBAYAR(RM Juta)AKTIVITI UTAMA1994 40 2 Mengurus dan mentadbir SkimAmanah Saham Bank SimpananNasional.1976 70 41.9 Pegangan pelaburan dan aktivitipelancongan.1972 3,000 1,640 Institusi penjamin yang menyediakanjaminan bagi mendapatkan pinjamandaripada institusi kewangan.1972 1,800 502.8 Memberi pinjaman dengan jaminanhartanah milik bebas dan pajak sertapembiayaan lain.1992 50 12 Mengkomersialkan teknologi MARDI.1978 10 10 Pengurusan dan pembangunanhartanah serta perkhidmatankawalan keselamatan.1976 100 65 Mengilang dan menjual jubin dindingdan lantai seramik berlicau.13


SYARIKATShahaz Travel& Tours Sdn.BerhadUiTMDocumentServices Sdn.BerhadKESEDARDagang Sdn.BerhadKESEDARPerkilanganSdn. BerhadCIDB HoldingsSdn. BerhadGIATMARASdn. BerhadUM SpecialistCentre Sdn.BerhadFAMACorporationSdn. BerhadBADANBERKANUNBankKerjasamaRakyatMalaysiaUniversitiTeknologi MaraLembagaKemajuanKelantanSelatanLembagaKemajuanKelantanSelatanLembagaPembangunanIndustriPembinaanMalaysiaMajlis AmanahRakyatUniversitiMalayaLembagaPemasaranPertanianPersekutuanTAHUNDITUBUHMODALDIBENARKAN(RM Juta)MODALBERBAYAR(RM Juta)AKTIVITI UTAMA1973 0.5 0.5 Perkhidmatan pengangkutanpelancongan domestik danantarabangsa.2000 0.1 0.1 Menyediakan perkhidmatan sewaanmesin fotostat dan percetakan.1979 1 0.7 Ejen pembangunan hartanah,perkhidmatan dan pengurusanladang KESEDAR.1981 17 16.9 Ejen pengurusan ladang sawit dangetah KESEDAR.1997 25 19 Syarikat pelaburan induk danperkhidmatan berkaitan industripembinaan.1986 0.25 * Membekal tenaga pengajar danlatihan teknikal kepada Pusat GiatMARA.1998 20 10 Perkhidmatan hospital.1994 50 6 Membekal dan mengedar produksegar dan produk proses.* Modal berbayar adalah RM2.00.2.2 Objektif pengauditan pengurusan syarikat subsidiari adalah untuk menentukansama ada pengurusan syarikat subsidiari telah dilaksanakan dengan teratur danmematuhi undang-undang serta peraturan yang berkaitan. Pengauditan inimerangkumi aspek pengurusan organisasi, jawatankuasa yang ditubuhkan, sistemdan prosedur, analisis kewangan, pengurusan kewangan dan satu aktiviti yangdijalankan oleh syarikat berkenaan. Selain itu, pelan atau strategi perniagaan danpengurusan risiko yang diwujudkan oleh syarikat menjadi aspek penting pengauditan.2.3 Strategi perniagaan yang komprehensif adalah penting bagi memastikansyarikat dapat terus bertahan dan mengekalkan keuntungan serta berdaya maju padamasa depan. Melalui strategi yang dibentuk, syarikat dapat mengenal pasti aktivitiyang patut dikekal, dikembang dan perlu dilakukan pada masa hadapan, di sampingmembuat pengubahsuaian terhadap objektif yang telah ditetapkan sekiranya perlu.2.4 Setiap perniagaan menghadapi risiko seperti risiko pasaran, kredit, kecairan,persaingan dan tukaran wang asing. Risiko berkaitan perlu diurus dengan mengenalpasti dan mengawalnya bagi meminimum atau mengelak kerugian kesan daripadarisiko tersebut. Pihak pengurusan bertanggungjawab menentukan risiko tersebutditangani secara teratur dan menyediakan polisi serta prosedur bagimenguruskannya.14


2.5 Pada keseluruhannya, pihak Audit mendapati struktur pengurusan syarikatyang melibatkan peranan lembaga pengarah, struktur organisasi, ketua eksekutif,perjawatan, kelayakan dan latihan adalah memuaskan. Bagaimanapun,penambahbaikan dari segi keanggotaan pihak swasta dan berpengalamanperniagaan dalam Lembaga Pengarah, kekerapan Lembaga Pengarah bermesyuarat,perancangan perjawatan dan latihan perlu diambil perhatian. Dari segi perancanganperniagaan, didapati tidak semua syarikat menyediakannya manakala bagi syarikatyang menyediakannya didapati ia tidak komprehensif. Begitu juga dengan pengurusanrisiko, tidak semua syarikat mengenal pasti risiko yang dihadapi dan jika ada, ia tidakmenyeluruh. Bagi memastikan syarikat terus berdaya saing, perancangan perniagaandan pengurusan risiko perlu diwujudkan serta diteliti dari semasa ke semasa.Jawatankuasa yang aktif dan memenuhi tujuan penubuhannya adalah penting bagimembantu Lembaga Pengarah mengawasi dan memantau perjalanan syarikat. Padakeseluruhannya, pihak Audit mendapati Jawatankuasa yang ditubuhkan telahmenjalankan fungsinya dengan memuaskan. Namun, kekerapan dan penyediaanminit mesyuarat, penubuhan Jawatankuasa Audit dan Unit Audit Dalam perlu diberiperhatian bagi meningkatkan keberkesanan Jawatankuasa.2.6 Sistem dan prosedur yang komprehensif dan jelas adalah penting bagimemastikan operasi dan pengurusan kewangan dapat dijalankan dengan cekap danteratur. Pada amnya, masih ada syarikat yang diaudit belum mewujudkan sistem danprosedur yang lengkap dan kemas kini. Begitu juga dari segi pengurusan kewanganperlu ditingkatkan terutamanya dari segi penyelenggaraan rekod dan kawalan kutipan,perbelanjaan serta pengurusan aset.2.7 Prestasi kewangan semua syarikat subsidiari yang diaudit adalah kurangmemuaskan kecuali Credit Guarantee Corporation Malaysia Berhad mempunyaikeuntungan terkumpul berjumlah RM395.49 juta dan Pempena Sdn. Berhadberjumlah RM22.37 juta. Pada keseluruhannya, prestasi syarikat pada tahun 2005adalah memuaskan berbanding tahun 2004. Hanya 3 syarikat mengalami kerugianpada tahun 2005 berbanding 4 pada tahun 2004. Selain itu, didapati semua syarikatsubsidiari yang diaudit tidak mengisytiharkan dividen kepada Badan BerkanunPersekutuan berkenaan semenjak ditubuhkan kecuali Malaysia Building SocietyBerhad dan Johan Ceramics Berhad. Credit Guarantee Corporation Malaysia Berhadpula tidak membayar dividen walaupun mempunyai keuntungan terkumpul sejumlahRM395.49 juta. Butiran lanjut prestasi kewangan syarikat yang diaudit adalah sepertidi jadual berikut:15


JADUAL 3PRESTASI KEWANGAN SYARIKAT SUBSIDIARI BADAN BERKANUN PERSEKUTUANNAMAPermodalan BSNBerhadKEUNTUNGAN/(KERUGIAN)2004(RM)KEUNTUNGAN/(KERUGIAN)2005(RM)KEUNTUNGAN/(KERUGIAN)TERKUMPUL2005(RM)DIVIDEN DIBAYARDARI TARIKHPENUBUHANSEHINGGA 31.12.2005(RM)565,152 695,981 9,317,407 TiadaPempena Sdn. Berhad 6,077,184 4,182,892 22,378,461 TiadaCredit GuaranteeCorporation MalaysiaBerhadMalaysia BuildingSociety BerhadMarditech CorporationSdn. BerhadSmallholdersDevelopmentCorporation Sdn.BerhadJohan CeramicsBerhadShahaz Travel & ToursSdn. BerhadUiTM DocumentServices Sdn. BerhadKESEDAR DagangSdn. BerhadKESEDAR PerkilanganSdn. BerhadCIDB Holdings Sdn.BerhadGIATMARA Sdn.BerhadUM Specialist CentreSdn. BerhadFAMA CorporationSdn. Berhad73,755,456 48,926,010 395,489,772 Tiada37,685,000 39,398,000 (792,656,000) 4,258,654(542,557) 471,926 (8,175,819) Tiada(778,258) (426,555) (4,064,487) Tiada1,334 (6,098) (34,274) 24,836,817933,920 281,769 5,990,634 Tiada288,733 355,126 1,360,660 Tiada323,913 392,417 511,784 Tiada455,540 200,012 2,856,709 Tiada62,100 115,418 1,570,899 Tiada(71,730) (37) 3,184 Tiada(185,562) 1,711,766 (1,513,631) Tiada130,000 180,000 (9,360,000) Tiada2.8 Pada keseluruhannya, pengurusan syarikat adalah memuaskan tetapikebanyakan syarikat tidak memperoleh keuntungan yang ketara. Daripada 9 syarikatyang mempunyai keuntungan terkumpul pada tahun 2005 didapati tiada satu punmenyumbang dividen kepada Badan Berkanun Persekutuan berkenaan meskipunsecara puratanya telah beroperasi melebihi 5 tahun. Sebaliknya, 2 syarikat yangmengalami kerugian terkumpul pada tahun 2005 telah menyumbang dividen kepadaBadan Berkanun Persekutuan berkaitan. Ini bermakna objektif penubuhan syarikatberkenaan tidak tercapai dan boleh menjejas kepentingan Kerajaan serta pencapaiandasar Negara. Sehubungan itu, semua syarikat terlibat perlu berusaha lebih gigihuntuk meningkatkan keuntungan dengan memberi penumpuan terhadap pencapaianobjektif penubuhan. Begitu juga bagi syarikat yang telah memperoleh keuntunganmelebihi 5 tahun perlu menyumbang dividen kepada Badan Berkanun Persekutuanberkenaan sebagai pulangan pelaburan. Kelemahan dalam perancangan perniagaandan prosedur pengurusan perlu diberi perhatian. Bagi sesetengah syarikat pula, halatujunya hendaklah dikaji semula supaya lebih jelas serta dapat dicapai. Selain itu,16


Badan Berkanun Persekutuan yang menjadi pemegang saham hendaklah sentiasamengawasi perjalanan syarikat subsidiarinya. Selaras dengan dasar kerajaan supayasemua syarikat subsidiari miliknya mewujudkan Petunjuk Prestasi Utama (KPI),Badan Berkanun Persekutuan berkaitan hendaklah memastikan syarikat subsidiarinyamenetapkan sasaran pendapatan, pulangan ekuiti dan penguasaan pasaran. Inisecara tidak langsung membantu Badan Berkanun Persekutuan memantau prestasikewangan syarikat subsidiarinya dengan lebih berkesan di samping syarikat subsidiarisendiri menjadi lebih mantap dan mempunyai asas untuk bersaing dengan syarikatsubsidiari lain.2.9 Laporan Pengauditan Pengurusan Syarikat Subsidiari yang lengkap telahdikemukakan kepada Menteri, Ketua Setiausaha Kementerian, Pengerusi dan KetuaEksekutif Badan Berkanun Persekutuan serta Ketua Eksekutif syarikat berkenaan.Laporan ringkas terhadap 15 syarikat berkenaan adalah seperti berikut:2.9.1 Permodalan BSN Berhad(Syarikat Subsidiari Bank Simpanan Nasional)2.9.1.1 Permodalan BSN Berhad (PBSNB) telah ditubuhkan di bawah AktaSyarikat 1965 pada 28 Oktober 1994 dan merupakan syarikat pengurusan danaamanah yang diluluskan oleh Kementerian Kewangan untuk mengurus danmentadbir skim Amanah Saham Bank Simpanan Nasional. Sehingga bulanDisember 2005, modal saham dibenarkan PBSNB berjumlah RM40 juta danmodal berbayar berjumlah RM2 juta. Bank Simpanan Nasional (BSN) memiliki100% pegangan saham di PBSNB. Objektif penubuhan PBSNB adalah untukmenggalakkan tabiat menabung dan menambah kekayaan pelabur sahamamanah. Pada bulan Jun 2006 sebanyak 427.5 juta unit amanah saham telahdijual kepada orang ramai.2.9.1.2 Pada keseluruhannya, pengurusan PBSNB adalah memuaskan darisegi struktur dan fungsinya yang jelas serta sumber manusia yangberkelayakan dan berpengalaman membolehkan PBSNB mencapai objektifnya.Bagaimanapun, PBSNB tidak menyediakan pelan peralihan tugas danpenurunan kuasa secara bertulis. Di samping itu, kekosongan jawatan Pengurusdi Bahagian Pelaburan dan Penyelidikan perlu diisi segera dengan individu yangberkelayakan dan berpengetahuan. Begitu juga semua pegawai perlu diberilatihan yang bersesuaian secara berterusan supaya tahap kemahiran danpengetahuan dapat ditingkatkan untuk menambah baik kerja mereka.2.9.1.3 PBSNB telah mengenal pasti risiko yang berkaitan dan mempunyaipelan tindakan bagi mengurang atau menggelakkan risiko tersebut daripadaberlaku. Bagaimanapun, pihak PBSNB tidak menyediakan pelan strategiperniagaan yang menyeluruh selaras dengan Pekeliling PerbendaharaanBilangan 12 Tahun 1993 dan diluluskan oleh Lembaga Pengarah PBSNB.17


Dengan ketiadaan pelan strategi perniagaan hala tuju PBSNB menjadi tidakfokus dan boleh menyukarkan pencapaian objektif penubuhannya.2.9.1.4 Jawatankuasa yang disemak telah melaksanakan fungsinya denganmemuaskan. Unit Audit Dalam BSN yang berperanan sebagai Audit DalamPBSNB telah menjalankan tanggungjawab dengan baik. Bagaimanapun, PBSNBhendaklah mengambil tindakan sewajarnya untuk memastikan keanggotaanJawatankuasa Audit dipatuhi seperti yang diperuntukkan dalam PekelilingPerbendaharaan Bilangan 9 Tahun 1993. Selain itu, sistem dan prosedur yangdiwujudkan adalah memuaskan bagi membolehkan PBSNB beroperasi denganbaik.2.9.1.5 Prestasi kewangan PBSNB pada tahun 2005 adalah berada di tahapyang memuaskan. Ini dapat dilihat daripada nisbah kecairan yang mana nisbahsemasa adalah sebanyak 10.59 kali. Kedudukan aset PBSNB adalah stabildengan nilai aset semasa berjumlah RM12.23 juta membolehkannyamenampung liabiliti semasa berjumlah RM1.16 juta. Bagaimanapun, keuntungansebelum cukai yang dicatat pada tahun 2005 adalah tidak memberangsangkandan usaha perlu diteruskan untuk meningkatkan nilai amanah saham yangdiurusnya serta mengurangkan perbelanjaan supaya PBSNB berupaya menjanakeuntungan yang tinggi pada setiap tahun. Dari segi pengurusan kewanganseperti kawalan bajet, terimaan, perbelanjaan dan pengurusan aset PBSNBtelah dilaksanakan dengan memuaskan.2.9.1.6 Pada keseluruhannya, objektif penubuhan PBSNB tidak tercapai iaituuntuk menggalakkan tabiat menabung dan menambah kekayaan pelabur sahamamanah. Ini berikutan pelaburan yang dibuat dalam Bursa Malaysia telahmenunjukkan prestasi yang kurang memuaskan. Sehubungan itu, harga amanahsahamnya telah jatuh daripada RM1.00 seunit menjadi 35 sen seunit pada 30Jun 2006. Amanah saham ini juga tidak membayar dividen kepada pemegangsaham bagi tahun 2005. Tindakan yang proaktif hendaklah diambil dengansegera untuk menangani kelemahan yang dibangkitkan. PBSNB perlumenyediakan Pelan Strategi Perniagaan yang komprehensif, menetapkanpetunjuk prestasi utama dan meningkatkan pulangan pelaburan.2.9.2 Pempena Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Lembaga Penggalakan Pelancongan Malaysia)2.9.2.1 Pempena Sdn. Berhad (Pempena) telah ditubuhkan pada 21 Januari1976. Modal saham dibenarkan berjumlah RM70 juta dan modal berbayarberjumlah RM41.93 juta. Lembaga Penggalakan Pelancongan Malaysia (LPPM)memiliki 100% pegangan saham Pempena. Pempena terlibat dengan aktivitipegangan pelaburan dan aktiviti perniagaan lain terutamanya yang berkaitandengan pelancongan. Sehingga akhir tahun 2005, Pempena mempunyai 318


syarikat subsidiari yang ditubuhkan untuk menjalankan aktiviti yang berkaitandengan pelancongan. Selain itu, Pempena mula menceburi perniagaan restoranmelalui syarikat bersekutunya iaitu Bistro & Theatre Restaurant Sdn. Berhad.Jumlah pegangan saham dalam syarikat tersebut adalah sebanyak 40% dengannilai pegangan berjumlah RM3.78 juta. Pada tahun 2005, sebuah restorandibuka di London bagi menjual dan mempromosikan makanan Malaysia.2.9.2.2 Pada keseluruhannya, struktur pengurusan Pempena adalahmemuaskan. Lembaga Pengarah telah berfungsi dengan baik dan bermesyuaratmengikut jadual. Bagaimanapun, bagi membantu Pempena mengembangkanperniagaannya dengan percambahan idea baru maka adalah perlu tambahanahli Lembaga Pengarah yang berpengalaman di bidang perniagaan yang ingindiceburi seperti yang dirangka dalam pelan perniagaannya. Antara bidangtersebut ialah restoran, golf, penyiaran dan sektor lain yang berkaitan denganpelancongan. Selain itu, pihak Audit mendapati Pempena tidak mempunyaipelan peralihan tugas secara bertulis bagi membantu pihak pengurusanmembuat keputusan yang lebih teratur sekiranya timbul keperluan pengisianjawatan akibat persaraan dan peletakan jawatan. Sehubungan itu, Pempenadisyorkan menerima pakai Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 3 Tahun 2006mengenai Panduan Mewujudkan Search Committee Dan Proses PelaksanaanPelan Penggantian. Bagi meningkatkan produktiviti, tahap kecekapan dankemahiran pegawai melaksanakan kerja harian, Pempena perlu menyediakanrancangan latihan. Pempena juga boleh memohon untuk menyenaraikanpegawainya menghadiri kursus, bengkel dan seminar anjuran LPPM.2.9.2.3 Pempena ada mewujudkan pelan perniagaan bagi tempoh 5 tahunbermula pada tahun 2005 hingga 2009. Bagaimanapun, pelan perniagaan yangdisediakan boleh diperkemas lagi dengan membuat analisis SWOT bagimengenal pasti kekuatan, kelemahan, ancaman dan peluang perniagaan yangboleh diterokai dengan lebih menyeluruh dan terperinci. Pempena juga perlumengenal pasti risiko yang berkaitan dengan keseluruhan perniagaan sepertirisiko persaingan, kekangan pasaran dan risiko operasi. Ini bagi memastikanPempena lebih bersedia dan mempunyai satu pelan tindakan bagi mengurangatau mengelakkan risiko tersebut daripada berlaku.2.9.2.4 Bagi membantu pihak pengurusan, sebanyak 6 jawatankuasa telahditubuhkan dan pihak Audit mendapati 3 jawatankuasa yang disemak telahmelaksanakan fungsinya dengan baik. Pempena tidak mewujudkan Unit AuditDalam. Pengauditan terhadap Pempena dijalankan oleh Unit Pengurusan LPPM.Pempena mempunyai sistem dan prosedur yang asas bagi membolehkanPempena beroperasi. Bagaimanapun, Pempena perlu menyemak danmengemas kini prosedur sedia ada bagi memastikan sistem dan prosedur yangdiguna pakai sentiasa lengkap dan relevan.19


2.9.2.5 Kedudukan aset Pempena adalah stabil dengan nilai aset semasaberjumlah RM36.58 juta membolehkannya menampung liabiliti semasaberjumlah RM6.57 juta. Nisbah semasa Pempena pada tahun 2005 adalah 5.6kali berbanding 7.1 kali pada tahun 2004. Nisbah ini menurun sebanyak 1.5 kalidan menunjukkan keupayaan Pempena menampung liabiliti semasanyamenurun. Pihak Audit mendapati Pempena tidak mengalami pertumbuhan darisegi hasil dan keuntungan pada tahun 2005. Pertumbuhan terhadap keuntunganjuga menurun iaitu sebanyak 45.3% pada tahun 2005 berbanding tahun 2004dan 2003. Keuntungan selepas cukai yang dicatat pada tahun 2005 berjumlahRM4.18 juta adalah sederhana dan usaha perlu diteruskan supaya Pempenaberupaya menjana keuntungan setiap tahun.2.9.2.6 Pengurusan kewangan Pempena adalah memuaskan dari segikawalan bajet, hasil, perbelanjaan, pengurusan aset dan pelaburan. Bagimenambah baik pengurusan kewangan, Pempena perlu membentangkan bajettahun 2006 dan diluluskan Lembaga Pengarah pada akhir tahun 2005 supayarancangan yang dirangka dapat dilaksanakan segera pada tahun berkenaan.Selain itu, Pempena perlu menyelenggara buku tunai, daftar bil dan daftarpembayaran. Pengagihan tugas terutama dalam proses terimaan hasil danperekodan perlu dibuat bagi mengelakkan penyelewengan. Aset sepertikenderaan guna sama hendaklah diberi tanda pengenalan manakala kospenyenggaraan dan pembaikan aset termasuk butiran penggunaan perludirekod dengan lengkap serta kemas kini.2.9.2.7 Pada keseluruhannya, Pempena telah melaksanakan pengurusannyadengan memuaskan. Namun, Pempena perlu berusaha untuk meningkatkanpendapatan dan tidak bergantung pada badan induk untuk melaksanakan aktivitiserta memberi pulangan kepada pemegang saham.2.9.3 Credit Guarantee Corporation Malaysia Berhad(Syarikat Subsidiari Bank Negara Malaysia)2.9.3.1 Credit Guarantee Corporation Malaysia Berhad (CGC) ditubuhkanpada 5 Julai 1972 sebagai institusi penjamin yang menyediakan kemudahanjaminan kepada peminjam untuk mendapatkan pinjaman daripada institusikewangan termasuk bank-bank Islam dan institusi pembiayaan pembangunan.Matlamat penubuhan CGC ialah untuk membantu perusahaan kecil dansederhana (PKS) yang tiada cagaran atau kekurangan cagaran serta tiada rekodprestasi mendapatkan kemudahan kredit dari institusi kewangan. Modal sahamdibenar adalah berjumlah RM3 bilion dan modal berbayar berjumlah RM1.64bilion.2.9.3.2 Pada keseluruhannya, pengurusan CGC adalah memuaskan darisegi peranan Lembaga Pengarah, struktur organisasi dan penurunan kuasa20


yang teratur. Bagaimanapun, CGC perlu memantapkan lagi operasinya melaluipengurusan sumber manusia yang berpengalaman dan mencukupi bagimemastikan perancangan yang diatur dapat dilaksanakan dan mencapai objektifsyarikat.2.9.3.3 CGC telah mengambil langkah yang wajar untuk mengawal danmengurus risiko melalui penubuhan Jawatankuasa Pengurusan Risiko,pemantauan oleh Lembaga Pengarah dan pemeriksaan berterusan olehjuruaudit luar serta Bank Negara Malaysia (BNM). Bagaimanapun, CGC perlumenyemak dan mengkaji kesesuaian kaedah pengawalan serta pengurusanrisiko tersebut dari semasa ke semasa bagi memastikan kawalan risiko terutamayang berkaitan dengan risiko kredit dan kualiti kredit dapat ditingkatkan. Strategipemasaran CGC pula telah berjaya meningkatkan penyertaan PKS dalam skimyang ditawarkan. Namun, peningkatan ini perlu diimbangi dengan tindakanpemantauan terhadap perkongsian risiko dan jaminan kualiti kredit keranapeningkatan pengeluaran jaminan mempunyai hubungan dengan peningkatanNon Performing Loan.2.9.3.4 Jawatankuasa yang ditubuhkan di CGC telah menjalankan tugasdengan memuaskan. Namun, selaras dengan perkembangan pesat teknologimaklumat, CGC perlu menubuhkan pasukan Audit Dalam yang mahir danberpengalaman dalam bidang pengauditan IT untuk melaksanakan pengauditanberkomputer. CGC juga perlu mengekalkan pegawai Audit yang berpengalamanbagi memastikan wujud kesinambungan pengauditan yang berkualiti terhadapkawalan dalaman. Sistem dan prosedur pula didapati mencukupi dan meliputisemua aktiviti yang dijalankan.2.9.3.5 Prestasi kewangan CGC adalah memuaskan bagi tahun 2003 hingga2005. Pada tahun 2003, CGC berjaya mencatat keuntungan bersih sejumlahRM15.83 juta dan meningkat menjadi RM73.76 juta pada tahun 2004.Peningkatan sejumlah RM57.93 juta atau 3.7 kali ganda ini adalah disebabkanoleh peningkatan pendapatan sejumlah RM6.14 juta, penjimatan perbelanjaansejumlah RM44.46 juta dan peningkatan perbezaan faedah yang diperolehsejumlah RM7.33 juta. Bagaimanapun, untung bersih CGC menurun sebanyak33.7% pada tahun 2005 menjadi RM48.93 juta disebabkan penurunanpendapatan sejumlah RM7.23 juta dan peningkatan kos sejumlah RM27.37 juta.Kedudukan nisbah kecairan CGC adalah baik iaitu melebihi 2.7 kali bagi tahun2003 hingga 2005. Sehubungan itu, CGC hendaklah mengurangkan tahappenggantungan terhadap sumber pembiayaan Kerajaan malahan perlu memberipulangan dalam bentuk dividen kepada BNM dan pemegang saham lain.2.9.3.6 Pengurusan kewangan di CGC adalah memuaskan dari segi kawalanbajet, penggunaan aset dan inventori. Bagaimanapun, bagi meningkatkankeberkesanan kawalan resit, perbelanjaan dan penyediaan penyata21


penyesuaian bank perlu diberi perhatian sewajarnya. Di samping itu, laporanprestasi dan analisis kewangan CGC perlu dibentang di Lembaga PengarahBNM sebagaimana kehendak Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 12 Tahun1993.2.9.4 Malaysia Building Society Berhad(Syarikat Subsidiari Kumpulan Wang Simpanan Pekerja)2.9.4.1 Malaysia Building Society Berhad (MBSB) telah diperbadankan dibawah Akta Syarikat 1965 dan disenaraikan di Bursa Malaysia pada tahun 1972.Modal yang diterbitkan dan berbayar MBSB terdiri daripada RM337.86 jutasaham biasa dan RM165 juta saham keutamaan boleh tukar dan boleh tebus.Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) memegang 63.02% dari RM337.86juta saham biasa MBSB.2.9.4.2 Aktiviti utama MBSB adalah memberi pinjaman dengan jaminanhartanah milik bebas dan pajak serta pembiayaan lain. MBSB mempunyai 18syarikat subsidiari terdiri daripada 8 yang masih aktif dan 8 dorman manakala 2telah menamatkan aktivitinya. Aktiviti utama syarikat subsidiari MBSB adalahpembangunan hartanah, pengurusan projek, penyewaan dan pelaburan.2.9.4.3 Pada keseluruhannya, pengurusan organisasi MBSB adalah baik darisegi peranan Lembaga Pengarah, struktur pengurusan yang jelas, sumbermanusia yang berkelayakan dan berpengalaman. Penurunan kuasa dan senaraitugas disediakan dengan lengkap manakala semua pegawai diberi latihan yangmencukupi untuk meningkatkan pengetahuan.2.9.4.4 MBSB mempunyai pelan pengurusan risiko yang baik.Bagaimanapun, MBSB tidak menyediakan pelan perniagaan seperti yangditetapkan dalam Manual Perancangan Strategik MBSB. Strategi pemasaranjuga tidak disediakan untuk dijadikan panduan kepada cawangan menjalankanaktiviti pemasaran dan promosi.2.9.4.5 Prestasi kewangan MBSB telah menunjukkan peningkatan yangmemberangsangkan pada tahun 2004 dan 2005 setelah mengalami kerugiandari tahun 1998 hingga 2003. Pada tahun 2005 lebihan pendapatan adalahberjumlah RM38.79 juta berbanding RM31.75 juta pada tahun 2004.Bagaimanapun, nisbah semasa bagi tahun 2004 dan 2005 masih lemah iaitu0.20 dan 0.27 kali masing-masing. Keadaan ini akan menjejaskan keupayaanMBSB menjelaskan liabiliti semasanya melalui aset semasa yang ada. Selainitu, MBSB perlu mengambil tindakan sewajarnya terhadap 8 syarikat subsidiariyang dorman dan 2 syarikat yang telah berhenti operasi. Analisis terhadapprestasi syarikat subsidiari MBSB menunjukkan hanya 4 daripada 18 syarikatsubsidiari memperoleh keuntungan.22


2.9.4.6 Dari aspek pengurusan kewangan, MBSB tidak mempunyai unit khasuntuk memantau dan mengawal bajet yang diperuntukkan kepada jabatan dancawangan. Kawalan penerimaan terutama pengendalian deposit daripadapelanggan perlu ditingkatkan. Di samping itu, kawalan perbelanjaan kurangmemuaskan kerana masih terdapat bil yang lewat dikemukakan kepada JabatanKewangan. Begitu juga daftar aset dan inventori perlu diselenggara denganlengkap dan kemas kini.2.9.5 Marditech Corporation Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Institut Penyelidikan Dan Kemajuan PertanianMalaysia)2.9.5.1 Syarikat Marditech Corporation Sdn. Berhad (Marditech) telahditubuhkan pada 25 Mei 1992 sebagai sebuah syarikat yang dimiliki sepenuhnyaoleh Institut Penyelidikan Dan Kemajuan Pertanian Malaysia (MARDI) denganmodal saham dibenarkan berjumlah RM50 juta dan modal saham berbayarsejumlah RM12 juta. Aktiviti utama Marditech adalah mengkomersialkanteknologi MARDI. Marditech berusaha menjadi sebuah firma perkhidmatanprofesional bagi mencapai objektif penubuhan dan memastikan pulangan yangsewajarnya.2.9.5.2 Pada keseluruhannya, pengurusan organisasi Marditech perluditingkatkan dan mengkaji semula struktur pengurusan, menyediakan pelanperalihan tugas, keperluan perjawatan, penurunan kuasa dan pembahagiantugas kepada pegawainya serta memberi latihan kepada kumpulan sokongan.2.9.5.3 Marditech tidak menubuhkan sebarang jawatankuasa dalammembantu dan mengawal pengurusannya. Bagaimanapun, Jawatankuasa Auditperlu ditubuhkan sebagai mekanisme pemantauan aktiviti Marditech sertasyarikat subsidiari. Di samping itu, Unit Audit Dalam MARDI disyorkanmenjalankan pengauditan terhadap aktiviti Marditech memandangkan ketiadaanUnit Audit Dalam di Marditech.2.9.5.4 Marditech telah menyediakan pelan induk antaranya pembangunankorporat dan perniagaannya pada tahun 2005. Bagaimanapun, pelan tersebutmasih belum dilaksanakan sepenuhnya disebabkan MARDI masih dalam prosesmemperinci dan menambah baik pelan tersebut.2.9.5.5 Sistem dan prosedur yang komprehensif dan jelas adalah pentingbagi memastikan pengurusan dapat dijalankan dengan teratur. Marditech tidakmempunyai prosedur operasi sebagai dokumen rujukan. Peraturan kewangandan pengurusan sumber manusia tidak dikemas kini. Pindaan dan tambahanpada peraturan tersebut hanya dilakukan melalui memo kepada kakitangan.Setiap pindaan dan tambahan perlu dijilid agar lebih teratur dan memudahkanrujukan.23


2.9.5.6 Prestasi kewangan Marditech telah meningkat pada tahun 2005dengan keuntungan selepas cukai berjumlah RM0.47 juta daripada kerugiansejumlah RM0.54 juta pada tahun 2004. Kedudukan kewangan syarikat jugaadalah memuaskan dengan aset berjumlah RM7.60 juta mampu menanggungliabiliti berjumlah RM3.70 juta. Di samping itu, nisbah semasa Marditech padatahun 2005 adalah 2.03 kali menurun daripada 2.70 kali pada tahun 2004.Bagaimanapun, sepanjang penubuhan Marditech, tiada sebarang dividen dibayar kepada MARDI.2.9.5.7 Pengurusan kewangan Marditech perlu ditingkatkan. Aspek kawalanbajet, surat penurunan kuasa berkaitan urusan kewangan dan penyelenggaraanrekod seperti daftar bil perlu diberi perhatian sewajarnya. Selain itu, rekod asetdan buku log perlu diselenggara dengan lengkap dan kemas kini, aset diberitanda pengenalan dan diperiksa secara berkala serta penggunaan kenderaandikawal dengan teratur.2.9.6 Smallholders Development Corporation Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Pihak Berkuasa Kemajuan Pekebun KecilPerusahaan Getah)2.9.6.1 Smallholders Development Corporation Sdn. Berhad (SHDC)ditubuhkan pada 22 April 1978 sebagai sebuah syarikat milikan penuh PihakBerkuasa Kemajuan Pekebun Kecil Perusahaan Getah (RISDA) dengan modalsaham dibenar dan dibayar sejumlah RM10 juta. SHDC bertanggungjawabmelaksana tugas pengurusan hartanah RISDA di seluruh negara meliputi tanahmilik RISDA, bangunan pejabat sama ada Ibu Pejabat, Negeri dan Daerah disamping menjalankan aktiviti penyenggaraan. Selain itu, syarikat juga terlibatdengan aktiviti perdagangan am yang meliputi 24 bidang pembekalan dan jugamenawarkan perkhidmatan kawalan keselamatan kepada RISDA, syarikatsubsidiari RISDA dan Pusat Latihan RISDA.2.9.6.2 Pengurusan SHDC adalah memuaskan dari segi struktur pengurusanyang jelas serta khusus menggambarkan bidang tugas bagi setiap bahagian.Begitu juga dengan penurunan kuasa dan sumber manusia yang berkelayakandan berpengalaman. Bagaimanapun, Lembaga Pengarah hanya bermesyuaratantara 2 hingga 4 kali pada tahun 2004 dan 2005 dan tidak mematuhi termamesyuarat yang telah ditetapkan. Selain itu, SHDC belum melantik pengerusitetap yang baru berikutan peletakan jawatan pengerusi tetap terdahulu padabulan April tahun 2003. SHDC perlu mempertimbangkan penyertaan golongankorporat menganggotai ahli Lembaga Pengarah supaya tumpuan dan usahayang konsisten boleh disumbangkan ke arah memajukan syarikat. SHDC jugaperlu menyediakan rancangan kursus tahunan dan memastikan semua pegawaidiberi peluang untuk meningkatkan ilmu pengetahuan agar seiring denganperkembangan semasa.24


2.9.6.3 SHDC telah menyediakan pelan perniagaan syarikat melaluiPerancangan 5 Tahun mengenai arah tuju yang lebih berdaya maju sertaberdaya saing. Bagi membantu Lembaga Pengarah, SHDC telah menubuhkan 5jawatankuasa. Keberkesanan semua jawatankuasa tersebut adalah kurangmemuaskan kerana jawatankuasa hanya bermesyuarat apabila perlu, tidaksebagaimana terma yang ditetapkan. Selain itu, Jawatankuasa Audit yangditubuhkan pada tahun 1994 tidak pernah bermesyuarat dan telah dibubarkanpada tahun 1996. SHDC mempunyai sistem dan prosedur tetapi perlu disemaksemula dan dikemas kini bagi memastikan ia lengkap dan relevan.2.9.6.4 Prestasi kewangan SHDC adalah kurang memuaskan. SHDCmengalami kerugian sebelum cukai berjumlah RM0.43 juta pada tahun 2005berbanding kerugian RM1.48 juta pada tahun 2004. Usaha perlu diteruskansupaya SHDC berupaya menjana keuntungan setiap tahun bagi mengurangkankerugian terkumpul berjumlah RM4.06 juta. Selain itu, nisbah kecairan padatahun 2005 adalah 0.71 kali berbanding dengan 1.08 kali pada tahun 2004.Keadaan ini menunjukkan keupayaan SHDC membiayai liabiliti semasanyaadalah lemah.2.9.6.5 Pengurusan kewangan SHDC dari segi kawalan terimaan, aset daninventori adalah tidak memuaskan. Semakan Audit mendapati tiada catatandibuat bagi pengeluaran 13 buku resit. Semua aset dan inventori syarikat hanyadisenaraikan tanpa maklumat lengkap. Daftar aset dan daftar inventori tidakdiselenggara dan tiada verifikasi stok dijalankan. Pihak SHDC perlu bertindakmenangani kelemahan yang dibangkitkan terutamanya terhadap penyenggaraanaset seperti tanda pengenalan, penggunaan buku log kenderaan dan mengawalkad inden minyak serta kad Touch & Go. Selain itu, pihak SHDC perlumeningkatkan kawalan kredit bagi mengutip hutang yang melebihi 90 harisebagaimana yang ditetapkan dalam dasar dan prosedur pengurusan kreditSHDC. Purata tempoh kutipan hutang bagi tahun 2004 adalah 293 harimanakala tahun 2005 sebanyak 372 hari.2.9.7 Johan Ceramics Berhad(Syarikat Subsidiari Lembaga Tabung Angkatan Tentera)2.9.7.1 Johan Ceramics Berhad (JCB) telah ditubuhkan pada 22 April 1976dengan nama asal HR Johnson (Malaysia) Sdn. Berhad yang mengilang danmenjual jubin dinding dan lantai seramik berlicau. JCB bertukar menjadi syarikatawam tersenarai dengan nama H&R Johnson Berhad pada tahun 1992.Berikutan penarikan diri rakan kongsi utama syarikat pada tahun 1998, syarikattelah bertukar nama kepada Johan Ceramics Berhad. Modal saham dibenarberjumlah RM100 juta dan modal saham berbayar berjumlah RM65 juta.Pecahan pemegang saham utama ialah Lembaga Tabung Angkatan Tentera(LTAT) memegang 59.92% mewakili 38.947 juta saham biasa bernilai RM1.0025


sesaham, Lembaga Tabung Haji memegang 11.92% dan Kumpulan WangSimpanan Pekerja memegang 3.72%.2.9.7.2 Pada keseluruhannya, pengurusan organisasi JCB adalahmemuaskan dari segi peranan Lembaga Pengarah, struktur organisasi danSetiausaha Syarikat. Bagaimanapun, JCB perlu mewujudkan struktur organisasiyang berupaya menambah baik pengurusan terutamanya dari segi pengagihantugas yang selaras dengan fungsinya. Selain itu, masalah pusing ganti pekerjayang kerap di Bahagian Pengeluaran perlu ditangani segera kerana ia bolehmenjejaskan operasi harian.2.9.7.3 JCB mempunyai pelan pengurusan tahunan yang lengkapmerangkumi sasaran yang hendak dicapai berserta strategi yang dirancang.Bagaimanapun, JCB tidak mempunyai strategi dan rancangan tahunan jangkapanjang yang menyeluruh dan terperinci bagi menentukan arah tuju JCB padamasa hadapan. Penyediaan strategi perniagaan jangka panjang adalah sukardibuat kerana ketidakpastian cadangan menaik taraf keupayaan kilang jubin.Cadangan menaik taraf keupayaan kilang memerlukan tambahan pelaburan daripemegang saham. Perkara ini telah beberapa kali dibincang semasa mesyuaratLembaga Pengarah seterusnya dikemukakan kepada pihak LTAT untukmembuat keputusan.2.9.7.4 Bagi membantu Lembaga Pengarah dan pihak pengurusan JCBberoperasi dengan dinamik, tersusun dan responsif, sebanyak 12 jawatankuasatelah ditubuhkan. Kesemua jawatankuasa yang ditubuhkan telah berfungsidengan baik selaras dengan objektif penubuhannya. JCB telah mengambilmaklum saranan Audit mengenai kekerapan mesyuarat perlu dipatuhi. Bagisistem dan prosedur yang diwujudkan, JCB menetapkan had kelayakan atauperaturan bagi kemudahan dan elaun yang boleh dituntut. JCB telah disaranmengkaji semula kemudahan yang disediakan untuk semua kakitangannya.Polisi dan prosedur kelayakan perlu dikemas kini dan didokumentasi denganteratur bagi memudahkan pelaksanaan tugas dan pemantauan terhadaptindakan pengurusan JCB.2.9.7.5 Antara tahun 2001 hingga 2005, LTAT hanya memperoleh pulangandividen sejumlah RM93,812 bagi tahun 2004 daripada pelaburan bernilaiRM54.03 juta. Ini disebabkan kedudukan kewangan JCB yang tidak kukuh dankemudiannya diberi status PN17 oleh Bursa Malaysia pada bulan Jun 2006.Panel Pelaburan LTAT telah bersetuju mengambil alih keseluruhan ekuiti JCBmelalui Tawaran Sukarela Pengambilalihan Tidak Bersyarat. LTAT akanmembeli keseluruhan baki 40.08% yang mewakili 26,053,000 saham JCBbernilai RM1.00 pada harga RM0.30 sesaham dengan kos RM7,815,900.Kelulusan daripada Suruhanjaya Sekuriti terhadap permohonan LTAT danKementerian Perdagangan Antarabangsa Dan Industri terhadap syarat-syarat26


Lesen Pengilang telah diperoleh pada 2 Februari 2007. Dokumen tawaranpengambilalihan telah dihantar kepada pemegang saham JCB. Sehingga bulanFebruari 2007, pegangan keseluruhan LTAT dalam JCB telah meningkatmenjadi 88.38% yang mewakili 57,446,800 unit saham. LTAT telah melanjutkantawaran pengambilalihan sehingga bulan Mac 2007.2.9.7.6 Pengurusan kewangan JCB telah dilaksanakan dengan memuaskandari segi kawalan bajet, hasil, perbelanjaan, perolehan, dan pengurusan aset.Bagaimanapun, pemeriksaan secara berkala terhadap aset dan pemasangantanda pengenalan aset perlu dilaksanakan sepenuhnya. Begitu juga kutipanhutang perniagaan dari syarikat berkaitan perlu diberi perhatian dan tempohkredit selama 60 hari dipatuhi bagi mengelakkan hutang lapuk.2.9.8 Shahaz Travel & Tours Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Bank Kerjasama Rakyat Malaysia Berhad)2.9.8.1 Shahaz Travel & Tours Sdn. Berhad (Shahaz) adalah syarikatsubsidiari Bank Kerjasama Rakyat Malaysia Berhad (Bank Rakyat) ditubuhkanpada 29 Mei 1973 dengan modal saham dibenar dan berbayar berjumlahRM500,000. Shahaz menyediakan perkhidmatan pengangkutan dan agensipelancongan merangkumi tempahan tiket dan penerbangan, perkhidmatanperjalanan korporat, perjalanan domestik dan antarabangsa, tempahan hotel,perkhidmatan pengangkutan pelancongan dan perkhidmatan umrah.2.9.8.2 Pengurusan Shahaz adalah memuaskan dari segi strukturpengurusan yang jelas dan menggambarkan bidang tugas bagi setiap bahagian.Lembaga Pengarah juga telah memainkan peranannya dengan berkesan.Namun, kekerapan mesyuarat Lembaga Pengarah perlu mengikut ketetapanyang dibuat. Pegawai Shahaz ada menghadiri latihan untuk meningkatkanpengetahuan dan kemahiran secara berterusan meskipun tiada perancanganlatihan dibuat. Selain itu, rekod latihan pegawai tidak diselenggara dengan baikdan senarai tugas tidak disediakan bagi perjawatan kerani dan pemandu.2.9.8.3 Shahaz mengenal pasti risiko perniagaan yang dihadapi. Antararisiko perniagaan yang dikenal pasti ialah risiko jualan dan pemasaran, risikopersaingan, risiko wabak penyakit dan peperangan, risiko perundangan, risikoperubahan harga bekalan dan jualan, risiko kos yang tidak dijangka dan risikopertukaran wang asing. Shahaz turut merangka pelan perniagaan yangkomprehensif berasaskan kajian yang teliti berkaitan jualan dan promosi,sumber manusia, teknologi maklumat, pembangunan produk, perniagaanpelancongan dan pemilikan hartanah percutian dalam dan luar negara. Selainitu, terdapat juga polisi lain seperti polisi keuntungan, kawalan kredit dan pelantindakan setiap bahagian bagi melaksanakan strategi perniagaan yang dikenalpasti.27


2.9.8.4 Shahaz tidak menubuhkan jawatankuasa dan Unit Audit Dalam.Sehubungan itu, operasi Shahaz dipantau oleh Ketua Perniagaan SyarikatSubsidiari dan Unit Audit Dalam Bank Rakyat. Sistem dan prosedur Shahazadalah menyeluruh meliputi semua fungsi bahagian seperti pentadbiran,kewangan, pemasaran dan kawalan dalaman. Bagaimanapun, Shahaz perlumeneliti dan mengemas kini sistem dan prosedur yang tidak lagi diguna pakaibagi menentukan konsistensi dalam menjalankan operasi hariannya.2.9.8.5 Kedudukan kewangan Shahaz adalah baik berdasarkan keuntunganyang dicatat setiap tahun. Secara purata, Shahaz mempunyai nisbahkeuntungan kasar sebanyak 26.2% untuk tahun 2003 hingga 2006.Bagaimanapun, nisbah ini didapati menurun bermula pada tahun 2004disebabkan peningkatan kos jualan yang lebih tinggi berbanding peningkatanjualan. Pada tahun 2005 keuntungan yang diperoleh adalah berjumlahRM281,769 berbanding tahun 2004 sejumlah RM933,920. Nisbah semasa bagitahun 2005 adalah 4.78 kali meningkat menjadi 5.24 kali pada tahun 2006.Selain itu, Shahaz didapati tidak membayar dividen kepada Bank Rakyatberikutan keputusan Bank Rakyat supaya Shahaz menggunakan keuntunganyang diperoleh bagi tujuan pengembangan perniagaan.2.9.8.6 Pengurusan kewangan Shahaz perlu ditingkatkan terutamanya bagikawalan kutipan, perbelanjaan dan pengurusan aset. Had kredit perlu dikemaskini dari semasa ke semasa dan kaedah susulan kredit dipantau bagi mengelakhutang lapuk. Aset perlu direkod, diperiksa dan dikawal penggunaannya bagimemastikan tiada salah guna atau kehilangan berlaku.2.9.9 UiTM Document Services Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Universiti Teknologi Mara)2.9.9.1 UiTM Document Services Sdn. Berhad (UDS) adalah sebuah syarikatsubsidiari milik penuh Universiti Teknologi Mara (UiTM). Syarikat inidiperbadankan di bawah Akta Syarikat 1965 pada 31 Mac 2000 dengan modaldibenar dan berbayar berjumlah RM100,000. Nilai saham adalah RM1.00sesaham pada nilai tara. Aktiviti utama UDS adalah menjalankan perkhidmatanmenyediakan mesin fotostat, mesin percetakan dan penyenggaraan sertapembaikan mesin-mesin yang dibekalkan, mengeluar, memasang atau menjadiprinsipal/ejen menjual beli mesin pencetak atau peralatan lain yang sesuaidengan bidang perniagaannya. Di samping itu, UDS menyediakan perkhidmatanpenyenggaraan dan pembaikan serta sebagai perunding dan pembekal mesintaip, mesin pendua, mesin pengira, pita perakam, dictaphone dan peralatan lain.2.9.9.2 Pada keseluruhannya, struktur organisasi UDS adalah memuaskan.Pembahagian unit dan susunan tugas dibuat mengikut fungsi dan aktiviti selarasdengan objektif yang hendak dicapai. Bagaimanapun, pelan peralihan tugas28


masih belum disediakan. Sehingga kini, jawatan Pengurus Besar yang kosongsejak tahun 2003 masih belum diisi.2.9.9.3 UDS ada menyediakan Pelan Pemasaran Tahunan bagi tahun 2004hingga 2006 yang menggariskan arah pergerakan jualan dan pemasaran. Disamping itu, UDS mempunyai polisi keuntungan yang telah ditetapkan dalamperjanjian antara UDS dengan UiTM. Bagaimanapun, UDS tidak mewujudkanpolisi kawalan kredit meskipun syarikat terdedah kepada risiko kreditperdagangan. Sehingga bulan November 2006 jumlah hutang tertunggak adalahRM408,929. UDS juga masih belum mewujudkan Jawatankuasa Auditsebagaimana ditetapkan supaya dapat menjaga kepentingan Kerajaan sebagaipemegang saham, menentukan sumber kewangan syarikat diurus dengan cekapdan membantu Lembaga Pengarah UiTM mengawasi dasar dan etikaperniagaan syarikat.2.9.9.4 Sistem dan prosedur yang diwujudkan oleh UDS adalah memuaskan.Bagaimanapun, ia perlu disemak dari semasa ke semasa supaya menjadirelevan untuk mencegah penyelewengan dan penyalahgunaan kuasa.2.9.9.5 Pada keseluruhannya, UDS telah berjaya memperoleh keuntungansejak penubuhannya. UDS mencatatkan keuntungan pada tahun 2005 sejumlahRM355,126 berbanding tahun 2004 sejumlah RM288,733. Nisbah kecairan bagitahun 2005 adalah 3.13 kali berbanding 4.08 kali pada tahun 2004 menunjukkankemampuan UDS membiayai liabiliti semasanya dengan baik. Bagaimanapun,didapati peratusan keuntungan untuk kerja percetakan bagi tahun 2003 hingga2005 telah menurun dengan ketara. Adalah disyorkan syarikat meningkatkanpromosi terhadap kemudahan percetakan digital yang menjadi kelebihan UDSbagi menjana lebih pendapatan.2.9.9.6 Pengurusan kewangan UDS adalah memuaskan dari segi kawalanbajet, perbelanjaan dan pengurusan aset. Bagaimanapun, kawalan terimaanperlu ditingkatkan dan bayaran bonus mendapat kelulusan sewajarnya daripadaLembaga Pengarah UiTM dan Menteri Pengajian Tinggi. Selain itu, skim gajikakitangan yang kurang jelas perlu dikaji semula dan dimasukkan dalamProsedur Operasi Standard UDS agar lebih teratur.2.9.10 Syarikat KESEDAR Dagang Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Lembaga Kemajuan Kelantan Selatan)2.9.10.1 KESEDAR Dagang Sdn. Berhad (KDSB) atau nama asalnyaKESEDAR Sawmill Sdn. Berhad ditubuhkan pada 23 Julai 1979 dan aktivitiutama pada masa tersebut adalah menjalankan aktiviti pembalakan,penebangan, pengilangan, pengeluaran, pemasaran serta penjualan kayu balak.Pada 11 Oktober 1992, nama KESEDAR Sawmill Sdn. Berhad telah ditukarkepada KESEDAR Dagang Sdn. Berhad dengan memberi tumpuan terhadap29


sektor perkhidmatan, pengurusan harta dan ejen pengurusan ladang. MesyuaratAgung Luar Biasa pada 20 Januari 2006 telah bersetuju agar objektif utamasyarikat dalam Memorandum dan Artikel Penubuhan Syarikat ditambah kepadapemaju perumahan. KDSB beroperasi dengan modal dibenarkan berjumlah RM1juta dan modal berbayar berjumlah RM700,002. Syarikat ini dimiliki sepenuhnyaoleh Lembaga Kemajuan Kelantan Selatan (KESEDAR).2.9.10.2 Pada keseluruhannya, pengurusan organisasi KDSB adalahmemuaskan. KDSB telah mewujudkan struktur organisasi yang jelas danmenggambarkan bidang tugas khusus bagi setiap bahagian. Bagaimanapun,pihak Audit telah mengesyorkan supaya KDSB mengkaji semula kedudukanperjawatan terutamanya kakitangan di peringkat Kumpulan Perkeranian danOperasi, pelan peralihan tugas, penurunan kuasa, kod etika kerja danpembangunan sumber manusia bagi meningkatkan prestasi syarikat.2.9.10.3 KDSB didapati tidak menyediakan strategi dan rancangan korporatyang menyeluruh, terperinci dan memenuhi keperluan jangka panjang syarikat.Perancangan strategik yang disediakan perlu mengenal pasti misi, objektif danstrategi serta menyediakan analisis kekuatan, kelemahan, peluang danancaman (SWOT). Ia juga hendaklah memberi tumpuan kepada peningkatankeuntungan di samping pengurangan kos operasi. Pihak pengurusan KDSBmemaklumkan telah menyediakan Pelan Perniagaan bagi tempoh 5 tahun mulaitahun 2008 hingga 2012.2.9.10.4 Memandangkan saiz syarikat yang kecil, KDSB tidak mempunyaiUnit Audit Dalam. Bagaimanapun, Unit Audit Dalam KESEDAR berperananmenjalankan pengauditan terhadap KDSB. Bagi tahun 2006 Unit Audit DalamKESEDAR hanya menjalankan pengauditan terhadap KDSB berkaitan kerjakerjamenoreh getah dan penyenggaraan ladang getah di kawasan tambahanladang Rancangan Pemulihan Tanah KESEDAR. Pihak Audit berpendapat UnitAudit Dalam KESEDAR perlu merancang program pengauditan tahunan yangrapi memandangkan Unit Audit Dalam KESEDAR juga perlu menjalankanpengauditan terhadap syarikat subsidiari yang lain. Pada pandangan Audit,KDSB perlu mengkaji semula peranan jawatankuasa yang diwujudkan.Minit mesyuarat jawatankuasa tidak dikemukakan untuk semakan Audit. Inimenyukarkan pihak Audit menentukan keberkesanan jawatankuasa yangditubuhkan.2.9.10.5 Pada amnya, sistem dan prosedur KDSB adalah memuaskan.Bagaimanapun, Prosedur Operasi Standard (SOP) bagi melaksanakan aktivitipengurusan ladang dan pembangunan hartanah serta pengurusan harta belummendapat kelulusan Lembaga Pengarah manakala SOP untuk unit kewangandan pentadbiran masih belum disediakan.30


2.9.10.6 Prestasi kewangan KDSB pada tahun 2005 adalah memuaskan.KDSB mencatat keuntungan bersih berjumlah RM392,417 pada tahun2005 berbanding RM323,913 pada tahun 2004. Nisbah kecairan syarikatmenunjukkan sedikit peningkatan berdasarkan nisbah semasa pada tahun 2004sebanyak 1.03 kali meningkat menjadi 1.17 kali pada tahun 2005. Usaha perluditingkatkan untuk menjana keuntungan bagi membolehkan pulangan kepadapemegang saham dibuat.2.9.10.7 Pengurusan kewangan KDSB adalah kurang memuaskan. Kawalandalaman perlu ditingkatkan terhadap penyelenggaraan rekod pentadbiran dankewangan, penyenggaraan aset serta pematuhan Arahan Kewangan danPerakaunan Lembaga Kemajuan Wilayah Tahun 2006 yang dikeluarkan olehKementerian Kemajuan Luar Bandar Dan Wilayah.2.9.11 KESEDAR Perkilangan Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Lembaga Kemajuan Kelantan Selatan)2.9.11.1 Nama asal KESEDAR Perkilangan Sdn. Berhad (KPSB) adalahKESEDAR Galian Sdn. Berhad yang ditubuhkan pada 6 April 1981 bagimenjalankan aktiviti pengeluaran, penjualan, import dan eksport batu bata,simen, barangan seramik, jubin dan sebagainya. Pada bulan April 1989, namasyarikat KESEDAR Galian Sdn. Berhad telah ditukar kepada KESEDARPerkilangan Sdn. Berhad selaras dengan penukaran aktiviti syarikat iaitu bagimengurus pengeluaran hasil sawit ladang KESEDAR. KPSB beroperasi denganmodal dibenarkan berjumlah RM17 juta dan modal berbayar RM16.94 jutabernilai RM1.00 setiap satu. Syarikat ini dimiliki sepenuhnya oleh LembagaKemajuan Kelantan Selatan (KESEDAR).2.9.11.2 Pada keseluruhannya, pengurusan organisasi KPSB adalah kurangmemuaskan. Ahli Lembaga Pengarah tidak mempunyai latar belakang danpengalaman dalam bidang perniagaan. Mesyuarat Lembaga Pengarahdijalankan mengikut ketetapan dan keperluan tetapi terdapat perkara yangdibincangkan terlalu lama menyebabkan ia menjadi tidak relevan denganperkembangan semasa. Struktur organisasi yang diwujudkan adalah jelas danmenyeluruh menunjukkan semua bahagian serta fungsi yang dijalankan.Pegawai yang dilantik untuk menerajui dan menjalankan operasi syarikatadalah berkelayakan dan berpengalaman dalam bidang masing-masing.Bagaimanapun, pelan peralihan tugas yang menerangkan bentuk pergerakantenaga kerja bagi penggantian sumber manusia tidak disediakan.2.9.11.3 Latihan bagi meningkatkan kecekapan dan pengetahuan kakitanganKPSB tidak mencukupi terutama dari aspek kewangan dan pengurusan.Kod etika kerja tidak diwujudkan tetapi dari segi kemudahan kepadakakitangan seperti cuti, elaun, perubatan dan sebagainya ada disediakan. KPSB31


memaklumkan bermula bulan Ogos hingga Disember 2006, latihan kakitangangiat dijalankan serta kod etika kerja telah diwujudkan pada bulan Januari 2007.2.9.11.4 KPSB tidak menyediakan strategi dan perancangan korporat bagikeseluruhan aktiviti perniagaannya. Bagaimanapun dari maklum balas yangditerima, strategi dan perancangan jangka panjang bagi tahun 2008 hingga 2012telah disediakan. KPSB tidak menubuhkan sebarang jawatankuasa yang bolehmelaksanakan kawalan pengurusan secara berkesan. Bagaimanapun, selepasdibangkitkan oleh pihak Audit, jawatankuasa yang terlibat dengan pengurusan,operasi, audit, aset dan perolehan telah ditubuhkan pada bulan September 2006bagi mengendalikan operasi syarikat. Berikutan saiz syarikat yang kecil, aktivitipengauditan dijalankan oleh Unit Audit Dalam KESEDAR. Bagaimanapun,aktiviti pengauditan terhadap operasi KPSB tidak mencukupi memandangkanunit terbabit juga mempunyai tanggungjawab mengaudit syarikat subsidiari yanglain.2.9.11.5 Pada amnya, sistem dan prosedur KPSB yang sedia ada belummerangkumi keseluruhan pengurusan organisasi termasuk pengurusankewangan. Berdasarkan maklum balas, Prosedur Pengurusan Kewangan danSkim Perkhidmatan, Prosedur Operasi Standard bagi ladang dan kilang sedangdikemas kini. Prosedur sedia ada juga akan dikemas kini dari semasa kesemasa. Perisian Software Accpac kurang sesuai bagi memenuhi kehendakkeperluan kewangan dan perlu dinaik taraf bagi menampung aktiviti KPSB yangsemakin berkembang. Rundingan dengan pihak KESEDAR sedang dijalankanbagi mengguna pakai perisian Sistem SAGA untuk fungsi perakaunan dankewangan.2.9.11.6 Pada tahun 2005, kedudukan kewangan KPSB adalah tidakmemuaskan. Walaupun terdapat peningkatan dalam keseluruhan pendapatansebanyak 10.1% iaitu RM80.51 juta tahun 2005 berbanding RM73.12 juta tahun2004 tetapi KPSB tidak mengawal kenaikan kos operasi sebanyak 10.5% iaituRM80.31 juta tahun 2005 daripada RM72.66 juta tahun 2004. Berdasarkanmaklum balas yang diterima, langkah pengurangan kos operasi telah diambilserta pemantapan sistem kerja dilaksanakan dalam tahun 2006. Sehubunganitu, keuntungan KPSB telah meningkat menjadi RM853,410 pada tahun 2006.Selain itu, nisbah semasa KPSB telah meningkat 4.75 kali pada tahun 2005berbanding 3.97 kali pada tahun 2004. Peningkatan ini menunjukkan keupayaanaset semasa KPSB membiayai liabiliti semasanya bertambah baik.2.9.11.7 Pada keseluruhannya, pengurusan kewangan KPSB adalah tidakmemuaskan. Kawalan dalaman terhadap kutipan, penyelenggaraan rekodkewangan dan penyenggaraan aset adalah tidak teratur. Kutipan lewatdibankkan, buku panjar wang runcit di peringkat ladang lewat dikemas kini sertarekupan panjar wang runcit juga lewat dipohon.32


2.9.12 CIDB Holdings Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Lembaga Pembangunan Industri PembinaanMalaysia)2.9.12.1 CIDB Holdings Sdn. Berhad (CIDBH) telah ditubuhkan pada 20Januari 1997 untuk menjalankan perniagaan sebagai syarikat pelaburan indukdan perkhidmatan berkaitan dengan industri pembinaan. Modal dibenarberjumlah RM25 juta dan modal berbayar sejumlah RM19.07 juta. Setakat bulanDisember 2005, CIDBH mempunyai 8 syarikat subsidiari dan 2 syarikatbersekutu dengan nilai pelaburan berjumlah RM15.87 juta.2.9.12.2 Pengurusan organisasi CIDBH adalah memuaskan. LembagaPengarah CIDBH dianggotai oleh 5 orang ahli dan kesemua ahli lembagapengarah ini mempunyai kelayakan dan pengalaman dalam bidang industripembinaan. Sepanjang tahun 2003 hingga 2005 lembaga pengarah telahbermesyuarat sebanyak 2 hingga 4 kali setahun. Struktur dan fungsinya adalahjelas serta mempunyai kakitangan yang berkelayakan dan berpengalaman bagimembolehkan CIDBH mencapai objektif yang ditetapkan. Selain itu, pihakCIDBH telah menyediakan satu pelan perniagaan atau pelan strategi yang agakmenyeluruh selaras dengan Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 12 Tahun 1993serta satu petunjuk utama syarikat yang baik. Pihak Audit mendapati pelan initidak dibentangkan di peringkat Lembaga Pengarah CIDB sebagaimanakehendak Pekeliling berkenaan. Bagaimanapun, CIDBH memaklumkanpembentangan dibuat melalui laporan syarikat subsidiari semasa mesyuaratlembaga pengarah.2.9.12.3 Jawatankuasa yang ditubuhkan oleh CIDBH berfungsi denganmemuaskan. Ini dapat dilihat melalui agenda yang dibincang dankesinambungan terhadap perkara yang diusulkan seterusnya tindakan yangdiambil. Bagaimanapun, 6 jawatankuasa yang disemak tidak mempunyai termadan rujukan bagi memastikan jawatankuasa berjalan dengan baik. Selain itu,Jawatankuasa Audit tidak ditubuhkan. Pengauditan CIDBH masih tertaklukkepada audit dalaman yang wujud di peringkat Lembaga Pembangunan IndustriPembinaan Malaysia.2.9.12.4 CIDBH mempunyai sistem dan prosedur yang memuaskan bagimembolehkannya beroperasi dengan baik dan teratur. Bagaimanapun, CIDBHperlu menyemak dan mengemas kini prosedur sedia ada dari semasa kesemasa bagi memastikan sistem dan prosedur yang diguna pakai sentiasalengkap dan kemas kini.2.9.12.5 Prestasi kewangan CIDBH pada tahun 2005 berada pada tahap yangmemuaskan. Nilai keseluruhan aset CIDBH berjumlah RM20.69 juta dengan nilaiaset semasa bersih setelah mengambil kira tanggungan semasa berjumlah33


RM2.09 juta. Bagaimanapun, CIDBH perlu mengawal dengan lebih rapi kosjualan, kos pentadbiran yang terdiri dari pemberian, penajaan dan sumbanganserta kos lawatan keluar negara yang semakin meningkat. Perbelanjaan syarikatperlu diperkemas dan dikawal bagi mengelakkan pembaziran. Pada amnya,pengurusan kewangan yang diamalkan oleh CIDBH dari segi penyelenggaraanrekod dan kawalan dalaman adalah memuaskan. Bagaimanapun, CIDBH perlumeningkatkan kawalan kredit dengan memastikan tempoh kredit 30 hari dipatuhisepenuhnya. Sehingga bulan Februari 2006, baki penghutang tertunggak adalahberjumlah RM740,445.2.9.13 GIATMARA Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Majlis Amanah Rakyat )2.9.13.1 GIATMARA Sdn. Berhad (GIATMARA) ditubuhkan pada 11 Ogos1986 dengan modal dibenar berjumlah RM25,000. Modal berbayar GIATMARAadalah berjumlah RM2.00 dengan RM1.00 dipegang oleh Majlis Amanah Rakyat(MARA) dan RM1.00 oleh seorang proksi bagi pihak MARA. Aktiviti utamaGIATMARA adalah untuk membekal tenaga pengajar dan latihan teknikalkepada Pusat Giat MARA yang merupakan salah satu aktiviti MARA di bawahprogram latihan dan pusat kemahiran di seluruh Malaysia.2.9.13.2 Pada keseluruhannya, struktur pengurusan GIATMARA adalahmemuaskan. Semakan Audit mendapati ada antara ahli Lembaga Pengarahyang tidak menghadiri mesyuarat sebanyak 3 kali berturut-turut. Laporanprestasi kewangan GIATMARA juga tidak dibentang dalam mesyuarat MajlisMARA seperti kehendak Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 12 Tahun 1993.Keputusan mesyuarat dan salinan minit mesyuarat Lembaga Pengarah jugatidak dikemukakan kepada Majlis MARA.2.9.13.3 GIATMARA mempunyai rancangan strategik jangka panjang danjangka pendek yang jelas serta menunjukkan hala tuju masa hadapanGIATMARA. Rancangan tersebut antaranya menerangkan penyusunan danpeningkatan kecekapan penyampaian, meneruskan program kecemerlangan,melaksana visi, misi, road maps, strategi dan sasaran serta memantapkanprogram antarabangsa. Bagaimanapun, GIATMARA tidak mempunyai pelanpengurusan risiko kerana fungsinya yang lebih kepada aktiviti sosial yang manaperbelanjaan pentadbirannya ditanggung oleh Kerajaan melalui geran mengurusMARA. Sehubungan itu, GIATMARA tidak menghadapi risiko kredit, kecairanaliran tunai dan faedah.2.9.13.4 Bagi membantu pengurusannya, GIATMARA menubuhkanjawatankuasa melalui resolusi Lembaga Pengarah dan di peringkat pengurusan.Semakan Audit mendapati Jawatankuasa yang ditubuhkan sepertiJawatankuasa Audit dan Pemeriksaan, Jawatankuasa Temu duga Kakitangan34


Baru dan Jawatankuasa Pendengaran dan Tatatertib belum berfungsisepenuhnya. Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan dan JawatankuasaPemilihan Pembekal Peringkat Ibu Pejabat GIATMARA tidak diminit secarakonsisten. Selain itu, GIATMARA perlu mempunyai sistem maklumatberkomputer bagi pengurusan maklumat kakitangan dan pelatihnya yang ramai.Sistem tersebut diharapkan dapat mengurangkan bebanan kerja danmeningkatkan kecekapan serta ketepatan maklumat yang dikeluarkan.2.9.13.5 Perbelanjaan pentadbiran GIATMARA ditanggung sepenuhnyadaripada geran mengurus MARA yang diterima daripada Kerajaan. PerbelanjaanGIATMARA adalah secara back to back yang mana hasil adalah sama denganperbelanjaan. Sehubungan itu, analisis prestasi syarikat dari segi kewangantidak dapat dilakukan untuk menunjukkan pencapaian syarikat dari sudutkewangan. Kerugian yang dialami berjumlah RM37.00 pada tahun 2005 danRM71,730 pada tahun 2004 adalah disebabkan penglibatan GIATMARA dalamprojek Program Pembangunan Rakyat Termiskin di bawah KementerianKemajuan Luar Bandar Dan Wilayah dengan kelulusan Kementerian Kewangan.Projek tersebut telah pun tamat pada tahun 2003 dan dalam proses penutupanakaun. Selain itu, pihak Audit mendapati bayaran bonus kepada kakitangandibuat walaupun syarikat tidak menjana pendapatan sendiri. Pihak GIATMARAmemaklumkan bayaran bonus telah mendapat perakuan Lembaga Pengarahdan Majlis MARA serta diluluskan oleh Kerajaan dalam bajet mengurus MARAsetiap tahun.2.9.13.6 GIATMARA menerima pakai arahan dan peraturan yang dikeluarkanoleh Bahagian Kewangan MARA untuk pengurusan kewangannya. PerbelanjaanGIATMARA adalah dikawal oleh MARA. Semakan terhadap 2 Pusat Giat MARAiaitu Pusat Giat MARA Kuala Lumpur dan Kepong mendapati yuran pendaftaranyang dikutip daripada pelatih adalah tidak seragam. Di samping itu, tempohpembayaran elaun kepada pelatih juga tidak konsisten.2.9.13.7 Pada keseluruhannya, pengurusan kewangan GIATMARA adalahmemuaskan dan penambahbaikan perlu dibuat terutamanya terhadappematuhan peraturan kewangan yang dikeluarkan oleh pihak MARA. KelulusanMajlis MARA perlu diperoleh terlebih dahulu jika terlibat dengan aktiviti di luarobjektif GIATMARA.2.9.14 UM Specialist Centre Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Universiti Malaya)2.9.14.1 UM Specialist Centre Sdn. Berhad (UMSC) adalah sebuah syarikatpersendirian milik penuh Universiti Malaya (UM) yang ditubuhkan pada 13 Julai1998 di bawah Akta Syarikat 1965. Ia turut didaftarkan selaras dengan AktaHospital Persendirian 1971 untuk beroperasi sebagai hospital persendirian35


dengan kapasiti 60 katil. Modal yang dibenarkan berjumlah RM20 juta manakalamodal berbayar berjumlah RM10 juta. Penubuhan UMSC bertujuan untukmendedahkan pakar dan pegawai perubatan Pusat Perubatan Universiti Malaya(PPUM) bekerja dalam persekitaran swasta tanpa mengenepikan aktiviti utamadan meningkatkan kualiti perkhidmatan pakar untuk pesakit yang memerlukanrawatan perubatan pakar mengikut kehendak peribadi serta sebagaiperkhidmatan alternatif kepada pesakit.2.9.14.2 Pengurusan UMSC adalah memuaskan dari segi peranan LembagaPengarah dan struktur pengurusan. Bagaimanapun, Lembaga Pengarah UMSCtidak mempunyai anggota di kalangan ahli korporat yang mahir dalam bidangperniagaan kerana golongan tersebut tidak berminat untuk menyertai UMSC.Pelantikan Setiausaha Syarikat yang juga merupakan Pengurus BesarKewangan dan Pentadbiran serta Pengurus Kanan Audit Dalam PPUM dikhuatirimenimbulkan conflict of interest.2.9.14.3 PPUM melantik pegawai lokum di kalangan kakitangan PPUMselaras dengan dasar penubuhan UMSC untuk memberi peluang kepadapegawai PPUM mendapat imbuhan tambahan. Bagaimanapun, bilangankakitangan sedia ada tidak mencukupi dan UMSC mengalami kekurangankakitangan untuk melaksanakan aktivitinya. Selain itu, UMSC juga mengalamipusing ganti kakitangan yang tinggi. Pada tahun 2005, seramai 20 kakitangantelah meletakkan jawatan manakala sehingga bulan April 2006, seramai 14orang kakitangan menamatkan perkhidmatan. UMSC tidak merancangpengambilan, perjawatan, pelan peralihan tugas, pusingan tugas danpenempatan kakitangan. Rancangan latihan juga tidak disediakan untukmeningkatkan pengetahuan dan kemahiran kakitangan secara berterusan.UMSC perlu membuat perancangan yang teliti berhubung dengan aspekpengurusan sumber manusianya supaya prestasi dan produktiviti syarikat dapatditingkatkan.2.9.14.4 Pelan perniagaan UMSC untuk beroperasi sebagai sebuah hospitalswasta adalah kurang memuaskan. UMSC, PPUM dan UM perlu bekerjasamauntuk merangka pelan perniagaan yang lebih komprehensif dan kompetitifdengan mengambil kira peranan dan kepentingan kesemua pihak. Pelanperniagaan tersebut perlu disediakan berasaskan kajian yang lebih telitiberkaitan matlamat jangka pendek dan jangka panjang, strategi dan analisispemasaran, anggaran pendapatan dan perbelanjaan operasi, analisis titikpulang modal, polisi pengurusan risiko dan sebagainya. Perancanganperniagaan yang komprehensif akan membantu UMSC mencapai objektif danmatlamat yang ditetapkan. Selain itu, UMSC perlu mewujudkan polisi dan unitpengurusan risiko memandangkan ia terdedah kepada risiko kredit, pasaran dankecairan yang menjejaskan aliran tunainya.36


2.9.14.5 Prestasi kewangan UMSC pada tahun 2005 berada pada tahapmemuaskan. UMSC mencatat keuntungan berjumlah RM1.71 juta berbandingkerugian berjumlah RM0.19 juta pada tahun 2004. Bagaimanapun, UMSC masihmenanggung kerugian terkumpul berjumlah RM1.51 juta dan kurang berupayamenjelaskan liabiliti berdasarkan penganalisisan nisbah kecairan. Pada tahun2005 nisbah semasa UMSC adalah 1.32 kali berbanding 1.07 kali dalam tahun2004.2.9.14.6 Pengurusan kewangan UMSC adalah pada tahap yang memuaskan.Ia meliputi kawalan bajet, hasil dan terimaan, pengurusan kredit, perbelanjaandan pengurusan aset. Bagaimanapun, pengurusan kawalan kredit perluditingkatkan memandangkan hutang yang tidak kutip setakat 31 Disember 2005berjumlah RM1.26 juta. Pengurusan aset juga perlu ditingkatkan dari segipenyelenggaraan rekod dengan lengkap dan kemas kini.2.9.14.7 Pada keseluruhannya, pengurusan UMSC telah dilaksanakandengan memuaskan. Hasrat Lembaga Pengarah UM untuk menggalakkan pakarperubatan mendapat imbuhan dari sumbangan dan mengelak pengaliran keluarpegawai telah tercapai. Bagaimanapun, UMSC perlu berusaha meningkatkanpromosi bagi menjana pendapatan dan mengukuhkan lagi kemampuankewangan supaya operasi UMSC berjalan lancar serta dapat bersaing denganhospital swasta lain.2.9.15 FAMA Corporation Sdn. Berhad(Syarikat Subsidiari Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan)2.9.15.1 FAMA Corporation Sdn. Berhad (FAMACO) ditubuhkan pada15 Ogos 1994 dengan modal yang dibenarkan berjumlah RM50 juta dan modalberbayar berjumlah RM6 juta. FAMACO menjalankan aktiviti pengedaranbarangan keluaran Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan (FAMA) sepertiair mineral, peruncitan FR Shoppe dan pengeluaran serbuk kopi campuran.2.9.15.2 Pada keseluruhannya, struktur pengurusan adalah kurangmemuaskan. FAMACO didapati tidak merancang pengambilan, perjawatan,pelan peralihan tugas, pusingan tugas dan penempatan pegawai. FAMACOtidak mempunyai bilangan tenaga kerja yang mencukupi untuk melaksanakanaktivitinya terutama di bahagian pemasaran. Tumpuan hendaklah diberiterhadap bahagian pemasaran dan jualan produk kerana bahagian inimerupakan nadi kepada kejayaan syarikat. Rancangan latihan juga tidakdisediakan untuk meningkatkan pengetahuan dan kemahiran pegawai secaraberterusan. Perancangan sumber manusia yang teliti adalah perlu bagimemastikan prestasi dan produktiviti syarikat dapat ditingkatkan.2.9.15.3 Unit Pengurusan Risiko tidak ditubuhkan meskipun ia terdedahkepada risiko kredit. FAMACO telah menanggung jumlah hutang yang tinggi dari37


penghutang dagangan kerana pihak pengurusan gagal mematuhi prosedurkawalan kredit yang ditetapkan. FAMACO juga tidak mempunyai strategiperniagaan kerana tidak mempunyai perniagaan utama untuk dijadikan terasurus niaga bagi memperoleh keuntungan serta kekurangan modal untukmenceburi projek baru. Strategi dan rancangan korporat adalah berdasarkanbajet tahunan manakala strategi pemasaran lebih tertumpu kepada jualan runcitdan tunai.2.9.15.4 Kedudukan kewangan FAMACO adalah kurang memuaskan keranahasil jualan didapati meningkat bersama kos jualan dan operasi. Secara purataFAMACO mempunyai nisbah keuntungan kasar sebanyak 24.6% untuk tahun2003 hingga 2005. Bagaimanapun, nisbah ini didapati menurun setiap tahundisebabkan peningkatan kos jualan yang lebih tinggi berbanding peningkatanjualan. Nisbah semasa antara 0.53 hingga 0.56 bagi tahun 2003 hingga 2005menunjukkan keupayaan syarikat untuk menampung liabiliti semasa adalahlemah.2.9.15.5 Pengurusan Kewangan FAMACO yang meliputi kawalan bajet, hasil,perbelanjaan dan pengurusan aset telah dilaksanakan dengan memuaskan.Bagaimanapun, kawalan kredit perlu ditingkatkan dari segi dokumentasi danpenetapan had kredit. FAMACO menghadapi masalah mengutip hutang yangdipindahkan daripada FAMA disebabkan dokumentasi yang tidak lengkap.Selain itu, ketiadaan had kredit dan tempoh kredit 60 hari menyebabkan hutangtertunggak. FAMACO perlu mengambil tindakan segera mengutip hutang danmenetapkan polisi kredit yang lebih ketat.2.9.15.6 Pada keseluruhannya, pengurusan FAMACO perlu berusaha untukmeningkatkan pendapatan dan mengurangkan kos serta memperbaiki nisbahkecairan supaya dapat memperoleh keuntungan. Bagi pemasaran produk,FAMACO perlu mengadakan promosi yang lebih agresif untuk menambahjualan. Pemantauan oleh FAMA terhadap prestasi syarikat subsidiari perluditingkatkan agar matlamat syarikat tercapai.38


BAHAGIAN IIAKTIVITI BADAN BERKANUNPERSEKUTUAN


BAHAGIAN IIAKTIVITI BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN3. PENDAHULUAN3.1 Selain daripada menjalankan pengauditan kewangan dan pengurusan, JabatanAudit Negara juga mengaudit aktiviti Badan Berkanun Persekutuan. Pengauditanaktiviti dijalankan untuk menentukan sama ada Badan Berkanun Persekutuanmelaksanakan aktivitinya dengan cekap, berhemat serta selaras dengan objektif yangditetapkan. Bagi pengauditan ini, penekanan diberi terhadap aspek perancangan,pelaksanaan dan pemantauan. Dari segi perancangan, pengauditan ditumpukan bagimenentukan sama ada Badan Berkanun Persekutuan membuat perancangan yangbaik terhadap aktiviti yang akan dilaksanakan. Ini adalah disebabkan perancanganmerupakan aspek penting dalam pengendalian dan pencapaian objektif sesuatuaktiviti. Perancangan yang baik membantu Badan Berkanun Persekutuanmelaksanakan sesuatu program atau aktiviti dengan cekap, berkesan dan teratur.Pemantauan juga merupakan elemen penting bagi menentukan pelaksanaan aktivitidikawal rapi supaya berjalan lancar dan segala masalah dapat diatasi segera.3.2 Bagi menentukan pengauditan yang dijalankan memberi kesan positif sertamenambah baik pengurusan Badan Berkanun Persekutuan dan Kerajaan, pemilihantopik untuk diaudit adalah berdasarkan kepada risiko, ekonomi, kecekapan dankeberkesanan. Kriteria berikut digunakan untuk menyenaraikan topik:a. Jangkaan impak kepada Badan Berkanun Persekutuan dan Kerajaan;b. Materialiti kewangan;c. Risiko kepada pengurusan yang baik;d. Signifikan;e. Visibiliti;f. Liputan; dang. Auditabiliti.3.3 Setelah mengambil kira kriteria di atas, 19 aktiviti Badan Berkanun Persekutuantelah dipilih untuk diaudit sepanjang tahun 2006. Laporan terperinci daripadapengauditan itu telah dibincangkan dengan pihak pengurusan Badan BerkanunPersekutuan yang terlibat sebaik sahaja pengauditan diselesaikan. Perkara yangberbangkit hasil pengauditan tersebut dilaporkan di Bahagian ini.41


LEMBAGA KEMAJUAN IKAN MALAYSIA4. PENGURUSAN KOMPLEKS PENDARATAN IKAN4.1 LATAR BELAKANG4.1.1 Lembaga Kemajuan Ikan Malaysia (LKIM) ditubuhkan di bawah AktaLembaga Kemajuan Ikan Malaysia 1971, Akta 49 dikawal selia oleh KementerianPertanian Dan Industri Asas Tani. LKIM berperanan untuk memperbaiki kedudukansosioekonomi nelayan dengan penumpuan kepada peningkatan pendapatan,memaju dan memperkembangkan perusahaan perikanan negara. Antara fungsiLKIM adalah untuk menggalak dan memajukan pengurusan yang cekap danberkesan mengenai perusahaan perikanan dan pemasaran ikan. Untukmerealisasikan fungsi tersebut, LKIM telah menyediakan 27 Kompleks PendaratanIkan (Kompleks) meliputi 76 daerah perikanan di seluruh Malaysia.4.1.2 Kompleks Pendaratan Ikan LKIM disediakan untuk memastikan semuahasil tangkapan nelayan didaratkan di Kompleks LKIM dan bukan di jetipersendirian. Dalam usaha menggalakkan nelayan mendaratkan hasil tangkapan diKompleks, LKIM telah menyediakan infrastruktur dan peralatan yang moden sertaberteknologi tinggi di Kompleks sebagai daya tarikan pendaratan. Infrastruktur danperalatan moden yang disediakan mampu meningkatkan produktiviti danmengurangkan kerugian hasil tangkapan. Selain itu, kewujudan Kompleks ini telahmemberi peluang perniagaan yang lebih kompetitif, menggalakkan pembangunandan perkembangan perusahaan huluan serta hiliran berkaitan dengan perikanan disekitar Kompleks.4.2 OBJEKTIF PENGAUDITANObjektif pengauditan adalah untuk menentukan sama ada pengurusan KompleksPendaratan Ikan diurus dengan teratur dan cekap serta memberi manfaat kepadanelayan.4.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANSkop pengauditan tertumpu terhadap pengurusan Kompleks Pendaratan Ikan.Dokumen berkaitan pengurusan Kompleks bagi tahun 2004 hingga 2006 telahdianalisis untuk mendapatkan maklumat mengenai penggunaan serta prestasiKompleks. Kriteria pemilihan Kompleks adalah berdasarkan kepada kepelbagaianpengurusan. Perbandingan pelaksanaan pengurusan telah dibuat antara yang diurussendiri oleh LKIM, persatuan nelayan, syarikat subsidiari dan yang diswastakan bagi42


menentukan tahap pengurusan yang baik. Temu bual, perbincangan dengan pegawaiLKIM dan maklum balas daripada nelayan yang memiliki bot melalui soal selidik telahdijalankan untuk mendapatkan maklumat prestasi ekonomi dan kepuasan pelangganterhadap pengurusan Kompleks. Lawatan Audit telah dibuat ke Pejabat Negeri danKompleks seperti di jadual berikut:JADUAL 4KOMPLEKS PENDARATAN IKAN LKIM YANG TELAH DILAWATINEGERI KOMPLEKS TAHUN OPERASI PENGURUSANPerlis Kuala Perlis 1996 Persatuan Nelayan Negeri Perlis (PELARIS)Kuala Kedah 1976 LKIMKedah Kuala Kedah (Baru) Siap Dibina 2005 Belum BeroperasiTanjung Dawai 1996 Persatuan Nelayan Kawasan Tanjung DawaiPulau Pinang Batu Maung 1984 PenswastaanPerak Lumut 1983Persatuan Nelayan Negeri Perak(PENGGERAK)Kuantan 1991 Majuikan Sdn. Berhad (MSB)PahangNenasi 1989 Persatuan Nelayan Kawasan NenasiKemaman 1987 LKIMTerengganuPersatuan Nelayan Kawasan Kuala TerengganuPulau Kambing 1974Selatan (PENENTU)Kuala Besar 1993 Persatuan Nelayan Negeri Kelantan (PENEKA)Kelantan Tok Bali 1981 Persatuan Nelayan Kawasan TumpatTok BaliMasih Dalam PembinaanMukah 1990 Persatuan Nelayan Kawasan Mukah/OyaSarawakBintawa 1976 LKIM4.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan terhadap pengurusan Kompleks antara bulan Novemberhingga Disember 2006 mendapati perkara berikut:4.4.1 Pengurusan AktivitiStruktur pengurusan aktiviti Kompleks adalah terdiri daripada BahagianPembangunan Infrastruktur, Kejuruteraan, Pelesenan dan Penguatkuasaan sepertidi carta berikut:43


CARTA 1CARTA ORGANISASI BAHAGIAN DAN UNIT YANG TERLIBATDENGAN PENGURUSAN KOMPLEKS PENDARATAN IKANJEMAAH LEMBAGAKETUA PENGARAH (JUSA B)PEJABAT LKIMNEGERI/ WILAYAHTIMBALAN KETUAPENGARAH (OPERASI) JUSA CBAHAGIANKEWANGAN& AKAUNBAHAGIANPENGUATKUASAANBAHAGIANPELESENANUNITPENGURUSANKOMPLEKSUNITPENGESANANDAN PENILAIANTIMBALAN KETUA PENGARAH(PEMBANGUNAN) JUSA CBAHAGIANKEJURUTERAANPENGARAH (E54)BAHAGIANPEMBANGUNANINFRASTRUKTURKETUASEKSYEN (E48)PENGURUSANKOMPLEKSKETUASEKSYEN (E48)PEMBANGUNANUNITPEMBINAANINFRASTRUKTURUNITPENINGKATAN DANPENYENGGARAAN1.KEDAH2.PERLIS3. P. PINANG4. PERAK5. SELANGOR6. MELAKA7. N. SEMBILAN8. JOHOR9. PAHANG10. KELANTAN11. TERENGGANU12. LABUAN13. SABAH – (KOTAKINABALU,TAWAU &SANDAKAN)14. SARAWAK(KUCHING,MUKAH & MIRI)4.4.1.1 Peringkat Ibu Pejabata. Bahagian Pembangunan Infrastruktur yang terlibat secara langsungdengan pengurusan Kompleks diketuai oleh Pengarah gred E54 danbertanggungjawab kepada Timbalan Ketua Pengarah Pembangunan gredJUSA C. Bahagian ini dibahagi kepada Seksyen Pembangunan danSeksyen Pengurusan Kompleks.i. Seksyen Pembangunan bertanggungjawab menyediakan kemudahaninfrastruktur dan peralatan perikanan yang moden dan berteknologitinggi bagi menyokong pembangunan industri perikanan sertamemastikan Kompleks yang dibina dapat beroperasi dengan cekap danberkesan. Seksyen ini dibahagi kepada 2 unit:• Unit Pembinaan Infrastruktur bertanggungjawab merancangkeperluan membina dan menyelaras projek mengikut jadualsupaya Kompleks beroperasi cekap dan berkesan.• Unit Peningkatan/Penyenggaraan Infrastruktur bertanggungjawabmerancang keperluan peningkatan kemudahan dan menentukankerja penyenggaraan di Kompleks mengikut jadual sertamemastikan semua komponen infrastruktur dan peralatan yangdisediakan oleh LKIM berfungsi serta berkeadaan baik.ii. Seksyen Pengurusan Kompleks bertanggungjawab mentadbir danmengurus Kompleks pendaratan yang merangkumi perancangan danpenyediaan anggaran keperluan peruntukan pembangunan. Ia juga44


mengurus infrastruktur perikanan dan mengumpul, menganalisis sertamewujud rangkaian pangkalan data mengenai maklumat perikanan.Seksyen ini dibahagi kepada 2 unit seperti berikut:• Unit Pengurusan Kompleks bertanggungjawab mengurusKumpulan Wang Pembangunan, menyelaras aktiviti pengurusan,memastikan prosedur dan tatacara pengurusan Kompleksdipatuhi serta menyelaras penyediaan laporan bulanan dantahunan pengurusan Kompleks.• Unit Pengesanan dan Penilaian bertanggungjawab mewujudkanpangkalan data yang lengkap dan terkini mengenai pendaratanikan, kekerapan mendarat, data ikan import dan eksport, nilaipendaratan dan data pendapatan serta perbelanjaan Kompleks.b. Bahagian lain yang terlibat dengan pengurusan Kompleks adalahBahagian Kejuruteraan, Pelesenan dan Penguatkuasaan. Fungsi dantanggungjawab adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 5BAHAGIAN LAIN YANG TERLIBAT DENGAN PENGURUSAN KOMPLEKSBAHAGIANKEJURUTERAANPELESENANPENGUATKUASAANFUNGSI DAN TANGGUNGJAWAB• Memastikan infrastruktur perikanan LKIM sentiasa berada dalam keadaan baikdan selamat digunakan.• Melaksanakan projek pembangunan infrastruktur.• Mereka bentuk, mengawal selia pembinaan yang berkaitan industri perikanandan membantu Bahagian Pembangunan Perikanan Laut menyiapkan projekunjam-unjam.• Bertanggungjawab memproses permohonan baru dan membaharui lesenberniaga ikan.• Pemantauan terhadap peniaga yang dilesenkan.• Bertanggungjawab menjalankan operasi penguatkuasaan meliputi pemeriksaankenderaan membawa ikan di Kompleks.• Memantau semua aktiviti syarikat perikanan supaya mematuhi kehendakundang-undang dan peraturan LKIM.• Penguatkuasaan dijalankan di Kompleks bagi memastikan peraturanpemasaran dipatuhi.4.4.1.2 Peringkat Negeri Dan KompleksPengurusan di peringkat negeri diketuai oleh Pengarah dan dibantu olehTimbalan Pengarah yang bertanggungjawab kepada Ketua Pengarah gredJUSA B. Pengarah LKIM Negeri bertanggungjawab terhadap pengurusan danpentadbiran Kompleks. Pengurusan Kompleks diketuai oleh seorang PengurusKompleks gred E27 dan dibantu oleh kakitangan projek. Pengurusbertanggungjawab mentadbir Kompleks, mengurus tenaga kerja dan pengguna,menjalankan pengurusan kewangan serta penguatkuasaan. Selain itu, pengurusjuga perlu menyediakan laporan bulanan terhadap kemajuan dan prestasiKompleks untuk semakan Pengarah Negeri dan LKIM amnya.45


4.4.1.3 Pada pandangan Audit, LKIM telah menyediakan strukturpengurusan yang jelas dari segi pembahagian tugas bagi melaksanakanpengurusan Kompleks Pendaratan Ikan. Bagaimanapun, adalah didapatijawatan Pengurus di 3 Kompleks dipertanggungjawabkan kepada pegawaiPenolong Ehwal Ekonomi gred E27. Tanggungjawab ini adalah berat untukdijalankan oleh pegawai berkenaan. Bagi memastikan Kompleks diurusdengan cekap dan teratur serta memberi manfaat kepada pengguna adalahdisyorkan gred jawatan pengurus dikaji semula.4.4.2 Perjawatan Dan Latihan4.4.2.1 PerjawatanSehingga bulan Disember 2006, LKIM telah meluluskan 20 jawatan kumpulanpengurusan dan profesional dan sebanyak 14 jawatan telah diisi. Daripada 68jawatan yang diluluskan bagi kumpulan sokongan, 47 jawatan telah diisi. PihakLKIM memaklumkan tindakan untuk mengisi kekosongan sedang dijalankan.Butiran perjawatan adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 6PERJAWATAN BAGI PENGURUSAN KOMPLEKS PENDARATAN IKAN LKIMBAGI TAHUN 2006PENGURUSAN DANBAHAGIANPROFESIONALSOKONGANDILULUS DIISI KOSONG DILULUS DIISI KOSONGPembangunan Infrastruktur 8 7 1 27 14 13Penguatkuasaan 3 1 2 16 11 5Kejuruteraan 8 5 3 18 17 1Pelesenan 1 1 0 7 5 2JUMLAH 20 14 6 68 47 214.4.2.2 LatihanBagi meningkatkan tahap kecekapan dan kemahiran pegawai, LKIM hendaklahmerancang dan melaksana program latihan kepada pegawai yang terlibat dalampengurusan Kompleks dan golongan sasar. Program latihan bagi tahun 2005dan 2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 7PROGRAM LATIHAN PADA TAHUN 2005 DAN 2006TAHUNPROGRAM LATIHANDIRANCANGDILAKSANA2005 38 592006 (Oktober) 76 32Jumlah 114 91Berdasarkan jadual di atas, adalah didapati bilangan latihan yang dilaksanakanpada tahun 2005 melebihi bilangan yang dirancang. Bagaimanapun, daripada46


59 program latihan yang dilaksanakan, didapati tiada latihan yang berkaitandengan pengurusan Kompleks. Pada tahun 2006, LKIM telah melaksanakan 32program latihan daripada 76 program yang dirancang. Bagi golongan sasar,latihan dianjurkan oleh Persatuan Nelayan dengan kerjasama LKIM.4.4.3 Kaedah Perolehan Kompleks Pendaratan IkanKompleks Pendaratan Ikan diperoleh secara pengambilalihan dari JabatanPerikanan dan Lembaga Pembangunan Langkawi, pembinaan sendiri oleh LKIMdan secara usaha sama. Sehubungan itu, LKIM perlu menyediakan infrastruktur danperalatan moden untuk memberi manfaat kepada pengguna Kompleks.4.4.3.1 Diambil Alih Dari Jabatan PerikananSejak tahun 1970an sehingga 2006, Jabatan Perikanan telah menyerahkan 27jeti pendaratan ikan dan masih beroperasi. Selain itu, Pelabuhan Perikanan LautDalam Tanjung Manis, Sarawak diserahkan pada bulan April 2007. PelabuhanPerikanan Laut Dalam Tanjung Manis, Sarawak dibina secara kontrak Turnkeydengan kos keseluruhan berjumlah RM331.47 juta. Ia telah beroperasi padabulan Februari 2007 dan diurus bersama Jabatan Perikanan Sarawak. Anggaranunjuran pendaratan ikan di Tanjung Manis adalah dari/antara 14,600 tan metrikpada tahun 2007 sehingga/kepada 85,000 tan metrik pada tahun 2010. LakaranPelabuhan Perikanan Laut Dalam Tanjung Manis, Bahagian Mukah Sarawakadalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 1Lakaran Pelabuhan Perikanan Laut DalamTanjung Manis SarawakPada keseluruhannya, projek pelabuhan ini boleh membawa pembangunankepada kawasan Bahagian Mukah, Sarawak. Bagaimanapun, terdapatkekangan seperti berikut:a. Berdasarkan permohonan peruntukan yang telah dikemukakan kepadaKementerian pada bulan Februari 2007 untuk kelulusan, LKIMmemerlukan:47


i. peruntukan sejumlah RM24.47 juta untuk tempoh 5 tahun bagi kosoperasi pelabuhan antaranya gaji, penyenggaraan, utiliti danperhubungan serta kawalan keselamatan.ii. peruntukan tambahan sejumlah RM2.97 juta untuk pembelianperalatan dan kelengkapan pejabat dan sejumlah RM8.25 juta untukinfrastruktur tambahan termasuk pembinaan 52 unit kuarters pekerja.b. Lokasi pelabuhan jauh dari pusat pasaran tempatan dan bandar utama.Rangkaian jalan darat yang menghubungkan Tanjung Manis ke Mukahuntuk pengedaran dan pemasaran ikan belum dibina. Jalan raya ke Sibudan Sarikei pula masih dalam pembinaan dan dijangka siap pada tahun2009.c. Rumah pekerja pelabuhan belum disediakan sedangkan pelabuhan telahmula beroperasi pada bulan Februari 2007.d. Penggunaan pelabuhan secara optimum hanya dapat dilaksanakan jikasemua pendaratan ikan dikuat kuasa dilakukan di Kompleks tersebut.Pada pandangan Audit, tanpa peruntukan kewangan yang mencukupiserta kemudahan dan infrastruktur yang lengkap amatlah sukar untukmemajukan pelabuhan ini.4.4.3.2 Diambil Alih Dari Lembaga Pembangunan LangkawiLembaga Pembangunan Langkawi (LADA) mempunyai 6 jeti penumpang danbercadang menyerahkan pengurusannya kepada LKIM. Lokasi jeti tersebutadalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 2Jeti Teluk Bujur Jeti Bagan Nyior Jeti PenarakJeti Teluk Puyuh Jeti Selat Lubuk Chempedak Jeti Kuala Temoyong48


Bagaimanapun menurut LKIM, keenam-enam jeti tersebut adalah kurang sesuaibagi pendaratan ikan. Selain itu, kos penyenggaraan dan penambahbaikan sertaisu hak milik belum diselesaikan. Berdasarkan mesyuarat pengurusan padabulan Februari 2007, kecuali Jeti Kuala Temoyong LKIM telah bersetuju untukmengambil alih pengurusan 5 daripada 6 jeti tersebut. Pada pandangan Audit,pengambilalihan jeti LADA lebih menjurus kepada perkhidmatanperhubungan laluan awam dan bukan untuk kegunaan nelayanmendaratkan ikan.4.4.3.3 Kompleks Yang Dibina Oleh LKIMDi bawah peruntukan RMK8, LKIM telah membina 4 Kompleks di Kuala Linggi,Melaka dengan kos RM20.55 juta dan Endau (Baru) dengan kos RM27.42 jutayang telah beroperasi pada tahun 2005. Pelabuhan Tok Bali, Kelantan dengankos RM97.0 juta masih dalam pembinaan manakala Kuala Kedah (Baru) dengankos RM25.56 juta telah siap dan diserahkan kepada LKIM pada bulan Jun 2006.Bagi Kompleks yang dibina, kajian kesesuaian kawasan telah dijalankan kecualiKuala Kedah kerana tapak Kompleks adalah pemberian Kerajaan Negeri.Di bawah RMK9, LKIM merancang untuk membina pelabuhan dan Kompleksdengan anggaran kos berjumlah RM506 juta. Peruntukan sejumlah RM406 jutaadalah di bawah RMK9 manakala baki RM100 juta akan dipohon di bawahRMK10. Pelaksanaan projek ini adalah selaras dengan dasar Kerajaan untukmembangun dan memajukan industri perikanan negara. Lokasi yang telahdikenal pasti untuk pembinaan pelabuhan dan Kompleks melalui RMK9 adalahseperti di jadual berikut:JADUAL 8PEMBINAAN PELABUHAN DAN KOMPLEKS DI BAWAH RMK9TAPAK PROJEK STATUS TANAH JANGKA OPERASIKuala Sala, Kedah Telah diluluskan 2008Kuala Sanglang, Kedah Telah diluluskan 2008Kuala Selangor, Selangor Telah diluluskan 2008Wilayah PersekutuanLabuanMilik LKIM (28 ekar) 2008Simpang Pulai, Johor Milik LKIM (5 ekar) 2008Pulau Pangkor, Perak Milik LKIM (0.5 ekar) 2008Sungai Sepang, Selangor Tanah Persatuan Nelayan (10 ekar) 2008Kuala Sungai Muda, Kedah Peringkat akhir kelulusan 2008Indera, Sabah Urusan Pembelian 2008Sandakan, Sabah Urusan Pembelian 2009Hutan Melintang, Perak Peringkat akhir kelulusan 2010Sekinchan, Selangor Peringkat akhir kelulusan 2010Sejingkat, Sarawak Peringkat akhir kelulusan 2010Sumber: Ringkasan Projek RMK949


4.4.3.4 Pembinaan Secara Usaha SamaPembinaan Kompleks Perikanan Batu Maung, Pulau Pinang telah diluluskanoleh Kerajaan pada tahun 2004 dengan pelaburan sejumlah RM262 juta olehMalaysian International Tuna Port Sdn. Berhad (MITP). Usaha sama inibertujuan untuk menyediakan kemudahan yang lengkap bagi pendaratan tunaoceanic.4.4.4 Undang-undang Dan PeraturanPengurusan terhadap aktiviti di Kompleks dijalankan berpandukan kepadaPeraturan Pemasaran Ikan 1973 dan Kaedah-Kaedah Lembaga Kemajuan IkanMalaysia (Kompleks Dan Labuhan Perikanan) 1986. Peraturan ini perlu dipatuhioleh semua pihak yang terlibat dengan Kompleks seperti nelayan, pemborong,peruncit, peniaga ikan dan pemproses. Antara kandungan Peraturan dan Kaedahadalah seperti di jadual berikut:JADUAL 9PERATURAN DAN KAEDAHPERATURAN PEMASARAN IKAN 1973Kawalan PerniagaanTiada seorang pun boleh berniaga apa-apa ikandalam suatu kawasan kawalan melainkan jika iadiberi lesen.Kawalan Pengimportan Dan PengeksportanTiada seorang pun boleh mengimport ataumengeksport apa-apa ikan ke dalam atau keluardari kawasan kawalan melainkan ia dilesenkan.PelesenanSuatu lesen yang dikeluarkan atau dibaharuiadalah sah bagi tempoh 1 tahun dan tertaklukkepada had dan syarat dari semasa ke semasayang dikenakan oleh Lembaga.KAEDAH-KAEDAH LEMBAGA KEMAJUAN IKAN(KOMPLEKS DAN LABUHAN PERIKANAN) 1986Permohonan Bagi PermitBayaran bagi permit seperti yang ditetapkan di JadualKedua (Kaedah 5 (3))Sekatan Ke Atas Kemasukan Ke Dalam KompleksAtau LabuhanTiada seorang pun boleh memasuki Kompleks/labuhanbagi memunggah, menjual dan membeli ikan melainkanadalah pemegang permit.Caj Bagi Penggunaan Kemudahan KompleksTertakluk kepada Jadual Ketiga. (Kaedah 6)Permit Membawa Ikan*Tiada seorang pun boleh membawa ikan darisuatu tempat ke tempat yang lain dalam kawasankawalan melainkan dengan permit yangdikeluarkan oleh Lembaga.Caj Perkhidmatan Bagi Ikan Yang Diimport/ TidakDilelongTertakluk kepada Jadual Keempat (Kaedah 10 –Bahagian I dan II)* Pada bulan April 2007, Kerajaan telah memutuskan untuk memansuhkan permit membawa ikan.Semakan Audit mendapati semua Kompleks mematuhi peraturan yang ditetapkankecuali Kompleks Bintawa, Sarawak yang mana pengguna enggan membayarcaj yang ditetapkan walaupun tindakan penguatkuasaan telah diambil. Padakeseluruhannya, LKIM telah menyediakan Undang-undang dan Peraturan yangbaik bagi pengurusan Kompleks.50


4.4.5 Garis Panduan dan Prosedur Kerja4.4.5.1 Manual Operasi Pengurusan KompleksSelaras dengan Peraturan Pemasaran Ikan 1973 dan Kaedah-kaedah(Kompleks & Labuhan) LKIM menyediakan Manual Operasi PengurusanKompleks Pendaratan Ikan. Proses kerja dalam manual operasi merangkumisemua aktiviti yang bermula dengan pendaratan vesel di jeti sehingga kepadapengedaran ikan. Kandungan manual operasi adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 10TATACARA PENGOPERASIAN PENGURUSAN KOMPLEKSPERKARAPendaftaran VeselPendaftaran Pengguna KompleksPermohonan BaruLesen Berniaga IkanPermohonan PembaharuanLesen Berniaga IkanPermohonan RayuanLesen Berniaga IkanPendaratan Ikan Vesel TempatanPendaratan/KemasukanIkan Dari Luar NegaraKemasukan Ikan Dari LuarKawasan KompleksPelepasan Ikan Untuk PengedaranLaporan Keluar MasukPengguna/KenderaanSewaan PremisPungutan Sewaan BulananTerimaan HasilLaporan Pendaratan DanPemasaran IkanPengawalan KeselamatanKompleksPemeriksaan DanPelupusan AsetPenyenggaraan PeralatanMembaiki Kerosakan PeralatanSKOP KERJABagi pendaftaran vesel yang pertama kali menggunakan khidmat dalamKompleks.Bagi mendaftarkan pengguna yang ingin berurus niaga di Kompleks.Bagi memproses permohonan baru lesen berniaga ikan sebelumdimajukan ke Ibu Pejabat LKIM untuk kelulusan.Bagi pembaharuan Lesen Berniaga Ikan Lelong untuk aktiviti jual beliikan sepanjang tahun.Bagi permohonan rayuan Lesen Berniaga Ikan Lelong dan permohonanyang telah tamat tempoh tidak melebihi setahun.Bagi mengurus pendaftaran vesel tempatan yang berdaftar denganKompleks.Bagi menyediakan kemudahan dan khidmat sokongan pemasaran ikanbagi vesel luar negara. (Ikan yang belum dan sudah dipetikan)Bagi kemasukan ikan dengan kenderaan darat.Bagi pengguna Kompleks yang membawa ikan keluar untuk tujuanpemasaran.Bagi mengawal semua pengguna dan kenderaan keluar masuk keKompleks.Bagi sewaan baru untuk semua ruang tapak dan premis komersial diKompleks.Bagi mengutip caj dan sewa kemudahan.Bagi mengurus semua kutipan atau terimaan caj yang menggunakankupon harian, permit membawa ikan atau resit rasmi/ apabila menerimasetiap bayaran pengguna/penyewa.Bagi mengumpul maklumat mengenai aktiviti pendaratan, kemasukanikan luar negara (jika berkaitan), pengedaran ikan keluar danpenyediaan laporan harian dan bulanan.Bagi mengawal keselamatan premis Kompleks, aset dan kenderaankeluar masuk. Peraturan diguna pakai oleh Pengawal KeselamatanKompleks dan Pengawal Keselamatan yang dilantik LKIM.Bagi membuat verifikasi dan pelupusan aset setahun sekali (pada akhirtahun).Bagi semua peralatan yang diguna pakai di Kompleks seperti forklift,kren, bilik sejuk dan lain.Bagi membaiki semua peralatan dan kemudahan oleh JuruteknikKompleks.Adalah didapati Manual Operasi Pengurusan hanya digunakan di Kompleksyang diurus sendiri oleh LKIM. Pada pandangan Audit, LKIM hendaklahmenguatkuasakan penggunaan Manual Operasi Pengurusan secaramenyeluruh kepada Persatuan Nelayan dan syarikat subsidiarinya.51


4.4.5.2 Perjanjian SewaLKIM telah menyerahkan pengurusan 16 Kompleks kepada Persatuan NelayanKawasan, Persatuan Nelayan Negeri dan Majuikan Sdn. Berhad (MSB).Mengikut perjanjian, kadar bayaran sewaan ditetapkan secara bulananberasaskan 20% daripada lebihan pendapatan Kompleks manakala tempohpenyewaan adalah 3 tahun. Sebelum tamat perjanjian pihak penyewa bolehmemohon semula untuk menyambung sewaan dalam tempoh 3 bulan denganLKIM. Kadar dan tempoh sewaan adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 11KADAR DAN TEMPOH SEWAAN BAGI KOMPLEKS YANG DISERAHPENGURUSAN KEPADA PNK, PNN DAN MSBKOMPLEKSSEWAAN OLEHKADAR SEWA(RM)TEMPOH SEWAANTERKINILKIM Tanjung Dawai PNK Tanjung Dawai 1,200 1.5.2005 – 30.4.2008LKIM Dungun PNK Dungun 1,000 1.5.2005 – 30.4.2008LKIM Mukah PNK Mukah/Oya 700 1.7.2005 – 30.6.2008LKIM Bintulu PNK Bintulu 600 1.7.2005 – 30.6.2008LKIM Belawai PNK Belawai 300 1.8.2005 – 31.7.2008LKIM Sedili PNK Sedili 600 1.2.2006 – 31.1.2009LKIM Pulau Kambing PNK K. Terengganu Selatan 2,500 1.2.2006 – 31.1.2009LKIM Kuala Rompin PNK Rompin 500 1.4.2006 – 31.3.2007LKIM Nenasi PNK Nenasi 250 1.6.2006 – 31.5.2007LKIM Kuala Besut PNK Besut 1,500 1.6.2006 – 31.5.2007LKIM Geting PNK Tumpat 200 1.6.2006 – 31.5.2007LKIM Lumut PNN Perak (PENGGERAK) 4,500 1.5.2005 – 31.12.2008LKIM Kuala Perlis PNN Perlis (PELARIS) 3,000 1.9.2006 – 30.8.2016LKIM Kuala Besar PNN Kelantan (PENEKA) 300 1.9.2006 – 30.8.2016LKIM ChenderingPNN Terengganu(PENENTU)2,000 1.10.2006- 30.9.2016LKIM Kuantan Majuikan Sdn. Berhad (MSB) 16,000 1.1.2001 – 30.9.2007PNK – Persatuan Nelayan KawasanPNN - Persatuan Nelayan Negeri4.4.6 Kemudahan Dan Peralatan Yang DisediakanBagi memastikan aktiviti dan urusan pengendalian di Kompleks berjalan lancar,LKIM telah menyediakan komponen kemudahan dan peralatan untuk semuapengguna Kompleks mengikut urusan yang dijalankan. Kemudahan bagi setiapKompleks adalah seperti di jadual berikut:52


JADUAL 12KEMUDAHAN DAN PERALATAN DI KOMPLEKSURUSANPentadbiranPendaratanPengendalianPemasaranPenyimpananPenyenggaraanBekalan InputIndustri HiliranKebajikanPejabat Pengurusan Kompleks.Jeti/Dermaga dan Tambatan Bot.KEMUDAHAN DAN PERALATANKren, Forklift, Troli, Slewing Jip , Mesin Pemecah Air Batu, Kren Laluan Atas, RantaiPengangkut dan Set Jana Kuasa.Dewan Lelong/Dewan Pemasaran, Dewan Pemetian, Pasar Borong dan PejabatPeniaga.Bilik Sejuk, Blast Freezer dan Peti Simpanan Ikan.Slipway dan Bengkel Membaiki Pukat.Air Batu, Air Paip dan Minyak Diesel.Kilang Pemprosesan Perikanan dan Kilang Air Batu.Kantin, Surau, Kedai Runcit, Tempat Letak Kereta, Tandas dan Loji RawatanKumbahan.4.4.6.1 KemudahanPada keseluruhannya, semua Kompleks menyediakan kemudahan asas yangditetapkan seperti Jeti, Dewan Pemasaran/Lelong, Pejabat Pentadbiran, PejabatPeniaga, Bilik Sejuk dan Tapak Penjualan Diesel. Kemudahan Slipway hanyadisediakan di Kompleks Kuantan yang mana pengurusannya telah dijalankanoleh Majuikan Engineering & Maritime Services Sdn. Berhad. Kedudukankemudahan asas di Kompleks yang dilawati adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 13KEMUDAHAN DI KOMPLEKS YANG DILAWATILOKASI A B C D E F G H I J K L M CATATANKuantan √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ Sangat baikNenasi √ √ √ x √ √ X √ √ X √ √ XKemaman √ √ √ √ √ √ X √ √ X √ √ √Pulau Kambing √ √ √ √ X √ X √ √ X √ √ √Tok BaliKompleks masihdalam pembinaanKuala Besar √ √ √ √ √ X X √ √ √ √ √ √Mukah √ √ √ √ √ √ X √ X X √ √ XBintawa √ √ √ √ TB TB X √ √ X √ X XKuala Kedah √ √ √ √ √ √ X √ X √ x X XTanjung Dawai √ √ √ √ √ X X √ X X √ X √Kuala Perlis √ √ √ √ √ X X √ √ X √ √ √LangkawiKompleks masihdalam prosespengambilalihan dariJabatan PerikananBatu MaungKompleks telahdiserah kepadaMalaysian InternationalTuna Port Sdn. Berhadpada bulan Disember2004Lumut √ √ √ √ √ X X √ √ X √ √ √Nota: A - Jeti E - Bilik Sejuk I - Alat Menggred IkanB - Dewan Pemasaran/Lelong F - Kilang Air Batu J - Stor Simpanan IkanC - Pejabat Pentadbiran G - Slipway K- KantinD - Pejabat Peniaga H - Tapak Minyak L - Alat Mengangkut IkanTB - Tidak BeroperasiM - Surau53


Pemeriksaan Audit terhadap kemudahan lain mendapati Kilang Air Batu tidakdisediakan di Kompleks Tanjung Dawai dan Kuala Perlis kerana keperluan airbatu dibekalkan oleh Persatuan Nelayan yang menguruskan Kompleks. StorSimpanan Ikan juga tidak disediakan di 7 Kompleks iaitu di Nenasi, Pahang;Kuala Kemaman, Pulau Kambing, Terengganu; Mukah, Bintawa, Sarawak;Tanjung Dawai, Kedah; Kuala Perlis, Perlis dan Lumut, Perak. Bagaimanapun,Jawatankuasa Teknikal Pemantauan LKIM mengesyorkan Kompleks Nenasiperlu menyediakan stor simpanan ikan kerana kedudukan Kompleks ditengah-tengah perjalanan dan pertemuan antara utara, selatan, timur dan baratpusat pengedaran ikan.4.4.6.2 PeralatanSemakan Audit terhadap peralatan yang disediakan di Kompleks seperti forklift,mesin pemecah air batu, pam air, kren pemutar, pengangkut air batu, krenlaluan atas dan troli berkeadaan sedia digunakan seperti di gambar berikut:GAMBAR 3 GAMBAR 4Kren Laluan AtasPemecah Air Batu Di KompleksKuantanGAMBAR 5 GAMBAR 6Meja Menggred Ikan Kompleks BintawaForklift Di Kompleks LumutPihak Audit berpendapat pada keseluruhannya kemudahan dan peralatanyang disediakan adalah mencukupi kecuali di Kompleks Lumut di manameja menggred ikan tidak disediakan. Oleh itu, nelayan telah meletakkanikan di atas lantai semasa proses penggredan dijalankan seperti di gambarberikut:54


GAMBAR 7Ikan Yang Diletakkan Di Atas LantaiPihak Audit mengesyorkan kemudahan dan peralatan di semua Komplekshendaklah diseragamkan.4.4.7 Penggunaan Kompleks4.4.7.1 Proses Penggunaan KompleksKompleks Pendaratan Ikan dapat memberi peluang kepada nelayan danpeniaga menjalankan perniagaan yang lebih kompetitif bagi pemasaran hasiltangkapan di samping menjamin mereka mendapat harga dan kualiti ikan yanglebih baik. Aliran penggunaan Kompleks adalah seperti di carta berikut:JENIS VESEL1 Pukat Jerut2. Pukat Tunda3. Pukat Hanyut4. BubuCARTA 2CARTA ALIRAN PENGGUNAAN KOMPLEKS PENDARATAN IKANPENANGKAPAN IKANPENDARATANTAMBATANPEMERINGKATANBEKALAN INPUTPEMETIANPENYENGGARAANJUALANKEMASUKAN IKANPEMUNGGAHANSEJUK BEKUPEMBORONGBILIK SEJUKPEMBELI1. Peniaga2. Pemproses3. PNK4. PNNPENGGUNAPERUNCITPEMPROSESANPASARAN TEMPATANEKSPORT55


a. Pencapaian Kuantiti Pendaratan Yang DitetapkanKuantiti pendaratan yang ditetapkan bagi 27 Kompleks adalah 330,300metrik tan setahun. Pada tahun 2006, kuantiti sebenar pendaratan adalah113,037 metrik tan berbanding 152,520 metrik tan pada tahun 2005. PihakAudit mendapati kuantiti pendaratan adalah kurang 50% daripada kuantitiyang ditetapkan. Kuantiti pendaratan ikan bagi tahun 2004 hingga 2006 diKompleks yang dilawati adalah seperti di jadual berikut:KOMPLEKSJADUAL 14KUANTITI PENDARATAN IKAN BAGI TAHUN 2004HINGGA 2006 DI KOMPLEKS YANG DILAWATIKUANTITI PENDARATANDITETAPKAN(Metrik Tan)KUANTITI PENDARATAN SEBENAR(Metrik Tan)2004 2005 2006Nenasi 4,000 492 222 127Kuantan 50,000 45,396 37,097 28,703Pulau Kambing 8,000 8,416 11,616 10,828Kuala Kemaman 6,000 345 176 193Mukah 8,000 423 277 192Bintawa 10,000 1,478 1,278 1,953Batu Maung 8,000 5,279 4,508 5,075Kuala Kedah 5,000 3,844 2,702 3,172Tanjung Dawai 5,000 2,574 2,178 1,486Kuala Perlis 50,000 16,951 20,570 19,315Lumut 7,000 19,235 20,554 25,770JUMLAH 161,000 104,433 101,178 96,814Berdasarkan jadual di atas, pihak Audit mendapati kuantiti pendaratan bagitahun 2004 hingga 2006 tidak mencapai kuantiti pendaratan yang ditetapkankecuali Kompleks Pendaratan Ikan di Lumut dan Pulau Kambing. Perkara iniberlaku berikutan kehadiran jeti persendirian yang masih beroperasi disekitar kawasan Kompleks. Sehubungan itu, kuantiti yang ditetapkan olehLKIM bagi setiap Kompleks perlu dikaji semula mengikut keadaan semasa.b. Pemunggahan IkanLKIM menetapkan jangka masa antara 10 minit sehingga 6 jam untuk kerjapemunggahan ikan dari bot berdasarkan kategori dan jumlah bot yang bolehmendarat pada satu-satu masa. Jangka masa mula pendaratan ikan hinggapemunggahan ke lori adalah seperti di jadual berikut:56


JADUAL 15JANGKA MASA PENDARATAN BOT BAGI KOMPLEKS YANG DILAWATIKOMPLEKSKATEGORI BOTBOT BOLEH MENDARAT(Unit)JANGKA MASAPEMUNGGAHAN(Minit)Kuala Perlis C1 10 – 12 180 -240Kuala Kedah C1 2 30 – 60Tanjung DawaiABLumut 9 – 10 60Nenasi A 2 10KuantanABKemaman A 4 30Pulau Kambing 10 – 30 120Kuala BesarBintawaMukahABC1C2BC1ABC1Nota: Bot A - Bot KecilB - Pukat BiasaC1 - Pukat JerutC2 - Pukat Tunda8846202064321583432203018060 – 12060Hasil temu bual dengan nelayan dan peniaga menyatakan jangka masapendaratan ikan hingga pemunggahan ke lori untuk pengedaran adalahdalam jangka masa yang ditetapkan. Matlamat LKIM untuk mengurangkankerosakan ikan selepas tangkapan telah tercapai.c. Pengguna KompleksKompleks Pendaratan Ikan telah digunakan oleh nelayan, peniaga, peruncitdan pemborong. Antara aktiviti yang dijalankan adalah pendaratan ikan,import atau eksport, penjualan air batu, sewaan pejabat kepada peniaga danlelongan ikan. Pengguna Kompleks bagi tahun 2005 hingga 2006 yangdilawati adalah seperti di jadual berikut:57


JADUAL 16BILANGAN PENGGUNA KOMPLEKS BAGI TAHUN 2005 HINGGA 2006KOMPLEKSBILANGAN NELAYANKAWASANBILANGAN PENIAGADI KOMPLEKS2005 2006 2005 2006Kuantan 380 390 6,912 6,948Nenasi 59 53 96 96Kuala Kemaman 65 66 696 696Pulau Kambing 223 230 9,360 9,360Kuala Besar 100 89 156 156Mukah 30 27 144 144Bintawa 30 28 768 768Kuala Kedah 94 92 451 456Tanjung Dawai 86 85 330 329Kuala Perlis 358 386 2,340 2,362Lumut 18 16 2,108 2,118Batu Maung 120 130 480 480Tok Bali 70 68 636 636JUMLAH 1,633 1,660 24,477 24,549Berdasarkan jadual di atas, pihak Audit mendapati bilangan penggunaKompleks tidak menunjukkan peningkatan yang ketara. Oleh itu, LKIM perlumewujudkan aktiviti nilai tambah seperti menyediakan kemudahan one stopuntuk menarik minat pengguna.4.4.7.2 Prestasi Penggunaan KompleksSehingga akhir tahun 2006, sebanyak 27 daripada 30 Kompleks telahberoperasi. Sebanyak 16 daripadanya telah diurus oleh Persatuan NelayanKawasan, Persatuan Nelayan Negeri dan Majuikan Sdn. Berhad. Kompleks diKuala Kedah dan Tok Bali masih belum beroperasi. Kompleks Pendaratan Ikanadalah seperti di jadual berikut:58


JADUAL 17KOMPLEKS PENDARATAN IKAN LKIMKOMPLEKS/PENGURUSANTAHUNOPERASITEMPOHBEROPERASI(Tahun)KOSPEMBINAAN(RM Juta)KELUASANTANAH(Ekar)Pulau Kambing, Terengganu/PNK 1974 32 3.60 1.5Kuala Kedah, Kedah 1976 30 1.30 1.48Bintawa, Sarawak 1976 30 3.31 2Mersing, Johor 1978 28 1.1 1Geting, Kelantan/PNK 1982 24 2.40 4Kuala Besut, Terengganu/PNK 1983 23 18.88 10Kuala Sedili, Johor/PNK 1983 23 7.58 10Chendering, Terengganu (PNN) 1983 23 43.30 20Batu Maung, Pulau Pinang (MITP) 1984 22 5.96 11Kemaman, Terengganu 1987 19 1.80 2Belawai, Sarawak (PNK) 1988 18 4.50 3Endau, Johor 1989 17 37.35 1Nenasi, Pahang (PNK) 1990 16 0.24 1Mukah, Sarawak (PNK) 1990 16 7.28 2.5Kuantan, Pahang (MSB)1991 (Fasa I)1999 (Fasa II)15 13.00 20Marang, Terengganu 1992 14 0.42 1Miri, Sarawak 1992 14 4.50 1Bintulu, Sarawak (PNK) 1992 14 3.34 3Kuala Pahang, Pahang 1992 14 3.40 3Lumut, Perak (PNN) 1992 14 8.80 5Kuala Besar, Kelantan (PNN) 1993 13 5.05 2.2Rompin, Pahang(PNK) 1993 13 1.90 1Dungun, Terengganu/PNK 1993 13 0.52 4Kuala Perlis, Perlis (PNN) 1996 10 3.62 7Tanjung Dawai, Kedah (PNK) 1997 9 2.06 3Sungai Udang, Yan Kedah 1998 8 0.26 1Endau 2005 1 27.42 21Kuala Linggi 2005 1 22.55 10Kuala Kedah -Tok Bali -Sumber : Maklumat Am Kompleks LKIM 2006BelumBeroperasiDalamPembinaanJUMLAH 35926.56 38.1197 107Lawatan Audit ke Kompleks Kuala Kedah dan Pelabuhan Perikanan LKIM TokBali mendapati perkara berikut:a. Kompleks Kuala KedahTapak Kompleks Kuala Kedah adalah pemberian Kerajaan Negeri Kedahbagi menggantikan Kompleks lama yang akan diambil alih oleh JabatanPerikanan untuk tujuan pembangunan semula. Kompleks telah siapsepenuhnya pada bulan November 2005 dengan kos RM26.56 juta dantelah diserahkan kepada LKIM pada bulan Jun 2006. Kompleks telahditawarkan kepada kontraktor melalui rundingan terus dengan kelulusan59


Kementerian Kewangan. Sehingga bulan November 2006, Kompleksdidapati masih belum beroperasi kerana:i. Jalan masuk ke Kompleks sejauh 1.8 kilometer belum siap danmemerlukan kos tambahan bernilai RM17.80 juta. Pembinaan jalanmasuk ini telah ditawarkan kepada kontraktor projek yang sama melaluirundingan terus. Pada awalnya, Kerajaan Negeri bersetuju untukmembiayai kos pembinaan jalan tetapi kemudiannya menyerahkansemula kepada LKIM untuk membinanya. Akibatnya, LKIM terpaksamembayar pampasan RM527,000 kepada penghuni yang mendudukitanah jajaran masuk ke Kompleks. Jalan yang masih dalam pembinaanadalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 8Jalan Masuk Ke Kompleks MasihDalam Pembinaanii. Kawasan labuhan bot yang cetek dan tidak dapat digunakan. LKIMmenganggarkan kos bagi mendalamkan sungai adalah RM2 juta.Bagaimanapun, kerja tersebut akan dijalankan oleh Jabatan Pengairandan Saliran pada tahun 2007. Kawasan labuhan cetek adalah seperti digambar berikut:GAMBAR 9Kawasan Labuhan Cetek, Kuala Kedahiii. Kemudahan paip air di jeti yang substandard tidak sesuai untukpembekalan air dan keperluan lain bagi bot nelayan.iv. Kawasan Kompleks telah digunakan sebagai tapak projek pembinaanjalan masuk. Semasa lawatan Audit, didapati rumah kongsi, jenteraberat dan stok bahan binaan berada di tapak sehingga merosakkan60


landskap yang telah disediakan di Kompleks tersebut seperti di gambarberikut:GAMBAR 10Rumah Kongsi, Jentera Berat Dan StokBahan Binaan Berada Di TapakKompleksb. Pelabuhan Perikanan Tok BaliKos keseluruhan pembinaan adalah RM97 juta yang merangkumi 3 fasa.Fasa 1 yang melibatkan pengambilan tanah dan kerja cerucuk keluli bernilaiRM7.68 juta telah siap pada tahun 2004. Pemeriksaan Audit mendapatiFasa 2 dengan kos RM19.84 juta telah gagal disiapkan pada bulan Oktober2006 oleh kontraktor GP AMZ Construction Sdn. Berhad kerana menghadapimasalah aliran tunai. Lanjutan masa kali kedua telah diberikan kepadakontraktor sehingga bulan Mac 2007. Akibatnya, Fasa 3 tidak dapatditeruskan. Kompleks Tok Bali yang masih dalam pembinaan adalah sepertidi gambar berikut:GAMBAR 11 GAMBAR 12Jeti Yang Masih Dalam PembinaanPondok Pengawal Yang MasihDalam PembinaanPada keseluruhannya, Kompleks yang belum digunakan di KualaKedah dan Pelabuhan Perikanan Tok Bali perlu diberi perhatiansewajarnya supaya pembaziran tidak berlaku dan matlamat pembinaandapat dicapai.61


4.4.7.3 Aktiviti Lain Di KompleksAktiviti lain di Kompleks adalah seperti penjualan minyak diesel, sewaan pejabatpeniaga, pasar nelayan dan lelongan ikan seperti di jadual berikut:JADUAL 18AKTIVITI LAIN DI KOMPLEKSAKTIVITIPenjualanMinyak DieselPejabat PeniagaPasar NelayanPemasaran IkanTUJUANKerajaan telah memberi kemudahan kepada nelayan dengan memberi subsidi hargaminyak RM1 seliter. LKIM telah memberi hak penjualan minyak diesel kepadaPersatuan Nelayan dan memantau penggunaannya melalui sistem e-diesel di IbuPejabat.Setiap Kompleks disediakan pejabat peniaga untuk disewa oleh peniaga ataupemborong mengikut kadar sewaan serta syarat tertentu seperti di dalam perjanjian.Pasar Nelayan adalah projek pertumbuhan ekonomi yang bertujuan untuk menambahbaik sosioekonomi nelayan di samping memeriahkan lagi kawasan Kompleks. Aktivitipasar nelayan dijalankan di tapak yang disediakan secara percuma untuk peniagaberniaga pelbagai barangan dari hasil laut serta sayur-sayuran dan makanan.Pada awal Januari 2006, Sistem Lelongan Berkomputer diperkenalkan oleh PNKTanjung Dawai. Sistem ini dapat mempercepatkan proses pendaratan dan penjualanikan yang dapat merekodkan nilai pendaratan bagi setiap minggu, bulan dan tahunan.Pada pendapat Audit, aktiviti lain yang dijalankan telah memberi manfaatkepada pengguna Kompleks. Pemberian subsidi diesel dapatmengurangkan beban nelayan dari segi kos pembelian minyak. Sistemlelongan memberi peluang kepada nelayan mendapat harga ikan yangberpatutan tanpa melalui orang tengah dan Pasar Nelayan dapat memberiruang kepada nelayan menjual hasil tangkapan sendiri.4.4.8 Penyenggaraan KompleksPenyenggaraan Kompleks perlu dibuat untuk memastikan Kompleks yang telahdibina dapat beroperasi dengan cekap dan berkesan bagi memberi keselesaankepada nelayan mendaratkan hasil tangkapan. Memandangkan kebanyakanKompleks telah berusia melebihi 20 tahun, penyenggaraan berkala dan naik tarafperlu dibuat terhadap kemudahan utama seperti jeti pendaratan, jalan, perparitan,dewan pemasaran, peralatan pengendalian dan sistem pendawaian elektrik. Kerjapenyenggaraan ini meliputi kerja sivil, mekanikal dan elektrikal.Mengikut perjanjian penyewaan Kompleks dengan Persatuan Nelayan, kerjapenyenggaraan dan pembaikan yang kurang daripada RM400 hendaklahditanggung oleh Persatuan Nelayan. Bagi perbelanjaan penyenggaraan danpembaikan berjumlah RM400 dan ke atas akan dilaksanakan oleh LKIM. LawatanAudit ke Kompleks mendapati perkara berikut:4.4.8.1 Jeti Retak Dan RosakPihak Audit mendapati struktur jeti yang retak dan rosak di Kuala Kemamanmasih belum diambil tindakan. Laporan keretakan jeti telah dikemukakan kepada62


pengurusan atasan LKIM pada tahun 2005. Gambar berikut menunjukkan jetiretak dan rosak.GAMBAR 13 GAMBAR 14Struktur Jeti Yang RetakStruktur Jeti Yang RosakPihak Audit berpendapat LKIM hendaklah bertanggungjawab untukmenentukan jeti berkeadaan baik dan boleh digunakan.4.4.8.2 Jeti SempitKebanyakan jeti yang diambil alih dari Jabatan Perikanan mempunyai ruangpendaratan yang terhad. Pemeriksaan Audit mendapati peti ikan yang diletakkandi ruang pendaratan, aktiviti membaiki pukat dan menambat bot di kawasanyang dilarang menyempitkan lagi ruang aktiviti pendaratan seperti di gambarberikut:GAMBAR 15Jeti Sempit di Pulau Kambing,Terengganu - Kotak Yang DiletakkanDiruang JetiPihak Audit mengesyorkan LKIM mengkaji keperluan ruang yangbersesuaian atau menaik taraf jeti sedia ada.4.4.8.3 Muara Sungai Sempit Dan CetekLawatan Audit ke Kompleks Nenasi Pahang mendapati muara sungai menjadisempit dan cetek akibat dari mendapan pasir yang dibawa oleh ombak dari laut.Keadaan ini menyebabkan bot kurang masuk ke kawasan Kompleks untuk63


mendaratkan ikan. Pada pendapat Audit, pembinaan pemecah ombak perludisegerakan bagi memperlahankan mendapan pasir ke muara. Gambarberikut menunjukkan beting pasir yang terdapat di muara sungai Nenasi.GAMBAR 16Muara Sungai Cetek Dan Sempit AkibatMendapan Pasir Di Kompleks NenasiDi samping itu, kerja pengorekan di muara sungai dan kawasan Kompleks LKIMyang terlibat dengan mendapan pasir hendaklah dijalankan secara bersepadudan berkala dengan bantuan Jabatan Pengairan Dan Saliran serta Jabatan Laut.4.4.8.4 Batang Kelapa Digunakan Sebagai FenderFender adalah penting bagi mengurangkan kesan perlanggaran bot dengan jetisewaktu pendaratan. Fender yang biasa digunakan adalah diperbuat dari getah.Pihak Audit mendapati Kompleks Tanjung Dawai, Kedah masih menggunakanbatang kelapa sebagai fender seperti di gambar berikut:GAMBAR 17Batang Kelapa Digunakan SebagaiFenderPada pandangan Audit, LKIM hendaklah mengambil tindakan segera untukmemasang fender getah kekal bagi menjamin keselamatan bot danpengguna.4.4.8.5 Pagar Di Kawasan Kompleks RosakPemeriksaan Audit mendapati pagar Kompleks telah rosak dan memudahkanpencerobohan kawasan Kompleks serta boleh mengakibatkan berlakunya64


kehilangan kemudahan dan peralatan. Pagar yang rosak adalah seperti digambar berikut:GAMBAR 18 GAMBAR 19Kompleks Kuantan, PahangKompleks Tanjung Dawai, KedahPada pandangan Audit, LKIM hendaklah membaiki pagar yang rosak bagimenentukan keselamatan kawasan Kompleks sentiasa terjaga.4.4.8.6 Penyenggaraan Bangunan Kompleksa. Keadaan bangunan Kompleks Bintawa, Sarawak tidak disenggara oleh LKIMkerana pengguna enggan mematuhi peraturan LKIM. Satu lot kedai yangtelah disewakan untuk menjual peralatan perikanan telah dibina bangunantambahan oleh pengguna dalam kawasan Kompleks tanpa kelulusan LKIMseperti di gambar berikut:GAMBAR 20Lot Kedai Yang Dibina Tanpa KelulusanLKIM Di Kompleks Bintawab. Keadaan Pejabat Pentadbiran di Kompleks Mukah, Sarawak kurangmemuaskan kerana terdapat keretakan di dinding bilik mesyuarat. Disamping itu, Pejabat Peniaga di Pulau Kambing tidak terurus seperti digambar berikut:65


GAMBAR 21 GAMBAR 22Dinding Retak Kompleks MukahPejabat Peniaga Yang Tidak TerurusDi Kompleks Pulau Kambingc. Lawatan Audit ke bangunan Pejabat Pentadbiran Kompleks Nenasi jugamendapati keadaan yang sempit dan halaman bangunan digunakan sebagaitapak Pasar Nelayan serta pejabat di tingkat bawah bangunan tidak terurus.4.4.8.7 Penyenggaraan Persekitaran KompleksLawatan Audit ke Kompleks Mukah, Sarawak mendapati mendapan tanah yangteruk berlaku. Laporan kerosakan mengenai mendapan tanah dan keretakanlongkang dengan anggaran kos RM204,240 telah dikemukakan ke Ibu PejabatLKIM pada bulan Mac 2006. Bagaimanapun, sehingga akhir tahun 2006 LKIMmasih belum meluluskan peruntukan yang dipohon. Gambar berikutmenunjukkan lubang kesan mendapan tanah:GAMBAR 23 GAMBAR 24Lubang Kesan Mendapan Tanah DiKompleks Mukah, SarawakKesan Mendapan4.4.8.8 Penyenggaraan PeralatanLawatan Audit mendapati sistem pendawaian pada peralatan berselirat danmembahayakan keselamatan pengguna. Pemecah ais yang telah rosak dantidak digunakan lagi masih berada di kawasan Kompleks dan belum dilupuskan.Di samping itu, peralatan pam minyak yang rosak dan paip air yang bocor tidakdisenggara adalah seperti di gambar berikut:66


GAMBAR 25 GAMBAR 26Sistem Pendawaian Di KompleksPulau KambingPemecah Ais Yang Rosak DiKompleks NenasiPada keseluruhannya, LKIM tidak menjalankan penyenggaraan berkalaterhadap kemudahan dan peralatan di Kompleks kerana penyenggaraanhanya dibuat mengikut keperluan dan peruntukan yang ada. Bagi peralatanyang rosak, tindakan pembaikan atau pelupusan hendaklah dibuat dengansegera.4.4.9 Peruntukan Dan PerbelanjaanPembiayaan pembinaan dan penyenggaraan Kompleks Pendaratan Ikan LKIMadalah berdasarkan bajet yang dipohon oleh Bahagian Pembangunan Infrastrukturmelalui Kumpulan Wang Pembangunan dan sumber dalaman.4.4.9.1 Kumpulan Wang PembangunanDi bawah RMK8, Bahagian Pembangunan Infrastruktur telah memohonsejumlah RM579.96 juta manakala di bawah RMK9 sejumlah RM712.62 jutabagi tujuan pembinaan dan penyenggaraan Kompleks Pendaratan Ikan.Peruntukan yang diluluskan bagi RMK8 adalah sejumlah RM173.08 jutamanakala di bawah RMK9 sejumlah RM92 juta telah diluluskan. Peruntukanyang dipohon dan diluluskan mengikut projek adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 19PERUNTUKAN KEWANGANYANG DIPOHON DAN DILULUSKAN MENGIKUT PROJEKPROJEK PEMBINAAN(RM Juta)PROJEK PENYENGGARAAN(RM Juta)PERUNTUKANDIPOHON DILULUS DIPOHON DILULUSRMK8 373.71 118.78 206.25 54.30RMK9 457.22 51.0 255.40 41.0JUMLAH 830.93 169.78 461.65 95.30Bagi tahun 2004 hingga 2006, peruntukan melalui Kumpulan WangPembangunan berjumlah RM97.40 juta untuk Bahagian PembangunanInfrastruktur telah diluluskan oleh pihak pengurusan LKIM. Peruntukan yang67


diluluskan dan perbelanjaan sebenar pengurusan Kompleks Pendaratan Ikanbagi tahun 2004 hingga 2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 20PERUNTUKAN YANG DILULUSKAN DAN PERBELANJAAN SEBENARKOMPLEKS PENDARATAN IKAN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006TAHUNPERUNTUKAN DILULUS(RM Juta)PERBELANJAAN(RM Juta)BAKI(RM Juta)2004 21.64 17.76 3.882005 49.49 28.58 20.912006 26.27 19.27 7.0JUMLAH 97.40 65.61 31.79Pihak Audit mendapati peruntukan yang diluluskan jauh lebih rendah daripadaperuntukan yang dipohon, namun prestasi perbelanjaan bagi tujuan pembinaandan penyenggaraan Kompleks masih rendah. Ini menunjukkan bahawaperancangan kurang teliti dan kurang kemampuan pihak LKIM untukmelaksanakan projek.4.4.9.2 Prestasi PerbelanjaanBagi tahun 2004, permohonan peruntukan adalah berjumlah RM187.38 juta dansejumlah RM34.70 juta telah diluluskan. Permohonan peruntukan bagi tahun2005 adalah berjumlah RM34.81 juta dan sejumlah RM6.50 juta telah diluluskan.Tiada peruntukan dari sumber dalaman untuk tahun 2006. Jumlah peruntukanyang diluluskan dari sumber dalaman bagi tempoh yang sama adalah sejumlahRM49.29 juta. Daripada jumlah itu, sejumlah RM42.66 juta telah dibelanjakan.Peruntukan bagi perbelanjaan Bahagian Pembangunan Infrastrukturdibahagikan kepada pembinaan dan penyenggaraan Kompleks. Perbelanjaanbagi tahun 2004 hingga 2006 daripada Kumpulan Wang Pembangunan adalahseperti di jadual berikut:JADUAL 21PERBELANJAAN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006TAHUNJENIS PERBELANJAAN2004(RM Juta)2005(RM Juta)2006(RM Juta)Pembinaan 14.09 18.38 0.08Peningkatan/Penyenggaraan 1.40 4.08 13.69Pengurusan Kompleks 2.27 6.12 5.50JUMLAH 17.76 28.58 19.274.4.10 Penyelenggaraan RekodRekod berkaitan pengurusan Kompleks perlu diselenggara dan disimpan olehBahagian Pembangunan Infrastruktur di Ibu Pejabat LKIM. Rekod mengenai68


pengurusan Kompleks juga perlu diselenggara sama ada di pejabat negeri atau diKompleks sendiri. Bagi memudahkan pemantauan, rujukan dan semakan rekodperlu diselenggara dengan teratur dan dikemas kini. Semakan Audit terhadap rekodyang diselenggara mendapati perkara berikut:a. Maklumat mengenai nama projek, latar belakang, tujuan serta kos projek telahdinyatakan dengan lengkap dan jelas.b. Daftar harta dan inventori diselenggara di Ibu Pejabat dan salinannya disimpanoleh LKIM Negeri.c. Mengikut prosedur, Kompleks perlu menghantar Laporan Prestasi Komplekssetiap bulan ke Ibu Pejabat. Bagaimanapun, tidak semua Kompleksmenghantar laporan ke Ibu Pejabat seperti yang ditetapkan.d. Data pendaratan ikan dalam Laporan Prestasi Kompleks yang disediakan olehsetiap Kompleks adalah tidak seragam.Pihak Audit berpendapat semua fail yang berkaitan pengurusan Komplekshendaklah diselenggara di peringkat Ibu Pejabat dan Negeri supaya maklumatberkaitan kemajuan dapat dikemas kini dan diseragamkan.4.4.11 Maklum Balas Daripada NelayanPihak Audit telah menjalankan sesi temu bual dengan 64 nelayan di KompleksPendaratan Ikan yang dilawati. Nelayan yang ditemu bual terdiri daripada merekayang memiliki sekurang-kurangnya sebuah bot. Temu bual yang diadakan adalahberdasarkan soalan yang terdapat dalam borang soal selidik seperti butiranperibadi, pendapatan bulanan, latihan/kursus yang dihadiri, kemudahan yangdisediakan, hubungan dan kerjasama dengan pegawai LKIM, aduan terhadappengurusan LKIM dan cadangan penambahbaikan. Di samping itu, penilaianprestasi dan tahap kepuasan nelayan telah dibuat terhadap perkhidmatan yangdisediakan. Hasil temu bual adalah seperti di jadual berikut:69


KOMPLEKSJADUAL 22HASIL TEMU BUAL DENGAN NELAYAN DI KOMPLEKS YANG DILAWATIBILANGANNELAYANRM500HINGGARM1,000PENDAPATANRM1,001HINGGARM3,000KEMUDAHANYANG DISEDIAKAN>RM3,000 BAIK MEMUASKANKURANGMEMUASKANLATIHAN/KURSUSNenasi 10 9 - 1 7 2 1 4 6KualaKemamanPulauKambing5 4 1 - 3 2 - 3 25 1 2 2 1 4 1 4Bintawa 1 - - 1 - - 1 - 1TanjungDawai5 2 3 1 1 3 4 1Telok Bahang 6 2 - 4 2 1 3 6Batu Maung 10 8 2 - 8 2 - 7 3Kuala Perlis 10 1 2 7 7 3 - 1 9Kuala Kedah 8 4 1 3 5 1 2 1 7Kuala Besar 1 1 - - - - 1 1 -Lumut 3 - 1 2 - 2 3JUMLAH 64 32 12 20 33 15 15 25 39YATIDAKAnalisis Audit terhadap maklum balas nelayan mengenai hubungan dan kerjasamapegawai LKIM serta pengurusan aduan di Kompleks yang dilawati adalah baik tetapipenilaian tahap pendapatan dan kepuasan nelayan terhadap kemudahan yangdisediakan serta latihan adalah seperti berikut:4.4.11.1 PendapatanSeramai 32 nelayan memperoleh pendapatan antara RM500 hingga RM1,000sebulan dan seramai 12 nelayan memperoleh pendapatan antara RM1,001hingga RM3,000 sebulan. Seramai 20 nelayan berpendapatan melebihiRM3,000 sebulan adalah nelayan yang memiliki bot kategori B dan C iaitu PukatTunda untuk laut dalam. Berdasarkan sampel Audit didapati 50% nelayan pantaiberpendapatan kurang daripada RM1,000 sebulan dan perlu diberi perhatianoleh LKIM.4.4.11.2 Kemudahan Yang DisediakanSeramai 33 nelayan menyatakan kemudahan yang disediakan adalah baik dandapat memenuhi kehendak nelayan manakala seramai 14 nelayan menyatakankemudahan yang disediakan adalah memadai dan memuaskan. Selain itu, 17nelayan menyatakan kemudahan yang disediakan tidak memuaskan keranakuala sungai dan kawasan labuhan bot cetek, ruang pendaratan yang sempitdan jeti pendek seperti di Kompleks Pulau Kambing, Bintawa dan TanjungDawai. Keadaan ini melambatkan proses pendaratan ikan. Selain itu, ruangpemetian yang sempit, ruang untuk menambat bot yang terhad, alat mengangkut70


ikan yang kurang dan ruang meletak kenderaan bagi pengguna yang berurusniaga di Kompleks perlu diberi perhatian oleh LKIM.4.4.11.3 Latihan/Kursus Kepada NelayanAnalisis temu bual dengan 64 nelayan mendapati 39 atau 60% tidak mengikutilatihan/kursus kerana faktor usia dan tidak berminat. Peratusan yang tidakmengikuti kursus adalah ketara. Oleh itu, LKIM perlu menggalakkan lebih ramainelayan mengikuti latihan/kursus sama ada yang dianjurkan oleh LKIM atauPersatuan Nelayan untuk memberi pendedahan terhadap teknologi perikanandari semasa ke semasa selain dari meningkatkan pendapatan masyarakatnelayan.4.4.12 Mekanisme PemantauanPemantauan terhadap pengurusan Kompleks Pendaratan Ikan LKIM dibuat diperingkat Kementerian Pertanian Dan Industri Asas Tani, Ibu Pejabat dan PejabatNegeri. Pihak Audit mendapati pemantauan yang diwujudkan adalah seperti berikut:4.4.12.1 Peringkat KementerianPemantauan dilaksanakan oleh Bahagian Pemantauan dan Penilaian Projekmelalui Jawatankuasa Tindakan Pembangunan Kementerian. Selain itu,pemantauan juga dibuat melalui Laporan Perbelanjaan Pembangunan yangdihantar setiap bulan oleh LKIM ke Cawangan Kewangan, KementerianPertanian Dan Industri Asas Tani.4.4.12.2 Peringkat Ibu PejabatPihak Audit mendapati pemantauan di peringkat Lembaga Pengarah dibuatmelalui pembentangan bajet tahunan, prestasi belanjawan pembangunan setiapsuku tahun dan kemajuan projek pembangunan LKIM. Di peringkat pengurusan,Bahagian Pembangunan Dan Pengurusan Infrastruktur bertanggungjawabmengawal dan memantau perbelanjaan peruntukan Kumpulan WangPembangunan, Kumpulan Wang Mengurus dan sumber dalaman. Selain itu,mesyuarat tapak juga dibuat bagi memantau kemajuan kerja KompleksPendaratan Ikan yang dibina supaya pembinaan dilakukan mengikut tempohyang ditetapkan. Semakan Audit mendapati Jawatankuasa TeknikalPemantauan Pengurusan Kompleks LKIM juga ditubuhkan bagi pemantauanpengurusan Kompleks LKIM yang disewakan kepada Persatuan NelayanKawasan, Persatuan Nelayan Negeri dan Majuikan Sdn. Berhad.4.4.12.3 Peringkat NegeriDi peringkat negeri pula pemantauan dilaksanakan melalui MesyuaratPengurusan Negeri bersama pegawai LKIM di cawangan negeri.71


4.4.12.4 Unit Audit DalamUnit Audit Dalam ditubuhkan di peringkat Ibu Pejabat dan Cawangan Negeribagi memastikan pengurusan organisasi dan kewangan LKIM adalahberdasarkan kepada peraturan yang berkaitan.Pihak Audit mendapati mekanisme pemantauan yang diwujudkan di 3peringkat adalah memadai. Pemantauan fizikal hendaklah dibuat secaraberkala untuk memastikan objektif pengurusan Kompleks tercapai. Selain itu,Jawatankuasa Teknikal Pemantauan telah melaksanakan tanggungjawabdengan memuaskan. Namun, masalah yang dihadapi oleh pengurusanKompleks perlu diberi perhatian sewajarnya. Selain itu, Unit Audit Dalamhendaklah meningkatkan pemeriksaan terhadap pengurusan Kompleks.4.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, LKIM telah merancang kemudahan pendaratan yang lengkapuntuk nelayan dengan tujuan memusatkan pendaratan ikan. Ini akan meningkatkanproduktiviti dan mengurangkan kerugian hasil tangkapan. Bagaimanapun, dari aspekpelaksanaan didapati beberapa kelemahan antaranya lokasi Kompleks yang tidaksesuai, rangkaian jalan darat yang belum dibina, kawasan labuhan bot cetek,Kompleks yang siap dibina tetapi belum beroperasi dan peruntukan tambahan untukmenampung kos pengoperasian jeti/Kompleks yang diambil alih daripada agensi lain.Sehubungan itu, adalah disyorkan perkara berikut diberi pertimbangan:a. Mengkaji pendekatan baru bagi menarik lebih ramai nelayan menggunakanjeti/Kompleks Pendaratan Ikan khususnya di Tanjung Manis, Sarawak bagimengelak kemudahan yang disedia tidak digunakan.b. Untuk projek yang akan datang kajian kemungkinan adalah diwajibkan bagimenentukan lokasi pembinaan Kompleks adalah sesuai untuk pendaratan botnelayan bagi mengelakkan kos yang tinggi untuk mendalamkan muara sungaiyang cetek.c. Mengkaji semula kemampuan LKIM dari segi tenaga teknikal untukpemantauan projek dan penyenggaraan jeti dan Kompleks.d. Penyenggaraan Kompleks dan jeti yang telah usang perlu diberi peruntukanyang mencukupi. Ini bagi membolehkan LKIM menyenggara Kompleks dan jetidengan sempurna bagi memberi manfaat kepada pengguna.e. Peruntukan mengurus bagi 30 Kompleks LKIM juga perlu ditambah bagimenjamin sistem pengurusan yang cekap. LKIM memaklumkan peruntukanyang diperlukan ialah sejumlah RM10 juta setahun.72


PERBADANAN TABUNG PENDIDIKAN TINGGI NASIONAL5. PENGURUSAN PINJAMAN PENDIDIKAN PELAJAR5.1 LATAR BELAKANG5.1.1 Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional (PTPTN) ditubuhkan dibawah Akta Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional 1997 (Akta 566) mulaberoperasi pada 1 November 1997 dan diletakkan di bawah Kementerian PengajianTinggi.5.1.2 Objektif penubuhan PTPTN adalah untuk memastikan pembiayaanpinjaman disediakan kepada pelajar yang layak mengikuti pengajian di institusipendidikan tinggi (IPT) selaras dengan hasrat Kementerian Pengajian Tinggi supayatidak ada pelajar yang gagal memasuki IPT atas sebab kewangan. Penyediaankemudahan pinjaman pendidikan diberikan kepada pelajar yang mengikutipengajian pada peringkat Diploma dan Ijazah di IPT yang ditubuhkan di bawah AktaUniversiti dan Kolej Universiti 1971, Akta Institut Teknologi MARA 1976, AktaInstitusi Pendidikan Tinggi Swasta 1996 dan Akta Pendidikan 1996.5.1.3 Sehingga akhir tahun 2006, PTPTN telah meluluskan 949,527 pinjamanmelibatkan RM18.36 bilion. Daripada jumlah tersebut, 738,027 adalah untuk pelajarInstitusi Pengajian Tinggi Awam (IPTA) melibatkan RM12.77 bilion dan 211,500pelajar Institusi Pengajian Tinggi Swasta (IPTS) dengan jumlah RM5.59 bilion. Bagimenguruskan pinjaman pelajar tersebut PTPTN menggunakan Sistem PengurusanPinjaman Pendidikan (ELMAS) untuk memproses permohonan, wang pendahuluanpinjaman dan merekodkan maklumat pinjaman.5.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan pinjamanpendidikan PTPTN telah dirancang dan dilaksanakan dengan cekap dan teraturselaras dengan objektif yang ditetapkan.5.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan tertumpu kepada aspek pengurusan pinjaman pendidikan. Skoppengauditan merangkumi permohonan dan kelulusan pinjaman pelajar tajaan barudari tahun 2004 hingga 2006. Selain itu, pengauditan juga meliputi pinjaman sediaada dan bayaran balik pinjaman dari tahun 1997 hingga 2006. Semakan dibuatterhadap dokumen dan rekod berkaitan dengan pinjaman pendidikan. Analisis datapinjaman dan temu bual dengan pegawai berkenaan juga telah dilaksanakan.73


5.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan September hingga Disember 2006mendapati perkara berikut:5.4.1 Pengurusan Aktiviti5.4.1.1 Peringkat Pengurusana. Penstrukturan semula PTPTN telah diluluskan oleh Jabatan PerkhidmatanAwam (JPA) berkuat kuasa mulai 1 September 2005. Pengurusan PTPTNdiketuai oleh Ketua Eksekutif dan struktur organisasinya dibahagikankepada Sektor Pengurusan, Sektor Operasi, Bahagian PerancanganDan Penyelidikan serta Bahagian Pelaburan. Sektor Operasi, SektorPengurusan dan Bahagian Pelaburan masing-masing diketuai olehPengurus Besar gred N54 manakala Bahagian Perancangan DanPenyelidikan diketuai oleh Timbalan Pengurus Besar gred N48. Strukturorganisasi PTPTN adalah seperti di carta berikut:CARTA 3CARTA ORGANISASI PTPTNKETUA EKSEKUTIFJUSA CUNIT AUDIT DALAMGred N48UNIT UNDANG-UNDANGGred L48UNIT PERHUBUNGAN AWAMGred N41SEKTOR PENGURUSANGred N54SEKTOR OPERASIGred N54BAHAGIAN KHIDMATPENGURUSANGred N48BAHAGIAN PINJAMANPELAJARGred N52BAHAGIAN KEWANGANGred N52BAHAGIAN AKAUNGred W52BAHAGIAN TEKNOLOGIMAKLUMATGred F52BAHAGIANPENGUATKUASAAN DANKUTIPAN BALIKGred N52BAHAGIAN SIMPANANPELAJARGred N52BAHAGIANPERANCANGAN DANPENYELIDIKANGred N48BAHAGIAN PELABURANGred 54 (TERBUKA)74


. Bagaimanapun, secara operasinya PTPTN telah mendapat kelulusanLembaga Pengarah untuk mengubah dan mewujudkan strukturnya sendiridengan menggabungkan Bahagian Simpanan Pelajar dan BahagianPelaburan menjadi satu bahagian sebagai Bahagian Simpanan DanPelaburan yang diketuai oleh Pegawai gred N54. Berdasarkan pandanganawal JPA, struktur baru yang dilaksanakan oleh PTPTN adalah terlalu awaldan kurang sesuai. Dengan mengasingkan Bahagian Simpanan dari fungsioperasi memberi implikasi ketidakselarian fungsi. Pengelompokan fungsisedia ada mempunyai hubung kait yang rapat dan relevan. Sehingga kini,struktur secara operasi PTPTN masih belum mendapat kelulusan JPA.Struktur organisasi PTPTN yang dijalankan secara operasi adalah sepertidi carta berikut:CARTA 4CARTA ORGANISASI PTPTN SECARA OPERASIKETUA EKSEKUTIFJUSA CUNIT AUDITDALAMGred N48BAHAGIANPINJAMANGred N54PINJAMANPENDIDIKANGred N52PENGUATKUASAANDAN KUTIPANBALIKGred N52BAHAGIANPENGURUSANGred N54AKAUNGred W52KHIDMATPENGURUSANGred N48KEWANGANGred N52BAHAGIANSIMPANAN &PELABURANGred N54PELABURANGred W48SIMPANANPENDIDIKANGred N52BAHAGIAN DASARPENYELIDIKAN &JAMINAN KUALITIGred N48UNIT ADUAN &PERHUBUNGANAWAMGred N41UNIT UNDANG-UNDANGGred L48TEKNOLOGIMAKLUMATGred F52c. Fungsi 2 bahagian yang terlibat secara langsung dengan pinjamanpendidikan adalah seperti di jadual berikut:75


JADUAL 23FUNGSI BAHAGIAN PINJAMAN PENDIDIKANBAHAGIANPinjaman PendidikanPenguatkuasaan DanKutipan BalikFUNGSIBertanggungjawab untuk memastikan pengurusan pinjaman kepada pelajar dariaspek permohonan, pinjaman dan rekod diuruskan dengan cekap dan berkesanberdasarkan peraturan ditetapkan.Bertanggungjawab mengurus dan memantau kutipan balik pinjaman dari aspekpengemaskinian data, penjadualan semula bayaran balik pinjaman danpenguatkuasaan undang-undang.5.4.1.2 Peringkat JawatankuasaBagi memantapkan pengurusan pinjaman pendidikan, Jawatankuasa PinjamanPendidikan ditubuhkan pada bulan Februari 1998 yang dipengerusikan olehKetua Eksekutif, Penolong Pengurus Kanan (Pinjaman) sebagai Setiausaha dan4 pegawai kanan sebagai ahli. Jawatankuasa ini bertanggungjawab menyemakdan membuat perakuan kepada Lembaga Pengarah bagi semua urusanberkaitan pinjaman pendidikan. Selaras dengan usaha untuk meningkatkankeberkesanan perkhidmatan, fungsi Jawatankuasa ini telah disemak semula dandiluluskan oleh Lembaga Pengarah pada tahun 2004 untuk menimbang danmeluluskan perkara berikut:• Permohonan yang ditolak atas sebab teknikal.• Permohonan meneruskan pinjaman kerana pertukaran kursus, jurusanatau Institusi yang memenuhi syarat semasa.• Permohonan melanjutkan atau memendekkan tempoh tajaan pinjaman;• Permohonan menangguhkan atau menjadualkan semula bayaran balikpinjaman.• Permohonan pengecualian bayaran balik bagi peminjam yang mendapatkeputusan ijazah sarjana muda kepujian kelas pertama.Pihak Audit mendapati perubahan fungsi Jawatankuasa Pinjaman ini dibuatselaras dengan perubahan proses kelulusan pinjaman. Bagi kes yang mematuhiperaturan sedia ada, kelulusan pinjaman dilakukan secara automatik oleh sistemELMAS mulai tahun 2004 dan dimaklumkan kepada Jawatankuasa PinjamanPendidikan.5.4.2 Perjawatan Dan Latihan5.4.2.1 Perjawatana. Guna tenaga yang mencukupi dan berkemahiran adalah diperlukan bagimelaksanakan aktiviti pengurusan pinjaman dan bayaran balik. Padatahun 1997, PTPTN diluluskan 33 jawatan tetap dan pada tahun 1999tambahan 14 jawatan tetap. Pada tahun 2003 pula, PTPTN memperoleh19 tambahan jawatan tetap menjadikan keseluruhan jawatan tetapberjumlah 66 jawatan. Bagi membantu operasi penajaan pinjaman PTPTN76


yang bertambah daripada 11,956 bilangan pinjaman pada tahun 1997menjadi 144,318 pada tahun 2005, JPA telah meluluskan 352 jawatankontrak. Butiran perjawatan tetap, sambilan dan kontrak berbandingbilangan pinjaman diluluskan dari tahun 1997 hingga 2005 adalah sepertidi jadual berikut:JADUAL 24KEDUDUKAN PERJAWATAN BERBANDINGBILANGAN PINJAMAN DILULUSKANTAHUNPENGISIAN JAWATANBILANGAN*SAMBILAN /TETAPPINJAMAN DILULUSKANKONTRAK1997 33 - 11,9561998 - - 19,6981999 14 - 88,2912000 - 55* 88,3722001 - 144* 109,0172002 - - 103,9352003 19 282 114,2572004 - - 120,2122005 - 70 144,318JUMLAH 66 551 800,056Nota : * Pegawai Sambilan (199 orang), Pegawai Kontrak (352 orang)b. Pada bulan September 2005, JPA telah meluluskan 379 jawatan barudaripada 749 yang dipohon menjadi 445 jawatan. Bagaimanapun,pengisian jawatan tetap hanya dibuat mulai bulan Mei 2006. Kedudukanperjawatan sehingga bulan Oktober 2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 25KEDUDUKAN PERJAWATAN SEHINGGA BULAN OKTOBER 2006BILANGAN PERJAWATANKUMPULAN JAWATANPERATUSLULUS ISI KOSONG(%)Pengurusan Tertinggi 1 1 - -Pengurusan Dan Profesional 95 82 13 13.7Sokongan 349 302 47 13.5JUMLAH 445 385 60 13.5c. Sehingga kini, sebanyak 60 daripada 445 jawatan yang diluluskan atau13.5% masih belum diisi. Bahagian yang terlibat dengan pengurusanpinjaman telah diluluskan 139 jawatan tetap berbanding 12 jawatansebelum penstrukturan semula dilaksanakan. Daripada jumlah tersebut,sebanyak 126 jawatan telah diisi dan 13 masih kosong.5.4.2.2 Latihana. Unit Latihan Dan Kompetensi di bawah Bahagian Khidmat Pengurusanbertanggungjawab merancang, mengurus dan melaksana latihan pegawai.Pihak Audit mendapati pegawai yang terlibat dengan pinjaman dan77


ayaran balik telah diberi kursus sepanjang tahun 2004 hingga 2006seperti pengurusan fail dan rekod; bengkel penggunaan sistem ELMASbagi modul pinjaman dan bayaran; bengkel pengendalian modul penyatakira-kira dan jadual bayaran balik; bengkel Sistem Pengurusan Dokumen(SILA); latihan Audit Command Language (ACL); bengkel e-Janji; bengkele-Aduan dan bengkel e- Penguatkuasaan dan Kutipan Balik (e-UPKB)b. Di samping latihan yang dirancang, pegawai turut mengikuti latihan yangdianjurkan oleh agensi luar seperti Institut Tadbiran Awam Negara(INTAN), Institut Perakaunan Negara, Lembaga Hasil Dalam Negeri danKementerian Pengajian Tinggi.Pada pandangan Audit, PTPTN mempunyai struktur yang jelas dan hendaklahmelaksanakan operasinya berdasarkan struktur yang diluluskan oleh JPA.Sebarang pindaan hendaklah mendapat kelulusan JPA.5.4.3 Keperluan Kewangan5.4.3.1 Perancangan KewanganBajet merupakan perancangan kewangan yang bertujuan untuk mengenal pasti,mengagih dan mengakaun dana bagi melaksanakan program dan aktiviti PTPTNberdasarkan misi, matlamat serta objektif. Bagi memastikan pelajar dapatmelanjutkan pelajaran tanpa masalah kewangan, peruntukan yang disediakanhendaklah mencukupi.PTPTN memerlukan peruntukan berjumlah RM6.74 bilion bagi tahun 2004hingga 2006 untuk membiayai pelajar baru dan sedia ada. Di samping itu, padatahun 2005, Kementerian Pengajian Tinggi bersetuju supaya PTPTN menajapelajar peringkat sijil bagi Kolej Komuniti, Pengajian Jarak Jauh dan Politeknikberjumlah RM210 juta. Peruntukan yang diperlukan bagi tahun 2004 hingga2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 26PERUNTUKAN DIPERLUKANPERUNTUKAN DIPERLUKANTAHUN(RM Bilion)PELAJAR BARU PELAJAR SEDIA ADA TAJAAN TAMBAHAN JUMLAH2004 0.69 1.30 - 1.992005 0.69 1.52 0.21 2.422006 0.72 1.61 - 2.33JUMLAH 2.10 4.43 0.21 6.7478


5.4.3.2 Sumber Pembiayaana. Peruntukan KerajaanPTPTN telah menerima peruntukan Kerajaan berjumlah RM5.29 bilion bagimenguruskan pinjaman dari tahun 1997 hingga 2002 dan sejumlahRM4.22 bilion telah dikeluarkan sebagai pinjaman kepada pelajar. Mulaitahun 2003, Kerajaan memutuskan untuk tidak memberi geran peruntukanbagi dana pinjaman pendidikan. Sehubungan itu, PTPTN diarah untukmendapatkan dana dari institusi kewangan yang dibenarkan olehKementerian Kewangan. Pembiayaan yang diterima daripada peruntukanKerajaan dari tahun 1997 hingga 2002 adalah seperti di jadual berikut:TAHUNJADUAL 27PERUNTUKAN KERAJAAN YANG DITERIMAPERUNTUKAN DITERIMA(RM Bilion)PERBELANJAAN SEBENAR(RM Bilion)1997 0.09 -1998 0.21 0.161999 0.68 0.562000 1.34 0.862001 1.27 0.682002 1.70 1.96JUMLAH 5.29 4.22b. Sumber Pinjaman Jangka PanjangSehingga akhir tahun 2006, PTPTN telah memperoleh pinjaman jangkapanjang berjumlah RM0.5 bilion daripada Kumpulan Wang AmanahPersaraan (dahulu dikenali sebagai Kumpulan Wang Amanah Pencen)(KWAP) dan RM12.50 bilion daripada Kumpulan Wang Simpanan Pekerja(KWSP). Pinjaman berjumlah RM11 bilion adalah dijamin oleh Kerajaan.Kadar faedah ditetapkan berdasarkan kadar Sekuriti Kerajaan Malaysia(SKM) ditambah dengan kadar yang ditetapkan. Faedah yang dikenakanbagi pinjaman tersebut berjumlah RM2.77 bilion sehingga tahun 2006.Bagi membiayai faedah pinjaman ini, PTPTN menerima subsidi faedahpinjaman jangka panjang daripada Kementerian Kewangan berjumlahRM230.82 juta. Pinjaman jangka panjang, tempoh dan kadar faedahsehingga tahun 2006 adalah seperti di jadual berikut:79


TAHUNINSTITUSIKEWANGANJUMLAHPINJAMAN(RM Bilion)JADUAL 28PINJAMAN JANGKA PANJANGKADAR FAEDAHSETAHUN(%)TEMPOHPINJAMAN(Tahun)JUMLAHFAEDAHDIKENAKAN(RM Bilion)JAMINAN2003 KWAP 0.50 3.58 5 0.09 Tiada2003 1.50 4.61 10 0.68 Tiada2004 0.50 5.33 10 0.27 Kerajaan2005 KWSP 3.00 4.00 5 0.58 Kerajaan20067.50 Kadar SKM + 0.5%*10(bagi setiappengeluaran)JUMLAH 13.00 2.77*Nota: Pengeluaran pertama dan kedua berjumlah RM2.2 bilion1.15 Kerajaan5.4.3.3 Implikasi KewanganMesyuarat Lembaga Pengarah telah meminta supaya kajian dibuat untukmengetahui sejauh mana PTPTN boleh meneruskan operasinya dengan hanyamendapatkan pinjaman dari luar sedangkan sumber dalaman seperti pungutanbayaran balik adalah rendah. Dengan itu, PTPTN diminta membentangkanlaporan prestasi bayaran balik dalam setiap mesyuarat Lembaga Pengarah.Antara implikasi kewangan yang dihadapi oleh PTPTN berikutan peningkatanbilangan pelajar yang mendapat kemudahan pembiayaan adalah seperti berikut:a. Kedudukan defisit aliran tunai pinjaman pendidikan yang berterusanmenyebabkan kedudukan kewangan PTPTN terjejas. Mengikut unjuranyang dibuat sejumlah RM14.44 bilion diperlukan dalam RMK9 manakalaRM14.96 bilion dalam RMK10. Bagaimanapun, PTPTN dijangkamengalami defisit berjumlah RM7.19 bilion bagi RMK9 dan RM3.75 bilionbagi RMK10 seperti di jadual berikut:PENAJAANJADUAL 29UNJURAN PEMBIAYAAN RMK9 DAN RMK10RMK9(RM Bilion)RMK10(RM Bilion)Tanggungan Penajaan RMK8 3.19 -Tajaan baru RMK9 10.26 3.63Tajaan baru RMK10 - 11.33Pemindahan program penajaan bahagianbiasiswa Kementerian Pelajaran Malaysia0.99 -Jumlah Diperlukan 14.44 14.96Tolak Sumber dalaman 7.25 11.21Defisit (7.19) (3.75)b. Perolehan sumber dana pinjaman melalui KWAP dan KWSP telahmeningkatkan beban kewangan dan tanggungan PTPTN. Kos perolehanpinjaman yang tinggi iaitu antara 3.6% hingga 5.3% terpaksa ditanggungoleh PTPTN berbanding kos pentadbiran 3% yang dikenakan kepadapelajar. Sehingga akhir bulan Disember 2006, PTPTN telah menjelaskan80


ayaran faedah berjumlah RM560.15 juta iaitu sejumlah RM62.42 jutakepada KWAP dan RM497.73 juta kepada KWSP.c. Kaedah perolehan dana melalui pinjaman jangka panjang menimbulkankesukaran kewangan kepada PTPTN memandangkan tempoh bayaranbalik yang dikenakan kepada PTPTN adalah 5 hingga 10 tahun iaitu lebihpendek jika dibandingkan dengan tempoh bayaran balik yang dikenakankepada pelajar iaitu 10 hingga 20 tahun. PTPTN dikehendaki membuatbayaran balik pokok pinjaman berjumlah RM500 juta pada tahun 2008,RM1.5 bilion pada tahun 2013, RM3 bilion pada tahun 2010 dan RM500juta pada tahun 2014.d. Prestasi kutipan bayaran balik pinjaman adalah 16.6% pada tahun 2004,44.8% pada tahun 2005 dan 44.2% pada tahun 2006. Keadaan ini telahmenjejaskan kedudukan dana pusingan pinjaman pendidikan PTPTN. Disamping itu, terdapat 10.6% peminjam memohon penangguhan bayaranbalik pada tahun 2004, 8.2% pada tahun 2005 dan 8.6% pada tahun 2006selaras dengan keputusan Kerajaan yang membenarkan penangguhanmaksimum 3 tahun.Pada pandangan Audit, PTPTN masih memerlukan sumbangan Kerajaan bagimembolehkannya terus beroperasi. Di samping itu, PTPTN perlu menggiatkanoperasi pengurusan kutipan bayaran balik bagi meningkatkan jumlah kutipanuntuk menambah dana pinjaman pendidikan.5.4.4 Pengurusan Pemberian Pinjaman Pelajar Tajaan BaruPengurusan pinjaman pelajar tajaan baru meliputi pengurusan permohonan,pemberian pinjaman mengikut kategori kadar, insurans pinjaman dan kutipan balikwang pendahuluan pinjaman. Semakan Audit mendapati perkara berikut:5.4.4.1 Permohonan PinjamanPermohonan pinjaman oleh pelajar dibuat melalui borang permohonanberkomputer yang diimbas dan kelulusan akan diberi secara automatik olehsistem berdasarkan syarat yang ditetapkan. Analisis Audit mendapati seramai438,124 pelajar telah membuat permohonan pinjaman dari tahun 2004 hingga2006. Daripada jumlah tersebut, seramai 426,816 pelajar telah ditawarkanpinjaman, manakala baki 11,308 pemohon telah ditolak. Butiran lanjut adalahseperti di jadual berikut:81


JADUAL 30PERMOHONAN PINJAMAN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006TAHUN PERMOHONAN DITAWARKAN DITOLAK2004 131,529 127,325 4,2042005 156,330 151,440 4,8902006 150,265 148,051 2,214JUMLAH 438,124 426,816 11,308Mengikut Peraturan Skim Pinjaman PTPTN, pemohon yang layak hendaklahterdiri daripada warganegara Malaysia. Semakan lanjut mendapati kelulusanpinjaman diberikan kepada 118 penduduk tetap, 2 bukan penduduk tetap dan25,871 tidak dapat ditentukan kewarganegaraan seperti di jadual berikut:JADUAL 31KELULUSAN PEMBERIAN PINJAMANMENGIKUT KEWARGANEGARAANKATEGORITAHUN TAJAANBUKANWARGANEGARA PENDUDUK TETAP PENDUDUK LAIN-LAINTETAP2004 101,474 41 - 25,8102005 151,305 73 2 602006 148,046 4 - 1JUMLAH 400,825 118 2 25,871Pada pandangan Audit, kelulusan pinjaman yang diberikan kepadapenduduk tetap, bukan penduduk tetap dan lain-lain statuskewarganegaraan kerana ruangan kewarganegaraan bukan medan wajibuntuk semakan dan boleh menyebabkan pinjaman ditawarkan kepadapeminjam yang tidak layak.5.4.4.2 Pemberian PinjamanPinjaman diberi mengikut kategori kadar Penuh, kadar Sebahagian dan kadarYuran serta diluluskan berdasarkan institusi pengajian tinggi, peringkatpengajian dan jurusan. Kadar pinjaman bagi setiap kategori adalah seperti dijadual berikut:JADUAL 32KATEGORI KADAR PINJAMANKATEGORI KADARPenuhSebahagianYuranPINJAMANAntara RM3,700 hingga RM20,000 setahunAntara RM2,500 hingga RM20,000 setahunAntara RM1,000 hingga RM20,000 setahunSementara itu, kadar pinjaman adalah berdasarkan pendapatan isi rumah yangtelah diluluskan oleh PTPTN mengikut kriteria seperti di jadual berikut:82


JADUAL 33KADAR PINJAMAN BERDASARKAN PENDAPATAN ISI RUMAHKATEGORI KADARPenuhSebahagianYuranPENDAPATAN ISI RUMAHPendapatan bulanan RM2,000 dan ke bawahPendapatan bulanan RM2,001- RM4,000Pendapatan bulanan RM4,001 - dan ke atasAnalisis Audit terhadap kelulusan pinjaman bagi tahun 2004 hingga 2006mendapati seramai 361,402 peminjam menerima kadar Penuh, seramai 45,854peminjam menerima kadar Sebahagian dan 19,560 peminjam pada kadarYuran. Butiran pinjaman dan kadar yang diluluskan adalah seperti di jadualberikut:TAHUNJADUAL 34BILANGAN PEMINJAM MENGIKUT KADAR YANG DILULUSKANBILANGAN PEMINJAM MENGIKUTKATEGORI KADARPENUH SEBAHAGIAN YURANJUMLAHPEMINJAM2004 104,516 16,225 6,584 127,3252005 130,505 14,555 6,380 151,4402006 126,381 15,074 6,596 148,051JUMLAH 361,402 45,854 19,560 426,816Semakan Audit selanjutnya mendapati pinjaman yang diluluskan kepada 10,645pelajar tidak mengikut kriteria yang ditetapkan seperti di jadual berikut:JADUAL 35KADAR PINJAMAN TIDAK MENGIKUT KRITERIA DITETAPKANPENDAPATAN (RM)KADARSEPATUTNYAKADARDILULUSKANBILANGANPEMINJAMTAHUN< 2000 PenuhYuran 2,232 2004Sebahagian 6,133 2004Jumlah 8,3652001 - 4000 SebahagianYuran 276 2004Penuh 1,433 2004Jumlah 1,709Sebahagian 352 20044001 ke atas YuranPenuh 217 2004Penuh 1 2005Penuh 1 2006Jumlah 571JUMLAH BESAR 10,645Pihak Audit mendapati seramai 8,365 pelajar yang layak mendapat kadar Penuhtetapi hanya diluluskan kadar Sebahagian dan Yuran. Seramai 1,433 pelajarlayak kadar Sebahagian diberi kadar Penuh dan 219 pelajar hanya layakmenerima kadar Yuran telah diberi kadar Penuh. Antara sebab perkara iniberlaku adalah borang permohonan tidak disemak dengan dokumen sokonganyang disertakan menyebabkan kadar pinjaman yang diluluskan oleh sistemadalah tidak mengikut kriteria seperti berikut:83


• Jumlah pendapatan yang dinyatakan di borang permohonan adalah tidaktepat dan tidak sama dengan jumlah pendapatan sebenar. Antara contohpendapatan bulanan yang meragukan adalah seperti RM349,339,RM223,346 dan RM174,878 diberi kadar pinjaman Penuh manakalaRM289,075 diberi kadar Sebahagian.PTPTN memaklumkan pendapatan yang meragukan tersebut berpuncadaripada kesilapan peminjam memasukkan maklumat pendapatan dalamborang permohonan.• Sebanyak 805 permohonan yang diinput ke dalam sistem mengandungibilangan tanggungan yang tidak tepat seperti 00, 88 dan 96.Pihak Audit berpendapat keadaan ini menyebabkan pelajar yang kurangmampu dan memerlukan bantuan kewangan sepenuhnya hanya menerimasebahagian pembiayaan. PTPTN disyorkan supaya meneliti kaedahmemproses permohonan supaya kelulusan yang diberikan menepatikelayakan kadar yang ditetapkan. Laporan kelulusan permohonan danlaporan pengecualian bagi data yang tidak lengkap hendaklah dikeluarkanuntuk disemak serta disahkan oleh pegawai yang bertanggungjawabsebelum pindaan dibuat di dalam sistem.5.4.4.3 Insurans PinjamanMengikut peraturan pinjaman PTPTN, setiap pinjaman akan dikenakan potonganpremium insurans mengikut jumlah pinjaman yang diluluskan bagi melindungipinjaman yang dikeluarkan sekiranya pelajar meninggal dunia atau mengalamikeilatan kekal.Analisis Audit terhadap bilangan pelajar yang meninggal dunia/ilat mendapati268 kes atau 21.8% tuntutan telah selesai dengan manfaat berjumlah RM3.49juta. Sebanyak 166 kes masih dalam tindakan melengkapkan dokumen, 43 kesdalam tindakan syarikat Takaful dan 12 kes masih dalam semakan. Selain itu,sebanyak 741 kes meninggal dunia dan ilat yang terdiri daripada peminjam daritahun 2000 hingga 2006 dengan baki pinjaman berjumlah RM8.66 juta tidakboleh dituntut kerana pinjaman tersebut tidak diinsuranskan. Butiran lanjutadalah seperti di jadual berikut:84


KATEGORIJADUAL 36LAPORAN BILANGAN KEMATIAN DAN KEILATANDARI TAHUN 2000 HINGGA 2006BIL. KESPINJAMANDILULUSKANPINJAMANDIBAYARTUNTUTAN MANFAAT(RM Juta) (RM Juta) (RM Juta)Selesai 268 5.26 4.47 3.49Tindakan tuntutan belum dibuatwalaupun dokumen telahlengkapMasih dalam tindakanmelengkapkan dokumen741 14.12 8.66 -166 2.94 2.12 -Dikemukakan kepada Takaful 43 0.79 0.69 -Dalam semakan 12 0.25 - -JUMLAH 1,230 23.36 15.94 3.49Sumber: Unit Pengurusan InsuransPihak Audit juga mendapati pinjaman yang diluluskan pada tahun 2000 hingga2006 dianggarkan berjumlah RM15.94 bilion masih belum diinsuranskanwalaupun potongan telah dibuat daripada pinjaman pelajar. Kelewatan iniberpunca daripada kenaikan premium yang dikenakan oleh syarikat insuransmasih dalam kajian PTPTN walaupun Kementerian Kewangan pernah membuatkajian dan bersetuju bahawa kadar yang dikenakan adalah rendah dan perludikaji semula.Pada pandangan Audit, PTPTN hendaklah segera menginsuranskanpinjaman pelajar bagi menjaga kepentingan PTPTN. Kelewatan PTPTNdalam menentukan syarikat insurans dan kadar premium yang berpatutantelah mengakibatkan pinjaman tersebut tidak dilindungi oleh insurans danmenjejaskan kedudukan kewangan PTPTN. PTPTN memaklumkan kontrakperlindungan insurans telah ditawarkan kepada sebuah syarikat pengendaliinsurans bagi melindungi peminjam bermula bulan Januari 2007 hingga 2012.5.4.4.4 Kutipan Balik Wang Pendahuluan PinjamanPembayaran wang pendahuluan pinjaman adalah bertujuan untuk meringankanbeban ibu bapa bagi membolehkan pendaftaran di IPTA. Pendahuluan pinjamanini dikeluarkan mulai tahun 1999 dan diberikan kepada pelajar yang pendapatanibu bapa tidak melebihi RM2,000 sebulan dengan pendahuluan sejumlahRM1,500. Kaedah bayaran balik wang pendahuluan pinjaman dibuat melaluipotongan pinjaman pada semester kedua. Bagi pelajar yang tidak diluluskanpinjaman, tuntutan bayaran balik akan diuruskan melalui penaja lain.Semakan Audit mendapati wang pendahuluan pinjaman dibayar kepada pelajarberdasarkan senarai nama kemasukan pelajar ke IPT daripada KementerianPengajian Tinggi. Seramai 374,742 pelajar layak menerima wang pendahuluanpinjaman dengan jumlah RM587.06 juta bagi tahun 1999 hingga 2006.Bagaimanapun, seramai 4,183 pelajar tidak memohon pinjaman PTPTN tetapi85


telah menunaikan waran pendahuluan pinjaman melibatkan RM5.59 juta. Butiranlanjut adalah seperti di jadual berikut:TAHUNJADUAL 37PEMBERIAN WANG PENDAHULUAN PINJAMANDARI TAHUN 1999 HINGGA 2006PELAJAR DIBERIPENDAHULUANPINJAMANPELAJAR MENUNAIKANWARAN PENDAHULUANPINJAMANPELAJAR MENUNAI WARANPENDAHULUAN PINJAMANTETAPITIDAK MEMINJAMPERATUS(%)BILANGAN (RM Juta) BILANGAN (RM Juta) BILANGAN (RM Juta)1999 * 50.27 21,872 *2000 79,313 93.65 30,629 45.942001 37,615 56.42 33,425 50.141,218 1.18 292002 62,061 93.09 51,194 76.792003 47,157 70.74 42,211 63.32 549 0.82 132004 51,889 77.83 45,379 68.07 428 0.64 102005 50,621 75.93 41,974 141.75 733 1.07 182006 46,086 69.13 39,634 59.45 1,255 1.88 30JUMLAH 374,742 587.06 306,318 505.46 4,183 5.59 100* Nota : Maklumat tidak diperolehTindakan penguatkuasaan bayaran balik pendahuluan pinjaman daripadapelajar dibuat berdasarkan kenyataan di waran yang ditandatangani pelajarmembenarkan PTPTN membuat potongan terus daripada pinjaman PTPTN ataupenaja lain. Pada tahun 1999 hingga 2002, PTPTN ada mengambil tindakanuntuk mengutip semula wang pendahuluan pinjaman yang telah diberikanberjumlah RM0.27 juta. Pada tahun 2003 hingga 2006 pula tindakan untukmendapatkan semula wang pendahuluan pinjaman tersebut tidak diambil olehPTPTN atas alasan kekurangan kakitangan.Pihak Audit berpendapat kaedah pemberian wang pendahuluan pinjaman danbayaran balik perlu dikaji semula. Selain itu, rekod kutipan wang pendahuluanperlu diselenggara dengan lengkap dan kemas kini bagi menjaga kepentinganPTPTN.5.4.5 Perjanjian PinjamanPerjanjian adalah penting bagi memastikan PTPTN dapat menjamin bayaran balikpinjaman dan memudahkan tindakan undang-undang diambil sekiranya peminjamgagal membayar balik pinjaman. Di samping perjanjian sedia ada, perjanjiantambahan perlu dibuat bagi pelajar yang diluluskan kenaikan kadar, pelanjutantempoh, pelarasan program dan kenaikan khas. Semakan Audit mendapati perkaraberikut:86


5.4.5.1 Pemulangan Perjanjian PinjamanMengikut rekod sistem ELMAS, sehingga bulan Disember 2006 sebanyak 813peminjam belum memulangkan perjanjian meskipun bayaran pinjaman telahdikeluarkan berjumlah RM6.61 juta berdasarkan baki terkini lejar peminjam.PTPTN disyorkan supaya memastikan semua perjanjian dipulangkansebelum bayaran pinjaman dikeluarkan kepada peminjam. Ketiadaanperjanjian ini akan menyukarkan tindakan undang-undang danpenguatkuasaan bayaran balik pinjaman.5.4.5.2 Penghantaran Perjanjian PinjamanSehingga bulan Disember 2006, sebanyak 897,152 perjanjian pinjaman telahdikemas kini dan direkodkan dalam sistem e-Janji. Daripada jumlah tersebut,sebanyak 780,779 perjanjian pinjaman telah dihantar kepada peminjam.Bagaimanapun, sebanyak 54,051 dokumen telah dikembalikan. Daripada jumlahtersebut, seramai 11,599 peminjam telah tamat pengajian, seramai 7,087peminjam masih menuntut di institusi pengajian tinggi manakala 35,365peminjam yang batal pinjaman, gagal pengajian, menerima penaja lain ataumeninggal dunia. Pihak Audit dimaklumkan proses pengeposan hanya muladilakukan pada tahun 2002. Berikutan kelewatan penyelesaian memprosesdokumen perjanjian, PTPTN menghadapi kesukaran untuk mengesan alamatterbaru peminjam.Pada pandangan Audit, keadaan ini adalah sangat serius dan perluditangani dengan segera kerana melewatkan tindakan akan menjejaskanprestasi kutipan bayaran balik pinjaman.5.4.5.3 Penyelenggaraan Perjanjian PinjamanSetiap perjanjian pinjaman yang telah ditandatangani disimpan bersama surattawaran pinjaman mengikut abjad nama peminjam, institusi pengajian tinggi dantahun tajaan. Pihak Audit mendapati keselamatan bilik perjanjian adalahterjamin. Bagaimanapun, sistem pencegah kebakaran menggunakan air adalahtidak sesuai kerana boleh menyebabkan kerosakan kepada perjanjian sekiranyaberlaku kebakaran. Selain itu, ruang antara rak adalah sempit manakala bilikbagi menempatkan perjanjian pinjaman tidak mencukupi bagi menampungpertambahan perjanjian pinjaman dan PTPTN juga belum menyediakanprosedur bagi menyimpan, menyelenggara dan melupuskan perjanjianpinjaman.Bagi menjimatkan ruang penyimpanan perjanjian, PTPTN disyorkansupaya mengkaji semula kaedah penyimpanan yang sesuai. PTPTN87


memaklumkan sedang dalam tindakan mendapat kelulusan pelantikan syarikatbagi menguruskan penyimpanan dokumen perjanjian.5.4.6 Pengurusan Bayaran Balik PinjamanPerbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional telah menyediakan jadualpembayaran balik bagi pelajar yang disahkan tamat pengajian. Sehingga bulanDisember 2006, seramai 430,763 pelajar perlu membayar balik pinjaman berjumlahRM873.19 juta. Bagaimanapun, PTPTN hanya mampu mengutip RM385.57 jutaatau 44.2% daripada 179,786 peminjam. Ringkasan prestasi bayaran balik pinjamansehingga bulan Disember 2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 38RINGKASAN PRESTASI BAYARAN BALIK PINJAMANSEHINGGA BULAN DISEMBER 2006MAKLUMATJUMLAH(RM Juta)BILANGAN PEMINJAMJumlah Perlu Kutip 873.19 430,763Jumlah Dikutip 385.57 179,786Jumlah Belum Dikutip 487.62 250,977Peratus Kutipan 44.2% 41.7%Sumber : PTPTN5.4.6.1 Notis Tuntutan Bayaran BalikPeminjam bertanggungjawab membayar balik semua pinjaman yang dikeluarkantermasuk kos pentadbiran, bayaran insurans dan duti setem seperti ditetapkandalam surat tawaran. Mengikut Pekeliling PTPTN, pembayaran balik hendaklahdibuat selepas 6 bulan tamat pengajian atau sebaik sahaja mendapat pekerjaanatau mana yang terdahulu.Sehingga bulan Disember 2006 seramai 430,763 peminjam telah menamatkanpengajian. Bagaimanapun, hanya 389,378 notis tuntutan telah dikeluarkan.Semakan Audit terhadap 300 sampel mendapati PTPTN lewat mengeluarkannotis tuntutan bayaran balik antara 37 bulan hingga 43 bulan dari tarikh bayaranbalik sepatutnya bermula seperti di jadual berikut:JADUAL 39TEMPOH KELEWATAN NOTIS TUNTUTAN BAYARAN BALIKTEMPOH KELEWATAN TUNTUTANBILANGAN PEMINJAM37 bulan 1138 bulan 139 bulan 240 bulan 242 bulan 5043 bulan 234JUMLAH 30088


Kelewatan mengeluarkan notis tuntutan bayaran balik berpunca daripadapengurusan kutipan balik menggunakan sistem separa manual dan tidakberintegrasi dengan sistem ELMAS.5.4.6.2 Had Masa Tuntutan Bayaran Balik PinjamanMengikut Akta Had Masa 1953 (Akta 254), tempoh masa tindakan tidak bolehdiambil terhadap kontrak yang tidak dipatuhi selepas tamat tempoh 6 tahun daritarikh kuat kuasa bayaran balik pinjaman. Semakan Audit terhadap rekodPTPTN sehingga bulan Disember 2006, seramai 36 peminjam telah dikenal pastisepatutnya mula membuat bayaran balik mulai tahun 1998 dan 1999 denganpinjaman berjumlah RM0.47 juta. PTPTN telah mengambil tindakan terhadapsemua peminjam tersebut yang mana 25 daripadanya telah diambil tindakanmahkamah. Daripada 25 peminjam tersebut, seramai 4 peminjam telah mulamembayar balik pinjaman, 2 meninggal dunia dan 8 telah disaman manakalabaki 11 peminjam belum memberi maklum balas.Pihak Audit berpendapat jadual pengumuran bayaran balik perludisediakan bagi membolehkan PTPTN mengenal pasti tempoh tunggakanbayaran balik supaya pinjaman dapat dijelaskan sebelum tamat tempoh 6tahun. Jumlah tersebut besar kemungkinan akan dilupuskan sekiranyatidak dapat dikutip balik.5.4.6.3 Penangguhan Bayaran BalikMesyuarat Lembaga Pengarah memutuskan peminjam boleh memohonpenangguhan bayaran balik sekiranya selepas 6 bulan tamat pengajian,peminjam masih belum bekerja atau menyambung pengajian. Semuapermohonan penangguhan perlu mendapat kelulusan Lembaga Pengarah dantempoh penangguhan akan ditentukan oleh PTPTN.Sehingga bulan Disember 2006, seramai 40,868 pelajar dengan pinjamanberjumlah RM64.86 juta telah diluluskan penangguhan bayaran balik keranabelum bekerja atau melanjutkan pelajaran. Semakan Audit terhadap 120 sampelmendapati kelulusan penangguhan lewat diberikan antara 1 hingga 2 tahun.Kelewatan ini menyebabkan 13 kelulusan penangguhan yang dibuat telah luputtempoh permohonan penangguhan.5.4.7 Tindakan PenguatkuasaanTindakan penguatkuasaan bagi memantapkan pengurusan bayaran balik adalahseperti berikut:89


5.4.7.1 Tindakan Susulan Bayaran Balik PinjamanPenerimaan bayaran balik dibuat melalui kaunter PTPTN, Lembaga Hasil DalamNegeri Malaysia dan perkhidmatan bank/pejabat pos. Penyediaan perkhidmatanbayaran balik melalui perkhidmatan bank/pejabat pos menawarkan pembayaranmelalui internet dan kaunter telah menyumbang kepada kutipan bayaran balikpinjaman yang memberangsangkan. Pada tahun 2005 sejumlah RM41.08 jutaatau 41.1% telah diterima daripada 43,798 peminjam yang melibatkan 139,431transaksi.5.4.7.2 Penyiaran Nama Peminjam IngkarPenyiaran nama dilakukan setiap bulan dengan anggaran seramai 250peminjam setiap terbitan. Sehingga akhir tahun 2005, sebanyak 499 namapeminjam ingkar telah disiarkan dalam akhbar utama. Daripada jumlah tersebut,seramai 255 peminjam telah bersetuju membuat bayaran balik. Sehingga tahun2006, seramai 2,999 peminjam ingkar telah disiarkan dalam akhbar dan 702daripadanya telah mula membayar balik, 15 belum membayar manakala 2,282tidak memberi maklum balas.5.4.7.3 Menyenaraihitam PeminjamPTPTN mengemukakan 378 nama peminjam ingkar kepada Central CreditReference Information System yang boleh dirujuk mengenai status peminjamoleh bakal pemberi pinjaman. PTPTN juga bekerjasama dengan JabatanImigresen pada tahun 2005 bagi menyenaraihitamkan 2,831 peminjam daripadamemperbaharui pasport dan menghalang ke luar negara.5.4.7.4 Tindakan Undang-UndangSehingga tahun 2006, sebanyak 30,484 nama peminjam telah dihantar kepadaPanel Peguam untuk penghantaran notis ketiga. Seramai 41 peminjam tegarjuga telah diambil tindakan undang-undang. Daripada jumlah tersebut, 21peminjam telah tampil berunding dan bersetuju membuat bayaran balik.5.4.7.5 Tindakan Proaktif PTPTNPerbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional menyediakan kemudahanbayaran balik secara online dan memberi rebat bagi pembayaran awal. Selainitu, PTPTN sedang membangunkan laman web interaktif bagi membolehkanpeminjam mengemas kini perubahan maklumat secara online.90


Pada pandangan Audit, tindakan proaktif dan penguatkuasaan kutipanbayaran balik pinjaman yang dilakukan oleh PTPTN boleh membantudalam usaha meningkatkan kutipan bayaran balik pinjaman.5.4.8 Penyelenggaraan Rekod5.4.8.1 Rekod PinjamanPihak Audit telah membuat analisis terhadap data pinjaman fail induk sistemELMAS pada bulan Disember 2006 untuk memastikan integriti rekod pinjaman.Pihak Audit mendapati wujud perbezaan bilangan rekod pinjaman ditawarkansehingga tahun 2005 antara rekod sistem ELMAS dengan laporan yangdibentangkan dalam mesyuarat Lembaga Pengarah. Butirannya adalah sepertidi jadual berikut:TAHUN TAJAANJADUAL 40PERBEZAAN BILANGAN REKOD STATISTIK PINJAMANSEHINGGA AKHIR TAHUN 2005DATASISTEM ELMASLAPORAN MESYUARATLEMBAGA PENGARAHPERBEZAAN1997 11,644 11,787 (143)1998 19,559 19,546 131999 87,978 89,638 (1,660)2000 111,547 111,721 (174)2001 102,499 101,803 6962002 100,532 100,331 2012003 113,162 110,005 3,1572004 132,837 131,946 8912005 143,489 118,163 25,326JUMLAH 823,247 794,940 28,307Analisis terperinci terhadap 949,527 rekod sehingga bulan Disember 2006daripada Bahagian Dasar, Penyelidikan dan Jaminan Kualiti mendapatisebanyak 86,634 rekod peminjam mempunyai nombor kad pengenalanbertindih. Antara sebab berlaku pertindihan nombor kad pengenalan adalahseperti berikut:a. Sistem ELMAS mewujudkan rekod dan nombor pinjaman yang baru bagipeminjam yang mempunyai 2 pinjaman bagi peringkat pengajian Diplomadan Ijazah Sarjana Muda.b. Pindaan atau pembetulan rekod sedia ada tidak boleh dibuat dalam SistemELMAS contohnya bagi membetulkan nombor kad pengenalan yang salahdiimbas masuk, satu rekod baru perlu diwujudkan bagi membetulkannombor kad pengenalan yang sebenar.c. Data daripada sistem lama yang dikenali sebagai Sistabung belumdibersihkan sebelum pemindahan data dibuat ke sistem ELMAS.91


Keadaan ini berlaku disebabkan kelemahan pada Sistem ELMAS di manakeperluan kawalan input, proses dan output tidak diberi penekanan di peringkatpembangunan sistem tersebut. Perkara ini bertambah rumit lagi kerana tidakada integrasi antara modul sehingga proses interface dilakukan di luar sistem.5.4.8.2 Statistik PeminjamStatistik kelulusan pinjaman mengandungi maklumat seperti pelajar menolaktawaran pinjaman, batal tawaran, tawaran 2 kali, gagal atau berhenti pengajiandan disahkan tiada hutang. Bagaimanapun, statistik peminjam PTPTN yangmengandungi bilangan dan nama peminjam, jumlah pinjaman dan peringkatpengajian tidak dapat dikemukakan. Pada pandangan Audit, bagimemudahkan kawalan kutipan bayaran balik pinjaman, PTPTN hendaklahmenyedia dan mengemas kini rekod pinjaman mengikut bilanganpeminjam sebenar.5.4.8.3 Fail Individu PeminjamJawatankuasa Khas yang dipengerusikan oleh Ketua Setiausaha KementerianPengajian Tinggi telah ditubuhkan pada tahun 2005. Pasukan KhasPengemaskinian Fail Peminjam di bawah Jawatankuasa ini diberi tempoh 6bulan untuk menyiapkan tugasan bagi mewujudkan fail individu peminjam mulaidari bulan Julai 2005. Sehingga akhir tahun 2006 sebanyak 1,030,339 failpeminjam telah diwujudkan.Pemeriksaan terhadap 500 sampel fail individu mendapati fail individu yangdiwujudkan masih tidak lengkap dan kemas kini kerana tidak ada maklumatberkaitan surat permohonan dan kelulusan kenaikan kadar, penangguhanbayaran balik, penahanan bayaran dan gagal sekiranya ada.Pada pandangan Audit, PTPTN hendaklah mengambil tindakan segeramengemas kini semua fail individu dan menyediakan garis panduan yanglengkap mengenai pengurusan fail individu peminjam terutama dari segiperekodan, tempoh penyimpanan, pemuliharaan dan pelupusan.5.4.9 Sistem PengkomputeranPerbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional menggunakan sistem utama iaituSistem Pengurusan Pinjaman Pendidikan Pelajar atau Education Loan ManagementSystem (ELMAS) dan Sistem Pengurusan Simpanan Pendidikan atau EducationSaving Management System (ESMAS). Sistem ELMAS meliputi maklumat pinjamanpelajar, transaksi bayaran pinjaman, terimaan bayaran balik dan kos pentadbiran,jadual bayaran balik pinjaman, lejar peminjam serta status pinjaman pelajar. Bagimemudahkan pengurusan kutipan balik dan penguatkuasaan dilaksanakan, SistemPenguatkuasaan dan Kutipan Balik (e-UPKB) telah dibangunkan pada tahun 2003.92


Selain itu, PTPTN menggunakan sistem Century Financials bagi menguruskankewangan dan perakaunan.Pihak Audit mendapati sistem ELMAS, e-UPKB dan sistem perakaunan tidakberintegrasi antara satu sama lain. Keadaan ini telah menimbulkan masalahpemindahan data antara sistem yang memerlukan interfacing dilakukan di luarsistem.5.4.9.1 Sistem Kutipan Balik PinjamanPerbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional bercadang untuk memperolehSistem Pengurusan Kredit Dan Perhubungan Pelanggan Pinjaman Pendidikan(ELCARE) bagi mengurus kutipan balik pinjaman. Sehingga kini, sebuahsyarikat telah ditawarkan untuk membangunkan sistem dengan kos berjumlahRM8.85 juta. Pada bulan Jun 2006, surat niat telah dikeluarkan kepada syarikattersebut. Bagaimanapun, pada bulan Julai 2006 Kementerian Pengajian Tinggitelah mengarahkan PTPTN menangguhkan pengeluaran surat setuju terima.Pihak Audit berpendapat cadangan pembangunan sistem hendaklah dikajidengan lebih teliti dan mengambil kira semua keperluan PTPTN serta dapatmenyelesaikan masalah yang sedia ada.5.4.9.2 Sistem ELMASa. Pembangunan Sistem ELMASPada akhir tahun 2002, Sistem ELMAS telah siap dibangunkan dengankos berjumlah RM1.72 juta. Sistem ini mengandungi modul pinjaman,modul permohonan dan modul Wang Pendahuluan Pinjaman.Bagaimanapun, PTPTN hanya menandatangani dokumen perjanjiankontrak perolehan sistem tersebut pada bulan Ogos 2003. Sistem ini telahdiubah suai dengan kos berjumlah RM137,000 berikutan perubahan kosperkhidmatan pinjaman pendidikan pelajar daripada 4% kepada 3%.Pengubahsuaian ini telah siap dan digunakan pada akhir tahun 2005.b. Kawalan Sistem ELMASAnalisis Audit terhadap data peminjam bagi menentukan integriti sistemELMAS mendapati kawalan input untuk medan penting seperti nombor kadpengenalan peminjam, tahun dan kod kelayakan pemohon tidak wujud.Ketiadaan kawalan ini menyebabkan kesilapan input ke dalam sistemseperti berikut:93


i. Kawalan terhadap bilangan digit nombor kad pengenalan tidakdiwujudkan di mana nombor kad pengenalan yang mempunyai 2 digitditerima sebagai input yang sah untuk medan ini.ii. Kawalan terhadap tahun yang mana boleh menerima tahun yangtidak berkaitan seperti tahun 0200, 1218, 1979 dan 1985.iii. Medan jantina dan bangsa tidak diisi dan diterima sebagai input yangsah. Seramai 390 peminjam tiada maklumat jantina peminjammanakala 10 peminjam tidak mempunyai maklumat bangsa. Inikerana medan/ruangan jantina/bangsa tidak dianggap medan wajibsehingga ia menjadi keperluan untuk penyediaan statistik.iv. Sebanyak 422 permohonan bagi tahun 2004 hingga 2006 tidakmempunyai status permohonan kerana terdapat kesilapan maklumatpermohonan sebelum diproses.v. Permohonan yang tidak berjaya diberikan kod kelayakan kadar selainyang diterima pakai iaitu Penuh, Sebahagian dan Yuran.5.4.9.3 Data Peminjam Yang Telah Selesai PinjamanData peminjam yang telah menyelesaikan pinjaman masih wujud dalam sistem.Perkara ini boleh menyebabkan statistik peminjam tidak tepat dan menjejaskanruang simpanan sistem. Pihak Audit berpendapat sekiranya PTPTN memerlukandata peminjam tersebut, ia hendaklah diasingkan dan diarkibkan melaluipenyimpanan luaran.5.4.10 Mekanisme PemantauanPemantauan pengurusan pinjaman PTPTN dibuat melalui peringkat Kementerian,Lembaga Pengarah, Pengurusan dan Jawatankuasa seperti berikut:5.4.10.1 Peringkat KementerianKementerian Pengajian Tinggi memantau pelaksanaan aktiviti PTPTN melaluimesyuarat dan laporan suku tahun. Di samping itu, PTPTN juga dikehendakimengemukakan laporan kemajuan pelaksanaan pembukaan danpengemaskinian fail individu peminjam kepada Jawatankuasa PemantauanPTPTN di Kementerian Pengajian Tinggi setiap 2 minggu.5.4.10.2 Peringkat Lembaga PengarahMesyuarat Lembaga Pengarah diadakan setiap 3 bulan dan agenda utamadiberikan kepada aktiviti pemberian pinjaman pendidikan. Antara perkara yangdibincangkan adalah seperti prestasi kutipan bayaran balik, permohonan94


penangguhan bayaran balik, anggaran keperluan kewangan bagi membiayaipinjaman pendidikan, cadangan pelepasan bayaran balik pinjaman bagi pelajarIjazah Sarjana Muda Kelas Pertama, Laporan Unit Audit Dalam dan LaporanKemajuan Pelaksanaan Pembukaan Dan Pengemaskinian Fail Individu.5.4.10.3 Peringkat PengurusanPengurusan PTPTN mengadakan mesyuarat pengurusan 2 kali sebulan bagimembincangkan isu mengenai hal pentadbiran termasuk pengurusan pinjaman.Antara perkara dibincangkan adalah seperti cadangan pembelian sistempengurusan aset dan inventori, penubuhan Jawatankuasa Pelupusan danPembelian Kenderaan, cadangan penubuhan Jawatankuasa PengesahanPerkhidmatan, penyenaraian hitam peminjam, pemberian wang pendahuluanpinjaman dan kutipan balik pinjaman.Pada pandangan Audit, mekanisme pemantauan yang diwujudkan di peringkatKementerian, Lembaga Pengarah dan pengurusan adalah memuaskan.Bagaimanapun, PTPTN disyorkan supaya mewujudkan mekanismepemantauan yang lebih berkesan terhadap kutipan bayaran balik pinjamandan wang pendahuluan pinjaman seperti menjadikan masalah berkaitanpinjaman sebagai agenda tetap untuk dibincangkan dalam mesyuaratpengurusan.5.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional berjayamencapai objektifnya dalam memberi pinjaman kepada pelajar yang layak supayadapat meneruskan pengajian. Bagaimanapun, pengurusan pinjaman adalah tidakcekap dari segi pemberian pinjaman dan kutipan bayaran balik pinjaman sertapenyelenggaraan rekod. Antara kelemahan yang didapati adalah seperti pemberianpinjaman kepada pelajar yang berstatus penduduk tetap, bukan penduduk tetap dankewarganegaraannya tidak dapat ditentukan, lewat menginsuranskan pinjamanpelajar, lewat memberi maklum balas kepada pelajar penangguhan bayaran balikpinjaman dan lewat mendapatkan kutipan bayaran balik wang pendahuluan pinjaman.Rekod peminjam secara manual atau sistem berkaitan maklumat permohonan,pengeluaran dan bayaran balik pinjaman adalah tidak tepat. Ini disebabkankelemahan sistem pinjaman dan tidak dapat berintegrasi antara sistem lain. Kawalandata yang lemah menyebabkan integriti data boleh dipertikaikan seterusnya memberirisiko yang tinggi kepada berlakunya penyelewengan dan penipuan. Sehubungan itu,Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional disyorkan supaya mengambiltindakan segera bagi mengatasi masalah dengan mempertimbangkan terhadapcadangan berikut:95


a. Membangunkan sistem pengurusan pinjaman yang efektif dan bersepadumeliputi aspek permohonan, pengeluaran pinjaman, perjanjian, maklumatpeminjam, transaksi kutipan balik dan sebagainya oleh syarikat yang berwibawadan mempunyai reputasi dalam pembangunan sistem supaya dapatmeningkatkan kecekapan dan keberkesanan pengurusan pinjaman.b. Pengurusan rekod peminjam seperti fail individu, perjanjian pinjaman dan rekodkutipan bayaran balik pinjaman hendaklah diselenggara dengan lengkap dankemas kini.c. Jadual pengumuran bayaran balik hendaklah disediakan bagi mengenal pastipeminjam yang akan atau telah melebihi tempoh 6 tahun supaya pemantauanrapi dapat dibuat terhadap kutipan bayaran balik pinjaman.96


UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA6. PENGURUSAN PEROLEHAN6.1 LATAR BELAKANG6.1.1 Universiti Teknologi MARA (UiTM) ditubuhkan di bawah Akta InstitutTeknologi MARA 1976 (Akta 173) dikawal selia oleh Kementerian Pengajian Tinggi.UiTM mempunyai sebuah kampus induk di Shah Alam dan 12 kampus cawangan diseluruh Malaysia. Objektif UiTM adalah menyediakan peluang kepada pelajarbumiputera bagi mengikuti pendidikan bertaraf profesional dalam bidang sains,teknologi, industri, perdagangan, seni dan kemasyarakatan. Ia juga menyediakanprogram pengajaran yang berkualiti dan inovatif serta memenuhi kehendak pasarandan pelanggan di samping menyokong dasar pembangunan negara.6.1.2 Selain itu, UiTM turut melaksanakan Perancangan Strategik SepuluhTahun sebagai usaha untuk mengenal pasti, merancang dan merangka arahtujunya. Antara matlamat Perancangan Strategik UiTM adalah menaik tarafkemudahan, peralatan pengajaran dan pembelajaran serta kemudahan penginapansesuai dengan taraf universiti. Selain itu, ia juga bertujuan memperluaskanpenggunaan sistem teknologi maklumat dan komunikasi dalam pengajaran,pembelajaran dan pentadbiran.6.1.3 Bagi tahun 2004 hingga 2006, UiTM telah membelanjakan sejumlahRM792.75 juta untuk perolehan bekalan dan perkhidmatan bagi tujuan pengajiandan pembelajaran.6.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan perolehandirancang dan dilaksanakan dengan teratur, cekap dan berhemat.6.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan ini meliputi aspek pengurusan perolehan di kampus induk dan 12kampus cawangan bagi tahun 2004 hingga 2006. Pengauditan ini merangkumiperolehan bekalan dan perkhidmatan melalui kaedah tender, sebut harga, rundinganterus, kontrak pusat dan pembelian terus. Pengauditan dilaksanakan denganmenyemak dokumen dan rekod yang berkaitan, menemu bual pegawai dari PejabatBendahari Bahagian Pengurusan Perolehan, Zon Kewangan, Pejabat BendahariKampus Cawangan, Bahagian Pembangunan, Pejabat Pengurusan Fasiliti dan97


fakulti/pusat/institut/pejabat/bahagian/unit. Selain itu, soal selidik disediakan dananalisis data serta pemeriksaan fizikal dijalankan bagi sampel yang dipilih.6.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan Oktober 2006 hingga Januari 2007mendapati perkara berikut:6.4.1 Pengurusan AktivitiPusat Tanggungjawab di peringkat fakulti/pusat/institut/pejabat/bahagian/unit/kampus cawangan bertanggungjawab merancang perolehan, keperluan kewangan,penggunaan, penyimpanan dan keselamatan bekalan/perkhidmatan.Dekan/Pengarah/Penyelaras/Ketua Bahagian/Ketua Unit bertanggungjawabmeluluskan permohonan perolehan.6.4.1.1 Pejabat BendahariPejabat Bendahari terdiri daripada 12 bahagian dan diketuai oleh Bendaharigred JUSA C. Tiga Bahagian dan Unit yang bertanggungjawab menguruskanperolehan seperti di carta berikut:CARTA 5BAHAGIAN YANG BERTANGGUNGJAWAB TERHADAPPENGURUSAN PEROLEHAN DI PEJABAT BENDAHARIBENDAHARIPENGURUSANPEROLEHANPENGURUSANKEWANGAN ZONPENGURUSANKAMPUS CAWANGANPENDAFTARANKONTRAKTORPANGGILANPEROLEHANPROSES TENDERPROSES SEBUTHARGAPENGURUSANBELANJAWANPENGURUSANPEROLEHANPENGURUSANWANGPENGURUSANBELANJAWANPENGURUSAN WANGPENGURUSANPEROLEHANPENGURUSAN AKAUNPENGUATKUASAANKEWANGAN PELAJARFungsi bagi Bahagian yang terlibat adalah seperti di jadual berikut:98


JADUAL 41FUNGSI BAHAGIAN YANG BERTANGGUNGJAWAB TERHADAPPENGURUSAN PEROLEHAN DI PEJABAT BENDAHARIPEJABAT BENDAHARIBahagian PengurusanPerolehan UiTMBahagian PengurusanKewangan ZonBahagian PengurusanKampus CawanganFUNGSI• Mengurus perolehan secara tender, rundingan terus dan kontrak pusat(pembelian bas) bagi kampus Shah Alam dan semua kampus cawangan.• Mengurus perolehan secara sebut harga bagi kampus Shah Alam.• Mengurus perolehan secara pembelian terus dan kontrak pusat (pembelianperabot) bagi fakulti/pusat/institut/pejabat/ bahagian/unit di kampus ShahAlam.• Mengurus perolehan secara sebut harga bagi kampus cawangan.• Mengurus perolehan secara pembelian terus dan kontrak pusat (pembelianperabot) bagi kampus cawangan.• Mengendali jualan borang tender sehingga analisis tender kampuscawangan jika diarahkan oleh Bahagian Pengurusan Perolehan Shah Alam.6.4.1.2 JawatankuasaEmpat Jawatankuasa diwujudkan bagi mengendalikan pengurusan perolehan.Fungsi Jawatankuasa tersebut adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 42FUNGSI JAWATANKUASA PENGURUSAN PEROLEHANJAWATANKUASAJawatankuasa:Lembaga Perolehan ALembaga Perolehan BJawatankuasa Sebut HargaJawatankuasa PenilaianTeknikal:a. JawatankuasaPembangunan DanPenyelidikan ICTb. Jawatankuasa TeknikalPeralatan AlatPandang Dengarc. Jawatankuasa TeknikalPeralatan ElektronikJawatankuasa PenilaianHargaFUNGSI• Meluluskan tender perolehan kerja, bekalan dan perkhidmatan yangbernilai melebihi RM20 juta hingga RM100 juta.• Meluluskan tender perolehan kerja, bekalan dan perkhidmatan yangbernilai melebihi RM200,000 hingga RM20 juta.• Meluluskan sebut harga bekalan dan perkhidmatan yang bernilai melebihiRM50,000 hingga RM200,000.• Menyedia dan mengesahkan penentuan spesifikasi teknikal, menguji lari,mengesah dan memperakui semua alat perkakasan dan perisian yangtelah dihantar oleh pembekal.• Mengkaji syarikat pembekal alat komputer yang berkaitan bagimemastikan kewibawaan dan keupayaan syarikat berkenaan dari segikebolehan membekal dan memberi perkhidmatan selepas jualan.• Menyelaras, mengawal, meneliti dan meluluskan pembelian secaratender/sebut harga/perolehan terus peralatan alat pandang dengarKampus Shah Alam.• Bertanggungjawab menaksir, merangka dan mencadangkan dasarpembelian, penggunaan, keperluan peralatan dan teknologi audio visualbagi mengukuhkan proses pengajaran dan pembelajaran UiTM.• Menilai dari segi teknikal bagi sesuatu perolehan dan seterusnyamengesyorkan syarikat yang wajar diberi pertimbangan kepada LembagaPerolehan/ Jawatankuasa Sebut Harga.• Menilai dari segi harga/kos yang paling berkesan bagi sesuatu perolehan.• Mengesyorkan syarikat/pembekal yang wajar diberi pertimbangan kepadaLembaga Perolehan/Jawatankuasa Sebut Harga.Pada pandangan Audit, UiTM telah menubuhkan bahagian dan jawatankuasauntuk menguruskan perolehan dengan baik. Bagaimanapun, pihak Auditmendapati tidak ada Bahagian yang khusus bagi penyelarasan perolehanmelalui sebut harga dan pembelian terus antara UiTM Shah Alam dan semua99


kampus cawangan. UiTM Shah Alam hendaklah menyelaras dan mengawalpemeriksaan, penyimpanan, penyenggaraan dan penggunaan aset/inventori.Bagi menambah baik pengurusannya, UiTM sedang merancang menerimapakai sistem e-perolehan.6.4.2 Perjawatan Dan Latihan6.4.2.1 PerjawatanGuna tenaga yang mencukupi dan berkeupayaan adalah penting bagimeningkatkan kemampuan Pejabat Bendahari melaksanakan aktiviti perolehanyang ditetapkan. Sehingga bulan Mac 2007, Pejabat Bendahari mempunyai 388perjawatan yang terdiri daripada pelbagai gred. Daripada jumlah itu, 367 telahdiisi manakala 21 masih belum diisi. Pihak Audit tidak dapat memastikanbilangan perjawatan Unit Perolehan di Pejabat Bendahari Shah Alam keranacarta organisasi beberapa Zon Kewangan hanya berdasarkan perjawatan bukanmengikut fungsi manakala bagi 12 Pejabat Bendahari Kampus Cawangan,terdapat 57 perjawatan diwujudkan bagi Unit Perolehan.6.4.2.2 LatihanPerancangan latihan yang bersesuaian dengan tugas kakitangan adalah pentingbagi meningkatkan kemahiran, pengetahuan, produktiviti dan kualiti kerja.Jawatankuasa Latihan dan Pembangunan Staf Pejabat Bendahari telahmerancang dan melaksanakan latihan secara menyeluruh untuk kakitangannyabagi tahun 2004 hingga 2006 seperti di jadual berikut:JADUAL 43LATIHAN YANG DIRANCANG DAN DILAKSANAKANBAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006TAHUNLATIHANBILANGANLATIHAN BERKAITAN PEROLEHAN2004 19 32005 18 22006 14 2JUMLAH 51 7Pihak Audit berpendapat perjawatan yang diluluskan dan diisi adalahmemuaskan. Bagaimanapun, perancangan sumber manusia perlu diperincidengan mengenal pasti pegawai yang diperlukan di bawah setiap unit diPejabat Bendahari dan disesuaikan dengan beban kerja. Pegawai lain yangterlibat secara tidak langsung dengan pengurusan perolehan perlu diberilatihan berkaitan dengan peraturan dan prosedur perolehan. Pihak UiTMmemaklumkan pegawai Pejabat Bendahari berfungsi dengan pelbagaikemahiran di bidang kewangan dan tidak khusus kepada aktiviti perolehan100


sahaja. Sehingga bulan April 2007, UiTM telah melaksanakan latihan diperingkat Fakulti Kejuruteraan dan Kolej Shah Alam serta cawangan.6.4.3 Keperluan KewanganPerolehan bekalan, perkhidmatan dan aset di UiTM dibuat melalui peruntukanmengurus. Peruntukan yang diluluskan dan perbelanjaan sebenar perolehantersebut bagi tahun 2004 hingga 2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 44PERUNTUKAN DAN PERBELANJAAN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006TAHUNPERUNTUKANDILULUSPERBELANJAANSEBENARPERUNTUKAN DIBELANJAKANLEBIH/(KURANG)PERATUSAN(RM Juta)(a)(RM Juta)(b)(RM Juta)(a) - (b)(%)2004 596. 82 558.11 38.71 6.52005 714.07 574.86 139.21 19.52006 637.66 619.91 17.75 2.8Berdasarkan jadual di atas, adalah didapati perbelanjaan sebenar bagi tahun 2004hingga 2006 tidak melebihi peruntukan. Pada pandangan Audit, UiTM telahmerancang peruntukan perolehan dengan baik.6.4.4 Pengurusan PerolehanPengurusan perolehan dilaksanakan melalui 5 kaedah iaitu tender, sebut harga,rundingan terus, kontrak pusat dan perolehan terus. Jumlah perolehan bekalan danperkhidmatan bagi tahun 2004 hingga 2006 bernilai RM792.77 juta. Butiranmengikut kaedah perolehan adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 45PEROLEHAN BEKALAN DAN PERKHIDMATAN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006KAEDAHPEROLEHAN 2004(RM Juta)JUMLAH MENGIKUT TAHUN2005(RM Juta)2006(RM Juta)JUMLAH(RM Juta)Tender 156.73 117.92 77.77 352.42Sebut Harga 23.90 26.07 24.26 74.23Rundingan Terus 1.33 2.25 1.90 5.48Kontrak Pusat 1.29 1.19 10.96 13.44Pembelian Terus 111.00 124.17 112.01 347.18JUMLAH 294.25 271.60 226.90 792.75Semakan terhadap pengurusan perolehan mendapati perkara berikut:101


6.4.4.1 Memecah Kecil PerolehanSurat Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 2 Tahun 2001 telah menetapkan hadnilai perolehan setahun bagi satu jenis item atau kelas jenis item untuk tender,sebut harga dan pembelian terus. Agensi dilarang memecah kecil perolehanbagi mengelakkan pelawaan tender/sebut harga. Tindakan surcaj/tatatertibboleh diambil terhadap pegawai yang bertanggungjawab sekiranya didapatiperolehan dipecahkecilkan. Semakan Audit terhadap 5 - 15% daripada jumlahperolehan melalui tender dan sebut harga di setiap negeri mendapati sejumlahRM2.52 juta perolehan telah dipecahkecilkan seperti di jadual berikut:JADUAL 46MEMECAH KECIL PEROLEHAN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006KAMPUSMelakaBUTIRAN PEROLEHANKerja-kerja perkhidmatan membersih dan mencuci bangunan di Zon 1Kerja-kerja perkhidmatan penyenggaraan kawasan dan landskap di Zon 2Kerja-kerja perkhidmatan penyenggaraan kawasan dan landskap di Zon 1NILAIKONTRAK(RM)337,630340,152359,520KedahPerlisPakej D – 10 unit Uniturn 4300Pakej E – 10 unit Uniturn 2000Pembelian komputer APPLE iMAC G5 (11 Unit @ RM8,590)Pembelian komputer APPLE iMAC G5 (10 Unit @ RM8590)Membekal dan memasang meja makmal (epoxy) di Makmal Kimia 6Membekal dan memasang meja makmal (epoxy) di Makmal Sains Tanah150,000150,000300,00094,49085,900136,665156,475293,140Membekal dan memasang meja makmal dan kerja-kerja yang berkaitandengannya di Makmal Kimia 2Membekal dan memasang meja makmal dan kerja-kerja yang berkaitandengannya di Makmal Kimia 1Membekal dan memasang meja makmal dan kerja-kerja yang berkaitandengannya di Makmal Kimia 4173,960172,155119,070465,185Shah AlamOrganizer (4000 unit)Organizer (1000 unit)192,00048,000240,000Nota: Perolehan melebihi RM200,000 melalui tenderPerolehan melebihi RM50,000 hingga RM100,000 melalui sebut hargaJUMLAH 2,516,0176.4.4.2 Perolehan Sebut Hargaa. Berdasarkan Arahan Perbendaharaan 196(b), dokumen tender/sebutharga dikehendaki dibuka dan ditandatangani oleh 2 pegawai yang manaseorang daripadanya adalah kumpulan pengurusan dan profesional. Selainitu, UiTM juga menetapkan Pegawai Pembuka Sebut Harga hendaklahterdiri daripada seorang wakil Pejabat Bendahari dan seorang wakil102


Pejabat Pentadbiran. Bagaimanapun, semakan terhadap fail sebut hargaKampus Cawangan Terengganu mendapati sebut harga telah dibuka oleh2 pegawai dari kumpulan sokongan manakala di Kampus Shah Alam 3sebut harga dibuka oleh 2 pegawai Pejabat Bendahari di mana PenolongBendahari tidak diturunkan kuasa membuka sebut harga. Bagimengelakkan percanggahan kepentingan, pihak Audit berpendapatPenolong Bendahari tidak boleh terlibat dalam membuka sebut harga.Butiran adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 47SEBUT HARGA YANG DIBUKA OLEH PEGAWAI SOKONGANDAN PEJABAT BENDAHARIKAMPUSSEBUT HARGANO. RUJUKAN TARIKHJAWATANCATATAN10/60 02.05.2006Pegawai EksekutifPegawai Kerja AkaunSH13/04 31.03.2004Pegawai EksekutifPegawai Kerja AkaunCawanganTerengganuSH11/04 31.03.2004Pegawai EksekutifPegawai Kerja AkaunDua pegawai dariKumpulanSokonganSH10/04 31.03.2004Pegawai EksekutifPegawai Kerja Akaun58/05 26.12.2005Pegawai EksekutifPegawai Kerja AkaunPB/PER/2/55/05 13.062005Penolong BendahariPenolong AkauntanShah AlamPB/PER/2/26/06 08.05.2006Penolong BendahariPenolong AkauntanKedua-dua pegawaidari PejabatBendahariPB/PER/2/17/06 19.04.2006Penolong BendahariPenolong AkauntanUiTM memaklumkan perkara ini berlaku disebabkan kekurangan bilanganPegawai Pembuka Sebut Harga, pegawai bercuti atau mempunyai urusanrasmi luar stesen. UiTM telah melantik pegawai tambahan bagi membukasebut harga.b. Semakan terhadap fail sebut harga bagi kampus Shah Alam, kampusCawangan Perlis dan Melaka mendapati 14 perolehan secara sebut hargaberjumlah RM1.65 juta diluluskan melalui surat edaran. Amalan inimenyebabkan keputusan dibuat tidak secara sebulat suara. Perolehanyang diluluskan melalui edaran adalah seperti di jadual berikut:103


JADUAL 48PEROLEHAN DILULUSKAN MELALUI SURAT EDARANNO. RUJUKANKONTRAKBUTIRANNILAI KONTRAK(RM)TARIKH/BILANGANSURAT EDARANPB/PER/2/26/06PB/PER/2/33/06SH/26/2006SH/26/2005SH/56/2005SH/70/2005SH/46/2005SH/54/2005SH/34/2004SH/39/2004SH/40/2004SH/41/2004SH/50/2004200-KM (KEW5/11/SH/05/30Membekal, menghantar, memasang, menguji lari danmenyenggara Audio dan Video Cabling and DistributionAmplifier untuk Dewan Sri Budiman Shah AlamMembekal, Menghantar, Memasang, Menguji lari Danmenyenggara Peralatan Pandang Dengar Untuk MakmalAnatomi 2, Fakulti Perubatan, Shah AlamMembekal, menghantar, memasang dan menyenggarameja makmal kimia dan fizik, UiTM PerlisMembekal, menghantar, memasang, menguji lari danselenggara peralatan Makmal Sains, UiTM PerlisMembekal dan memasang jaring nyamuk dan kerja yangberkaitan di Kolej Cengal, UiTM PerlisMembekal, menghantar, memasang dan menguji lariperalatan untuk Makmal Konkrit dan materialKejuruteraan Awam, UiTM PerlisMembekal, memasang dan menguji terima unitpenyaman udara ceiling casetle type 3.5 HP di MakmalKomputer 11 & 12, UiTM PerlisMembekal dan memasang jaring nyamuk serta kerjakerjayang berkaitan dengannya di Kolej Dahlia, UiTMPerlisMembekal, memasang, menguji lari dan menyenggaraperalatan Makmal Fizik Penyelidikan, UiTM PerlisMembekal dan memasang meja makmal dan kerja-kerjaberkaitan di Makmal Kimia 2, UiTM PerlisMembekal dan memasang meja makmal dan kerja-kerjayang berkaitan dengannya di Makmal Kimia 1, UiTMPerlisMembekal dan memasang meja makmal dan kerja-kerjayang berkaitan dengannya di Makmal Kimia 4, UiTMPerlisMembekal, menghantar, memasang, menguji lari danmenyenggara peralatan Makmal Kimia, UiTM PerlisKerja-kerja perkhidmatan penyenggaraan kawasan danlandskap di Zon 2 UiTM Melaka.85,964 18.05.2006113,035 24.08.200699,470 59/0653,720 18/0547,050 33/05192,711 46/0527,740 45/0542,250 32/05122,563 106/04173,960 91/04172,155 90/04119,070 92/0463,074 112/04340,152 18.01.2006JUMLAH 1,652,9146.4.4.3 Perolehan TerusPekeliling Pejabat Bendahari UiTM Bilangan 2 Tahun 1999 menetapkanFakulti/Bahagian/Pusat/Cawangan dikehendaki mendapatkan sekurangkurangnya3 sebut harga daripada syarikat bumiputera yang berdaftar denganKementerian Kewangan bagi perolehan bekalan/perkhidmatan secarapembelian terus. Semakan Audit mendapati pembelian terus berjumlahRM133,190 di kampus Cawangan Pulau Pinang, Melaka dan Negeri Sembilantidak mengemukakan 3 sebut harga seperti yang ditetapkan. Butiran lanjutadalah seperti di jadual berikut:104


JADUAL 49PERATURAN PEMBELIAN TERUS TIDAK DIPATUHIKAMPUSNOMBORBAUCARTARIKHJUMLAH(RM)Pulau Pinang0108010249 30.08.2004 3,6400101010163 12.01.2005 6,6000104010094 08.04.2004 6,3200104010079 06.04.2004 10,5000104010207 23.04.2004 24,0300107010181 28.07.2004 7,760Melaka0110010090 28.09.2004 9,3650110010112 12.10.2004 1,2400101010067 10.01.2005 16,8000104010230 26.04.2005 1,8000112010051 30.11.2005 4,000Negeri Sembilan245 28.11.2006 18,4850107010059 10.07.2006 6,8000107010011 05.07.2006 15,850JUMLAH 133,190UiTM telah mengambil tindakan membatalkan Pekeliling Pejabat BendahariBilangan 2 Tahun 1999 dan diganti dengan Pekeliling Pejabat BendahariBilangan 3 Tahun 2007. Pekeliling ini menetapkan bagi bekalan danperkhidmatan masing-masing bernilai kurang RM3,000 dan RM10,000 hanyasatu sebut harga diperlukan. Bagi bekalan melebihi RM3,000 hingga RM10,000pula, 2 sebut harga perlu diperoleh manakala bagi perolehan bekalan danperkhidmatan melebihi RM10,000 hingga RM50,000, 3 sebut harga adalahdiperlukan. Jika sebut harga yang diterima kurang dari yang ditetapkan, PTJhendaklah mendapatkan kelulusan daripada Bendahari atau Ketua BahagianPengurusan Perolehan kampus Shah Alam. Bagi kampus Cawangan Negerikelulusan dari Pengarah atau Ketua Pejabat Bendahari yang berkenaandiperlukan.6.4.4.4 Pembukaan Peti TawaranArahan Perbendaharaan 197(c) menggariskan supaya peti tender dilakri padawaktu tutup yang ditetapkan dan selepas itu membuat urusan supaya petitawaran dibuka oleh Jawatankuasa Pembuka Tender/Sebut Harga dengansecepat mungkin. Semakan Audit di kampus Cawangan Perlis mendapati petitawaran lewat dibuka sehingga menjangkau tempoh sebulan mengakibatkanproses perolehan juga lewat dilaksanakan seperti di jadual berikut:105


JADUAL 50TAWARAN LEWAT DIBUKANO. RUJUKAN KONTRAKTARIKH TUTUPTAWARANTARIKH PETITAWARAN DIBUKATEMPOHKELEWATANUiTM/PER/T/2/06 16/02/2006 16/03/2006 1 bulanSH/50/2004 15/07/2004 30/0720/04 2 mingguUiTM memaklumkan pegawai tambahan bagi membuka sebut harga di kampusCawangan Perlis telah dilantik.6.4.4.5 Ubah suai Bangunan Dan Perolehan PerabotPerjanjian sewaan 14 unit premis untuk digunakan sebagai bilik kuliah, makmaldan asrama telah dimeterai antara kampus Cawangan Pulau Pinang denganLembaga Kemajuan Wilayah Pulau Pinang (PERDA) pada bulan April 2006dengan kadar sewa RM29,830 sebulan. Lawatan Audit ke premis tersebut padabulan Januari 2007 mendapati daripada 14 unit premis yang disewa, hanya 5 unittingkat bawah telah diubah suai dan boleh digunakan untuk bilik kuliah. Unit lainmasih belum digunakan kerana kerja ubah suai sedang dilaksanakan dan perabotbelum diperoleh. Kelewatan tersebut menyebabkan UiTM menanggung kerugianperbelanjaan sewaan bagi unit premis yang belum digunakan di sampingpengambilan pelajar tidak dapat dilaksanakan akibat kekurangan kemudahan.UiTM memaklumkan pihak PERDA melalui surat bertarikh 15 Mei 2007 telahmemberi pengecualian sewaan bagi 9 unit premis yang belum digunakan bermuladari 1 November 2006 hingga 30 Jun 2007.6.4.4.6 Bayaran Awalan Bagi Kontrak PerkhidmatanKampus Cawangan Perlis, Pulau Pinang, Perak, Kedah dan Pusat PendidikanAntarabangsa Shah Alam telah menawarkan perkhidmatan pemotongan rumputdan membersihkan kawasan secara tender/sebut harga seperti di jadual berikut:JADUAL 51KONTRAK PERKHIDMATAN PENYENGGARAAN KAWASAN LUAR BANGUNANRUJUKAN SEBUTHARGAUiTM/PER/T/02/05SH 52/2/05UiTM/PER/T/46/03SH/01/2006/03SH/01/2006/04UiTM/PER/T/10/05PERKHIDMATANPerkhidmatan pemotongan rumput dan mencuci kawasanZon 1 UiTM PerlisPerkhidmatan membersih dan mencuci Bangunan KolejMutiara, Taman Pauh Indah UiTM Pulau PinangPerkhidmatan membersih, mencuci, bangunan dankawasan serta kerja pemotongan rumput di Fasa 3A UiTMPerakPerkhidmatan penyenggaraan kawasan luar bangunanZon B – KedahPerkhidmatan penyenggaraan kawasan luar bangunanZon C – KedahPerkhidmatan penyenggaraan kawasan luar bangunandan landskap di INTEC Shah AlamNILAI KONTRAK(RM)526,920125,136395,525183,790170,410344,700106


UiTM telah membuat bayaran awalan bagi 4 butiran kos seperti di jadual berikut:JADUAL 52BUTIRAN BAYARAN AWALANBUTIRAN BAYARAN AWALANCAWANGANPERLIS P.PINANG PERAK INTEC KEDAHMenyediakan bon pelaksanaan (2.5%) daripadakontrak√√Menyediakan Polisi Insuransi. Ganti rugi Pekerjaii. Insurans Kontrak√ √ √ √Menyediakan pakaian seragam untuk semuapekerja yang ditetapkan √ √ √Semua peralatan kerja/mesin √ √ √Nota: √ - dibayar oleh UiTMPihak Audit berpendapat kos penyediaan pakaian seragam dan peralatan tidaksesuai dimasukkan sebagai item bayaran awalan kerana kos berkaitan adalah dibawah tanggungan kontraktor sepenuhnya. Selain itu, bayaran bon pelaksanaantidak menepati Arahan Perbendaharaan 176.2(a) dan Surat PekelilingPerbendaharaan Bilangan 2 Tahun 1995 yang mana menetapkan bonpelaksanaan dalam bentuk jaminan bank atau jaminan insurans dikemukakansebelum sesuatu kontrak dimulakan. Bagi bayaran polisi insurans pula,kontraktor perlu mengambil insurans sebelum memulakan kerja berdasarkanperaturan Jabatan Kerja Raya. UiTM akan menyemak semula bagi mengenalpasti item yang perlu di bayar sebagai bayaran awalan.6.4.4.7 Perkhidmatan Menyenggara, Membersih/Mencuci Bangunan DanLuar Bangunan Di Kampus Cawangan Negeri SembilanKampus Cawangan Negeri Sembilan telah menawarkan kontrak menyenggara,membersih, mencuci bangunan dan luar bangunan secara sebut harga kepada 2syarikat. Semakan mendapati tempoh bagi kedua-dua kontrak tersebut telahtamat dan tempoh lanjutan secara bulanan diberi masing-masing selama 2tahun dan setahun. Tempoh lanjutan diberi adalah kerana penyediaan dokumentender bagi mengganti kontrak sedia ada yang dibuat pada awal tahun 2005masih belum selesai seperti di jadual berikut:JADUAL 53PERKHIDMATAN MENYENGGARA, MEMBERSIH/MENCUCI BANGUNANDAN LUAR BANGUNANNO. RUJUKANKONTRAKPERKHIDMATANTEMPOHKONTRAKNILAIKONTRAK(RM)LANJUTANTEMPOHUiTM/NS/4/02Membersihkan/mencuci bangunan01.07.2002hingga30.06.2004104,095 2 tahunUiTM/KP/SH/24/02 Penyenggaraan luar bangunan01.02.2003hingga31.01.200682,800 1 tahun107


UiTM memaklumkan akan membuat pemantauan pengurusan kontrak supayaperlanjutan kontrak sedia ada atau permohonan perolehan baru dibuat 6 bulansebelum tarikh kontrak tamat.6.4.4.8 Penerimaan Dan Penempatan PeralatanSemakan Audit mendapati pada keseluruhannya penerimaan dan penempatanperalatan makmal adalah memuaskan kecuali perkara berikut:a. Sebanyak 54 unit peralatan pembelajaran dan pengajaran serta peralatanelektronik berjumlah RM5.17 juta lewat diterima antara 1 hingga 9 bulan dikampus Shah Alam, Cawangan Perak dan Pulau Pinang seperti di jadualberikut:JADUAL 54KELEWATAN PENERIMAAN PERALATANKAMPUSUNITJUMLAH(RM)TEMPOH KELEWATAN(Bulan)Pulau Pinang 9 4,109,025 1 - 7Sarawak 13 221,334 1 - 4Perak 12 176,589 1 - 4Shah Alam:Pusat Sistem Maklumat BersepaduInstitut Kepimpinan dan Pengurusan KualitiKumpulan Wang AmanahFakulti - Kejuruteraan Elektrik, Mekanikal,Komunikasi dan Pengajian Media3311397,63068,06747,950450,389JUMLAH 54 5,170,9841 - 22 - 691 - 6UiTM memaklumkan kelewatan penerimaan barang disebabkan oleh 2pihak iaitu pembekal dan UiTM sendiri. Kelewatan pembekal menghantarbarang adalah disebabkan faktor barang versi terbaru, penghantaran,pemasangan dan diuji lari dibuat oleh 2 pembekal yang berbeza sertapenghantaran secara berperingkat. Kelewatan juga berlaku keranamasalah penempatan barang dan tidak ada tindakan susulan oleh KetuaJabatan terhadap pesanan yang melewati tempoh serahan.b. Perolehan 2 peralatan lain berjumlah RM62,560 juga masih belum diterimasehingga tarikh pengauditan pada bulan Januari 2007 di kampusCawangan Pulau Pinang. Tempoh kelewatan penerimaan peralatantersebut adalah antara 3 hingga 11 bulan seperti di jadual berikut:JADUAL 55PERALATAN MASIH BELUM DITERIMAPERALATANRUJUKANKONTRAKPESANAN TEMPATANNOMBOR/TARIKHTARIKH SEPATUTHANTARJUMLAH(RM)TEMPOHKELEWATANSEHINGGAJANUARI 2007Adapter 20 unitUiTM/PER/T/64/05181717/11/200511/2/2006 1,360 11 bulan1 set Laminarand TurbulentUiTM/PER/T/206/05215020/4/200621/9/2006 61,200 3 bulanJUMLAH 62,560108


UiTM telah menerima dan menguji lari semua peralatan tersebut padabulan Mei 2007.c. Mesin reka bentuk dan mesin acuan tekanan tinggi berharga RM497,500telah dibeli dan diterima oleh Jabatan Reka Bentuk dan Teknologi Kasut diFakulti Seni Lukis Dan Seni Reka (FSSR) Shah Alam pada bulan April2005 dan dipindahkan dari bangunan Pusat Inovasi ke bangunan FSSR.Sebanyak 59 unit mesin, 33 unit peralatan pejabat dan 137 unit perabotberjumlah RM956,030 turut dipindahkan. Peralatan tersebut yangsepatutnya digunakan oleh pelajar Diploma Reka Bentuk dan TeknologiKasut masih belum dibuka bungkusannya sejak dari tarikh perpindahanpada bulan Disember 2005. Ini mengakibatkan pelajar jurusan berkenaanyang sedia ada tidak dapat menggunakan peralatan tersebut. Di sampingitu, pada bulan Jun 2005, Jawatankuasa Senat telah menangguhkanpengambilan pelajar baru bagi Diploma tersebut mulai semester Julai2005. Pihak fakulti masih dalam peringkat penyemakan kurikulum baruterhadap program tersebut. Semakan Audit juga mendapati kospengangkutan bagi perpindahan peralatan tersebut berjumlah RM129,480masih belum dijelaskan sehingga tarikh laporan ini. Mesin dan peralatanyang tidak digunakan selepas dipindahkan adalah seperti di gambarberikut:GAMBAR 27 GAMBAR 28Mesin Disimpan Dan TidakDigunakan Di Kampus Shah AlamPeralatan Disimpan Dan TidakDigunakan Di Kampus Shah AlamUiTM memaklumkan Jawatankuasa Sebut Harga pada bulan April 2007telah memperakui sebut harga perkhidmatan pengangkutan perpindahanbagi dikemukakan kepada Kementerian Kewangan untuk kelulusanbayaran. Sepanjang tempoh peralatan tidak dapat digunakan, Fakulti SeniLukis dan Seni Reka telah menguruskan supaya pelajar yang memerlukanpenggunaan peralatan ini dapat menggunakannya di luar.d. Fakulti Kejuruteraan Elektrik di kampus Shah Alam telah menerima 48 unitportable AC voltmeter dan ammeter pada bulan Jun 2006 dengan hargaRM49,440. Lawatan Audit pada bulan Januari 2007 mendapati kesemuaperalatan tersebut masih berada di dalam kotak dan belum diagihkan109


kepada makmal yang telah ditetapkan mengakibatkan pelajar tidak dapatmenggunakannya seperti di gambar berikut:GAMBAR 29Mesin Bacaan Had Dan KuasaElektrik Di Kampus Shah AlamUiTM memaklumkan peralatan tersebut telah digunakan oleh MakmalPower System mulai bulan Mac 2007.6.4.4.9 Penggunaan PeralatanSemakan Audit terhadap penggunaan peralatan mendapati perkara berikut:a. Pemeriksaan Audit mendapati sejumlah RM2.29 juta peralatan di kampusShah Alam, kampus cawangan iaitu Terengganu, Pulau Pinang dan Kedahyang diterima antara tahun 2000 hingga bulan Jun 2006 tidak digunakan.Selain itu, terdapat mesin membuat acuan di kampus Cawangan PulauPinang yang rosak walaupun telah dibaiki beberapa kali. Butirannya adalahseperti di jadual dan gambar berikut:110


JADUAL 56PERALATAN YANG ROSAK DAN TIDAK DIGUNABUTIRAN KAMPUS UNITTARIKHTERIMAJUMLAH(RM)ULASANPerabot Kafeteria(Gambar 30)Terengganu 119312.06.200516.06.2006844,77929,298Perjawatan bagi kafeteria masih belumdiluluskanMesin Membuat Acuan(Gambar 31)Pulau Pinang 1 29.04.2004 706,644 Mesin rosak walaupun telah dibaikibeberapa kaliMesin Membancuh Simen Pulau Pinang 1 21.01.2004 17,400 Enjin asal perlu ditukar kepada enjinautomatik dengan kos RM14,600Mesin Pelarik, Penggerudi& Meratakan PermukaanPlywood (Gambar 32)Mesin Reka Bentuk(Gambar 33)Mesin Untuk MenentukanKestabilan TanahKedah 24 0702.2005 367,600 Beli 30 unit, hanya 6 unit dipakaiShah Alam 10 06.02.2006 36,867 Dibeli untuk menggantikan 10 unitmesin yang sedia ada jika rosakShah Alam 1 04.01.2005 27,638 Tidak pernah digunakan sejakpertengahan bulan September 2005Mesin Menjilid Buku Shah Alam 1 25.01.1995 143,220 Belum digunakan sejak diterimaMesin Menenun Kain Shah Alam 1 03.10.2000 96,900 Belum digunakan sejak diterimaMesin MembentukAluminium dan KepinganShah Alam 9 11.04.2005 19,197 Mesin masih didalam kotakOverhead Projector Shah Alam 2 30.06.2005 5,000 Dibeli untuk menggantikan 2 unit yangsedia ada jika rosakJUMLAH 2,294,543GAMBAR 30Kerusi Yang Masih Disimpan Di DalamKotak Di Kampus Cawangan TerengganuGAMBAR 31Mesin Membuat Acuan - Model Making Machine Yang Rosak Di Kampus CawanganPulau Pinang111


GAMBAR 32 GAMBAR 33Mesin Pelarik, Penggerudi DanMeratakan Plywood Yang BelumDigunakan Di Kampus Cawangan KedahMesin Reka Bentuk - Reveting HammerYang Disimpan Di Dalam Peti Kabinet DiKampus Shah AlamUiTM memaklumkan pihak pengurusan UiTM kampus CawanganTerengganu telah mengambil tindakan membuka kafeteria pada bulan Mac2007 dengan mengambil 12 orang pekerja harian. Kampus CawanganPulau Pinang pada bulan Mei 2007 telah berbincang dengan pembekalmengenai masalah operasi mesin membuat acuan di mana pihakpembekal telah bersetuju untuk membiayai kos pembaikan tersebut,manakala mesin membancuh simen telah digunakan mulai bulan Mei2007. Kampus Cawangan Kedah telah meningkatkan penggunaan mesinpelarik, penggerudi dan meratakan permukaan plywood denganmenyempurnakan beberapa bengkel. Kampus Shah Alam telahmenggunakan mesin reka bentuk pada bulan Mac 2007. Mesin untukmenentukan kestabilan tanah akan digunakan dengan lebih optimum danrekod penggunaan telah disediakan untuk mengetahui jadual pengguna.Bagi mesin menjilid buku pula, kampus Shah Alam sedang dalam prosesmendapatkan sebut harga bagi membaiki mesin tersebut manakala mesinmenenun kain telah dibaiki dan akan terus digunakan untuk pembelajarandan pendidikan kursus tenunan bagi pelajar ijazah dan lepasan ijazah.Mesin membentuk aluminium dan plate telah digunakan pada bulan Mac2007.b. Sebanyak 10 unit visualizer yang berharga RM80,000 diterima pada bulanApril 2004 oleh Institut Kepimpinan dan Pengurusan Kualiti di kampusShah Alam. Purata penggunaan seunit bagi tahun 2004 hingga 2006adalah antara satu hingga 6 kali setahun. Mengikut aduan daripadapengguna, peralatan ini tidak dapat diguna sepenuhnya kerana fokus dankualiti gambar tidak jelas, kos penyenggaraan mahal dan tidak tahan lasak.Di samping itu, terdapat 8 unit lighting set castor yang dibeli pada tahun1991 jarang digunakan kerana perubahan teknologi. UiTM memaklumkanInstitut Kepimpinan dan Pengurusan Kualiti akan membuat prosespelupusan bagi 8 unit lighting set castor.112


6.4.4.10 Perkhidmatan Tidak DiperlukanPerkhidmatan penyenggaraan alat pemadam api bernilai RM173,116 di kampusCawangan Terengganu dilaksanakan secara kontrak selama 2 tahun dibuatsetiap 3 bulan sekali di kampus Cawangan Terengganu. Pada pandanganAudit, perkhidmatan ini perlu mematuhi Pekeliling Perkhidmatan Bilangan5 Tahun 2007 yang menggantikan Arahan Perkhidmatan yang menetapkantempoh pemeriksaan oleh Jabatan Bomba dan Penyelamat mengikutspesifikasi yang ditentukan untuk alat berkenaan atau sekurang-kurangnyasekali setahun. Pihak UiTM memaklumkan akan menyemak semula spesifikasikeperluan bagi perkhidmatan penyenggaraan alat pemadam api.Berdasarkan sampel yang dipilih, pihak Audit berpendapat pengurusanperolehan perlu ditingkatkan memandangkan berlaku kes memecah kecilperolehan, prosedur tidak dipatuhi, perancangan perolehan yang kurangberkesan, kelewatan proses perolehan, peralatan tidak digunakan, peralatanlewat diterima dan perkhidmatan tidak diperlukan. UiTM hendaklah mematuhiperaturan pengurusan perolehan dan tindakan tatatertib diambil terhadappegawai yang tidak mematuhi peraturan yang ditetapkan.6.4.5 PemantauanPemantauan adalah elemen pengurusan yang penting dan sekiranya dilaksanakansecara berkesan akan memudahkan pihak pengurusan mengenal pasti kelemahandan masalah pada peringkat awal serta mengambil tindakan segera untukmenyelesaikannya. Berikut adalah peringkat dan mekanisme pemantauan yangdiwujudkan:6.4.5.1 KementerianKementerian Kewangan melalui Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 4 Tahun2002 menghendaki Pegawai Pengawal mengemukakan laporan suku tahunmengenai pembelian harta modal yang diluluskan 2 minggu selepas setiap sukutahun ke Perbendaharaan. UiTM juga dikehendaki menghantar laporanperbelanjaan harta modal yang dibeli menggunakan bajet mengurus setiap sukutahun dan laporan prestasi perbelanjaan pembangunan setiap bulan kepadaKementerian Pengajian Tinggi. Semakan Audit mendapati UiTM telah mematuhikehendak Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 4 Tahun 2002 berkenaan.6.4.5.2 Pejabat BendahariPejabat Bendahari memantau perolehan melalui mesyuarat, perbincangan, suratdan telefon kepada pembekal/Pusat Tanggungjawab (PTJ) jika berlakusebarang masalah dalam perolehan. Bendahari sedang dalam prosesmenyediakan mekanisme pemantauan dan laporan terhadap pesanan/kerja113


yang belum disempurnakan melalui sistem kewangan berkomputer (FAIS) untukdikuatkuasakan oleh PTJ, Bahagian Pengurusan Kewangan Zon dan BahagianPengurusan Kewangan Kampus Cawangan.6.4.5.3 Pusat TanggungjawabAdalah menjadi tanggungjawab Ketua PTJ menjalankan pemantauan dari segiperolehan, penerimaan, penyeliaan, penyenggaraan, penyimpanan danperbelanjaan yang dikawal olehnya. PTJ peringkat kampus cawangan didapatibermesyuarat setiap bulan bagi membincang, mengenal pasti masalah danmembuat keputusan berhubung dengan perolehan.6.4.5.4 Unit Audit DalamUnit Audit Dalam bertanggungjawab menjalankan pengauditan dan seterusnyamengemukakan laporan Audit setiap suku tahun kepada Jawatankuasa Audit.Pengauditan pengurusan dan pematuhan bagi perolehan, pengurusankewangan dan pengurusan aset di kampus Shah Alam dan kampus cawangantelah dijalankan pada tahun 2004 hingga 2006. Berdasarkan Laporan AuditDalam berkaitan dengan pengurusan aset, Naib Canselor melalui PekelilingBilangan 2 Tahun 2007 telah mengarahkan semua Dekan Fakulti, PengarahKampus Cawangan dan Ketua Bahagian/Pusat/Unit mengenal pasti danmengambil tindakan terhadap isu berhubung dengan aset/inventori yang tidakdiguna, rosak, penyelenggaraan rekod dan daftar serta prosedur kehilangandipatuhi bagi meningkatkan keberkesanan pengurusan.Berdasarkan sampel Audit, pada pandangan Audit pemantauan di peringkatPejabat Bendahari adalah memuaskan. Bagaimanapun, pemantauan diperingkat setiap PTJ kampus Shah Alam dan cawangan hendaklahditingkatkan terutamanya dari segi penguatkuasaan peraturan, penggunaandan penyelenggaraan rekod secara berkala. Pemantauan mengenai perolehanhendaklah dibincangkan di peringkat Jawatankuasa Kewangan danPembangunan UiTM di samping membincang perkara berkaitan denganpengurusan hasil, perbelanjaan dan aset. UiTM memaklumkan penambahan stafadalah diperlukan untuk memastikan pengurusan perolehan dilaksanakan denganlebih berkesan.6.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, pengurusan perolehan UiTM adalah memuaskan.Bagaimanapun, pengurusan perolehan perlu ditingkatkan untuk mengelak kesmemecah kecil perolehan, prosedur tidak dipatuhi, perancangan perolehan yangkurang berkesan, kelewatan proses perolehan, peralatan tidak digunakan, peralatanlewat diterima dan perkhidmatan tidak diperlukan. Sehubungan itu, pihak Auditmengesyorkan pertimbangan diberi kepada perkara berikut:114


a. Dasar perolehan bagi peralatan pembelajaran dan pengajaran disediakansupaya seragam dari segi kos, jenis dan spesifikasi bagi memudahkan penilaian,pengurusan dan pemantauan.b. Semua Ketua Pusat Tanggungjawab dan Pejabat Bendahari perlu memantaupengurusan perolehan secara berkala.c. Perancangan yang teliti bagi perolehan, penempatan peralatan, perjawatan danprogram kursus bagi pelajar disediakan bagi mengelakkan peralatan yang dibelitidak digunakan.d. Memastikan garis panduan diterima pakai secara seragam oleh UiTM bagimengurus perolehan di peringkat kampus Shah Alam dan semua kampuscawangan.e. Tindakan tatatertib diambil terhadap pegawai yang melanggar peraturan yangditetapkan.115


LEMBAGA PEMBANGUNAN LANGKAWI7. PENGURUSAN PROJEK PENEMPATAN SEMULA PERUSAHAAN IKAN BILIS7.1 LATAR BELAKANG7.1.1 Lembaga Pembangunan Langkawi (LADA) ditubuhkan di bawah AktaLembaga Pembangunan Langkawi (Akta 423) pada tahun 1990. LADAbertanggungjawab untuk menggalak, menggiat dan melaksanakan pembangunaninfrastruktur, pelancongan, perindustrian, perdagangan serta tempat kediaman dikawasannya. Adalah menjadi hasrat Kerajaan untuk memaju dan membangunkanLangkawi sebagai destinasi utama pelancongan dengan mengambil kira potensinyadari segi alam sekitar, landskap semula jadi dan sosiobudaya tempatan danmempergiatkan pembangunan untuk meningkatkan taraf sosioekonomi penduduktempatan.7.1.2 Sehubungan itu, LADA telah merancang untuk membangunkan satukawasan bagi menempatkan pengusaha perusahaan ikan bilis dari Bukit Malut danmewujudkan tapak pusat industri laut. Tujuan pemindahan penempatan semulaperusahaan ikan bilis adalah untuk membangunkan Bukit Malut kerana telah dikenalpasti berpotensi untuk dimajukan sebagai pelabuhan laut dalam. Kerajaan NegeriKedah telah mengarahkan supaya semua penduduk di Bukit Malut dipindahkantermasuk perkampungan Melayu Islam Kedah kerana keadaan perkampungan yangtidak teratur. Pihak LADA telah memohon tanah di Kuala Kisap daripada PihakBerkuasa Negeri dengan keluasan 85 hektar untuk tujuan tersebut. Permohonan initelah diluluskan pada bulan Jun 2000.7.1.3 Setakat bulan Oktober 2006 sejumlah RM69.72 juta telah dibelanjakanbagi membangunkan projek penempatan semula perusahaan ikan bilis yang terdiridaripada tapak kilang perusahaan ikan bilis, tapak industri kecil, pembinaanperumahan awam, rumah kedai, medan selera, taman permainan kanak-kanak,masjid, tadika dan dewan orang ramai.7.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan projekpenempatan semula perusahaan ikan bilis telah dirancang dan dilaksanakan dengancekap serta teratur.116


7.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan ini meliputi peringkat perancangan, pelaksanaan dan pemantauanterhadap projek penempatan semula perusahaan ikan bilis. Semakan Audit dijalankanterhadap rekod dan dokumen di Bahagian Kewangan, Bahagian Teknikal, BahagianPerancangan dan Bahagian Pentadbiran (Unit Urus Bangunan dan Harta) bagi tahun2004 hingga bulan Oktober 2006. Selain itu, temu bual dengan pegawai LADA danlawatan ke Bukit Malut serta tapak projek di Kuala Kisap turut diadakan.7.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan September hingga November 2006mendapati perkara berikut:7.4.1 Pengurusan Projek7.4.1.1 Pengurus Besar LADA gred JUSA C yang dibantu oleh TimbalanPengurus Besar gred M54 adalah bertanggungjawab secara langsung terhadappengurusan projek penempatan semula perusahaan ikan bilis. Bahagian yangterlibat dengan pengurusan projek ini terdiri daripada Bahagian Teknikal diketuaioleh Pengurus Teknikal gred J48, Bahagian Perancangan diketuai olehPengurus Perancangan gred J48, Bahagian Kewangan diketuai oleh PengurusKewangan gred W48 dan Bahagian Pentadbiran diketuai sendiri oleh TimbalanPengurus Besar. Struktur organisasi LADA adalah seperti di carta berikut:CARTA 6CARTA ORGANISASI LEMBAGA PEMBANGUNAN LANGKAWIBAHAGIANTEKNIKALBAHAGIANKEWANGANBAHAGIANPERANCANGANJEMAAHPENGARAHPENGURUSBESARTIMBALANPENGURUSBESARBAHAGIANPENTADBIRANBAHAGIANPELANCONGANBAHAGIANAUDIT DALAMBAHAGIANGALERIA PERDANABAHAGIANPERHUBUNGAN AWAMBAHAGIANLAMAN PADIBAHAGIANTENOLOGI MAKLUMATBAHAGIANUNDANG-UNDANG117


7.4.1.2 Fungsi setiap bahagian yang terlibat dengan pengurusan projek iniadalah seperti di jadual berikut:JADUAL 57FUNGSI BAHAGIAN TERLIBAT DENGAN PENGURUSAN PROJEKBAHAGIANFUNGSITeknikalPerancanganKewanganPentadbiran(Unit Urus Bangunan dan Harta)Merancang projek pembangunan, mengurus tender dan memantaupelaksanaan projek. Ia juga melaksanakan kerja penyenggaraanbangunan milik LADA dan diketuai oleh seorang jurutera.Meneliti cadangan projek dan memberi ulasan, menyelarasperancangan projek milik LADA, mengurus permohonan hak miliktanah dan memberi khidmat nasihat perancangan serta potensipembangunan kepada pemaju, perunding dan tuan tanah.Mengurus dan mengawal perbelanjaan projek.Mengurus jualan dan mengendalikan maklumat aset LADA sertamelaksana kerja pembaikan harta milik LADA.Pada pandangan Audit, struktur pengurusan yang diwujudkan telahmenunjukkan dengan jelas pembahagian tugas dan tanggungjawab pihakyang terlibat dalam pembangunan projek.7.4.2 Pemilihan Tapak Dan LokasiPemilihan tapak dan lokasi merupakan faktor yang perlu diberi perhatian sebelumsesuatu projek dilaksanakan. Pemilihan lokasi hendaklah dibuat dengan telitisupaya projek dibangunkan di tempat yang sesuai dan berpotensi untuk golongansasar. Antara aspek yang perlu diambil kira ialah kesesuaian tanah, kemudahaninfrastruktur sedia ada dan status pemilikan tanah. Pemeriksaan Audit mendapatilokasi yang dipilih adalah sesuai kerana berhampiran dengan bandar sertamempunyai kemudahan infrastruktur seperti jalan raya, sekolah dan tamanrekreasi.7.4.3 Perancangan ProjekPerancangan projek perlu disediakan supaya pelaksanaan projek dapat dijalankandalam tempoh yang ditetapkan. Pelaksanaan projek ini telah bermula padabulan Ogos 1991 dan perpindahan akan dijalankan dalam tempoh 5 tahun.Bagaimanapun, keputusan Mesyuarat Penempatan Semula yang dipengerusikanoleh Timbalan Setiausaha Kerajaan (Pembangunan) Negeri Kedah dibuat padabulan Disember 1991. Kajian kesesuaian tapak, penyediaan pelan komponen projekseperti tapak kilang perusahaan ikan bilis, industri kecil, pembinaan perumahanawam dan rumah kedai telah dilaksanakan. LADA telah melantik perunding dankontraktor untuk menyediakan pelan induk dan khusus bagi melaksanakan projek.Projek ini merupakan salah satu daripada projek yang disenaraikan di bawah RMK6bagi tahun 1991 hingga 1995. Komponen utama pembangunan projek ini adalahuntuk menampung penempatan semula pengusaha ikan bilis dan penduduk Melayu118


Islam Kedah serta menyediakan kemudahan bagi menggalakkan pertumbuhanindustri baru. Kemudahan yang dirancang adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 58KOMPONEN KEMUDAHAN YANG DIBANGUNKANTapak Perusahaan Ikan Bilis(190’ x 230’ = 43,700 kps)Lot Industri Kecil(125’ x 190’ = 23,750 kps)JENIS KEMUDAHANLot Perumahan Penduduk Melayu Islam Kedah(30’ x 70’ = 2100 kps)Lot Perumahan Awam(60’ x 100’ = 6000 kps)BILANGAN(Lot / Unit)496320493Lot Kedai Perniagaan 16Tapak Kemudahan / Agensi Awam:Pejabat Koperasi NelayanPejabat LKIMSub stesen TNBRezab tangki airPadang awamSurau111111Pada pandangan Audit, LADA telah merancang Projek Penempatan SemulaPerusahaan Ikan Bilis dengan baik.7.4.4 Prestasi ProjekSemakan Audit pada bulan November 2006 mendapati kedai perniagaan, tapakpejabat Lembaga Kemajuan Ikan Malaysia, pejabat koperasi nelayan dan masjidbelum dibangunkan. Maklumat lanjut mengenai projek yang belum dilaksanakantid ak dapat dikemukakan oleh LADA. Prestasi projek yang dirancang dan telahdil aksanakan adalah seperti di jadual berikut:119


JADUAL 59PRESTASI PROJEK SETAKAT BULAN NOVEMBER 2006KOMPONEN YANGDIRANCANGKOMPONEN SIAP(Lot/Unit)DIJUAL(Lot/Unit)DISEWA(Lot/Unit)BAKI(Lot/Unit)Tapak Perusahaan Ikan 51 0 2 49Bilis(49 Lot)Lot Perumahan Melayu 200 0 122 78Islam Kedah(Teres C – 204 Unit)Lot Perumahan Awam 200 42 0 158Kos Sederhana(Teres A – 200 Unit)Sederhana Rendah134260 108(Teres B – 134 Unit)Kos Rendah(Teres C – 80 Unit)80230 57Lot Industri Kecil - - - Projek diganti dengan(63 Lot) projek perumahan fasa IIKedai Perniagaan - - - Belum dilaksanakanTapak Kemudahan /Agensi Awam• Substesen TNB• Rezab Tangki Air• Masjid• Pejabat LKIM• Padang Awam• Pejabat KoperasiNelayan11----------- Telah dilaksanakan- Telah dilaksanakan- Belum dilaksanakan- Belum dilaksanakan--Belum dilaksanakanBelum dilaksanakanBerdasarkan jadual di atas, pihak Audit mendapati beberapa komponen yangdirancang telah dikaji semula. Bilangan lot tapak perusahaan ikan bilis telahditambah dari 49 lot ke 51 lot selepas perbincangan dengan pengusa ha ikan bilis.Lot perumahan Melayu Islam Kedah telah dikurangkan dari 204 unit ke 200 unitsebagaimana keputusan Kerajaan Negeri. Lot perumahan awam pula telahmeningkat menjadi 414 daripada 93 unit yang dirancang untuk menampungkeperluan penduduk awam Langkawi.7.4.5 Penempatan Semula Perusahaa n Ikan BilisProses memindahkan pengusaha industri ikan bilis dirancang bermula pada tahun1991 dan akan mengambil masa selama 5 tahun. LADA telah mengenal pasti 28pengusaha industri ikan bilis dari Bukit Malut yang akan dipindahka n. Sehinggabulan Ogos 2006, hanya 2 pengusaha dari Bukit Malut dan Pulau Pangkor telahmenyewa 2 daripada 51 lot yang dibangunkan. Pada pendapat Audit, objektifLADA untuk memindahka n kesemua pe ngusaha berkenaan belum dicapai.Antara sebab perpindahan perusahaan ikan bilis tidak dapat dilaksanakan adalahseperti berikut:7.4.5.1 Status Milikan Tanah Simpanan MelayuTapak kilang yang diperuntukkan oleh LADA adalah seluas 38.27 ekar dandipecahkan kepada 51 lot. Status tanah untuk lot industri ikan bilis pada masa120


kini adalah tanah simpanan Melayu. Mengikut dasar yang ditetapkan, lottersebut akan dijual kepada pengusaha dengan harga RM15 sekaki persegi.Pihak Audit mendapati tanah tersebut tidak dapat dijual kerana 90% daripadapengusaha ikan bilis adalah bukan Melayu. Oleh yang demikian, lot industritersebut telah disewakan atas kadar 5 sen sekaki persegi. LADA telah memohondaripada pejabat tanah untuk menukar status tanah tersebut bagi membolehkanlot dijual kepada pengusaha bukan Melayu tetapi belum mendapat kelulusan.Pihak Audit berpendapat adalah wajar sekiranya lot tapak perusahaan ikanbilis disewa atau dipajak sebelum urusan penukaran status tanahdiselesaikan.7.4.5.2 Kemudahan Yang Disediakana. Infrastruktur KemudahanLawatan ke tapak dan temu bual dengan pengusaha yang beroperasi diKuala Kisap mendapati kemudahan asas seperti bekalan air telahdisediakan sejak projek ini beroperasi pada bulan Disember 2004, tetapibekalan elektrik hanya dibekalkan pada bulan Oktober 2005. Di sampingitu, beberapa kemudahan lain seperti laluan bot dan tapak kilang perludiperbaiki seperti berikut:i. Mendalamkan tebing sungai yang terlalu cetek bagi memudahkanpendaratan bot nelayan.ii. Meletakkan boya penanda di kedudukan tertentu bagi memudahkanperjalanan keluar dan masuk bot terutamanya pada waktu malam.iii. Meratakan tanah untuk membina kilang.Pihak LADA memaklumkan masalah fizikal yang berbangkit adalah di luarkawalannya.b. Penyenggaraan TapakPihak Audit telah membuat lawatan ke tapak kilang perusahaan ikan bilisdan mendapati keadaan tapak projek pada masa ini tidak dijaga denganrapi malah telah terbiar dan ditumbuhi semak samun seperti di gambarberikut:121


GAMBAR 34Tapak Kilang Perusahaan Ikan BilisDitumbuhi Semak Samun7.4.5.3 Tapak Industri KecilMengikut perancangan awal, tanah seluas 22.97 ekar telah diperuntukkan untuktapak industri kecil. Pada tahun 2005, LADA telah memutuskan untuk menukarrancangan pembinaan 63 lot tapak industri kecil kepada pembinaan perumahanawam fasa II dengan sebanyak 313 unit rumah kos rendah. Pihak Auditmendapati kesan perubahan projek di atas tapak industri kecil akan menjejaskanmatlamat penempatan semula perusahaan ikan bilis. Ini adalah keranakomponen sokongan seperti bengkel pembaikan bot dan bengkel minyakmerupakan industri sokongan kepada perusahaan ikan bilis. Di samping itu,masih terdapat 323 unit rumah bagi fasa I belum dijual. Adalah didapati kajianpemasaran terhadap prospek pembangunan perumahan kos rendah tidakdisediakan bagi memenuhi kehendak pasaran di kawasan tersebut.7.4.5.4 Perumahan Awam Fasa IPada akhir tahun 2004, LADA telah menyiapkan pembinaan sebanyak 614 unitrumah bagi kawasan perumahan awam fasa I. Unit rumah tersebut terdiridaripada 200 unit rumah kos sederhana, sebanyak 134 unit rumah sederhanarendah, 80 unit rumah kos rendah dan 200 unit rumah penduduk MIK.a. Pengagihan RumahPenentuan golongan sasar merupakan aspek penting yang perlu diberiperhatian bagi sesuatu projek. Pelaksanaan aktiviti mengikut perancangandapat menjamin rumah kos rendah yang dibina dan diagihkan kepadagolongan sasar secara cekap dan adil. Unit Urus Bangunan dan Hartaadalah bertanggungjawab terhadap pengagihan rumah berdasarkan kuotayang telah ditetapkan seperti di jadual berikut:122


JADUAL 60KUOTA PENGAGIHAN RUMAH MENGIKUT PENDUDUKJENIS RUMAHPENDUDUKLANGKAWIPENDUDUK MELAYUISLAM KEDAHJUMLAH(Unit)(Unit)(Unit)Kos Sederhana ( Teres A) 200 -200Kos Sederhana Rendah (Teres B) 134 - 134Kos Rendah ( Teres C) 80 200 280JUMLAH 414 200 614Berdasarkan jadual di atas, pengagihan rumah telah dilaksanakan denganbaik dan mengikut prosedur yang ditetapkan.b.Penduduk Melayu Islam Kedahi. Penduduk MIK yang menetap di Bukit Malut dikehendaki berpindah keKuala Kisap bagi membangunkan kawasan Bukit Malut yang telahdikenal pasti sebagai pusat pelancongan. Sehubungan itu, LADA telahmemperuntukkan sebanyak 200 unit rumah kos rendah kepadapenduduk MIK. Mengikut perancangan awal, pada tahun 1993,penduduk di Bukit Malut adalah lebih kurang 500 orang atau 169keluarga. Seramai 122 daripada 169 keluarga penduduk MIK adalahmangsa kebakaran dari Bukit Malut telah dipindahkan pada akhir tahun2004 atas arahan Kerajaan Negeri Kedah. Contoh rumah kos rendahtersebut adalah seperti di gambar berikut:GA MBAR 35Rumah Kos Rendah, Kuala KisapSehingga bulan Oktober 2006, bilangan penduduk MIK telah meningkatmenjadi 3,100 orang atau 650 keluarga. Keadaan ini telahmenambahkan masalah penempatan penduduk MIK kerana rumahsebanyak 200 unit tidak mencukupi.ii.Sehingga bulan November 2006, hanya 122 daripada 200 unit rumahtelah diagihkan secara sementara kepada penduduk MIK atas arahanKerajaan Negeri Kedah. Semakan Audit mendapati LADA tidak123


mensyaratkan sewa dikenakan kepada penduduk MIK. Sekiranya sewadikenakan bagi bulan Januari 2005 hingga Oktober 2006, adalahdianggarkan LADA akan mengalami kerugian sewa sejumlahRM402,600 pada kadar sewa RM150 seunit. Pihak LADAmemaklumkan mulai bulan November 2006, tawaran pembelian rumahtelah dibuat melalui kaedah sewa beli selama 20 tahun denganbayaran sejumlah RM150 sebulan. Bagaimanapun, perjanjian sewadan beli antara penduduk MIK dan pihak LADA tidak disediakan.c. Jualan Rumah Kepada Orang AwamBagi tahun 2005 hingga bulan Oktober 2006, Unit Urus Bangunan danHarta telah menerima sebanyak 492 borang permohonan untuk diprosesdan 320 permohonan telah berjaya. Pemeriksaan Audit mendapati perkaraberikut:i.Borang PermohonanSemua pemohon dikehendaki mengisi borang yang disediakan denganlengkap mengikut kategori rumah. Borang permohonan yang lengkapdiisi hendaklah dikembalikan kepada pihak LADA berserta dengansalinan kad pengenalan suami dan isteri serta salinan penyata gajipembeli. Sekiranya pembeli bekerja sendiri atau berniaga, salinanpenyata bank serta pengesahan dari Penghulu kawasan hendaklahdiperoleh.Semakan terhadap 100 daripada 320 pemohon yang berjaya dan 66daripada 172 pemohon yang tidak berjaya mendapati semua maklumatpenting pembeli ada dicatat dalam borang permohonan tersebut.Bagaimanapun, pihak Audit tidak dapat mengesahkan jumlah sebenarborang permohonan yang diterima oleh Unit Urus Bangunan dan Hartakerana borang permohonan yang diterima tidak didaftarkan. Semakanseterusnya mendapati borang permohonan yang dikemukakan tidakdisimpan dengan sempurna. Pihak Audit berpendapat setiap borangpermohonan yang diterima perlu diberi nombor pendaftaran, dikelaskandan difailkan mengikut kategori masing-masing.ii.Syarat KelayakanBagi memastikan proses pemilihan pembeli dilaksanakan dengantelus dan adil, setiap pemohon hendaklah memenuhi syarat yangtelah ditetapkan. Pemohon hendaklah berumur melebihi 30 tahun,berkahwin, tinggal atau bekerja di Langkawi. Pendapatan pemohonhendaklah melebihi RM1,500 untuk rumah teres setingkat jenis A danB. Bagi rumah jenis C, kelayakan pendapatan pemohon hendaklah124


RM1,500 dan ke bawah. Pihak Audit mendapati semua permohonanyang berjaya telah memenuhi syarat kelayakan yang ditetapkan.Permohonan yang tidak berjaya disebabkan pemohon tidak memenuhikriteria seperti belum berkahwin, tidak bekerja di Langkawi dandokumen sokongan tidak lengkap. Bagaimanapun, pada akhir tahun2006, syarat kelayakan telah dikaji semula dan dipinda untukmenggalakkan pembelian rumah seperti berikut:• Pembeli tidak semestinya bekerja atau tinggal di Langkawi.• Pembeli yang belum berkahwin dibenarkan memohon untukmembeli rumah.Tindakan yang dilakukan oleh pihak LADA adalah wajarmemandangkan sebanyak 323 unit rumah fasa I masih tidak dijualdan keadaan rumah terbiar. Adalah disyorkan pihak LADAmembuat tawaran semula kepada pemohon yang sebelum initelah digugurkan kerana tidak menepati syarat di atas.iii.Jawatankuasa PemilihanJawatankuasa Pemilihan adalah bertanggungjawab membuatpemilihan pembeli berdasarkan borang yang diterima dan kriteria yangtelah dipersetujui. Jawatankuasa ini dipengerusikan oleh TimbalanPengurus Besar dan dianggotai oleh Pengurus Perancangan,Pengurus Kewangan dan Penolong Pengurus Unit Urus Bangunan danHarta. Proses pemilihan pembeli adalah seperti di carta berikut:125


CARTA 7CARTA ALIRAN PROSES PEMILIHAN PEMBELIBorangPermohonanBahagian UrusBangunan DanHartaInput MaklumatPemohonJawatankuasaPemilihan PembeliGagalDisimpanLulusPenawaranTidakYaPembiayaanPinjamanMenandatanganiperjanjian denganLADABagaimanapun, pemeriksaan Audit mendapati pemilihan pembelitidak dibuat melalui Jawatankuasa Pemilihan, sebaliknya borangpermohonan disemak dan disenarai pendek oleh Penolong Pengurusdan dibantu oleh telefonis serta Pembantu Am Rendah di Unit UrusBangunan dan Harta. Senarai pembeli yang dipilih akan dikemukakankepada Timbalan Pengurus Besar untuk kelulusan. Pada pandanganAudit, pihak LADA perlu memastikan Jawatankuasa Pemilihanmemainkan peranan dalam menentukan pemilihan pembeli.126


Pihak LADA memaklumkan Jawatankuasa Pemilihan akanbertanggungjawab terhadap pemilihan pembeli pada masa akandatang.iv. Tawaran Rumah Kepada PembeliSurat tawaran hendaklah dikeluarkan kepada pemohon yang berjaya.Semakan Audit mendapati hanya 91 surat tawaran telah dikeluarkanoleh Unit Urus Bangunan dan Harta daripada 320 pembeli yangberjaya. Daripada 91 pemohon yang ditawarkan, 87 surat perjanjiantelah ditandatangani. Bagaimanapun mengikut rekod deposit peguam,bilangan pembeli adalah seramai 123 orang. Pihak Audit tidak dapatmengesahkan bilangan sebenar pembeli kerana rekod jualan rumahtidak diselenggara dengan lengkap, teratur dan kemas kini.v. Rumah Tidak Dapat DijualSehingga bulan November 2006, sebanyak 323 unit rumah tidak dapatdijual. Kesan daripada kelewatan penjualan menyebabkan rumahtelah dicerobohi dan dirosakkan walaupun perkhidmatan kawalankeselamatan disediakan. Kawasan persekitaran ditumbuhi semaksamun dan rumah didapati rosak seperti di gambar berikut:GAMBAR 36 GAMBAR 37Kawasan Sekitar Ditumbuhi SemakSamunRumah Rosak Kerana PencerobohanDan VandalismeBermula dari tarikh perakuan siap membaiki kecacatan pada bulanJulai 2005 hingga bulan Oktober 2006, LADA telah membelanjakan kospembaikan bangunan sejumlah RM12,548 dan kos penyenggaraanpersekitaran sejumlah RM65,696. Unit Urus Bangunan dan Hartamenganggarkan tambahan kos berjumlah RM60,000 untuk membaikikerosakan dan sejumlah RM50,000 untuk penyenggaraan kawasanperumahan. Ini bermakna pihak LADA perlu memperuntukkansejumlah RM110,000 bagi membaik pulih dan menyenggara sebelumrumah dapat dijual. Pihak LADA memaklumkan satu pasukan petugas127


telah ditubuhkan bagi mengambil tindakan terhadap perkara yangdibangkitkan.7.4.6 Perbandingan Unjuran Dan Hasil SebenarUnjuran hasil bagi projek 614 unit rumah di fasa I adalah berjumlah RM38.15 juta.Sehingga bulan Oktober 2006, hasil sebenar yang diperoleh melalui jualan rumahadalah berjumlah RM6.15 juta. Pihak Audit mendapati hasil diperoleh adalah kurangdaripada unjuran kerana kebanyakan rumah tidak dapat dijual. Jadual terperinciadalah seperti berikut:JADUAL 61PERBANDINGAN UNJURAN DAN HASIL SEBENARJENIS RUMAHKOS SEUNITUNJURANHASIL JUALANUNIT YANGSUDAHDIJUALJUMLAHJUALANUNIT YANGTIDAKDIJUAL(PERBEZAANUNJURAN DANJUALAN SEBENAR)(RM)(RM Juta)(A)(RM Juta)(B)(RM Juta)C = (A) – (B)Rumah SederhanaJenis A(200 Unit)80,000 16 42 3.36 158 (12.64)Rumah Sederhana 65,000 8.71 26 1.69 108 (7.02)Rendah Jenis B(134 unit)Rumah Kos Rendah 48,000 13.44 23 1.10 135 (12.34)Jenis C(280 Unit)JUMLAH - 38.15 - 6.15 - (32.00)*Sumber: Maklumat status jualan rumah/lot Unit Urus Bangunan dan Harta setakat Ogos 2006.Pihak Audit tidak dapat mengesahkan bilangan rumah yang dijual sertapungutan jualan sebenar rumah tersebut kerana LADA tidak menyelenggararekod dan akaun jualan. Selain itu, LADA perlu meningkatkan lagi promosipemasarannya supaya rumah dapat dijual dengan kadar segera.7.4.7 Akaun Khas Wang PendahuluanSebagaimana yang diputuskan oleh Jawatankuasa Induk Penjualan Rumah, satuakaun khas hendaklah ditubuhkan bagi menyimpan wang pendahuluan sebanyak10% daripada harga rumah. Pemeriksaan Audit mendapati Akaun Khas tersebuttidak diselenggara sebaliknya wang deposit berkenaan disimpan oleh pihak peguamyang dilantik. Pihak LADA memaklumkan sehingga bulan Oktober 2006, depositsejumlah RM623,609 bagi 123 pembeli telah disimpan oleh peguam seperti di jadualberikut:128


JADUAL 62DEPOSIT YANG DISIMPAN OLEH PEGUAMNAMA PEGUAMDEPOSIT (RM)Tetuan Dasuki Jamal & Eliza Othman 282,853Tetuan Abdul Halim Said & Co. 340,756JUMLAH 623,609Pihak LADA hendaklah menyiasat perkara ini dan mengambil tindakan segera untukmendapatkan balik deposit tersebut darip ada peguam. Pihak Audit tidak dapatmengesahkan ketepatan jumlah tersebut kerana daftar deposit dan rekod juala ntidak diselenggara oleh LADA. Pada pandangan Audit, LADA perlumenyelenggara rekod kewangan yang berkaitan untuk mengawal hasilpenerimaan daripada jualan rumah. Kegagalan pegawai yangbertanggungjawab unt uk menyimpan akaun atau rekod dengan teratur danmengutip hasil yang sepatutnya boleh dikenakan tindakan tatatertib. PihakLADA memaklumkan perkara tersebut akan dibincangkan dengan pihak peguam.7.4.8 PemasaranPromosi mengenai projek perumahan awam fasa I adalah penting dan perludihebah secara meluas agar maklumat mengenai projek tersebut sampai kepadabakal pembeli yang berpotensi. Pada awal tahun 2004, LADA ada membuatpromosi mengenai projek perumahan dengan menghebahkannya melalui risalahdan merentang kain sepanduk. Bagaimanapun, pihak Audit mendapati LADA hanyameletakkan risalah di pejabat LADA dan satu kain sepanduk di tapak projek. PihakLADA perlu memperhebatkan promosi secara meluas seperti melalui mediaelektronik, internet dan pengiklanan. Sekiranya rumah masih tidak dapatdijual, pihak LADA berhadapan dengan risiko berlakunya kerosakan terukterhadap rumah akibat daripada vandalisme dan LADA perlu menanggung kospenyenggaraan yang akan meningkat.7.4.9 Peruntukan Dan Perbelanjaan ProjekPihak LADA perlu memastikan peruntukan bagi membiayai projek adalahmencukupi dan dibelanjakan dengan teratur serta tidak melebihi peruntukan yangdiluluskan. Projek ini bermula semasa RMK6 hingga RMK9 dan peruntukan yangtelah diluluskan adalah sejumlah RM107.29 juta. Sehingga akhir bulan Oktober2006, LADA telah membelanjakan sejumlah RM69.72 juta atau 82% daripadaperuntukan yang diterima berjumlah RM84.79 juta. Butiran lanjut adalah seperti dijadual berikut:129


RANCANGANMALAYSIAJADUAL 63PERUNTUKAN DAN PERBELANJAAN PROJEKPERUNTUKAN(RM Juta)PERBELANJAANDILULUS DITERIMA (RM Juta) (%)BAKIPERUNTUKAN(RM Juta)RMK6 27.00 27.00 10.87 40.2 16.13RMK7 26.50 26.50 28.59 107.9 (2.09)RMK8 28.79 28.79 29.19 101.4 (0.40)RMK9 25.00 2.50 1.07 42.8 1.43JUMLAHTERKUMPUL107.29 84.79 69.72 82.2 15.07Sumber dari Bahagian Kewangan, LADA.Bagi tempoh RMK6 hingga RMK8, sejumlah RM82.29 juta telah diluluskan danditerima manakala perbelanjaannya ialah sejumlah RM68.65 juta dan baki yangtidak dibelanjakan ialah RM13.64 juta. Bagi RMK9, sejumlah RM25 juta telahdiluluskan dan setakat bulan Oktober 2006 sejumlah RM2.50 juta telah diterima.Sehingga tarikh pengauditan sejumlah RM1.07 juta telah dibelanjakan.Pada pandangan Audit, peruntukan yang disediakan adalah mencukupi bagimembiayai Projek Penempatan Semula Perusahaan Ikan Bilis.7.4.10 PemantauanPemantauan yang rapi dan berkala terhadap pengurusan projek perlu bagimemastikan pelaksanaan pembangunan adalah mengikut jadual dan mencapaimatlamat yang ditetapkan. Pembangunan projek ini dipantau melalui peringkatKementerian dan peringkat LADA:7.4.10.1 Peringkat KementerianKementerian Kewangan memantau projek pembangunan LADA secaralangsung melalui Sistem Pemantauan Projek dan melalui JawatankuasaPembangunan Kementerian Kewangan. Jawatankuasa ini memantau projekLADA melalui mesyuarat jawatankuasa yang diadakan antara satu hingga 2bulan sekali. Jawatankuasa ini telah mengadakan mesyuarat sebanyak 4 kalibagi tahun 2005 dan 4 kali bagi tahun 2006. Antara agenda mesyuarat adalahprestasi projek tahun semasa, prestasi perbelanjaan dan kedudukan baki,bilangan projek dan status pelaksanaan projek, peruntukan serta unjurantahunan.7.4.10.2 Peringkat Lembaga PengarahPada keseluruhannya, mesyuarat Lembaga Pengarah telah diadakan antarasatu hingga 2 kali setahun untuk membi ncangkan kema juan kerja projek.130


7.4.10.3 Peringkat PengurusanPihak pengurusan LADA telah mewujudkan jawatankuasa dan bahagian yangbertanggungjawab untuk memantau seperti berikut:a. Jawatankuasa Pemantauan ProjekFungsi Jawatankuasa Pemantauan Projek adalah menyelia kemajuankerja dan mengambil tindakan yang perlu sekiranya timbul sebarangmasalah. Pihak Audit mendapati perunding yang dilantik menghantarlaporan kemajuan kerja mengikut tempoh yang ditetapkan sertamengemukakan laporan kemajuan kerja setiap kali tuntutan pembayaraninterim dibuat.b. Bahagian TeknikalProjek ini dipantau oleh pegawai di Bahagian Teknikal yang menyertaimesyuarat tapak. Kaedah pemantauan adalah melalui buku harian tapak,laporan kemajuan kerja dan mesyuarat tapak secara bulanan. Mesyuarattapak dipengerusikan oleh Pengurus Bahagian Teknikal. Pihak Auditmendapati buku harian tapak disediakan setiap hari dan ditandatanganioleh kontraktor serta Penyelia LADA di tapak bina. Antara perkara yangdibincangkan adalah laporan kemajuan, bayaran kemajuan, lukisanbinaan, buku harian tapak, jadual pelaksanaan dan keperluan di tapakbinaan.c.. Jawatankuasa Induk Penjualan RumahJawatankuasa Induk Penjualan Rumah bertanggungjawab untukmenyediakan garis panduan pemilihan pembeli, pelantikan panel peguam,panel bank dan memantau proses keseluruhan urusan penjualan rumah.Jawatankuasa ini dipengerusikan oleh Pengurus Besar. Antara perkarayang dibincangkan adalah seperti berikut:i.ii.iii.iv.Menentukan harga rumah dan harga tanah.Pemindahan penduduk MIK.Garis panduan pemilihan pembeli.Penjualan borang pembelian rumah.Pemeriksaan Audit mendapati peranan Jawatankuasa Induk adalah kurangmemuaskan kerana urusan penjualan rumah tidak dibincang semasamesyuarat dilaksanakan. Kelemahan tersebut menyebabkan prosespenjualan rumah dan rekod jualan tidak diselenggara dengan sempurna.Pad a pandangan Audit, secara keseluruhannya pemantauan terhadappengurusan projek a dalah kurang memuaskan. Antara punca kelemahan131


tersebut ialah lawatan ke tapak oleh wakil Kementerian Kewangan tidakdibuat. Lembaga Pengarah juga tidak memainkan peranan dengan berkesankerana hanya mengadakan mesyuarat antara satu hingga 2 kali sahajasetahun untuk membincangkan kemajuan kerja projek. Dari semakan terhadapminit mesyuarat Jawatankuasa Induk Penjualan Rumah, pihak Auditmendapati tiada perbincangan dibuat mengenai penjualan rumah secaraterperinc i dan tindakan yang perlu diambil. Kelemahan pemantauan ini telahmenyebabkan timbulnya isu rumah tidak dapat dijual, deposit disimpan olehpihak peguam dan penyelenggaraan rekod tidak teratur.7.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, pembangunan tapak Projek Penempatan Semula PerusahaanIkan Bilis tidak mencapai objektif yang telah ditetapkan. Antara kelemahan yangditemui ialah status tanah yang belum selesai, penempatan penduduk MIK, jualanrumah kurang memuaskan, deposit dipegang oleh peguam dan penyelenggaraanrekod yang tidak kemas kini. Sehubungan itu, LADA disyorkan supaya mengambiltindakan segera bagi mengatasi kelemahan dan mempertimbangkan cadanganberikut:a. Menyiasat dan mengambil tindakan terhadap kutipan jualan rumah keranakutipan tersebut tidak dinyatakan dalam rekod kewangan LADA.b. Menyiasat dan mengambil tindakan untuk mendapatkan deposit yang dipegangoleh peguam. Jumlah tersebut perlu direkod dan diperakaunkan oleh LADA.c. Menyelesaikan urusan penukaran status tanah dengan kadar segera.d. Penjualan rumah dibuat secara agresif dengan meningkatkan promosi jualanantaranyamelalui media elektronik, radio, televisyen dan risalah. Sekiranyarumah ini tidak dapat dijual, LADA terpaksa menanggung kos tambahan untukpenyenggaraan rumah dan kawasan tersebut.e. Tindakan tatatertib dan surcaj perlu diambil terhadap pegawai yang gagalmenyimpan rekod dengan teratur serta gagal mengutip hasil yang sepatutnya.132


LEMBAGA KEMAJUAN TANAH PERSEKUTUAN8. PENGURUSAN PROJEK FELDAJAYA MEMPAGA8.1 LATAR BELAKANG8.1.1 Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA) ditubuhkan di bawahAkta Kemajuan Tanah 1956. Objektif penubuhan FELDA adalah untuk memajukankawasan pertanian secara produktif melalui pengurusan pertanian yang berkesandari segi kebersihan ladang, pengeluaran hasil yang maksimum dan bermutu tinggiserta meningkatkan taraf hidup masyarakat peneroka. Selain itu, Seksyen 3 Aktatersebut juga memperuntukkan kuasa kepada FELDA untuk melaksanakan aktivitipembangunan tanah dan penempatan termasuk pemberian geran dan bantuan lain.8.1.2 Selaras dengan objektif untuk meningkatkan taraf hidup masyarakatpeneroka, FELDA telah menyediakan beberapa program pembangunan peneroka.Pada tahun 2003, FELDA telah membangunkan Projek Feldajaya yang bertujuanuntuk menyediakan peluang perniagaan kepada peneroka dan generasi kedua bagimengurangkan penghijrahan generasi ini ke bandar. Projek Feldajaya merupakanpembangunan sebuah bandar baru yang dilengkapi dengan pelbagai prasarana dankemudahan. Sebagai projek perintis, FELDA telah memilih 3 lokasi untukdibangunkan iaitu Feldajaya Serting, Negeri Sembilan, Feldajaya Trolak, Perak danFeldajaya Mempaga, Pahang. Projek Feldajaya Mempaga telah siap pada bulanOktober 2005 dengan kos projek berjumlah RM64.87 juta.8.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan Projek FeldajayaMempaga, Pahang telah dirancang dan dilaksanakan dengan cekap dan berhematselaras dengan objektif yang ditetapkan.8.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan ini meliputi aspek perancangan, pelaksanaan dan pemantauan di ProjekFeldajaya Mempaga, Pahang (Projek Feldajaya). Projek ini dipilih kerana projek initelah siap dibangunkan semasa pengauditan dijalankan manakala projek lain masihdalam pembinaan. Pengauditan telah dijalankan di Ibu Pejabat FELDA denganmenyemak rekod dan dokumen berkaitan bagi tahun 2003 hingga 2006. Lawatandibuat ke kawasan tapak projek dan perbincangan juga diadakan dengan pegawaiyang bertanggungjawab terhadap pengurusan projek.133


8.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan Julai hingga September 2006 mendapatiperkara berikut:8.4.1 Pengurusan ProjekDi peringkat Ibu Pejabat, peranan perancangan dan pelaksanaan Projek Feldajayadiletak di bawah tanggungjawab Jabatan Tanah dan Jabatan Khidmat Urusan,FELDA. Kedudukan kedua-dua Jabatan ini dalam organisasi FELDA adalah sepertidi carta berikut:CARTA 8CARTA ORGANISASI FELDAa. Jabatan TanahJabatan Tanah yang diketuai oleh Pengarah gred N54, terdiri daripadaBahagian Hak Milik Tanah, Bahagian Pembangunan Tanah dan BahagianPentadbiran. Jabatan ini bertanggungjawab menyelia dan menguruskanpelaksanaan projek, memohon peruntukan tambahan projek, memohon hakmilik tanah dan mengaturkan mesyuarat kemajuan projek antara FELDAdengan perunding pengurusan projek, kontraktor dan pemaju.b. Jabatan Khidmat UrusanJabatan Khidmat Urusan diketuai oleh Pengarah gred JUSA C dan dibahagikepada 3 bahagian iaitu Bahagian Senggaraan/Teknologi Maklumat, BahagianKontrak/Bayaran dan Bahagian Bekalan/Pentadbiran. Jabatan inibertanggungjawab menguruskan tender untuk pelantikan kontraktor,mengeluarkan surat tawaran kerja, menyemak surat perjanjian dan dokumenkontrak, menyemak cadangan permohonan lanjutan masa dan perubahan134


kerja, menyemak dan mengesahkan tuntutan bayaran kemajuan projek sertayuran khidmat perunding.Pada pandangan Audit, struktur pengurusan yang diwujudkan telahmenunjukkan dengan jelas pembahagian tugas dan tanggungjawab pihakyang terlibat dengan pengurusan Projek Feldajaya.8.4.2 Penetapan LokasiLokasi tapak bagi Projek Feldajaya Mempaga telah ditetapkan oleh pengurusanFELDA. Menurut FELDA, Mempaga adalah lokasi yang sesuai dan berpotensisebagai pusat perniagaan untuk golongan sasar. FELDA juga berpendapatkedudukan Mempaga adalah strategik kerana jaraknya adalah lebih kurang 86 kmdari Kuala Lumpur dan terletak di laluan antara Kuala Lumpur dan Kota Bharu. Iajuga berdekatan dengan tapak cadangan pembinaan Empangan Klau yang dijangkadapat menyumbang kepada pembangunan kawasan ini. Selain itu, lokasi berkenaandipilih bagi mengenang jasa Allahyarham Tun Abdul Razak bin Dato’ Hussein Al-Hajsebagai pengasas tanah rancangan FELDA di kawasan tersebut.8.4.3 Golongan SasarPeneroka dan generasi kedua FELDA merupakan golongan sasar yang akan diberikeutamaan untuk mendapat manfaat daripada projek ini. Golongan sasar ini diberipeluang untuk memiliki rumah yang bercirikan konsep moden. Mereka juga akanberpeluang melibatkan diri dalam bidang perniagaan di kawasan tersebut danmenjadi usahawan yang berjaya.8.4.4 Kemudahan Yang DibangunkanKemudahan yang dibangunkan di Projek Feldajaya Mempaga meliputi rumahkediaman, ruang perniagaan, kolej dan kemudahan lain. Kemudahan yang akandibangunkan adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 64KEMUDAHAN YANG DIBANGUNKANJENIS KEMUDAHANBILANGAN(Unit)Rumah Banglo 100Rumah Kedai 10Medan Selera/Pusat Penjaja 10Kolej Integrasi Ilmu :Blok PentadbiranAsramaDewan Makan121Hentian Bas dan Teksi 1Surau 1Perpustakaan 1Pusat IT 1135


Rumah banglo dan rumah kedai ditawarkan untuk dijual. Bagi medan selera ataupusat penjaja, hentian bas dan teksi akan disewakan. Kolej Integrasi Ilmu akandiuruskan oleh Yayasan FELDA yang mengendalikan kursus penyediaan makanandan pelancongan. Kolej ini berupaya menampung 200 orang pelajar pada satu sesipengajian.Semasa lawatan Audit, Kolej Integrasi Ilmu telah beroperasi. Pejabat WilayahMempaga ditempatkan di bangunan perpustakaan dan Pusat IT. Medan selera,hentian bas dan teksi belum disewakan manakala rumah banglo masih belumdiduduki.8.4.5 Kaedah Pelaksanaan ProjekFELDA telah mewujudkan peraturan kewangan sendiri iaitu Peraturan UrusanKontrak dan Bekalan dan tidak mengguna pakai peraturan kewanganPerbendaharaan Malaysia. Pelantikan perunding, kontraktor dan pemaju dibuatberdasarkan peraturan tersebut. FELDA tidak tertakluk kepada Surat PekelilingPerbendaharaan Bilangan 3 Tahun 1995 memandangkan FELDA telahmenggunakan dana terkumpulnya bagi membangunkan Projek Feldajaya.8.4.5.1 Pelantikan Perunding, Kontraktor Dan Pemajua. Pelantikan PerundingLembaga Pengarah FELDA telah meluluskan pelantikan Felda EngineeringServices Sdn. Berhad (FESSB) sebagai perunding pengurusan projeksecara rundingan terus. FESSB adalah sebuah syarikat subsidiari FELDAHoldings Berhad. FELDA membayar yuran khidmat perunding kepadasyarikat tersebut pada kadar 11% daripada kos pembangunan projek atauRM7.14 juta. Antara peranan FESSB dalam pembangunan ProjekFeldajaya adalah seperti berikut:• Menyediakan pelan keseluruhan pembangunan projek.• Menyediakan khidmat perunding profesional yang meliputi juruukur,arkitek dan jurutera.• Mengurus dan mengawasi kerja yang dilaksanakan oleh kontraktoryang dilantik bagi memastikan projek disiapkan mengikut jadual yangditetapkan.• Mendapatkan kelulusan yang diperlukan daripada pihak berkuasatempatan dan jabatan yang berkaitan untuk memulakan kerjapembinaan sehingga sijil layak menduduki diperoleh.b. Pelantikan Kontraktor Kerja TanahPelantikan kontraktor untuk melaksanakan Projek Feldajaya adalahberdasarkan Peraturan Urusan Kontrak dan Bekalan yang dikeluarkan oleh136


Jabatan Khidmat Urusan dan diluluskan oleh Lembaga Pengarah FELDA.Mengikut peraturan tersebut, kerja yang bernilai melebihi RM501,000 perlumendapat kelulusan Jawatankuasa Kerja yang dipengerusikan olehPengerusi FELDA dan dianggotai oleh 7 orang ahli yang terdiri daripadaPengarah Besar FELDA, Ketua Pengarah Lembaga Minyak SawitMalaysia, Penasihat Khas Urusan Felda Holdings Berhad, TimbalanSetiausaha Bahagian Pentadbiran Kewangan, Pengarah UrusanKumpulan, Ketua Unit Kawal Selia Felda dan Setiausaha Lembaga.FELDA telah melantik Felda Construction Sdn. Berhad (FELCON) secararundingan terus dengan nilai kontrak RM2.44 juta untuk melaksanakankerja tanah Projek Feldajaya. FELCON merupakan kontraktor Kelas Ayang berdaftar dengan Pusat Khidmat Kontraktor (PKK) dan kontraktorGred 7 dengan Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia(CIDB). Syarikat ini mempunyai modal dibenarkan dan modal berbayarmasing-masing berjumlah RM4 juta. Selain itu, kontraktor iniberpengalaman dalam melaksanakan kerja dengan Felda HoldingsBerhad.c. Pelantikan Kontraktor Kerja Bangunan Dan InfrastrukturBagi kerja pembinaan bangunan dan infrastruktur Projek Feldajaya,Lembaga Pengarah dan Jawatankuasa Kerja telah melantik Bauran BinaSdn. Berhad (BBSB) secara tender tertutup dengan nilai kontrak RM33.86juta. Kontraktor ini adalah berdaftar dalam Kelas A dengan PKK dan Gred7 dengan CIDB. Syarikat ini mempunyai pengalaman dalam pembinaanbangunan, jalan dan kerja pemasangan paip dengan agensi kerajaan.d. Pelantikan PemajuFELDA tidak mempunyai lesen pemaju dan permit pengiklanan bagiurusan pengiklanan, pemasaran dan penjualan hartanah Feldajaya. FeldaProperties Sdn. Berhad (FPSB) telah dilantik sebagai pemaju denganbayaran yuran khidmat perunding pada kadar 4% dari nilai jualan hartanahprojek.Pihak Audit mendapati pelantikan perunding, kontraktor kerja tanah dan pemajutelah dilaksanakan mengikut peraturan yang ditetapkan. Pada pandanganAudit, pelantikan kontraktor kerja bangunan dan infrastruktur sepatutnyadilaksanakan melalui kaedah perolehan kerja secara tender terbuka supayaFELDA dapat memilih kontraktor yang lebih berwibawa dengan kos yangpaling kompetitif. Pihak FELDA memaklumkan kaedah panggilan tendertertutup diguna pakai bagi mempercepatkan pelaksanaan Projek Feldajaya yangdijangka dapat memberi manfaat kepada pembangunan di kawasan luar bandarkhususnya rancangan-rancangan FELDA selaras dengan hasrat Kerajaanmembandarkan kawasan luar bandar.137


8.4.5.2 Perjanjian Kontraka. Pada umumnya, perjanjian kontrak antara FELDA dan kontraktor yangdilantik mengandungi beberapa syarat penting untuk menjaminkepentingan FELDA. Antara syarat kontrak yang ditetapkan adalah sepertiberikut:• Kontraktor perlu mengemukakan bon pelaksanaan bernilai 5%daripada nilai kontrak dalam bentuk Jaminan Bank.• Kontraktor dikehendaki mengemukakan polisi insurans tanggunganawam, insurans kerja dan insurans pampasan pekerja.• Kerja perlu dimula dan disiapkan mengikut tarikh dan tempoh yangditetapkan. Sekiranya kontraktor gagal menyiapkan kerja dalamtempoh tersebut, notis penamatan kontrak boleh dikeluarkan.• Permohonan lanjutan masa bagi menyiapkan kerja hendaklah dibuatsecara bertulis kepada perunding sebelum tarikh siap projek yangditetapkan dalam kontrak dengan memberi sebab yang munasabahuntuk dipertimbangkan.• Kadar denda berjumlah RM3,000 sehari akan dikenakan terhadapkontraktor yang gagal melaksanakan kerja mengikut jadual danlanjutan masa tidak diberi.• Tempoh tanggungan kecacatan adalah 18 bulan selepas sijil siapkerja dikeluarkan.b. Pihak Audit mendapati kedua-dua kontraktor telah mengemukakan bonpelaksanaan dalam bentuk Jaminan Bank dan wang tahanan dengan nilai5% dari harga kontrak dan merangkumi tempoh yang ditetapkan termasuktempoh lanjutan masa yang diluluskan.c. Kedua-dua kontraktor telah menyerahkan polisi insurans tanggunganawam, insurans kerja dan insurans pampasan pekerja dengan nilai dantempoh yang telah diluluskan termasuk tempoh lanjutan masa seperti yangditetapkan dalam kontrak.d. FELDA telah membuat pemeriksaan untuk memastikan kerja dilaksanakanmengikut spesifikasi yang ditetapkan. Semua kecacatan yang dikenal pastidalam tempoh tanggungan kecacatan telah diambil tindakan pembaikanoleh pihak kontraktor.Pada pandangan Audit, syarat kontrak yang disediakan adalah memadaidan dipatuhi oleh kontraktor yang dilantik.138


8.4.5.3 Prestasi Projeka. Tempoh Siap ProjekMengikut syarat kontrak, Projek Feldajaya hendaklah disiapkan sebelumatau pada 6 Disember 2004. Semakan Audit mendapati projek ini telahgagal disiapkan dan mengalami kelewatan selama 11 bulan. Projek initelah disiapkan pada 30 Oktober 2005 setelah lanjutan masa sebanyak 3kali diluluskan kepada FELCON dan 2 kali diluluskan kepada BBSB.Prestasi pelaksanaan projek adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 65PRESTASI PELAKSANAAN PROJEKPERKARAFELCONKONTRAKTORBBSBTarikh Sepatut Siap Mengikut Kontrak 24.7.2003 6.12.2004Jumlah Lanjutan Masa 3 2Tarikh Lanjutan Masa Terakhir 24.3.2005 1.11.2005Tarikh Sebenar Siap 24.3.2005 30.10.2005Tempoh Kelewatan 21 Bulan 11 BulanBerdasarkan syarat kontrak, permohonan lanjutan masa boleh diberikankepada kontraktor sekiranya kegagalan menyiapkan projek mengikutjadual adalah disebabkan perkara yang tidak dapat dielakkan antaranyacuaca buruk, kelewatan serahan tapak, tambahan perubahan kerja danpekerja mogok. Pihak Audit mendapati antara sebab yang dikemukakanoleh kedua-dua kontraktor bagi mendapatkan kelulusan lanjutan masa diperingkat kerja tanah dan peringkat pembinaan adalah seperti berikut:i. Peringkat Kerja TanahFELDA sepatutnya menyerahkan tapak kepada FELCON sebelumkerja tanah dimulakan pada bulan Mei 2003. Bagaimanapun,kelewatan menyerahkan tapak kepada kontraktor menyebabkan kerjatanah hanya dimulakan pada bulan Jun 2003. Selain itu, kuantiti kerjatanah telah meningkat antara 1.60 juta hingga 1.80 juta meter paduberbanding 350,000 meter padu seperti yang dinyatakan dalamjadual kuantiti. Musim tengkujuh juga telah menjejaskan pelaksanaankerja tanah pada bulan Oktober, November dan Disember tahun2003. Semakan Audit juga mendapati prestasi kontraktor kerja tanahadalah kurang memuaskan. Sungguhpun lanjutan masa telah diberi,kontraktor masih tidak dapat menyiapkan baki kerja bernilai RM1.56juta yang antaranya melibatkan kerja pemadatan tanah, berm draindan turfing. Ini menunjukkan kontraktor tersebut tidak memberikomitmen sepenuhnya terhadap kerja yang diarahkan. Kerja yang139


tidak dapat disiapkan oleh kontraktor kerja tanah telah diambil aliholeh kontraktor kerja pembinaan.Pihak Audit mendapati FELDA tidak mengenakan denda kepadakontraktor kerja tanah walaupun kontraktor tersebut gagalmenyiapkan kerja yang diarahkan seperti yang telah dinyatakandalam perjanjian. FELDA memaklumkan denda lewat siap kerja telahdikenakan kepada kontraktor kerja tanah berjumlah RM187,000semasa bayaran kesebelas dan bayaran terakhir pada bulanNovember 2006.ii.Peringkat PembinaanKelewatan kerja pembinaan bangunan dan infrastruktur antaranyaadalah berpunca daripada pembinaan loji rawatan kumbahan yangterpaksa ditangguhkan kerana terdapat pertukaran lokasi lojisebanyak 3 kali. Kontraktor juga tidak dapat meneruskan kerjakerana kelewatan pemasangan kabel bekalan elektrik dan feederpillar oleh pihak Tenaga Nasional Berhad.b. Arahan Perubahan KerjaPihak Audit juga mendapati kelewatan menyiapkan Projek Feldajayaadalah disebabkan arahan perubahan kerja bagi kerja tanah dan kerjapembinaan. Bilangan arahan perubahan kerja dan kos yang terlibat adalahseperti di jadual berikut:JADUAL 66BILANGAN DAN KOS ARAHAN PERUBAHAN KERJAKONTRAKTORBILANGANARAHANPERUBAHANKERJAHARGA ASALKONTRAK(RM Juta)KOS ARAHAN PERUBAHANKERJA(RM Juta) (%)FELCON 3 2.44 5.03 206.1BBSB 5 33.86 16.62 49.1JUMLAH 8 36.30 21.65 -i. Arahan perubahan kerja bagi kerja tanah antaranya melibatkan kerjaletupan batu dan pemotongan bukit yang bernilai RM1.52 juta.Tambahan kerja ini bertujuan untuk menyediakan tapak daninfrastruktur mengikut keperluan pihak berkuasa serta memastikankestabilan tanah. Antara kawasan yang terlibat adalah tanah berbukityang akan digunakan untuk membina tangki air dan jalan penyambungdi kawasan projek. Lawatan Audit mendapati tanah bukit tersebut telahdiratakan dan tangki air telah dibina. Bagaimanapun, pembinaan jalanyang dicadangkan tidak dibuat dan tanah yang diratakan seluas 3.50ekar telah terbiar. Ini adalah kerana kerja tambahan seperti pembinaan140


tebing bertingkat yang melibatkan kos yang tinggi perlu dibuat.Kawasan yang terbiar adalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 38Kawasan Bukit Yang Diratakan DanTerbiarii. Analisis Audit terhadap peningkatan kos akibat dari perubahan kerjaberbanding harga asal kontrak menunjukkan penambahan keseluruhankos berjumlah RM21.65 juta. Peningkatan kos sebanyak 59.6% iniantaranya melibatkan kerja tambahan yang tidak dinyatakan dalamskop kerja asal kontrak seperti kerja meletupkan batu, penambahankuantiti kerja tanah, pembinaan longkang luaran, pembesaran danmenaik taraf jalan masuk utama serta pembinaan kolam takungan airhujan. Ini adalah kerana FELDA tidak menjalankan kajian tanah dantidak meneliti syarat yang ditetapkan oleh pihak berkuasa bagipembangunan bandar sebelum urusan tender dilaksanakan.Pada pandangan Audit, prestasi projek adalah kurang memuaskan keranaprojek tidak dapat disiapkan mengikut jadual. Selain itu, arahan perubahankerja telah menyebabkan peningkatan kos yang tinggi berjumlah RM57.95juta atau 59.6% berbanding dengan kos asal kontrak berjumlah RM36.30juta.8.4.5.4 Kualiti Kerja PembinaanPada umumnya, FELDA telah membina kemudahan di Projek Feldajaya sepertiyang dirancang. Lawatan Audit ke tapak projek pada bulan Ogos 2006mendapati kualiti kerja pembinaan bagi kemudahan seperti rumah banglo,rumah kedai, Kolej Integrasi Ilmu, medan selera, hentian bas dan teksi sertasurau adalah memuaskan dan mengikut spesifikasi pembinaan yang ditetapkanseperti di gambar berikut:141


GAMBAR 39 GAMBAR 40Rumah BangloRumah KedaiGAMBAR 41 GAMBAR 42Kolej Integrasi IlmuMedan SeleraBagaimanapun, pihak Audit mendapati beberapa kerja yang dilaksanakan olehkontraktor adalah tidak mengikut spesifikasi kontrak dan peraturan semasa yangditerima pakai seperti berikut:a. Kerja Penurapan JalanMengikut spesifikasi kontrak, penurapan jalan dengan premix hendaklahdilakukan selepas tanah dipadat dan diratakan. Kerja penurapan jalan bagikali kedua telah dibuat untuk memenuhi keperluan spesifikasi JabatanKerja Raya (JKR). Pihak Audit mendapati kerja penurapan jalan yangdibuat adalah tidak rata dan kurang memuaskan seperti di gambar berikut:GAMBAR 43Kerja Penurapan Jalan YangTidak Rata142


FELDA memaklumkan pembinaan jalan ini dilaksanakan mengikutspesifikasi daripada JKR dan telah melalui ujian yang dilaksanakanoleh JKR semasa mendapatkan sokongan Sijil Layak Menduduki.Bagaimanapun, kerja pengorekan telah dilakukan oleh pihak TenagaNasional Berhad (TNB) bagi menanam kabel di bawah tanah. Kerja-kerjapenanaman kabel bawah tanah ini diselia oleh pihak TNB dan di luarbidang kuasa FELDA.b. Kerja Menanam RumputMengikut spesifikasi kontrak, sisa bahan binaan seperti ketulan simen,batu kerikil dan serpihan batu bata di permukaan tanah perlu dibersihkanterlebih dahulu sebelum rumput ditanam. Kontraktor juga perlu menjagadan memelihara rumput dalam tempoh tanggungan kecacatan. Rumputyang mati hendaklah ditanam semula. Pihak Audit mendapati kontraktortidak mematuhi kaedah penanaman rumput mengikut spesifikasi kontrak dimana sisa bahan binaan tidak dibersihkan terlebih dahulu sebelum rumputditanam. Sisa bahan binaan yang tidak dibersihkan adalah seperti digambar berikut:GAMBAR 44Sisa Bahan Binaan Yang TidakDibersihkanKerja-kerja pengubahsuaian Kolej KINI sedang dijalankan semasa lawatanAudit ke Projek Feldajaya. Kawasan tersebut telah dibersihkan selepaskerja-kerja pengubahsuaian siap dijalankan.c. Longkang Retak Dan PecahAdalah diperhatikan berlaku keretakan dan rekahan pada permukaanlongkang di kawasan Kolej. Keadaan ini menunjukkan kerja pemadatansimen tidak dilakukan dengan sempurna seperti di gambar berikut:143


GAMBAR 45 GAMBAR 46Permukaan Longkang RetakPermukaan Longkang Retak DanMerekahd. Kayu Tingkap Yang ReputPemeriksaan fizikal di sebuah rumah banglo mendapati kayu tingkaprumah tersebut telah reput kerana dimakan anai-anai seperti di gambarberikut:GAMBAR 47Kayu Tingkap Yang Dimakan Anai-AnaiPada pandangan Audit, FELDA hendaklah memastikan kontraktormemperbaiki kecacatan dan kerosakan yang berlaku sebelum tempohtanggungan kecacatan tamat. FELDA memaklumkan kontraktor telah diarahuntuk membaiki segala kerosakan dan kecacatan kerja pembinaan dalamtempoh tanggungan kecacatan. FELDA juga telah menempatkan beberapaorang pegawai teknikal di tapak projek bagi memastikan segala kerosakan,aduan, kecacatan dan senggaraan diambil tindakan yang sewajarnya.8.4.6 Rancangan Penyenggaraan KemudahanBagi memastikan bangunan dan kemudahan yang disediakan dalam keadaan yangbaik dan selesa, FELDA telah melantik Felda Properties Sdn. Berhad (FPSB) untukmerangka dan menyediakan rancangan penyenggaraan Feldajaya. FELDA telahmenetapkan kadar yuran perkhidmatan pengurusan seperti berikut:• Yuran pengurusan penyenggaraan pada kadar 6% atas kos penyenggaraandan keselamatan.• Yuran perkhidmatan kutipan sewa pada kadar 5% daripada hasil kutipansewa.144


FELDA telah meluluskan peruntukan berjumlah RM2.42 juta bagi tahun 2006untuk membiayai perkhidmatan penyenggaraan Projek Feldajaya. Peruntukan inimeliputi perbelanjaan perkhidmatan pembersihan, pembayaran polisi insuranskebakaran, kawalan keselamatan, penyenggaraan bangunan/peralatan elektrik danperkhidmatan pengurusan.Oleh kerana bilangan kakitangan yang terhad, FPSB hanya merancang danmemantau kerja penyenggaraan manakala pelaksanaan kerja penyenggaraandilakukan oleh kontraktor yang dilantik. Pihak FPSB dikehendaki mengemukakanlaporan bulanan, bajet tahunan dan laporan tahunan fizikal bangunan kepadaFELDA. Lawatan Audit mendapati kerja penyenggaraan yang bermula pada bulanJulai 2006 telah dilaksanakan dengan memuaskan. Sehingga bulan Ogos 2006,sejumlah RM109,644 atau 4.5% daripada peruntukan tahunan telah dibelanjakan.Pada pandangan Audit, FELDA perlu memastikan laporan penyenggaraandisedia dan dikemukakan mengikut jadual untuk tujuan pemantauan.8.4.7 Prestasi Perbelanjaana. Kos Pembangunan ProjekKeperluan kewangan adalah aspek penting yang perlu dirancang bagimemastikan projek dilaksanakan dalam lingkungan bajet yang diperuntukkan.Kos pembangunan Projek Feldajaya dibiayai daripada sumber dalamanFELDA. Bagaimanapun, pihak Audit mendapati FELDA tidak menyediakananggaran peruntukan untuk pembangunan projek. Pada peringkat permulaan,Lembaga FELDA meluluskan dana berjumlah RM15 juta pada tahun 2003 bagipembangunan Projek Feldajaya manakala peruntukan tambahan diberimengikut keperluan dan kemajuan projek. Bagi tahun 2004 dan 2005,peruntukan tambahan berjumlah RM55 juta telah diluluskan.Pihak Audit mendapati sehingga bulan Ogos 2006, FELDA telahmembelanjakan sejumlah RM64.87 juta untuk kos pelaksanaan projek. Kos inimelibatkan kerja tanah, kerja pembinaan bangunan dan infrastruktur, bayaranperunding serta bayaran kepada pihak berkuasa. Kedudukan kos projeksehingga bulan Ogos 2006 adalah seperti di jadual berikut:TAHUNJADUAL 67KEDUDUKAN PERUNTUKAN DAN PERBELANJAANBAGI TAHUN 2003 HINGGA BULAN OGOS 2006PERUNTUKANYANGDILULUSKAN(RM Juta)PERBELANJAAN(RM Juta)LEBIHAN/ (KURANGAN)PERUNTUKAN(RM Juta)2003 15.00 8.55 6.452004 25.00 27.53 (2.53)2005 25.972006 30.00 2.82 1.21JUMLAH 70.00 64.87 5.13Sumber: Maklumat Jabatan Kewangan FELDA145


Pihak Audit mendapati kos sebenar pembangunan projek tidak dapat disahkankerana Sijil Akaun Muktamad hanya dapat dikeluarkan oleh pihak perundingsetelah tempoh tanggungan kecacatan kontrak pembinaan bangunan tamatiaitu pada bulan April 2007.Pada pandangan Audit, FELDA sepatutnya menetapkan anggaran kosprojek bagi mengawal kos pembangunan.b. Unjuran Untung Dan Rugi Atas Jualan Rumah Banglo Dan Rumah KedaiSemakan Audit mendapati sebanyak 97 unit rumah banglo dan 10 unitrumah kedai ditawarkan untuk dijual, manakala 3 unit rumah banglo lainbagi kuota pengurusan tidak dijual. FELDA dijangka memperoleh keuntunganberjumlah RM0.01 juta atau 0.4% daripada jualan rumah kedai dan mengalamikerugian berjumlah RM3.39 juta atau 19.5% daripada jualan rumah banglo.Kerugian keseluruhan adalah berjumlah RM3.38 juta atau 19.1%. Perkara inidisebabkan harga jualan rumah banglo tidak dapat menampung kosyang tinggi untuk menyediakan infrastruktur dan kemudahan asas projek.Butirannya adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 68UNJURAN UNTUNG DAN RUGIJUALAN RUMAH BANGLO DAN RUMAH KEDAIJENISBANGUNANBIL.UNITJUMLAHHARGAJUALAN(RM Juta)JUMLAHKOSPEMBINAAN(RM Juta)UNTUNG/(RUGI)(RM Juta) (%)Rumah Banglo 97 13.97 17.36 (3.39) (19.5)Rumah Kedai 10 2.57 2.56 0.01 0.4JUMLAH 16.54 19.92 (3.38) (19.1)Sumber: FELDA Properties Sdn. BerhadPada pandangan Audit, sungguhpun tujuan FELDA membangunkanprojek ini adalah untuk melaksanakan tanggungjawab sosial demikepentingan peneroka, FELDA perlu mengambil kira kos pembangunanyang terlibat bagi mengurangkan kerugian yang ditanggung.8.4.8 Pengurusan Pemilikan Rumah Banglo Dan Rumah Kedaia. Harga Jualan Rumah Banglo Dan Rumah KedaiPihak pengurusan FELDA telah menetapkan harga jualan bagi 100 unit rumahbanglo mengikut 5 jenis reka bentuk adalah seperti berikut:146


JADUAL 69JENIS DAN HARGA JUALAN RUMAH BANGLOJENIS RUMAHBANGLOLUAS BINAAN(Kaki Persegi)BILANGAN(Unit)HARGA JUALAN(RM)Pandan 1,503 20 135,990 – 175,587Serai 1,483 21 134,190 – 175,939Cengkih 1,393 22 124,453 – 171,582Selasih 1,514 19 135,376 – 166,795Pegaga 1,557 18 135,625 – 208,793JUMLAH 100Harga jualan bagi 10 unit rumah kedai adalah ditetapkan seperti berikut:JENIS LOTJADUAL 70JENIS DAN HARGA JUALAN RUMAH KEDAISAIZ LOT(Kaki Persegi)BILANGAN(Unit)HARGA JUALAN(RM)Lot Tepi 1,754 2 261,000Lot Tengah 1,732 8 256,000JUMLAH 10b. Kuota Dan Kriteria Pengagihan Rumah Banglo Dan Rumah KedaiFELDA telah menetapkan kuota dan kriteria pengagihan rumah banglo sepertidi jadual berikut:GOLONGANJADUAL 71KUOTA DAN KRITERIA YANG DITETAPKANBAGI PENGAGIHAN RUMAH BANGLOKUOTA(Unit)KRITERIAPeneroka Tempatan 50 - Ketua Peneroka;- Pengerusi dan Naib Pengerusi GabunganPenerokawati Wilayah;- Ahli Jawatankuasa Kemajuan Rancangan; atau- Belia serta beliawanis yang menyumbang jasa danbakti dalam membangunkan rancangan FELDA,menguruskan kebun dengan sempurna, sentiasabekerjasama dengan pengurusan serta tidakmempunyai kes tatatertib.Warga Peneroka 20 Anak, menantu atau cucu penerokaKakitangan 25 Kakitangan dan Kumpulan Syarikat Subsidiari FELDAPengurusan FELDA 52 unit untuk dijual3 unit untuk pengurusan FELDAJUMLAH 100Penjualan bagi 10 unit rumah kedai pula akan ditawarkan kepada pihak yangberminat dan berkemampuan. Mereka terdiri daripada peneroka, wargapeneroka, kakitangan dan penduduk di kawasan berhampiran.147


FELDA telah mengagihkan rumah banglo mengikut kuota yang ditetapkankecuali kuota bagi warga peneroka dan kakitangan seperti di jadual berikut:JADUAL 72PENGAGIHAN RUMAH BANGLOBAGI WARGA PENEROKA DAN KAKITANGANGOLONGANKUOTADITETAPKAN(Unit)KUOTADIAGIHKAN(Unit)PERBEZAAN(Unit)Warga Peneroka 20 24 4Kakitangan 25 21 (4)JUMLAH 45 45 -Jadual di atas menunjukkan pengagihan sebenar rumah banglo bagi wargapeneroka adalah 24 berbanding 20 unit kuota yang ditetapkan. Ini adalahkerana terdapat lebihan permintaan daripada warga peneroka.c. Proses Pemilihan PembeliBagi urusan pemilihan pembeli dari peringkat penerimaan borang permohonansehingga surat perjanjian jual dan beli ditandatangani, FELDA telahmengamalkan proses seperti di jadual berikut:JADUAL 73PROSES PEMILIHAN PEMBELIPERINGKAT PERKARA TANGGUNGJAWAB1 Menerima permohonan FPSB2 Memanggil temu duga FPSB3 Mengendalikan temu duga dan menilaipemohonJawatankuasa Pemilihan4 Menyenarai pendek pemohon yang layak FPSB5 Meluluskan pemohon yang layak Pengarah Besar6 Mengeluarkan surat tawaran FPSB7 Menerima surat setuju terima yang telahditandatangani8 Menguruskan kutipan bayaran deposit,menandatangani surat perjanjian danmenyerahkan kunci rumahFPSBFELDA, FPSB dan PembeliJawatankuasa Pemilihan ditubuhkan untuk mengendalikan urusan temu dugadan penilaian bagi memilih pembeli yang layak. Panel ini terdiri daripadaTimbalan Pengarah Besar (Pembangunan), Pengarah Jabatan Tanah, KetuaEksekutif FPSB, Pengurus Besar Wilayah dan Pengurus Rancangan.Bagaimanapun, kelulusan Lembaga FELDA bagi penubuhan jawatankuasa inidan pelantikan keahliannya tidak dapat dikemukakan untuk semakan Audit.Pihak Audit juga tidak dapat mengesahkan sama ada 26 daripada 38 pembeliyang berjaya dari kuota golongan peneroka yang dipilih telah mematuhi proses148


permohonan dan temu duga yang ditetapkan. Ini adalah kerana rekodberkaitan tidak diselenggara.Pada pandangan Audit, FELDA perlu menyediakan garis panduan yangterperinci mengenai proses pemilihan pembeli bagi memastikan prosespenilaian dan pemilihan pembeli diuruskan dengan adil dan telus. FELDAmemaklumkan garis panduan lengkap mengenai urusan penjualan danpinjaman membeli rumah telah disediakan dan diguna pakai untuk pemilihanpembeli bagi Projek Feldajaya Selatan Raja Alias dan Feldajaya Utara Trolak.d. Kaedah Pembiayaan Pembelian Rumahi. Kemudahan Pinjaman Dana FELDALembaga FELDA telah meluluskan dana berjumlah RM10 juta padabulan April 2006 kepada golongan peneroka sebagai kemudahanpinjaman dengan kadar faedah 4% setahun untuk membiayai pembelianrumah banglo. Tujuan dana tersebut adalah untuk membantu golonganpeneroka yang tidak layak mendapat pinjaman bank kerana faktorumur. Bagi peneroka yang diluluskan pinjaman, mereka dikehendakimenandatangani perjanjian tambahan sebagai jaminan kepadakemudahan pinjaman selain daripada perjanjian pinjaman. Perjanjiantersebut menetapkan waris peminjam sebagai penjamin untukmenjelaskan pinjaman sekiranya peminjam gagal membayar balikpinjaman. Sehingga bulan Ogos 2006, belum ada permohonandikemukakan untuk mendapatkan kemudahan pinjaman tersebut.Pada pandangan Audit, FELDA perlu menyediakan garis panduanyang komprehensif untuk menguruskan kemudahan pinjaman danabagi memastikan pinjaman yang dikeluarkan adalah teratur. Garispanduan ini antaranya merangkumi kuasa menilai permohonandan meluluskan pinjaman, kriteria kelayakan peminjam, hadpinjaman dibenarkan, prosedur memohon dan meluluskanpinjaman, jadual pembayaran balik pinjaman dan mekanismepemantauan pembayaran balik pinjaman. FELDA memaklumkan garispanduan dan kriteria pemilihan pembeli rumah untuk Projek Feldajayayang akan datang akan dibuat berdasarkan kepada kemampuankewangan pembeli.ii. Kemudahan Pinjaman Bank/Pembiayaan SendiriBagi pembeli yang tidak layak mendapatkan pinjaman FELDA, merekaperlu mendapatkan kemudahan pinjaman bank atau pembiayaan sendiri.Mengikut perjanjian jual dan beli, baki harga belian rumah banglo perludijelaskan kepada FELDA dalam tempoh 3 bulan dari tarikh surat149


kebenaran pindah hak milik rumah diterima dari peguam. Sehingga bulanOgos 2006, semua pembeli masih belum dapat memohon kemudahanpinjaman bank kerana proses pindah hak milik rumah sedang diuruskanoleh FELDA.Pihak Audit berpendapat FELDA perlu mempercepatkan urusanpemindahan hak milik rumah supaya kemudahan pinjaman bankdapat diluluskan untuk membolehkan pembeli menyelesaikan hargarumah. FELDA memaklumkan Majlis Mesyuarat Kerajaan NegeriPahang yang bermesyuarat pada bulan Februari 2007 telah punmeluluskan pemberian hak milik individu kepada FELDA dan dijangkaakan diperoleh pada akhir bulan Julai 2007.8.4.9 PemantauanPemantauan terhadap pelaksanaan projek telah dibuat oleh FELDA dan perundingpengurusan projek melalui kaedah berikut:8.4.9.1 Peringkat FELDAa. Jawatankuasa Penyelarasan FeldajayaJawatankuasa ini ditubuhkan untuk memantau kemajuan pelaksanaanprojek dan menyelesaikan masalah berkaitan dengan pembangunanprojek. Jawatankuasa bermesyuarat pada setiap bulan dipengerusikanoleh Timbalan Pengarah Besar (Pembangunan) dan dianggotai olehPengarah dan pegawai Jabatan Tanah, wakil perunding, kontraktor, arkitekdan pemaju projek. Antara tindakan yang diambil bagi menangani masalahkelewatan menyiapkan projek, Jawatankuasa telah meminta pihakperunding mengemukakan jadual kerja baru kontraktor untuk rujukan dantindakan selanjutnya.b. Mesyuarat Lembaga FELDAMesyuarat Lembaga FELDA yang diadakan secara berkala untukmembincangkan kemajuan projek melalui laporan suku tahunan FELDA.Lembaga FELDA juga berperanan dalam pembangunan projek dari aspekmeluluskan pelantikan perunding dan pemaju projek, penetapan hargajualan rumah banglo dan rumah kedai, peruntukan kewangan sertapermohonan perubahan kerja.c. Mesyuarat Ketua JabatanPengarah Besar FELDA memantau kemajuan pembangunan projekmelalui mesyuarat Ketua Jabatan yang diadakan pada setiap bulan.150


Mesyuarat tersebut dihadiri oleh Timbalan Pengarah Besar, semuaPengarah Jabatan dan Ketua Bahagian. Pemantauan dibuat melaluipembentangan laporan pengurusan bulanan dan minit mesyuarat KetuaJabatan Pembangunan mengenai kemajuan aktiviti Jabatan Tanah danJabatan Khidmat Urusan yang terlibat sepenuhnya dalam perlaksanaanprojek. Pihak pengurusan telah memperkenalkan Program Projek Sakit dibawah penyeliaan Jabatan Khidmat Urusan untuk memantau projekterbengkalai dan prestasi kontraktor bermasalah termasuk kontraktorProjek Feldajaya Mempaga.8.4.9.2 Peringkat Perunding Pengurusan Projeka. Laporan Kemajuan ProjekPihak kontraktor telah menyediakan laporan kemajuan bulanan projekuntuk semakan dan pemantauan pihak perunding. Sehingga pembinaanprojek siap, sebanyak 38 laporan telah dikemukakan antaranya meliputistatus kemajuan fizikal dan kewangan projek, bayaran kemajuan,perubahan kerja dan kelulusan Pihak Berkuasa Tempatan. Pihakperunding juga menyediakan laporan kemajuan projek termasukkedudukan perbelanjaan mingguan dan bulanan untuk pemantauan pihakpengurusan FELDA.b. Mesyuarat TapakMesyuarat tapak diadakan 2 minggu sekali atau sekurang-kurangnyasetiap bulan bagi membincang kemajuan projek dan mengambil tindakanyang sewajarnya terhadap masalah yang berbangkit. Mesyuarat ini dihadirioleh wakil dari pihak arkitek, perunding dan kontraktor.c. Mesyuarat KoordinasiMesyuarat koordinasi diadakan untuk membincang dan menyelesaikanmasalah teknikal berkaitan kemajuan kerja pembinaan. Mesyuarat tersebutdijalankan secara mingguan dan dihadiri oleh semua pegawai daripadapihak perunding yang terlibat dalam penyeliaan projek. Sebanyak 18mesyuarat telah diadakan bagi tempoh bulan Mei hingga November 2004.Bagaimanapun, selepas bulan November 2004, mesyuarat tidak diadakankerana kemajuan pembinaan berjalan mengikut jadual dan segala masalahteknikal yang berbangkit dibincang dan diselesaikan semasa MesyuaratJawatankuasa Penyelarasan Feldajaya.151


d. Pemeriksaan FizikalPasukan pemeriksaan yang terdiri daripada wakil arkitek, perunding dankontraktor menjalankan pemeriksaan fizikal di tapak untuk memantau kerjayang dilaksanakan oleh kontraktor. Pemeriksaan diadakan selepas setiapmesyuarat tapak dan segala kerja pembaikan terhadap kecacatan yangdikenal pasti akan disusuli semasa lawatan berikutnya. Semakan Auditmendapati pemeriksaan muktamad telah dibuat antara bulan Mei dan Julai2005 di mana 3 laporan kawalan mutu kerja telah dihantar kepada pihakkontraktor untuk tindakan baik pulih. Pihak arkitek telah mengesahkansemua kerja membaiki kecacatan disempurnakan sebelum membericadangan sokongan pengeluaran Sijil Siap Praktikal pada akhir bulanOktober 2005.Pada pandangan Audit, sungguhpun pihak FELDA telah mewujudkanmekanisme yang memadai untuk memantau pelaksanaan projek ini,namun ia perlu ditingkatkan bagi memastikan kontraktormelaksanakan kerja dengan sempurna dan mematuhi spesifikasikontrak yang ditetapkan.8.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPembangunan Projek Feldajaya Mempaga merupakan satu usaha yang baik selarasdengan objektif penubuhan FELDA. Bagaimanapun, FELDA tidak merancang danmelaksanakan Projek Feldajaya Mempaga dengan baik. Antara kelemahan yangdiperhatikan ialah projek lewat disiapkan dan kerja pembinaan tidak berkualiti. FELDAhendaklah memastikan kelemahan yang dikenal pasti tidak berulang pada projekpembangunan bandar yang akan dilaksanakan pada masa hadapan. Bagimemperbaiki kelemahan yang berlaku, adalah disyorkan perkara berikut diberipertimbangan sewajarnya:a. Perancangan yang menyeluruh merangkumi kajian kemungkinan dan anggarankos projek perlu disediakan bagi projek yang akan dilaksanakan.b. Bagi projek pembangunan yang baru, pihak Audit mengesyorkan kaedahperolehan kerja secara tender terbuka bagi memberi peluang kepada FELDAmemilih kontraktor yang berwibawa dengan kos yang paling kompetitif.c. FELDA perlu meneliti skop kerja tender pada peringkat awal supaya perubahankerja yang melibatkan peningkatan kos dapat dikurangkan.d. Garis panduan pemilihan dan kemudahan pinjaman bagi pembeli rumah banglodan rumah kedai yang lengkap dan jelas perlu disediakan.152


PERBADANAN HARTA INTELEK MALAYSIA9. PENGURUSAN PATEN9.1 LATAR BELAKANG9.1.1 Perbadanan Harta Intelek Malaysia atau Intellectual Property CorporationOf Malaysia (MyIPO) ditubuhkan pada tahun 2003 di bawah Akta Perbadanan HartaIntelek Malaysia 2002 (Akta 617). MyIPO bertanggungjawab untuk memaju danmemberi perlindungan harta intelek seperti paten, cap dagangan, hak cipta, rekabentuk perindustrian, petunjuk geografi dan reka bentuk susun atur litar bersepadu.Sistem harta intelek di Malaysia adalah menepati standard antarabangsa keranaMalaysia telah mematuhi kehendak Perjanjian Trade Related Aspects of IntellectualProperty Rights serta menjadi ahli kepada beberapa konvensyen dan perjanjianantarabangsa yang ditadbirkan oleh World Intellectual Property Organisation.9.1.2 Perkembangan teknologi, penggalakan aktiviti perdagangan, pelaburan,reka cipta, inovasi dan aktiviti yang kreatif telah menimbulkan kesedaran terhadappentingnya perlindungan paten. Bagi tahun 2004 hingga 2006, sebanyak 16,528permohonan paten diterima. Daripada jumlah ini, 90% adalah dari luar negara danselebihnya adalah dalam negara. Permohonan paten luar negara adalah melaluiejen paten yang berdaftar dengan MyIPO.9.1.3 Paten adalah suatu pemberian hak eksklusif kepada pereka cipta terhadapproduk atau proses baru. Produk atau proses yang dipatenkan hendaklah baru,melibatkan langkah reka cipta dan boleh digunakan untuk perindustrian. Tempohperlindungan paten adalah selama 20 tahun dari tarikh pemfailan permohonan.Bagaimanapun, terdapat juga reka cipta yang tidak boleh dipatenkan di bawahperundangan iaitu penemuan, teori saintifik, kaedah-kaedah matematik, berbagaijenis tumbuhan atau binatang atau proses biologi dan skim, cara atau kaedahmenjalankan perniagaan dan cara merawat tubuh manusia atau binatang melaluipembedahan kepada tubuh manusia atau binatang.9.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan paten telahdilaksanakan dengan cekap dan teratur selaras dengan objektif yang ditetapkan.9.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan dijalankan dengan menyemak dokumen dan fail paten yang meliputipengurusan paten untuk tahun 2004 hingga 2006. Analisis dijalankan terhadap153


permohonan paten yang difailkan pada tahun 2002 dan sebelumnya selaras denganpiagam yang ditetapkan dalam tempoh 4 tahun dari tarikh pemfailan. Kedudukanstatistik terkini terhadap pemberian paten pada tahun 2006 juga digunakan untuktujuan analisis selanjutnya. Temu bual dan perbincangan juga diadakan denganpegawai MyIPO di Bahagian/Seksyen/Unit yang berkaitan.9.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan September hingga Disember 2006mendapati perkara berikut:9.4.1 Pengurusan AktivitiBahagian Paten yang bertanggungjawab terhadap pengurusan paten adalah terdiridaripada Seksyen Formaliti, Seksyen Pemeriksaan Kejuruteraan dan SeksyenPemeriksaan Sains Gunaan. Bahagian ini melapor kepada Timbalan KetuaPengarah gred M54 dan bertanggungjawab kepada Ketua Pengarah gred JUSA C.Struktur pengurusan Bahagian Paten adalah seperti di carta berikut:CARTA 9CARTA ORGANISASI BAHAGIAN PATENKETUA PENGARAHTIMBALAN KETUA PENGARAHHARTA INDUSTRIBAHAGIAN PATENSEKSYENFORMALITIPEGAWAI PENDAFTARDAN PENTADBIRANKANAN (IPE48)SEKSYENPEMERIKSAAN(KEJURUTERAAN)PEGAWAI PEMERIKSAPATEN KANAN (IPQ48)SEKSYENPEMERIKSAAN(SAINS GUNAAN)PEGAWAI PEMERIKSAPATEN KANAN (IPQ48)UNIT FORMALITIANTARABANGSA(PCT)PEGAWAI PENDAFTARDANPENTADBIRAN(IPE41)UNIT PEMFAILANDALAM NEGERIPEGAWAI PENDAFTARDANPENTADBIRAN(IPE41)UNIT PENGIKLANAN,DOKUMEN DAN SIJILPEGAWAI PENDAFTARDANPENTADBIRAN(IPE41)UNIT SELEPASPENDAFTARANPEGAWAIPENDAFTAR DANPENTADBIRAN(IPE41)154


Fungsi Seksyen dan Unit di Bahagian Paten adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 74FUNGSI SEKSYEN DAN UNIT DI BAHAGIAN PATENSEKSYENFUNGSIFormaliti • Memastikan permohonan formaliti berjalan dengan lancar dan efisien.• Menjalankan kes-kes pendengaran formaliti sebelum pendaftaran.• Mengawal selia permohonan melalui Patent Cooperation Treaty (PCT).• UNIT FORMALITI ANTARABANGSA (PCT)oooooPenerimaan permohonan PCT.Penyemakan permohonan PCT.Menerima laporan carian antarabangsa.Pengagihan kepada Ketua Unit Pemeriksaan Substantif Paten.Penyediaan statistik permohonan.• UNIT PEMFAILAN DALAM NEGERIoooooooooooMemberi khidmat nasihat mengenai permohonan paten kepada orang awam.Penerimaan permohonan.Pemberian tarikh pemfailan.Pemeriksaan formaliti dan pengeluaran laporan pemeriksaan.Perlanjutan masa untuk menjawab laporan pemeriksaan formaliti.Penerimaan permohonan untuk pemeriksaan substantif.Penangguhan pemfailan untuk pemeriksaan substantif.Penolakan/penarikan balik permohonan.Penyerahan hak permohonan sebelum pendaftaran.Penukaran nama permohonan sebelum pendaftaran.Pengeluaran laporan pemeriksaan substantif yang disediakan oleh pemeriksapaten kepada pemohon.o Penerimaan surat/dokumen tambahan/pembetulan permohonan sebelum/selepas pemeriksaan substantif.ooooMemproses permohonan untuk pemfailan paten di luar negara di bawah Seksyen23A.Memproses dokumen paten untuk pengeluaran sijil.Pendengaran kes-kes formaliti sebelum pendaftaran.Penyediaan statistik permohonan.• UNIT PENGIKLANAN, DOKUMEN DAN SIJILoPenyediaan spesifikasi paten dan pembaharuan utiliti yang diluluskan untukpemeriksaan.o Penyediaan pewartaan paten/pembaharuan utiliti yang dibatalkan olehMahkamah Tinggi.oooMemproses paten/pembaharuan utiliti yang luput dan mewartakannya.Memproses permohonan untuk mengaktifkan kembali paten/pembaharuan utilitiyang telah luput dan mewartakannya.Statistik pewartaan.155


SEKSYENFUNGSIUNIT SELEPAS PENDAFTARANooooooooPembaharuan paten dan pembaharuan utiliti.Perlanjutan tempoh pembaharuan utiliti.Penyerahan hak selepas pendaftaran.Tukar nama pemilik paten.Pendaftaran dan pembaharuan ejen paten.Memproses permohonan bagi mendapatkan lesen wajib.Mengemas kini maklumat paten/pembaharuan yang akan tamat tempoh.Mengawal selia bilik carian awam.Pemeriksaan(KejuruteraanDan SainsGunaan)• Penerimaan permohonan paten kejuruteraan/sains gunaan daripada Unit Formalitiuntuk pemeriksaan.• Pemeriksaan Keselamatan terhadap permohonan.• Klasifikasi permohonan berdasarkan International Patent Classification.• Kajian dan prior art search.• Kajian dan pemeriksaan substantif (teknikal sains dan teknologi).• Penyediaan laporan pemeriksaan substantif (teknikal sains dan teknologi) kepadaPendaftar.• Pemeriksaan lanjutan dan penyediaan laporan substantif (teknikal sains danteknologi) kepada Pendaftar.• Pendengaran kes-kes dalam bidang kejuruteraan/sains gunaan.• Memberi nasihat pakar kepada organisasi yang terlibat dengan penyelidikan danpembangunan dan institusi-institusi pengajian tinggi yang berkaitan dengan patendalam bidang kejuruteraan/sains gunaan.• Menasihati Pendaftar dalam hal-hal teknikal sains dan teknologi bagi sesuatu rekacipta/inovasi.Pada pandangan Audit, struktur organisasi yang diwujudkan untukpengurusan paten adalah teratur. Tanggungjawab dan fungsi adalah jelas disetiap peringkat.9.4.2 Perancangan StrategikPerancangan strategik adalah penting bagi sesebuah agensi untuk menentukanhala tuju dan strategi yang dirancang oleh agensi bagi mencapai matlamat danobjektif yang ditetapkan. Semakan Audit mendapati MyIPO ada menetapkan secaraumum strategi jangka panjang/pendek dalam sasaran tahunan yang perlu dicapaioleh setiap Bahagian. Selain itu, MyIPO juga sedang menyediakan blueprintperancangan strategik bagi tempoh 6 tahun dari tahun 2007 hingga 2012 dandijangka siap pada bulan Julai 2007. Perancangan tersebut yang mempunyai halatuju dan sasaran yang jelas telah mengambil kira isu semasa, Dasar Harta IntelekNegara, kehendak Kerajaan di bawah RMK9 dan Wawasan 2020. Berikut adalahstrategi yang dirancang bagi mencapai matlamat tersebut:156


• Meluaskan kempen kesedaran harta intelek ke seluruh negara untukmeningkatkan kesedaran di kalangan masyarakat terhadap kepentinganharta intelek.• Mengkaji pindaan Akta Paten.• Meningkatkan keupayaan sistem komputer.• Meningkatkan program latihan di Pusat Latihan Harta Intelek.• Memperkenalkan sistem bayaran/pendaftaran/carian secara on line.• Memperkenalkan kesedaran dan pendidikan kepada pihak bank terhadapnilai harta intelek.Pihak pengurusan MyIPO telah mengambil langkah yang positif dan seriusterhadap penyediaan perancangan strategik agar MyIPO dapat membina satusistem harta intelek yang lebih kukuh, produktif, berwawasan, berdaya saingdan menuju ke era globalisasi yang bertaraf antarabangsa. Pada harisambutan Harta Intelek Negara 2007 baru-baru ini, MyIPO telah melancarkanDasar Harta Intelek Negara. Bagi melaksanakan dasar tersebut beberapastrategi akan dilaksanakan. Antaranya adalah penubuhan tabung/akademi/mahkamah harta intelek negara, peningkatan kemampuanpengurusan harta intelek, galakan pengkomersialan harta intelek, kajiansemula undang-undang harta intelek dan galakan pelaburan dan pemindahanteknologi asing melalui jaminan perlindungan hak harta intelek.9.4.3 Perjawatan Dan Latihan9.4.3.1 PerjawatanPerjawatan yang mencukupi adalah penting bagi memastikan aktiviti dapatdilaksanakan dengan lancar serta meningkatkan keupayaan untuk memberikanperkhidmatan yang berkualiti kepada pelanggan. Sehingga tahun 2006,perjawatan yang diluluskan di Bahagian Paten adalah sebanyak 63 perjawatan.Bagaimanapun, 82 jawatan telah diisi yang terdiri daripada 62 jawatan tetap dan20 jawatan kontrak. Satu jawatan tetap yang diisi telah dipindahkan ke PusatLatihan Harta Intelek. Namun, perjawatan yang diluluskan tidak mengambil kirabeban tugas/norma kerja dan setakat ini tiada permohonan tambahanperjawatan dibuat kepada Jabatan Perkhidmatan Awam. Kedudukan perjawatanadalah seperti di jadual berikut:157


JADUAL 75SENARAI PERJAWATAN DILULUSKAN DAN DIISI DI BAHAGIAN PATENPADA TAHUN 2006JAWATANSEKSYEN FORMALITIGREDPERJAWATANDILULUSKAN DIISI KOSONGPendaftaran dan Pentadbiran Kanan IPE 48 1 1 -Pendaftaran dan Pentadbiran IPE 41 4 4* -Penolong Pendaftaran dan Pentadbiran IPE/E 32 2 2 -Penolong Pendaftaran dan Pentadbiran IPE/E 27 3 3 -Pembantu Pendaftaran dan Pentadbiran/Pembantu Tadbir (P/O)IPE/N 1710 9 1Operator Mesin Prosesan Data (OMPD) IPE/N 11 1 1 (F11) -SEKSYEN PEMERIKSAAN (KEJURUTERAAN)Pemeriksa Paten Kanan IPQ 48 4 4 -Pemeriksa Paten IPQ/Q 41 20 32** -SEKSYEN PEMERIKSAAN (SAINS GUNAAN)Pemeriksa Paten Kanan IPQ 48 8 8 -Pemeriksa Paten IPQ/Q 41 10 18** -JUMLAH 63 82 1* 1 perjawatan dipindahkan ke Pusat Latihan Harta Intelek.** 20 jawatan Pemeriksa Paten kontrak (12 di Seksyen Pemeriksaan Kejuruteraan dan 8 diSeksyen Pemeriksaan Sains Gunaan)Pada pandangan Audit, bilangan Pemeriksa Paten perlu ditambah selarasdengan pertambahan beban kerja. Pihak Audit difahamkan bahawa MyIPOtelah mengemukakan permohonan perjawatan tambahan tetapi tidakdiluluskan. Sehubungan itu, MyIPO perlu membuat justifikasi mengenaikeperluan perjawatan tambahan bagi Pemeriksa Paten. Ini adalah bagimengatasi masalah kelewatan memproses paten di mana sebanyak 7,031permohonan paten atau 81% yang diluluskan bagi tahun 2004 hingga 2006adalah melebihi 5 tahun berbanding Pejabat Paten United Kingdom antara3 hingga 4 tahun. Sebanyak 11,345 atau 51% daripada 22,167 permohonanyang diterima adalah tertangguh bagi tahun 2000 hingga 2003. Pada tahun2007, pihak MyIPO akan menambah bilangan pegawai dan kakitangan diBahagian Paten. MyIPO bercadang supaya 20 Pegawai Pemeriksa Paten yangbertaraf kontrak diserap sebagai pegawai tetap dan juga menambah seramai 13pegawai dan kakitangan baru untuk Seksyen Formaliti Paten bagi menampungbeban kerja pemeriksaan permohonan paten yang kian meningkat.9.4.3.2 Keperluan LatihanLatihan merupakan elemen pengurusan yang penting bagi meningkatkanpengetahuan, kemahiran dan kualiti kerja pegawai. Bagi memudahkanperancangan dan pelaksanaan latihan, tanggungjawab ini hendaklah dijalankan158


secara berpusat. Semakan Audit mendapati Unit Latihan Bahagian SumberManusia, Pusat Latihan Harta Intelek dan Bahagian Paten mengendalikanlatihan secara berasingan. Unit Latihan Bahagian Sumber Manusia menjalankanlatihan meliputi kursus induksi dan kursus pentadbiran misalnya pengurusan stordan pengurusan fail. Pusat Latihan Harta Intelek pula menyediakan latihanterutama program kesedaran awam yang memfokus kepada kumpulan sasarantertentu. Bahagian Paten menganjurkan latihan dan seminar berdasarkanhubungan dan kerjasama yang dijalankan dengan pertubuhan antarabangsaantaranya seperti World Intellectual Property Organisation dan World TradeOrganisation. Semakan selanjutnya mendapati pegawai di Bahagian Paten telahmenghadiri latihan sekurang-kurangnya 2 kali dalam setahun.Pada pandangan Audit, Pusat Latihan Harta Intelek sepatutnya diberitanggungjawab untuk mengurus latihan secara berpusat untukperancangan yang teratur dan berkesan termasuk pentadbiran danpengurusan paten. MyIPO akan mengadakan kursus dan seminar dari semasake semasa di dalam dan luar negara dalam pelbagai bidang teknologi bagimeningkatkan kemahiran pegawai. MyIPO juga telah menyediakan peruntukanbiasiswa dan menggalakkan pegawainya untuk melanjutkan pelajaran diperingkat Sarjana dan Doktor Falsafah. Pusat Latihan Harta Intelek akan dinaiktaraf kepada Akademi Harta Intelek bagi mengendalikan latihan harta intelek diMalaysia.9.4.4 Akta Dan Peraturan PatenMenurut Seksyen 87 Akta Paten 1983, Menteri boleh membuat peraturansebagaimana ditetapkan dalam Peraturan Paten 1986. Dengan penubuhan MyIPO,Seksyen 18(1), (2) dan (3), Akta Perbadanan Harta Intelek Malaysia, 2002 (Akta617) memberi kuasa kepada MyIPO bagi melaksanakan fungsi di bawah Akta Paten1983.MyIPO juga telah membuat beberapa pindaan kepada perundangan sedia ada bagimemudah dan mempercepatkan proses dan prosedur pemberian paten antaranya:a. Mempercepatkan proses bagi permohonan paten yang telah memperolehpaten di luar negara menerusi laporan Modified Substantive ExaminationSystem.b. Parlimen Malaysia telah meluluskan pindaan Akta Paten khusus untukmembolehkan Malaysia menganggotai Patent Cooperation Treaty (PCT) padabulan Mei 2006. Pindaan tersebut bertujuan bagi membolehkan pemfailanpermohonan paten antarabangsa di bawah Sistem PCT yang mana tempohpemberian paten dapat dipendekkan antara 36 hingga 40 bulan.159


Akta Perbadanan Harta Intelek 2002 telah memberi kuasa kepada MyIPO untukmenjalankan semua aspek pengurusan, peraturan termasuk fi yang dikenakan bagisegala urusan berkaitan permohonan paten menerusi Akta Paten, 1983 danPeraturan Paten, 1986.9.4.5 Manual Dan Prosedur KerjaBagi membantu pegawai dan kakitangan MyIPO menjalankan tugas dengan cekap,Bahagian Paten telah menyediakan manual dan prosedur kerja yang mengandungicarta aliran kerja berhubung dengan pengurusan paten iaitu Patent Procedure andAdministration Manual bagi pemeriksaan formaliti paten dan Patent ExaminationManual bagi pemeriksaan substantif paten yang telah mula berkuat kuasa padatahun 1996. Prosedur kerja pengurusan paten yang disediakan adalah sepertiberikut:9.4.5.1 Proses Utama Permohonan PatenProses permohonan paten melibatkan 5 komponen utama seperti di cartaberikut:CARTA 10PROSES UTAMA PERMOHONAN PATEN DAN SEKSYEN TERLIBATSeksyen FormalitiPERMINTAAN PERMOHONANSeksyen 28 Akta Paten 1983Permohonan akan diperiksa untuk menentukansatu tarikh pemfailanSeksyen FormalitiPERMINTAAN PERMULAANSeksyen 29 Akta Paten 1983Pemeriksa akan membuat laporanpemeriksaan formalitiSeksyen Pemeriksaan Sains Gunaan /KejuruteraanPERMINTAAN PEMERIKSAANSUBSTANTIF/PEMERIKSAAN SUBSTANTIFYANG DIUBAHSUAIKANSeksyen 29A Akta Paten 1983Pemeriksa akan menjalankan carian danpemeriksaanSeksyen FormalitiPEMBERIAN ATAU PENOLAKANSeksyen 31 Akta Paten 1983Pemberian paten atau pembaharuan utiliti akandiwartakanTEMPOHSeksyen 35 Akta Paten 1983Tempoh paten adalah 20 tahun dari tarikhpemfailan permohonan. Tempoh pembaharuanutiliti adalah 10 tahun dari tarikh pemfailanpermohonan (boleh diperbaharui 5 + 5 tahunbergantung kepada bukti penggunaan)160


Proses permohonan paten yang terperinci adalah seperti di carta berikut:CARTA 11CARTA ALIRAN TERPERINCI PROSES PERMOHONAN PATEN( i)Pemohon MemfailkanPermohonanPenerimaan Pemfailan(ii )Permohonan Diperiksa UntukMenentukan Tarikh PemfailanDokumen LengkapDokumen Tidak LengkapPembetulan /Maklum BalasTiada Maklum BalasPermohonan Diberikan TarikhPemfailanTarikh Pemfailan DiberiDianggap Tidak SahRayuan( iii )Pemeriksaan FormalitiiPemeriksaan FormalitiLaporan Formaliti DihantarKepada PemohonLaporan MemenuhiSyarat PemeriksaanFormalitiLaporan Tidak MemenuhiSyarat PemeriksaanFormalitiPembetulan /Maklum BalasTiada Maklum BalasDianggap TolakRayuan(iv )Pemohon MemintaPemeriksaan Substantif /Pemeriksaan SubstantifDiubahsuai DijalankanPemohon MemfailkanF5/F5APemohon TidakMemfailkan F 5 /F5ADianggap DigugurkanRayuan(v )Laporan PemeriksaanSubstantif /PemeriksaanSubstantif DiubahsuaiDihantar Kepada PemohonPemeriksaan Substantif /Substantif DiubahsuaiLaporan MemenuhiSyarat PemeriksaanSubstantif /SubstantifDiubahsuaiLaporan Tidak MemenuhiSyarat PemeriksaanSubstantif /SubstantifDiubahsuaiPembetulan /Maklum BalasTiada Maklum BalasDianggap TolakRayuan(vi )Pemberian PatenTerima Bayaran UntukPemberian PatenBayaran Tidak DiterimaUntuk Pemberian PatenDalam PerhatianPemberian Paten danDiwartakanSeksyen FormalitiSeksyen Pemeriksaan (Kejuruteraan/Sains Gunaan)Proses yang sama dilaksanakan apabila ada lanjutan masa(i) – (vi) Adalah peringkat proses permohonan paten161


Mengikut prosedur permohonan paten, setiap fail akan disemak bagimemastikan dokumen adalah lengkap. Bagi fail yang memerlukan maklumattambahan atau pindaan, pemohon diberi tempoh selama 3 bulan dari tarikhnotis. Selain itu, tiada had tempoh lanjutan masa dan bilangan pindaan yangboleh dibuat. Semakan lanjut mendapati perkara berikut:a. Kedudukan Permohonan Paten Yang TertangguhPada tahun 2000 hingga 2003, sejumlah 22,167 permohonan telahditerima termasuk 20,894 adalah permohonan luar negara iaitu 94.3%.Analisis telah dibuat terhadap kedudukan permohonan paten yangtertangguh pada akhir tahun 2006 seperti di jadual berikut:JADUAL 76STATUS PERMOHONAN PATEN BAGI TAHUN 2000 HINGGA 2003(SETAKAT DISEMBER 2006)TAHUNPERKARAM’SIA2000 2001 2002 2003LUARNEGARAM’SIALUARNEGARAM’SIALUARNEGARAM’SIALUARNEGARAJUMLAHBIL. BIL. BIL. BIL. BIL. BIL. BIL. BIL. BIL.PermohonanDiterima214 6,020 290 5,653 361 4,574 408 4,647 22,167STATUS :Tertangguh UntukPemeriksaanFormalitiTertangguh UntukPemeriksaan3 5 66 102 139 886 286 3,604 5,09141 507 59 1,119 70 1,830 14 297 3,937Tertangguh UntukPemberian Paten30 716 32 903 44 472 11 109 2,317JUMLAHTERTANGGUH74 1,228 157 2,124 253 3,188 311 4,010 11,345Ditolak 53 1,255 31 951 26 362 15 51 2,744Ditarik balik 44 1,700 74 1,654 63 734 74 508 4,851Pemberian Paten 43 1,837 28 924 19 290 8 78 3,227JUMLAH 214 6,020 290 5,653 361 4,574 408 4,647 22,167Berdasarkan jadual di atas, sebanyak 11,345 atau 51% daripada 22,167permohonan yang diterima adalah tertangguh bagi tahun 2000 hingga2003. Daripada bilangan tersebut, sebanyak 5,091 atau 45% adalahtertangguh di peringkat formaliti, sebanyak 3,937 atau 35% untuk162


pemeriksaan dan 2,317 atau 20% untuk pemberian paten. Hanya 3,227atau 15% daripada jumlah permohonan telah diberi paten manakala 7,595permohonan ditolak dan ditarik balik. Analisis turut mendapati permohonanpaten yang tertangguh meningkat daripada 1,302 bagi tahun 2000 menjadi4,321 bagi tahun 2003 iaitu melebihi 100%.Trend status permohonan paten yang diterima dari dalam dan luar negarabagi tahun 2000 hingga 2003 adalah seperti di carta berikut :CARTA 12TREND STATUS PERMOHONAN PATEN BAGI TAHUN 2000 HINGGA 2003(SETAKAT DISEMBER 2006)MALAYSIALUAR NEGARA450400350700060003002502001501005002000 2001 2002 20035000400030002000100002000 2001 2002 2003Permohonan DiterimaTertangguh Untuk Pemeriksaan FormalitiTertangguh Untuk PemeriksaanTertangguh Untuk Pemberian PatenPermohonan DiterimaTertangguh Untuk Pemeriksaan FormalitiTertangguh Untuk PemeriksaanTertangguh Untuk Pemberian PatenAnalisis selanjutnya terhadap paten berstatus tertangguh setakat tahun 2006bagi permohonan pada tahun 1989 hingga 2002 mendapati sebanyak 7,116paten yang telah mendapat status laporan yang memenuhi syarat pemeriksaansubstantif. Sebaliknya sebanyak 5,662 daripada 7,116 merupakan laporanmemenuhi syarat yang belum diberi paten disebabkan pembayaran masih belumdibuat sungguhpun Seksyen Formaliti telah mengeluarkan notis. Selain itu,sebanyak 1,454 masih belum diberi paten walaupun pembayaran telah dibuat.Butiran adalah seperti di jadual berikut:163


JADUAL 77BILANGAN PERMOHONAN PATEN MENGIKUT STATUS LAPORAN YANGMEMENUHI SYARAT DAN SEDIA UNTUK DILULUSKANSEHINGGA BULAN DISEMBER 2006TAHUN PERMOHONANSTATUS LAPORAN MEMENUHI SYARATPEMBAYARAN BELUMTERIMAPEMBAYARAN TELAHDIBUATJUMLAHBILANGAN BILANGAN BILANGAN1989 3 - 31990 4 - 41991 29 - 291992 51 3 541993 159 8 1671994 268 28 2961995 427 23 4501996 675 99 7741997 702 146 8481998 675 132 8071999 589 154 7432000 707 260 9672001 842 388 1,2302002 531 213 744JUMLAH 5,662 1,454 7,116Pihak Audit mendapati keadaan ini berlaku kerana MyIPO tidak menetapkanperaturan bahawa paten yang memenuhi syarat dan belum dibayar hendaklahditolak atau ditarik balik selepas sesuatu tempoh. Pihak MyIPO masih menerimapemohon yang membuat bayaran melebihi tempoh yang ditetapkan denganmengenakan fi perlanjutan masa.Pada pandangan Audit, proses pemberian paten adalah lewat dan MyIPOtidak menetapkan tempoh masa siap serta bilangan pindaan yang bolehdibenarkan. Bahagian Paten hendaklah mengkaji semula ManualPemeriksaan Formaliti dan Pemeriksaan Substantif untuk penambahbaikandan penanda aras dengan amalan terbaik di negara lain bagimempercepatkan pemberian paten. Ini adalah bertujuan untukmeningkatkan daya saing bagi menarik pelabur dari luar negara. PihakMyIPO akan meminda beberapa struktur fi paten serta mengadakan peruntukanyang khusus untuk menolak permohonan paten yang tidak membayar fi untukpengeluaran sijil. Bahagian Paten juga telah membuat kajian dan memutuskanakan memberi peluang kepada pemohon untuk membuat pembetulan 2 kalisahaja. Ini adalah kerana jawapan pemeriksaan substantif merupakan jawapanyang berbentuk teknikal dan memerlukan pengolahan jawapan dengan teliti bagikedua-dua pihak mencapai persetujuan. Pihak MyIPO juga akan memasukkan164


proses kerja ini ke dalam Manual Pemeriksaan Paten yang masih lagi dalamproses penambahbaikan. Pihak MyIPO telah menubuhkan Jawatankuasa KajianAkta dan Peraturan Paten pada bulan September 2006 untuk meminda Akta danPeraturan bagi menambah baik sistem penyampaian yang sedia ada di manakajian ini dijangka selesai pada bulan Disember 2007.9.4.6 Prestasi Pemberian PatenPeraturan Paten 1986 dan Piagam Pelanggan Paten telah menetapkan beberapasasaran yang perlu dicapai sebagai pengukur prestasi pengurusan paten.Bagaimanapun, MyIPO tidak menetapkan tempoh masa proses pemberian paten.9.4.6.1 Prestasi Pemberian Paten Bagi Tahun 2004 Hingga 2006Berdasarkan kedudukan bilangan pemberian paten bagi tahun 2004 hingga2006 menunjukkan peningkatan melebihi 100% iaitu daripada 1,712 pemberianpaten pada tahun 2004 menjadi 4,862 pada tahun 2006. Kedudukan bilanganpemberian paten mengikut tahun pemfailan bagi tahun 2004 hingga 2006 adalahseperti di jadual berikut:TAHUNPEMFAILANPATENJADUAL 78PEMBERIAN PATEN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006LUARNEGARATAHUN PEMBERIAN PATEN2004 2005 2006M’SIALUARNEGARAM’SIALUARNEGARAM’SIABIL. BIL. BIL. BIL. BIL. BIL.1988 1 0 0 0 1 01989 1 0 0 0 1 01990 5 0 0 0 0 01991 5 1 5 0 11 31992 11 0 4 0 13 01993 29 1 9 3 21 31994 58 1 42 3 70 41995 115 4 71 5 103 81996 262 3 234 8 215 81997 460 3 532 5 571 111998 357 3 539 4 498 131999 221 1 400 1 991 172000 76 1 231 4 1,253 312001 84 1 62 0 641 202002 6 2 2 1 269 72003 0 0 0 0 74 22004 0 0 2 0 1 02005 0 0 0 0 1 1Jumlah 1,691 21 2,133 34 4,734 128JUMLAHBESAR1,712 2,167 4,862165


Analisis selanjutnya terhadap tempoh permohonan paten yang diluluskan bagitahun 2004 hingga 2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 79ANALISIS TEMPOH PERMOHONAN PATEN YANG DILULUSKANBAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006PERMOHONAN PATEN YANG DILULUSKANTAHUN≤ 5 TAHUN 6-10 TAHUN > 10 TAHUNBILANGAN % BILANGAN % BILANGAN %JUMLAH2004 392 23 1,266 74 54 3 1,7122005 302 14 1,799 83 66 3 2,1672006 1,016 21 3,608 74 238 5 4,862JUMLAH 1,710 20 6,673 76 358 4 8,741Berdasarkan jadual di atas, didapati hanya 20% permohonan paten yangdiluluskan dalam tempoh 5 tahun, 76% antara 6 hingga 10 tahun manakala 4%adalah melebihi 10 tahun. Perbandingan dengan Pejabat Paten United Kingdommendapati pemberian paten hanya mengambil masa antara 3 hingga 4 tahun.Pada pandangan Audit, prestasi pemberian paten bagi tahun 2004 hingga2006 adalah kurang memuaskan. MyIPO hendaklah meningkatkan prestasiselaras dengan amalan terbaik luar negara dan menambah baik sistempenyampaian perkhidmatan kepada pelanggan. MyIPO telah mengenal pastisemua permohonan paten yang tertunggak bagi permohonan tahun 2000 dansebelumnya dan kesemuanya telah dijalankan pemeriksaan. Selain itu, pihakMyIPO bercadang untuk menambah bilangan kakitangan serta meningkatkankeupayaan sistem teknologi maklumat bagi memenuhi piagam pelanggan yangditetapkan.9.4.6.2 Pencapaian SasaranPada tahun 2006, MyIPO telah melaksanakan penggunaan Balanced Scorecardbagi mengukur prestasi di Bahagian Paten. Pengukuran prestasi berdasarkanBalanced Scorecard mendapati sasaran dan pencapaian permohonan,pemeriksaan dan pemberian paten di Bahagian Paten bagi tahun 2006 adalahseperti di jadual berikut:166


JADUAL 80PENCAPAIAN SASARAN PERMOHONAN, PEMERIKSAAN DAN PEMBERIANPATEN BAGI TAHUN 2006 BERDASARKAN BALANCED SCORECARDTAHUN2006PERMOHONAN PEMERIKSAAN PEMBERIAN PATENS P S P S PJan 450 432 867 184 250 350Feb 450 433 867 269 250 350Mac 450 608 867 247 250 349April 450 526 867 449 250 500Mei 450 521 867 530 250 1000Jun 450 628 867 528 250 1000Julai 450 562 867 479 250 700Ogos 450 361 867 548 250 500Sept 450 179 867 430 250 500Okt 450 168 867 457 250 500Nov 450 190 867 619 250 500Dis 450 192 867 582 250 500JUMLAH 5,400 4,800 10,404 5,322 3,000 6,749PERATUSPENCAPAIAN88.9% 51.1% >100%S – SasaranP – PencapaianBerdasarkan jadual di atas, didapati sasaran permohonan dan pemeriksaanpaten tidak mencapai sasaran yang ditetapkan. Bagaimanapun, pemberianpaten telah mencapai sasaran yang ditetapkan. Pada pandangan Audit,keadaan ini menunjukkan sasaran pemberian paten yang ditetapkan terlalurendah. Sasaran pemberian paten hendaklah selaras dengan sasaranpemeriksaan paten bagi mengelakkan tunggakan.Semakan terhadap sasaran pemeriksaan yang ditetapkan mendapati MyIPOtelah menetapkan seorang pegawai menyemak sebanyak 14 fail permohonansebulan. Bagaimanapun, prestasi sebenar seorang pegawai hanyalah 7 faildalam sebulan. Pada pandangan Audit, MyIPO hendaklah mengkaji semulasasaran pemeriksaan fail yang ditetapkan supaya lebih realistik. Disamping itu, MyIPO hendaklah menetapkan norma masa yang sesuaidalam prosedur kerja. MyIPO akan membuat penambahbaikan kepadaBalanced Scorecard supaya dapat mengesan dan memantau tempohpemprosesan permohonan paten.9.4.7 Penyelenggaraan RekodRekod dan dokumen hendaklah diselenggara dengan teratur, lengkap dan kemaskini bagi memudahkan rujukan dan mengenal pasti prosedur pengurusan patentelah dipatuhi. Bahagian Paten menyelenggara rekod secara manual danberkomputer bagi pengurusan paten seperti berikut:167


9.4.7.1 Penyelenggaraan Rekod Secara ManualRekod utama yang diselenggara adalah fail individu permohonan paten dandaftar-daftar yang berkaitan. Fail permohonan paten adalah penting bagimenyimpan rekod dan dokumen sebelum pemberian paten. Rekod tersebuthendaklah disimpan dengan selamat dan teratur untuk mengelak kehilangan failatau dokumen. Di samping itu, sistem CCTV yang dipasang hendaklah sentiasaberfungsi dan dipantau oleh pegawai bertugas. Semakan Audit mendapatiperkara berikut:a. Fail individu permohonan paten dan dokumen diletakkan di atas lantai.Meja pegawai dikelilingi fail. Keadaan ini menjejaskan keselesaan pegawaiyang menjalankan tugas seperti di gambar berikut:GAMBAR 48 GAMBAR 49Keadaan Fail Permohonan Paten DiSeksyen FormalitiKeadaan Kakitangan Di SeksyenFormalitib. Sistem CCTV yang terletak di bilik carian berdekatan kaunter tidakberfungsi. Bilik kawalan CCTV terletak di sudut pejabat yang sempit dantidak mempunyai pegawai yang memantaunya seperti di gambar berikut:GAMBAR 50Bilik Kawalan CCTVMyIPO perlu memastikan aspek keselamatan ditingkatkan terhadap failpermohonan paten. Oleh itu, ia perlu disimpan dengan selamat untukmengelak kehilangan fail atau dokumen. Di samping itu, sistem CCTV yangdipasang di bilik carian hendaklah berfungsi dan bilik kawalan CCTV perlu168


dipantau bagi memastikan keselamatan fail dan dokumen. MyIPOmemaklumkan tindakan akan diambil untuk memastikan keselamatan fail danperalatan pejabat. MyIPO juga akan mengadakan Disaster Recovery Plan danDisaster Recovery Centre bagi tujuan menjamin keselamatan semua databerkaitan dengan harta intelek.9.4.7.2 Penyelenggaraan Rekod Secara BerkomputerMyIPO telah mengautomasikan sistem pengurusan bagi pemprosesanpermohonan paten dan cap dagangan yang dikenali sebagai Patent andTrademark Automation System (PANTAS) pada tahun 1995 dan beroperasipada tahun 1998. Salah satu komponen PANTAS ialah Common SoftwareSystem (CS) yang dibangunkan oleh European Patent Office (EPO) dandianugerahkan kepada Malaysia di bawah kerjasama European Commission -ASEAN Patent and Trademark Programme pada tahun 1995. Bagaimanapun,sistem CS versi 1.0b yang digunakan adalah outdated serta banyak kelemahanjika dibandingkan dengan versi terkini.Lanjutan daripada ini, Bahagian Teknologi Maklumat (BTM) juga telahmembangunkan aplikasi tambahan untuk menyokong penggunaan Sistem CSbagi mengurangkan beban capaian kepada sistem utama. Sistem inimemerlukan interfacing yang lebih cepat dan fleksibel kepada pangkalan dataharta intelek. Bagaimanapun, kekangan timbul akibat pindaan Akta Paten yangmenyebabkan masalah seperti berikut:• Sistem ini digunakan sejak tahun 1997 dan tidak lagi mendapat sokonganteknikal daripada EPO. Sistem ini juga tidak menyediakan kemudahanuntuk PCT. Ini menyebabkan sebarang penambahan mengikut keperluanpenggunaan atau perubahan akta tidak dapat dilakukan.• Perisian ini hanya sesuai menggunakan sistem operasi Windows 95 danmempunyai ruang storan yang terhad.• Sistem ini tidak mesra pengguna mengakibatkan tugas tidak dapatdilaksanakan dengan cekap dan pantas.Pihak Audit dimaklumkan MyIPO sedang menaik taraf perisian aplikasi SistemCS kepada versi terkini. Sistem ini telah dilulus di peringkat JawatankuasaPemandu Teknologi Maklumat Kementerian Perdagangan Dalam Negeri danHal Ehwal Pengguna serta Jawatankuasa Teknikal IT MAMPU pada bulan Mei2005 dan Kementerian Kewangan pada bulan Julai 2005. Bagaimanapun,MyIPO sedang menunggu pihak EPO untuk melancarkan sistem perisian versiterkini.Pada pandangan Audit, usaha untuk mendapatkan perisian paten versiterkini adalah penting supaya dapat meningkatkan kualiti kerja pegawai169


agi mengurangkan tempoh pemprosesan permohonan paten,mempercepatkan pemprosesan permohonan tertangguh dan memudahkankaedah carian serta pemeriksaan lebih efektif. MyIPO sedang bekerjasamadengan EPO untuk melaksanakan sistem Software For Property RightsAdministration of National Office (SOPRANO). EPO bersetuju untuk melantikkontraktor tempatan untuk proses migrasi data yang akan dilaksanakan padapenghujung tahun 2007.9.4.8 Keperluan KewanganKeperluan kewangan yang mencukupi adalah penting bagi memastikan aktiviti yangdirancang dapat dijalankan dengan sempurna. Semakan Audit mendapati MyIPOtelah menyediakan bajet tahunan yang terperinci bagi setiap program dan aktivitiyang telah dirancang. Daripada bajet yang diluluskan, didapati hasil kutipan sebenarpaten melebihi anggaran bagi tahun 2004 hingga 2006 yang disediakan sepertiberikut:JADUAL 81PRESTASI HASIL KUTIPAN PATEN BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006BUTIRAN HASILANGGARANRM(‘000)2004 2005 2006SEBENARRM(‘000)ANGGARANRM(‘000)SEBENARRM(‘000)ANGGARANRM(‘000)SEBENARRM(‘000)Pemfailan 206 1,888 744 2,170 818 1,634Pemeriksaan 2,640 2,445 2,616 2,672 2,878 2,966Pindaan 628 49 28 52 31 53Pembaharuan 3,038 3,050 3,269 3,721 3,662 3,883Sijil Grant 360 481 540 655 594 496Assignment 48 88 24 67 26 52Carian AwamDan Dokumen38 52 38 60 36 57Lanjutan Masa 60 346 145 357 93 256Pendaftaran Ejen 45 112 83 96 91 123Lain-lain 39 12 17 63 26 159JUMLAH 7,102 8,523 7,504 9,913 8,255 9,679Perbelanjaan sebenar Bahagian Paten tidak dapat dibandingkan denganperuntukan bagi tahun 2004 dan 2005 kerana pihak MyIPO tidak menyelenggarabutiran terperinci perbelanjaan mengikut bahagian pada tahun 2004 dan 2005.Bagaimanapun, semakan Audit mendapati perbelanjaan sebenar bagi keseluruhanMyIPO pada tahun 2004 dan 2005 yang berjumlah RM17.48 juta dan RM23.60 jutatidak melebihi peruntukan yang disediakan.Mulai tahun 2006, pihak MyIPO telah menyelenggara butiran terperinci perbelanjaanmengikut bahagian. Semakan Audit juga mendapati perbelanjaan sebenar bagi170


setiap butiran di Bahagian Paten tidak melebihi peruntukan yang disediakan. Butiranlanjut adalah seperti di jadual berikut:BUTIRANJADUAL 82PRESTASI PERBELANJAAN SEBENARBAHAGIAN PATEN BAGI TAHUN 2006PERUNTUKANPERBELANJAANRM(‘000)TAHUN 2006PERBELANJAANSEBENARRM(‘000)KURANGBELANJARM(‘000)Emolumen 3,981 3,933 48 1.2Elaun Lebih Masa 54 29 25 46.3Perjalanan Dan Sara Hidup 432 335 97 22.4Pengangkutan Barang 1 - 1 100Bekalan Dan Bahan Lain 59 14 45 76.3Penyenggaraan Dan Pembaikan KecilYang Dibeli- - - -Perkhidmatan Ikhtisas DanPerkhidmatan Lain Yang Dibeli Dan531 500 31 5.9HospitalitiHarta Modal 180 - 180 100JUMLAH 5,238 4,811 427 8.2%Pada pandangan Audit, pihak MyIPO telah menyediakan bajet yang mencukupiuntuk melaksanakan aktivitinya. Bagaimanapun, pihak Audit difahamkanMyIPO telah membuat permohonan bajet bagi perolehan perisian paten bagimenggantikan perisian yang outdated tetapi tidak diluluskan. Inimenyebabkan MyIPO menggunakan peruntukan daripada sumber danadalaman. Pihak Audit berpendapat MyIPO hendaklah mengemukakanpermohonan semula daripada Perbendaharaan bagi perolehan perisiantersebut. Langkah ini akan membantu MyIPO dalam usaha mempercepatkantempoh memproses paten dan menyelesaikan masalah permohonan patentertangguh bagi meningkatkan kecekapan sistem penyampaian perkhidmatanawam.9.4.9 PemantauanPemantauan adalah elemen pengurusan yang penting bagi memudahkan pihakpengurusan mengenal pasti kelemahan dan masalah pada peringkat awal danseterusnya mengambil tindakan segera untuk menyelesaikannya. Pemantauan bagipengurusan paten dilaksanakan di peringkat Kementerian, Lembaga danPengurusan MyIPO. Antara mekanisme yang diwujudkan adalah mesyuarat,laporan bulanan, Balanced Scorecard dan statistik mengenai bilangan permohonanpaten diterima/pemberian paten serta menerusi pembentukan pasukan petugas iaituPatent and Trademark Facilitation Committee. Semakan Audit mendapatipemantauan dilaksanakan seperti berikut:171


9.4.9.1 Peringkat Kementerian Perdagangan Dalam Negeri Dan HalEhwal PenggunaMesyuarat di peringkat Kementerian dipengerusikan oleh Menteri PerdaganganDalam Negeri Dan Hal Ehwal Pengguna dan dihadiri oleh Ketua Pengarah atauTimbalan Ketua Pengarah MyIPO yang diadakan setiap 2 bulan sekali. Antaraperkara yang dibincangkan adalah mengenai dasar dan maklumat permohonandan pendaftaran paten.9.4.9.2 Peringkat Lembaga PengarahLembaga Pengarah memantau melalui mesyuarat yang diadakan setiap 2 bulansekali. Antara perkara yang dibincangkan adalah draf Peraturan Paten (Pindaan)2006, cadangan pembelian perkakasan dan perisian komputer bertujuan untukmenyertai PCT, meluluskan pelantikan Pegawai Pemeriksa Paten, bajet tahunandan pemberian paten untuk ciptaan yang sama. Selain itu, pemantauan jugadilaksanakan melalui laporan kemajuan kerja yang meliputi statistik penerimaanpemfailan permohonan dan pemberian paten.9.4.9.3 Peringkat PengurusanDi peringkat pengurusan, MyIPO melaksanakan pemantauan menerusiMesyuarat Pengurusan yang dipengerusikan oleh Ketua Pengarah dan dihadirioleh semua Ketua Bahagian. Mesyuarat ini diadakan pada setiap minggu atausekali dalam 2 minggu. Antara perkara yang dibincang adalah pindaan kepadaAkta Paten, stocktake fail paten, laporan tunggakan paten, tunggakan memfaildokumen paten, tambahan pegawai paten, peruntukan kewangan, ruangsimpanan fail paten dan sebagainya.Pada pandangan Audit, mekanisme pemantauan terhadap aktivitipengurusan paten adalah memadai. Bagaimanapun, tindakan susulanterhadap kelewatan pemprosesan dan tunggakan paten hendaklah diambildengan segera.9.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, pengurusan paten adalah kurang memuaskan. Pihak Auditmendapati sebanyak 11,345 permohonan paten atau 51% masih tertangguh daripada22,167 permohonan paten yang diterima bagi tahun 2000 hingga 2003. Analisisselanjutnya terhadap permohonan paten berstatus tertangguh setakat tahun 2006mendapati sebanyak 5,662 daripada 7,116 permohonan paten yang mendapat statusLaporan Menepati Syarat masih belum membuat pembayaran. Selain itu, sebanyak1,454 masih belum diberi paten walaupun pembayaran telah dibuat. Analisis terhadaptempoh masa yang diambil bagi permohonan paten yang diluluskan bagi tahun 2004hingga 2006 mendapati 80% adalah melebihi 5 tahun dan hanya 20% adalah dalam172


tempoh masa 5 tahun. MyIPO mengambil masa yang panjang antara 6 hingga 12tahun berbanding hanya antara 3 hingga 4 tahun di Pejabat Paten United Kingdom.Kelewatan pemberian paten memberi implikasi yang negatif dalam usaha untukmenarik pelabur dari luar negara dan menjejaskan imej negara. Kelemahan yangdikenal pasti hendaklah ditangani segera bagi mencapai objektif yang ditetapkan.Sehubungan itu, pihak Audit mengesyorkan perkara berikut:a. Mengkaji pendekatan baru bagi memendekkan tempoh proses permohonanpaten dengan menanda aras amalan terbaik negara lain yang diiktiraf diperingkat antarabangsa. MyIPO memaklumkan penanda aras pengurusan patentelah ditetapkan mengikut amalan terbaik Pejabat Paten yang diiiktiraf diperingkat antarabangsa seperti EPO, USA Patent and Trademark Office, JapanPatent Office dan IP Australia. Perkara ini telah diambil kira dalam PelanStrategik MyIPO yang juga mengambil kira isu semasa, kehendak Kerajaan dibawah RMK9 dan Wawasan 2020. Perancangan ini juga mempunyai hala tujudan sasaran yang jelas serta strategi dan langkah yang perlu diambil olehMyIPO.b. MyIPO hendaklah mengkaji semula proses kerja pengurusan paten danmenetapkan sasaran tempoh pemberian paten dari tarikh pemfailanpermohonan selaras dengan amalan terbaik negara lain. MyIPO bersetuju untukmenilai semua proses kerja dengan menetapkan penanda aras dari negara lainsebagai salah satu petunjuk prestasi utama.c. Mengkaji keperluan perjawatan di Bahagian Paten selaras dengan bebanankerja. MyIPO bersetuju supaya pertambahan jawatan dan latihan seiring denganbebanan kerja yang bertambah.d. Menyediakan perisian, peralatan dan automasi pejabat yang terkini bagimeningkatkan sistem penyampaian perkhidmatan awam. MyIPO memaklumkansistem automasi sedia ada akan dinaik taraf bagi meningkatkan pengurusan danpendaftaran harta intelek yang merangkumi PANTAS Online Search and Filing,SOPRANO, paperless environment dan Patent Search Tool.173


LEMBAGA KEMAJUAN PERTANIAN MUDA10. PENGURUSAN PROJEK PADI 10 TAN10.1 LATAR BELAKANG10.1.1 Lembaga Kemajuan Pertanian Muda (MADA) ditubuhkan di bawah AktaLembaga Kemajuan Pertanian Muda, 1972 (Akta 70) dan dikawal selia olehKementerian Pertanian dan Industri Asas Tani. Matlamat MADA adalah untukmeningkatkan kesejahteraan sebilangan besar penduduk desa dan meningkatkanpengeluaran hasil padi untuk keperluan negara.10.1.2 Dasar Pertanian Negara Ketiga telah memberi tumpuan kepada 8 kawasanjelapang padi utama negara bagi pengeluaran padi. Ia bertujuan bagi memenuhikeperluan sendiri pada kadar sara diri minimum 65% iaitu 1.47 juta tan berasmenjadi 90% atau 3.23 juta tan beras menjelang tahun 2010 selaras dengan DasarIndustri Padi dan Beras. Ini adalah selaras dengan hasrat Kerajaan untukmenjadikan sektor pertanian sebagai penjana ekonomi negara. Bagi mencapaimatlamat tersebut, MADA telah memperkenalkan Projek Padi 10 Tan setelahlawatan bersama dengan agensi pusat dibuat ke Lembah Murrumbidgee, NewSouth Wales, Australia. Projek ini dimulakan pada Musim Kedua Tahun 2001.10.1.3 MADA telah menggariskan objektif pelaksanaan projek seperti yangditetapkan dalam Pelan Induk Balance of Trade (BOT) MADA iaitu:• Meningkatkan purata hasil padi kawasan projek daripada 5.4 tan sehektarpada tahun 2001 menjadi 7.5 tan sehektar menjelang tahun 2010.• Meningkatkan nilai pengeluaran padi setahun daripada RM531.40 juta padatahun 2001 menjadi RM767.60 juta menjelang tahun 2010.Dalam menjayakan pelaksanaan Projek Padi 10 Tan, pemilihan kawasan projekdiberi keutamaan kepada pesawah yang menyertai Projek Kelompok, Projek SeparaPerladangan dan Projek Pengurusan Sawah Separa Perladangan yang terletak dikawasan MADA. Sehingga bulan Disember 2006, sebanyak 398 kawasan ProjekPadi 10 Tan telah dibangunkan meliputi keluasan 18,128 hektar dengan penyertaanseramai 12,592 pesawah.10.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan Projek Padi 10Tan telah dilaksanakan dengan cekap dan teratur selaras dengan objektif yangditetapkan.174


10.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan ini tertumpu kepada aspek pengurusan Projek Padi 10 Tan. SemakanAudit telah dilakukan terhadap rekod dan dokumen berkaitan bagi tahun 2004 hingga2006. Pengauditan telah dilaksanakan di Ibu Pejabat MADA, Pejabat Daerah danLokaliti (Gerak Tani) serta lawatan ke tapak projek. Kriteria pemilihan tapak projekadalah berdasarkan kepada pesawah yang mencapai sasaran hasil tertinggi danterendah. Sebanyak 20 lokasi projek telah dilawati dan seramai 33 orang pesawahtelah ditemu bual. Bagi tujuan perbandingan dan tanda aras, cara penanaman,pengeluaran dan masalah yang dihadapi telah dibuat dengan Projek PembangunanPertanian Bersepadu (IADP) Barat Laut, Selangor. Penghasilan padi di kawasanMADA dibahagi kepada musim pertama dan kedua. Skop pengauditan terhadapProjek Padi 10 Tan ini melibatkan musim pertama tahun 2004 hingga 2006.10.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan Oktober hingga Disember 2006 mendapatiperkara berikut:10.4.1 Pengurusan Projek10.4.1.1 Peringkat Ibu PejabatPengurus Besar MADA dibantu oleh 5 Ketua Bahagian. Bahagian tersebut ialahBahagian Perkhidmatan Kejuruteraan, Bahagian Perancang dan Penilaian,Bahagian Perkhidmatan Pertanian, Bahagian Sistem Maklumat dan BahagianPersonel dan Kewangan seperti di carta berikut:175


CARTA 13CARTA ORGANISASI MADAPengurus BesarPerhubungan Awamdan PeneranganAudit DalamBah. PerkhidmatanKejuruteraanBah. Perancangdan PenilaianBah. PerkhidmatanPertanianBah. SistemMaklumatBah. Personeldan KewanganPerancanganSumber AirPengairandan SaliranPembangunanInstitusi PeladangPengembangandan LatihanPentadbirandan PersonelKewangandan AkaunPengurusanEmpanganRekabentuk danPembangunanProjekPengurusanProjekPembangunanIndustriPerkhidmatanMekanikal4 Daerah4 Daerah27 Gerak TaniBahagian yang terlibat secara langsung dalam Projek Padi 10 Tan ialahBahagian Perkhidmatan Pertanian yang terdiri daripada Seksyen PembangunanInstitusi Peladang, Pengembangan dan Latihan, Pengurusan Projek,Pembangunan Industri, 4 Daerah dan 27 Lokaliti (Gerak Tani). Antara fungsi dantanggungjawab bahagian ini adalah seperti berikut:• Urusan Industri Padi;• Pengembangan Institusi Peladang Dan Perniagaan Tani;• Pembangunan Industri Dan Keusahawanan;• Pelbagai Pengeluaran Pertanian Dan Ternakan;• Pergerakan Syarikat Kerjasama Asas Tani; dan• Perkhidmatan Latihan Peladang.Struktur Bahagian Perkhidmatan Pertanian adalah seperti di carta berikut:176


CARTA 14CARTA ORGANISASIBAHAGIAN PERKHIDMATAN PERTANIANKETUA BAHAGIANPERTANIAN (G54)SETIAUSAHA (N17)PEMBANGUNANINDUSTRI (E48)PENGEMBANGANDAN LATIHAN(G48)PENGURUSANPROJEK (G52)PEMBANGUNANINDUSTRI PELADANG(G48)GERAK TANIDAERAH I(G44)DAERAH II(G44)DAERAH III(G44)DAERAH IV(G44)5 GERAKTANI9 GERAKTANI6 GERAKTANI7 GERAKTANIBahagian Perkhidmatan Kejuruteraan merupakan bahagian sokongan dalampelaksanaan Projek Padi 10 Tan. Antara fungsi dan tanggungjawab bahagian iniadalah seperti berikut:• Operasi sistem pengairan dan saliran;• Penyenggaraan infrastruktur fizikal;• Sistem kawalan air dan pengesanan;• Pengembangan pengairan;• Penyenggaraan loji dan kelengkapan;• Pelaksanaan projek infrastruktur dan binaan; dan• Perkhidmatan kejenteraan.10.4.1.2 Peringkat DaerahPengurusan MADA di peringkat daerah dibahagikan kepada Daerah I, II, III danIV. Setiap daerah diterajui bersama oleh Pegawai Pertanian Daerah danJurutera Daerah. Semua daerah di dalam kawasan Muda ini dipecahkan kepada27 pejabat lokaliti MADA yang menempatkan kakitangan operasi di bidangpertanian, kejuruteraan dan pertubuhan peladang kawasan. Antara fungsipejabat daerah adalah seperti berikut:a. Merancang dan melaksanakan aktiviti pengembangan dan perkhidmatanteknikal tanaman padi.b. Merancang, melaksana serta memantau projek peningkatan hasil padiseperti Projek Padi 10 Tan sehektar dan projek di bawah KementerianPertanian dan Industri Asas Tani Diperbadankan.177


c. Menubuhkan Projek Pakatan Peladang seperti Projek Kelompok, SeparaPerladangan dan Estet Padi.d. Melaksana aktiviti pengembangan pertanian dan pemindahan teknologilatihan bagi meningkatkan pendapatan dan pengeluaran golongan sasar.e. Memastikan kemudahan prasarana pengairan berfungsi dengan baik disetiap blok pengairan yang terlibat.Pejabat MADA Daerah juga bertanggungjawab mengawasi dan menyeliapengurusan Pertubuhan Peladang Kawasan, membantu merancang, melaksanadan memantau projek sosial serta melaksana dan memantau pelaksanaanprojek pertanian bukan padi.10.4.1.3 Peringkat Lokaliti (Gerak Tani)Di peringkat lokaliti diketuai oleh seorang Pengurus yang dibantu oleh KetuaPengembangan, 6 Pembantu Pertanian dan pegawai lokaliti yang lain. Merekaini disokong oleh pegawai-pegawai Bahagian Kejuruteraan dalam aktiviti berikut:i. Mengawasi kemudahan pengairan dalam keadaan baik dan memastikanjadual pengairan diselaraskan.ii. Sokongan kepakaran dalam operasi dan pengurusan air.Carta organisasi Bahagian Perkhidmatan Pertanian di peringkat lokaliti adalahseperti berikut:CARTA 15CARTA ORGANISASI PERINGKAT LOKALITIPENOLONG PEGAWAIPERTANIAN LOKALITIMERINYUTALI AIRKETUAPENGEMBANGANPEGAWAIAKAUNPEGAWAIKREDITPEGAWAINIAGA TANIPEGAWAIPENGEMBANGANPEGAWAIPENGEMBANGANJURUTEKNIK JURUTEKNIK JURUTEKNIKAntara fungsi dan tanggungjawab pengurusan MADA di peringkat lokalitiberkaitan penghasilan padi adalah seperti berikut:178


a. Menyelia dan melaksanakan segala program pengembangan di peringkatlokaliti;b. Menyalurkan teknologi padi serta memberi latihan kepada pegawai danpesawah;c. Melaksanakan teknologi pengurusan ladang melalui Projek PengurusanSawah Separa Perladangan, pengeluaran biji benih padi dan mekanisasiladang;d. Menubuhkan dan mengawasi projek pakatan pesawah dan Projek Padi 10Tan;e. Memantau dan menyelia program kawalan musuh, penyakit padi, infestasirumpai dan padi angin ke arah peningkatan hasil padi; danf. Memantau dan mengurus Skim Bantuan Baja Padi Kerajaan.Selain itu, pengurusan di peringkat lokaliti juga bertanggungjawab terhadapperkhidmatan korporat dan pembangunan institusi, pembangunankeusahawanan dan industri bukan padi seperti tanaman mempelam, ternak airdan ternakan.10.4.1.4 Penubuhan Jawatankuasa PelaksanaBagi membantu memudahkan pengurusan program, MADA telah menubuhkanjawatankuasa di peringkat Ibu Pejabat, Daerah dan Lokaliti seperti berikut:a. Jawatankuasa Peringkat Ibu Pejabati. Jawatankuasa IndukJawatankuasa ini dipengerusikan oleh Pengurus Besar MADA dandianggotai oleh Ketua - ketua Bahagian, Pentadbir dan Jurutera Projek.Kekerapan mesyuarat jawatankuasa ini ditetapkan sekali setiap 2bulan. Tugas dan tanggungjawab jawatankuasa ini ialah:• Merancang dasar dan polisi pelaksanaan projek;• Memberi pandangan, nasihat dan kepakaran dalam bidangtertentu berkenaan aspek perancangan dan penubuhan projek;• Menentukan sumber kewangan projek; dan• Mendapat maklum balas daripada jawatankuasa pelaksanaandari semasa ke semasa berkenaan perjalanan projek.ii. Jawatankuasa TeknikalJawatankuasa ini dipengerusikan bersama oleh Ketua BahagianPerkhidmatan Pertanian dan Ketua Bahagian Perkhidmatan179


Kejuruteraan dan dianggotai oleh Jurutera Daerah, Pegawai PertanianDaerah, pegawai – pegawai Bahagian Perancang dan Penilaian,Bahagian Perkhidmatan Pertanian dan Bahagian PerkhidmatanKejuruteraan. Kekerapan mesyuarat jawatankuasa ini ditetapkan sekalisebulan. Tugas dan tanggungjawab jawatankuasa ialah:• Menyediakan garis panduan perancangan dan strategi projek;• Merancang dan menyediakan kemudahan pengairan yangdiperlukan;• Menyelesaikan masalah yang berkaitan dalam pelaksanaanprojek dan mengesyorkan tindakan yang perlu diambil;• Memantau dan menilai keberkesanan program yangdilaksanakan;• Menyemak laporan dan mengemas kini data terhadappelaksanaan projek; dan• Sebagai pakar rujuk dari aspek pengurusan dan pelaksanaanprojek.b. Jawatankuasa Pelaksanaan Peringkat DaerahJawatankuasa ini dipengerusikan bersama oleh Pegawai Pertanian Daerahdan Jurutera Daerah. Anggota lain terdiri daripada Penolong PegawaiPertanian Daerah, Penolong Pegawai Pertanian Kawasan, PembantuPertanian Kanan, Merinyu Tali Air dan Pembantu Teknik. Kekerapanmesyuarat jawatankuasa ini ditetapkan sekali setiap 2 minggu. Tugas dantanggungjawab jawatankuasa ini ialah:• Merancang penubuhan projek di setiap kawasan;• Memastikan kemudahan prasarana pengairan berfungsi dengan baikdi setiap blok pengairan yang terlibat;• Membantu menyelesaikan masalah projek; dan• Merancang dan mengawasi pelaksanaan projek di peringkat daerah.c. Jawatankuasa Pelaksanaan Peringkat LokalitiJawatankuasa ini dipengerusikan bersama oleh Penolong PegawaiPertanian Lokaliti dan Merinyu Tali Air dan dianggotai oleh PembantuPertanian Kanan, Pembantu Pertanian Kawasan, Juruteknik PengairanKawasan, Operator Garisan, Penyelia Ladang dan Ketua Projek.Kekerapan mesyuarat jawatankuasa ini ditetapkan sekali seminggu. Tugasdan tanggungjawab jawatankuasa ini ialah:• Merancang penubuhan projek di kawasan;• Mengadakan perjumpaan dengan peserta projek dari semasa kesemasa;180


• Sokongan kepakaran dalam aspek teknologi padi dan pengurusanladang kepada peserta projek;• Menyedia, menyelia dan mengawasi semua program dan aktivitiprojek;• Menyemak dan meluluskan semua pembekalan termasuk operasiburuh, input pertanian, pengangkutan, pemasaran dan pinjamankepada peserta projek;• Memastikan kemudahan pengairan projek berjalan lancar; dan• Menyelesaikan sebarang masalah yang timbul dalam kawasanprojek.Pihak Audit mendapati Seksyen Pengembangan dan Latihan di bawahBahagian Perkhidmatan Pertanian telah diberi tanggungjawab untukmengendalikan Projek Padi 10 Tan sepenuhnya. Bagaimanapun, bahagianatau seksyen dan unit yang ada di peringkat Ibu Pejabat, Daerah danLokaliti tidak dapat memberi tumpuan khusus kepada Projek Padi 10 Tankerana dibebani tanggungjawab mengurus projek lain.10.4.2 Perjawatan Dan Latihan10.4.2.1 PerjawatanKeperluan tenaga kerja adalah untuk memastikan pengurusan MADA dapatdilaksanakan dengan cekap dan teratur. Sehingga bulan Disember 2006,jawatan kumpulan pengurusan dan profesional serta kumpulan sokongan diSeksyen Pengembangan dan Latihan di Ibu Pejabat ialah 19 jawatan manakala12 jawatan di Pejabat Pertanian Daerah dan 243 jawatan di Lokaliti. Kedudukanperjawatan yang diluluskan dan diisi adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 83PERJAWATAN DI SEKSYENPENGEMBANGAN DAN LATIHAN, DAERAH DAN LOKALITIKUMPULAN JAWATAN DILULUSKAN DIISISeksyen Pengembangan dan Latihan‣ Pengurusan Dan Profesional‣ Sokongan613613Pejabat Perkhidmatan Pertanian Daerah‣ Pengurusan Dan Profesional‣ Sokongan4848Peringkat Lokaliti‣ Sokongan243 243JUMLAH 274 274181


Pihak Audit mendapati kesemua perjawatan yang diluluskan telah diisi.Bagaimanapun, tiada pegawai khusus untuk melaksanakan Projek Padi 10Tan.10.4.2.2 Latihan Pegawai Dan PesawahLatihan merupakan elemen pengurusan penting bagi meningkatkan tahappengetahuan, kemahiran dan kualiti kerja. Bagi memastikan Projek Padi 10 Tandilaksanakan dengan lancar, Pegawai Pengembangan perlu memahamisepenuhnya teknologi padi sebelum dikembangkan kepada pesawah. Latihanmengenai penggunaan Garis Panduan Semakan Tanaman Padi (Rice Check)dan latihan amali secara berkumpulan seramai 35 hingga 40 pegawai akandijalankan pada setiap musim di Ladang Latihan. Latihan amali ini bermula daripenyediaan tanah sehingga proses penuaian. Latihan berbentuk ceramah,seminar dan penerangan akan diberikan kepada pesawah di 27 lokaliti. Disamping latihan dan kursus, pesawah juga dibawa melawat ke projek tanamanpadi yang berjaya di dalam dan luar kawasan MADA.Bagi tahun 2005 dan 2006, MADA telah merancang program latihan pegawaidan peserta projek seperti di jadual berikut:JADUAL 84PROGRAM LATIHAN YANG DIRANCANG BAGI PEGAWAI MADATAHUN 2005 DAN 2006TAHUN20052006PROGRAM LATIHANMorfologi Padi dan Fisiologi PadiPengurusan TanahAgronomi PadiKawalan RumpaiKawalan PerosakRice CheckPesticide Application TechniquesPengurusan JentuaiPengurusan Air untuk 10 TanSemaian untuk Jentera MenanamLatihan Amali Projek Peningkatan HasilLawatan Sambil BelajarLawatan LadangIntensif Pengurusan Tanaman PadiPakej Peningkatan Hasil Padi Mengikut Rice CheckPrecision Farming (Pertanian Tepat)Penyediaan Semaian untuk Jentera MenanamLatihan Amali - Teknologi Tanaman Padi Berhasil TinggiLawatan Sambil BelajarLawatan LadangSumber: Kalendar Latihan Tahun 2005 dan 2006, MADA182


JADUAL 85PROGRAM LATIHAN YANG DIRANCANG BAGI PESERTA PROJEKTAHUN 2005 DAN 2006TAHUN20052006PROGRAM LATIHANTechnical Working GroupKursus TempatanKempen Kawalan Siput Gondang Emas dan Padi AnginKelengkapan/Kejenteraan PertanianLawatan Hari LadangBengkel Peningkatan Hasil PadiPenilaian Teknologi Tanaman Padi Berhasil TinggiKursus TempatanLawatan Hari LadangSumber: Kalendar Latihan Tahun 2005 dan 2006, MADAPada tahun 2005 hingga bulan September 2006, sebanyak 72 kursus yangmelibatkan 1,366 pegawai telah diadakan. Latihan yang telah dikendalikanadalah seperti di jadual berikut:JADUAL 86KURSUS DAN LAWATAN YANG DILAKSANAKAN BAGI PEGAWAI MADAPADA TAHUN 2005 SEHINGGA BULAN SEPTEMBER 2006TAHUNKURSUSBILANGANDIADAKANBILANGANPEGAWAITeknologi Peningkatan Hasil Padi 2 90Teknologi Kawalan Perosak & Penyakit Padi 1 80Penyediaan Kempen Media 2 602005Taklimat Subsidi Baja Padi 3 145Kejuruteraan dan Pengurusan Air 4 250Latihan Amali (Teknologi Padi) (2 Musim) 26 60Lawatan Sambil Belajar / Hari Pesawah 3 200Jumlah 41 885Teknologi Peningkatan Hasil Padi 9 234Taklimat Subsidi Baja Padi 2 922006Kejuruteraan dan Pengurusan Air 1 63Latihan Amali (Teknologi Padi) 18 50Lawatan Sambil Belajar/Hari Pesawah 1 42Jumlah 31 481JUMLAH BESAR 72 1,366Sumber: Cawangan Latihan MADABagi pesawah pula, sebanyak 183 kursus, kempen dan lawatan melibatkan11,451 pesawah telah diadakan pada tahun 2005 dan 2006 seperti berikut:183


JADUAL 87KURSUS, KEMPEN DAN LAWATAN YANG DILAKSANAKAN BAGI PESERTA PROJEKPADA TAHUN 2005 SEHINGGA BULAN SEPTEMBER 2006TAHUN20052006Sumber: Cawangan Latihan MADAKURSUSBILANGANDIADAKANBILANGANPESAWAHTeknologi Peningkatan Hasil Padi 7 380Kempen Kawalan Perosak dan Penyakit Padi 1 120Kejenteraan Pertanian 2 40Kursus Tempatan 108 5,400Lawatan 2 74Jumlah 120 6,014Teknologi Peningkatan Hasil Padi 7 446Kempen Kawalan Perosak dan Penyakit Padi 1 150Kursus Tempatan 53 4,765Lawatan 2 76Jumlah 63 5,437JUMLAH BESAR 183 11,451Semakan Audit mendapati latihan yang dianjurkan tidak mengikut perancangan.Bagaimanapun, modul latihan dan kursus yang dijalankan adalah berkaitandengan Projek Padi 10 Tan.10.4.3 Keperluan Kewangan10.4.3.1 Pembiayaan ProjekKeperluan kewangan yang mencukupi adalah penting bagi memastikan sesuatuprojek yang dirancang dapat dijalankan dengan sempurna. Jumlah keseluruhanyang dipohon bagi Projek Padi 10 Tan berjumlah RM398.64 juta. Di bawahRMK8, MADA telah menerima peruntukan daripada Kementerian Pertanian danIndustri Asas Tani berjumlah RM33.92 juta dan telah memperuntukkan sejumlahRM12.05 juta untuk tahun 2004 dan RM9.97 juta bagi tahun 2005. Di bawahRMK9, MADA menerima peruntukan sejumlah RM40.25 juta dan telahmemperuntukkan sejumlah RM29.25 juta untuk tahun 2006 dan RM11 juta bagitahun 2007. Butiran terperinci peruntukan yang diluluskan adalah seperti dijadual berikut:JADUAL 88PERUNTUKAN YANG DILULUSKAN BAGI PROJEK PADI 10 TANPADA TAHUN 2004 HINGGA 2006BAHAGIAN/JABATAN2004(RM Juta)PERUNTUKAN YANG DILULUSKAN2005(RM Juta)2006(RM Juta)Bahagian Perkhidmatan Pertanian 2 3 9.35Bahagian Perkhidmatan Kejuruteraan 1.05 2.50 12.75Jabatan Pengairan dan Saliran 9 4.47 7.15JUMLAH 12.05 9.97 29.25Sumber: Laporan Prestasi Projek Pembangunan RMK8 MADA184


Berdasarkan kepada jadual di atas, komponen yang terlibat dalam pelaksanaanProjek Padi 10 Tan adalah seperti berikut:a. Bahagian Perkhidmatan Pertanian berfungsi bagi pembelian inputpertanian seperti baja sebatian, kapur dan perataan tanah, modalpusingan, penyatuan tanah dan mekanisasi ladang;b. Bahagian Perkhidmatan Kejuruteraan berfungsi menambah baikkemudahan pengairan, saliran dan rangkaian pengangkutan di kawasanprojek; danc. Jabatan Pengairan dan Saliran berfungsi menyediakan prasarana asasseperti tali air dan parit tertier, rangkaian jalan ladang dan struktur yangberkaitan.10.4.3.2 Perbelanjaan ProjekPihak Audit mendapati prestasi perbelanjaan untuk tahun 2004 dan 2005 adalah97.8% dan 92.1% daripada peruntukan. Pada tahun 2006, prestasi perbelanjaanadalah 85.5% iaitu RM25.02 juta yang merupakan projek sambungan di bawahRMK9. Jumlah perbelanjaan berbanding peruntukan bagi tahun 2004 hingga2006 adalah seperti di jadual berikut:TAHUNJADUAL 89PERBELANJAAN PROJEK PADI 10 TANPADA TAHUN 2004 HINGGA 2006PERUNTUKANDILULUSKAN(RM Juta)PERBELANJAANSEBENAR(RM Juta)PERATUS(%)2004 12.05 11.78 97.82005 9.97 9.18 92.12006 29.25 25.02 85.5JUMLAH 51.27 45.98Sumber: Laporan Prestasi Projek Pembangunan RMK8 dan RMK9 MADADalam pelan BOT awal (tahun 2001 hingga 2010), MADA pernahmengemukakan permohonan kepada Kementerian Pertanian dan Industri AsasTani untuk mendapatkan peruntukan sejumlah RM964 juta bagi menyedia,memulihkan infrastruktur, mekanisasi ladang, memulih tanah dan melantikpegawai kontrak untuk melaksanakan projek. Bagaimanapun, peruntukan yangditerima dalam RMK9 hanya berjumlah RM40.25 juta dan tidak mencukupi untukmembiayai keseluruhan perbelanjaan di bawah RMK9. Peruntukan yangditerima hanya mencukupi untuk membiayai perbelanjaan bagi tahun 2006 dan2007.10.4.4 Garis Panduan Semakan Tanaman PadiPihak MADA menerima pakai Garis Panduan Semakan Tanaman Padi (Rice Check)sebagai panduan bagi pengurusan sawah yang dikeluarkan oleh Jabatan Pertanian185


Malaysia untuk meningkatkan kecekapan kaedah pengurusan penanaman padi.Garis panduan ini digunakan bagi projek perintis oleh Kementerian Pertanian danIndustri Asas Tani untuk menghasilkan Padi 10 Tan bagi setiap hektar. Perkarautama yang menjadi panduan pesawah adalah kesesuaian tanah, keadaan petaksawah, kawalan padi angin, jadual pengairan, penyediaan tanah, menabur benih,pembajaan, pengurusan air, kawalan perosak dan penuaian.10.4.5 Kaedah Pelaksanaan Projek10.4.5.1 Sasaran Pengeluaran Padia. MADA menyediakan sasaran tahunan pengeluaran padi selaras denganPelan Induk Balance of Trade (BOT) MADA. Di dalam pelan BOT awal,Projek Padi 10 Tan dirangka untuk jangka masa 10 tahun bermula padatahun 2001 hingga 2010. Purata hasil padi Projek Padi 10 Tan pada tahun2001 ialah 5.5 tan sehektar. Peningkatan hasil disasarkan pada kadar 0.5tan sehektar setahun dan pada tahun 2010 purata hasil padi 10 tansehektar dijangka dapat dicapai dengan jumlah pengeluaran sebanyak1.94 juta metrik tan setahun yang bernilai RM1.07 bilion. Sasaran PelanInduk BOT bagi tahun 2001 hingga 2010 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 90SASARAN PELAN INDUK BALANCE OF TRADE TAHUN 2001 HINGGA 2010TAHUNSASARAN KELUASAN(Hektar)PURATA HASIL(Tan/Hektar)PENGELUARAN(Metrik Tan)2001 740 5.5 8,1402002 3,000 6.0 36,0002003 5,000 6.5 65,0002004 15,000 7.0 210,0002005 30,000 7.5 450,0002006 45,000 8.0 720,0002007 60,000 8.5 1,020,0002008 75,000 9.0 1,350,0002009 90,000 9.5 1,710,0002010 97,000 10.0 1,940,000Sumber : Program Pembangunan Sektor Padi MADAb. Pada tahun 2005, sasaran Pelan Induk BOT telah dikaji semula denganmenetapkan keluasan Projek Padi 10 Tan ialah 65,000 hektar atau 67%daripada keluasan kawasan tanaman padi MADA menjelang tahun 2010.Sasaran hasil bagi kawasan projek juga telah dikaji semula dan disasarkankepada 7.5 tan sehektar pada tahun 2010. Sasaran pengeluaran PelanInduk BOT sehingga tahun 2010 adalah seperti di jadual berikut:186


TAHUNJADUAL 91SASARAN PELAN INDUK BOT YANG DIKAJI SEMULATAHUN 2005 HINGGA 2010SASARAN KELUASAN(Hektar)PURATA HASIL(Tan/Hektar)PENGELUARAN(Metrik/Tan)2005 15,000 6.0 195,0002006 25,000 6.3 337,5002007 35,000 6.6 490,0002008 45,000 6.9 652,5002009 55,000 7.2 825,0002010 65,000 7.5 1,007,500Sumber: Buku Perangkaan 2005 MADAc. Pihak Audit telah membuat unjuran dan mendapati MADA hanya bolehmencapai purata hasil padi 7.2 tan sehektar dengan keluasan 58,128hektar menjelang tahun 2010. Unjuran purata hasil padi dan keluasandibuat berdasarkan peningkatan sebenar bagi tahun 2001 hingga 2006dan andaian purata peningkatan hasil padi setahun sebanyak 0.2 tansehektar dengan peningkatan keluasan sebanyak 10,000 hektar. Trendsasaran purata hasil padi dan keluasan berdasarkan Pelan Induk BOTasal, pelan dikaji semula, pencapaian sebenar dan unjuran Audit bagitahun 2001 hingga 2010 adalah seperti di carta berikut:CARTA 16TREND SASARAN PURATA HASIL PADI DAN KELUASAN BERBANDINGSEBENAR DAN UNJURAN BAGI TAHUN 2001 HINGGA 2010100000900001097,000109800007.58Hektar700006000050000400005.56.57.265,00058,1287654Tan/Hektar3000032000010000074015,0002001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010TahunSasaran Keluasan (hektar)Purata Keluasan Sebenar (hektar)Sasaran Hasil Dikaji Semula (tan/hektar)Sasaran Keluasan Dikaji Semula (hektar)Sasaran Hasil Purata (tan/hektar)Purata Hasil Sebenar (tan/hektar)210Nota: Tahun 2001 : Laporan hasil padi hanya Musim 2/2001Tahun 2006 : Laporan hasil padi hanya Musim 1/2006187


Berdasarkan perkiraan Audit, MADA tidak dapat mencapai sasaran purata hasilpadi dan keluasan seperti yang ditetapkan di Pelan Induk BOT yang dikajisemula menjelang tahun 2010. Peningkatan purata hasil padi pada kadar 0.2 tansehektar dan penggunaan tanah pada kadar 10,000 hektar dengan andaiantiada bencana alam seperti banjir dan kemarau, penyertaan pesawah danpenuaian padi dilakukan 2 musim setahun.Pihak MADA memaklumkan Pelan Induk BOT perlu dikaji semula setelahmendapati peruntukan yang diperoleh di bawah RMK9 tidak mencukupi.10.4.5.2 Prestasi Projek Padi 10 TanProjek Padi 10 Tan telah dimulakan semusim lebih awal berbanding denganpelaksanaan 7 kawasan jelapang padi di Malaysia. Sehingga bulan Disember2006, bilangan projek telah meningkat daripada 243 pada tahun 2004 menjadi398 projek manakala bilangan peserta projek meningkat daripada 7,456 menjadi12,592 orang. Selain itu, keluasan projek meningkat daripada 10,488 hektarmenjadi 18,128 hektar. Bilangan projek, pesawah dan keluasan adalah seperti dijadual berikut:JADUAL 92BILANGAN, PROJEK, PESAWAH DAN KELUASANMENGIKUT MUSIM BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006PERKARAMUSIM1/2004MUSIM2/2004MUSIM1/2005MUSIM2/2005MUSIM1/2006Bilangan Projek 243 243 282 311 398Bilangan Peserta 7,456 7,490 8,515 8,789 12,592Keluasan(hektar) 10,488 10,463 12,256 12,553 18,128Sumber: Laporan Projek Padi 10 Tan MADAa. Prestasi Pengeluaran Hasil PadiPihak Audit mendapati hasil padi untuk tahun 2004 hingga 2006 adalahantara 6.3 tan sehektar hingga 6.4 tan sehektar. Pada tahun 2005 MADAtelah mencatat purata hasil sebenar sebanyak 5.6 tan sehektar berbandingsasaran yang dikaji semula sebanyak 6.5 tan sehektar. Hasil dan keluasansebenar musim kedua tahun 2006 tidak dapat dikemukakan oleh MADAdisebabkan maklumat terkini belum diperoleh. Kedudukan hasil dankeluasan bagi tahun 2004 hingga 2006 adalah seperti di jadual berikut:188


JADUAL 93PURATA HASIL PADI DAN KELUASAN BAGITAHUN 2004 HINGGA 2006TAHUN / MUSIM2004 2005 20061/04 2/04 1/05 2/05 1/06 2/06Sasaran Purata Hasil (Tan Sehektar) 6.25 6.5 6.3Hasil Sebenar (Tan Sehektar) 6.3 6.2 6.9 4.3 6.4 -Purata Hasil Sebenar (Tan Sehektar) 6.25 5.60 -Sasaran Keluasan (Hektar) 10,000 15,000 25,000Keluasan Sebenar (Hektar) 10,488 10,463 12,256 12,553 18,128 -Purata Keluasan Sebenar (Hektar) 10,475 12,405 -Sumber: Laporan Projek Padi 10 Tan MADAAnalisis Audit mendapati pencapaian Projek Padi 10 Tan bagi tahun 2004dan 2006 adalah memuaskan di mana MADA dapat mencapai sasaranpurata hasil tahunan. Bagaimanapun, pencapaian keluasan bagi tahun2005 adalah 12,405 hektar dan tidak menepati sasaran 15,000 hektar.Antara faktor yang menyebabkan sasaran keluasan dan purata hasil tidakdapat dicapai adalah:i. Penubuhan projek baru pada tahun 2005 adalah kurang berbandingtahun 2006. Pihak MADA memaklumkan keadaan ini berlakudisebabkan proses membimbing pesawah untuk mengamalkanteknologi baru dan bergantung kepada penerimaan pesawah untukmengamalkan teknologi tersebut.ii. Purata hasil bagi musim kedua tahun 2005 menurun menjadi 4.3 tansehektar disebabkan oleh bencana banjir pada bulan Disember 2005yang menjejaskan 94 lokasi projek dengan keluasan 3,046 hektardan melibatkan seramai 2,282 pesawah.b. Prestasi Purata Hasil Padi Berdasarkan Kategori HasilPemeriksaan Audit selanjutnya mendapati ada pesawah yang berjayamenghasilkan padi melebihi 10 tan metrik sehektar semusim. Berdasarkankepada jadual di bawah, adalah didapati bilangan pesawah yangmendapat hasil melebihi 10 tan sehektar pada musim pertama tahun 2004adalah 25 pesawah atau 0.3%, 46 pesawah atau 0.5% pada musimpertama tahun 2005 dan 25 pesawah atau 0.2% pada musim pertamatahun 2006. Bilangan pesawah telah meningkat daripada 25 pesawahmenjadi 46 pesawah atau 84% pada musim pertama tahun 2005.Bagaimanapun, terdapat penurunan hasil pada musim pertama tahun2006. Prestasi hasil terjejas disebabkan oleh faktor cuaca di sampingserangan perosak dan penyakit seperti bena perang dan penyakit karah,189


siput gondang emas dan padi rebah. Butiran lanjut berkaitan pencapaianpengeluaran hasil padi mengikut julat hasil adalah seperti di jadual berikut:JULAT HASIL(Tan/ Hektar)JADUAL 94PRESTASI PURATA HASIL PADI MUSIM PERTAMABAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006MUSIM 1/2004 MUSIM 1/2005 MUSIM 1/2006BILANGANPESAWAH%BILANGANPESAWAH%BILANGANPESAWAH< 2.99 68 0.9 28 0.3 41 0.33 - 3.99 186 2.5 111 1.3 156 1.24 - 4.99 665 8.9 409 4.8 926 7.35 - 5.99 2,143 28.8 1,267 14.9 3,510 27.96 - 6.99 2,397 32.2 2,687 31.6 4,811 38.27 - 7.99 1,433 19.2 2,643 31.0 2,389 19.08 - 8.99 432 5.8 1,030 12.1 613 4.99 - 9.99 107 1.4 294 3.5 121 1.010 - 10.99 23 0.3 43 0.5 24 0.211 - 11.99 2 0.03 3 0.01 1 0.01JUMLAH 7,456 100 8,515 100 12,592 100%c. Tinjauan Prestasi Hasil PadiBagi mengenal pasti punca kejayaan dan penurunan prestasi hasil padiProjek Padi 10 Tan, pihak Audit telah menemu bual seramai 33 pesawahdi Daerah I (Kangar), Daerah II (Jitra), Daerah III (Pendang) dan Daerah IV(Kota Sarang Semut) yang melibatkan 20 lokasi projek. Pesawah yangditemu bual adalah terdiri daripada mereka yang memperoleh hasil yangtinggi dan rendah. Hasil temu bual yang telah dijalankan adalah seperti dijadual berikut:JADUAL 95HASIL TEMU BUAL DENGAN PESERTA PROJEK PADI 10 TANKETERANGANBILANGANPESERTAPERATUSAN(%)Masalah pengairan dan saliran 23 70Tiada penyenggaraan pengairan dan saliran 23 70Perataan tanah tidak dilakukan setiap kali musim 5 15Keadaan jalan ladang kurang memuaskan 7 21Masalah tanah 11 33Penyakit karah 18 55Serangan perosak• Siput Gondang Emas• Bena Perang• Tikus111816335548Kawasan berisiko tinggi menghadapi bencana banjir 13 40Kekurangan modal pusingan 9 27Sumber: Hasil temu bual yang telah dijalankan di 20 lokasi terpilih190


Penerangan selanjutnya adalah seperti berikut:i. Masalah Pengairan Dan SaliranPengairan yang baik dan lancar membantu pertumbuhan padi yangberkualiti. Hasil temu bual Audit mendapati 23 pesawah atau 70%menghadapi masalah antaranya seperti berikut:• Air dari tali air tidak sampai ke kawasan sawah yang jauh.• Saluran air masuk ke sawah bocor.• Paras air yang rendah menyebabkan bekalan air tidakmencukupi untuk membekalkannya ke kawasan sekitar.• Jadual pengairan yang kurang sistematik menyebabkansesetengah kawasan tidak mendapat bekalan air yangmencukupi.MADA memaklumkan sebilangan besar pesawah menghadapimasalah pengairan dan saliran disebabkan kebanyakan projek inidilaksanakan di kawasan yang tiada kemudahan pengairan dansaliran tertier.ii. Penyenggaraan Pengairan Dan SaliranSeramai 23 pesawah atau 70% menyatakan penyenggaraanterhadap pengairan dan saliran tidak dilaksanakan. Sekiranyapenyenggaraan tidak dilakukan segera, aktiviti mereka akanterganggu dan padi akan lambat dituai. Keadaan parit yang tidakdisenggarakan adalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 51Keadaan Parit Yang Tidak Disenggara Dengan BaikMADA memaklumkan secara umumnya tahap penyenggaraan dikawasan Muda adalah memuaskan kerana penanaman padi 2 kalisetahun masih boleh mencapai kepadatan penanaman padi (croppingintensity) antara 195% hingga 198% setahun. MADA memandangserius terhadap isu yang dihadapi tetapi perkhidmatan untuk memenuhi191


kesempurnaan penyenggaraan infrastruktur adalah mengikutkemampuan peruntukan kewangan yang terhad di peringkat daerah.iii. Serangan Penyakit Dan PerosakSerangan penyakit terhadap pokok padi akan menjejaskanpertumbuhan seterusnya tidak dapat mengeluarkan buah yangberkualiti. Hasil temu bual mendapati padi di kawasan 18 pesawahmengalami masalah penyakit karah padi. Ia merupakan ancamanutama kepada pertumbuhan padi yang menyerang pada bahagiandaun atau batang ketika padi di peringkat tumbesaran sehingga padimasak. Selain penyakit karah, terdapat juga penyakit lain sepertihawar daun, reput seludang dan bintik perang.Hasil padi juga boleh terjejas dengan teruk apabila terdapat seranganperosak. Serangan perosak seperti siput gondang emas, benaperang dan tikus merupakan ancaman utama tanaman padi di mana33% hingga 55% pesawah yang ditemu bual menghadapinya sepertidi gambar berikut:GAMBAR 52Siput Gondang Emas Membiak Dengan CepatDan Mengancam TanamanSelain itu, terdapat beberapa jenis perosak lain seperti ulat batangdan ulat gulung daun yang mengancam tanaman padi.iv. Masalah Lain Yang Dihadapi• Perataan tanah tidak dilakukan setiap musim kerana melibatkanhak milik tanah pesawah lain, kos perataan yang tinggiberbanding keluasan tanah yang diusahakan dan keadaantanah yang tidak sekata.• Keadaan jalan ladang kurang memuaskan dan perlu dibaikisegera supaya pesawah mudah keluar dan masuk untukmenjalankan aktiviti di kawasan ladangnya. Selain itu, jentera192


pertanian juga tidak dapat memasuki kawasan tersebut danterpaksa melalui batas sawah pesawah lain.• Masalah tanah yang berasid dan masam juga dihadapi olehpesawah. Tindakan pengapuran perlu dilakukan segera dandengan jumlah yang tertentu bergantung kepada tahapkeasidan dan keluasan tanah. Ini akan mengakibatkan kospengeluaran meningkat disebabkan pembelian kapur.• Pesawah juga menghadapi masalah ancaman banjir dankekurangan modal pusingan.MADA memaklumkan masalah yang dihadapi bagi menyempurnakanfungsi jalan ladang, perataan tanah dan pemulihan tanah berasiddisebabkan peruntukan kewangan yang terhad untuk membiayaipelaksanaan di seluruh kawasan Muda.d. Faktor Kejayaan PesawahBerdasarkan laporan pencapaian dan temu bual dengan pesawah yangberjaya, pihak Audit menyimpulkan antara faktor kejayaan pesawah adalahseperti kesediaan pesawah mencuba teknologi baru, pematuhan kepadaarahan pegawai pengembangan, mematuhi Garis Panduan Rice Check,menganggap bersawah adalah sumber pendapatan utama, tumpuansepenuh masa untuk menguruskan sawah dan kedudukan sawahberdekatan dengan sumber air.e. Pengurusan Sawah Padi MADA Berbanding Projek IADP Barat LautSelangorPihak Audit telah membuat lawatan ke Projek Padi 10 Tan Sungai Nipah dibawah Projek Pembangunan Pertanian Bersepadu (IADP) Barat LautSelangor. Perbandingan dan tanda aras dibuat serta mengenal pasti faktordan amalan terbaik yang boleh diterima pakai oleh MADA. Pihak Auditmendapati beberapa faktor yang membezakan pengurusan sawah antaraProjek IADP Barat Laut Selangor dan MADA adalah seperti di jadualberikut:JADUAL 96PERBANDINGAN PENGURUSAN SAWAHIADP BARAT LAUT DENGAN MADAPROJEK PADI BARAT LAUT SELANGORBlok petak sawah telah di baik pulih denganbaik dan teraturTanah kurang subur dan tahap keasidannyaadalah tinggiPROJEK PADI MADABlok petak sawah tidak sama dan susunan tidakteraturTanah adalah subur dan tahap keasidannya ditahap yang terkawal193


Perbandingan antara kedua-dua Projek IADP Barat Laut, Selangor danProjek Padi 10 Tan MADA mendapati keadaan berbeza dari segi:i. Keadaan Petak SawahPermukaan tanah sawah yang rata di kawasan IADP Barat LautSelangor adalah memuaskan. Aktiviti perataan tanah dapat dilakukandengan terancang dan sempurna dengan kos perataan ditanggungoleh IADP Barat Laut Selangor. Di kawasan MADA, permukaantanah tidak rata. Perataan tanah sukar dilaksanakan keranamelibatkan lot tanah individu, persetujuan pemilik dan kos perataanyang tinggi. Petak sawah di kawasan MADA juga tidak tersusunkerana bentuk dan saiz petak sawah tidak diubah suai manakala diIADP Barat Laut Selangor keadaan petak sawah lebih tersusun danterancang. Keadaan petak sawah di MADA dan di IADP Barat LautSelangor adalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 53 GAMBAR 54Keadaan Petak Sawah Di KawasanProjek IADP Barat Laut SelangorKeadaan Petak Sawah Di KawasanMADAii. Kesuburan Dan Keasidan TanahJenis tanah di kawasan IADP Barat Laut Selangor tidak jauh bezanyadengan kawasan sawah di MADA. Bagaimanapun, tanah di kawasanIADP yang dilawati adalah kurang subur dengan tahap keasidanyang tinggi. Oleh itu, pengapuran perlu dilakukan dengan kadar yangsesuai untuk mengawal tahap keasidan tanah di tahap pH5.5 hinggapH6.5. Struktur tanah di kawasan tersebut lembap dan menyebabkantanah lambat kering. Bagaimanapun, hasil yang diperoleh di IADPtelah mencapai ke tahap padi 10 tan. Berbeza dengan keadaantanah di kawasan MADA di mana tanah lebih subur dan tahapkeasidan tanah dapat dikawal tanpa perlu mengapur pada setiap kalimusim. Padi mudah tumbuh dan tidak perlu banyak menggunakanbaja tambahan dan kapur.MADA memaklumkan tanah di kawasan Projek IADP Barat LautSelangor adalah jenis ‘Mud Clay Peat’ yang kaya dengan bahan194


organan. Bahan organan ini boleh menyumbang kepada peningkatantahap Cation Exchange Capacity (CEC) tanah yang diperlukan untukmeningkatkan pembekalan zat makanan yang cekap kepada pokokpadi. Di kawasan Muda, tanah di tepi laut adalah jenis ‘MarineAlluvium Clay’ dan di kawasan pedalaman pula jenis ‘RiverineAlluvium’. Mengikut kajian yang dibuat bersama dengan JabatanPertanian di 27 blok pengairan kawasan Muda didapati tahap CECadalah rendah sementara keasidan tanah berada antara pH4.0hingga 5.5. Ciri – ciri ini mempengaruhi peningkatan hasil.10.4.6 Pembayaran Hasil PadiPihak Audit telah menjalankan pemeriksaan terhadap proses pembayaran hasil padiyang melibatkan pesawah Projek Padi 10 Tan bagi Projek Separa Perladangan danProjek Pengurusan Sawah Secara Perladangan sahaja. Tujuan pemeriksaan inidijalankan adalah untuk menentukan sama ada wujud kawalan dalaman terhadappembayaran hasil padi. Hasil pemeriksaan terhadap dokumen berkenaan mendapatiperkara berikut:JADUAL 97KETIDAKPATUHAN PROSES PEMBAYARANKETERANGANBILANGANDOKUMENPERATUSAN(%)Bil Belian Padi tidak dicop akuan terima oleh PPK 105 100Buku Lejar tidak diselenggara dengan lengkap 41 39Penyata Pendapatan Dan Perbelanjaan• Tidak disemak oleh Pegawai Projek• Tidak diluluskan oleh Pengurus BesarBaucar bayaran• Tidak disahkan oleh Pengurus Bahagian• Tidak diperiksa oleh Pengurus Akaun• Tidak diluluskan oleh Pengurus Besar• Tiada akuan terima oleh pesawah (cek)2520189191324191781812Berdasarkan pemeriksaan Audit di 11 Pertubuhan Peladang Kawasan (PPK)melibatkan 14 lokasi projek mendapati perkara berikut:• Semua bil belian padi yang diterima tidak dicop akuan terima. Oleh itu, pihakAudit tidak dapat mengenal pasti tempoh pembayaran iaitu dari tempoh bilditerima sehingga pembayaran dibuat.• Jangka masa pembayaran kepada pesawah dari tarikh penyediaan PenyataPendapatan dan Perbelanjaan sehingga penyediaan baucar adalah antara 4hingga 20 hari. Kelewatan pembayaran ini menghalang pesawah daripadamenyertai Projek Padi 10 Tan disebabkan pesawah yang menjual hasil teruske kilang padi akan menerima pembayaran dalam tempoh masa antara 2hingga 3 hari.195


• Sebanyak 41 lejar pesawah atau 39% tidak lengkap dan kemas kini. Antaraperkara yang tidak dicatat adalah tarikh bil belian padi, tarikh bil diterima sertatarikh dan nombor cek pembayaran.Selain itu, pihak Audit juga mendapati MADA tidak menyelenggara rekod denganlengkap dan kemas kini bagi perkara berikut:• Tarikh penyediaan laporan lengkap projek bagi setiap musim yang disediakanoleh Ibu Pejabat, Pejabat Pertanian Daerah dan Lokaliti tidak dinyatakan.• Laporan projek tidak menyatakan punca kenaikan atau penurunan hasil padibagi setiap musim seperti serangan musuh atau penyakit.• Maklumat hasil pesawah padi yang dikemukakan kepada Lokaliti untuk tujuanpenyediaan laporan tidak lengkap tanpa dokumen sokongan seperti bil/invoisjualan padi. Pihak Audit tidak dapat mengesahkan ketepatan maklumat hasilpadi yang dilaporkan.Pada pandangan Audit, kawalan dalaman bagi pembayaran hasil padi adalahkurang memuaskan dan boleh mendedahkan kepada risiko penyelewengan.Untuk menarik lebih pesawah menyertai projek, MADA perlu memperkemassistem bayaran dan mengatasi masalah yang dibangkitkan.MADA memaklumkan proses pembayaran hasil padi kepada peladang bermula daripenjualan padi ke kilang dan pembayarannya dibuat atas nama Pengurus BesarPPK. Semakan dan penentuan jumlah kredit setiap peserta dilakukan sebelumpembayaran bersih diberikan kepada setiap peserta bagi setiap projek. Proses inimengambil masa bergantung pada bilangan projek yang dikendalikan oleh PPK.Pada masa ini penerimaan bil belian tidak dicop akuan terima. Bagaimanapun,pihak MADA akan memastikan PPK mengamalkan kaedah akuan terima bil belianpadi. Kelewatan persediaan lejar berlaku memandangkan kuantiti transaksi yangbanyak dan perlu dilaksanakan dalam masa yang singkat sebaik sahaja penuaiandan penjualan padi dilakukan dalam sesuatu musim.10.4.7 PemantauanPemantauan dilaksanakan di peringkat Kementerian, Ibu Pejabat MADA, Daerahdan Lokaliti melalui mesyuarat, laporan berkala dan lawatan ke lokasi projek.10.4.7.1 Peringkat KementerianKementerian Pertanian dan Industri Asas Tani memantau kemajuan sertaprestasi melalui mesyuarat dan laporan berkala yang dikemukakan oleh MADA.Pemantauan dilaksanakan oleh Bahagian Industri Padi dan Beras melaluiJawatankuasa yang ditubuhkan iaitu Jawatankuasa Teknikal Projek Padi 10196


Tan. Pemantauan juga dibuat melalui laporan musim dan tahunan MADA yangdikemukakan kepada Kementerian.10.4.7.2 Peringkat Ibu Pejabat MADABahagian Perkhidmatan Pertanian dipertanggungjawabkan bagi memantauProjek Padi 10 Tan. Pihak Audit mendapati pemantauan di peringkat Ibu Pejabatjuga dibuat melalui Mesyuarat Lembaga Pengarah dan Mesyuarat PengurusanMADA.a. Peringkat Pengurusani. Jawatankuasa IndukPihak Audit mendapati dari tahun 2004 hingga tahun 2006,Jawatankuasa tersebut tidak bermesyuarat. Bagaimanapun, pihakAudit dimaklumkan isu berkenaan Projek Padi 10 Tan telahdibincangkan dalam Mesyuarat Pengurusan MADA. Ini keranakeanggotaan ahli di Jawatankuasa ini adalah sama dengan ahlimesyuarat pengurusan MADA. Pihak Audit mendapati mesyuaratpengurusan telah membincangkan 35 kali isu projek daripada 71mesyuarat yang diadakan pada tahun 2004 hingga 2006.ii. Jawatankuasa TeknikalJawatankuasa ini hendaklah bermesyuarat sekali sebulan seperti yangtelah ditetapkan. Bagaimanapun, pihak Audit mendapati pada tahun2006, Jawatankuasa ini telah bermesyuarat sebanyak 4 kali manakalapada tahun 2004 dan 2005 masing-masing hanya bermesyuaratsebanyak 2 kali. Antara perkara yang dibincangkan semasa mesyuaratini ialah masalah projek, laporan pelaksanaan Projek Padi 10 Tan danProjek Estet Padi.10.4.7.3 Peringkat DaerahJawatankuasa Pelaksanaan ditubuhkan untuk merancang dan memantaupelaksanaan projek di peringkat daerah. Antara perkara yang dibincangkandalam mesyuarat ini ialah laporan kedudukan kawasan, infrastruktur ladang,kedudukan air, bekalan input untuk projek, aktiviti tanaman padi danpemantauan. Di samping itu, isu berkaitan Projek Padi 10 Tan juga dibincangkandalam mesyuarat Pengurusan Daerah. Kekerapan mesyuarat jawatankuasa inidi peringkat daerah adalah sebanyak 11 kali pada tahun 2004, 9 kali pada tahun2005 dan 11 kali pada tahun 2006.197


10.4.7.4 Peringkat Lokalitia. Jawatankuasa Pelaksanaan ditubuhkan untuk memantau danmelaksanakan projek di peringkat lokaliti. Penetapan kekerapanbermesyuarat bagi Jawatankuasa ini adalah seminggu sekali.Pemeriksaan Audit di 19 lokaliti mendapati mesyuarat paling kerapdiadakan adalah sebanyak 7 kali dalam setahun di Lokaliti C-I Kangarmanakala terdapat 7 lokaliti langsung tidak mengadakan mesyuaratdalam tahun 2004 hingga 2006. Isu Projek Padi 10 Tan jugadibincangkan dalam mesyuarat Jemaah Pengarah dan mesyuarat KetuaUnit Kawasan.b. Pemantauan di peringkat lokaliti juga dilaksanakan oleh SeksyenPengembangan dan Latihan, Bahagian Perkhidmatan Pertanian.Pemantauan dijalankan melalui mesyuarat yang diadakan setiap musimpenanaman padi dan juga lawatan yang kerap ke kawasan projekterlibat.Pada pandangan Audit, mekanisme pemantauan yang dilaksanakan adalahkurang memuaskan. Hasil semakan Audit mendapati mesyuarat tidakdijalankan mengikut kekerapan dan minit mesyuarat tidak disedia dandifailkan. Pihak MADA memaklumkan mekanisme pemantauan olehjawatankuasa terlibat akan ditingkatkan dan dibuat dengan lebih rapi.10.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, MADA telah merancang Projek Padi 10 Tan denganmemuaskan. Bagaimanapun, pelaksanaan projek didapati tidak mencapai sasaran 10tan sehektar dan telah dikaji semula pada tahun 2005 dengan mengurangkan sasaranpurata hasil padi kepada 7.5 tan sehektar menjelang tahun 2010. Keluasan projekpula telah dikurangkan dari 100% atau 97,000 hektar kepada 67% atau 65,000 hektarmenjelang tahun 2010. Selain itu, prestasi pencapaian Projek Padi 10 Tan adalahkurang memuaskan. Bilangan pesawah yang mencapai purata hasil padi melebihi 10tan sehektar hanya seramai 25 daripada 12,592 pesawah atau 0.2%. Justeru, pihakAudit berpendapat Dasar Pertanian Negara Ketiga tidak dapat tercapai sekiranyapihak MADA tidak mengkaji semula kaedah bagi meningkatkan lagi pengeluaran padi.Sehubungan itu, komitmen pesawah, sumber kewangan, kaedah pengurusan sawahdan penggunaan teknologi moden yang meluas adalah diperlukan untuk menjayakanprojek ini. Pihak Audit mencadangkan beberapa perkara yang perlu diberipertimbangan oleh MADA dan pesawah seperti berikut:a. Kaedah dan pengurusan penanaman padi perlu dikaji semula dan ditanda arasdengan projek yang berjaya seperti perataan tanah sawah hendaklahdilakukan dengan sistematik.198


. Melaksanakan pengurusan sawah dengan pelaksanaan Projek Estet Padi dimana transformasi pertanian dapat dilakukan secara sistematik melaluipakatan pesawah.c. Memesat dan meningkatkan pemindahan teknologi moden tanaman padikepada pesawah serta mengurangkan penggunaan tenaga buruh melaluipenggunaan jentera moden.d. Mengadakan kerjasama dengan agensi atau jabatan kerajaan yang terlibatdalam pertanian untuk membuat kajian mengenai penggunaan biji benih,racun dan baja yang lebih baik dan berkesan untuk meningkatkan pengeluaranhasil padi.e. Membimbing pesawah secara berterusan supaya mengamalkan pengurusansawah yang cekap sebagaimana dilakukan oleh pesawah yang berjayamenghasilkan keluaran padi melebihi 10 tan sehektar semusim.f. Mematuhi prosedur pembayaran dan memastikan fail serta rekod berkaitandiselenggara dengan lengkap dan kemas kini supaya maklumat terkini dapatdiperoleh di peringkat Ibu Pejabat, Daerah dan Lokaliti.199


UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA11. PENGURUSAN TAMAN PERTANIAN UNIVERSITI11.1 LATAR BELAKANG11.1.1 Universiti Putra Malaysia (UPM) ditubuhkan di bawah Seksyen 6(1) AktaKolej dan Universiti 1971. Kampus Induk UPM ialah di Serdang, Selangor dansebuah cawangan di Bintulu, Sarawak. Antara objektif UPM adalah untuk menjadipusat pengajian dan perkhidmatan pertanian serta bio-sumber di peringkatantarabangsa selaras dengan hasrat Kerajaan untuk memartabatkan semula sektorpertanian. Sehubungan itu, Taman Pertanian Universiti (TPU) telah diwujudkan dikampus Serdang dan Bintulu bertujuan untuk memberi perkhidmatan dankemudahan sokongan kepada pengajaran dan penyelidikan dalam bidang pertanianserta bio-sumber.11.1.2 Pada keseluruhannya, sehingga tahun 2006 keluasan TPU meliputi 450hektar kawasan pertanian di kampus Serdang, seluas 163 hektar di LadangPuchong dan 715 hektar di kampus Bintulu. Pembangunan kawasan menjuruskepada keperluan pengajaran dan penyelidikan serta diseimbangkan dengankeperluan riadah dan rekreasi. Berikutan daripada penstrukturan semula TPU padatahun 2004, pihak pengurusan UPM bersetuju supaya TPU kampus Serdang danTPU kampus Bintulu diwujudkan sebagai 2 entiti yang berasingan.11.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan yang dijalankan adalah untuk menentukan sama ada pengurusan TPUdirancang dan dilaksanakan dengan cekap dan teratur.11.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan dijalankan meliputi aspek perancangan, penggunaan, penyenggaraandan pemantauan terhadap TPU bagi tahun 2004 hingga 2006. Pemeriksaan telahdibuat terhadap rekod dan dokumen berkaitan di TPU kampus Serdang dan Bintulu.Di samping itu, lawatan fizikal dan temu bual dengan pegawai yangbertanggungjawab telah dijalankan. Bagi kampus Serdang, penumpuan diberikankepada Unit Ternakan, Unit Tanaman, Unit Penyelidikan Ladang Puchong dan UnitKejenteraan Ladang. Di kampus Bintulu, tumpuan diberikan kepada SeksyenTernakan, Seksyen Mekanisasi, Latihan dan Penyelidikan serta Seksyen Landskap,Hortikultur dan Tanaman Saka.200


11.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan September hingga Disember 2006mendapati perkara berikut:11.4.1 Pengurusan Aktiviti11.4.1.1 Kampus SerdangTaman Pertanian Universiti kampus Serdang diletakkan di bawahtanggungjawab Timbalan Naib Canselor (Akademik dan Pengantarabangsaan)dan kedudukan terkini diketuai oleh seorang Pengarah gred DG54. TPUdibahagi kepada 11 unit seperti di carta berikut:CARTA 17CARTA ORGANISASI TAMAN PERTANIAN UNIVERSITI KAMPUS SERDANGTIMBALAN NAIB CANSELORKETUAPembangunanTimbalan Ketua(Operasi)Timbalan Ketua(Pengajaran & Penyelidikan)Pentadbiran DanKewanganUnit TanamanUnit LatihanUnit TernakanUnit AgroteknologiUnit KejenteraanLadangUnit PenyelidikanLadang PuchongUnit PengurusanTurfUnit Bukit Ekspo/Bank GenetikUnit HortikulturUnit SantuariHidupan Luar danTaman RekreasiUnit Ekuin11.4.1.2 Kampus BintuluTaman Pertanian Universiti kampus Bintulu diketuai oleh seorang PemangkuKetua TPU iaitu Pegawai Pertanian gred G41 yang bertanggungjawab teruskepada Dekan Fakulti Sains Pertanian dan Makanan (FSPM) gred JUSA B. Iadibahagikan kepada 5 seksyen seperti di carta berikut:201


CARTA 18CARTA ORGANISASI TAMAN PERTANIAN UNIVERSITI KAMPUS BINTULUDEKAN FSPMPengerusiJawatankuasa TPUPemangku Ketua TPUPentadbiranSeksyen TernakanSeksyen Pertanian PersekitaranTerkawal Dan Tanaman KontanSeksyen Pe rhutanan(Pemeliharaan SumberAsli)Seksyen Mekanisasi(Latihan & Penyelidikan)Seksyen LandskapHortikultur & Tanaman Saka11.4.1.3 Taman Pertanian Universiti kampus Serdang dan Bintulu mempunyaifungsi dan tanggungjawab utama iaitu:i. Menyediakan kemudahan kawasan untuk tujuan pengajaran,pembelajaran dan perkhidmatan dalam bidang pertanian.ii. Menyediakan kemudahan penyelidikan dan saluran untukmengkomersialkan hasil penyelidikan yang berkaitan dengan pertaniandan bio-sumber.iii. Menjadi contoh yang ideal dalam bidang pertanian dan pengeluaran.iv. Menjana pendapatan tambahan yang berupa hasil pertanian kepadaUniversiti.v. Menyediakan persekitaran yang kondusif dalam usahamemperlengkapkan mahasiswa dengan pengalaman secara praktikal kearah melahirkan komuniti yang berpengetahuan.vi. Mengadaptasi teknologi terkini bagi tujuan pengajaran dan penyelidikandalam usaha membangunkan teknologi pertanian.Pada pandangan Audit, pihak UPM mempunyai struktur pengurusan yangjelas untuk merancang dan memantau pengurusan TPU.11.4.2 Perjawatan Dan Latihan11.4.2.1 Keperluan Guna Tenagaa. Guna tenaga yang mencukupi adalah penting bagi meningkatkankemampuan TPU menyediakan perkhidmatan dan kemudahan pengajaranserta penyelidikan. UPM telah memohon sebanyak 59 jawatan pada tahun2004, sebanyak 56 jawatan pada tahun 2005 dan 142 jawatan pada tahun202


2006. Perjawatan yang telah diluluskan sehingga tarikh pengauditan dikampus Serdang dan Bintulu adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 98PERJAWATAN DILULUS DAN DIISI DI KAMPUS SERDANG DAN BINTULUSEHINGGA TAHUN 2006KAMPUS SERDANGKAMPUS BINTULUJAWATANGREDPERJAWATANPERJAWATANDILULUS DIISI KOSONG DILULUS DIISI KOSONGPegawai Pertanian N52 1 1 0 0 0 0Pegawai Pertanian G48 4 4 0 0 0 0Pegawai Pertanian G44 4 4 0 0 0 0Pegawai Pertanian G41 6 6 0 0 3 (3)Pegawai Tadbir N41 1 1 0 0 1 (1)Penolong PegawaiPertanianPenolong PegawaiVeterinarG32/27 19 19 0 7 11 (4)G27 2 2 0 0 0 0Pembantu Teknik J29 1 1 0 0 0 0Pembantu Pertanian G26/22 3 3 0 7 8 (1)Pembantu Tadbir N22/17 7 9 (2) 0 1 (1)Juruteknik J17 3 3 0 0 0 0Juruteknik Komputer FT17 1 1 0 0 0 0Pembantu Pertanian G17 28 28 0 0 0 0Pembantu Veterinar G17 7 7 0 0 0 0Pembantu Tadbir Rendah N11 1 1 0 0 0 0Tukang R11 3 3 0 0 0 0Tukang K3 R12 1 1 0 0 0 0Atendan Haiwan G1 16 16 0 0 0 0Pembantu Am Rendah N4/N1 6 6 0 0 0 0Pemandu Kenderaan R8/6/3 16 18 (2) 0 4 (4)Pekerja Rendah Awam R4/3/1 63 65 (2) 21 30 (9)JUMLAH 193 199 (6) 35 58 (23)b. Pihak Audit mendapati bagi keseluruhan perjawatan di UPM kampusSerdang sebanyak 18 jawatan masing-masing telah dipohon pada tahun2004 dan 2005. Daripada jumlah ini, 4 jawatan diluluskan pada tahun 2004dan 3 jawatan diluluskan pada tahun 2005. Pada tahun 2006 hanya 5jawatan diluluskan daripada 131 yang dipohon. Jawatan kurator danarkitek landskap juga telah dipohon untuk ditempatkan di Taman Botanidan Unit Landskap tetapi belum diluluskan. Di kampus Bintulu, bagi tahun2004 hingga 2006 walaupun 90 jawatan yang dipohon hanya 35 jawatandiluluskan. Ini menyebabkan sebanyak 23 daripada 58 jawatan diisi tanpakelulusan.203


c. Pihak Audit mendapati jawatan pegawai veterinar tidak diwujudkan diKampus Bintulu untuk memastikan semua haiwan mendapat penjagaandari segi kesihatan, kawalan penyakit serta perubatan yang sewajarnya.Segala tugas berkaitan dijalankan oleh pegawai pertanian. Perjawatanmekanik juga perlu dipertimbangkan di kampus Serdang memandangkanjumlah jentera adalah sebanyak 53 unit. Kerja pembaikan danpenyenggaraan jentera sedia ada dijalankan oleh pembantu pertanian.d. Nisbah setiap pekerja rendah awam berbanding keluasan tanah di TPUSerdang dan Puchong adalah 1:9 hektar manakala nisbah setiap pekerjaberbanding keluasan tanah di Kampus Bintulu adalah 1:13.5 hektarberasaskan kawasan yang telah diteroka. Jumlah guna tenaga yang terhadberbanding dengan kawasan pertanian yang luas akan menyebabkanpenyenggaraan kawasan TPU tidak dapat dilaksanakan dengansempurna. Jawatan pekerja rendah awam perlu dikaji semulamemandangkan TPU mempunyai tanah yang luas iaitu 613 hektar diSerdang dan Puchong serta 715 hektar di kampus Bintulu. Seluas 137.5hektar kawasan telah dibuka di kampus Bintulu untuk tujuan pertanian dan200 hektar untuk tujuan kawasan landskap.e. Pada pandangan Audit, kekurangan perjawatan menyebabkan UPMterpaksa melantik pekerja kontrak untuk melancarkan operasinyamemandangkan bilangan jawatan yang diluluskan adalah terhad.Keadaan ini bertambah serius apabila seramai 20 pegawai yangbersara, bertukar dan meletak jawatan belum diisi. Perkara ini bolehmenjejaskan pelaksanaan serta peranan TPU sebagai pemberiperkhidmatan terhadap aktiviti pembelajaran, pengajaran danpenyelidikan kepada UPM. UPM memaklumkan surat tawaran telahdikeluarkan pada bulan Mei 2007 bagi menempatkan seorang PegawaiVeterinar dan seorang Penolong Pegawai Veterinar di TPU kampusSerdang. TPU kampus Bintulu juga telah mendapat kelulusan untukpertambahan 2 jawatan Penolong Pegawai Veterinar dan seorangJuruteknik Pertanian. UPM juga berpendapat jawatan juruteknik adalahlebih sesuai daripada jawatan mekanik kerana juruteknik boleh membantupelajar terutama untuk demonstrasi penggunaan peralatan dan mekanisasidi samping menjalankan kerja teknikal. UPM juga akan mengkaji semulaperjawatan pekerja rendah awam di TPU dengan mengambil kira kos danfaedah yang diterima bagi memastikan kerja dapat dilakukan secaraoptimum dengan kos yang berpatutan.f. Pegawai Pertanian juga berperanan sebagai pengajar kepada pelajarsemasa menjalani kursus amalan ladang. Semakan Audit mendapatihanya 15 jawatan diluluskan serta diisi di TPU Serdang dan UnitPenyelidikan Ladang Puchong. Sebanyak 3 jawatan Pegawai Pertanian204


yang diisi di kampus Bintulu merupakan jawatan yang dipindahkan darikampus Serdang.g. Analisis Audit terhadap Laporan Tahunan Unit Latihan menunjukkan sesipengajaran yang dijalankan dihadiri oleh 19 hingga 128 pelajar di TPUSerdang manakala di kampus Bintulu terdapat 19 hingga 148 pelajar padasesuatu sesi pengajaran. Lawatan Audit ke Unit Kejenteraan kampusSerdang mendapati lebih 70 pelajar menghadiri sesi taklimat mekanisasiladang di unit tersebut. Bilangan pelajar yang terlalu ramai akanmenjejaskan penyampaian pengajaran dan kurang berkesan. Pihak Auditmendapati TPU tidak menetapkan nisbah pelajar berbanding pengajaryang sepatutnya bagi satu sesi pengajaran.Pada pendapat Audit, nisbah pelajar berbanding pengajar pada setiap sesipengajaran perlu dikaji dan ditetapkan supaya keberkesanan pembelajarandapat ditingkatkan. Jumlah tenaga kerja juga perlu diisi ataumempertimbangkan alternatif lain yang lebih baik untuk menanganikekurangan kakitangan secara ekonomik dan berkesan.11.4.2.2 LatihanLatihan kepada pegawai TPU perlu dirancang dan dilaksanakan bagimeningkatkan tahap pengetahuan, kemahiran dan kecekapan pegawai dalamurusan kerja masing-masing. Semakan Audit mendapati TPU kampus Serdangtidak menyediakan perancangan mengenai kursus yang perlu diberi kepadapegawainya. Bagaimanapun, TPU kampus Serdang telah mengadakan kursus,lawatan sambil belajar dan bengkel. Antaranya adalah lawatan sambil belajar keUnit Agro Teknologi, Kompleks Cendawan dan Herba, kursus keselamatan dankesihatan pekerja untuk staf pertanian, bengkel perancangan strategik dankursus teknologi hortikultur. Kampus Bintulu turut mengadakan kursuspengurusan fail, keselamatan dan kesihatan pekerja, bengkel hala tuju TamanPertanian dan kursus pengeluaran cendawan tiram kelabu kepada pegawainya.Pada pandangan Audit, TPU kampus Serdang hendaklah merancangkeperluan latihan bagi meningkatkan pengetahuan seiring denganteknologi terkini. Walaupun perancangan mengenai latihan ada dibuat dikampus Bintulu, namun tidak semuanya dapat dilaksanakan akibatkekangan masa dan guna tenaga.11.4.3 Keperluan Kewangan11.4.3.1 Peruntukan kewangan yang mencukupi adalah penting bagimemastikan aktiviti yang dirancang dapat dilaksanakan dengan teratur. TPUtelah memohon peruntukan sejumlah RM48.36 juta pada tahun 2004 berbandingRM28.48 juta pada tahun 2005 dan RM31.54 juta pada tahun 2006.205


Permohonan tersebut bertujuan membina dan naik taraf kemudahan pertanian,pembelian peralatan, jentera, penyenggaraan ladang dan sebagainya.Peruntukan yang dipohon, dilulus dan dibelanjakan bagi tahun 2004 hingga2006 adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 99PERUNTUKAN DIPOHON, DILULUS DAN DIBELANJABAGI TAHUN 2004 HINGGA 20062004 2005 2006KAMPUSP(RMJuta)L(RMJuta)B(RMJuta)L/K(RMJuta)P(RMJuta)L(RMJuta)B(RMJuta)L/K(RMJuta)P(RMJuta)L(RMJuta)B(RMJuta)L/K(RMJuta)Serdang 40.21 10.39 9.76 0.63 22.64 12.08 9.05 3.03 25.01 9.59 9.17 0.42Bintulu 8.15 1.08 0.93 0.15 5.84 2.29 0.99 1.30 6.53 1.93 1.08 0.85JUMLAH 48.36 11.47 10.69 0.78 28.48 14.37 10.04 4.33 31.54 11.52 10.25 1.27Petunjuk: P = Pohon L = Lulus B = Belanja L/K = Lebihan/Kurangan11.4.3.2 Pihak Audit mendapati peruntukan yang dilulus bagi kampus Serdangdan Bintulu adalah mencukupi bagi menampung perbelanjaannya yang manaterdapat lebihan peruntukan berjumlah RM0.78 juta pada tahun 2004, RM4.33juta pada tahun 2005 dan RM1.27 juta pada tahun 2006. Keadaan inidisebabkan tiada penilaian dan kajian secara berkala bagi memastikanperancangan yang dibuat dapat dilaksanakan dalam tempoh yang ditetapkan.TPU perlu memantapkan pelaksanaan perancangan agar peruntukan dapatdiguna sepenuhnya bagi menyedia dan meningkatkan kemudahan pengajarandan pembelajaran.Pihak UPM memaklumkan baki peruntukan pada tahun 2005 kampusSerdang merupakan baki peruntukan emolumen yang tidak dibelanjakansejumlah RM2.10 juta. Peruntukan emolumen tahun 2005 dibuat berdasarkankeseluruhan bilangan jawatan yang diluluskan. Bagaimanapun, peruntukan initelah diselaraskan semula pada tahun 2006 dengan mengambil kira perjawatanyang diluluskan dan diisi serta perbelanjaan sebenar tahun 2005. Bagi TPUkampus Bintulu, baki peruntukan tidak dibelanjakan sejumlah RM1.30 juta padatahun 2005 kerana kampus tersebut telah mengadakan penstrukturan semulafakulti dan ini menyebabkan peruntukan lewat dibelanjakan. Perkara ini telahdiambil tindakan pada tahun 2006.11.4.4 Penggunaan Taman Pertanian Universiti11.4.4.1 Rancangan Penggunaan Taman Pertanian UniversitiRancangan penggunaan ladang perlu disediakan bagi memastikan ladangdigunakan sepenuhnya. Sehubungan itu, UPM kampus Serdang dan Bintulutelah merangka rancangan jangka panjang dan jangka pendek bagi menjadikanUPM sebagai pusat kecemerlangan pengajaran di bidang pertanian.206


a. Rancangan Jangka PanjangBagi memenuhi matlamat UPM, TPU kampus Serdang dan Bintulu telahmerangka rancangan jangka panjang bagi tahun 2006 hingga 2010. Antararancangan tersebut adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 100RANCANGAN JANGKA PANJANG KAMPUS SERDANG DAN BINTULUKAMPUS SERDANGKAMPUS BINTULU• Putra Dairy• Projek Tanaman Persekitaran Terkawal• Landskap dan Nurseri Hortikultur• Akuakultur• Kompleks Mekanisasi Ladang• Pertanian Persis• Pembinaan Makmal Sains Daging DanRumah Sembelih• Pembangunan Penternakan HaiwanRuminan seperti kambing, bebiri, lembupedaging dan tenusu.• Bangunan Makmal Pengajaran DanPenyelidikan Di Unit Perikanan• Pembukaan Ladang Kongsi 3 Seluas 3.5Hektar• Pembinaan Rumah Hijau• Penanaman Semula Kelapa Sawit DanGetah• Menaik Taraf Bengkel Mekanisasib. Rancangan Jangka PendekRancangan jangka pendek bagi tahun 2006 telah digariskan seperti dijadual berikut:JADUAL 101RANCANGAN JANGKA PENDEK KAMPUS SERDANG DAN BINTULUKAMPUS SERDANG• Pembangunan Kawasan- Pembukaan Kawasan Baru Tanaman Getah- Penanaman Semula Kelapa Sawit- Penanaman Semula Kelapa- Penanaman Lada Hitam- Kolam Ikan Air Tawar• Pembangunan Infrastruktur- Kemudahan Pasca Tuai Tanaman Sayur- Kemudahan Semaian Turf- Kemudahan Pemerahan Lembu Tenusu• Melengkapkan Kemudahan Amalan Ladang- Perancangan Bersama Pihak Fakulti TerlibatKAMPUS BINTULU• Pembangunan Kawasan- Penyediaan Kawasan Padi- Pembukaan Ladang Kongsi 2- Pembukaan Kawasan Baru Tanaman Nanas,Tebu Dan Teh- Penanaman Rumput Di Kawasan PasturaSeluas 1.6 Hektar- Menambah Keluasan Tanaman Buah-BuahanSeluas 10 Hektar• Pembangunan Infrastruktur- Menyenggara Jalan Ladang Sepanjang 12 Km- Membina Reban Ayam Sarap Tebal, SistemBiosekuriti Dan Rumah Genset- Membina Reban Ayam Berlantai Tinggi- Pemasangan Sistem Pengairan Dan Sprinkler• Melengkapkan Kemudahan Amalan Ladang- Pembinaan Pondok Taklimat- Pembelian Peralatan LadangPihak Audit tidak dapat mengukur pencapaian TPU kerana sasaran yangditetapkan tidak terperinci. UPM memaklumkan sebanyak 13 daripada 20 projekjangka pendek telah dan sedang dilaksanakan manakala 3 projek di peringkatkajian semula dan 4 projek belum dilaksanakan di kampus Bintulu.207


11.4.5 Kemudahan Pengajaran Dan Pembelajaran11.4.5.1 Kemudahan Kawasana. Sebanyak 14 tangki ikan yang dibina di Makmal Teknologi Akuatik, LadangPenyelidikan Puchong tidak dapat digunakan kerana berlaku kebocoran.Tangki ikan yang dilengkapi dengan sistem paip ini dibina dengan kosberjumlah RM223,654. Mengikut perancangan asal tempoh siap kerjapembinaan tangki tersebut dijangka siap pada bulan Mei 2004.Bagaimanapun, terdapat kerosakan dan kecacatan seperti tangki yangbocor, tangga tambahan perlu disediakan dan kerja plastering di luarpermukaan tangki. Bagi mengatasi masalah ini, UPM telah melantikkontraktor pada bulan Ogos 2005 untuk membaiki kerosakan dankecacatan yang berlaku dengan memasang tank lining supaya tangki ikantersebut boleh digunakan dengan kadar segera. Kerja baik pulih kecacatantersebut berjumlah RM96,598. Semua pembayaran kepada pihak ketigaakan ditolak daripada bayaran kepada kontraktor asal. Lawatan Audit padabulan September dan Disember 2006 mendapati tangki tersebut masihtidak dapat digunakan kerana berlaku kebocoran seperti di gambar berikut:GAMBAR 55 GAMBAR 56Tangki IkanBahagian Bawah Tangki Yang BocorKerosakan ini menjejaskan proses pengajaran, pembelajaran danpenyelidikan.b. Sebanyak 2 unit reban ayam tertutup yang dibina di Ladang PenyelidikanPuchong dengan kos berjumlah RM344,550 dicerobohi pada bulanDisember 2005. Reban ayam berkapasiti memuatkan 3,000 ekor ayamseunit itu telah siap dibina pada bulan September 2005. Bagaimanapun, iatidak dapat diserahkan kepada Fakulti Pertanian kerana pemasanganbekalan elektrik belum siap. Pencerobohan tersebut menyebabkanberlakunya kerosakan pada struktur bangunan dan kehilangan peralatanseperti berikut:i. Beberapa pintu masuk rosak serta bahagian kunci dikopak, pintutidak dapat digerak atau ditutup rapat.208


ii.iii.Semua pendawaian elektrik yang menyambungkan panel kawalanke kipas, pam air, peralatan pemakanan dan lampu telah dicuri.Lampu kalimantang hilang dan siling kanvas telah rosak.Selepas kejadian tersebut, TPU telah mengambil tindakan denganmemasang pagar keselamatan dengan kos berjumlah RM17,100. PihakAudit dimaklumkan berlaku kecurian kali kedua di reban tersebut iaitu padabulan April 2006 selepas pagar baru dipasang. Semakan terhadapLaporan Kehilangan Unit Keselamatan UPM mendapati bateri generatortelah dicuri dan terdapat kesan pagar dawai dipotong. Akibat daripadakejadian tersebut, operasi pemeliharaan ayam yang dijangka bermulapada awal Januari 2006 terjejas. Reban ayam yang tidak dapat digunakanadalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 57Reban Ayam Tertutup Di Ladang Puchongc. Kemudahan pengangkutan tidak mencukupi di kampus Serdangmenyebabkan pelajar lewat sampai ke kawasan ladang.Pada pandangan Audit, UPM hendaklah memastikan semua kemudahandisediakan bagi memastikan pelajar mendapat faedah serta pengajarandan pembelajaran boleh dilaksanakan dengan berkesan. UPMmemaklumkan proses memanggil sebut harga bagi membaiki reban ayamtersebut sedang dijalankan. Kos pembaikan dianggarkan berjumlah RM100,000.11.4.5.2 Kemudahan Bekalan Tanaman Dan TernakanSebanyak 5 ekor lembu pedaging dan 30 ekor kambing yang disediakan dikampus Bintulu tidak mencukupi bagi memenuhi keperluan program DiplomaKesihatan Haiwan dan Penternakan berbanding dengan 16 kursus yangditawarkan. Bagi kemudahan pembelajaran kursus Produksi Tenusu, didapatitidak ada lembu tenusu disediakan.Pada pendapat Audit, UPM perlu memastikan kemudahan bekalandisediakan secukupnya untuk membolehkan pengajaran secara hands ondilakukan.209


11.4.5.3 Kemudahan Jentera Pertaniana. Sebanyak 53 jentera yang disediakan di kampus Serdang tidak mencukupidan sentiasa rosak bagi menjalankan kerja membajak, mengembur tanah,membuat batas, mengangkut bekalan pertanian dan sebagainya. SemakanAudit terhadap Laporan Tahunan Unit Kejenteraan mendapati lebihdaripada 100 kerosakan jentera dilaporkan pada tahun 2006.b. Sebanyak 2 kes kecurian terhadap komponen traktor di LadangPenyelidikan Puchong iaitu pada bulan November 2004 dan Januari 2005.Jentera yang dibeli pada tahun 2003 dengan kos berjumlah RM393,888tidak dapat digunakan untuk menjalankan kerja seperti membaiki salirankolam dan sungai, meratakan tanah, membaiki jalan ladang sertamenjalankan kerja pemunggahan bahan dan peralatan. Ini menyebabkanTPU terpaksa menyewa jentera lain yang melibatkan kos sejumlahRM17,560 sebulan. Jentera tersebut telah dipindahkan ke kampusSerdang pada bulan April 2005.Pada pendapat Audit, UPM perlu menyediakan jentera pertanian yangmencukupi untuk kegunaan pengajaran dan pembelajaran.11.4.5.4 Kemudahan PeralatanSatu unit de feathering machine bernilai RM6,458 dan satu unit boiler/scaldingmachine bernilai RM19,980 tidak digunakan di kampus Bintulu. Peralatantersebut dibeli pada akhir tahun 2005 untuk kegunaan pelajar Diploma Pertanianmengenai cara memproses ayam secara komersial. Pihak Audit dimaklumkanperalatan tersebut tidak dapat digunakan kerana tiada bekalan elektrik dikawasan reban ayam. Semasa lawatan Audit, peralatan tersebut ditempatkan distor Seksyen Mekanisasi sementara menunggu kerja pembinaan bangunanpemprosesan ayam di Unit Ternakan Ladang Kongsi yang dijangka siap padabulan Mei 2007. Akibatnya, kerja pemprosesan seperti merebus danmenanggalkan bulu ayam terpaksa dijalankan secara manual. De featheringmachine dan boiler/scalding machine yang tidak digunakan adalah seperti digambar berikut:210


GAMBAR 58 GAMBAR 59De Feathering Machine Yang TidakDigunakan Di Kampus BintuluBoiler/Scalding Machine Yang TidakDigunakan Di Kampus BintuluPada pandangan Audit, setiap perolehan peralatan perlu dirancang danmemastikan kemudahan serta ruang penggunaan peralatan disediakanterlebih dahulu bagi mengelak pembaziran wang awam. Akibatnya,pendedahan mengenai pemprosesan ayam secara komersial tidak dapatdiberikan kepada pelajar secara hands on. Pihak UPM memaklumkanrancangan perolehan peralatan tersebut dibuat serentak dengan rancanganpembangunan kawasan ladang kongsi 2 yang mempunyai kemudahan rumahpemprosesan. Bagaimanapun, pembangunan kawasan ladang kongsi 2tertangguh disebabkan masalah teknikal spesifikasi dan juga pemilihankontraktor yang berwibawa agak terhad di kawasan Bintulu.11.4.5.5 Kemudahan Stor PertanianMengikut amalan perladangan yang baik, stor pertanian hendaklah berkunci,mempunyai tanda merbahaya di pintu masuk, mempunyai cahaya dan sistempengudaraan yang baik serta menyediakan baldi yang berisi pasir bagi merawattumpahan racun perosak jika berlaku tumpahan. Lawatan Audit pada bulanOktober 2006 mendapati perkara berikut:a. Kampus SerdangPemeriksaan Audit mendapati petrol diletakkan di pintu belakang pejabatkerana tidak mempunyai tempat simpanan khas di Unit Kejenteraan.Selain itu, keadaan stor di Ladang 5 juga tidak sempurna. Racun perosakditempatkan di sebuah stor yang tidak mempunyai bekalan elektrik dansistem pengudaraan manakala baja diletakkan di ruang terbuka seperti digambar berikut:211


GAMBAR 60Stor Baja Di Ladang 5, Kampus SerdangTiada papan tanda ‘merbahaya’ dipamerkan untuk keselamatan di UnitOperasi yang menempatkan baja dan racun perosak. Selain itu, terdapatbaja yang telah luput tempoh penggunaan disimpan di stor berkenaan.b. Kampus BintuluLawatan Audit ke stor Seksyen Mekanisasi mendapati racun perosak, baja,petrol dan makanan ternakan tidak disimpan di tempat yang berasingan.Selain itu, tanda ‘merbahaya’ tidak dipamerkan di pintu masuk stortersebut. Pihak Audit juga mendapati alat pemadam kebakaran telah luputtarikh dan tidak diperiksa oleh bomba sejak tahun 1991 hingga 2002. Alattersebut perlu berada dalam keadaan sedia untuk digunakanmemandangkan stor tersebut turut menempatkan barang mudah terbakarseperti petrol, tilam dan peralatan lain. Sebahagian bangunan stor yangmenempatkan komponen jentera di seksyen tersebut juga tidak berjeriji.Pada pandangan Audit, stor dan ruang penyimpanan yang sempurnahendaklah disediakan untuk menempatkan barang mengikut penjenisan.Langkah keselamatan juga perlu diambil bagi mengelak kehilangan dankebakaran yang boleh menyebabkan kerugian dan pembaziran. Pihak UPMmemaklumkan TPU kampus Bintulu telah membina pondok petrol dan sedangmenunggu kelulusan Jabatan Bomba Dan Penyelamat.11.4.6 Penyenggaraan Ladang11.4.6.1 Penyenggaraan KawasanSetiap unit bertanggungjawab memastikan kawasan ladang digunakansepenuhnya di samping sentiasa kemas dan teratur. Penyenggaraan ladangperlu mengikut keperluan dan jadual yang ditetapkan seperti penyediaankawasan pertanian, membuat batas, merumput, membaja dan meracun.Lawatan Audit ke kampus Serdang dan Bintulu mendapati perkara berikut :212


a. Kampus SerdangPihak Audit mendapati pejabat di Unit Ternakan Rusa tidak mempunyaikemudahan elektrik dan paip air bocor di kawasan ternakan rusa. Selainitu, terdapat bahagian pagar bersempadan dengan asrama pelajar diladang didapati roboh menyebabkan kawasan dusun mudah dicerobohi.Pihak UPM memaklumkan tindakan telah diambil untuk menyediakankemudahan elektrik di Unit Ternakan Rusa, membaiki paip bocor danpagar yang roboh pada tahun 2007.b. Ladang Penyelidikan PuchongLawatan Audit ke kawasan sempadan berhampiran dengan kawasanperumahan yang hampir siap mendapati rumah kongsi pekerja pembinaantelah didirikan di kawasan tersebut. Pagar didapati rosak dan roboh akibatkerja tambakan tanah di kawasan pembinaan seperti di gambar berikut.GAMBAR 61Pagar Rosak Di Sempadan LadangUPM memaklumkan tindakan untuk membaiki pagar tersebut masih belumdilakukan kerana terdapat implikasi undang-undang di mana kawasanpagar tersebut telah ditimbuni tanah dan UPM perlu membuat pengukuransemula kawasan sempadan.c. Kampus Bintului. Jalan masuk ke kampus Bintulu tidak berpagar sepenuhnya terutamadi sempadan kawasan hutan simpan menyebabkan kawasan TPUmudah dicerobohi. Gambar berikut menunjukkan jalan masuk dibahagian belakang kampus yang tidak berpagar.213


GAMBAR 62Jalan Masuk Tidak Berpagar DiKampus Bintuluii. Kawasan ternakan kambing dan ayam ditempatkan di tanah berbukit.Jalan masuk ke kawasan tersebut rosak akibat hakisan tanah danmenyukarkan pelajar seperti di gambar berikut:GAMBAR 63 GAMBAR 64Hakisan Tanah Di Kawasan TernakanKambingHakisan Tanah di Kawasan RebanAyamiii. Pada tahun 2005, TPU telah mengusaha sendiri kerja penyenggaraandan pungutan buah kelapa sawit di ladang seluas 51 hektar.Bagaimanapun, hasil kutipan buah kelapa sawit tidak memuaskankerana tidak disenggara dengan baik akibat kekurangan tenagapekerja. Kampus Bintulu telah mengambil tindakan untuk memajakkankawasan tersebut kepada pihak luar yang berminat. Sebut hargapajakan ladang kelapa sawit tersebut telah dikemukakan kepadaJawatankuasa Sebut Harga UPM Serdang pada bulan Mac 2006.Sehingga tarikh pengauditan, tidak ada keputusan dikeluarkanmengenai sebut harga tersebut. Menurut maklum balas, MesyuaratSebut Harga Universiti telah menangguhkan keputusan sebut hargapajakan kelapa sawit kerana tawaran yang diperoleh adalah terlalurendah dan tidak memberi keuntungan jangka panjang. UPM kampusBintulu akan menyenggara sendiri ladang tersebut.Pada pendapat Audit, tahap keselamatan di TPU hendaklah ditingkatkanbagi mengelak berlakunya kecurian dan pencerobohan oleh pihak yangtidak bertanggungjawab serta menjaga keselamatan pelajar. Di samping214


itu, UPM hendaklah mengambil langkah untuk mengatasi masalah hakisantanah di kampus Bintulu.11.4.6.2 Penyenggaraan KemudahanLawatan Audit ke kampus Serdang dan Bintulu mendapati kemudahandisenggara dengan baik kecuali:a. Keadaan tandas dan surau yang disediakan di dusun buah kampusSerdang terbiar dan kotor kerana tidak disenggara. Surau dan tandastersebut juga tidak pernah digunakan semenjak siap pada tahun 2005kerana tiada bekalan air dan elektrik. Perkara ini telah dibangkitkan olehpihak Audit pada tahun 2005 namun masih tiada tindakan diambil olehUPM bagi mengatasi perkara tersebut. Keadaan surau dan tandas yangtidak pernah digunakan adalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 65 GAMBAR 66Surau Yang Tidak Diguna Dan TidakDisenggaraTandas Yang Tidak Digunab. Kemudahan dewan taklimat, surau, dapur, stor peralatan dan tandas diKem Hutan Nirwana, kampus Bintulu tidak disenggara. Tandas yang siapdibina pada tahun 2006 dengan kos RM56,918 terbiar seperti di gambarberikut:GAMBAR 67Tandas Terbiar Di Kem Hutan Kampus BintuluPada pendapat Audit, UPM hendaklah memastikan segala kemudahandisenggara dengan baik untuk kegunaan pelajar. Penyenggaraan berkala215


hendaklah dibuat bagi memastikan kemudahan yang ada terpelihara dandapat diguna secara optimum. UPM kampus Bintulu telah mengambil tindakanmembaik pulih kawasan Kem Hutan Nirwana dan penyenggaraan telahdijadualkan secara berkala.11.4.7 Pelupusan Peralatan, Jentera, Kemudahan Dan Bekalan Pertanian11.4.7.1 Kampus SerdangBeberapa peralatan seperti jentera, komponen jentera dan kenderaan terbiardan tiada tindakan pelupusan dijalankan terhadap peralatan tersebut. PihakAudit dimaklumkan kebanyakan jentera berkenaan sebenarnya dipindahkan darikampus Bintulu semasa kampus tersebut ditutup pada tahun 1992. Tindakanpelupusan tidak dapat dilakukan kerana maklumat mengenainya tiada dalamsenarai aset. Sebahagian daripada jentera dan komponen yang perlu dilupuskanadalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 68Sebahagian Daripada Jentera DanKomponen Yang Perlu Dilupuskan11.4.7.2 Kampus BintuluLawatan Audit ke bengkel Seksyen Mekanisasi mendapati beberapa longgokanperalatan terbiar. Keadaan ini mencacatkan pemandangan kawasan kampus.Pihak Audit dimaklumkan tindakan pelupusan telah dijalankan oleh TPU danlonggokan tersebut merupakan sisa peralatan yang tidak diperlukan oleh pihakkontraktor yang dilantik untuk menjalankan kerja pelupusan seperti di gambarberikut:216


GAMBAR 69Sisa Peralatan Dan Jentera Yang TelahDilupuskan Di Kampus BintuluPada pendapat Audit, tindakan untuk membuang atau menanam sisaperalatan yang telah dilupuskan perlu dibuat dengan segera. KampusBintulu telah mengambil tindakan membersihkan sisa tersebut pada tahun 2007.11.4.8 Penyelenggaraan Rekod11.4.8.1 Penyimpanan Rekod Dan Verifikasi LadangPenyimpanan rekod dan verifikasi ladang adalah penting bagi memastikanpengurusan ladang dilaksanakan dengan sempurna. Semakan Audit mendapatiperancangan kerja secara berkala tidak disediakan di peringkat seksyen kampusBintulu. Sehubungan itu, pihak Audit tidak dapat memastikan kerja yangdijalankan adalah mengikut perancangan yang ditetapkan. Pihak UPMmemaklumkan Taman Pertanian kampus Bintulu telah menyediakan rekod dantempat simpanan yang bersesuaian.11.4.8.2 Rekod HaiwanRekod haiwan perlu disediakan bagi memastikan maklumat berkenaan haiwanternakan dapat dirujuk dan dikenal pasti. Semakan Audit terhadap rekod haiwandi kampus Serdang dan Bintulu mendapati perkara berikut:a. Kampus SerdangRekod lengkap berkenaan induk, jantina, kelahiran, kematian danpenjualan lembu dan kambing ada diselenggarakan. Bagaimanapun, rekodperubatan tidak menunjukkan rawatan yang diberi kepada setiap ternakanlembu. Tanda pengenalan diri tidak dapat dipasang kepada sebahagianternakan rusa. Ini disebabkan sifat semula jadi rusa yang liar dan tiadarumah gelap/pasung yang sempurna bagi membolehkan kerjapemasangan tanda pengenalan dilakukan.217


. Kampus BintuluTanda pengenalan haiwan seperti kambing, rusa dan lembu tidak dipasangdan rekod individu bagi setiap haiwan tersebut tidak diselenggara kecualirekod stok rusa.Pihak UPM memaklumkan tindakan telah diambil bagi menyediakan rekodindividu dan tanda pengenalan telah dipasang pada setiap haiwan kecuali rusa.11.4.8.3 Rekod StorPenggunaan daftar stok di TPU kampus Serdang dan Bintulu tidak mengikutformat Tatacara Pengurusan Stor. Kad petak di TPU kampus Serdang danBintulu tidak disediakan dan rekod pengeluaran stok baja dan racun perosakyang dikeluarkan tidak dikemas kini di Unit Latihan kampus Serdang. Selain itu,kuantiti pengeluaran peralatan pertanian yang dicatat tidak sama dengan kuantitiyang terdapat di borang permohonan pengeluaran peralatan pertanian diSeksyen Mekanisasi kampus Bintulu. Di Seksyen Tanaman Kontan danPertanian Persekitaran Terkawal, kampus Bintulu, jumlah inventori peralatantidak dapat ditentukan kerana catatan pengeluaran sahaja direkodkan.11.4.8.4 Rekod Bahan ApiPemeriksaan Audit mendapati tiada semakan dibuat antara penyata kad indendan resit pembelian bahan api di Unit Kejenteraan, kampus Serdang. PejabatBendahari hanya membayar berdasarkan jumlah di penyata untuk mengelakkansekatan perkhidmatan kad jika melebihi had penggunaan. Selain itu, rekodpenggunaan bahan api tidak diselenggara dengan teratur di kampus Serdangdan Bintulu. Pihak Audit juga mendapati tiada catatan baki bekalan dantandatangan pengesahan pengeluaran setiap hari oleh pegawaibertanggungjawab di kampus Serdang. Di Seksyen Mekanisasi, kampus Bintulukuantiti pengeluaran bahan api yang dicatat tidak sama dengan kuantiti yangterdapat di borang permohonan pengeluaran bahan api.Pada pandangan Audit setiap kenderaan perlu mempunyai kad inden bagimemantau penggunaan bahan api. Semakan perlu dibuat antara rekodpenggunaan bahan api, penyata kad inden dan tuntutan dari pembekalpada setiap bulan untuk mengelak penyelewengan. Rekod stor jugahendaklah diselenggara dengan teratur dan kemas kini.11.4.9 Kepuasan Perkhidmatan Taman Pertanian UniversitiSoal selidik berkaitan kepuasan perkhidmatan TPU kampus Serdang telahdijalankan oleh Fakulti Pertanian terhadap 72 orang responden pada tahun 2006bagi menilai tahap kepuasan pegawai serta pelajar terhadap perkhidmatan yangditawarkan oleh TPU. Hasil soal selidik tersebut mendapati 82.8% responden218


menyatakan tahap perkhidmatan yang diberikan oleh TPU adalah memuaskan dan10.9% sangat memuaskan. Bagaimanapun, beberapa komen atau cadangan telahdiberikan oleh pegawai atau pelajar. Antara komen atau cadangan tersebut adalahseperti berikut:• TPU tidak menyediakan buruh untuk penyelidikan.• Tenaga pengajar bagi amalan ladang untuk ternakan perlu ditambah.• Perkhidmatan TPU perlu ditingkatkan lagi.• Menambah kemudahan pembelajaran di ladang dengan peralatan moden.• Menyediakan peralatan ladang yang mencukupi untuk semua pelajar.• Kemudahan jentera untuk kursus amali di ladang ditingkatkan.• Perkhidmatan pengangkutan ke ladang perlu disediakan.Pada pendapat Audit, TPU perlu meningkatkan mutu perkhidmatan yangdisediakan dengan mengambil kira cadangan yang telah dikemukakan untukpenambahbaikan.11.4.10 Pemantauan11.4.10.1 Kaedah pemantauan yang telah diwujudkan di kampus Serdang danBintulu adalah secara mesyuarat, laporan kemajuan dan pemeriksaan fizikal diperingkat Universiti, Fakulti, TPU dan Unit/Seksyen. Kampus Serdang danBintulu ada menyediakan laporan kemajuan kerja secara berkala yangmenyenaraikan aktiviti yang telah dijalankan, kemajuan yang telah dicapai,masalah yang dihadapi dan syor yang dicadangkan. Laporan ini turut dijilidsebagai laporan tahunan di kampus Serdang.11.4.10.2 Pada keseluruhannya, pemantauan melalui laporan berkala diperingkat unit/seksyen adalah berkesan. Selain itu, UPM turut menjalankanpemeriksaan fizikal ke kawasan ladang. Namun begitu, kampus Bintulumenghadapi masalah untuk menjalankan kerja pemantauan kerana kekurangankenderaan. Pihak Audit berpendapat sebuah kenderaan pacuan empat rodayang khas untuk kegunaan TPU perlu disediakan memandangkan kawasan TPUyang agak luas dan keadaan tanahnya yang tidak rata. Di samping itu, TPUperlu menjalankan pemantauan di kawasan ladang dari semasa ke semasatermasuk hari cuti bagi memastikan kawasan tersebut dijaga dan berada dalamkeadaan baik.Pada pandangan Audit, secara keseluruhannya pemantauan yang dibuatoleh TPU adalah memuaskan.11.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, pengurusan TPU untuk memberi perkhidmatan danmenyediakan kemudahan sokongan perlu ditingkatkan. UPM perlu memberi219


keutamaan kepada aktiviti pengajaran dan pembelajaran khususnya di bidangpertanian bagi menjamin kualiti pengajaran dan pembelajaran di UPM. UPM jugahendaklah mewujudkan penanda aras yang perlu dicapai supaya aktiviti yangdirancang dapat diukur pencapaian sebenarnya. Tindakan pembetulan danpenambahbaikan perlu diambil terhadap kelemahan dan perkara yang berbangkit.Sehubungan itu, pihak Audit mengesyorkan perkara berikut diberi pertimbangan:a. TPU hendaklah mengenal pasti keperluan sebenar fakulti dan menyediakankemudahan yang bersesuaian.b. Keperluan kewangan perlu dirancang dengan teliti dan digunakan sepenuhnyabagi menyedia dan menaik taraf kemudahan pembelajaran dan pengajaran sertapenyenggaraan kawasan ladang.c. Kemudahan yang disediakan di TPU hendaklah disenggarakan dengan baiksupaya dapat digunakan secara optimum oleh pelajar.d. Keselamatan kawasan TPU hendaklah ditingkatkan untuk mengelakpencerobohan, kehilangan harta benda serta menjaga keselamatan pelajar.220


UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA12. PENGURUSAN AKTIVITI KAWALAN DAN PENJAGAAN ASET MUDAH ALIH12.1 LATAR BELAKANG12.1.1 Universiti Teknologi Malaysia (UTM) ditubuhkan di bawah Seksyen 6(1)Akta Kolej dan Universiti 1971. Kampus Induk UTM terletak di Skudai, Johor dansebuah cawangan di Jalan Semarak, Kuala Lumpur yang dikenali sebagai CityCampus.12.1.2 Selaras dengan objektif UTM untuk mengukuhkan bidang sains danteknologi, UTM telah melengkapkan semua pusat tanggungjawabnya dengankemudahan dan peralatan yang bersesuaian. Sehingga akhir tahun 2005, UTMmemiliki aset tetap bernilai RM1.15 bilion. Daripada jumlah tersebut, sejumlahRM59.76 juta adalah aset mudah alih yang terdiri daripada kenderaan, peralatankomputer, peralatan makmal, alat pandang dengar, peralatan pengajaran danpembelajaran serta penyelidikan.12.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan aktiviti kawalandan penjagaan aset mudah alih telah dilaksanakan dengan cekap, teratur danberhemat.12.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan ini tertumpu kepada aspek pengurusan kawalan dan penjagaan asetmudah alih yang dibiayai oleh Kumpulan Wang Mengurus. Pengauditan dijalankandengan menyemak rekod dan dokumen berkaitan bagi tahun 2004 hingga bulanOgos 2006 di Pejabat Bendahari, Unit Keselamatan, Pejabat Hal Ehwal Pelajar,Fakulti Kejuruteraan Mekanikal, Fakulti Sains, Fakulti Kejuruteraan dan SainsGeoinformasi serta Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia diKampus Induk. Lawatan dan perbincangan dengan pegawai di Pejabat Bendahari,Pejabat Harta Bina, Unit Keselamatan, Pejabat Pendaftar, Pusat Teknologi Maklumatdan Komunikasi serta Hal Ehwal Pelajar di City Campus turut dilakukan.Pemeriksaan fizikal terhadap sampel aset mudah alih yang bernilai RM3,000 ke atasjuga dibuat. Pemilihan Bahagian dan Fakulti adalah berasaskan nilai tambahan221


peralatan atau kes kehilangan yang tinggi. Pemilihan sampel di City Campus adalahberasaskan kepada senarai bulanan aset tetap yang mempunyai nilai yang tinggi.12.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang telah dijalankan pada bulan September 2006 di Kampus UTMSkudai dan bulan Disember 2006 di City Campus, Kuala Lumpur mendapati perkaraberikut:12.4.1 Pengurusan Aktiviti12.4.1.1 Kampus Induk, SkudaiBahagian yang terlibat dengan pengurusan kawalan dan penjagaan aset mudahalih adalah Pejabat Bendahari, Fakulti, Pejabat Harta Bina dan UnitKeselamatan UTM. Kedudukan struktur organisasi UTM yang menunjukkanbahagian yang terlibat dengan pengurusan kawalan dan penjagaan aset mudahalih adalah seperti di carta berikut:CARTA 19CARTA ORGANISASI BAHAGIANYANG TERLIBAT DENGAN PENGURUSAN ASET MUDAH ALIHNAIB CANSELORPENGARAH( CITY CAMPUS)TIMBALAN NAIBCANSELOR(AKADEMIK)TIMBALAN NAIBCANSELOR(PEMBANGUNAN)TIMBALAN NAIBCANSELOR(HAL EHWALPELAJAR)FAKULTIPEJABATBENDAHARIPEJABATHARTA BINAPEJABATPENDAFTARPEJABAT HALEHWALPELAJARDEKANKETUAMAKMALUNITREKODHARTAUNITKESELAMATANBAHAGIANPERKHIDMATANDANKEMUDAHANBAHAGIANPENGURUSAN,KEWANGAN,PEMBANGUNANDAN AKTIVITIPELAJARa. Pejabat BendahariPejabat Bendahari diketuai oleh Bendahari gred JUSA C,bertanggungjawab kepada Timbalan Naib Canselor (Pembangunan).Pejabat Bendahari di UTM Skudai mempunyai 4 bahagian dan Unit Rekod222


Harta yang diketuai oleh Timbalan Bendahari gred W48 adalah di bawahtanggungjawab Bahagian Kewangan Pelajar, Rekod Harta dan ICT. Unit inibertanggungjawab terhadap pengurusan kawalan dan penjagaan asetmudah alih, menyediakan rekod aset tetap UTM, melakukan verifikasisebelum bayaran dibuat terhadap perolehan aset, menyediakan laporankehilangan dan pelupusan aset serta menguruskan insurans bagi asetUTM.b. Pejabat Hal Ehwal PelajarPejabat Hal Ehwal Pelajar adalah di bawah tanggungjawab Timbalan NaibCanselor (Hal Ehwal Pelajar dan Alumni). Ia dibahagi kepada BahagianPerkhidmatan Dan Kemudahan dan Bahagian Pengurusan, BahagianKewangan, Pembangunan Dan Aktiviti Pelajar. Setiap bahagian diketuaioleh Timbalan Pendaftar Kanan gred N54 atau gred N48 serta disokongoleh unit-unit seperti Unit Kolej Kediaman, Kemudahan Pelajar, KewanganDan Pengurusan serta Teknologi Maklumat yang diketuai oleh seorangPenolong Pendaftar Kanan gred N44 atau Penolong Pendaftar gred N41.Pejabat Hal Ehwal Pelajar bertanggungjawab merekod danmenyelenggara daftar aset tetap yang dimiliki, melapor kepada PejabatBendahari penerimaan aset melalui derma atau sumbangan, melakukanpemeriksaan aset secara berkala sekurang-kurangnya sekali dalamtempoh 2 tahun dan melaporkan aset yang perlu dilupuskan atauberlakunya kehilangan aset.c. FakultiPengurusan Fakulti diketuai oleh Dekan yang bertanggungjawab kepadaTimbalan Naib Canselor (Akademik). Fakulti dibahagikan kepada beberapaJabatan yang diketuai oleh Ketua Jabatan serta makmal pengajaran danpenyelidikan yang diketuai oleh Pengurus atau Ketua Makmal. Di sampingitu, setiap Fakulti juga mempunyai pejabat pentadbirannya sendiri yangdiketuai oleh seorang Timbalan/Penolong Pendaftar. Pihak yangbertanggungjawab secara langsung terhadap kawalan dan penjagaan asetmudah alih di peringkat Fakulti/Jabatan adalah Dekan, Timbalan/PenolongPendaftar, Pengurus/Ketua Makmal dan Juruteknik. Fakultibertanggungjawab merekod dan menyelenggara daftar aset tetap yangdimiliki, melapor kepada Pejabat Bendahari penerimaan aset melaluiderma atau sumbangan, melakukan pemeriksaan aset secara berkalasekurang-kurangnya sekali dalam tempoh 2 tahun dan melaporkan asetyang perlu dilupuskan atau berlakunya kehilangan aset.223


d. Pejabat Harta BinaPejabat Harta Bina dibahagikan kepada Bahagian Harta yang diketuai olehPengarah gred J54 dan Bahagian Pembinaan yang diketuai oleh Pengarahgred J52. Pejabat Harta Bina adalah di bawah kawalan Timbalan NaibCanselor (Pembangunan). Tanggungjawab Pejabat Harta Bina melaluiBahagian Harta ialah mengurus dan melaksanakan kerja penyenggaraan,ubah suai, kemudahan pengangkutan dan persiapan upacara. UnitPenyenggaraan bahagian ini meliputi bidang awam, mekanikal, elektrikdan landskap. Skop kerja penyenggaraan merangkumi semua bangunan,kemudahan dan kelengkapan bangunan, pembersihan bangunan,kawasan, semua kemudahan infrastruktur dan aset Universiti di dalamkampus serta kenderaan Universiti. Bagaimanapun, tanggungjawabtersebut tidak merangkumi aset yang dibeli dan diurus sendiri olehBahagian/Fakulti.e. Unit Keselamatan UniversitiUnit ini bertanggungjawab kepada Pendaftar yang diketuai oleh seorangPengarah Keselamatan gred KP48 dan dibantu oleh seorang PegawaiKeselamatan gred KP41 serta seorang Penolong Pegawai Keselamatangred KP27. Unit ini juga mempunyai seramai 102 Pengawal Keselamatantermasuk 18 Pengawal Keselamatan (kontrak) serta 5 Pembantu Tadbir.Unit Keselamatan yang beroperasi 24 jam dibahagikan kepada 5 unit keciliaitu unit tugas khas, unit lalu lintas, unit kawalan, unit kawalan pos danunit tadbir dan latihan.12.4.1.2 City Campus, Kuala Lumpura. Pejabat BendahariPejabat Bendahari di City Campus diketuai oleh seorang TimbalanBendahari gred W52 yang bertanggungjawab terhadap 3 unit iaitu UnitAkaun Pelajar, Unit Perolehan dan Stor serta Unit Penerimaan, Akaun danKewangan. Pejabat ini merupakan sokongan kepada Pejabat BendahariKampus Induk, Skudai. Pejabat ini berfungsi dalam proses sebut harga,menyenggara stor am/alat tulis, mengurus simpanan tetap, meluluskanbaucar bayaran dan pengeluaran cek serta menyelenggara rekod asettetap.b. Pejabat Harta BinaPejabat Harta Bina City Campus diketuai oleh Ketua Bahagian gred J48yang bertanggungjawab terhadap projek dan ubah suai, kemudahan224


uang, kenderaan dan upacara, penyenggaraan, pengurusan perolehanperabot, kenderaan dan perkhidmatan berkaitan melibatkan Unit Arkitekdan Lanskap, Awam, Elektrik, Mekanikal dan Ukur Bahan. Di samping itu,pejabat ini menjadi urus setia untuk melupus aset yang rosak dan tidakdigunakan lagi.c. Unit Keselamatan UniversitiUnit Keselamatan City Campus diketuai oleh Pegawai Keselamatan gredKP41 dan dibantu oleh seorang Penolong Pegawai Keselamatan gredKP27. Unit ini mempunyai seramai 46 pegawai yang terdiri daripada 4Ketua Pengawal dan 40 Pengawal Keselamatan serta 2 Pembantu Tadbir.Pada pandangan Audit, pihak UTM mempunyai struktur organisasi yang jelasuntuk mengurus dan memantau kawalan dan penjagaan aset mudah alihnya.12.4.2 Perjawatan Dan Latihan12.4.2.1 PerjawatanBilangan perjawatan kumpulan pengurusan dan profesional bukan akademikserta kumpulan sokongan yang terlibat secara langsung dalam pengurusankawalan dan penjagaan aset mudah alih bagi Pejabat/Fakulti yang dipilih adalahseperti di jadual berikut:JADUAL 102PEGAWAI YANG TERLIBAT SECARA LANGSUNG DALAM PENGURUSAN ASETPEJABAT/FAKULTIJAWATANGREDJAWATANBILANGANJAWATANLULUSBILANGAN JAWATANDIISIT K S JFakulti dipilih :a. Kejuruteraan Mekanikalb. Sainsc. Kejuruteraan & SainsGeoinformasid. Pengurusan DanPembangunan SumberManusiaTimbalan PendaftarTimbalan PendaftarPegawai TadbirN52N48N41224124------124Jumlah 8 7 - - 7Hal Ehwal PelajarTimbalan PendaftarTimbalan PendaftarPegawai Tadbir/ P.Pendaftar KananPegawai Tadbir /Pen. PendaftarPengurus AsramaPegawai SistemMaklumatPen. Peg. TadbirN54N48N44N41N41F41N2711261-21126-12---1----------1127-12Jumlah 13 13 1 - 14225


PEJABAT/FAKULTIJAWATANGREDJAWATANBILANGANJAWATANLULUSBILANGAN JAWATANDIISIT K S JUnit Rekod HartaPejabat BendahariTimb. BendahariPeg. Kewangan/Timb. BendahariPenolong AkauntanW48W41W27111111------111Petunjuk : T – Tetap S – SementaraK – Kontrak J – JumlahJumlah 3 3 - - 3JUMLAH 24 23 1 - 24Pihak Audit mendapati keperluan guna tenaga di Pejabat dan Fakulti yangmenguruskan kawalan dan penjagaan aset mudah alih secara keseluruhannyaadalah mencukupi. Bagaimanapun, bebanan tugas yang sedia ada tidaktermasuk pemeriksaan terhadap aset tetap yang sepatutnya diadakan sekurangkurangnya2 kali setahun. Mengikut Pekeliling Pejabat Bendahari Bilangan 2Tahun 1998 dan Peraturan Kewangan UTM, pemeriksaan tersebut perludilakukan oleh Pejabat/Fakulti yang memperoleh aset tersebut. UTMmemaklumkan Pejabat Bendahari hanya bertanggungjawab melakukan verifikasiterhadap perolehan aset sebelum bayaran dibuat kepada pembekal. Oleh itu,keperluan guna tenaga di setiap Bahagian dan Pejabat Pentadbiran Fakulti perlumengambil kira keperluan untuk melaksanakan pemeriksaan terhadap aset tetapdi Bahagian dan Fakulti masing-masing.12.4.2.2 Latihana. Latihan yang dirancang mengikut keperluan adalah penting bagimeningkatkan profesionalisme, kecekapan dan kemahiran pegawai. PihakAudit mendapati Unit Pembangunan Sumber Manusia UTM adamerancang program latihan berkaitan termasuk kursus kawalan danpenjagaan aset bagi kakitangan UTM. Antara latihan berkaitan pengurusankawalan dan penjagaan aset mudah alih yang dirancang dari tahun 2004hingga 2006 adalah kursus pengurusan aset universiti, pengurusankewangan universiti, keselamatan di pejabat dan asas keselamatan dankebakaran.b. Pihak Audit mendapati latihan kepada pegawai yang bertanggungjawabterhadap pengurusan dan penjagaan aset mudah alih adalah berasaskankepada perancangan latihan yang disediakan oleh Unit PembangunanSumber Manusia serta keperluan semasa. UTM memaklumkan Bahagiandan Fakulti tidak menyenggara rekod latihan kakitangan masing-masingkerana dikendalikan oleh Unit Pembangunan Sumber Manusia. Antara226


latihan dalaman berkaitan pengurusan aset yang dihadiri oleh pegawai diPejabat Bendahari adalah seperti kursus pengurusan aset universiti dankursus pengurusan belanjawan perolehan dan aset. Latihan luaran yangdihadiri adalah seperti kursus pengurusan perolehan Kerajaan anjuranInstitut Perakaunan Negara.c. Di samping itu, pegawai yang bertanggungjawab terhadap Unit RekodHarta, Pejabat Bendahari turut mengadakan taklimat dan peneranganberkaitan pengurusan aset berpandukan kepada Pekeliling PejabatBendahari yang dikeluarkan pada tahun 1998. Antara taklimat yang telahdijalankan oleh Pejabat Bendahari kepada Pejabat dan Fakulti yang terpilihadalah seperti perolehan dan pengurusan harta di Fakulti Sains,pengurusan aset tetap, pengurusan stor pusat, kawalan inventori dan stok.Pada pandangan Audit, perjawatan sedia ada adalah mencukupi. Di sampingitu, latihan yang dirancang dan dilaksanakan adalah bersesuaian kepadapegawai berkenaan untuk menjalankan tugas berhubung kawalan danpenjagaan aset mudah alih UTM.12.4.3 Rancangan Tahunan Penyenggaraan AsetSurat Pekeliling Am Bilangan 2 Tahun 1995 menetapkan setiap agensi Kerajaanhendaklah melaksanakan Sistem Penyenggaraan Yang Dirancang untukmemastikan satu kaedah sistematik diwujudkan bagi memupuk budaya senggara diperingkat agensi. Pihak Audit mendapati UTM tidak mempunyai perancangantahunan terperinci berhubung penyenggaraan aset tetap Universiti terutamanyaaset mudah alih. Bagaimanapun, bajet mengurus tahunan yang dikemukakankepada Kementerian Pengajian Tinggi ada memperuntukkan perbelanjaankeseluruhan penyenggaraan dan pembaikan, ubah suai dan naik taraf sertaperkhidmatan lain yang dibeli sama ada melalui dasar sedia ada, dasar baru atauone off. Peruntukan yang terhad menyebabkan penyenggaraan yang dilakukanmengikut keutamaan penggunaan aset tersebut.12.4.4 Keperluan KewanganPada tahun 2004 hingga 2006, Perbendaharaan Malaysia telah meluluskan bajetmengurus sejumlah RM1.06 bilion kepada UTM. Sejumlah RM915.10 juta diagihkankepada Universiti dan bakinya RM141.66 juta dibiayai dari sumber dalaman UTM.Daripada peruntukan tersebut, sejumlah RM50.34 juta diperuntukkan bagipenyenggaraan dan sejumlah RM61.68 juta untuk pembaikan kecil sertaperkhidmatan yang dibeli. Peruntukan tersebut meliputi belanja penyenggaraankemudahan, peralatan dan perabot serta belanja perkhidmatan insurans, cukai jalandan kawalan keselamatan. Peruntukan yang telah dilulus dan dibelanjakan dari227


tahun 2004 hingga bulan Ogos 2006 bagi penyenggaraan dan pembaikan kecilserta perkhidmatan yang dibeli adalah seperti di jadual berikut:TAHUNJADUAL 103PERUNTUKAN YANG DILULUS DAN DIBELANJABAGI TAHUN 2004 HINGGA BULAN OGOS 2006PERUNTUKAN(RM Juta)PENYENGGARAAN DANPEMBAIKAN KECILSEBENAR(RM Juta)LEBIHAN/(DEFISIT)(RM Juta)PERKHIDMATAN YANG DIBELIPERUNTUKAN(RM Juta)SEBENAR(RM Juta)LEBIHAN/(DEFISIT)(RM Juta)2004 18.82 26.26 (7.44) 17.55 21.00 (3.45)2005 15.91 24.71 (8.80) 19.51 24.68 (5.17)2006 15.61 10.37 5.24 24.62 17.00 7.62JUMLAH 50.34 61.34 (11.00) 61.68 62.68 (1.00)Pihak Audit mendapati pada tahun 2004 dan 2005 perbelanjaan penyenggaraandan pembaikan kecil mengalami defisit masing-masing berjumlah RM7.44 juta danRM8.80 juta. Begitu juga dengan perkhidmatan yang dibeli mengalami defisitberjumlah RM3.45 juta pada tahun 2004 dan RM5.17 juta pada tahun 2005. Setakatbulan Ogos 2006, perbelanjaan penyenggaraan dan pembaikan kecil masihmempunyai lebihan berjumlah RM5.24 juta dan perkhidmatan yang dibeli berjumlahRM7.62 juta. Bagi menampung defisit tersebut, UTM telah memohon peruntukantambahan daripada Kementerian Pengajian Tinggi dan menggunakan sumberdalaman dengan kelulusan Lembaga Pengarah. Bagaimanapun, tiada maklumbalas diterima daripada Kementerian Pengajian Tinggi berhubung permohonantersebut. Kekurangan peruntukan ini menyebabkan penyenggaraan dan pembaikanaset tidak dilaksanakan secara berjadual.12.4.5 Peraturan, Pekeliling Dan Garis PanduanUniversiti Teknologi Malaysia adalah tertakluk kepada Arahan Perbendaharaan,Surat Pekeliling Perbendaharaan dan Arahan Kementerian Pengajian Tinggi yangdikeluarkan dari semasa ke semasa. Di samping itu, UTM juga mengeluarkan garispanduan dan peraturannya sendiri bagi menentukan peraturan dan prosedur adalahmencukupi dan jelas dalam mengurus dan mengawal asetnya seperti di jadualberikut:228


JADUAL 104PERATURAN, PEKELILING DAN GARIS PANDUANPERATURAN/PEKELILING/GARIS PANDUANSKOPPeraturan Kewangan UniversitiTeknologi MalaysiaPekeliling Pejabat BendahariBilangan 2 Tahun 2000Pekeliling Pejabat BendahariBilangan 2 Tahun 1998Pekeliling Pejabat BendahariBilangan 3 Tahun 1998Pekeliling Pejabat BendahariBilangan 4 Tahun 1998Panduan Keselamatan KampusPerintah Tetap Unit KeselamatanPanduan Ke Arah KeselamatanKebakaranMeliputi aspek kawalan dan pentadbiran kewangan seperti had dan bidangkuasa jawatankuasa, kumpulan wang, belanjawan, pengurusan akaun,penerimaan dan penyimpanan wang, perolehan, bayaran, kewangan pelajar,pengurusan stor, pengurusan harta dan inventori, kehilangan dan hapus kiraserta surcaj.Menerangkan cara perolehan yang perlu diikuti semua Jabatan/Fakulti di UTMsama ada perolehan bekalan dan perkhidmatan.Menerangkan tatacara pengurusan aset tetap, inventori dan stok bagi panduanBahagian/Fakulti berdasar kelulusan pihak berkuasa Universiti.Menerangkan tatacara pelupusan aset tetap, inventori dan stok yang perludipatuhi oleh semua Bahagian/Fakulti berdasarkan kelulusan pihak berkuasaUniversiti.Menerangkan tatacara mengurus kehilangan yang perlu diikuti sebagaipanduan oleh fakulti/ bahagian berdasar kelulusan pihak berkuasa Universiti.Memberi penekanan terhadap keselamatan diri, keselamatan harta benda,keselamatan lalu lintas, mencegah kebakaran, pengenalan diri dalam kampus,tatasusila pergaulan serta peraturan membawa keluar harta benda.Menjadi panduan kepada semua kakitangan di Unit Keselamatan dalammenjalankan tugas harian. Antara perintah tetap ini termasuklah panduan danperaturan tugas pengawal pintu keluar/masuk, Panduan/peraturankeselamatan kunci dan penggunaan bilik/ruang selepas waktu pejabat danrondaan mengikut zon/ kawasan.Memberi pengetahuan kepada masyarakat kampus tentang cara mencegahkebakaran, menghadapi kebakaran dan menyelamatkan diri jika berlakukebakaran.Pada pandangan Audit, UTM mempunyai peraturan, pekeliling dan garispanduan yang lengkap dan mencukupi berhubung kawalan dan penjagaanaset mudah alihnya. Bagaimanapun, garis panduan berhubung pengurusankawalan aset meliputi penggunaan, penempatan dan penyenggaraan yangseragam untuk kegunaan Bahagian dan Fakulti tidak disediakan. Inimenyebabkan wujudnya kepelbagaian kaedah penggunaan, penempatan danpenyenggaraan aset yang dilaksanakan oleh setiap Bahagian dan Fakulti.12.4.6 Kaedah Kawalan Dan Penjagaan AsetKawalan dan penjagaan aset yang baik dan berkesan dapat membantu mencegahdari berlakunya kecurian, penyelewengan, kebakaran, kerosakan, keusangan,kehilangan serta pembaziran wang awam. Sehubungan itu, pihak Audit telahmelaksanakan pemeriksaan terhadap 64 sampel aset mudah alih di UTM, Skudaidan 13 sampel di City Campus, UTM Jalan Semarak.12.4.6.1 Kaedah Kawalan AsetKaedah kawalan bermaksud amalan yang digunakan terhadap penempatan,penggunaan, pergerakan dan keselamatan aset bagi mengelak aset yangdimiliki hilang atau tidak dapat dikesan.229


a. Penempatan Dan Penyimpanan AsetMengikut Tatacara Pengurusan Stor, bahan-bahan mudah bakarhendaklah mempunyai label penyimpanan dan disusun dengan kemasserta mempunyai suhu bilik yang konsisten. Lawatan Audit ke stor bahandi Fakulti Sains UTM Skudai yang menyimpan bahan kimia mendapati iatidak mematuhi spesifikasi keselamatan tersebut. Bahan kimia disimpanbercampur aduk antara satu sama lain yang boleh menyebabkankebakaran. Stor tersebut terletak di aras bawah manakala bahagian atasbangunan merupakan bilik tutorial dan kuliah. Keadaan ini membahayakankeselamatan pelajar sekiranya berlaku kebakaran. Selain itu, pihak Auditmendapati stor alat bantuan mengajar di Pejabat Am Fakulti KejuruteraanMekanikal turut digunakan untuk menyimpan peralatan lain seperti kotakkosong, toner pencetak yang telah digunakan, wayar penyambung elektrikdan kamera video rosak seperti di gambar berikut :GAMBAR 70Stor Menyimpan Bahan Kimia Yang Bercampur Adukb. Penggunaan Dan Pergerakan AsetPenggunaan aset yang optimum dan terkawal dapat memelihara asetsupaya sentiasa berkeadaan baik, boleh digunakan dan menjamin jangkahayat aset. Daftar pergerakan aset yang lengkap dan kemas kini perludisediakan bagi memudahkan aset dikesan. Semakan Audit mendapatiperkara berikut:i. Aset yang telah dipindahkan atau telah diganti dengan aset baru tidakdimaklumkan kepada Pejabat Bendahari seperti di jadual berikut:230


JADUAL 105ASET DIPINDAHKAN ATAU DIGANTIJENIS ASET NO. SIRI /NO. DAFTARKOS(RM)LOKASIASALLOKASISEBENARCATATANPerdana 2.0 (A) WGG 6851 84,973 PejabatDekan, FakultiKejuruteraanSainsGeoinformasiPejabat HartaBinaDiganti keretadengan nomborpendaftaranJGX 4142LCD Projektor 3MX 55 DigitalLCD/FKSG/05/A003 11,850 MKI-C04-44,FakultiKejuruteraanSainsGeoinformasiCGIA- 002 (7),FakultiKejuruteraanSainsGeoinformasi-Mesin Ultra LightVolumeHEP/1523/03 79,982 Tidakdinyatakansecara spesifikdi Hal EhwalPelajarStor PusatKesihatan-TelevisyenSamsung 34”HEP/04/2004/11504,200 Kolej 17 Bilik AudioVisual, HalEhwal Pelajar-ii. Tanda pengenalan aset hendaklah dilekatkan tanda hak milik dannombor siri rujukan sebagai bukti hak milik UTM. Ini memudahkanpihak Universiti mengawal dan mengenal pasti asetnya.Bagaimanapun, pihak Audit mendapati ada aset yang tidak diberi tandapengenalan atau tanda hak milik UTM seperti di jadual berikut:JADUAL 106ASET YANG TIADA TANDA PENGENALANJENIS ASETNO. SIRI / NO. DAFTARKOS(RM)LOKASIEishty X Mass Spectroscopy 10A ms 38a 53,785 C19-109, Fakulti SainsFRP Fumecupboard Edamix150010A ms 37a 14,800 C10-221, Fakulti SainsAnalytical BalanceSchimadzu 220BK 29/2 4,200 C10-433, Fakulti SainsIce Cube MakerScotman/MV 450 ASBK 29/10 12,200 C10-212, Fakulti SainsNotebook HP Compaq TC1100Epson EMP-73 PortableLCD ProjectorDigital Height Gage WithLampUniversal Tool & CutterGrinder Machine240802/NOTEBOOK_01/04240802/LCD PROJECTOR-01/0412,86010,56024/09-11/DHG 01/06 8,200Tidak Dinyatakan 14,300PUSKOM, FakultiKejuruteraan MekanikalPusat Komposit, FakultiKejuruteraan MekanikalMakmal Pengeluaran, FakultiKejuruteraan MekanikalP21, Fakulti KejuruteraanMekanikalDesktop Computer HEP/010/2006 3,588 Pejabat Hal Ehwal PelajarCanon Powershoot DigitalCameraCM/A005/FKSG/05 4,420LCD Projector 3M LCD/FKSG/04/A001) 13,880UP3 (SKVA) UP5/F009/PPS(04) 10,400Handycam PCR-PVP 755 CAM/B003 4,780C03-102 Fakulti KejuruteraanSains dan GeoinformasiCCD-405-1-SMC 1,Kejuruteraan Sains danGeoinformasiC06Aras 4, KejuruteraanSains dan GeoinformasiPusat Sumber, KejuruteraanSains dan Geoinformasi231


iii. Daripada 15 sampel yang disemak secara fizikal di Fakulti Pengurusandan Pembangunan Sumber Manusia, pihak Audit tidak dapatmengesan 4 aset seperti di jadual berikut:JADUAL 107ASET YANG TIDAK DAPAT DIKESAN DI FAKULTIPENGURUSAN DAN PEMBANGUNAN SUMBER MANUSIAJENIS ASETHP Compaq D220 IntelPentium IVDigital Camcorder Mini DVSony DCR-HC 30ENotebook CompaqPresario M2241Notebook Dell Inspiron710mNO. SIRI /NO. DAFTARKOS(RM)FPPSM/K/04/ 676 3,540LOKASIMakmalMultimediaTAHUNPEMBELIAN2004FPPSM/DC/18/ 04 3,485 Pejabat Am 2004FPPSM/K/720/ 2005 4,428 Pejabat Am 2005FPPSM/K/887/ 06 4,490 Pejabat Am 2006iv. Semua Pejabat dan Fakulti yang dilawati tidak menyelenggara rekodpenggunaan/pinjaman aset untuk menentukan aset diguna secaraoptimum dan disenggara kecuali Makmal Automotif dan Stor AlatBantuan Mengajar Fakulti Kejuruteraan Mekanikal, Pejabat Am FakultiPengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia serta Pejabat AmHal Ehwal Pelajar. Bagaimanapun, rekod penggunaan dan pinjamanperalatan bagi kakitangan di Pejabat Am Hal Ehwal Pelajar tidakdikemas kini.v. Semakan Audit juga mendapati Chemical Inventory System Softwareyang dibeli pada tahun 2005 dengan kos RM20,150 tidak dapatdigunakan kerana telah rosak dan alat tersebut perlu diganti, ditukaratau dibaiki. Selain itu, ada aset yang penggunaannya terhad kepadapegawai tertentu seperti di jadual berikut:JADUAL 108ASET YANG PENGGUNAANNYA TERHADJENIS HARTA NO. SIRI /NO. DAFTARKOS(RM)LOKASITAHUNPEMBELIANCATATANCanon PowershotG6 Digital CameraCM/A005/FKSG/05 4,420 C05-102, FakultiKejuruteraan danSains Geoinformasi2005 Terhad untukkegunaan pegawaiICT.Notebook Acer 24000/NB_03/05 4,688 TD(A), FakultiKejuruteraanMekanikal2005 Notebook untukTimbalan DekanAkademik tidakpernah digunakan.12.4.7 KeselamatanKawalan keselamatan di UTM Kampus Skudai dilakukan oleh Unit KeselamatanUTM Skudai yang mempunyai anggota seramai 111 orang. Tugas yangdilaksanakan adalah rondaan seluruh kawasan UTM Skudai yang berkeluasan232


2,930 ekar dengan tumpuan kepada 287 blok fakulti dan 293 blok kolej kediaman.Selain itu, kawalan lalu lintas terhadap kenderaan berdaftar keluar masuk iaitusebanyak 7,992 kereta dan 5,455 motosikal di 3 pintu masuk berasingan yangdibuka setiap hari sehingga 12.00 malam manakala 1 pintu utama akan dibuka 24jam setiap hari turut dilakukan. Selain itu, kawalan turut dilakukan menggunakanClose Circuit Television (CCTV) yang ditempatkan di kawasan UTM berisiko tinggiberlakunya kecurian. Bilangan CCTV adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 109BILANGAN CCTV YANG DIPASANG DI UTM SKUDAINAMA FAKULTI / BAHAGIANJUMLAH CCTVDewan Sultan IskandarPusat Komputer (CICT)Fakulti Sains (Smart Classroom)Fakulti Sains Komputer dan Sumber MaklumatPerpustakaan Sultanah ZanariahFakulti Kejuruteraan Kimia dan Sumber AsliInstitut Ibnu SinaKompleks Pejabat Harta BinaRumah UniversitiRumah Naib Canselor4 unit4 unit4 unit18 unit7 unit6 unit6 unit5 unit1 unit1 unit3 Pintu Keluar Masuk 8 unitJUMLAH64 unitCiri-ciri keselamatan yang perlu ada di universiti bagi mencegah berlakunyakejadian jenayah seperti kecurian adalah seperti berikut:a. Pintu masuk yang dibina boleh mengawal pergerakan individu keluar danmasuk dari universiti dan ditempatkan di lokasi yang sesuai.b. Tiada laluan alternatif memasuki kawasan universiti.c. Penguatkuasaan penggunaan pas pelajar, pekerja dan pelawat di kawasanuniversiti dilaksanakan dan tindakan diambil terhadap yang ingkar.d. Kenderaan keluar masuk diperiksa secara berkala.e. Pemasangan CCTV diperluaskan ke semua lokasi yang berisiko berlakukejadian jenayah dan kecurian.Semakan Audit mendapati perkara berikut:a. Bangunan Pusat Siswazah, Pejabat Harta Bina dan Rumah Naib Canseloryang dibina sebelum pintu masuk utama memberi laluan alternatif memasukikawasan universiti. Keadaan ini boleh menyebabkan pencerobohan oleh pihakluar terhadap bangunan terbabit jika tidak ada kawalan keselamatandilakukan. Pihak Audit berpendapat pintu masuk utama wajar dipindahkan ke233


jalan masuk hadapan bagi memudahkan penguatkuasaan kawalankeselamatan dibuat. Keadaan pintu masuk utama adalah seperti di gambarberikut:GAMBAR 71PintuMasukUtamaLakaran Pintu Masuk UTMb. Kawasan kampus UTM Skudai tidak berpagar dan mempunyai jalan masukmelalui kawasan ladang sawit serta tidak dikawal. Keadaan ini bolehmenyebabkan pencerobohan oleh pihak luar dan mengakibatkan kegiatanjenayah berlaku. Pihak Audit berpendapat kawasan kampus perlu dipagar danjalan masuk dikawal bagi mengelak pencerobohan pihak luar.c. UTM Skudai mengguna pakai sistem pas bagi mengawal pergerakan individudi dalam kampus. Bagaimanapun, penggunaannya kurang berkesan keranaterdapat individu yang boleh memasuki kawasan kampus tanpa melalui pintukawalan.d. Sebanyak 64 CCTV ditempatkan di kawasan yang berisiko tinggi di UTMSkudai. Namun, ia tidak mencukupi kerana ada blok fakulti yang belumdilengkapi CCTV. Selain itu, pihak Audit mendapati kebanyakan CCTV yangdipasang di Fakulti tidak diselia secara langsung oleh pengawal keselamatandi Balai Kawalan Unit Keselamatan. Pihak Audit berpendapat penggunaanCCTV secara menyeluruh, berpusat dan dikawal selia secara langsungmembolehkan Unit Keselamatan mengambil tindakan pantas jika berlakukegiatan jenayah. Memandangkan kawasan kampus luas dan memerlukanramai pengawal keselamatan untuk melakukan tugas rondaan, kawalanmenerusi CCTV boleh membantu mengurangkan tugas rondaan olehpengawal keselamatan.e. Pemeriksaan terhadap setiap kenderaan yang keluar masuk sukardilaksanakan kerana terdapat 7,992 kereta dan 5,455 motosikal berdaftardengan Unit Keselamatan. Bagi memantau tugas rondaan pengawalkeselamatan, Unit Keselamatan menggunakan sistem guardtronic yang234


merakam secara elektronik masa rondaan jika check point yang ditetapkandisentuh oleh pengawal keselamatan sepanjang tugas rondaan dibuat.Keadaan ini menyebabkan tugas rondaan pengawal lebih tertumpu kepadatempat check point sahaja.12.4.8 Penjagaan AsetPenjagaan aset meliputi proses penyenggaraan dan pembaikan aset seperti manaperaturan yang ditetapkan dalam Surat Pekeliling Am Bilangan 2 Tahun 1995. PihakAudit mendapati daripada 64 sampel aset mudah alih yang disemak kecualikenderaan tidak mempunyai penyenggaraan berjadual. Penyenggaraan hanyadibuat apabila berlaku kerosakan kerana kekurangan peruntukan.12.4.9 Pengurusan Kehilangan Dan Pelupusan Aset UniversitiUTM mempunyai peraturan bagi menguruskan pelupusan dan kehilangan aset tetapUniversiti iaitu Peraturan Kewangan Universiti dan Surat Pekeliling BendahariBilangan 3 Tahun 1998 untuk pelupusan dan Bilangan 4 Tahun 1998 untukkehilangan.12.4.10 Pengurusan Kehilangan Aset Mudah Aliha. Dari tahun 2001 hingga bulan Ogos 2006, jumlah kehilangan aset mudah alihadalah bernilai RM854,346. Daripada nilai tersebut, sejumlah RM605,761kehilangan aset adalah dari tahun 2004 hingga bulan Ogos 2006 iaitu 70.9%dari keseluruhan kehilangan. Senarai aset hilang atau dicuri yang disediakanoleh Jawatankuasa Pelarasan Kehilangan Aset UTM adalah seperti di jadualberikut:JADUAL 110BILANGAN KEHILANGAN DARI TAHUN 2001 HINGGA BULAN OGOS 2006TAHUNBILANGANKESKEHILANGANDILAPORKOS(RM)BILANGAN ASET HILANG MENGIKUT JENISLCD NOTEBOOK KAMERAVIDEOKOMPUTERDANAKSESORIKAMERAVIDEODIGITALLAIN-LAINJUMLAH2001 3 124,190 1 1 2 - - 2 62002 3 5,900 - - - 1 2 32003 10 118,495 5 6 - - - 2 132004 13 362,076 17 6 - - - 1 242005 17 113,878 3 9 - 2 1 4 192006 22 129,807 3 8 - 15** 1 62* 89JUMLAH 68 854,346 29 30 2 18 2 73 154Nota : *Termasuk kehilangan 56 hose reel nozzle di Kolej Tun Dr. Ismail dan Kolej Tun Fatimah.**Kehilangan komputer dan aksesori tinggi pada tahun 2006 akibat kehilangan banyak flat screen monitor.235


. Mengikut Senarai Harta Yang Hilang, kes kehilangan yang dilaporkanmenunjukkan peningkatan dari tahun 2001 hingga bulan Ogos tahun 2006seperti di carta berikut:CARTA 20BILANGAN KEHILANGAN ASET MUDAH ALIH DARI TAHUN 2001HINGGA BULAN OGOS 2006252022Bilangan1510101317503 32001 2002 2003 2004 2005 2006(Ogos)Tahunc. Analisis Audit mendapati aset yang banyak dilaporkan hilang adalah LiquidCrystal Display (LCD) dan notebook masing-masing sebanyak 19% serta lainlainsebanyak 48%. Antara aset lain yang hilang ialah 56 hose reel nozzlepada tahun 2006. Bilangan kehilangan aset tetap dari tahun 2001 hingga bulanOgos 2006 adalah seperti di carta berikut:CARTA 21KEHILANGAN ASET TETAPLCD19%48%Lain-lainNotebook19%Kamera Video Digital1%12%Komputer & Aksesori1%Kamera Videod. Analisis laporan kehilangan dari tahun 2004 hingga bulan Ogos 2006 mengikutpusat tanggungjawab yang dipilih adalah seperti di jadual berikut:236


JADUAL 111KEHILANGAN MENGIKUT PUSAT TANGGUNGJAWAB DARI TAHUN 2004HINGGA BULAN OGOS 2006PUSATTANGGUNGJAWABBILANGANKESKEHILANGANDILAPORKOS(RM)LCDBILANGAN ASET HILANG MENGIKUT JENISNOTEBOOKKOMPUTER&AKSESORIKAMERAVIDEODIGITALLAIN-LAINJUMLAHFKM 7 150,884 9 - 1 2 1 13FKSG 8 74,434 1 6 3 - 1 11FPPSM 6 29,017 - 4 1 - 1 6HEP 5 8,268 3 58* 61Pengajian Diploma(City Campus)4 27,778 1 3 - - - 4Lain-lain 22 315,380 12 11 10 - 5 38JUMLAH 52 605,761 23 24 18 2 66 133Nota : *Termasuk kehilangan 56 hose reel nozzle di Kolej Tun Dr. Ismail dan Kolej Tun Fatimah.Petunjuk : FKM - Fakulti Kejuruteraan MekanikalFPPSM - Fakulti Pengurusan & PembangunanSumber ManusiaFKSG - Fakulti Kejuruteraan Sains Dan GeoinformasiHEP - Hal Ehwal Pelajare. Fakulti Kejuruteraan Mekanikal mencatat kehilangan berjumlah RM150,884bagi tahun 2004 hingga bulan Ogos 2006 dari keseluruhan kehilanganberjumlah RM605,761 atau 24.9% seperti di carta berikut:CARTA 22JUMLAH KEHILANGAN MENGIKUT PUSAT TANGGUNGJAWABDARI TAHUN 2004 HINGGA BULAN OGOS 2006350,000300,000250,000315,380FKMFKSGRM200,000150,000150,884FPPSMHEP100,00050,000-74,43427,77829,0178,268Pusat TanggungjawabPengajian Diploma(City Campus)Lain-lainPetunjuk : FKM - Fakulti Kejuruteraan MekanikalFPPSM - Fakulti Pengurusan &Pembangunan Sumber ManusiaFKSG - Fakulti Kejuruteraan Sains Dan GeoinformasiHEP - Hal Ehwal Pelajarf. Pihak Audit telah menyemak fail laporan kehilangan dari bulan Januari hinggaOgos 2006 yang disediakan oleh Jawatankuasa Pelarasan Kehilangan AsetUTM dan mendapati perkara berikut:237


i. Sebanyak 22 kes kehilangan aset telah dilaporkan dengan kos kehilanganberjumlah RM129,807. Pihak Audit mendapati beberapa proses kehilanganseperti ditetapkan dalam Pekeliling Bendahari UTM Bilangan 4 Tahun1998 tidak dipatuhi iaitu:• Laporan Awal tidak dibuat oleh Dekan/Ketua Bahagian kepadaTimbalan Naib Canselor (Pembangunan). Sebaliknya, pelaporandibuat oleh Pegawai Bahagian/Fakulti yang mengetahui kejadiankehilangan tersebut.• Laporan Polis tidak disertakan terhadap kehilangan Split UnitOutdoor Air Conditioner bernilai RM4,500 di Fakulti KejuruteraanSains dan Geoinformasi, Flat Screen Monitor bernilai RM1,550 diFakulti Kejuruteraan Mekanikal dan Hose reel Nozzle bernilaiRM1,395 di Kolej Tun Fatimah.• Laporan Akhir kepada Naib Canselor dan Jawatankuasa Kewangantidak disediakan walaupun telah melebihi tempoh 4 bulan.• Semua kes belum dibawa kepada Jawatankuasa Kehilangan AsetUniversiti untuk tindakan seperti penggantian, tatatertib dan hapuskira.ii. Kebanyakan kehilangan berlaku di pejabat dan makmal yang manakeselamatannya longgar seperti tiada pemasangan jeriji pada tingkap danpintu iaitu sebanyak 2 kes serta CCTV tidak dipasang di kawasan strategikiaitu sebanyak 7 kes. Antara punca kehilangan adalah seperti penggunaankunci lebih daripada seorang pengguna yang mana menyalahi peraturankeselamatan Universiti, kelalaian pegawai seperti tidak mengunci pintu dantingkap serta membawa aset keluar kawasan kampus.g. Sehingga tarikh lawatan Audit tindakan masih di peringkat JawatankuasaPelarasan Kehilangan Aset UTM. Surat meminta penjelasan telah dihantardan ada yang telah mendapat maklum balas daripada pegawaibertanggungjawab. Hanya satu penggantian aset diterima iaitu LCD yangdilaporkan hilang pada tahun 2001. Cadangan tindakan tatatertib dan hapuskira akan dikemukakan kepada Jawatankuasa Kehilangan Aset UTM untuktindakan selanjutnya.12.4.11 Pengurusan Pelupusan Aset Mudah AlihPekeliling Bendahari Bilangan 3 Tahun 1998 menyatakan bahawa sesuatu asetperlu dilupuskan apabila ia rosak, tidak boleh atau tidak ekonomik untuk dibaiki,lusuh yang menyebabkan kualiti barangan terjejas dan usang kerana perubahanteknologi. Selain itu, pelupusan perlu disokong dengan bukti yang sahih sertamengikut prosedur yang telah ditetapkan. Bagi menentukan proses pelupusan238


mengikut pekeliling yang ditetapkan, pihak Audit telah menyemak senarai asetbernilai RM2.97 juta yang telah dilupuskan pada tahun 2004 hingga bulan Julai2006 seperti di jadual berikut:JADUAL 112PELUPUSAN ASET MUDAH ALIH20042005TAHUN2006 (Hinggabulan Julai)FAKULTIASET MUDAHALIHNILAIPELUPUSAN(RM)CARAPELUPUSANPejabat Harta Bina Kenderaan 592,860 DijualFakulti Kejuruteraan Kimia danKejuruteraan Sumber AsliFakulti Kejuruteraan dan SainsGeoinformasiPeralatan 293,110 DibuangPeralatan 1,663,596 DijualFakulti Sains Peralatan 420,943 DijualJUMLAH 2,970,509Semakan Audit mendapati perkara berikut:a. Surat pelantikan sebagai Lembaga Pemeriksa Pelupusan oleh Naib Canselortidak dikemukakan untuk semakan Audit. Lembaga ini dipengerusikan olehTimbalan Bendahari dan dianggotai oleh 3 ahli lain iaitu seorang dari UnitPerabot Pejabat Bendahari (Sekretariat), Juru Analisa Sistem dan wakilPejabat Bendahari.b. Pelantikan ahli Lembaga Pemeriksa Pelupusan juga tidak mematuhi syaratkeahlian yang ditetapkan oleh Surat Pekeliling Bendahari Bilangan 3 Tahun1998. Lembaga perlu dipengerusikan oleh Jurutera atau wakil Pengarah Kerja(Pejabat Harta Bina) dan dianggotai 3 ahli iaitu wakil Pejabat Bendahari, wakilPengarah Kerja dan wakil Teknologi Maklumat.c. Perakuan pelupusan daripada pihak berkuasa selepas cadangan pelupusanoleh Lembaga Pemeriksa Pelupusan tidak dikemukakan untuk semakan.Pihak yang diberi kuasa adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 113PIHAK BERKUASA PELUPUSANDekanPIHAK BERKUASATimbalan Naib Canselor(Pembangunan)Naib CanselorJawatankuasa KewanganKELULUSANPelupusan inventori bagi harga keseluruhan kurang daripada RM30,000Pelupusan semua harta bagi nilai perolehan keseluruhan tidak melebihiRM300,000Pelupusan semua harta bagi nilai perolehan keseluruhan tidak melebihiRM500,000Pelupusan semua harta bagi nilai perolehan keseluruhan melebihiRM500,000Pihak UTM memaklumkan kelulusan pelupusan aset secara keseluruhan akandipohon daripada Mesyuarat Jawatankuasa Kewangan pada setiap akhir tahun239


walaupun tindakan pelupusan telah dibuat bagi aset yang memerlukan pelupusansegera. Pihak Audit berpendapat sebarang pelupusan aset perlu mendapatkelulusan terlebih dahulu sebelum tindakan pelupusan diambil bagi mengelakkanpenyelewengan.Pada pandangan Audit, pengurusan kawalan dan penjagaan terhadap asetmudah alih yang longgar menyebabkan kerapnya berlaku kes kehilangan.Pengurusan UTM perlu menimbangkan penggunaan teknologi moden danterkini seperti sistem penggera keselamatan dan Global Positioning Systemyang mampu membantu Unit Keselamatan menjalankan tugas kawalankeselamatan dengan lebih berkesan. Berikutan berlakunya kes kehilangan,pihak UTM perlu mengambil tindakan tegas seperti mengenakan tindakantatatertib terhadap pegawai yang cuai.12.4.12 Penyelenggaraan Rekoda. Rekod berkaitan dengan pengurusan aset perlu diselenggara dengan teraturdan kemas kini bagi memudahkan pihak pengurusan mengesan pergerakansesuatu aset terutamanya untuk tindakan penyenggaraan atau penggantian.Setiap perolehan aset perlu direkod dalam daftar harta modal. Di samping itu,rekod berkaitan penyenggaraan, pelupusan dan hapus kira perlu disimpanmengikut Pejabat/Fakulti. Satu salinan rekod berkenaan akan diedar kemakmal, Pejabat Am Pejabat/Fakulti dan Pejabat Bendahari. Bagaimanapun,UTM tidak mempunyai sistem aset berkomputer yang bersepadu denganSistem Kewangan Berkomputer untuk merekod semua maklumat asetnya.Pada masa kini, semua maklumat aset direkod secara manual di Unit RekodHarta, Pejabat Bendahari yang menyebabkan proses mengemas kinimaklumat aset mengambil masa yang lama.b. Semakan Audit di Pejabat Hal Ehwal Pelajar, Fakulti Kejuruteraan Mekanikal,Fakulti Sains, Fakulti Kejuruteraan Sains dan Geoinformasi dan FakultiPengurusan Sumber Manusia, UTM Skudai mendapati perkara berikut:i. Nombor siri pada peralatan yang disemak juga tidak sama seperti yangdicatat dalam borang harta modal seperti di jadual berikut:JADUAL 114NOMBOR SIRI ASET TIDAK SAMA SEPERTI NOMBOR SIRIPADA BORANG HARTA MODALPERALATANKOS(RM)NO. DAFTAR ASETNO. SIRIDI DAFTAR HARTANO. SIRI PADA ASETDesktop Computer 3,998HEP/012/2006(Bilik Server HEP)CNC53924NI (Monitor)SGH60301CN (CPU)CNC5251NRZ (Monitor)MYB527003C (CPU)TV Samsung 34” 4,200HEP/86/04/2004(Kolej TunFatimah)V7673IDNA00133V76731DWA00290YTV Samsung 34” 4,200 HEP/1150/2004 V76731DNA00133 V767310WA00150T240


ii. Semua Pejabat dan Fakulti yang diaudit tidak menyelenggara daftar indukaset di Pejabat dan Fakulti masing-masing. Adalah didapati juga,kebanyakan tanda pengenalan aset telah pudar dan tidak dapat dibaca. Disamping itu, nombor daftar harta yang ditentukan bagi setiap Pejabat danFakulti adalah tidak seragam.Pada pandangan Audit, pihak UTM perlu mempunyai sistem pengurusan asetsecara berkomputer dan berintegrasi dengan Sistem Kewangan Berkomputerbagi memastikan senarai aset dikemas kini dan memudahkan pengesananaset. Pekeliling Bendahari dan peraturan berkaitan penyenggaraan aset perludipatuhi oleh semua yang terlibat dalam penyenggaraan aset.12.4.13 Kaedah PemantauanPemantauan adalah aspek pengurusan yang perlu dilakukan secara berterusan bagimemastikan aset mudah alih diurus dengan cekap agar segala kelemahan sertamasalah dapat dikenal pasti dan dibuat pembetulan dengan segera. Mekanismepemantauan pengurusan kawalan dan penjagaan aset mudah alih UTM dibahagikepada peringkat Universiti dan Pejabat/Fakulti.12.4.13.1 Peringkat UniversitiJawatankuasa yang terlibat adalah Jawatankuasa Kewangan di peringkatLembaga, Jawatankuasa Pengurusan Kewangan di peringkat Pengurusan,Jawatankuasa Kehilangan Aset Universiti, Jawatankuasa Harta Ruang DanPelupusan serta Jawatankuasa Pemeriksa Pelupusan. Jawatankuasa terlibattelah bermesyuarat dan melaksanakan fungsinya seperti yangdipertanggungjawabkan.12.4.13.2 Peringkat Pejabat Dan FakultiJawatankuasa Pemeriksa hendaklah ditubuhkan di peringkat Pejabat dan Fakultibagi melakukan pemeriksaan 2 tahun sekali. Pihak Audit mendapatiJawatankuasa Pemeriksa di peringkat Pejabat dan Fakulti masih belumditubuhkan. Selain itu, Unit Audit Dalam UTM turut menjalankan pemantauanmelalui pengauditan yang dijalankan. Dalam laporannya, Unit Audit Dalam telahmembangkitkan beberapa kelemahan dalam pengurusan aset UTM yangmemerlukan tindakan Bahagian dan Fakulti yang terlibat.Pada pandangan Audit, pemantauan terhadap pengurusan kawalan danpenjagaan aset mudah alih Universiti perlu ditingkatkan. Jawatankuasa yangditubuhkan perlu memainkan peranan yang aktif bagi menangani kelemahandalam pengurusan dan pengawalan aset yang dibangkitkan.241


12.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITBerdasarkan sampel yang telah dipilih, pengurusan kawalan dan penjagaan asetmudah alih UTM adalah kurang memuaskan. Antara kelemahan yang didapati ialahpergerakan dan perpindahan aset yang tidak dimaklumkan kepada PejabatBendahari, aset tidak diberi tanda pengenalan, aset tidak dapat dikesan semasasemakan fizikal dibuat, pintu masuk utama yang kurang sesuai, kekurangan CCTVdan penyelenggaraan rekod yang kurang memuaskan. Sehubungan itu, pihakpengurusan UTM perlu mengambil tindakan proaktif seperti berikut:a. Mewujudkan Jawatankuasa Pemeriksa di peringkat Pejabat dan Fakulti bagimelaksanakan pemeriksaan aset secara berkala sekurang-kurangnya 2 tahunsekali. Selain itu, Jawatankuasa tersebut perlu dianggotai oleh wakil dariPejabat Bendahari bagi memastikan pematuhan terhadap peraturan.b. Menubuhkan Jawatankuasa Tatatertib Universiti untuk memutuskan tindakantatatertib yang akan diambil terhadap pegawai yang cuai hingga menyebabkankehilangan aset.c. Meningkatkan kawalan keselamatan bagi memastikan kecurian atau kehilanganaset tidak berulang seperti pemasangan alat keselamatan seperti jeriji besi,penggera keselamatan dan CCTV di tempat yang kerap berlaku kecurian.d. Mengemas kini daftar aset mudah alih terutama di peringkat Pejabat dan Fakultiserta mewujudkan sistem aset berkomputer yang berintegrasi dengan sistem diPejabat Bendahari.242


INSTITUT PENYELIDIKAN DAN KEMAJUANPERTANIAN MALAYSIA13. PENGURUSAN PENYELIDIKAN INTENSIFICATION IN RESEARCH PRIORITYAREA13.1 LATAR BELAKANG13.1.1 Institut Penyelidikan dan Kemajuan Pertanian Malaysia (MARDI) telahditubuhkan di bawah Akta MARDI 1969 bagi tujuan menjana dan membangunkanteknologi ke arah memajukan sektor pertanian, makanan dan penyelidikan. FungsiMARDI meliputi penyelidikan dan pembangunan teknologi bagi semua tanaman(kecuali getah, kelapa sawit dan koko), ternakan, makanan dan perladangancampuran. Misi MARDI adalah membangun, memindah dan mengkomersialkanteknologi dan perkhidmatan untuk memacu pembangunan industri makanan danpertanian negara. Antara objektif penyelidikan MARDI adalah seperti berikut:• Membangunkan variasi dan klon tanaman dan baka ternakan yang berkualititinggi melalui pembiakbakaan konvensional dan kaedah bioteknologi.• Membangunkan teknologi bagi meningkatkan persaingan dalam industripemprosesan makanan dan kesihatan.• Membangunkan teknologi dan pengeluaran makanan bagi buah-buahan,sayur-sayuran, bunga-bungaan, bijirin dan lain-lain yang berkaitan dalamindustri tanaman.• Membangunkan teknologi dalam industri ternakan termasuk memajukanmakanan ternakan alternatif.• Membangunkan produk baru bioteknologi, teknologi termaju mekanisasi danautomasi, pengurusan sumber dan persekitaran dalam industri pertanian sertapemprosesan makanan.• Membangunkan industri herba dan produk asli.• Menjalankan kajian sosioekonomi dan pengurusan teknologi untuk industrimakanan dan pertanian.• Melaksanakan pemindahan teknologi dan pengkomersialan untukmeningkatkan produktiviti pertanian yang berdaya maju melalui rangkaianinovasi dengan sektor swasta.13.1.2 Sehingga bulan Ogos 2006, MARDI telah menerima sejumlahRM26.41 juta daripada Kementerian Sains, Teknologi Dan Inovasi (MOSTI) untuk243


menjalankan penyelidikan Intensification In Research Priority Area (IRPA). MOSTImembiayai program IRPA di bawah Rancangan Malaysia Kelapan (RMK8) yangmenjalankan aktiviti penyelidikan dan pembangunan (R&D) dalam bidang yangberpotensi untuk meningkatkan sosioekonomi negara. Program ini memberipenekanan kepada penyelidikan yang berpotensi untuk dikomersialkan danmenyokong keperluan industri tempatan.13.1.3 Projek penyelidikan IRPA terdiri daripada 3 kategori penyelidikan iaituExperimental Applied Research (EAR), Prioritised Research (PR) dan StrategicResearch (SR). MOSTI menetapkan bidang keutamaan mengikut kategori seperti dijadual berikut:JADUAL 115KATEGORI DAN BIDANG KEUTAMAAN PENYELIDIKAN MOSTIKATEGORIBIDANG KEUTAMAANAgriculture And Food SecuritiesExperimental AppliedResearchNatural Resources And EnvironmentManufacturing And ServicesSocial TransformationKnowledge AdvancementManufacturingPlant Production And Primary ProductPrioritised ResearchInformation And CommunicationHealthEducation And TrainingDesign And Software TechnologyStrategic ResearchSpeciality Fine Chemicals TechnologyOptical Technology13.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada aktiviti pengurusanpenyelidikan yang dibiayai oleh geran IRPA diurus dengan cekap, berhemat danberkesan bagi mencapai objektif yang ditetapkan.13.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan ini meliputi Program IRPA bagi RMK8 terhadap EAR dan PR untuk tahun2004 hingga bulan Ogos 2006. Semakan Audit dijalankan terhadap rekod dandokumen berkaitan. Perbincangan dan temu bual diadakan dengan pegawai yangterlibat dan lawatan ke lokasi projek seperti Serdang, Selangor; Seberang Perai,Pulau Pinang; Cameron Highlands, Pahang; Kluang, Johor dan Kuching, Sarawak.Projek dipilih dari setiap pusat penyelidikan mengikut nilai peruntukan yang tinggi.244


13.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan Julai hingga Disember 2006 mendapatiperkara berikut:13.4.1 Pengurusan AktivitiStruktur pengurusan yang kemas dan teratur dapat memudahkan pengagihan tugasdibuat. Sektor yang terlibat secara langsung dalam pengurusan penyelidikan adalahSektor Penyelidikan, Sektor Pemindahan dan Pengkomersialan Teknologi sertaBahagian Urusan Korporat, Perkhidmatan Pentadbiran dan Perundangan. SektorPenyelidikan dan Sektor Pemindahan dan Pengkomersialan Teknologi diketuai olehseorang Timbalan Ketua Pengarah gred JUSA B masing–masing manakala SektorBahagian Korporat, Perkhidmatan Pentadbiran dan Perundangan adalah di bawahtanggungjawab Pengarah Kanan (Operasi) gred JUSA C. Struktur pengurusanMARDI adalah seperti di carta berikut:CARTA 23CARTA ORGANISASI MARDISektor/Bahagian/Pusat Yang Terlibat Secara Langsung Dengan Penyelidikan, Pemindahan Teknologi Dan Pengkomersialan.Sektor/Bahagian/Pusat Yang Terlibat Secara Tak Langsung Dengan Penyelidikan, Pemindahan Teknologi DanPengkomersialan245


a. Sektor PenyelidikanSektor Penyelidikan mempunyai 7 pusat penyelidikan iaitu Pusat PenyelidikanTeknologi Makanan, Padi dan Tanaman Industri, Ternakan Strategik, SumberStrategik, Bioteknologi, Hortikultur serta Mekanisasi dan Automasi. Pengarahdi setiap pusat penyelidikan bertanggungjawab menyelaras pelaksanaanprojek IRPA.b. Sektor Pemindahan Dan Pengkomersialan TeknologiSektor Pemindahan Dan Pengkomersialan Teknologi terdiri daripada PusatPerkhidmatan Teknikal, Penyelidikan Ekonomi Dan Pengurusan Teknologi,Pengurusan Stesen dan Promosi dan Pembangunan Teknologi. Sektor inimempunyai 2 unit lain iaitu Unit Pengeluaran Bahan Tanaman, Biji Benih DanBaja Ternakan dan Unit Pembangunan Perniagaan. Antara objektif SektorPemindahan Dan Pengkomersialan Teknologi ialah menjalankan pemindahanteknologi yang dihasilkan MARDI kepada industri pertanian dan makanantempatan.c. Bahagian Urusan Korporat, Perkhidmatan Pentadbiran Dan PerundanganBahagian Urusan Korporat, Perkhidmatan Pentadbiran Dan Perundanganmenyediakan pengurusan strategik sebagai aktiviti sokongan korporat kepadakeseluruhan organisasi MARDI. Bahagian ini juga mempunyai cawangan yangbertindak sebagai penyelaras penyelidikan IRPA dan urus setia IRPA MARDI.Bahagian ini bertanggungjawab menyediakan pengurusan strategik dankeseluruhan korporat termasuk membantu perancangan, pembangunan danpemantauan fungsi Strategik Korporat, urus setia Sistem Korporat, SistemKualiti ISO, Program R&D (IRPA, bukan IRPA dan peruntukan pembangunan),pengurusan harta intelek serta perhubungan dan publisiti MARDI.Selain itu, MARDI juga menubuhkan jawatankuasa penyelidikan bagi memantapkanstruktur pengurusan penyelidikan seperti di jadual berikut:246


JADUAL 116PENUBUHAN JAWATANKUASA PENYELIDIKAN DI MARDIKATEGORIJAWATANKUASAJawatankuasa PeringkatMARDIPeringkat PusatPenyelidikanNAMA JAWATANKUASAMajlis Sains MARDIJawatankuasa PenyelidikanInstitutPanel Penilaian Teknikal IRPAMARDIJawatankuasa PerancanganPembangunan Korporat,Pengurusan Teknologi DanPenerbitanJawatankuasa Panel PenilaianTeknikal PusatPERANANMajlis Sains MARDI berperanan sebagai penasihatMARDI dalam aspek teknikal dan saintifikberkenaan rancangan aktiviti serta sumberpenyelidikan dan pembangunan.Jawatankuasa ini berperanan memeriksa danmemperakukan cadangan projek IRPA yangdikemukakan oleh penyelidik untuk pembiayaan.Jawatankuasa ini berperanan memperakukancadangan projek IRPA yang dikemukakan olehpenyelidik MARDI untuk pembiayaan IRPAmengikut bidang keutamaan penyelidikan utamaMARDI. Terdapat 8 panel yang diwujudkan untuktujuan tersebut. Ahli panel terdiri daripada pakardalaman yang dikenal pasti dan sekurangkurangnyaseorang pakar luar. Panel inidipengerusikan oleh pakar dari MARDI.Jawatankuasa ini berperanan menimbang danmemutuskan isu strategik utama dan operasisecara menyeluruh. Isu ini melibatkan perancangandan pemantauan terhadap projek pembangunankorporat, pengurusan teknologi serta penulisan danpenerbitan.Cadangan projek EAR daripada pusat penyelidikanakan dimajukan kepada Panel Penilaian TeknikalPusat yang dipengerusikan oleh Pengarah Pusat.Seterusnya ia dikemukakan kepada urus setiaIRPA serta dipanjangkan kepada Panel PenilaianTeknikal MARDI.Pada pandangan Audit, struktur pengurusan yang diwujudkan telahmenunjukkan dengan jelas pembahagian tugas dan tanggungjawab pihakyang terlibat dengan pengurusan aktiviti penyelidikan IRPA di MARDI.13.4.2 Undang-Undang, Peraturan Dan Garis Panduana. Akta MARDI 1969 serta pindaannya pada tahun 2002 telah membolehkanMARDI membuat pemindahan teknologi atau mengkomersialkan hasilpenyelidikan.b. Garis panduan dan peraturan yang jelas serta lengkap membantumelancarkan pengurusan sesuatu program/aktiviti. Pengurusan penyelidikan diMARDI telah dibuat berpandukan kepada peraturan yang dikeluarkan olehMOSTI dan MARDI. Antara garis panduan yang berkaitan adalah seperti dijadual berikut:247


JADUAL 117GARIS PANDUAN DAN PERATURAN YANGDIKELUARKAN OLEH MOSTI DAN MARDIGARIS PANDUAN/PERATURANi. Manual Pengguna Program IRPA di bawahRMK8ii. Surat Pekeliling IRPA MOSTI Bilangan 1Tahun 2004 (Garis Panduan MengenaiBeberapa Perkara Dasar Pelaksanaan ProjekPenyelidikan Di Bawah Program IRPA)iii. Pekeliling Am MARDI Bilangan 4 Tahun 2003(Penggunaan Buku Log R&D)iv. Garis Panduan Penggunaan Peruntukan BagiMelaksanakan Projek IRPA.BUTIRANGaris panduan ini menjelaskan latar belakang projekIRPA, penggunaan peruntukan, proses permohonan,perjanjian antara institusi dan MOSTI serta pemantauanterhadap projek. Panduan ini juga menerangkan mengenaipengurusan harta intelek yang dimiliki oleh Kerajaan danagihan kadar sagu hati yang boleh diterima oleh pegawaiawam yang terlibat dalam kerja penyelidikan.Surat Pekeliling ini menjelaskan peraturan mengendalikanprojek terbengkalai, pemilikan aset selepas tamat projekdan baki peruntukan serta peranan institusi sekiranyapenyelidik tamat kontrak, cuti sabatikal, dan cuti belajarbergaji penuh.Pekeliling ini memaklumkan semua penyelidik MARDItentang peraturan MARDI untuk melaksanakanpenggunaan Buku Log R&D bagi semua projekpenyelidikan. Buku ini akan menjadi rekod kekal bagisemua kerja penyelidikan yang dilakukan oleh pegawaipenyelidik.Antara perkara yang perlu diambil perhatian bagipenggunaan peruntukan projek adalah seperti berikut:• Mendaftarkan aset kepada MOSTI dalam tempohsatu bulan selepas projek siap;• Baki peruntukan sama ada projek terbengkalai, projekditamatkan dan siap hendaklah dikembalikan kepadaMOSTI;• Peruntukan emolumen projek untuk kakitangankontrak sahaja;• Perbelanjaan tidak layak seperti pembinaanbangunan, makmal serta pembelian peralatanberkaitan dengan bangunan dan makmal kecualiprojek PR;• Tuntutan perjalanan, pendahuluan diri, latihan, sewapengangkutan seperti yang dibenarkan mengikutgaris panduan yang ditetapkan.Pada pandangan Audit, MARDI mempunyai garis panduan dan peraturan yangmencukupi bagi membolehkannya mengurus program penyelidikan denganteratur.13.4.3 Proses Dan Prosedur Kerja PenyelidikanBagi memudahkan pengurusan projek penyelidikan IRPA, MARDI telahmenyediakan prosedur kerja yang meliputi proses permohonan, penilaian,kelulusan, pelaksanaan dan pemantauan projek. Proses kerja penyelidikan tersebutadalah seperti di carta berikut:248


• Pemahaman terhadap masalah dan penyelesaiannya didapati menerusiinteraksi dengan pihak industri seperti pengguna, pakar yang berkaitan,pemegang amanah dan sebagainya.• Keaslian atau ketulenan cadangan penyelidikan dibuktikan melalui laporanlatar belakang industri serta rujukan penerbitan yang intensif, lengkap danterkini.13.4.4.2 Kaedah Permohonan Dan KelulusanPermohonan untuk geran penyelidikan merangkumi projek Experimental AppliedResearch dan Prioritised Research sahaja. Kaedah permohonan dan kelulusanbagi 2 kategori projek adalah seperti berikut:a. Experimental Applied Research (EAR)Bagi permohonan projek EAR, Ketua Projek perlu mengemukakancadangan projek untuk penilaian Ketua Program (Timbalan Pengarah)berkaitan. Cadangan yang diluluskan akan dinilai oleh JawatankuasaPanel Penilaian Teknikal Projek peringkat Pusat Penyelidikan.Jawatankuasa ini dipengerusikan oleh Pengarah Pusat dan dianggotaioleh pakar berkaitan projek yang dinilai. Seterusnya cadangan tersebutdikemukakan kepada urus setia bagi tujuan penilaian oleh Panel PenilaianTeknikal. Cadangan yang berjaya akan dikembalikan kepada urus setiaMARDI untuk diselaras dan dikemukakan kepada urus setia IRPA MOSTI.b. Prioritised Research (PR)Bagi permohonan peruntukan untuk pelaksanaan projek PR, KetuaProgram akan menyediakan kertas konsep mengikut format ApplicationForm for PR Brief Proposal dan dikemukakan kepada Timbalan Pengarah.Ketua Program akan memajukan cadangan konsep program kepada urussetia melalui Pengarah Pusat.Urus setia MARDI akan mengaturkan mesyuarat Jawatankuasa MARDIInstitutional Research Committee (MIRC) yang dipengerusikan olehTimbalan Ketua Pengarah (Penyelidikan) dan dianggotai oleh semuaPengarah Pusat Penyelidikan MARDI bagi menilai kertas konsep. Kertaskonsep yang diluluskan oleh MIRC akan dikemukakan kepada urus setiaMOSTI.13.4.5 PerjanjianGaris panduan IRPA menetapkan Memorandum Of Agreement perlu ditandatanganiantara MOSTI dan MARDI bagi setiap projek penyelidikan yang diluluskan sebelumpelaksanaan projek. Pihak Audit mendapati daripada 20 sampel perjanjian yang250


dipilih, semuanya belum dikembalikan oleh MOSTI. Oleh itu pihak Audit tidakdapat mengesahkan sama ada perjanjian tersebut telah dimeterai.13.4.6 Perjawatan Dan Latihana. Kedudukan Guna TenagaKeperluan tenaga kerja yang mencukupi dan berkelayakan adalah pentinguntuk memastikan pengurusan aktiviti dapat dilaksanakan dengan cekap danteratur. Sehingga bulan Ogos 2006, keseluruhan perjawatan MARDI adalahsebanyak 3,261 telah diluluskan yang terdiri daripada 14 jawatan pengurusantertinggi, 665 jawatan kumpulan pengurusan dan profesional serta 2,582jawatan daripada kumpulan sokongan. Jawatan penyelidik yang diluluskan diMARDI adalah sebanyak 1,429 yang terdiri daripada 617 kumpulanpengurusan dan profesional serta 812 kumpulan sokongan. Sehingga bulanOgos 2006, sebanyak 1,339 pegawai penyelidik yang dilantik adalah seperti dijadual berikut:JADUAL 118PERJAWATAN YANG DILULUSKAN DAN DIISISEHINGGA BULAN OGOS 2006JAWATAN GRED DILULUSKAN DIISI PERBEZAANPERATUSTIDAK DIISI(%)PENGURUSAN DAN PROFESIONALPegawai Penyelidik Q54 119 96 23 19Pegawai PenyelidikPegawai PenyelidikPegawai PenyelidikPegawai PenyelidikPegawai PenyelidikPegawai PenyelidikQ52Q48Q47Q44Q43Q41498 413 85 17SOKONGAN 1Penolong Pegawai Penyelidik Q36 23 7 16 70Penolong Pegawai Penyelidik Q32 83 75 8 10Penolong Pegawai Penyelidik Q27 214 194 20 9SOKONGAN 2Pembantu Penyelidik Q26 32 4 28 88Pembantu Penyelidik Q22 132 123 9 7Pembantu Penyelidik Q17 328 427 (99) -JUMLAH 1,429 1,339 90 6Pihak Audit mendapati sehingga bulan Ogos 2006 terdapat 90kekosongan jawatan yang akan diisi secara berperingkat. Seramai 99orang pembantu penyelidik gred Q17 merupakan pekerja sambilan.251


. Beban Kerja PenyelidikPenyelidik yang mempunyai kelayakan dan pengalaman diberi keutamaanoleh MARDI untuk mengurus penyelidikan IRPA. Bilangan projek yangdikendalikan oleh penyelidik amat penting bagi memastikan projek tersebutdapat dijalankan dengan baik serta tidak membebankan. Mengikut amalanpenyelidikan di Universiti Malaya, nisbah Pegawai Penyelidik dengan projekpenyelidikan adalah 1:2. Bagaimanapun, Pegawai Penyelidik di UniversitiMalaya adalah terdiri daripada kalangan pensyarah. Pihak Audit mendapatidaripada 130 penyelidik gred Q48 – Q54 yang bertanggungjawab terhadap160 projek, seramai 5 pegawai penyelidik di MARDI mengendalikan 3 hingga 5projek penyelidikan.c. Latihan PenyelidikUntuk meningkatkan kemahiran dan kepakaran pegawai yang terlibat denganpengurusan penyelidikan, latihan yang bersesuaian perlu dirancang. Padakeseluruhannya, perancangan latihan MARDI dibuat oleh Unit Latihan meliputikursus Pengurusan dan Motivasi, Komputer, Teknikal dan PelanjutanPengajian. Pada tahun 2004 hingga bulan Ogos 2006, sebanyak 75berbanding 54 latihan yang dirancang telah dilaksanakan oleh Unit Latihan.Pihak Audit juga mendapati penyelidik MARDI telah didedahkan denganlatihan dan kerja sambil belajar di luar negara dengan pembiayaan olehKementerian Pertanian dan Industri Asas Tani, MOSTI, IRPA, JabatanPerkhidmatan Awam dan agensi antarabangsa. Pada tahun 2004 dan 2005,sebanyak 247 latihan dan kerja sambil belajar di luar negara telah dihadiri olehpegawai penyelidik. Tujuan latihan diberikan adalah bagi meningkatkanpengetahuan teknologi dan pendedahan tentang penyelidikan luar negaraserta memperkenalkan hasil penyelidikan MARDI di peringkat antarabangsa.Pada pandangan Audit, latihan yang dilaksanakan adalah baik danberkaitan dengan penyelidikan. Latihan yang diberi dapat memberipeluang kepada pegawai penyelidik MARDI meningkatkan pengetahuandan kemahiran.13.4.7 Prestasi Perbelanjaan ProjekPembiayaan penyelidikan yang mencukupi adalah perlu bagi menentukan programpenyelidikan dapat dijalankan dengan lancar dan disiapkan mengikut jadual yangditetapkan. Semua projek penyelidikan hendaklah dijalankan mengikut peruntukanyang diluluskan.252


a. Pembiayaan PenyelidikanDi bawah RMK8, MOSTI telah meluluskan pembiayaan sejumlah RM49.09 jutageran penyelidikan kepada MARDI untuk menjalankan 160 projek. Sehinggabulan Ogos 2006, MARDI telah menerima peruntukan sejumlah RM26.41 jutaatau 53.8% dan membelanjakan sejumlah RM21.22 juta seperti di jadualberikut:JADUAL 119KEDUDUKAN GERAN SEHINGGA BULAN OGOS 2006BAGI PROJEK RMK8PERKARARM JutaJumlah Geran Yang Diluluskan 49.09Jumlah Geran Yang Diterima 26.41Perbelanjaan Geran (21.22)BAKI GERAN 5.19Pemeriksaan Audit mendapati baki peruntukan sejumlah RM22.68 jutabelum diterima disebabkan MOSTI telah menilai semula kaedahpenyaluran peruntukan IRPA. Perkara ini dilakukan hasil pemantauanMOSTI mendapati peruntukan yang masih belum digunakan adalahtinggi. Mulai bulan Julai 2004, penyaluran peruntukan hanyadipertimbangkan selepas perbelanjaan projek mencapai 80%.b. Penggunaan Peruntukan Oleh PenyelidikGaris panduan IRPA telah menetapkan peruntukan yang diterima untukpelaksanaan pembangunan dan penyelidikan IRPA dimanfaat untuk tujuansebagaimana yang diluluskan dan mengikut panduan perbelanjaan yangditetapkan. Pemeriksaan Audit terhadap sampel perbelanjaan projek yangdipilih mendapati perbelanjaan yang tidak layak menggunakan peruntukanIRPA adalah seperti berikut:i. Perjalanan Ke Luar NegaraPeruntukan IRPA tidak boleh digunakan untuk perjalanan ke luar negarakecuali dengan kelulusan Jawatankuasa IRPA MARDI dan disahkan olehJawatankuasa Penyelarasan IRPA MOSTI. Perjalanan ini dihadkankepada satu perjalanan sepanjang tempoh projek. Pihak Audit mendapatisejumlah RM106,818 telah digunakan bagi membiayai perjalananpenyelidik MARDI ke luar negara tanpa kelulusan Jawatankuasa tersebut.Butiran tuntutan perjalanan adalah seperti di jadual berikut:253


JADUAL 120PERJALANAN KE LUAR NEGARA TANPA KELULUSANBAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006NAMA PROJEKEvaluation Of Machinery ForHarvesting And Organic MatterIncorporation For Sweet PotatoProduction On Tin Tailing AndBriss SoilVariable Rate MachineryAdoption And Refinement ForLiquid Chemical Application InPrecision Farming TechnologyFor Mechanized Rice ProductionModification And ImprovementsOf Controlled EnvironmentStructures With ConduciveGrowing Microclimate ForIncreased Productivity OfSelected VegetablesDevelopment Of ImprovedControlled EnvironmentStructures And EnhancedProduction System ForCommercial Production OfSelected Vegetables In The HotAnd Humid TropicsImprovement In The UtilizationAnd Management Of AgronomicPractices And Pest Control ForCE Production System OfSelected Vegetables, EspeciallyUnder Carbon DioxideEnrichmentTo Determine Total NonstructuralCarbohydrates AndNutrient Status Of Root-Restricted Star Fruit UnderNetted StructurePre-Planting Management ForControl Of Weedy Rice In Direct-Seeded Rice CultivationBreeding For Improvement OfYield Component Characters InRiceRice Yield Monitoring TechnologyAdoption And Refinement ForRecondition Rice CombineHarvester In Precision FarmingFor Mechanized Rice ProductionTUNTUTANPERJALANANTuntutan PerjalananKe GenevaTuntutan PerjalananKe Amsterdam danGenevaTuntutan PerjalananKe Zurich, Brusseldan LondonTuntutan PerjalananKe BeijingTuntutan PerjalananKe ManilaTuntutan PerjalananKe ManilaTuntutan PerjalananKe HungaryTuntutan PerjalananKe Ho Chi Minh CityTuntutan PerjalananKe TokyoTuntutan PerjalananKe ChinaTuntutan PerjalananKe BeijingTuntutan PerjalananKe Zurich, Brusseldan LondonTuntutan PerjalananKe BrisbaneTuntutan PerjalananKe AustraliaTUJUAN PERJALANAN TARIKH RM32nd International ExhibitionOf Inventions NewTechniques & ProductsGeneva32nd International ExhibitionOf Inventions NewTechniques & ProductsGenevaTidak Dapat Dikenal PastiTidak Dapat Dikenal PastiWorkshop And Field Visit OnTropical GreenhouseWorkshop And Field Visit OnTropical Greenhouse8th International SymposiumOn Integrating Canopy,Rootstock And EnvironmentalPhysiolory In OrchardSystemsTidak Dapat Dikenal PastiTidak Dapat Dikenal PastiThe 1st InternationalConference On Theory AndPractices In Biological WaterSavingTidak Dapat Dikenal PastiTidak Dapat Dikenal Pasti4th International Crop ScienceCongress4th International Crop ScienceCongress28.03.2004hingga06.04.20044,392- 3,05713.03.2004hingga26.03.200409.09.2005hingga18.09.200504.07.2004hingga08.07.200414,2976,20714,435- 3,751- 10,00006.11.2005hingga12.11.200503.11.2004hingga08.11.20042,8927,060- 3,07920.05.2006hingga26.05.200613.03.2004hingga26.03.200425.09.2004hingga02.10.20046,71714,2978,556- 8,078JUMLAH 106,818254


ii. Perbelanjaan Yang Tidak Berkaitan Dengan ProjekPemeriksaan Audit mendapati perbelanjaan sejumlah RM25,552 adalahtidak berkaitan dengan projek yang dijalankan yang sepatutnya dituntutdaripada peruntukan perbelanjaan mengurus. Antara perbelanjaan terlibatadalah tuntutan perjalanan dan hotel, elaun makan, sewa bulanan mesinfotostat serta penyenggaraan komputer peribadi seperti di jadual berikut:JADUAL 121PERBELANJAAN YANG TIDAKBERKAITAN DENGAN PROJEK BAGI TAHUN 2004 HINGGA 2006NAMA PROJEK TUJUAN PERBELANJAAN RMBulk Processing And Storage Of Roselle PureeVariable Rate Machinery Adoption And TheProtocol For Granular Nutrient Application InPrecision Farming Technology For MechanizedRice ProductionTuntutan - Mesyuarat PegawaiKananTuntutan - MesyuaratMekanisasi dan Automasi sertaMesyuarat Pegawai KananMesyuarat RMK9 dan CrossFunction Team (CFT)Penyenggaraan KomputerPeribadi1,1732,6991,9032,980Mesyuarat RMK9 dan CFT 1,377Improving The Feeding Value Of OPF Pellet AndCube With PFAD For Beef CattleMajlis Anugerah InovasiPerkhidmatan Awam Tahun2004 dan CFT1,608Majlis Menghadiri Anugerah Sijil 754Integrated Management Of Fusarium WiltDisease Of BananaMajlis Anugerah KhidmatCemerlang, Kursus Biro TataNegara1,174Production Of Diet Composition And DigestibilityIn Cattle Under The Livestock-Oil PalmIntegration System Using NIR SpectroscopyModification And Improvements Of ControlledEnvironment Structures With Conducive GrowingMicroclimate For Increased Productivity OfSelected VegetablesPost Harvest Treatments For DelayingSenescence Process And Improving Storage LifeOf Papaya, Carambala, Rambutan And DurianSenggara Komputer 2,320Naik Taraf Komputer 3,500Elaun Kerja Lebih Masa KepadaPegawai Tetap164Sewa Bulanan Mesin Fotostat 320Development Of New Varieties Of Pineapple ForFresh Fruit And Canning IndustryPemantauan Projek IRPATermasuk Semua PegawaiPusat Tanggungjawab2,850Studies On The Nutritional, Phytochemical AndBiological Properties And Its Potential As Value-Added Herbal Products Of An Under-UtilizedSarawak's Herb: Kacangma [ Leonurus Artemisia(Lour.) S.Y. Hu]Utilisation Of Gliciridia Sepium Fodder As A GoatDiet In Intensive Goat Production System InSarawakSewa Bulanan Mesin Fotostat 190Sewa Bulanan Mesin Fotostat 493Mesyuarat RMK9 dan CFT 2,047JUMLAH 25,552255


MARDI memaklumkan hanya sejumlah RM1,857 adalah tidak berkaitan denganprojek yang dijalankan seperti tuntutan menghadiri Majlis Anugerah KhidmatCemerlang, Kursus Biro Tata Negara dan sewa bulanan mesin fotostat.iii. Perbelanjaan InfrastrukturMengikut garis panduan IRPA, pembinaan infrastruktur seperti bangunandan kilang serta pembelian peralatan tidak dibenarkan kecuali bagi projekPR. Bagaimanapun, pihak Audit mendapati perbelanjaan yang tidakdibenarkan bagi projek EAR berjumlah RM151,971 seperti di jadualberikut:JADUAL 122PERBELANJAAN INFRASTRUKTUR YANG TIDAK DIBENARKANNAMA PROJEK TUJUAN PERBELANJAAN RMSistem Pendingin Udara (Makmal Komputer-Tingkat 2 Blok C, PPTM)10,930Development Of Prediction Model ForShelf-Life Of Packaged FoodsPendingin Udara Split (Bilik C3/C34 (C75) 1,900Baik Pulih Pendingin Udara (Blok E, Tingkat1 Makmal Bijirin)1,950Bulk Processing And Storage Of RosellePureeBaik Pulih Bangunan Blok C, Tandas, Sinkidan Sistem Pengairan AirMembekal Dan Memasang Lantai Dinding,Siling & Polyrethane Sandwich2,250100,271Intensive Dam-Progeny (Cow-Calf) BeefProduction System Based On Corn SilageFeedingProduction Of Diet Composition AndDigestibility In Cattle Under The Livestock-Oil Palm Integration System Using NIRSpectroscopyKerja Penyenggaraan Dan Pendawaian 4,260Kerja Membaik Pulih Kandang Kambing 4,900Post Harvest Treatments For DelayingSenescence Process And ImprovingStorage Life Of Papaya, Carambala,Rambutan And DurianMembaiki Bilik Sejuk No 3 (Penyejuk DiPPTM)2,580To Determine Total Non-structuralPenyenggaraan dan Pemasangan BekalanCarbohydrates And Nutrient Status Of Tenaga dan Kipas2,120Root-Restricted Star Fruit Under NettedStructure Penyenggaraan Penyejuk 1,300Improving The Feeding Value Of OPFPellet And Cube With PFAD For BeefCattleMembekal Tenaga Kerja, Peralatan KerjaUbah Suai Kilang Dan Stor Makanan14,000Membaiki Pam Najis Solid Liquid Separator 2,200Integrated Management Of Fusarium WiltDisease Of BananaKerja Pendawaian dan PembelianPendingin UdaraMemasang Dinding Dan Atap Serta LantaiDi Rumah Hidroponik1,5101,800JUMLAH 151,971Menurut MARDI, kebanyakan aktiviti pembaikan dan penyenggaraan kecilandibenarkan di bawah pembiayaan projek EAR dan telah dimasukkan dalamcadangan kos projek.256


iv. Perbelanjaan Melebihi PeruntukanPihak Audit juga mendapati ada pembelian peralatan yang melebihiperuntukan. Antara pembelian tersebut adalah seperti komputer,pengimbas dan pendingin udara yang merupakan keperluan peralatanasas. Pembelian peralatan yang melebihi peruntukan berjumlahRM913,872 tidak diluluskan seperti di jadual berikut:JADUAL 123PEMBELIAN PERALATAN YANG MELEBIHI PERUNTUKANNAMA PROJEKPERALATANPERUNTUKAN(RM)PEMBELIANSEBENAR(RM)PERBEZAAN(RM)Development Of Spray-Dried Fruit Juices AndSpecialty Products FromSelected Tropical FruitsHomogenizer, MicroComputer, Printer, Scanner40,000 57,941 (17,941)Bulk Processing AndStorage Of Roselle PureeAir conditioner, Note Book,Tubular Heat Exchange,Microwave OvenTiadaPeruntukan265,101 (265,101)Biological Control OfEchinochloa Species InRice With IndigenousBiotic AgentsHumidity Meter/Hygrometer,Electronic Conductivity Meter,Magnetic Stirring Hotplates,Analytical BalanceTiadaPeruntukan27,298 (27,298)Modification AndImprovements OfControlled Environment(CE) Structures WithConducive GrowingMicroclimate ForIncreased Productivity OfSelected VegetablesGreen House 1,399,000 1,875,223 (476,223)Integrated ManagementOf Fusarium Wilt DiseaseOf BananaFreeze Dry system, freezeflask, adapter, vacuum pump,pump exhaust filter15,000 30,689 (15,689)Intensive Dam-Progeny(Cow-Calf) BeefProduction SystemBased On Corn SilageFeedingGift silage press, manualpress machine, twin filtrationsystem50,000 132,215 (82,215)Rice Yield MonitoringTechnology AdoptionAnd Refinement ForRecondition RiceCombine Harvester InPrecision Farming ForMechanized RiceProductionCell system 12,000 41,405 (29,405)JUMLAH 1,516,000 2,429,872 (913,872)MARDI memaklumkan peruntukan untuk memperoleh peralatan merupakananggaran. Dalam beberapa keadaan, kenaikan kos juga merupakan sebabkepada perbelanjaan melebihi peruntukan dirancang. Dalam 2 keadaan pula,pembelian peralatan dilakukan walaupun tiada peruntukan. Ini bagi memastikankelicinan penyelidikan memandangkan peralatan tersebut sangat diperlukan.257


Namun demikian, semua perolehan telah mendapat kelulusan pihak berkuasasebelum pembelian dilaksanakan.v. Baki Peruntukan Projek Yang TamatGaris panduan MOSTI menyatakan baki peruntukan bagi projekterbengkalai, ditamatkan atau siap hendaklah dikembalikan bersamadengan penyata perbelanjaan kepada MOSTI dalam tempoh 1 bulan.Selain itu, laporan muktamad juga tidak dikemukakan kepada MOSTIdalam tempoh 3 bulan seperti yang ditetapkan. Semakan Audit mendapatibaki peruntukan bagi projek yang telah selesai tidak dikembalikan danlaporan muktamad tidak dikemukakan kepada MOSTI. Baki peruntukanyang tidak dikembalikan adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 124BAKI PERUNTUKAN BAGI PROJEKSELESAI BELUM DIKEMBALIKAN KEPADA MOSTINAMA PROJEKTAHUN TAMATBAKIPERUNTUKAN(RM)Development Of Spray-Dried Fruit Juices AndSpecialty Products From Selected Tropical FruitsStudies On The Nutritional, Phytochemical AndBiological Properties And Its Potential As Value-AddedHerbal Products Of An Under-Utilized Sarawak's Herb:Kacangma [ Leonurus Artemisia (Lour.) S.Y. Hu]Pre-Planting Management For Control Of Weedy ReceIn Direct Seeded Rice CultivationBiological Control Of Echinochloa Species In Rice WithIndigenous Biotic AgentsPost Harvest Treatments For Delaying SenescenceProcess And Improving Storage Life Of Papaya,Carambala, Rambutan And DurianTo Determine Total Non-Structural Carbohydrates AndNutrient Status Of Root-Restricted Star Fruit UnderNetted StructureProduction Of Diet Composition And Digestibility InCattle Under The Livestock-Oil Palm IntegrationSystem Using NIR SpectroscopyDevelopment Of Disposable Polymer Tip Sensor ForMonitoring Drug Residues In Poultry Products2005 6,0612005 112,9682005 15,2402005 30,5422005 30,3342005 9,7622004 59,9192005 9,918Sumber: Laporan urus setia IRPA.JUMLAH 274,744Selain itu, pihak Audit juga mendapati baki peruntukan bagi projek siapdigunakan untuk tujuan lain tanpa kelulusan MOSTI seperti di jadualberikut:258


JADUAL 125PERBELANJAAN DARIPADA BAKI PERUNTUKANBAGI PROJEK SIAPNAMA PROJEK YANG SIAPBiological Control Of EchinochloaSpecies In Rice With IndigenousBiotic AgentsTo Determine Total Non-Structural Carbohydrates AndNutrient Status Of Root-Restricted Star Fruit UnderNetted StructureTAHUNPROJEKSIAP20052005PERBELANJAAN DALAM TAHUN 2006JENISPERBELANJAANRMAlat Makmal 11,500Upah Dan Gaji 5,500Perjalanan 14,021Bekalan 792Penyenggaraan 1,070Ikhtisas 451Perjalanan 248Sewaan 569JUMLAH 34,15113.4.8 Prestasi dan Pencapaian Projek PenyelidikanSepanjang tempoh RMK8, MOSTI telah meluluskan 160 projek iaitu 116 EAR, 38PR dan 6 projek khas kepada MARDI. Sehingga bulan Ogos 2006, sebanyak 20atau 13% daripada 160 projek dapat disiapkan manakala 140 projek iaitu 96 EAR,38 PR dan 6 projek khas masih belum siap seperti di carta berikut:CARTA 25PENCAPAIAN PROJEK IRPA DALAM RMK8Projek Siap: 20(13%)Projek Belum Siap: 140( 87%)Berdasarkan Manual Pengguna Program IRPA di bawah RMK8, tempoh penyiapanprojek EAR adalah 3 tahun manakala projek PR adalah 5 tahun. Semakan Auditterhadap 140 projek yang belum siap mendapati 67 projek masih dalam tempohpenyiapan projek manakala 73 projek iaitu 56 EAR dan 17 PR melebihi masa yangditetapkan seperti di jadual berikut:259


JADUAL 126PROJEK YANG MELEBIHI MASAPUSAT PENYELIDIKANBILANGANPROJEKPROJEKSIAPBILANGAN PROJEKBELUM SIAPDALAMTEMPOHMELEBIHITEMPOHTeknologi Makanan 11 2 3 6Hortikultur 45 4 14 27Padi dan Tanaman Industri 26 3 21 2Ternakan Strategik 21 4 3 14Sumber Strategik 20 4 5 11Mekanisasi dan Automasi 18 1 11 6Bioteknologi 14 2 10 2Ekonomi 5 - - 5JUMLAH 160 20 67 73Semakan Audit mendapati antara punca kelewatan projek tersebut adalah sepertiberikut:• Peruntukan lewat diterima daripada MOSTI bagi memulakan projek yangtelah diluluskan.• Kekurangan kakitangan sokongan.• Berlaku pertukaran Ketua Projek bagi sesuatu projek.• Masalah cuaca yang tidak menentu dan di luar kawalan.Di samping itu, surat lanjutan masa bagi projek melebihi tempoh yang ditetapkantidak dikemukakan kepada MOSTI. Projek yang masih belum siap bolehmenjejaskan pelaksanaan projek baru di bawah RMK9 yang bermula pada tahun2006, beban kerja penyelidik bertambah dan projek susulan tidak dapatdijalankan. Menurut MARDI, pihaknya sentiasa memastikan Laporan End ofProject dikemukakan selepas projek tamat. Laporan ini kemudiannya dihantar keMOSTI. Sekiranya terdapat sebarang perubahan tarikh pencapaian aktiviti ataumilestone akan dimaklumkan kepada MOSTI melalui Revised Gantt Chart yangdisertakan bersama Laporan Milestone Achievement pada setiap suku tahun.13.4.9 Pengurusan Pemindahan Teknologi Dan KomersialisasiMARDI telah melaksanakan promosi bagi mengetengahkan penemuan yangdihasilkan kepada pihak swasta dan awam sama ada di dalam dan luar negaramelalui latihan teknikal, seminar/persidangan, bengkel, pameran pengembanganserta khidmat nasihat dan projek penilaian setempat. Usaha untukmengkomersialkan hasil penyelidikan dibantu oleh syarikat subsidiari MARDI iaituMarditech Corporation Sdn. Berhad. Pihak Audit mendapati 9 daripada 35penyelidikan yang dipilih telah siap. Sebanyak 6 daripada 9 penyelidikan yang siaptelah berjaya dikomersialkan seperti berikut:260


• Development of spray-dried fruit juices and specialty products from selectedtropical fruits• Studies on the nutritional, phytochemical and biological properties and itspotential as value-added herbal products of an under-utilized Sarawak'sherb: Kacangma [ Leonurus artemisia ]• Biological control of Echinochloa species in rice with indigenous bioticagents.• Postharvest treatments for delaying senescence process and improvingstorage life of papaya, carambala, rambutan and durian.• Improving the feeding value of OPF pellet and cube with PFAD for beefcattle.• Development of disposable polymer tip sensor for monitoring drug residuesin poultry products.Pihak Audit mengesyorkan teknologi yang sesuai perlu dipatenkan bagimenjaga kepentingan Kerajaan dan penyelidik.13.4.10 Penggunaan, Penyenggaraan Dan Pelupusan Peralatan Penyelidikan13.4.10.1 Penggunaan PeralatanPeralatan penyelidikan seperti alat makmal dan mesin penyelidikan hendaklahberkeadaan baik bagi memastikan penggunaan yang optimum. Pemeriksaanterhadap penggunaan peralatan bagi projek penyelidikan yang sedangdijalankan dan telah siap adalah memuaskan. Bagaimanapun, pihak Audit tidakdapat mengenal pasti lokasi rain shelter yang bernilai RM19,850memandangkan ia tidak berada di lokasi yang didaftarkan iaitu PusatPenyelidikan Bioteknologi.13.4.10.2 Penyenggaraan PeralatanPenyenggaraan amat penting bagi memastikan sesuatu peralatan berfungsidengan baik. Pihak Audit mendapati peruntukan untuk penyenggaraan adalahbagi projek yang belum siap. Bagaimanapun, tidak ada peruntukan disediakanuntuk menyenggara aset selepas projek siap. Ini menyebabkan aset tersebutmudah rosak dan tidak boleh digunakan untuk projek lain. Pihak MARDImemaklumkan penyenggaraan bagi peralatan tersebut menggunakanperuntukan pembangunan dan peruntukan lain. Lawatan Audit ke makmal diCameron Highlands juga mendapati siling makmal bocor seperti di gambarberikut:261


GAMBAR 72Siling Makmal di Cameron HighlandsDidapati Bocor13.4.10.3 Pelupusan AsetMengikut Surat Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 2 Tahun 1997 GarisPanduan Pelupusan Aset dan Barang Kerajaan, peralatan yang rosak, usangdan tidak ekonomik perlu dilupuskan oleh pejabat yang berkenaan. Peralatanpenyelidikan seperti peti sejuk dan mesin didapati rosak serta perlu dilupuskandan tidak ada tempat penyimpanan kecuali di Pusat Penyelidikan TeknologiMakanan. Penyimpanan peralatan penyelidikan untuk dilupuskan adalah sepertidi gambar berikut:GAMBAR 73 GAMBAR 74Peti Sejuk Rosak Diletakkan Di BawahTanggaStor Menyimpan Peralatan Rosak13.4.10.4 Pendaftaran Aset Selepas Projek SiapGaris panduan MOSTI juga menetapkan bahawa aset penyelidikan perludidaftar dan dimaklumkan kepada MOSTI dalam tempoh 1 bulan selepas projeksiap. Bagaimanapun, pihak Audit mendapati aset bernilai RM114,168 bagi 6projek yang telah siap tidak didaftar dan tidak dimaklumkan kepada MOSTI.Selepas perkara ini dibangkitkan, pihak MARDI telah mengambil tindakan untukmendaftar aset berkenaan dalam Sistem Inventori Harta MARDI dandimaklumkan kepada MOSTI pada bulan November 2006.262


13.4.11 Kemudahan Asas PenyelidikanKemudahan asas yang lengkap perlu disediakan di tapak projek bagi menjaminpenyelidikan berjalan dengan lancar dan berkesan. Pihak Audit mendapatikemudahan asas ada disediakan oleh MARDI. Bagaimanapun, beberapa perkaraperlu ditingkatkan bagi menjamin persekitaran yang kondusif dan keselesaanpenyelidik seperti berikut:13.4.11.1 Penggunaan MakmalPihak Audit mendapati makmal di Pusat Penyelidikan Bioteknologi dan SumberStrategik digunakan sebagai pejabat. Keadaan ini boleh menjejaskankeselamatan dan keselesaan penyelidik. Pihak Audit mengesyorkan makmalperlu diasingkan daripada pejabat. Pihak MARDI memaklumkan penggunaanmakmal penyelidikan sebagai pejabat disebabkan ketiadaan ruang yangmencukupi. Namun, MARDI akan memastikan makmal yang dijadikan pejabatadalah bebas dari pencemaran bahan kimia dan gas berbahaya.Lawatan Audit juga mendapati makmal di Cameron Highlands tidak digunakansejak tahun 2004 kerana Ketua Projek telah bertukar. Pada pandangan Audit,pihak MARDI perlu memastikan kemudahan makmal digunakan secaraoptimum bagi mengelak pembaziran.13.4.11.2 Sistem Bekalan SokonganSistem bekalan sokongan air dan elektrik seperti tangki simpanan air dangenerator adalah penting bagi menjamin kelancaran penyelidikan. Pihak Auditmendapati projek Modification and Improvements Of Controlled EnvironmentStructures With Conducive Growing Microclimate For Increased Productivity OfSelected Vegetables di Serdang tidak mempunyai sistem sokongan sekiranyabekalan elektrik dan air terputus. Sehingga bulan Ogos 2006 sejumlah RM2.15juta telah dibelanjakan meliputi 90% kos pembinaan Rumah Hijau. Operasiprojek ini dijalankan 24 jam sehari bagi mengawal suhu Rumah Hijau untukmengelak penyakit berjangkit. Penyelidikan ini akan terjejas sekiranya bekalanair dan elektrik terputus dalam tempoh masa yang panjang. Projek ini adalahseperti di gambar berikut:263


GAMBAR 75 GAMBAR 76Peralatan Mengawal Suhu Rumah HijauTanaman Sayuran di Rumah Hijau13.4.11.3 Kawalan KeselamatanKawalan keselamatan tapak projek dan makmal adalah penting bagi mengelakkawasan di ceroboh. Lawatan Audit mendapati 2 makmal yang tidak mempunyaikawalan keselamatan yang mencukupi seperti di gambar berikut:GAMBAR 77 GAMBAR 78Tingkap Dan Pintu Tidak Dipasang JerijiDi Makmal Pemprosesan Stesen KuchingTingkap Tidak Dipasang Jeriji di PusatPenyelidikan Teknologi MakananSerdangSelain itu, pihak Audit mendapati sistem access card yang telah dipasang dimakmal Pusat Penyelidikan Bioteknologi tidak berfungsi.Pada pandangan Audit, MARDI perlu menyediakan kemudahan asas yanglengkap, selesa, selamat dan memastikan sistem bekalan sokongandisediakan dan berfungsi.13.4.12 Penyelenggaraan Rekod13.4.12.1 Fail ProjekPenyelenggaraan fail yang lengkap dan kemas kini adalah penting kerana iamerupakan bahan rujukan dan sumber dokumen sesuatu jabatan. PemeriksaanAudit terhadap 35 fail projek mendapati 34 daripadanya tidak lengkap keranatidak mengandungi dokumen seperti laporan kewangan suku tahunan, laporan264


pencapaian (sekurang-kurangnya 2 kali setahun), laporan muktamad danperjanjian.13.4.12.2 Daftar AsetSemua aset yang dibekalkan perlu didaftar dan diberi tanda pengenalan. Disamping itu, penggunaan, pembaikan serta penyenggaraan perlu direkodkansebagai alat kawalan dan pemantauan. Daftar perlu di rekod dengan lengkapdan kemas kini. Pihak Audit mendapati semua pusat penyelidikan dan stesenyang dilawati mempunyai daftar aset. Bagaimanapun, daftar tersebut tidaklengkap kerana tidak mempunyai nombor pendaftaran dan tidak dinyatakanlokasi aset. Pihak Audit juga mendapati daftar aset yang disenggara di 7 pusatpenyelidikan dan stesen adalah berbeza seperti jadual berikut:JADUAL 127PERALATAN TIDAK BERADA DI LOKASI YANG DITETAPKANJENIS PERALATANKOS(RM)LOKASI DIDAFTARKANLOKASI SEBENARKomputer Riba 5,950Pengimbas 1,365Pusat Penyelidikan SumberStrategikPusat Penyelidikan SumberStrategikPusat PenyelidikanMekanisasi DanAutomasiPusat PenyelidikanMekanisasi DanAutomasiCell System 41,405 MARDI Seberang JayaPusat PenyelidikanMekanisasi DanAutomasiPihak Audit mengesyorkan daftar di setiap pusat tanggungjawab perludiselaraskan bagi memudahkan pemeriksaan fizikal aset dilakukan. Daftaryang kemas kini juga dapat memudahkan tindakan pelupusan pada masaakan datang.13.4.13 PemantauanPemantauan adalah elemen pengurusan yang penting bagi memudahkan pihakpengurusan mengenal pasti kelemahan dan masalah pada peringkat awal danseterusnya mengambil tindakan segera menyelesaikannya.Bagi memastikan pelaksanaan projek penyelidikan berjalan dengan baik dan dapatmencapai sasaran yang dirancang, pemantauan rapi hendaklah dibuat terhadapprojek yang dilaksanakan. Peringkat pemantauan adalah seperti berikut :13.4.13.1 Peringkat KementerianMOSTI memantau projek penyelidikan melalui laporan kewangan setiap sukutahun, laporan pencapaian sekurang-kurangnya 2 kali setahun, laporan akhirprojek selepas 3 bulan projek siap dan laporan faedah. Selain itu, MOSTI265


melakukan pemantauan melalui pembentangan kertas kerja hasil penyelidikanyang berpotensi.13.4.13.2 Peringkat MARDIPemantauan di peringkat MARDI dibuat melalui mesyuarat Jawatankuasa yangditubuhkan untuk memantau projek penyelidikan. Pemantauan fizikal tidakdijalankan terhadap projek terlibat. Semakan Audit mendapati mesyuarat telahdiadakan mengikut arahan MARDI sekurang-kurangnya 4 kali setahun seperti dijadual berikut:JADUAL 128MESYUARAT JAWATANKUASA DI PERINGKAT MARDIJAWATANKUASA 2004 2005 2006*Majlis Sains MARDI 4 kali 5 kali 2 kaliJawatankuasa Penyelidikan Institusi 5 kali 4kali 3 kaliPanel Penilaian Teknik IRPA MARDI 3 kali 4 kali 3 kaliJawatankuasa Perancangan Pembangunan Korporat,Pengurusan Teknologi Dan PenerbitanJawatankuasa Kerja Korporat Pengurusan StrategikTeknologi11 kali 12 kali 13 kali12 kali - -* Sehingga Bulan Ogos 2006Pihak Audit mendapati Jawatankuasa Pengurusan Harta Intelek telah diluluskanpenubuhannya oleh Lembaga Pengelola pada bulan Jun 2006 tetapi ia masihbelum berfungsi. Bagaimanapun, perkara berkaitan pengurusan hartaintelek telah dibincangkan dalam mesyuarat Jawatankuasa PerancanganPembangunan Korporat, Pengurusan Teknologi Dan Penerbitan.Selain itu, pemantauan juga dibuat di peringkat Pusat Penyelidikan MARDI olehJawatankuasa Panel Penilaian Teknikal Pusat. Pemantauan dilakukan sebanyak2 kali setahun berdasarkan perjumpaan dengan Ketua Projek. Ketua Projekakan membentangkan perkembangan setiap projek yang dijalankan. Sebarangperubahan atau teguran yang diterima akan dicatatkan dalam laporanpencapaian yang dikemukakan.Pada pandangan Audit, pemantauan yang dilaksana adalah memuaskan.Bagaimanapun, pemantauan fizikal perlu dilakukan bagi memastikankeberkesanan pengurusan projek di samping menyelesaikan masalah yangtimbul sepanjang pelaksanaan projek.13.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, MARDI telah merancang pengurusan IRPA dengan baik.Namun, pelaksanaannya di bawah RMK8 perlu ditingkatkan kerana hanya 20daripada 160 projek atau 12.5% telah berjaya disiapkan. Sebanyak 140 projek atau266


87.5% masih dilaksanakan. Daripada jumlah ini, 73 merupakan projek melebihitempoh satu tahun. Dalam usaha untuk memindah teknologi dan mengkomersialkanpenyelidikan, didapati 6 projek telah berjaya dikomersialkan berbanding 35 projekyang dipilih. Sehubungan itu, pihak Audit mengesyorkan perkara berikut diberipertimbangan untuk mengatasi kelemahan yang dibangkitkan:a. Mewujudkan satu jawatankuasa induk yang dianggotai oleh MARDI, MOSTIdan agensi lain yang terlibat untuk menyelaras pengurusan projek IRPA.b. Memantapkan aktiviti Unit Komersialisasi bagi tujuan komersial hasilpenyelidikan dan mematuhi Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 5 tahun 1999mengenai pengurusan harta intelek.c. Mengisi jawatan pegawai sokongan penyelidikan dengan segera bagimemastikan projek dapat disiapkan dalam tempoh yang ditetapkan.267


LEMBAGA TABUNG ANGKATAN TENTERA14. SISTEM PERAKAUNAN BERKOMPUTER14.1 LATAR BELAKANG14.1.1 Lembaga Tabung Angkatan Tentera (LTAT) ditubuhkan di bawah AktaTabung Angkatan Tentera 1973 (Akta 101). Objektif utama penubuhan LTAT adalahuntuk menyediakan faedah persaraan dan faedah lain untuk anggota lain pangkatAngkatan Tentera Malaysia (pencarum wajib) dan satu skim simpanan untukpegawai angkatan tentera dan anggota kerahan sukarela.14.1.2 Pada bulan November 2000, pihak pengurusan LTAT telah bersetuju untukmembangunkan Sistem Perakaunan Berkomputer LTAT (SPBL) menerusi khidmatsyarikat luar. SPBL yang terdiri daripada 2 bahagian utama iaitu Sistem PerakaunanKendalian dan Sistem Maklumat Perakaunan dibangunkan untuk menyediakankemudahan penyelenggaraan satu set laporan atau satu set akaun yang lengkapdan terkini, membolehkan rekod atau akaun ditutup setiap hari, menyediakankemudahan pelaporan atau perakaunan pengurusan kewangan dengan lebih baikdan menyediakan laporan pra audit tepat pada masa yang ditetapkan. SPBLmemproses transaksi kewangan secara terus atau real time.14.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pengurusan pembangunanSPBL dilaksanakan dengan teratur dan mempunyai kawalan dalaman yangmencukupi.14.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan ini meliputi aspek pelaksanaan dan pemantauan SPBL. Pengauditan inidijalankan dengan menyemak rekod dan dokumen berkaitan dari tahun 2002 hinggabulan September 2006. Selain itu, ujian walk-through telah dijalankan terhadap modulpenerimaan dan pembayaran serta menemu bual pegawai yang bertanggungjawab.14.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan Oktober hingga Disember 2006 mendapatiperkara berikut:268


14.4.1 Pengurusan Projek14.4.1.1 Peringkat LTATJabatan Prosesan Dan Teknologi Maklumat LTAT bertanggungjawab untukmenasihat, merancang, membangun dan menyelenggara infrastruktur teknologimaklumat. Ia ditadbir oleh seorang Pengurus yang melapor kepada PengurusBesar Operasi LTAT. Jabatan Prosesan Dan Teknologi Maklumat dibahagikankepada Jabatan Prosesan Data Elektronik dan Bahagian Teknologi Maklumat.Setiap Bahagian diketuai oleh seorang Pegawai Teknologi Maklumat. Strukturorganisasi Jabatan Prosesan Dan Teknologi Maklumat LTAT adalah seperti dicarta berikut:CARTA 26CARTA ORGANISASI JABATAN PROSESAN DAN TEKNOLOGI MAKLUMATJabatan Kewangan LTAT pula merupakan pengguna utama SPBL. Ia ditadbir olehseorang Penolong Pengurus Besar Akaun dan Kewangan yang melapor kepadaPengurus Besar Operasi. Jabatan Kewangan ini terbahagi kepada 2 Bahagianutama iaitu Bahagian Perakaunan Am dan Bahagian Penggajian danPembayaran. Struktur organisasi Jabatan Kewangan adalah seperti di cartaberikut:269


CARTA 27CARTA ORGANISASI JABATAN KEWANGANPEN. PENGURUS BESAR AKAUNDAN KEWANGANJURUTRENGKASPENGURUS KEWANGANPENGGAJIAN DAN PEMBAYARANPEN. PENGURUS KEWANGANPERAKAUNAN AMPENGGAJIAN DANPEMINDAHAN WANGPEMBAYARAN AMUNIT PEMBAYARANAHLIUNIT REKOD DANAKAUN (BULANAN DANSUSULAN)UNIT REKOD DANAKAUN (PENGURUSANPORTFOLIO DANPERCUKAIAN)UNIT REKOD DANAKAUN (TAHUNANDAN AUDIT)UNIT REKOD DANAKAUN (KUMPULANDANPERKHIDMATAN)14.4.1.2 Peringkat JawatankuasaPenubuhan Jawatankuasa tertentu adalah penting semasa pembangunan danpelaksanaan sesebuah sistem. Jawatankuasa seperti Jawatankuasa Pemandu,Teknikal dan Pasukan Petugas bertanggungjawab memastikan keperluanpengguna diambil kira. Pihak Audit mendapati LTAT telah menubuhkan 3Jawatankuasa tersebut bagi tujuan pembangunan SPBL yang dikenali sebagaiJawatankuasa Pemandu SPBL, Jawatankuasa Pengurusan Projek SPBL danPasukan Petugas berdasarkan modul. Jawatankuasa Pemandu SPBL perlubermesyuarat sekurang-kurangnya sebulan sekali. Antara tanggungjawabJawatankuasa Pemandu adalah memastikan strategi projek dan pengesahanpembayaran serta memastikan pelaksanaan dan meluluskan sebarangperubahan sistem berdasarkan perancangan yang telah ditetapkan.Jawatankuasa Pengurusan Projek SPBL pula perlu bermesyuarat seminggusekali dan antara fungsi Jawatankuasa tersebut adalah seperti berikut:• Bertanggungjawab terhadap penyediaan pelan pelaksanaan SPBL.• Terlibat secara langsung dalam pemantauan projek secara berkala.• Mengurus dan mengawal semua aktiviti projek bersama pihak pembekal.270


Pasukan Petugas SPBL dibahagi mengikut modul Kewangan, Sumber Manusiadan Gaji, Teknologi Maklumat dan Pembangunan. Pasukan Petugas ini perlubermesyuarat sekurang-kurangnya seminggu sekali bagi membincangkanpelaksanaan pembangunan dan masalah yang dihadapi. Pihak Audit mendapatisetiap Jawatankuasa yang ditubuhkan telah memainkan peranan masingmasingdan mempunyai wakil pembekal bagi memastikan keputusan yangdibuat mendapat persetujuan bersama dan tindakan susulan dapat dilaksanakandengan segera.14.4.2 Perjawatan Dan Latihan14.4.2.1 PerjawatanBagi memastikan pelaksanaan Sistem SPBL berjalan lancar dan teratur, LTAT dibawah sistem saraannya sendiri iaitu Sistem Saraan LTAT telah merancangkeperluan guna tenaga berdasarkan perjawatan yang diluluskan oleh JabatanPerkhidmatan Awam. Jabatan Prosesan Dan Teknologi Maklumat diperuntukkansebanyak 20 jawatan tetap yang terdiri daripada 7 jawatan pegawai kumpulanpengurusan dan profesional serta 13 pegawai kumpulan sokongan. JabatanKewangan pula diperuntukkan sebanyak 43 jawatan tetap yang terdiri daripada13 jawatan kumpulan pengurusan dan profesional dan 30 jawatan kumpulansokongan. Kedudukan perjawatan Jabatan Prosesan Dan Teknologi Maklumatserta Jabatan Kewangan adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 129PERJAWATAN JABATAN PROSESAN DAN TEKNOLOGI MAKLUMATJAWATAN GRED* DILULUS DIISI KOSONGPengurus 26 1 1Penolong Pengurus 23 1 1 -Pegawai Prosesan Dan TeknologiMaklumatPenolong Pegawai Prosesan DanTeknologi Maklumat21 5 3 219 4 4 -Operator Komputer Kanan 13 1 1 -Pegawai Kerani 12 3 3 -Operator Komputer 12 1 1 -Operator Mesin Pemprosesan Data 9 4 4 -JUMLAH KESELURUHAN 20 18 2* Gred berdasarkan Sistem Saraan LTAT271


JADUAL 130PERJAWATAN JABATAN KEWANGANJAWATAN GRED* DILULUS DIISI KOSONGPenolong Pengurus Besar 27 1 1 -Pengurus Kewangan 26 1 1 -Penolong Pengurus Kewangan 23 3 2 1Pegawai Kewangan 21 9 8 1Penolong Pegawai Kewangan 19 8 8 -Pegawai Kerani Kanan Kewangan 13 2 2 -Pegawai Kerani Kewangan 12 18 17 1Jurutrengkas 12 1 1 -Jurutaip 9 1 1 -JUMLAH KESELURUHAN 44 41 3* Gred berdasarkan Sistem Saraan LTATLTAT perlu memastikan perjawatan yang kosong diisi bagi meningkatkankecekapan dan keberkesanan Jabatan Prosesan dan Teknologi Maklumatserta Jabatan Kewangan.14.4.2.2 LatihanBerdasarkan kontrak antara LTAT dan syarikat pembekal, latihan asas danlanjutan kepada pegawai LTAT akan diberi secara percuma oleh pembekaldalam tempoh pembangunan sehingga Sistem SPBL siap dibangunkan.Cadangan Pelan Pelaksanaan pihak pembekal menggariskan latihan yang akandiberikan kepada pengguna LTAT meliputi perkara berikut:• Latihan kepada Pentadbir Sistem selama 12 hari.• Latihan kepada developer selama 5 hari.• Latihan kepada Pasukan Petugas selama 30 hari.• Latihan application meliputi modul dalam SPBL selama 19 hari.• Latihan fungsi modul Penggajian dan Sumber Manusia selama 11 hari.Pelaksanaan latihan kepada pengguna Sistem SPBL telah dijalankan oleh pihakpembekal antaranya seperti sesi latihan kepada pentadbir sistem, developer danpengguna SPBL. Pihak Audit mendapati latihan telah dilaksanakan mengikutmodul yang terdapat dalam SPBL.14.4.3 Peruntukan Dan PerbelanjaanSejumlah RM2.05 juta telah diluluskan di bawah bajet tahun 2003 dan 2004. Bajetini merangkumi peruntukan pembangunan sistem serta perolehan peralatan danperisian. Sehingga bulan Julai 2006, sejumlah RM1.16 juta daripada kos272


pembangunan berjumlah RM1.19 juta telah dibayar kepada pembekal. SemakanAudit mendapati bayaran yang dibuat adalah selaras dengan prestasi pelaksanaanprojek dan mendapat kelulusan pihak pengurusan LTAT.14.4.4 Pelan Strategik Information Communication Technology (ICT)Pelan Strategik ICT menjelaskan visi, hala tuju dan rangka kerja bagi penggunaanICT. Ia merangkumi objektif, bidang strategik bagi pembangunan ICT, strategipelaksanaan dan pelan tindakan yang akan diambil untuk merealisasikan objektif.LTAT mempunyai pelan strategik ICT yang dikenali sebagai Pelan Pembangunan ITbagi tahun 2004 hingga 2008. Pelan Pembangunan IT ini merangkumi perancanganLTAT dari segi infrastruktur termasuk perkakasan dan perisian serta pembangunantenaga manusia. Pelan ini menggariskan pengenalan ringkas projek, keperluan dankos yang akan terlibat serta analisis kekuatan, kelemahan, peluang dan ancaman(SWOT). Matlamat Pelan Pembangunan IT adalah menangani cabaran perubahanpersekitaran global, meningkatkan perkhidmatan kepada pencarum danmeningkatkan sistem pentadbiran serta keselamatan.Jabatan Prosesan dan Teknologi Maklumat memainkan peranan penting bagimemastikan pelaksanaan Pelan Pembangunan IT selaras dengan visi ICT LTAT.Antara aplikasi yang dirancang adalah seperti mewujudkan sistem e-Permohonanbagi memudahkan pemohon menjadi pencarum dan pengeluaran caruman. Sisteme-Pembayaran pula dirancang bagi memudahkan urusan bayaran balik caruman.Seterusnya, LTAT turut merancang membangunkan Sistem e-Perolehan bagimengendalikan perolehan LTAT secara elektronik. LTAT juga akan menumpukanusaha bagi menggunakan teknologi maklumat dalam pengurusan sumber manusia.Selain itu, LTAT merancang membangunkan sistem kawalan projek bagimenyediakan mekanisme untuk merancang, mengawal dan memantau projeksecara bersepadu. Pelan Pembangunan IT ini merupakan dokumen cadangan yangtertakluk kepada kajian semula sekiranya terdapat perubahan mendesak denganmengambil kira perubahan teknologi yang bersesuaian dari semasa ke semasa.Pihak Audit mendapati pelan yang telah disediakan adalah memadai.14.4.5 Pelantikan Pembekal Pembangunan SistemLTAT telah melantik pembekal pada bulan Mac 2003 secara tender terbuka untukmembekal, membangun, menghantar, memasang, menguji dan mentauliahkan sertamenyenggara Modul Perisian Aplikasi Kewangan berdasarkan platform IBM AS 400LTAT. Kos pembangunan berjumlah RM1.19 juta dan kos penyenggaraan berjumlahRM85,000. Selain itu, LTAT telah menaik taraf perkakasan server dengankos berjumlah RM578,500. Antara kontrak adalah seperti di jadual berikut:273


JADUAL 131SYARAT KONTRAK PEMBANGUNAN SPBLSYARATBUTIRANLatihanGanti RugiWarantiSekuriti PelaksanaanTanggung Rugi(Indemnity)Tempoh KontrakMenyediakan latihan asas dan lanjutan secara percuma kepadapegawai LTAT sehingga Sistem SPBL siap dibangunkan.Ganti rugi sejumlah tertentu setiap minggu kepada LTAT sekiranyaberlaku kelewatan dalam pembangunan sistem.Waranti untuk tempoh 12 bulan dari tarikh penerimaan.Bon pelaksanaan sejumlah 5% dari harga kontrak kepada LTAT.Tanggung rugi syarikat terhadap segala tuntutan, desakan danliabiliti seperti melanggar hak cipta, rahsia dagangan, cap daganganberdaftar dan hak harta intelektual lain bagi mana-mana pihakketiga.Tempoh kontrak pembangunan SPBL adalah 8 bulan dari tarikhperjanjian.Pihak LTAT dan syarikat pembekal telah mematuhi syarat kontrak dengansewajarnya kecuali peruntukan ganti rugi dan tempoh kontrak. Pihak Auditmendapati syarikat pembekal tidak dikenakan penalti walaupun pelaksanaansebenar siap pada bulan Disember 2005 iaitu melewati tempoh yang ditetapkanpada bulan November 2003. Pihak LTAT memaklumkan pelaksanaan yangmelewati tempoh adalah disebabkan pemberhentian dan penggantian konsultan,bebanan tugas pegawai LTAT. Selain itu, LTAT telah membuat penahanan bayaranbagi modul yang lewat dilaksanakan.14.4.6 Prestasi Pelaksanaan Sistem Perakaunan Berkomputer LTATSPBL telah digunakan di Bahagian Kewangan LTAT, Jabatan Sumber Manusia danPentadbiran. Modul yang telah dilaksanakan sepenuhnya adalah Perakaunan Am,Akaun Belum Terima, Akaun Belum Bayar, Aset Tetap, Pelaburan, PenyesuaianBank, Pengurusan Inventori, Perolehan, Pengurusan Aliran Tunai dan PenyediaanBajet. Selain itu, LTAT telah meluluskan Sijil Pengesahan Penerimaan Muktamadpada akhir bulan Disember 2004 bagi 9 modul. Bagaimanapun, Sijil PengesahanPenerimaan Muktamad bagi 3 modul lain hanya diluluskan pada bulan Disember2005.14.4.7 Kawalan ICTKawalan ICT adalah penting terhadap pembangunan dan pelaksanaan sesebuahsistem komputer. Ia merupakan kawalan terhadap pemprosesan komputer yangmerangkumi kawalan am dalam persekitaran ICT dan kawalan aplikasi. SemakanAudit mendapati perkara berikut:274


14.4.7.1 Kawalan Am ICTa. Kawalan PerubahanKawalan ini perlu diwujudkan untuk memastikan kesahihan perubahansistem agar keselamatan sistem terjamin. Ini termasuk penetapan prosedurbagi meluluskan sebarang perubahan yang dijalankan. Pihak Auditmendapati tidak ada prosedur atau borang tertentu digunakan bagimelaksanakan perubahan terhadap SPBL. LTAT memaklumkan tiadasebarang perubahan sistem yang telah dilakukan dalam pembangunandan pelaksanaan SPBL. Bagaimanapun, LTAT perlu menyediakanprosedur bagi melaksanakan perubahan terhadap SPBL pada masahadapan.b. Kawalan Operasi Dan CapaianKawalan operasi dan capaian perlu diwujudkan bagi memastikan capaianterhadap sistem atau program terkawal. Pihak LTAT telah mengambillangkah yang wajar dengan mewujudkan beberapa had capaianberdasarkan had kuasa pegawai di setiap peringkat skrin input. Selain itu,pihak LTAT juga ada mewujudkan Surat Akujanji yang dikhaskan bagiSPBL yang perlu ditandatangani oleh pegawai terlibat. Bagaimanapun,pihak Audit mendapati tidak ada prosedur atau pekeliling dalaman bagimewujud, membatal atau meminda had capaian pegawai terutama apabilaberlaku penggantian tugas pegawai kerana bercuti kecemasan, sakit ataubersalin.Di samping itu, terdapat satu lagi had capaian ke pangkalan data serveryang dikawal oleh Pentadbir Teknikal di Jabatan Prosesan dan TeknologiMaklumat. Pihak Audit mendapati Pentadbir Teknikal SPBL bukan sahajabertanggungjawab berhubung isu teknikal server SPBL tetapi jugamembantu tugas Pentadbir Sistem SPBL. Pada pandangan Audit, pihakLTAT perlu mengasingkan tugas Pentadbir Sistem dan PentadbirTeknikal SPBL untuk mengelak daripada pencerobohan sistem secaradalaman. Pentadbir Sistem perlu memahami tugas dan tanggungjawabnyadan tidak hanya bergantung kepada bantuan Pentadbir Teknikal sahaja.Walaupun terdapat pegawai yang berkaitan ditetapkan sebagai PentadbirSistem, setiap pertukaran had capaian pengguna terhadap sistem perludilaksanakan dengan mengisi dokumen bertulis sebagai bukti perubahanhad capaian baru dilulus dan dilaksanakan. LTAT memaklumkan satudokumen dalam bentuk borang akan disediakan bagi setiap permohonanpertukaran had capaian pengguna.275


c. Kawalan Fizikal Dan PersekitaranKawalan fizikal dan persekitaran amat penting bagi memastikan aset ICTsentiasa berkeadaan baik bagi mengelak sebarang ancaman kebakarandan bencana alam. Pihak LTAT telah mengambil kira aspek kawalan fizikaldalam pembangunan bilik server. Lantai bilik server telah dinaikkan danpintu masuk ke bahagian pejabat yang menempatkan bilik serverdilengkapi dengan alat kekunci elektronik. Bagaimanapun, pintu masuk kebilik server tidak dipasang sebarang alat kawalan seperti kunci elektronik.Keadaan bilik server adalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 79Lantai dan Pintu Masuk ke Bilik ServerLTATSemua pegawai Jabatan Prosesan dan Teknologi Maklumat bolehmengakses masuk ke bilik server. Buku log bagi pegawai yang memasukibilik server juga disediakan. Bagaimanapun, pihak Audit mendapati bukulog tidak diisi dengan kemas kini yang mana catatan terakhir dalam bukulog tersebut adalah pada bulan November 2006. Selain itu, terdapat jugapencetak bersaiz besar yang digunakan untuk mencetak cek disimpandalam bilik server. Pencetak tersebut tidak sepatutnya berada di bilikserver kerana ia digunakan oleh Jabatan Kewangan.Pada pandangan Audit, kawalan fizikal dan persekitaran bilik serverLTAT perlu ditingkatkan bagi memastikan keselamatan peralatan,sistem aplikasi dan pangkalan data terjamin. Alat kekunci elektronikperlu dipasang di pintu masuk, buku log dikemaskini dan pencetakdialihkan ke Jabatan Kewangan.d. Kawalan Pelan Kesinambungan PerniagaanKawalan Pelan Kesinambungan Perniagaan perlu bagi memastikankesinambungan proses ICT termasuk off site back up bagi data danperisian komputer serta prosedur pemulihan bencana. Dasar KeselamatanICT LTAT yang dikeluarkan pada tahun 2004 menggariskan salinanpendua (back up) perisian dan media storan perlu disimpan di tempat dan276


lokasi yang selamat. Selain itu, tempat penyimpanan salinan tersebut perludimaklumkan kepada Ketua Pegawai Maklumat dan Pegawai KeselamatanICT.Pihak Audit mendapati pelaksanaan back up bagi data dan keseluruhanSPBL dijalankan pada sebelah petang setiap hari. Server akanmelaksanakan proses back up secara automatik menggunakan pita backup yang berbeza setiap hari. Satu set pita back up disimpan di pejabatsyarikat subsidiari manakala satu set pita back up disimpan di pejabatLTAT. Ujian terhadap data back up dilaksanakan 6 bulan sekali bagimemastikan ketepatan hasil ujian tersebut. Pihak Audit mendapati pitaback up di pejabat LTAT tidak disimpan di dalam peti kalis api. Pita backup tersebut di tempatkan di atas kabinet besi dalam bilik server. Keadaanini akan menjejaskan keselamatan data sekiranya berlaku kebakaran dansebagainya. Pihak LTAT memaklumkan pita back up akan di tempatkan didalam peti besi kalis api dalam bilik simpanan Jabatan PTM. LTAT akanmenyediakan bilik kebal untuk menyimpan pita back up berkenaan padamasa hadapan.Bagi menjamin kesinambungan operasi SPBL, LTAT telah menggariskanpelan pemulihan bencana. Keadaan ini akan dapat mengelakkangangguan terhadap operasi sistem sekiranya berlaku sebarang masalahyang tidak dijangka. Pemeriksaan Audit mendapati LTAT adamenyediakan pelan pemulihan bencana untuk tujuan tersebut. Pelantersebut meliputi jenis bencana seperti banjir, tanah runtuh, gempa bumi,serangan pengganas dan kebakaran; korupsi data serta kegagalanperkakasan. LTAT telah mewujudkan Jawatankuasa Pelan PemulihanBencana yang dianggotai oleh pihak pengurusan atasan bagi memantaupembangunan, penyenggaraan dan menguji pelan pemulihan terhadapaktiviti kritikal serta menyelaras aktiviti pemulihan semasa bencanaberlaku. LTAT juga telah menggariskan strategi pemulihan bencana yangmeliputi fasa kecemasan, back up dan pemulihan.Pihak Audit mendapati kawalan pelan kesinambungan perniagaan LTATadalah mencukupi. Bagaimanapun, latihan pemulihan bencana secaraberkala perlu dilakukan bagi memastikan pegawai dan kakitangan bersediaserta sistem tidak terjejas sekiranya berlaku bencana. LTAT memaklumkanakan menjalankan latihan pemulihan bencana secara berkala dua kalisetahun.e. Kawalan Terhadap 3rd Party Service ProvidersKawalan terhadap 3rd Party Service Providers dilakukan bagi memantauperkhidmatan yang diterima dari pembekal termasuklah penilaian terhadapkontrak yang telah ditandatangani.277


Semakan Audit mendapati pihak LTAT telah menandatangani perjanjianpenyenggaraan dengan pihak pengedar perisian pada permulaan projekiaitu bulan Mac 2003. Perjanjian penyenggaraan sistem ini adalahsebahagian daripada perjanjian lesen perisian SPBL. LTAT perlumembayar kos penyenggaraan SPBL kepada wakil pengedar perisiankerana perisian tersebut telah siap. Kos penyenggaraan tahunanberjumlah RM66,640 setahun atau 14% daripada yuran lesen perisian.Bagaimanapun, LTAT hanya perlu membayar sejumlah RM16,800 setelahditolak diskaun bagi tahun pertama. Perjanjian penyenggaraan inikemudian disambung hingga ke hari ini.14.4.7.2 Kawalan AplikasiKawalan aplikasi bertujuan untuk memastikan prosedur kawalan spesifik yangada dalam sesuatu aplikasi komputer mencukupi dan semua transaksi adalahdiinput dengan betul, diproses dan mengeluarkan output dengan lengkap, tepatdan pada masa yang ditetapkan. Semakan Audit terhadap kawalan aplikasimendapati perkara berikut:a. Kawalan Am AplikasiKawalan am aplikasi adalah untuk memastikan prosedur keselamatandalam input, pemprosesan dan output diwujudkan termasuk fungsi logmasuk dan log keluar. Pihak Audit mendapati LTAT tidak menyediakandokumentasi lengkap mengenai kawalan am yang perlu dipatuhi olehpengguna SPBL. SPBL tidak mempunyai fungsi log keluar secaraautomatik sekiranya tidak diguna bagi sesuatu tempoh yang ditetapkan.Selain itu, pengguna boleh log masuk sistem lebih daripada sekali melaluiworkstation yang berbeza pada masa yang sama. Memandangkankomputer tersebut berada di ruang guna sama, secara tidak langsung iamemberi peluang kepada pegawai yang tidak diberi kuasa melakukantransaksi yang tidak sepatutnya. Pihak LTAT memaklumkan akanmelaksanakan log keluar secara automatik dan juga menyedarkanpengguna mengenai ciri keselamatan seperti log keluar semasameninggalkan workstation dan apabila kerja telah selesai.b. Kawalan InputKawalan input yang berkesan akan memastikan hanya transaksi yang sahsahaja diproses oleh komputer. Ia juga boleh memastikan transaksitersebut tidak hilang, ditambah dan berlaku duplikasi. Bagi SPBL, adalahmustahak memastikan maklumat berkaitan pembelian, hasil, bajet, asetdan sebagainya diinput ke dalam sistem dengan betul bagi memastikanpenyata kewangan LTAT adalah tepat.278


Pihak Audit mendapati prosedur menginput data ke dalam sistem adalahmemuaskan. Pegawai berlainan diberi kuasa untuk menginput data,menyemak dan meluluskan setiap transaksi. Bagaimanapun, terdapatduplikasi kerja bagi memasukkan maklumat Daftar Bil ke dalam sistem.Pihak LTAT tidak perlu menyediakan menu berasingan untuk menginputdata sekali lagi kerana maklumat ini telah diinput ke dalam sistem padaperingkat awal. Keadaan tersebut bukan sahaja menambahkan bebankerja tetapi juga mengguna lebih ruang pangkalan data dengan maklumatyang berulang.Pada pandangan Audit, Jabatan Kewangan perlu bekerjasama denganJabatan Prosesan Dan Teknologi Maklumat supaya aspek teknikaldapat difahami dan diselaraskan untuk mengelakkan pertindihankerja bagi penyediaan Daftar Bil.c. Kawalan PemprosesanKawalan pemprosesan bertujuan memastikan setiap transaksi yangdiproses oleh sistem adalah sah dan betul. Pihak Audit mendapatibeberapa kelemahan dalam pelaksanaan kawalan pemprosesan sepertiberikut:i. Pembayaran Melalui Pindahan TelegrafikSPBL tidak berintegrasi dengan sistem di bank komersial bagimembuat bayaran secara online. Baucar bayaran yang telah dilulusakan dikemukakan kepada pihak bank bagi melaksanakan transaksitersebut.ii. Akaun Belum TerimaJumlah yang ditunjukkan pada skrin modul penerimaan tidakmenunjukkan jumlah yang tepat. Contohnya jumlah yang diinputdalam modul penerimaan adalah RM71,000.00. Bagaimanapun,jumlah yang akan ditunjukkan adalah RM7,100,000.iii. Proses Semakan dan KelulusanPihak LTAT masih mengguna borang kawalan penghantarandokumen secara manual untuk menyemak dan mengesahkanpelaksanaan proses. Proses ini boleh dilakukan oleh sistem danLTAT sepatutnya menggunakan sepenuhnya modul sistem tersebut.d. Kawalan OutputKawalan output adalah penting bagi memastikan hasil pemprosesanadalah tepat, lengkap dan dikeluarkan pada masanya. Pihak Auditmendapati tidak semua laporan standard SPBL yang boleh dijana oleh279


sistem digunakan. Antara laporan yang tidak digunakan mengikut moduladalah seperti di jadual berikut:JADUAL 132LAPORAN YANG TIDAK DIGUNAKANJENIS LAPORANLaporan Pengurusani. Senarai Pendapatan dan Perbelanjaanii. Short Term Investment Comparisoniii. Schedule of Investmentiv. Investment Movement Comparisonv. Fixed Asset Movement Reportvi. SAGA – Balance Sheet Monthlyvii. SAGA – Income and Expenditure Statementviii. SAGA – Balance Sheet Dailyix. SAGA – Consolidated Cash Flow Statementx. Balance Sheet (Group) DailyModul Pembeliani. Print Purchase Orderii. Reprint Purchase Orderiii. Request for Quote Reportiv. Print Purchase Receiverv. Open Purchase Order Detail by Suppliervi. Open Purchase Order Detail by Cost Centervii. Voucher/Received Statusviii. Voucher Reconciliationix. Commitment Integrity Reportx. General Ledger Budget Checking ReportModul Aset Tetapi. Fixed Asset Transaction Integrityii. General Ledger to Fixed Asset IntegrityModul Pelaburani. Post Invoice to General Ledgerii. Purge PMS to General LedgerModul Perakaunan Ami. Statutory Account Inquiryii. Account Inquiry by Category Codeiii. Debit/Credit Trial Balance by Category Codeiv. General Ledger by Category Codev. Transaction by Subsidiaryvi. Account Without Business Unitsvii. Transaction by Batch Headerviii. Intercompany Integrity Reportix. Account Balance by Transactionx. Monthly Spreadsheetxi. Budget ComputationPada keseluruhannya, didapati kawalan am dan aplikasi yang diwujudkandalam sistem SPBL adalah memuaskan.280


14.4.8 PemantauanPemantauan terhadap pembangunan sistem telah dilaksanakan di LTAT melaluiJawatankuasa Pemandu SPBL. Jawatankuasa ini berperanan memantaupembangunan dan pelaksanaan Sistem SPBL sehingga bulan November 2004 danMesyuarat Pengurusan LTAT telah mengambil alih peranan pemantauan padabulan Disember 2004. Pemantauan juga dilaksanakan oleh JawatankuasaPengurusan Projek SPBL. Selain itu, syarikat pembekal ada menyediakan Helpdeskkepada pengguna SPBL sekiranya terdapat masalah atau penambahbaikan darisemasa ke semasa.Pada pandangan Audit, Jawatankuasa Pemandu SPBL dan JawatankuasaPengurusan Projek SPBL telah memantau pembangunan dan pelaksanaanSPBL dengan berkesan bagi memastikan tujuan SPBL tercapai.14.4.9 Penilaian Pasca PelaksanaanPenilaian terhadap sistem yang dibangunkan dapat membantu memperbaiki fungsidan keberkesanan sistem serta mencapai matlamat dan objektif yang ditetapkan. Iajuga dapat mengenal pasti input lain yang boleh digunakan untuk menambah baikproses pembangunan tersebut. Pihak Audit mendapati LTAT tidak menjalankanpenilaian pasca pelaksanaan bagi mengenal pasti tahap pelaksanaan sistem. LTATmemaklumkan Jawatankuasa Penilaian dan Laporan Penilaian Pasca Pelaksanaantelah ditubuhkan pada bulan Februari 2007.14.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, pihak Audit mendapati pembangunan SPBL adalahmemuaskan. Bagaimanapun, beberapa kelemahan yang dibangkitkan seperti SPBLtidak mempunyai fungsi log keluar secara automatik sekiranya tidak diguna bagisesuatu tempoh yang ditetapkan dan pengguna boleh log masuk sistem lebihdaripada sekali melalui workstation yang berbeza pada masa yang sama perlu diatasisegera bagi memantapkan kawalan ICT. Berdasarkan maklum balas LTAT, tindakansewajarnya telah diambil terhadap perkara yang dibangkitkan.281


LEMBAGA LEBUHRAYA MALAYSIA15. PROJEK PEMASANGAN CRASH CUSHION DI LEBUH RAYA15.1 LATAR BELAKANG15.1.1 Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) telah ditubuhkan di bawah AktaLembaga Lebuhraya Malaysia 1980 (Akta 231). Ia bertanggungjawab menyelia danmelaksanakan reka bentuk, pembinaan dan penyenggaraan lebuh rayasebagaimana yang ditentukan oleh Kerajaan, kawasan rehat dan rawat sertakemudahan lain yang difikirkan perlu di sepanjang lebuh raya. Bagaimanapun,berikutan pelaksanaan dasar penswastaan oleh Kerajaan Persekutuan mulai tahun1983, fungsi LLM telah berubah daripada agensi pelaksana kepada agensi kawalselia.15.1.2 Selaras dengan misinya, LLM dengan kerjasama syarikat konsesi telahmenganjurkan aktiviti seperti kempen keselamatan jalan raya, program kesedarandan panduan keselamatan untuk meningkatkan kesedaran pengguna bagimengurangkan kadar kemalangan di lebuh raya. Statistik kemalangan pada tahun2002 hingga 2005 yang dikeluarkan pada tahun 2007 menunjukkan kemalangan dilebuh raya adalah antara 7% hingga 8%. Kemalangan maut dan mati yangdicatatkan pula adalah dalam lingkungan 2% bagi tempoh tersebut. Butiran lanjutadalah seperti di jadual berikut:JADUAL 133KEMALANGAN JALAN RAYA DI MALAYSIABAGI TAHUN 2002 HINGGA 2005TAHUNKEMALANGAN JALANRAYAKEMALANGANDI LEBUH RAYAKEMALANGAN MAUTDI LEBUH RAYAMATI2002 279,711 21,549 494 5312003 298,653 24,953 562 6042004 326,815 27,257 575 6302005 328,264 27,511 516 566Sumber: Artikel The New Straits Times dan Statistik Polis Diraja Malaysia15.1.3 Sehubungan itu, pemasangan crash cushion telah dikenal pasti sebagaialternatif yang mampu mengurangkan kadar kemalangan maut di lebuh raya seliaanLLM. Pemasangan crash cushion di persimpangan lebuh raya berfungsi sebagaipenyerap hentakan atau tenaga bagi mengurangkan tekanan atau impak kepadapemandu. Selain itu, ia berkeupayaan untuk memberhentikan kenderaan sertamerta atau menghalakan kenderaan yang terbabas ke kawasan yang lebih selamatseterusnya mengelakkan pemandu dan penumpang kenderaan daripadakecederaan serius atau maut.282


15.1.4 Pemasangan crash cushion telah dimulakan pada tahun 2005 melalui 2peringkat iaitu sebanyak 55 lokasi peringkat pertama dan 58 lokasi peringkat keduadi lebuh raya. Pemasangan kesemua 113 lokasi tersebut melibatkan lebuh rayaberikut:i. Lebuhraya Baru Lembah Kelang Utara (NKVE)ii. Lebuhraya Shah Alam (KESAS)iii. Lebuhraya Damansara - Puchong (LDP)iv. Lebuhraya Sungai Besi (BESRAYA)v. Lebuhraya Cheras - Kajang (GRANDSAGA)vi. Lebuhraya Lingkaran Kajang (SILK)vii. Lebuhraya Utara - Selatan Hubungan Tengah (ELITE)viii. Lebuhraya Bertingkat Ampang - KL (PROLINTAS)ix. Lebuhraya KL - Karak (MTD)x. Lebuhraya Baru Pantai (NPE)xi. Lebuhraya Penyuraian Trafik KL - Barat (SPRINT)xii. Jambatan Pulau Pinang (PBSB)15.2 OBJEKTIF PENGAUDITANPengauditan ini dijalankan untuk menentukan sama ada pemasangan crash cushiondirancang dan dilaksanakan dengan teratur dan berhemat serta dapat mencapaimatlamat bagi mengurangkan kadar kemalangan maut.15.3 SKOP DAN METODOLOGI PENGAUDITANPengauditan dijalankan dengan menyemak rekod dan dokumen yang berkaitan diPejabat LLM bagi tahun 2005 hingga 2006. Perbincangan dengan pegawai LLM,Jabatan Kerja Raya dan syarikat konsesi telah diadakan untuk mendapat maklumatberkaitan dengan pemasangan crash cushion di lebuh raya. Lawatan juga telahdibuat ke persimpangan lebuh raya yang dipilih iaitu Cheras-Kajang Highway(GRANDSAGA), Lebuhraya Lingkaran Kajang (SILK) dan Lebuhraya Utara-SelatanHubungan Tengah (ELITE).15.4 PENEMUAN AUDITPengauditan yang dijalankan antara bulan September hingga Oktober 2006mendapati perkara berikut:15.4.1 Pengurusan ProjekStruktur pengurusan projek pemasangan crash cushion adalah terdiri daripadaBahagian Kawal Selia Penyenggaraan, Bahagian Wilayah Tengah dan WilayahUtara seperti di carta berikut:283


CARTA 28CARTA ORGANISASI LLM YANG TERLIBAT DENGAN PEMASANGAN DANPEMANTAUAN PENYENGGARAAN CRASH CUSHION15.4.1.1 Bahagian Kawalselia Penyenggaraan LLM diketuai oleh Pengarahgred J52 dan bertanggungjawab kepada Timbalan Ketua Pengarah(Perancangan dan Pembangunan) gred J54. Fungsi bahagian ini adalahmengawal selia dan memantau lebuh raya yang telah siap dan disenggaramengikut piawaian yang ditetapkan. Mengikut perjanjian konsesi, bahagian inihendaklah memastikan kerja menaik taraf dan pembangunan di tepi lebuh rayadilaksanakan oleh syarikat konsesi.15.4.1.2 Selain itu, Bahagian Wilayah Tengah dan Wilayah Utara yangmasing-masing diketuai oleh Pengarah Wilayah gred J48 adalahbertanggungjawab mengawal selia dan memantau kerja penyenggaraan crashcushion yang dijalankan oleh syarikat konsesi. Pihak LLM memaklumkan apabilacrash cushion telah dipasang di kesemua lebuh raya, Pejabat Wilayah Selatandan Pejabat Wilayah Timur juga akan turut terlibat dalam mengawal selia danmemantau kerja penyenggaraan tersebut.Pada pandangan Audit, LLM telah mewujudkan struktur yang jelas untukmenguruskan projek pemasangan crash cushion.284


15.4.2 Keperluan Pemasangan Crash Cushion15.4.2.1 Keperluan pemasangan crash cushion adalah berdasarkankeputusan Jemaah Menteri pada 29 Januari 2003 yang telah meluluskanpemasangan crash cushion di sepanjang lebuh raya seliaan LLM dengan kosditanggung Kerajaan sejumlah RM65.50 juta. Sehubungan itu, kontraktorpemasangan crash cushion iaitu Tetuan RR Road & Bridge Builders Sdn.Berhad telah melantik juruperunding Tetuan PB TRSS Consultancy Sdn. Berhadbagi menjalankan kajian penetapan lokasi berdasarkan had laju, isi padu/jumlahtrafik, kedudukan objek kekal di tepi lebuh raya, tahap kerosakan dan kawasankemalangan.15.4.2.2 Kajian tersebut telah mengenal pasti sebanyak 627 lokasi di kawasanpersimpangan tajam yang memerlukan pemasangan crash cushion seperti dijadual berikut:JADUAL 134LOKASI PEMASANGAN CRASH CUSHION DI LEBUH RAYALEBUH RAYABILANGANLOKASILebuhraya Utara Selatan (PLUS) 226Jambatan Pulau Pinang (PBSB) 20Lebuhraya Utara Selatan Hubungan Tengah (ELITE) 25Laluan Kedua Malaysia Singapura (LINKEDUA) 28Lebuhraya Bertingkat Ampang - KL (PROLINTAS) 12Lebuhraya Kuala Lumpur – Karak (MTD) 24Lebuhraya Sungai Besi (BESRAYA) 22Lebuhraya Cheras – Kajang (GRANDSAGA) 16Lebuhraya Damansara - Puchong (LDP) 63Lebuhraya Shah Alam (KESAS) 32Lebuhraya Butterworth - Kulim 9Lebuhraya Penyuraian Trafik KL - Barat (SPRINT) 45Lebuhraya Jalan dan Jejambat Kuala Lumpur (METRAMAC) 27Lebuhraya Pantai Timur Fasa 1(LPT) 13Lebuhraya Seremban – Port Dickson (SPDH) 4Lebuhraya Baru Pantai (NPE) 23Lebuhraya Lingkaran Kajang (SILK) 38JUMLAH 627Pada pandangan Audit, kajian juruperunding mengenai keperluanpemasangan crash cushion adalah selaras dengan keputusan JemaahMenteri.285


15.4.3 Prestasi Perbelanjaan Projek15.4.3.1 Pada bulan Oktober 2004 Kementerian Kewangan bersetujuperbelanjaan bagi pemasangan crash cushion di lebuh raya menggunakanperuntukan sumber dalaman LLM. Sehubungan itu, mesyuarat LembagaPengarah pada bulan Jun 2005 telah meluluskan peruntukan menggunakansumber dalaman LLM berjumlah RM10 juta melibatkan 113 lokasi yang dipilih.Peruntukan ini dibahagikan kepada 2 peringkat iaitu RM5 juta bagi peringkatpertama dan bakinya bagi peringkat kedua. Sehingga tahun 2006, kospemasangan crash cushion sebenar adalah dalam lingkungan peruntukan yangdiluluskan.15.4.3.2 Mengikut keputusan Jemaah Menteri pada peringkat awal, Kerajaanbersetuju untuk menanggung kos pemasangan sejumlah RM65.50 juta bagitempoh 5 tahun. Bagaimanapun, sehingga tahun 2006, pihak Audit mendapatitiada peruntukan khusus diterima daripada Kerajaan bagi tujuan pemasangancrash cushion. Ini menyebabkan hanya 113 lokasi dipilih daripada 627 lokasiyang dikenal pasti. Bagi membolehkan LLM melaksanakan pemasangan crashcushion di lokasi lain, Kerajaan hendaklah mempertimbangkan semulapemberian peruntukan untuk pemasangan crash cushion.15.4.4 Garis Panduan Dan Prosedur Kerja15.4.4.1 Perjanjian konsesi merangkumi tanggungjawab yang perludilaksanakan oleh syarikat konsesi seperti merekabentuk lebuh rayaberdasarkan garis panduan reka bentuk dan piawaian yang ditetapkan olehKerajaan serta kerja penyenggaraan yang perlu dilaksanakan secara berkala.15.4.4.2 Manual Expressway Maintenance System - Maintenance Manual AndGuideline yang dikeluarkan oleh LLM menetapkan penyenggaraan oleh syarikatkonsesi perlu mengikuti arahan yang ditetapkan. Bagaimanapun, manualtersebut tidak meliputi penyenggaraan crash cushion dan norma masayang ditetapkan untuk pembaikan. Pihak Audit mendapati purata kelewatanpembaikan crash cushion oleh syarikat konsesi adalah antara 1 hingga 2 bulanyang disebabkan oleh ketiadaan manual tersebut. Bagaimanapun sehingga kini,semua kerosakan tersebut telah dibaiki. Semakan Audit juga mendapatiProsedur Kualiti ISO 9001:2000 yang diguna pakai di LLM tidak meliputipemasangan dan pemantauan penyenggaraan crash cushion. Sehubungan itu,LLM hendaklah menyediakan prosedur kualiti yang berkaitan dan diterima pakaioleh syarikat konsesi.286


15.4.5 Pengendalian Crash Cushion15.4.5.1 Sistem Crash CushionSistem crash cushion yang ditetapkan oleh Kerajaan adalah Quadguard yangdapat menyerap tenaga dan disorong ke belakang semasa hentaman dari depandan sudut. Terdapat 4 jenis crash cushion yang dipasang mengikut had kelajuanyang ditetapkan iaitu 110 km/j, 90 km/j, 80 km/j atau 70 km/j. Ciri-ciri sistemQuadguard ini mempunyai keupayaan mengubah arah, gating dan pocketing.Sistem ini telah direka bentuk dan dibuat oleh Energy Absorption Systems,Incorporated of Chicago, Illinois, Amerika Syarikat dan telah melepasi ujian olehThe U.S. Transportation Research Board, National Cooperative HighwayResearch Programme. Komponen crash cushion sistem Quadguard adalahseperti di rajah berikut:RAJAH 1CRASH CUSHION SISTEM QUADGUARD1. Diaphragm2. Cartridge3. Nose4. Monorel5. Panel6. Pengadang7. BackupJenis crash cushion yang dipasang di persimpangan lebuh raya adalah seperti digambar berikut:GAMBAR 80 GAMBAR 81Crash cushion jenis 70 km/j mempunyai 4cartridge yang dipasang di persimpanganLebuhraya Utara-Selatan Hubungan Tengah(ELITE).Crash cushion jenis 90 km/j mempunyai 5cartridge yang dipasang di persimpanganLebuhraya Cheras-Kajang (GRANDSAGA).287


GAMBAR 82Crash cushion jenis 110 km/j mempunyai 7cartridge dan 2 highspeed cartridge Type 21di bahagian hadapan yang dipasang dipersimpangan Lebuhraya Utara-SelatanHubungan Tengah (ELITE) arah KLIA NorthBound.Perjanjian bagi pemasangan crash cushion menetapkan tempoh siap kerjaadalah selama 4 bulan. Pemasangan peringkat pertama bermula dari bulanFebruari 2005 hingga Mei 2005 melibatkan pemasangan 55 lokasipersimpangan lebuh raya dengan kos bernilai RM4.99 juta. Peringkat keduabermula dari bulan Disember 2005 hingga Mac 2006 di 58 lokasi dengan kosbernilai RM5.01 juta. Semakan Audit mendapati kerja pemasangan crashcushion peringkat pertama dan kedua disiapkan dalam tempoh yang ditetapkanseperti di jadual berikut:JADUAL 135TEMPOH PEMASANGAN CRASH CUSHIONTARIKHMULATARIKHSIAPTEMPOH SIAPJUMLAHLOKASIPeringkat Pertama 31.01.2005 17.05.2005 3 bulan 17 hari 55Peringkat Kedua 05.12.2005 28.03.2006 3 bulan 23 hari 5815.4.6 Pemasangan Crash CushionSemakan Audit mendapati pemasangan crash cushion mengikut peringkat dan hadlaju yang ditetapkan adalah seperti di jadual berikut:JADUAL 136PEMASANGAN CRASH CUSHION PERINGKAT PERTAMALEBUH RAYABILANGAN LOKASILebuhraya Baru Lembah Kelang Utara (NKVE) 2Lebuhraya Utara – Selatan Hubungan Tengah (ELITE) 18Lebuhraya Shah Alam (KESAS) 8Lebuhraya Cheras – Kajang (GRANDSAGA) 6Lebuhraya Lingkaran Kajang (SILK) 8Lebuhraya Damansara – Puchong (LDP) 11Lebuhraya Penyuraian Trafik KL Barat (SPRINT) 2JUMLAH 55288


JADUAL 137PEMASANGAN CRASH CUSHION PERINGKAT KEDUALEBUH RAYABILANGAN LOKASILebuhraya Baru Lembah Kelang Utara (NKVE) 10Lebuhraya Bertingkat Ampang – KL (PROLINTAS) 8Lebuhraya KL-Karak (MTD) 10Jambatan Pulau Pinang (PBSB) 8Lebuhraya Sungai Besi (BESRAYA) 10Lebuhraya Baru Pantai (NPE) 12JUMLAH 5815.4.7 Syarat KontrakPelantikan kontraktor Tetuan RR Road & Bridge Builders Sdn. Berhad bagimelaksanakan projek pemasangan crash cushion mengguna pakai syarat kontrakJabatan Kerja Raya. Antara syarat perjanjian adalah seperti berikut:a. Bon pelaksanaan yang dikenakan kepada kontraktor ialah melalui potongansebanyak 10% daripada setiap bayaran interim sehingga mencapai jumlah 5%daripada harga kontrak.b. Kontraktor akan dibenarkan memulakan kerja apabila perkara berikutdiserahkan kepada LLM:i. Polisi Insurans Tanggungan Awam iaitu insurans terhadap bencanakepada manusia dan kerosakan kepada harta dengan nilai insurans tidakkurang daripada RM1 juta;ii. Polisi Insurans Kerja berjumlah RM5 juta; daniii. Nombor pendaftaran Skim Keselamatan Sosial Pekerja.c. Kontraktor dikehendaki memastikan bahawa pembelian barangan importhendaklah daripada negara asal.Semakan Audit mendapati pada umumnya syarat kontrak telah dipatuhi olehpihak kontraktor.15.4.8 Keberkesanan Pemasangan Crash CushionBerdasarkan laporan syarikat konsesi, sehingga tahun 2006, sebanyak 26 lokasitelah dilanggar oleh kenderaan daripada keseluruhan 113 lokasi yang dipasangcrash cushion. Kemalangan ini biasanya berlaku pada waktu selepas tengah malamdan bersifat langgar lari. Ini menyebabkan LLM dan syarikat konsesi tidak dapatmengenal pasti maklumat tepat punca kemalangan yang berlaku di lokasi crashcushion. Butiran kekerapan kemalangan di lokasi crash cushion adalah seperti dijadual berikut:289


JADUAL 138KEKERAPAN KEMALANGANDI LOKASI CRASH CUSHION PERINGKAT PERTAMALOKASIKEKERAPANKEMALANGANLEBUH RAYAAwan Kecil West Bound 2Awan Kecil East Bound 1Sri Petaling West Bound 1Seafield East Bound 2KESASSeafield West Bound 1HICOM West Bound 1Klang/Ipoh Split 1Seafield Exit Gore 2USJ North Bound 2USJ South Bound 1ELITEPutrajaya North Bound 1KLIA South Bound 2Seafield South Bound 2Kg. Sg. Penchala (Puchong Bound) 1Penchala Link (Puchong Bound) 1Penchala Link (Kepong Bound) 1Bandar Utama (Puchong Bound) 2LDPTaman Tun Dr Ismail (Kepong Bound) 1Damansara Utama (Kepong Bound) 2Jalan Duta ke NKVE 1 SPRINTExit ke Bukit Mertajam dari Alor Star 1 Jambatan Pulau PinangSalak Selatan KL Bound 1Exit ke Seri Kembangan 1Entry from Federal Highway Subang Bound 1Exit ke Shah Alam KM.16.7 1BESRAYANPEExit ke Genting Sempah 1 Lebuhraya Karak - KLSumber maklumat: LLMJUMLAH 34Pihak Audit mendapati tiada kajian keberkesanan pemasangan crash cushiondibuat oleh LLM untuk menentukan kecederaan serius atau kemalanganmaut berkurangan. Sehubungan itu, LLM perlu menjalankan kajian untukmemastikan objektif pemasangan crash cushion tercapai.15.4.9 PemantauanPemantauan terhadap kerja pemasangan crash cushion telah dibuat di peringkatseperti berikut:290


15.4.9.1 Peringkat Lembaga PengarahMesyuarat Lembaga Pengarah telah diadakan untuk membincang kerjapemasangan crash cushion dan tindakan susulan yang perlu dibuat. Antaraperkara yang dibincangkan adalah permohonan peruntukan, pemasangan crashcushion bagi peringkat pertama dan kedua, kos penyenggaraan yang dibiayaioleh syarikat konsesi dan perbincangan penetapan lokasi pemasangan crashcushion.Berdasarkan perkara yang dibincangkan, pihak Audit mendapati LembagaPengarah telah membuat susulan terhadap pemasangan crash cushion.15.4.9.2 Peringkat Bahagian Kawalselia Penyenggaraan LLMPemantauan di peringkat Bahagian Kawalselia Penyenggaraan merangkumikaedah berikut:a. Mesyuarat TapakMesyuarat tapak diadakan bersama dengan pihak konsesi, juruperundingdan kontraktor bagi membincangkan pemasangan crash cushion.b. Laporan KemalanganLaporan kemalangan dihantar kepada LLM oleh semua syarikat konsesimemaklumkan kekerapan kemalangan yang berlaku dan kawasankemalangan yang terlibat. Laporan tersebut memaklumkan tahapkerosakan crash cushion yang dilanggar dan kos yang diperlukan untukmembaik pulih serta mengganti bahagian crash cushion yang rosak.Syarikat konsesi dikehendaki membaiki kerosakan tersebut secepatmungkin berdasarkan perjanjian konsesi yang ditandatangani. Selain itu,pegawai Bahagian Wilayah Tengah dan Wilayah Utara turut memantautahap penyenggaraan oleh syarikat konsesi.15.4.9.3 Peringkat Syarikat KonsesiLawatan tapak diadakan setiap hari semasa proses pemasangan crash cushiondan apabila berlaku kemalangan yang memerlukan pembaikan segera. Syarikatkonsesi akan memaklumkan kepada LLM berkenaan lawatan tapak yangdilakukan.15.5 RUMUSAN DAN SYOR AUDITPada keseluruhannya, LLM telah merancang pemasangan crash cushion dengan baikuntuk mengurangkan kadar kemalangan maut di lebuh raya. Bagaimanapun, denganperuntukan kewangan yang terhad, hanya 113 lokasi dapat dipasang berbanding291


dengan 627 lokasi yang dikenal pasti. Sehubungan itu, adalah disyorkan supaya LLMmemberi pertimbangan terhadap perkara berikut:a. LLM hendaklah memohon semula peruntukan daripada Kerajaan Persekutuanbagi membiayai pemasangan crash cushion di seluruh lebuh raya seliaannyamemandangkan kedudukan kewangan yang terhad.b. LLM hendaklah menyediakan garis panduan atau manual yang lengkap, jelasdan kemas kini bagi memudahkan kontraktor melaksanakan tugaspemasangan dan syarikat konsesi menjalankan kerja penyenggaraan crashcushion. Norma masa penyenggaraan crash cushion hendaklah ditetapkanbagi mengelakkan kelewatan penyenggaraan yang melibatkan keselamatanpengguna lebuh raya.c. Kajian keberkesanan pemasangan crash cushion di lebuh raya hendaklahdibuat bagi menentukan sama ada pemasangan crash cushion telah mencapaiobjektifnya iaitu mengurangkan jumlah kemalangan maut di lebuh raya.d. LLM perlu menjalankan kajian untuk mencari penyelesaian alternatif yang lebihkompetitif untuk menggantikan penggunaan crash cushion di mana kospemasangan dan penyenggaraannya yang tinggi. Selain itu, kajian tersebutjuga perlu meliputi kajian keberkesanan dan sama ada objektif pemasangancrash cushion tercapai.292


HASIL PENGAUDITAN YANG DILAPORKANSECARA RINGKAS16. LEMBAGA KOKO MALAYSIA- Pengurusan Program Pembangunan Pekebun Kecil Koko16.1 Lembaga Koko Malaysia (LKM) telah ditubuhkan pada tahun 1988 untukmeningkatkan produktiviti pengeluaran biji koko dan pembangunan aktiviti hiliranindustri koko. Program Pembangunan Pekebun Kecil Koko (Program PPKK) adalahpemangkin khusus kepada sektor pekebun kecil untuk memulihkan kawasan tanamankoko yang telah tua. Program PPKK juga bertujuan untuk meningkatkan produktivitipengeluaran biji koko pekebun kecil dari 0.5 tan menjadi 1.5 tan sehektar setahun.Selain itu, program ini melaksanakan aktiviti pemindahan teknologi kepada pekebunkecil dari aspek penanaman koko, teknik pemprosesan, penyimpanan dan pemasaranhasil. Pada tahun 2002, sebagai langkah memajukan ekonomi negara, Kerajaan telahmemperuntukkan sejumlah RM18.58 juta kepada LKM untuk membangunkan sektorpekebun kecil koko dan usahawan industri kecil dan sederhana (IKS). LKM telahmengagihkan peruntukan tersebut kepada Program PPKK berjumlah RM14.36 juta,bekalan anak benih berjumlah RM2.36 juta dan usahawan IKS koko berjumlahRM2.38 juta. Pengauditan yang dijalankan antara bulan Oktober hingga Disember2006 adalah untuk menentukan sama ada pengurusan Program PPKK telahdirancang dan dilaksanakan dengan cekap dan teratur. Semakan Audit mendapatiperkara berikut:16.1.1 Sehingga akhir tahun 2006, LKM telah berjaya membangunkan tanamankoko seluas 3,644 hektar dengan penglibatan seramai 2,846 pekebun kecil yangmelebihi sasaran 3,520 hektar kawasan tanaman koko melibatkan seramai 1,230pekebun kecil. Bagaimanapun, tidak semua pekebun kecil yang terpilih mampukekal sehingga tanaman koko mereka mengeluarkan hasil. Seramai 1,332 daripada2,921 pekebun kecil atau 45% masih aktif manakala seramai 602 pekebun kecilatau 21% didapati kurang aktif. Baki seramai 987 pekebun kecil atau 34% telahdikeluarkan daripada program kerana terlibat dengan tanaman lain. Walaupun LKMtelah berjaya memulihkan kawasan tanaman koko melebihi sasaran tetapi kadarbilangan pekebun kecil yang kurang aktif dan dikeluarkan dari program adalah tinggiiaitu 56%. Keadaan ini sekiranya berlarutan sehingga ke program pemulihanseterusnya, objektif program untuk meningkatkan produktiviti pengeluaran biji kokodari 0.5 tan menjadi 1.5 tan sehektar setahun tidak akan dicapai.16.1.2 Lembaga Koko Malaysia tidak mempunyai pangkalan data di peringkat IbuPejabat yang boleh mengintegrasi kesemua maklumat mengenai setiap pekebunkecil yang menyertai program di peringkat cawangan negeri. Antara maklumattersebut adalah seperti bilangan, kategori, keluasan kawasan tanaman koko dan293


jumlah insentif yang diterima setiap pekebun kecil. Bagi tujuan pelaporan, maklumatmengenai prestasi Program PPKK akan hanya diperoleh dari setiap cawangannegeri dan disatukan oleh Ibu Pejabat.16.1.3 Kaedah pemulihan tanaman koko di bawah Program PPKK adalah melaluipemberian insentif bagi pemulihan tanaman koko baru, insentif pemulihan melaluicantuman dewasa dan insentif pemulihan melalui peningkatan amalan kultura.Sehingga akhir tahun 2006, sejumlah RM15.42 juta telah dibelanjakan bagipemberian insentif untuk memulihkan 3,644 hektar kawasan tanaman koko.Daripada jumlah RM15.42 juta tersebut, sejumlah RM3.24 juta dibelanjakan untukpemulihan kawasan tanaman baru koko, sejumlah RM10.58 juta untuk pemulihanmelalui cantuman dewasa dan RM1.60 juta untuk peningkatan amalan kultura.16.1.4 Pihak LKM tidak dapat mengemukakan senarai terperinci bilanganpekebun kecil yang menerima insentif melalui 3 kaedah pemulihan tersebut.Keadaan ini berlaku kerana bayaran insentif pemulihan kepada pekebun kecildilakukan oleh Unit Kewangan dan setelah pembayaran dibuat, BahagianPemindahan Teknologi dan cawangan negeri tidak dimaklumkan mengenainya.Sesalinan baucar bayaran juga tidak dipanjangkan ke cawangan negeri untukdisimpan dalam fail individu pekebun kecil. Oleh itu, pihak Audit tidak dapatmengesahkan kesahihan ketiga-tiga bayaran tersebut.16.1.5 Pemeriksaan Audit terhadap 172 sampel fail yang dipilih mendapati failtidak diselenggara dengan lengkap dan kemas kini. Daripada sampel tersebut,didapati 31 kes status tanah tidak dapat disahkan. Antara sebabnya ialah perbezaannama pemohon dengan nama di geran tanah, tidak ada surat penurunan kuasadaripada tuan tanah membenarkan pemohon mengerjakan tanah, keluasan tanahyang diluluskan melebihi keluasan di geran tanah dan salinan geran tanah tidakdisimpan dalam fail dan salinan geran tanah tidak disahkan oleh LKM. Selain itu,terdapat 21 kes yang mana ruangan kelulusan tidak ditandatangani oleh PengarahPemindahan Teknologi atau pengurus cawangan. Di samping itu, borang perjanjianmenyertai program, borang program lawatan dan borang pembersihan kawasanserta senarai jumlah keseluruhan insentif dan input pertanian yang telah diterimaoleh setiap pekebun kecil tidak difailkan. Pemfailan dokumen juga tidak dibuatmengikut turutan tarikh sesuatu transaksi berlaku. LKM memaklumkan keadaan iniberlaku kerana kekurangan kakitangan untuk menjalankan tugas pentadbiran.16.1.6 Dari aspek pemantauan, Kementerian Perusahaan Perladangan DanKomoditi kurang memainkan peranan dalam memantau kemajuan pelaksanaanprogram kerana tiada mesyuarat mengenai status kemajuan program diadakan dantiada laporan mengenai program perlu dihantar kepada Kementerian. Di peringkatLKM, pemantauan telah dilaksanakan melalui mesyuarat bulanan pengurusansebulan sekali selain Laporan Aktiviti Bulanan yang dihantar oleh cawangan negerike Ibu Pejabat. Mesyuarat Bahagian Pemindahan Teknologi juga diadakan 3 bulan294


sekali manakala mesyuarat peringkat cawangan negeri diadakan setiap minggu bagimemantau kemajuan program.16.2 Pada keseluruhannya, pencapaian LKM telah melebihi sasaran untukmemulihkan kawasan tanaman koko yang tua seluas 3,644 hektar denganpenglibatan 2,846 pekebun kecil. Bagaimanapun, tidak semua pekebun kecil yangterpilih dapat meneruskan sehingga tanaman koko mengeluarkan hasil. Pihak Auditmendapati hanya 45% pekebun kecil yang aktif manakala bakinya adalah kurang aktifdan dikeluarkan daripada program. Objektif program untuk meningkatkan produktivitipengeluaran biji koko dari 0.5 tan menjadi 1.5 tan sehektar setahun sukar untukdicapai sekiranya keadaan ini berterusan sehingga program pemulihan seterusnya.Sebagai alternatif, pihak Audit mengesyorkan supaya LKM mewujudkan skimpenanaman koko secara berkelompok seperti skim penanaman getah dan kelapasawit oleh RISDA dan FELDA. LKM perlu mewujudkan pangkalan data di Ibu Pejabatyang dapat mengintegrasi maklumat mengenai pekebun kecil yang menyertaiProgram PPKK di seluruh negara. LKM juga perlu memastikan rekod pekebun kecilyang menerima insentif diselenggara dengan lengkap dan teratur untuk mengelakkanpenyelewengan daripada berlaku.17. LEMBAGA HASIL DALAM NEGERI MALAYSIA- Pengurusan Hartanah17.1 Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia (LHDNM) ditubuhkan untuk bertindaksebagai ejen Kerajaan dan memberi perkhidmatan dalam pentadbiran, pentaksiran,pemungutan dan penguatkuasaan pembayaran cukai pendapatan, cukai pendapatanpetroleum, cukai keuntungan harta tanah dan cukai lain. Bagi tahun 2001 hingga2005, LHDNM telah membeli 5 bangunan pejabat di Kota Bharu, Johor Bahru, Ipoh,Miri dan Tawau bagi menempatkan pejabat cawangannya dengan kos berjumlahRM129 juta menerusi pinjaman Kumpulan Wang Persaraan (dahulu dikenali sebagaiKumpulan Wang Amanah Pencen). Pengauditan yang dijalankan antara bulan Ogoshingga Oktober 2006 adalah untuk menentukan sama ada pengurusan hartanahLHDNM yang dibeli melalui pinjaman berjangka dari Kumpulan Wang Persaraan telahdirancang dan dilaksanakan dengan cekap, berhemat serta memenuhi keperluanyang ditetapkan. Semakan Audit mendapati perkara berikut:17.1.1 LHDNM tidak melakukan kajian kemungkinan sebelum pembelianbangunan. Bagaimanapun, Jawatankuasa Inspektorat telah menjalankan siasatanbagi memastikan kriteria yang telah dipersetujui dipenuhi sebelum memperakukansesuatu pembelian. Ia telah dilaksanakan bagi semua bangunan pejabat cawanganyang dibeli kecuali bagi bangunan Pejabat Cawangan Kota Bharu dan Johor Bahru.Pihak LHDNM memaklumkan pada masa hadapan suatu kajian terperinci akandilaksanakan bagi memastikan bangunan tersebut dapat menampung keperluanbagi tempoh antara 10 hingga 20 tahun yang akan datang sebelum sebarangkeputusan untuk membeli bangunan dibuat.295


17.1.2 Perjanjian penyewaan ruang pejabat di Bangunan Wisma Yu Lan, MiriSarawak tidak ditandatangani sejak diduduki pada awal tahun 2006. Kelewatanadalah disebabkan perbincangan dengan pemilik bangunan mengenai beberapaklausa penyewaan yang tidak dipersetujui. Bagaimanapun, perjanjian telahdimuktamadkan pada akhir bulan Januari 2007.17.1.3 Syarat perjanjian untuk menjaga kepentingan LHDNM bagi pembersihanbangunan, kawalan keselamatan dan penyenggaraan pendingin udara tidakseragam di 5 pejabat cawangan yang dilawati iaitu Ipoh, Miri, Tawau, Johor Bahrudan Kota Bharu. Pihak LHDNM memaklumkan perjanjian yang seragam akandiguna pakai oleh semua cawangan.17.1.4 Garis panduan penyenggaraan bangunan tidak disediakan. LHDNMmemaklumkan garis panduan penyenggaraan bangunan sedang disediaberdasarkan garis panduan Jabatan Kerja Raya. Taklimat berhubung garis panduantersebut akan diberi kepada pegawai yang terlibat. Selain itu, format laporanbulanan kerja penyenggaraan bangunan sedang disediakan untuk diedar kepadapejabat cawangan.17.1.5 LHDNM telah mengambil perlindungan insurans bagi melindungi bangunanpejabat cawangan. Bagaimanapun, jumlah perlindungan yang dibuat bagi PejabatCawangan Ipoh, Miri dan Tawau adalah berdasarkan budi bicara kerana LHDNMtidak membuat penilaian terhadap bangunan. LHDNM memaklumkan polisi insuransakan diseragamkan bagi semua bangunan miliknya berdasarkan kepada nilaipasaran bangunan termasuk kelengkapan pejabat.17.1.6 LHDNM tidak menjalankan penyenggaraan secara berjadual. Sebaliknya,tindakan hanya diambil bagi kerja penggantian dan membaik pulih bangunan secaraad hoc. Akibatnya, terdapat kerosakan di bangunan pejabat cawangan yang dilawatiyang masih belum dibaiki seperti di gambar berikut:a. Pejabat Cawangan Johor BahruAntara kerosakan di Pejabat Cawangan Johor Bahru adalah cooling towerstand berkarat dan kerangka pintu di bahagian bumbung reput yangmenyebabkan pintu tertanggal seperti di gambar berikut:296


GAMBAR 83 GAMBAR 84Spring Cooling Tower Stand BerkaratKerangka Pintu Di Bahagian BumbungReput Menyebabkan Pintu Tertanggalb. Pejabat Cawangan IpohSemakan Audit turut mendapati air bertakung di Pejabat Cawangan Ipohdisebabkan saluran air yang telah dilitupi lumut seperti di gambar 91. Selainitu, terdapat kesan resapan air di siling akibat air bertakung seperti digambar 92.GAMBAR 85 GAMBAR 86Saluran Air Yang Dilitupi LumutKesan Resapan Air di Silingc. Pejabat Cawangan TawauPihak Audit mendapati pintu menghala ke bumbung telah reput kesan dariperubahan cuaca seperti di gambar 93. Selain itu, lantai di bahagianbumbung bangunan pejabat cawangan telah diturap dengan permukaankalis air (bitumen felt) bagi mengelakkan resapan air ke dalam bangunan.Bagaimanapun, lapisan tersebut telah retak dan boleh menyebabkanresapan air berlaku seperti di gambar 94.GAMBAR 87 GAMBAR 88Pintu di Bahagian Bumbung ReputPermukaan Kalis Air Retak297


d. Pejabat Cawangan MiriBagi menakung air yang keluar dari pendingin udara di bahagian bumbung dipejabat Cawangan Miri, sebuah baldi telah diletakkan di situ seperti digambar 95. Selain itu, siling yang terkopak kesan dari kerja pembaikan yangdijalankan masih belum diganti seperti ditunjukkan di gambar 96.GAMBAR 89 GAMBAR 90Baldi Kecil Digunakan UntukMenakung Air Dari Pendingin UdaraSiling TerkopakPihak LHDNM memaklumkan semua kerja penggantian dan membaik pulihkerosakan ruang pejabat akan dilaksanakan dengan segera.17.1.7 Pegawai yang menguruskan bangunan di pejabat cawangan merupakanpegawai di Unit Pentadbiran dan Kewangan dan tidak mempunyai pengetahuandalam pengurusan bangunan kecuali Pegawai Penjana Elektrik. Di samping itu,latihan tidak diberi bagi membantu melaksanakan tugas dengan cekap.17.1.8 Pemantauan terhadap penyenggaraan bangunan tidak dapat dilaksanakandengan baik disebabkan kurang pemantauan oleh Jabatan Harta dan pegawaiteknikal tidak mencukupi. Pihak LHDNM memaklumkan tindakan telah diambil untukmenambah bilangan perjawatan dalam bidang kejuruteraan. LHDNM juga dalamproses memohon untuk mewujudkan Unit Penyenggaraan Bangunan di semuaPejabat Negeri dan di cawangan-cawangan yang mempunyai bangunan milikLHDNM supaya kerja-kerja pemantauan dapat dilaksanakan dan kerja-kerjapenyenggaraan dapat dijalankan dengan cepat.17.2 Pada keseluruhannya, LHDNM telah menguruskan perolehan bangunandengan memuaskan. Bagaimanapun, garis panduan bagi penyenggaraanpencegahan perlu disediakan mengikut kehendak Surat Pekeliling Am Bilangan 2Tahun 1995 bagi membolehkan pejabat cawangan menjalankan kerja penyenggaraanpencegahan. Selain itu, LHDNM perlu memastikan perjanjian penyewaan lengkap danditandatangani dengan segera bagi menjamin kepentingan Kerajaan. LHDNM jugaperlu mewujudkan dan mengisi jawatan teknikal bagi memantau kerja-kerjapenyenggaraan yang dijalankan oleh pihak swasta.298


18. PERTUBUHAN KESELAMATAN SOSIAL- Perolehan Dan Pengurusan Bangunan18.1 Pertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO) telah ditubuhkan untukmenguatkuasakan Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969 dan Peraturan (Am)Keselamatan Sosial Pekerja 1971. Tujuan penubuhan adalah untuk melindungipekerja daripada risiko bencana pekerjaan, penyakit khidmat, keilatan dan kematianmelalui pelaksanaan Skim Insurans Bencana Kerja dan Skim Pencen Ilat. Bagimelaksanakan perkhidmatannya, PERKESO memperoleh bangunan melaluipembinaan sendiri dan pembelian daripada pemaju untuk dijadikan pejabatcawangan. Sehingga akhir tahun 2006, PERKESO memiliki 27 bangunan bernilaiRM166.50 juta yang mana 7 bangunan lain masih dalam pembinaan dengannilai kontrak berjumlah RM211.41 juta. Dua belas daripada 34 bangunan tersebutberstatus kekal manakala 22 berstatus pajakan. Pengauditan yang dijalankan antarabulan Oktober hingga Disember 2006 adalah untuk menentukan sama ada perolehandan pengurusan bangunan PERKESO telah dirancang dan dilaksanakan dengancekap, berhemat serta memenuhi keperluan yang ditetapkan. Semakan Auditmendapati perkara berikut:18.1.1 Cawangan Kewangan, Cawangan Pentadbiran dan Cawangan PelaburanDan Hartanah adalah bertanggungjawab terhadap perolehan, pengurusan danpenyenggaraan bangunan. Bagaimanapun, pihak Audit berpendapat PERKESOperlu mengkaji fungsi dan tanggungjawab cawangan berkenaan supaya perolehandan pengurusan bangunan dapat diuruskan dengan lebih sistematik dan berpusat.Di bawah penstrukturan semula, PERKESO telah mencadangkan supayapengurusan dan penyewaan bangunan diuruskan oleh Cawangan Pelaburan DanHartanah.18.1.2 Keperluan kewangan yang disediakan untuk memperoleh danmenyenggara bangunan adalah mencukupi. PERKESO dibenarkan membuatpelaburan dalam hartanah sehingga 5% daripada kumpulan wangnya. Bagi tahun2004 dan 2005, PERKESO hanya melabur sebanyak 1.3% dan 1.4% daripadakumpulan wang. Pelaburan hartanah dijangka meningkat pada akhir tahun 2008apabila semua bangunan dalam pembinaan telah siap sepenuhnya.18.1.3 Pihak Audit mendapati perolehan bangunan melalui pembinaan sendiritelah dilaksanakan dengan baik. Bagaimanapun, kemudahan yang disediakanadalah tidak seragam. Beberapa kemudahan seperti Mahkamah Jemaah RayuanKeselamatan Sosial, bilik latihan dan bilik runding cara tidak disediakan di pejabatyang dilawati. Bagi mengatasi masalah ini, pihak PERKESO telah mengenal pastidan mengeluarkan garis panduan keperluan asas ruang dalaman pejabat padabulan Oktober 2006.299


18.1.4 Bagi bangunan yang dibeli daripada pemaju, pihak Audit mendapati 2bangunan iaitu pejabat Cawangan Langkawi, Kedah dan Kluang, Johor yang dibelipada tahun 1997 dan 2000 masih belum mempunyai surat hak milik.18.1.5 Bagi pembelian bangunan daripada pemaju, ruang pejabat CawanganTaiping, Perak dan Seremban, Negeri Sembilan adalah sempit disebabkan keluasanbangunan yang dibeli adalah kurang daripada yang dicadangkan dan terdapatpertambahan pegawai. Pihak Audit berpendapat keluasan bangunan perlumenampung keperluan sebuah pejabat sekurang-kurangnya untuk tempoh 15 tahunselaras dengan asas perolehan bangunan seperti yang ditetapkan oleh PanelPelaburan PERKESO. Asas perolehan bangunan hendaklah mengambil kirapertambahan pegawai, fail majikan, tuntutan, stok alat ortopedik dan peralatankomputer. Selain itu, semua bangunan tidak diubah suai dengan laluan masuk khasuntuk orang kurang upaya. Antara bangunan yang terlibat adalah seperti di gambarberikut:GAMBAR 91 GAMBAR 92Laluan Orang Kurang Upaya TidakDisediakan Di Pejabat CawanganPERKESO Taiping, PerakLaluan Orang Kurang Upaya TidakDisediakan Di Pejabat CawanganPERKESO Kuala Pilah, Negeri Sembilan18.1.6 Pejabat Cawangan Klang, Selangor tidak mempunyai raised floor untukbilik server dan ditempatkan di tingkat bawah. Bilik alat ortopedik di CawanganTaiping, Perak, Klang, Selangor dan Kuala Pilah, Negeri Sembilan tidak diubah suaidengan rak meletak alat ortopedik manakala bilik ortopedik di Cawangan Taiping,Perak dan Seremban, Negeri Sembilan pula tidak dipasang dengan alat penghawadingin atau kipas aliran udara. Ketiadaan aliran udara boleh mengakibatkan alatortopedik rosak atau mengurangkan usia gunanya. Pihak Audit berpendapat garispanduan keperluan asas ruang dalaman mengikut saiz pejabat bagi bangunan yangdibeli daripada pemaju perlu disediakan.18.1.7 Pada pandangan Audit, pemantauan yang dibuat terhadap perolehanbangunan adalah baik. Bagaimanapun, mesyuarat bulanan penyenggaraanbangunan tidak dibuat secara berkala oleh kontraktor untuk semua cawanganseperti yang dinyatakan dalam perjanjian. Pemantauan terhadap pengurusanbangunan terutamanya penyenggaraan dan keselamatan perlu ditingkatkan denganmengadakan lawatan fizikal dan mesyuarat secara berkala. Daftar penerimaanlaporan penyenggaraan di semua pejabat cawangan juga perlu diselenggara.300


18.2 Pada keseluruhannya, PERKESO telah merancang dan melaksanakanperolehan serta pengurusan bangunannya dengan memuaskan. Bagaimanapun,perancangan kelulusan bangunan perlu dibuat dengan lebih teliti supaya dapatmenampung keperluan untuk tempoh sekurang-kurangnya 15 tahun. Di samping itu,garis panduan yang lengkap untuk perolehan, ubah suai serta penyenggaraan perludisediakan.19. LEMBAGA PEMBANGUNAN INDUSTRI PEMBINAAN MALAYSIA- Pengurusan Latihan19.1 Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (LPIPM) ditubuhkan dibawah Akta Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia 1994 (Akta 520)bertujuan membangunkan industri pembinaan negara supaya menjadi satu sektorutama yang dapat menyumbang kepada pertumbuhan ekonomi negara. Bagimerealisasikan fungsi ini, LPIPM telah mewujudkan program latihan untuk belia danpersonel binaan. Bagi tahun 1997 sehingga bulan Disember 2006, seramai 75,668pelatih telah mengikuti sebanyak 48 kursus di 6 Akademi Binaan Malaysia (ABM)serta pusat latihan bertauliah LPIPM di seluruh negara.19.2 Pengauditan telah dijalankan pada bulan September hingga Disember 2006bagi menentukan sama ada program latihan kemahiran belia dan personel binaandirancang dan dilaksanakan dengan teratur, berhemat serta mencapai objektif yangtelah ditetapkan. Semakan Audit mendapati perkara berikut:19.2.1 Kemudahan latihan yang disediakan seperti bangunan bengkel, bilikkuliah, asrama, dewan makan dan auditorium adalah berkualiti dan memenuhikehendak pelatih. Bagaimanapun, kemudahan tempat penginapan terutamanyaasrama Blok A di ABM Sarawak mengalami kebocoran, kerosakan dan di bilik airasrama tidak boleh digunakan seperti di gambar berikut:GAMBAR 93 GAMBAR 94Keadaan Bilik Air Di ABM SarawakKeadaan Ruang Lantai Asrama Di ABMSarawakLPIPM memaklumkan kontraktor telah dilantik pada bulan Mac 2007 bagi membaikimasalah kebocoran yang berlaku.301


19.2.2 Peralatan untuk mengajar dan kerja amali adalah mengikut keperluanindustri. Bagaimanapun, bilangan peralatan latihan di ABM tidak mengikut kuantitiyang ditetapkan dan terdapat 11 peralatan latihan yang telah rosak yang perludiperbaiki semula supaya program pembelajaran pelatih tidak terjejas.19.2.3 Bilangan tenaga pengajar adalah mencukupi mengikut nisbah seorangpengajar kepada 10 hingga 25 pelatih bergantung kepada jenis kursus danmempunyai kelayakan serta pengalaman bekerja dalam bidang berkenaan.Bagaimanapun, pegawai di Unit Pengurusan Latihan Kemahiran (UPLK)mempunyai beban tugas yang berat berbanding bilangan pegawai sedia ada.Seramai 16 pegawai di UPLK yang termasuk 10 pegawai kontrak dan 2 pegawaisambilan bertanggungjawab untuk menguruskan kemasukan pelatih, memprosestuntutan, mengeluarkan sijil kecekapan kemahiran dan memantau latihan terhadap6 ABM dan 44 pusat latihan bertauliah seluruh negara.19.2.4 Sistem Maklumat Bersepadu yang dibangunkan oleh Bahagian TeknologiMaklumat bertujuan menyimpan maklumat pelatih serta pengeluaran sijil kecekapankemahiran tidak dapat menjana maklumat dengan lengkap dan tepat. Kemasukandata tidak dibuat dengan lengkap dan sempurna. Maklumat yang tidak dapatdiperoleh adalah seperti tarikh masuk dan tarikh tamat latihan, nombor sijil atau kadpengenalan.19.2.5 Prestasi pengambilan pelatih program latihan kemahiran belia di 2 ABMbagi tahun 2006 tidak mencapai Petunjuk Utama Prestasi yang ditetapkan. Selainitu, ada sebilangan pelatih yang mengikuti program latihan personel binaan bagitahun 2004 dan 2005 tidak mempunyai kad hijau sebagaimana yang ditetapkandalam kriteria pengambilan pelatih. Manfaat yang diperoleh pelatih yang mempunyaikad hijau adalah diberi perlindungan insurans 24 jam secara percuma bagi tempoh2 tahun. LPIPM memaklumkan pada keseluruhannya bagi tahun 2006, jumlahpelatih adalah seramai 15,196 melebihi sasaran yang ditetapkan ialah 13,000pelatih.19.3 Pada keseluruhannya, pengurusan program latihan kemahiran belia danpersonel binaan adalah memuaskan. Namun, LPIPM hendaklah mengambil tindakansegera terhadap kerosakan yang berlaku di asrama Blok A di ABM Sarawak,peralatan yang rosak serta tidak mengikut kuantiti yang ditetapkan, melaksanakanpenstrukturan semula di UPLK dan menjalankan penilaian menyeluruh terhadapSistem Maklumat Bersepadu.Bagi mengatasi masalah kesukaran untuk mendapatkan pelatih bagi programpersonel binaan, pihak Audit mengesyorkan LPIPM menguatkuasakan Peraturan15(1), Akta LPIPM(520) 1994 yang menghendaki kontraktor binaan memastikanhanya pekerja binaan berkemahiran serta mempunyai kad hijau sahaja yangmelakukan kerja-kerja mahir di tapak binaan. Penilaian menyeluruh sertapenambahbaikan terhadap sistem Maklumat Bersepadu hendaklah dilaksanakandengan segera supaya maklumat yang dijana tepat dan lengkap.302


20. LEMBAGA KEMAJUAN PERINDUSTRIAN MALAYSIA- Pengurusan Aktiviti Penggalakan Pelaburan Tempatan20.1 Lembaga Kemajuan Perindustrian Malaysia (MIDA) ditubuhkan di bawah AktaLembaga Kemajuan Perindustrian Malaysia, 1965 (Akta 397) dan Akta Pindaan 2002(Akta A1146). MIDA diletakkan di bawah Kementerian Perdagangan Antarabangsadan Industri (MITI). Objektif utamanya adalah untuk menggalakkan pelaburan asingdan tempatan serta menyelaras perkembangan perindustrian dan perkhidmatankecuali perkhidmatan utiliti dan kewangan di Malaysia. Aktiviti penggalakan pelaburantempatan dipertanggungjawabkan kepada Bahagian Penggalakan PelaburanTempatan. Antara aktiviti penggalakan utama yang dijalankan ialah penganjuranseminar pelaburan tempatan, seminar pelaburan merentasi sempadan, misi pelaburanseberang sempadan, sesi dialog dan program familiarisation untuk Negara Selatan-Selatan dan Persidangan Negara-Negara Islam (OIC). Di samping itu, Bahagian initurut bertanggungjawab menjalankan aktiviti pemprosesan permohonan bagipengambilalihan syarikat asing, pemprosesan permohonan bagi TabungPembangunan Perniagaan Negara Ketiga Malaysia-Singapura, mengendalikankedatangan pelabur berpotensi, penyediaan maklumat kepada pelabur, MITI danagensi lain, pengendalian perkhidmatan business matching dan memberi taklimat diluar MIDA. Pengauditan yang dijalankan antara bulan September hingga Disember2006 bagi menentukan sama ada aktiviti penggalakan pelaburan tempatan telahdilaksanakan dengan cekap dan berkesan. Semakan Audit mendapati perkara berikut:20.1.1 MIDA telah merancang aktiviti penggalakan pelaburan tempatan denganbaik. Bagaimanapun, MIDA telah menyediakan perancangan bajet termasuk aktivitibagi setiap 2 tahun serta merangka strategi penggalakan pelaburan bagi sektorperindustrian dan perkhidmatan berdasarkan industri utama yang disasarkansahaja. Strategi MIDA diguna pakai di bawah Pelan Induk Perindustrian. Selain itu,MIDA mempunyai struktur organisasi, norma, peraturan dan prosedur kerja yangdapat membantu pegawai melaksanakan aktiviti penggalakan pelaburan denganberkesan.20.1.2 Pihak Audit mendapati Bahagian Penggalakan Pelaburan Tempatan telahmematuhi manual kualiti yang dikeluarkan dalam melaksanakan aktiviti penggalakanpelaburan. Sebanyak 7 daripada 13 aktiviti seminar pelaburan tempatan dan sesidialog telah dilaksanakan mengikut perancangan manakala 6 seminar ditangguhkanatas permintaan Kerajaan Negeri, pertubuhan atau persatuan industri. Selain itu,sebanyak 13 seminar dan misi merentasi sempadan berjaya dilaksanakanberbanding 7 yang dirancang. Pada tahun 2006, sejumlah RM838,477 telahdibelanjakan untuk aktiviti penggalakan pelaburan tempatan berbanding RM440,067pada tahun 2005. Jumlah pelaburan tempatan turut meningkat berjumlah RM12.58bilion iaitu RM13.17 bilion pada tahun 2005 menjadi RM25.75 bilion pada tahun2006. Bagaimanapun, peningkatan jumlah bagi aktiviti penggalakan pelaburan303


tempatan bukan penentu utama dalam peningkatan jumlah pelaburan projek yangdiluluskan.20.1.3 Pemantauan bagi aktiviti penggalakan pelaburan tempatan dilaksanakandengan baik oleh pihak pengurusan MIDA. Pemantauan bagi aktiviti penggalakanpelaburan tempatan telah dibuat di peringkat Ibu Pejabat melalui mesyuaratJawatankuasa Perancangan Dan Pengurusan. Laporan post mortem seminar yangmengandungi kos seminar, bilangan peserta, komen peserta, analisis maklum balasdan isu berbangkit disediakan setelah seminar selesai diadakan.20.1.4 Pemantauan terhadap permohonan dan prestasi pelabur pula dibuat diperingkat bahagian industri yang berkaitan, Ibu Pejabat dan MITI. BahagianPengurusan Maklumat Dan Statistik pula mengumpul data utama perkilangannegara dari data permohonan diterima, projek diluluskan dan dari kajian berkalayang dijalankan. Borang soal selidik iaitu Borang Penyiasatan PeringkatPelaksanaan Projek Perkilangan Yang Diluluskan telah diedarkan untukmemastikan projek yang dilulus dan dilaksanakan. Borang tersebut diedarkan setiap2 kali setahun. Bagaimanapun, bahagian tersebut memaklumkan hanya 50% sahajayang memberi maklum balas. Pihak Audit mendapati soal selidik ini kurangberkesan. Sekali gus data yang ada tidak dapat dikemas kini mengikut masa yangditetapkan. Bagi mengatasi masalah ini, MIDA sentiasa berusaha meningkatkanresponse rate yang diterima. Antaranya meminta pegawai mengemas kini datasyarikat semasa membuat lawatan ke kilang dan perjumpaan bersama syarikat.20.2 Pada keseluruhannya, MIDA telah melaksanakan aktiviti penggalakan yangdirancang dengan baik. Bagaimanapun, bagi meningkatkan keberkesanan aktivitipenggalakan pelaburan, maklumat yang diberi semasa seminar perlu bersifatmenyeluruh kerana peserta terdiri daripada syarikat tempatan dan antarabangsa.Selain memberi maklum balas terhadap isu yang dibangkitkan dan menghubungisyarikat berpotensi melalui Borang Penilaian MIDA, tindakan susulan perlu sentiasadibuat dengan pelabur yang menghadiri seminar terutama pelabur berpotensi danpelabur yang berminat di Malaysia. Tambahan pula, Borang Penilaian MIDA yangditerima semula bagi setiap seminar kurang 50% daripada jumlah peserta.21. HOSPITAL UNIVERSITI SAINS MALAYSIA- Sistem Pengurusan Maklumat Farmasi21.1 Kampus Kesihatan Universiti Sains Malaysia (USM) Kubang Kerian, Kelantanditubuhkan pada bulan Ogos 1983 khusus untuk bidang perubatan dan pergigianserta sains kesihatan. Bagi mengurus dan mengawal penerimaan dan keluaranubatan serta peralatan farmasi, Hospital Universiti Sains Malaysia (HUSM) telahmembangunkan Sistem Pengurusan Maklumat Farmasi pada awal tahun 2003.Sistem Pengurusan Maklumat Farmasi dibangunkan secara dalaman oleh Unit SistemMaklumat HUSM.304


21.2 Pengauditan telah dijalankan pada bulan April dan Jun 2006 untukmenentukan sama ada Sistem Pengurusan Maklumat Farmasi dilaksanakan denganteratur dan mempunyai kawalan dalaman yang munasabah. Semakan Auditmendapati perkara berikut:21.2.1 HUSM tidak menyediakan Pelan Strategik ICT bagi pembangunanpengkomputeran secara menyeluruh dan pelan terperinci pembangunan sistempengurusan maklumat farmasi selaras dengan Standard, Policies and Guidelines –Malaysian Public Sector ICT Strategies Plan Guide yang dikeluarkan oleh pihakMAMPU pada bulan Ogos 2003.21.2.2 Jawatankuasa Pemandu, Teknikal dan Pasukan Petugas tidak ditubuhkanbagi memastikan keberkesanan pembangunan Sistem Pengurusan MaklumatFarmasi selaras dengan Pekeliling Am Bilangan 1 Tahun 1985. HUSM juga tidakmenubuhkan Jawatankuasa Pemantauan untuk memastikan Sistem dapat berfungsidengan berkesan dan mencapai objektifnya.21.2.3 Unit Sistem Maklumat telah berjaya menyiapkan Modul Inventori FarmasiUbat Standard, Bukan Standard dan Alatan pada tahun 2005 dan uji lari telahdilaksanakan. Bagaimanapun, pelaksanaan sistem ini telah dihentikan keranapelbagai masalah yang dihadapi oleh pegawai di Jabatan Farmasi dan Unit SistemMaklumat seperti masalah rangkaian yang mengganggu kemasukan data secaraonline. Unit Sistem Maklumat telah menghantar kertas cadangan pada awal tahun2006 kepada Jawatankuasa Pengurusan Hospital bagi menstruktur semularangkaian ini dengan mewujudkan rangkaian setempat mengikut Jabatan danBahagian.21.2.4 Unit Sistem Maklumat tidak menyediakan perancangan latihan bagipegawai dan kakitangan serta pengguna Sistem Pengurusan Maklumat Farmasi.Semakan Audit mendapati pada tahun 2006, pegawai dan kakitangan sertapengguna Sistem Pengurusan Maklumat tidak menghadiri sebarang latihan.21.2.5 Selain itu, Unit Sistem Maklumat didapati tidak mempunyai bilik khususuntuk menempatkan server sistem aplikasi dan pangkalan data serta tidakmenyediakan prosedur pemulihan bencana bagi menjamin keselamatan aset ICT.21.3 Pada keseluruhannya, HUSM tidak mempunyai perancangan yang teraturuntuk melaksanakan projek Sistem Pengurusan Maklumat Farmasi. Bagi memastikanpolisi, pengubahsuaian dan pelaksanaan sistem lebih berkesan, HUSM hendaklahmenubuhkan Jawatankuasa Pemandu, Teknikal dan Pasukan Petugas selarasdengan Pekeliling Am Bilangan 1 Tahun 1985. Selain itu, Jawatankuasa Pemantauanhendaklah ditubuhkan bagi memantau pelaksanaan sistem. Jawatankuasa inihendaklah terdiri daripada pegawai dari Unit Sistem Maklumat, Bahagian Farmasi,pihak pengurusan dan dipengerusikan oleh Pengarah Hospital.305


22. LEMBAGA TABUNG HAJI- Pengurusan Haji22.1 Lembaga Tabung Haji (Tabung Haji) ditubuhkan di bawah Akta Tabung Haji1995 menggantikan Akta Lembaga Urusan Dan Tabung Haji 1969. Antara tujuanpenubuhan Tabung Haji adalah untuk membolehkan umat Islam menyimpan wangsecara beransur-ansur bagi memenuhi perbelanjaan menunaikan fardu haji, memberiperlindungan, pengawalan dan kebajikan kepada umat Islam semasa menunaikanfardu haji dengan mengadakan pelbagai kemudahan serta perkhidmatan. Pada tahun2006 (1427H), Kerajaan Malaysia telah diberi kuota sejumlah 26,000 orang olehKerajaan Arab Saudi bagi membolehkan rakyat negara ini menunaikan ibadah haji diTanah Suci. Bagaimanapun, Kerajaan Malaysia telah diberi kuota tambahan mengikutbudi bicara Kerajaan Arab Saudi. Pengauditan yang dijalankan antara bulanSeptember 2006 hingga Januari 2007 untuk menentukan sama ada pengurusan hajitelah dilaksanakan dengan cekap dan teratur mendapati perkara berikut:22.1.1 Pengurusan berita kematian lewat dimaklumkan kepada waris di Malaysiamelibatkan 39 jemaah haji melebihi 6 jam. Daripada jumlah ini, 2 kes melebihi 2hari. Kelewatan berpunca apabila berlaku kematian jemaah haji di Hospital Arabpada hari Wukuf dan hari kemuncak (Tashrik). Petugas haji sukar mendapatpengesahan kematian berkenaan kerana masalah perhubungan. Ada kalanyapengesahan kematian hanya diperoleh pada hari terakhir Tashrik. Ini menyebabkanberita kematian hanya dapat disampaikan kepada waris jemaah haji di Malaysiaselepas 2 hari. Menurut Tabung Haji, tindakan bagi mengatasi masalah komunikasiakan diambil pada musim haji yang akan datang.22.1.2 Mengikut terma kontrak, sajian makanan untuk jemaah haji di Mekah danMadinah dibekalkan minuman pagi, makan tengah hari dan makan malam.Bagaimanapun, minuman pagi hanya dibekalkan teh, krimer dan gula tanpamakanan.22.1.3 Saiz khemah jemaah haji di Mina dan Arafah adalah berukuran 4 x 4 meteryang memuatkan 12 hingga 16 jemaah haji. Anggaran nisbah penggunaan tandasdan bilik air pula adalah 1:60 jemaah haji. Keadaan ini menyebabkan kesesakandan ketidakselesaan kepada jemaah haji semasa melakukan ibadah haji.Kesesakan penginapan jemaah haji di Mina adalah seperti di gambar berikut:306


GAMBAR 95Keadaan sesak di dalam khemah di Mina22.1.4 Pihak Audit mendapati gelang pengenalan diri jemaah haji tidak berkualitidan tidak mengikut spesifikasi yang telah ditetapkan oleh Tabung Haji. Sebilanganjemaah haji di Tanah Suci mendapati lorekan maklumat pasport dan nama jemaahhaji di atas gelang telah luntur dan hilang. Mengikut spesifikasi Tabung Haji, gelangpengenalan diri hendaklah dibuat daripada besi waja stainless steel jenis 304. Ujianyang dijalankan oleh pihak SIRIM Berhad pada bulan Januari 2007 mendapaticampuran logam pada gelang tersebut tidak mengikut spesifikasi seperti yangditetapkan. Gelang pengenalan diri jemaah haji yang telah luntur dan hilangperkataannya adalah seperti di gambar berikut:GAMBAR 96Gelang Pengenalan Diri Jemaah HajiKurang Berkualiti dan Hilang TulisannyaTabung Haji memaklumkan tindakan pembetulan telah diambil denganmenggantikan gelang yang rosak dan mengenakan tindakan terhadap pembekalyang tidak mematuhi spesifikasi.22.1.5 Sebelum tahun 1427 H, pengeluaran wang pendeposit di Tanah Suci telahdilakukan secara dail-up. Bagaimanapun, apabila transaksi pengeluaran dikemaskini semula di Malaysia, berlaku beberapa kelemahan dan kesilapan. Untukmengatasi kelemahan sistem ini dan memudahkan jemaah haji, mulai tahun 1427 H,simpanan dan pengeluaran deposit telah dilaksanakan secara on line.22.2 Pada keseluruhannya, Tabung Haji telah melaksanakan pengurusan hajidengan baik. Bagaimanapun bagi meningkatkan pengurusan haji, pihak Auditmengesyorkan perkara berikut diberi pertimbangan:307


a. Sarapan pagi yang lengkap dengan makanan disediakan kepada jemaahhaji dan dimasukkan dalam kontrak sajian yang ditandatangani denganpembekal.b. Mengkaji semula prosedur kerja yang berkaitan dengan pengurusankematian jemaah haji. Contohnya, proses penyampaian berita kematianjemaah haji kepada waris di Malaysia boleh dibuat melalui perkhidmatancrawling dengan kerjasama stesen televisyen dan radio di sampingpenggunaan teknologi komunikasi.c. Memastikan pembekal gelang pengenalan diri jemaah haji mematuhispesifikasi yang telah ditetapkan dalam kontrak. Selain itu, Tabung Hajihendaklah memilih kontraktor lebih awal bagi mengelak kesuntukan masadan kualiti gelang terjamin.d. Mengkaji semula bilangan jemaah haji yang ditempatkan di dalam sesebuahkhemah di Arafah dan Mina supaya jemaah haji berasa lebih selesa.308


BAHAGIAN IIIKEDUDUKAN MASA KINI PERKARAYANG DIBANGKITKAN DALAMLAPORAN KETUA AUDIT NEGARA BAGITAHUN 2005 DAN SEBELUMNYA


BAHAGIAN IIIKEDUDUKAN MASA KINI PERKARA YANG DIBANGKITKAN DALAMLAPORAN KETUA AUDIT NEGARA BAGI TAHUN 2005DAN SEBELUMNYA23. PENDAHULUANBagi memastikan tindakan pembetulan diambil oleh Badan Berkanun Persekutuanterhadap perkara yang dibangkitkan dalam Laporan Ketua Audit Negara Tahun 2005dan sebelumnya, pemeriksaan susulan telah dijalankan di Badan BerkanunPersekutuan berkenaan. Hasil daripada pemeriksaan tersebut dilaporkan di bahagianini seperti berikut:a. Kedudukan Masa Kini Perkara Yang Dibangkitkan Dalam Laporan Ketua AuditNegara Tahun 2005.b. Perkara Yang Dibangkitkan Dalam Laporan Ketua Audit Negara Sebelum Tahun2005 yang masih belum selesai.23.1 PERKARA YANG DIBANGKITKAN DALAM LAPORAN KETUA AUDITNEGARA TAHUN 200523.1.1 PENGURUSAN BADAN BERKANUN PERSEKUTUANPada tahun 2005, pengauditan pengurusan dijalankan terhadap 31 Badan BerkanunPersekutuan bagi menentukan sama ada pengurusan Badan Berkanun Persekutuantelah dibuat dengan teratur dan mematuhi undang-undang serta peraturan yangberkaitan. Analisis menunjukkan 10 atau 32% daripada 31 Badan BerkanunPersekutuan yang diaudit mencapai tahap pengurusan yang baik, 19 atau 61%adalah memuaskan dan 2 atau 7% dikategorikan lemah. Penilaian prestasipengurusan telah dibuat berpandukan 4 kriteria utama iaitu pengurusan organisasi,jawatankuasa, sistem dan prosedur serta pengurusan kewangan dengan diberipewajaran sama ada baik, memuaskan atau lemah.Kedudukan Masa KiniBadan Berkanun Persekutuan berkenaan telah mengambil tindakan yangsewajarnya untuk memperbaiki kelemahan pengurusan yang dibangkitkan.311


23.1.2 PELAKSANAAN AKTIVITI BADAN BERKANUN PERSEKUTUANNAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIBank Negara Malaysia(BNM)- Pelesenan DanPengawalseliaanPerniagaan PengurupanWanga. BNM perlu mempertimbangkancadangan projek “Blueprint for theMoney Changing Business” supayahala tuju aktiviti atau industriperniagaan pengurupan wang diMalaysia lebih jelas dan telus.a. Rangka kerja polisi dan pembaikanoperasi telah dilaksanakan pada bulanJun 2006. Di samping itu, pindaanterhadap Akta Pengurupan Wang 1998(Akta 577) yang merangkumi 5peruntukan baru, 10 pindaan kepadaperuntukan sedia ada dan 28peruntukan mengenai penalti telahdiluluskan oleh Menteri Kewanganpada 4 Januari 2007.b. Akta 577 tidak memperuntukkan kuasakepada BNM untuk memasuki premisperniagaan dari semasa ke semasatanpa waran. Ketiadaan kuasaini mengehadkan keberkesananpengawalseliaan dan perancanganaktiviti oleh pegawai SeksyenPerniagaan Pengurupan Wang(SPPW).b. Peruntukan bagi kuasa memasukipremis perniagaan pengurupan wangdari semasa ke semasa tanpawaran telah diluluskan oleh MenteriKewangan pada 4 Januari 2007.c. SPPW disyorkan untuk menjalankanlawatan dari semasa ke semasaterhadap pengurup wang bagimemastikan pematuhan oleh pengurupwang sebagai alternatif ketiadaankuasa melaksanakan on-sitesupervision.c. Akta 577 memperuntukkan on-sitesupervision dijalankan terhadappengurup wang bagi membolehkanpengawalseliaan industri ini dapatdilaksanakan dengan lebih berkesandan efektif.d. Prestasi penghantaran dokumen(APW-P2-Maklumat PemegangSaham dan Pengarah terkini danAPW-P3-Maklumat Pekerja terkini)adalah tidak memuaskan berbandingbilangan pengurup wang yang adakecuali bagi APW-P5 (penghantaranlaporan urus niaga bulanan). BNMjuga didapati tidak mengenakan dendakepada pengurup wang yangtidak mematuhi arahan penghantarandokumen ini.d. BNM telah menyediakan kemudahanpenghantaran laporan melalui e-meldan salinan cetak. Peruntukan barukepada Akta 577 juga telah dibuatbagi membolehkan BNM mengenakandenda kepada pengurup wang yanggagal mematuhi syarat lesen termasuksyarat penghantaran maklumat kepadaBNM.e. BNM hendaklah mengambil tindakanbagi mempercepatkan perbicaraan 3kes yang disiasat pada tahun 2001hingga 2003 dan penghakiman bagi 3kes tahun 2001 dan 3 kes tahun 2004.e. Urusan perbicaraan kes mengenaiperniagaan pengurupan wangterletak di bawah bidang kuasamahkamah. Bagaimanapun, BNMtelah mengemukakan isu kelewatanperbicaraan kepada Jabatan PeguamNegara dan pihak mahkamah telahbersetuju untuk mempercepatkan keskestersebut.312


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIf. BNM perlu mengambil tindakanterhadap pengurup wang yanglewat mengemukakan permohonanpembaharuan lesen.f. BNM telah mengeluarkan notis tamattempoh kepada 29 syarikat pengurupwang yang gagal memperbaharuilesen dalam jangka masa yang telahditetapkan.g. Maklumat tarikh permohonan lesendaripada pengurup wang tidakdikemas kini dalam sistemmenyebabkan analisis tempohkelulusan mengambil masa dankurang cekap.g. Projek “Blueprint for the MoneyChanging Business” juga merangkumisatu sistem yang menyeluruhbagi membolehkan pemprosesanpermohonan dan pembaharuan lesendilaksanakan secara talian terusmenggunakan sistem tersebut. Sistemtersebut masih dalam prosespelaksanaan.h. BNM perlu mengambil tindakan tegasterhadap pengurup wang yang gagalmemperbaharui lesen yang telah tamattempoh. Selain itu, maklumat historicalperlu disimpan dalam pangkalan databagi tujuan statistik yang lebihkomprehensif.h. BNM mengambil tindakan tegasdengan mengeluarkan notispemberhentian perniagaan terhadappengurup wang yang gagalmemperbaharui lesen yang tamattempoh. Selain itu, pembangunansistem di bawah “Blueprint for theMoney Changing Business” jugamerangkumi aspek penyimpananmaklumat historical mengenaipengurup wang.i. BNM perlu mewujudkanmekanisme pemantauan di peringkatJawatankuasa Pengurusan, LembagaPengarah dan Kementerian Kewanganbagi memperkemas pemantauanaktiviti pengurupan wang.i. Pada masa kini, SPPW menghantarlaporan mingguan mengenai aktivitiperniagaan pengurupan wang kepadapihak pengurusan BNM.Bank Simpanan Nasional(BSN)- Pengurusan PinjamanSkim Mikro Kredita. Perancangan dwi-tahunan tidakmerangkumi tempoh pelaksanaan,golongan atau sektor sasaran, sasaranpinjaman yang bakal dikeluarkan,sasaran kutipan bayaran balik danmenangani Non Performing Loan(NPL) serta mekanisme bayaran balikpinjaman khususnya peminjam dikawasan luar bandar.a. Pihak BSN memaklumkanperancangan yang lebih komprehensifakan disediakan bagi skimpembiayaan baru di masa hadapanmemandangkan Skim Mikro Kredittersebut telah ditamatkan.b. Kadar NPL pada tahun 2004 berjumlahRM110.72 juta iaitu 18.1% daripadajumlah baki pinjaman belum jelas dantelah meningkat menjadi RM243.50juta iaitu 47.1% daripada jumlah bakipinjaman belum jelas sehingga bulanDisember 2005. BSN disyorkanmengambil langkah penambahbaikanb. Pihak BSN telah mengambil tindakanyang berkesan dan drastik bagimenangani NPL yang semakinmeningkat. Jumlah kutipan bagi tahun2006 meningkat sejumlah RM8.45 jutadari RM14.40 juta pada tahun 2005menjadi RM22.85 juta pada tahun2006. Antara tindakan yang diambil313


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIbagi menangani peningkatan NPL.adalah dengan menggunakan khidmatagensi dan kaunseling sertapengurusan kredit Bank NegaraMalaysia yang mana 37 kes telahdiselesaikan melalui khidmat tersebut.Cadangan untuk outsource debtcollection aktiviti kutipan masih belummendapat kelulusan Bank NegaraMalaysia.c. Daripada 318 fail peminjam yangdisemak didapati beberapa kes berikuttidak mematuhi kriteria permohonan,penilaian, kelulusan dan pengeluaranpinjaman:i. Sebanyak 214 fail peminjam tidakmenyediakan Penyata AliranTunai.c. Pihak BSN memaklumkan akanmengambil tindakan sewajarnyaterhadap kes ketidakpatuhan kriteriapermohonan, penilaian, kelulusan danpengeluaran pinjaman. BSN jugamemaklumkan tindakan disiplin akandiambil terhadap pegawai BSNsekiranya berlaku unsur kesilapan ataukecuaian pegawainya.ii. Sebanyak 211 fail peminjam tidakmenunjukkan bahawa lawatandibuat ke premis perniagaan.d. Manual Prosedur Operasi Skim MikroKredit tidak menyatakan kelayakandan pengalaman pegawai BSN untukmenjadi mentor. Selain itu, mekanismepemantauan dan pelaporan mentortidak dinyatakan dengan jelas danterperinci. BSN juga tidak mewujudkanpetunjuk prestasi bagi mengukurtempoh kelulusan.d. Persediaan yang terperinci akan dibuatpada masa hadapan sekiranya skimseumpama ini dilancarkan.e. Berlaku ketidakpatuhan dalam 12kriteria penilaian, kelulusan danpengeluaran pinjaman seperti berikut:i. Sebanyak 7 fail peminjam tidakdisemak status kewanganpeminjam di CTOS.e. BSN mengambil maklum kelemahandan ketidakpatuhan yang dibangkitkan.Semua fail yang terlibat akan disemaksemula dan sekiranya berlakukecuaian tindakan sewajarnya akandiambil.ii. Sebanyak 33 fail peminjam yangberstatus NPL tidak diambiltindakan undang-undang.iii. Sebanyak 258 peminjam tidakmembayar ansuran mengikutjadual bayaran balik.f. Tempoh kelewatan kelulusan pinjamanyang melebihi 100 hari melibatkan 28fail. BSN tidak menetapkan tempohmasa untuk meluluskan pinjaman.f. Pihak BSN mengambil maklumteguran Audit dan mengakuikelemahan-kelemahan tersebut.Tindakan sewajarnya akan diambilterhadap perkara tersebut.314


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIg. Pengurusan fail, daftar permohonanpinjaman dan daftar rekodmasuk/keluar dokumen sekuriti tidakdiselenggara dengan baik serta kemaskini manakala terdapat 2 fail peminjamtidak dapat dikesan.g. Pihak BSN telah mengambil tindakandengan menyedia dan mengemas kinisemua fail, dokumen dan daftar yangberkaitan dengan pinjaman. PihakBSN memaklumkan 2 fail peminjamtersebut telah ditemui.h. BSN hendaklah mengkaji semulaSistem Kredit Sepadu (SKS) keranaterdapat beberapa kelemahan sepertitidak dapat menjana laporan mengikutklasifikasi NPL iaitu substandard,peruntukan hutang lapuk dan ragutidak selaras dengan garis panduanyang telah dikeluarkan oleh BankNegara Malaysia. Di samping itu,maklumat yang diberikan tidak tepatdan kemas kini.h. Pihak BSN memaklumkan akanmembuat penambahbaikan terhadapSKS pada tahun 2007 bagimembolehkan ia menjana maklumatyang tepat dan menjamin integriti data.i. Pemantauan oleh BSN, KementerianKewangan dan Lembaga Pengarahkurang berkesan kerana NPL dankerugian terkumpul Skim Mikro Kredittinggi.i. Pada tahun 2007, BSN telah membuatperancangan yang rapi untukmenangani masalah ini melaluiPerancangan Aktiviti Bahagian KutipanMikro Kredit 2007.Pertubuhan BeritaNasional Malaysia(BERNAMA)- PengurusanPerkhidmatan AudioVisuala. Perancangan strategik jangka panjanghendaklah disediakan bagi tempohsekurang-kurangnya 5 tahun.b. Perancangan golongan sasar perludikaji semula mengikut keupayaansemasa dan skop pelan aktiviti,kreativiti dan pemasaran yang agresifserta berupaya menjana pendapatanbagi membolehkan ia berdaya saing.Ini adalah kerana program sepertitemu bual eksklusif, wawancara,rangkuman berita mingguan dancapsule tidak mendapat sambutandaripada pelanggan.a. Perancangan strategik jangka panjangmasih belum disediakan.b. Perkhidmatan Audio Visual (PAV)telah mempelbagaikan aktivitipemasaran dan mendapatkanpelanggan baru dengan melaksanakanaktiviti berikut:i. Menghantar kertas cadangankepada semua kementerian bagimemperkenalkan PAV danperkhidmatan yang ditawarkanserta mencadangkan penerbitancommunityserviceannouncements.ii. Bekerjasama dengan unitatau perkhidmatan lain diJabatan Niaga, BERNAMAmempromosikan produk danperkhidmatan yang ditawarkanoleh PAV.iii. Berbincang dengan stesen TV Al-Jazeera mengenai penyewaankemudahan studio.iv. Penyediaan program pilot untuk315


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIsiaran RTM.v. Cadangan penerbitan buletinberita untuk laman webbernama.com.vi. Cadangan menerbitkan laporankhas perniagaan untuk pelangganperkhidmatan PRWireBERNAMA.vii. Perbincangan dengan beberapasyarikat korporat bagi menajapenerbitan Compact Discmengenai beberapa tokoh politikdan korporat di Malaysia.viii. Menghantar profil dan rate cardsPAV kepada bakal pelangganyang berpotensi.c. Studio tidak digunakan secaraoptimum iaitu hanya digunakan 5 jamsehari atau 20.8% bagi rakaman Astro.c. Pada tahun 2005, jumlah penggunaanstudio adalah 11 jam sehari setelahmengambil kira persediaan sebelumpenyampai berita masuk ke studiountuk tujuan framing, paras audio,lampu dan lain-lain. Petugas teknikalstudio perlu menguji operasi setiapsistem dan peralatan di studio sertabilik kawalan studio rakaman bagipenyediaan buletin berita yangmengambil masa 12 minit.Bagaimanapun, mulai tahun 2007siaran berita Astro bagi 4 bahasa telahdisiarkan selama 30 minit setiapbahasa.Pertubuhan KeselamatanSosial (PERKESO)- Pengurusan BayaranFaedaha. Pindaan Akta terhadap had siling gajipekerja adalah tindakan positif tetapitanpa penguatkuasaan yang berkesanakan menjejaskan pendapatanPERKESO untuk jangka masapanjang. Adalah dicadangkan supayatindakan proaktif diambil bagimemastikan PERKESO tidakmenghadapi masalah kewangan yangkritikal.a. PERKESO akan mendapatkankerjasama Suruhanjaya SyarikatMalaysia dan Pendaftar Pertubuhanuntuk mengesan majikan yang layaktetapi belum mencarum. PERKESOakan meningkatkan kutipan carumanmelalui penguatkuasaan yang lebihberkesan di samping membendungbelanja tanggungan dari terusmeningkat.b. Bilangan tuntutan faedah terlebih atautersalah bayar bagi tempoh tahun2003 hingga 2005 adalah sebanyak1,502 kes dengan bayaran berjumlahRM4.29 juta.b. Sehingga tahun 2006, bilangantuntutan terlebih atau tersalah bayarterkumpul adalah sebanyak 2,064 kesmelibatkan sejumlah RM5.31 juta.PERKESO sedang mengambil langkahpencegahan dan meningkatkankutipan balik lebihan bayaran tersebut316


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIuntuk mengurangkan jumlahnya.Antaranya dengan menambah baikproses kerja sedia ada danbekerjasama dengan JabatanPendaftaran Negara.c. Senarai semak yang disediakan untukpermohonan tuntutan faedah adalahtidak seragam antara pejabat.c. PERKESO telah menyediakan senaraisemak yang seragam untuk kegunaansemua pejabat. Sehubungan itu,PERKESO sedang menyemak semulaManual Prosedur Kerja selaras denganpelaksanaan Petunjuk Prestasi Utamapada tahun 2007. Selain itu,penyeragaman proses kerja dibuatuntuk tuntutan faedah hilang upayaselaras dengan MS ISO 9001:2000kepada semua pejabat PERKESOmulai bulan Januari 2007.d. Tempoh memproses permohonantuntutan faedah yang lama keranadokumen lengkap lewat dikemukakandan tiada norma masa ditetapkan bagisetiap proses kerja yang terlibat.Piagam pelanggan hanya ditetapkandari tarikh dokumen lengkap diterimasehingga faedah dibayar.d. Majikan dan pekerja dimaklumkanmengenai keperluan mengemukakandokumen dengan cepat dan lengkapsupaya bayaran dapat disegerakan.Selain itu, tindakan kompaun akandiambil terhadap majikan yang gagalmematuhi peraturan yang ditetapkan.PERKESO juga telah menetapkanPetunjuk Prestasi Utama bagi setiapkes tuntutan diselesaikan dalamtempoh tertentu dari tarikh dilaporkansehingga dibayar iaitu antara 45 harihingga 120 hari mengikut jenis faedah.PERKESO akan mengkaji tempohbayaran tersebut dari semasa kesemasa.e. Sistem Imejan Kaedah AutomasiPERKESO (SIKAP) yang digunakanuntuk pemprosesan tuntutan faedahtidak berintegrasi dengan sistem lain diPERKESO.e. PERKESO telah mengambil maklumkelemahan yang dibangkitkan.PERKESO telah melantik juruperunding bagi melaksanakan kajiansemula terhadap semua sistemsedia ada selaras denganmatlamat Perancangan StrategikPengkomputeran yang telahditetapkan. Perunding mencadangkansupaya semua aplikasi diseragamkandengan menggunakan sistemkomputer yang sama dan teknologiterkini seperti Service OrientedArchitecture, Web Base, Imejan danWorkflow. Aplikasi tersebut perlumengambil kira keupayaan,keselamatan, penyelidikan danperkembangan serta disaster recovery317


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIcentre. PERKESO sedang menelitispesifikasi tender Request ForProposal yang disediakan olehperunding sebelum proses tenderdibuat pada bulan April 2007.Lembaga PembangunanLangkawi (LADA)- Pengurusan GaleriPerdanaa. Perancangan strategik hendaklahdisediakan bagi tempoh sekurangkurangnya5 tahun. Setakat ini GaleriPerdana hanya menyediakan pelantahunan sahaja.b. Manual pengurusan koleksi tidakdisediakan secara bertulismengakibatkan kelemahan sistemkawalan dalaman terhadap pergerakankoleksi.a. Perancangan strategik yang lengkapakan disediakan setelah prosesperalihan Galeria Perdana ke JabatanMuzium selesai.b. Pihak pengurusan Galeria Perdanadalam proses menyediakan drafterakhir manual pengurusan koleksiberpandukan manual yang disediakanoleh Jabatan Muzium serta beberapamuzium di seluruh Malaysia.c. Perancangan latihan khusus tidakdisediakan.d. Pengurusan koleksi Galeri Perdanaadalah tidak sempurna:i. Pendaftaran koleksi tidakdisediakan dengan lengkap dankemas kini antaranya tiadasurat menyurat menyebabkanbeberapa siri daftar koleksi tiadadalam simpanan.c. Pihak pengurusan Galeria Perdanaakan mengenal pasti kursus yangdianjurkan oleh Jabatan Muzium danAntikuiti Malaysia.d. Beberapa perkara telah diambiltindakan:i. Pendaftaran koleksi di GaleriaPerdana telah selesaidilaksanakan. Pihak pengurusanGaleria Perdana juga sedangdalam proses untuk merekodkoleksi menggunakan pangkalandata bagi memperkemaskanrekod dan daftar koleksiberkenaan.ii.Borang inventori tidak disediakandengan lengkap.ii. Borang inventori telahdilengkapkan.iii. Aspek penyimpanan danpemuliharaan tidak diberiperhatian yang mana lukisan tidakdibalut, terbiar, terdedah kepadahabuk dan kulat, tidak dirawat dantidak disusun dengan teratur.iv. Penggunaan alatan bagimengawal kelembapan tidakdipantau.v. Siling stor penyimpanan artifakmengalami kebocoran di blok C.iii. Pihak pengurusan telahmenyediakan rak simpanansementara untuk menempatkankoleksi dan lukisan. Lukisan telahdibalut dengan acid free paperdan pembinaan rak besi secaratetap dalam proses pelaksanaan.iv. Pembantu Muzium telahditugaskan untuk membuatpemantauan alat kelembapanbagi memastikan alat tersebutberfungsi dengan baik.v. Tindakan pembaikan siling telahdibuat.318


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIvi.Ruang tidak mencukupi untukmenempatkan koleksi.vi. Rak simpanan sementara untukmenempatkan koleksi dan lukisantelah disediakan.vii. Tanda pengenalan atau labeluntuk semua koleksi masih belumdibuat. Ini mengakibatkan 13sampel yang disemak secarafizikal tidak dapat dikesan.vii.Semua kerja merekod koleksiselesai dilaksanakan dan 13koleksi tersebut telah dikesan.viii. Tiada daftar pergerakan bagipengeluaran koleksi daripadastor.viii. Daftar pergerakan telahdisediakan pada bulan Jun 2006.ix. Prosedur pemeliharaan danpemuliharaan tidak pernahdilaksanakan terhadap koleksikerana tiada kepakaran dalambidang tersebut.ix.Pembantu Muzium telah dihantarmengikuti kursus konservansi diJabatan Muzium dan AntikuitiMalaysia dan yang dikendalikanoleh muzium-muzium negeri.x. Verifikasi terhadap koleksi tidakdilaksanakan bagi memastikankoleksi yang didaftarkan wujud,dijaga dan disimpan denganselamat.x. Verifikasi telah dilaksanakanapabila kerja inventori siap padabulan Mei 2006.e. Buku Harian Stesen dan Buku Postidak pernah disemak oleh pegawaiyang bertanggungjawab.f. Aduan mengenai railing tanggaberkarat telah dibuat di BahagianTeknikal LADA. Bagaimanapun,tindakan masih belum dibuat.g. Pihak pengurusan Galeria Perdanahendaklah mengkaji semulapenyediaan bajet yang lebih realistik.Usaha hendaklah diambil untukmeningkatkan hasil bagimengurangkan kos operasi.h. Pihak Galeria Perdana hendaklahmerancang tempahan bekalan tiketdengan lebih teliti supaya lebihmenjimatkan. Bekalan dari luar adalahtidak digalakkan kecuali tiadapembekal tempatan.i. Daftar pemeriksaan mengejuthendaklah diselenggara. Kedudukankaunter tiket tidak sesuai dan tiadaciri-ciri keselamatan.j. LADA hendaklah mengkaji semulakeperluan guna tenaga terutamae. Buku Harian Stesen dan Buku Postelah disemak oleh pegawai yangbertanggungjawab.f. Railing tangga yang berkarat telahdibaiki.g. Pihak pengurusan akan membuatbajet lebih realistik bagi tahun akandatang.h. Pihak pengurusan akan membuatperancangan terhadap cetakan tiketdan akan memastikan pembekaladalah pembekal tempatan di masaakan datang.i. Daftar pemeriksaan mengejut telahdiselenggara. Pihak pengurusan dalamproses memanggil sebut harga untukmenempatkan kaunter baru.j. Perjawatan dan keperluan gunatenaga di Galeria Perdana akan dikaji319


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIjawatan Pegawai Kurator danPenolong Kurator.semula mengikut keperluan.Lembaga Getah Malaysia(LGM)- Pertanian IntegrasiBerasaskan Getaha. LGM tidak menetapkan kriteria bagimenentukan status projek.a. LGM menetapkan kriteria bagimenentukan status projek sepertiberikut:i. Projek yang berpotensi akandiserahkan kepada JawatankuasaPeserta.ii. Projek yang memuaskan akandiserahkan kepada peserta.iii. Projek yang gagal akan ditutup.b. Pemantauan terhadap pengurusanprojek mendapati perkara berikut:i. Projek tanaman nanas Moris diKg. Lembah Arang, Kedahditeruskan walaupun bermasalah.LGM perlu meneliti kriteriapemilihan kawasan untukmengelak dari ancaman binatangliar seperti monyet dan babihutan.ii. Ladang tanaman Limau Madu diKg. Lembah Arang, Kedah telahterbiar.iii. Ternakan ikan sepat di Kg. Tehel,Melaka telah ditukar kepada ikantilapia.iv. Tanaman kunyit dan jagungtidak diteruskan menyebabkanperalatan memproses kunyitterbiar dan terdedah kepadakerosakan.v. Ternakan ayam di Kg. Kotogop,Sabah bermasalah disebabkantidak dapat memasarkan ayamdan tiada pengangkutan.vi. Pemprosesan keropok di BatangAi, Sarawak tidak diteruskankerana tapak projek telah diambilsemula oleh pemilik tanah. Inimenyebabkan peralatan untukmemproses keropok terbiar danterdedah kepada kerosakan.b. Semua projek telah diserahkan kepadaJawatankuasa Peserta dan statusprojek adalah seperti berikut:i. Tanaman nanas tidak diteruskan.ii. Tanaman limau tidak usahakanlagi kerana keuzuran pekebundan tumpuan diberi kepadatanaman lain.iii. Ternakan ikan tilapia diusahakandengan modal peserta sendiri.iv. Peralatan telah dipindahkan kepejabat LGM Temerloh manakalasebuah mesin pengisar kunyitdihantar ke Projek TanamanGetah-Kopi di Grik, Perak.v. Projek masih diteruskan dandiusahakan oleh salah seorangpeserta projek.vi. Peralatan telah dipindahkan kePejabat LGM Kuching, Sarawakmanakala tender untukmelupuskan peralatan ini telahdibuat pada bulan Jun 2006.320


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIc. Baki peruntukan bagi ProgramPertanian Integrasi Berasaskan Getahsejumlah RM2.10 juta atau 41.5%masih belum digunakan.c. Baki peruntukan Program PertanianIntegrasi Berasaskan Getah telahdirezabkan untuk tanaman pisang diKg. Guai, Pahang dan projek Fertigasidan Vertical Integration pengeluaransusu getah di Jeneri, Kedah.d. Sebanyak 5 Tabung Pusingan belumdiserahkan kepada JawatankuasaPeserta walaupun pengurusan projeksudah diserahkan kepada peserta.d. Semua tabung pusingan telahdiserahkan kepada JawatankuasaPeserta sejak bulan Jun 2006.e. LGM perlu mengkaji semula keperluanpegawai tetap yang mempunyaipengetahuan serta kepakaran dibidang berkaitan sekiranya projek inihendak diteruskan.e. Kepakaran dalam bidang ternakanatau tanaman lain tidak diperlukankerana fokus utama LGM adalahpembangunan dan penyelidikan.Bagaimanapun, LGM mendapatkankepakaran bagi bidang berkenaan dariagensi/jabatan di bawah KementerianPertanian dan Industri Asas Tanimelalui konsep Ministry of AgricultureIncorporated.f. Penyelenggaraan rekod projek diperingkat kawasan dan wilayah kurangmemuaskan.f. Rekod projek telah dikemas kini.Pemantauan dan khidmat nasihatditeruskan di samping memberilatihan kepada kakitangan mengenaipenyelenggaraan rekod.Lembaga KemajuanPertanian Kemubu (KADA)- Pengurusan ProjekLadang Merdekaa. KADA tidak mempunyai perjawatankhusus untuk melaksanakan programLadang Merdeka kerana penubuhanBahagian Ladang Merdeka masihbelum diluluskan.a. KADA telah memohon kepada JabatanPerkhidmatan Awam (JPA) untukpenstrukturan semula organisasitermasuk menaik taraf unit ini kepadaBahagian Ladang Merdeka pada tahun2005. Setakat ini, KADA masih belummendapat keputusan rasmi dari JPA.b. Pihak KADA hendaklah mengkajisemula sasaran pengeluaran padiyang ditetapkan iaitu 8.18 tan sehektardan menanda aras penanaman padimengikut projek yang berjaya.b. KADA telah menetapkan sasaranpengeluaran padi pada 6.5 tansehektar pada tahun 2010.c. KADA tidak melaksanakan kajiankemungkinan dan kesesuaian tanahsebelum meluluskan sesuatu projek.c. KADA akan melaksanakan kajiankemungkinan dan kesesuaian tanahsebelum melaksanakan sesuatuprojek.d. KADA tidak menyelenggara rekod danmembuat analisis mengenai maklumatprestasi ladang dan faktor bagimengukur pertambahan ataupenurunan pengeluaran hasil padi.d. KADA akan menyelenggara rekod danmembuat analisis mengenai maklumatprestasi ladang dan faktor yangmenyebabkan penurunan pengeluaranhasil padi mulai musim satu tahun2006.321


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIe. KADA hendaklah mengkaji masalahkualiti pengeluaran padi bagimengelakkan kadar padi angin yangtinggi.e. KADA mengkaji masalah kualitipengeluaran padi dari semasa kesemasa bagi meningkatkan hasilpengeluaran padi.f. KADA hendaklah mempercepatkanperolehan peralatan mekanisasiladang dan jentera ladang sertajentera berat untuk meningkatkanpengeluaran hasil padi bagi mengatasiperkara berikut:i. Peralatan mekanisasi ladangtidak mencukupi.ii. Tiada kenderaan disediakan bagipengurus menjalankan tugaspenyeliaan.f. Peralatan ladang akan dibekalkan darisemasa ke semasa mengikutperuntukan yang ada. KADA tidakmempunyai peruntukan khusus bagiperolehan kenderaan kepadaPengurus Ladang. Permohonanperuntukan untuk pembelian peralatanladang telah diluluskan dalam tahun2007. Jentera yang sedia ada akandibaik pulih mengikut peruntukan yangada.iii. Tiada peruntukan khusus untukpembelian peralatan ladang.iv. Terdapat jentera pertanian tidakboleh digunakan, rosak danterbiar.g. KADA hendaklah mengkaji semulaaspek perundangan dengan PihakBerkuasa Negeri mengenai kedudukanhak milik tanah peserta yang menarikdiri.g. KADA akan berunding denganKerajaan Negeri selaku pentadbirtanah.h. Surat perjanjian yang disediakanterlalu ringkas dan tiada klausa bagimenjamin kepentingan kedua-duapihak serta mengelakkan kerugiankepada KADA.h. Tindakan masih belum diambil.i. Perlindungan insurans tidak meliputitempoh kontrak dan lanjutan masa.i. Tindakan masih belum diambil.j. Pemantauan projek tidak dapatdipastikan kerana minit mesyuarattapak tidak disediakan.j. KADA akan meningkatkanpemantauan kerja pembinaan padamasa hadapan dan minit mesyuarattapak akan diselenggara.k. Hanya seorang pegawai Gred W17ditugaskan di Unit Akaun Ladang bagimenyediakan penyata laporan setiapladang.k. KADA memaklumkan perkara ini bolehdiselesaikan sekiranya cadanganpenyusunan semula organisasidiluluskan oleh Jabatan PerkhidmatanAwam yang telah dikemukakan padatahun 2002.l. Penyata Kewangan Akaun Amanahtidak disediakan bagi mengesahkanjumlah penerimaan dan perbelanjaan.l. Penyata Kewangan Akaun Amanahbelum disediakan.322


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIm. Aspek kawal selia terhadappenerimaan subsidi adalah kurangmemuaskan. Semakan juga tidakdibuat bagi mengesahkan ketepatanjumlah subsidi yang diterima.m. Tindakan masih belum diambil.n. Bahagian Ladang Merdeka perlumengkaji semula kaedah pengagihanhasil padi termasuk:n. Tindakan masih belum diambil.i. Bayaran yang dibuat secara tunai.ii.Pembayaran yang dibuat kepadawakil peserta yang tidak dapathadir.iii. Pengagihan wang zakatdiserahkan kepada wakil.iv.Pembayaran lewat dibuat.v. Potongan RM15 setiap ekardikenakan bagi ladang yangmemperoleh keuntungan tetapitidak dinyatakan dalam perjanjian.o. Aspek pemantauan yang dilaksanakanadalah kurang memuaskan. BahagianLadang Merdeka hendaklah mengenalpasti aspek yang perlu dipantau olehPengurus Ladang antaranya jadualtanaman padi, kawalan air, jadual bajadan racun.o. Tindakan masih belum diambil.Universiti Malaysia Sabah(UMS)- Perolehan DanPengurusan Bangunana. Struktur organisasi yang dilaksanakanbelum dikemukakan untuk kelulusanJabatan Perkhidmatan Awam (JPA).Jawatan Pengarah gred J54diwujudkan tanpa mendapat kelulusandaripada JPA.b. UMS tidak menyediakan perancanganlatihan bagi pegawai di JabatanPembangunan Dan Penyenggaraan.Selain itu, Jabatan Pembangunan DanPenyelenggaraan juga tidak pernahmemohon latihan untuk pegawainyadaripada Bahagian Perjawatan danLatihan.a. UMS telah memohon perjawatanJurutera gred J52 daripada JPA.Sehingga kini, jawatan tersebut masihdalam pertimbangan.b. Bahagian Latihan, Pejabat PendaftarUMS menganjurkan kursus dan latihankepada semua kakitangan UMS.Selain itu, kakitangannya jugamenghadiri latihan atau kursus anjuranpihak luar. Pada tahun 2006, seramai4 pegawai Jabatan tersebut telahmengikuti kursus atau latihan anjuranagensi luar dalam pelbagai bidang.c. Kelewatan Projek Fasa 2A:c. Kelewatan Projek Fasa 2A:i. Masih belum disiapkan padai. Projek telah disiapkan323


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIbulan September 2005.sepenuhnya pada bulanSeptember 2006 dan bangunantersebut telah mula diduduki.ii. Kontraktor tidak mendapatbayaran seperti yang diperakukanoleh JKR.ii. Pembayaran terhadap bakitertunggak telah dibuat oleh UMS.iii. Anggaran ganti rugi yang akandituntut oleh pihak kontraktorberikutan lanjutan masa projekFasa 2A berjumlah RM28 juta.iii. Pihak UMS belum menerimasebarang tuntutan ganti rugidaripada pihak kontraktorberkaitan lanjutan masa projekFasa 2A.d. Kontrak yang ditandatangani bagikaedah tender terbuka tidakmengandungi spesifikasi projek yanglengkap dan terperinci bagimenentukan nilai projek adalahbersesuaian dengan jenis serta kualitibahan yang digunakan.d. Kontrak secara lengkap dan terperincimengikut format JKR telah disediakan.e. Ujian pemendapan tanah tidakdijalankan bagi memastikankedudukan struktur bangunan tidakterjejas akibat daripada mendapantersebut.e. Syarikat Ikram Sdn. Berhad telahdilantik dan sedang menjalankan kerjakerjaforensik terhadap mendapantanah yang menyebabkan kerosakanstruktur bangunan Sekolah Sains danTeknologi, Pusat Penataran Ilmu DanBahasa dan Institut Penyelidikan MarinBorneo.f. Tiada klausa dalam kontrakmenyatakan pegawai yang sepatutnyabertanggungjawab untuk membuatpengesahan terhadap kerja yang telahdisiapkan.f. Pengesahan kerja dijalankan olehJuruteknik, Pembantu Teknik atauJurutera berdasarkan agihan tugasdi Jabatan Pembangunan DanPenyenggaraan UMS.g. Kawasan koridor dan tangga diSekolah Perniagaan Ekonomi sertaSekolah Sains dan Teknologi tidakdipasang penghadang bagi mengelaktempias semasa hari hujan.g. Jabatan Pembangunan DanPenyenggaraan UMS telahmembangkitkan isu ini semasamesyuarat tapak bersama JabatanKerja Raya. Perkara ini merupakandesign defect atas bangunan danaduan telah dikemukakan dalamtempoh tanggungan. Oleh itu,penambahbaikanhendaklahdilaksanakan oleh pihak kontraktor.h. Rumah Hijau di Sekolah Sains danTeknologi tidak digunakan dan terbiar.Pihak UMS merancang untukmengubah suai rumah hijau tersebutuntuk dijadikan makmal Patologi danMikrobiologi. Setakat bulan Septemberh. Projek cadangan ubah suai rumahhijau di Sekolah Sains dan Teknologiuntuk dijadikan Makmal Patologi danMikrobiologi sedang berjalan dan akandiselesaikan pada tahun 2007.324


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINI2005, pihak UMS sedangmenyediakan dokumen tender dansurat lantikan.i. Keselamatan bangunan tidakmemuaskan:i. Tindakan telah diambil:i. Alat pencegah kebakaran tidakdiperiksa oleh pihak Bombasecara berkala.i. Penyenggaraan secara berkalatelah dibuat mengikut jadual.ii. Pelan lokasi yang menunjukkanarah keluar jika berlakukebakaran tidak dipamerkan disetiap tingkat yang dilawati.ii. Pelan lokasi menunjuk arahkeluar telah sedia ada bagibeberapa bangunan sepertibangunan Sekolah Sains danTeknologi. Pelan lokasi bangunanlain sedang disediakan secaraberperingkat.iii. UMS belum mengambil insuranskebakaran bagi melindungibangunannya.iii.UMS sedang membuat penilaianterhadap keseluruhan hartauniversiti bagi mengenal pasticadangan perlindungan insuransyang diperlukan bagi bangunanuniversiti.j. Jabatan Pembangunan DanPenyenggaraan memerlukan pegawaimahir dan teknikal. Keperluan jawatankritikal seperti Jurutera Elektrik danAwam, Juruukur Bahan, Arkitek sertaPembantu Teknik perlu dikaji semulabagi membolehkan ia melaksanakantanggungjawab dengan lebih cekapserta berkesan.jSetakat bulan Januari 2007, UMStelah mengisi perjawatan yang telahdiluluskan oleh JPA seperti jawatanJurutera Kanan (gred J48), JuruteraAwam dan Elektrik, Arkitek, Juruukur(masing-masing gred J41), PembantuTeknik Kanan (gred J36), PembantuTeknik (gred J29) dan Juruteknik (gredJ17).Majlis Amanah Rakyat(MARA)- Perolehan DanPengurusan BangunanDan Premis Perniagaana. Perancangan awal semasapenyediaan Preliminary DetailsAbstract (PDA) hendaklah disediakansecara komprehensif denganmengambil kira keperluan PihakBerkuasa Tempatan. Selain itu, garispanduan mengenai had nilai bagiperubahan kerja hendaklahdisediakan.a. Semasa RMK8 penyediaan lukisanterperinci dan dokumen tender dibuatsebelum mendapat kelulusan pelanmerancang dan pelan bangunan.Kaedah tersebut bertujuanmempercepatkan pelaksanaan projekberkaitan. Justeru perbezaan besarterjadi dalam bentuk kerja tambahansemasa pelaksanaan. Di bawahRMK9, kelulusan merancang dankelulusan pelan bangunan akandiperoleh dahulu. Semua komen atauulasan Pihak Berkuasa Tempatanakan diambil kira dalam lukisanperincian dan dokumen tender PDAbagi mengurangkan kerja tambahansesuatu projek.325


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIb. Keputusan untuk menghapus kirahutang lapuk bagi sewa yangtertunggak maksimum 3 bulan dantidak melebihi RM1,000 hendaklahdikaji semula kerana prosedur inihanya akan merugikan MARA.b. Tindakan menghapus kira hutanglapuk bagi sewa yang tidak melebihiRM1,000 dilaksanakan selepas usahamengutip telah dibuat oleh PejabatMARA Negeri. Bagaimanapun,terdapat penyewa telah menutupperniagaan dan berpindah serta gagaldikesan. Tindakan undang-undangmelibatkan kos yang mahal dan tidakekonomik untuk dilaksanakan bagihutang yang tidak melebihi RM1,000.c. Sebanyak 5 projek ditender semulaiaitu Pembinaan Kompleks PerniagaanLarkin, Johor, Arked KampungSimpang Renggam, Johor, ArkedKampung Gajah Fasa II, Perak, ArkedMedan Jaya, Ipoh, Perak dan Menaiktaraf Arked Sitiawan, Perak.c. Tiga projek telah siap dan dalamproses mendapatkan Sijil LayakMenduduki kecuali 2 projek yangmasih belum siap iaitu pembinaanArked Kampung Simpang Renggam,Johor yang baru mencapai tahap 33%siap dan Arked Medan Jaya Ipoh,Perak dalam proses menyediakandokumen tender.d. Sebanyak 4 projek iaitu KompleksPerniagaan Jalan Langgar, Kedah;Kompleks Perniagaan Jalan Tun Dr.Ismail, Seremban; Rumah KedaiSeberang Perai Selatan, Pulau Pinangdan Arked Jengka, Maran, Pahangdiberi lanjutan masa.d. Tiga projek telah siap dengan 2 projektelah menerima Sijil Layak Mendudukidan 1 projek dalam prosespermohonan Sijil Layak Menduduki.Kompleks Perniagaan Jalan Tun Dr.Ismail, Seremban masih dalam prosespembinaan dan di tahap 95% siap.e. Perolehan Plaza Pasir Putih, Kelantanmelalui pembelian daripada pemajutidak sempurna iaitu seperti berikut:i. Plaza Pasir Putih, Kelantan masihtidak diduduki.ii. Tiada klausa mengenaiperuntukan wang tahanan dalamsurat perjanjian jual dan belibangunan.e. Tindakan telah diambil seperti berikut:i. Plaza Pasir Putih, Kelantan muladisewa pada bulan Jun 2006.ii. Klausa tersebut tidakdimasukkan kerana sebarangkerugian atas kecacatanatau ketidaksempurnaan padabangunan sepanjang tempohtanggungan kecacatan akanditanggung oleh penjual ataupemaju. Jika penjual atau pemajugagal, MARA berhak mendapatbalik kos membaik pulih daripemaju. Namun, MARA akanmemastikan klausa tersebutdinyatakan dalam perjanjian jualdan beli dan ia perlu dipersetujuioleh pemaju.f. MARA perlu mengkaji kaedah lain bagif. Dalam usaha menarik minat lebih326


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINImenarik usahawan bumiputera untukmenyewa lot industri yang disediakan.ramai usahawan bumiputera menyewalot industri, MARA menyediakanbeberapa kemudahan seperti diskaunsewa sebanyak 70%, 50% dan 20%diberikan bagi tahun pertama, keduadan ketiga.g. Pengurusan sewa kurang memuaskanseperti berikut:i. Laporan bulanan yangdikemukakan oleh Negeri tidakkemas kini menyebabkan analisisUnit Urusan Penyewaan kurangtepat. Terdapat perbezaan statuspengisian ruang niaga antaraPenyata Analisis Penyewaandengan lawatan Audit yangdilakukan.g. MARA telah mengambil tindakanterhadap pengurusan sewa sepertiberikut:i. Status pengisian dan kekosongansememangnya sentiasa berbezadan laporan disediakan sebulansekali oleh Pejabat MARA Negeri.ii. Penyewa di Lot 1 Bazar GongBadak, Terengganu mempunyaitunggakan sewa sejumlahRM9,800 namun tindakanpenamatan sewa tidak diambil.ii. Penyewa di Lot 1 Bazar GongBadak, Terengganu telahmembayar sejumlah RM9,000dan masih mempunyai tunggakansejumlah RM800.iii. Penyewa di Bengkel SungaiTong, Terengganu telah membinabinaan tambahan yang manamenyalahi perjanjian penyewaan.iii.Penyewa tersebut telah berhentidan binaan tambahan telahdirobohkan.iv.Peniaga menjalankan perniagaanpenjualan komputer dan VCDyang mana mengikut perjanjianpenyewaan dibuat untukpenjualan komputer sahaja.iv. Bahagian PembangunanInfrastruktur Perniagaan telahmeminta pejabat MARA negeriJohor supaya mengarahkanpeniaga akur dengan syaratsyarattawaran penyewaan asaliaitu menjual komputer danaksesori komputer sahaja.h. Beberapa kelemahan bagi proseskerja pencucian dan pembersihanyang dilakukan oleh pihak kontraktoryang dilantik seperti tidak melampirkanbuku log tugasan dan laporanperkhidmatan pencucian semasamengemukakan invois bagi tuntutanbayaran perkhidmatan kerana perkaraini tidak dinyatakan dalam garispanduan yang disediakan.h. Bahagian Pembangunan InfrastrukturPerniagaan telah mengemas kini garispanduan pencucian premis perniagaandan edaran telah dibuat pada bulanJanuari 2006. Selain itu, formatlaporan perkhidmatan pencucian telahdiselaraskan untuk kegunaan PegawaiMARA Daerah bagi perakuanpembayaran kepada kontraktor.i. Beberapa aspek keselamatanbangunan tidak diberi perhatianterutamanya aspek pencegahani. Garis panduan keselamatan telahdiedarkan pada bulan September 2005dan hos bomba telah berfungsi327


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIkebakaran seperti hos bomba tidakberfungsi, alat pemadam api telahtamat tempoh dan latihan kebakarantidak dilaksanakan.selepas generator diservis serta sistempencegahan kebakaran diperbaharui.j. Bagi aspek kawalan keselamatanyang diswastakan terdapat beberapakelemahan iaitu:i. Pengawal keselamatan tidakmematuhi syarat kelayakanseperti umur.ii. Tapisan keselamatan tidak dapatdipastikan.j. Kriteria pelantikan pengawalkeselamatan telah diambil kiradalam perjanjian. Format laporanperkhidmatan keselamatan telahdiselaraskan. Kontraktor perlu melaporsecara harian, mingguan dan bulanankepada pegawai MARA Daerahuntuk perakuan sebelum bayaranperkhidmatan dibuat.iii. Perjanjian kawalan keselamatanyang telah tamat tempohmaksimum selama 2 tahun masihdiperbaharui secara bulanan.iv. Laporan berkala kualitiperkhidmatan tidak disediakanoleh Pejabat MARA Daerah.k. Rekod perlu dikemas kini sepertipenyata tunggakan sewa yangberbeza antara BahagianPembangunan Infrastruktur danBahagian Kewangan. Selain itu, failindividu yang diselenggara tidaklengkap.k. Mulai bulan Mei 2006,Bahagian Pembangunan InfrastrukturPerniagaan telah membuatpenyeragaman dengan menggunakandata tunggakan sewa dari laporanyang dikeluarkan oleh BahagianKewangan. Fail individu yangdiselenggara telah lengkap.l. MARA perlu mengkaji keperluanperjawatan khususnya pemunguthutang di peringkat negeri dan daerahberbanding dengan beban tugassebenar dan jangkaan pertambahanprojek pada masa akan datang.l. Pada tahun 2003, MARA telahmemohon sebanyak 21 tambahanjawatan pemungut hutang tetapi hanya13 jawatan baru diluluskan danpenambahan jawatan sebanyak 17 lagisedang diusahakan.Lembaga PemasaranPertanian Persekutuan(FAMA)- Pengurusan SaluranPemasaran ProdukSegara. Kajian kemungkinan tidak dibuatsebelum pemilihan tanah untukpembinaan saluran pemasaran sepertiberikut:i. Pusat Pengumpulan Ladang(PPL) Kampung Meraba, Sabahtidak dapat digunakan keranadibina atas tanah pusaka.a. FAMA telah mengambil tindakanberikut:i. Pusat PPL Kampung Merabatelah menggunakan tapaktersebut mulai April 2005.ii. PPL Kampung Babagon, Sabahtidak digunakan kerana PihakBerkuasa Tempatan telahii. PPL Babagon, Sabahdibangunkan untuk komoditinanas dan digunakan pada328


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINImembina Pasar Sehariberdekatan dengannya.musim pengeluaran. Fokus utamaialah sebagai pusat penyediaanbekalan nanas untuk dipasarkanke Bahagian lain di Sabah.iii. Status pemilikan tanah bagiKompleks Pengumpulan LadangKampung Indah, Selangor masihbelum diketahui kerana tempohpajakan tanah daripada PihakBerkuasa Tempatan telah tamat.iii. FAMA telah mengemukakanpermohonan mendudukisementara kepada Pejabat Tanahdan Daerah Kuala Langat dansehingga kini masih dalam prosestindakan. Sekiranya permohonanini diluluskan, FAMA akanmengemukakan permohonanuntuk mendapat hak milik kekal.iv. Lokasi Kompleks Kota Tani,Kedah kurang strategik dan dibinadi atas tanah pajakan yang akantamat pada tahun 2013.Permohonan perlanjutan tempohtelah ditolak.iv. FAMA akan membuat rayuansemula untuk melanjutkantempoh pajakan tanah KompleksKota Tani sehingga 15 tahun lagiselepas tahun 2013.b. Struktur bangunan di 14 PPL adalahberbeza disebabkan FAMA tidakmenetapkan piawaian bagi strukturbangunan mengikut komoditi.b. Pada dasarnya, pembangunansesebuah PPL adalah untukmemenuhi keperluan kumpulanpengeluar dari segi jenis produk,kuantiti dan aktiviti pengendalian lepastuai. FAMA tidak menetapkan satupiawaian struktur bangunan PPL yangakan dibangunkan.c. Tiada keseragaman penyediaankemudahan di PPL dan KompleksPengumpulan Ladang.i. PPL Kampung Timbang Batu,Sabah tidak dilengkapi denganplatform untuk hasil tanaman.ii. Kompleks Pengumpulan LadangChui Chak, Perak tidak dilengkapidengan peralatan lepas tuai.c. Keadaan tersebut berlaku disebabkanpembangunan berasaskan kepadakeperluan setempat. Sebarangkekurangan akan diatasi mengikutkesesuaian. Misalnya bagi KompleksPengumpulan Ladang BantingSelangor mempunyai sebuah bilikmesyuarat dan alat penghawa dinginuntuk kemudahan mengadakanmesyuarat antara FAMA denganpetani-petani.iii. Kompleks Pengumpulan LadangBanting, Selangor tidak mengikutgaris panduan yang ditetapkandari segi alat penghawa dingin.d. Pengurusan Kompleks Bilik Sejuk tidaksempurna seperti berikut:d. FAMA telah mengambil tindakanseperti berikut:i. Kompleks Bilik Sejuk BukitMertajam, Pulau Pinang tidaksesuai dijadikan pusati. FAMA akan memulih dan menaiktaraf Kompleks Bilik Sejuk BukitMertajam, Pulau Pinang sebagai329


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIpengedaran sebab strukturbangunan mendap manakalaKompleks Bilik Sejuk Jerantut,Pahang telah dijadikan pejabat.pusat pengedaran dalam RMK9.ii.Peralatan di Kompleks Bilik Sejukdi Chui Chak, Perak rosak danconveyer tidak dapat digunakankerana tidak mendapat kelulusandaripada Jabatan Kesihatan danKeselamatan Pekerja.ii.Conveyer tersebut telah rosakdan akan dilupuskan.e. Terdapat tunggakan sewa di PasarTani Borong Puchong, Selangorberjumlah RM160,425.e. Sehingga 31 Mac 2007, keseluruhantunggakan sewa berjumlahRM184,438. Daripada jumlah ini,tunggakan sewa bagi peserta yangmasih aktif berjumlah RM88,259.FAMA telah mengambil tindakanmengutip bayaran sewa semasa dantunggakan secara harian.f. Pengurusan Pasar Tani dan PasarTani Mega tidak teratur seperti berikut:f. FAMA telah mengambil tindakanberikut:i. Pemilihan tapak tidak dibuat dikawasan yang kekal seperti dikawasan letak kereta awamdan kawasan lapang tamanperumahan.i. Pemilihan tapak untuk Pasar TaniMega dibuat atas persetujuan dankebenaran oleh Pihak BerkuasaTempatan kepada FAMA. FAMAtidak mendapat tapak yang kekaldi bandar kerana kekuranganperuntukan dan kesukaranmendapat lokasi yang sesuai.ii.Tiada keseragaman penggunaanperalatan semasa berniaga.ii. Keseragaman peralatanbergantung kepada jeniskomoditi yang dijual. Usahamenyeragamkan peralatandilaksanakan secara berterusan.iii.Peserta tidak mematuhi peraturanyang ditetapkan oleh FAMAseperti tidak membayarpermit perniagaan dan cajpenyenggaraan. Surat peringatantidak dikeluarkan.iii. FAMA telah mengeluarkan suratperingatan dan peserta yangingkar akan disenaraihitamkan.g. Memastikan saluran pemasarandigunakan sepenuhnya dan memberimanfaat kepada petani seperti ruangniaga, pusat maklumat, pusat madu,gerai kraftangan dan bilik sejuk.g. FAMA sedang melaksanakan projekLadang Kontrak untuk memastikanpusat-pusat digunakan sepenuhnya.h. Tiada penyenggaraan berterusan bagibangunan kekal seperti Kompleks Bilikh. Tindakan telah diambil untukpenyenggaraan terutama di Pasar Tani330


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINISejuk, Pasar Borong dan KompleksKota Tani.Borong Selayang, Selangor danpengubahsuaian Pasar Tani BorongPuchong, Selangor.i. Fail dan daftar berkaitan dengansaluran pemasaran tidak diselenggara,tidak dikemas kini dan tidakdiseragamkan di peringkat Ibu Pejabat,Negeri dan Daerah.i. FAMA telah memperkemas rekodpenggunaan saluran pemasaran danmemastikan setiap rekod penggunaandidokumen dan dilaporkan. Satu garispanduan mengenai penyelenggaraanfail dan daftar berkaitan dengansaluran pemasaran telah disediakan.j. Pemantauan secara berkala tidakdibuat dan tiada sasaran untukmengukur kejayaan projek.j. Seorang pegawaidipertanggungjawabkan untukmengemas kini dan melaporkankemajuan pelaksanaan serta operasitelah dilantik. Kriteria bagi mengukurkejayaan projek juga telah disediakan.Universiti MalaysiaPahang (dahulunya KolejUniversiti KejuruteraanDan Teknologi Malaysia)(UMP)- Sistem PengurusanPendidikan SecaraElektronika. Klausa bon pelaksanaan dan warantibagi perkakasan dan aplikasi tidakdinyatakan dalam kontrak untukmemastikan kepentingan UniversitiMalaysia Pahang (UMP) terjamin.b. UMP tidak mempunyai prosedur atauborang tertentu bagi tujuan kawalanperubahan sistem. Pemilik sistem akanmenyediakan dokumentasi dancadangan perubahan terhadap sistemkepada Pegawai Sistem Maklumatyang memantau setiap modul.Ketiadaan Jawatankuasa Teknikalatau Jawatankuasa Pelaksanamenyebabkan pihak UMP sukarmengenal pasti dan mengawalperubahan yang telah dilaksanakan.c. Kawalan had capaian penggunasistem adalah memuaskan kecualiprosedur pengurusan had capaianbertulis perlu diwujudkan.a. Penambahbaikan terhadap kontrak inisedang dilakukan bagi menjaminkepentingan UMP.b. Pusat Teknologi Maklumatdan Komunikasi (PTMK) telahmenyediakan satu prosedur danBorang Permohonan Rasmi SistemAplikasi untuk sebarang permohonansistem baru atau penambahbaikanterhadap sistem itu sendiri. Pematuhanterhadap prosedur ini melibatkan 4pihak yang bertanggungjawab iaitu:i. Pemilik sistem(Jabatan/Fakulti).ii. Pembangun Sistem(Juruanalisa Sistem/Programmer).iii. Penyelaras (Ketua Kumpulan).iv. Ketua Unit.c. Prosedur pengurusan had capaiansecara bertulis telah diwujudkan.d. Polisi keselamatan TeknologiMaklumat perlu mengambil kira aspekkawalan keselamatan seperti IDpengguna yang unik, had cubaan login dan pengesahan pengguna yangtelah ditetapkan di The Malaysiand. Pihak UMP telah membuatpenambahbaikan polisi dan prosedurterhadap kawalan keselamatanteknologi maklumat serta mewujudkantempoh sah penggunaan bagi IDpengguna sistem.331


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIPublic Sector ICT ManagementSecurity Handbook (MyMIS) yangditerbitkan oleh MAMPU.e. Prosedur penggunaan ID Penggunatidak dilaksanakan kerana ada katalaluan yang terdiri daripada satuaksara sahaja.e. Pihak PTMK dalam tindakan untukmembuat perubahan terhadap sistemaplikasi mengikut prosedur yangditetapkan. Di samping itu, prosedursedia ada akan dipinda semula supayaselari dengan implementasi sistemaplikasi.f. Bagi memperkukuhkan lagi kawalankeselamatan, tempoh sah penggunaansesuatu ID pengguna hendaklahditetapkan. Ini dapat mengelakpenggunaan ID pengguna bagipegawai yang telah bersara atau tamattempoh khidmatnya. Semakan Auditmendapati ID pengguna sistemtidak mempunyai tempoh sahpenggunaannya.f. Polisi berkenaan tempoh sahpenggunaan ID telah disediakan.Dari segi pelaksanaannya, apabilaseseorang pegawai telah bertukar ataubersara maka statusnya akan di ubahdi dalam sistem. Pertukaran status iniakan mengakibatkan penggunaberkenaan tidak lagi mempunyaisebarang capaian kepada sistem sediaada.g. Pita back up yang sama digunakanuntuk melaksanakan back up setiaphari sehingga pita tersebut penuh.Selain itu, pita back up tidak disimpandi dalam peti kalis api atauditempatkan di bangunan lain. Latihanpemulihan bencana secara berkalaperlu dilakukan bagi memastikanpegawai bersedia serta sistem tidakterjejas sekiranya berlaku bencana.g. Pita back up yang digunakan telahditukar dan proses yang sama akandilakukan secara berkala. Pita dandata back up akan disimpan dalamdata center di bangunan yangberlainan dan dilengkapi dengankelengkapan kalis api. Pelanpemulihan bencana masih dalamperancangan.h. Polisi Penggunaan Komputer danRangkaian Komunikasi Data UMPperlu diedar dan dimaklumkan kepadasemua pengguna bagi memastikanpolisi tersebut dipatuhi.h. Polisi berkaitan dengan penggunaankomputer dan Rangkaian KomunikasiData UMP yang perlu telah diedarserta dimaklumkan kepada semuapengguna bagi memastikan polisitersebut dipatuhi.i. UMP tidak menyediakan prosedurmengenai kawalan am yang perludipatuhi oleh pengguna IntegratedFinancial System (IMS) Kewangan.Sistem tidak mempunyai fungsi log offsecara automatik sekiranya tidakdigunakan bagi sesuatu tempoh yangditetapkan. Selain itu, penggunasistem dibenarkan untuk log in lebihdari sekali melalui komputer yangberbeza pada masa yang sama. Iniboleh menyebabkan pegawai yangtidak diberi kuasa melakukan transaksii. IMS Kewangan tidak mempunyaifungsi log off secara automatik keranaia akan menyukarkan penggunauntuk mengeluarkan laporan. Prosesmengeluarkan laporan pulamemerlukan tempoh yang lama.332


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIyang tidak sepatutnya.j. IMS Kewangan tiada archiving tableseperti history file bagi PenghutangPelajar, Penghutang Pelbagai AsetTetap yang telah dilupuskan dan bajetbagi tahun kewangan sebelumnya.Antara faktor yang menyebabkanberlakunya keadaan ini adalah sepertiberikut:j. Sistem yang menyimpan history filepada setiap modul IMS Kewangantelah diwujudkan. Penambahbaikanterhadap IMS Kewangan dari segiarchiving table, modul bajet untuktujuan penyemakan sebelumberbelanja, integrasi antara modulperolehan dengan bajet dan gajidengan akaun belum bayar telahdibuat, di mana:i. Tiada tempoh cut off ditetapkanbagi setiap tahun kewanganseperti penetapan 13 bulan bagisetiap tahun kewangan.i. Tempoh cut off telah ditetapkaniaitu 13 bulan bagi setiap tahunkewangan.ii. Tiada prosedur penutupan akaunharian, bulanan ataupuntahunan dilaksanakan sebelumdipindahkan ke tempoh kewanganyang baru.ii. Prosedur penutupan akaun akhirtahun telah diwujudkan dandipraktikkan sehingga kini.iii. Jumlah tahun kewangan bagitempoh penyimpanan data tidakditetapkan terutamanya bagimaklumatPenghutang,Pemiutang dan Aset.iii. Jumlah tahun kewangan bagitempoh penyimpanan data telahditetapkan selama 7 tahun.iv. Pembahagian table berdasarkantransaksi history dan transaksisemasa tidak dilaksanakan dipangkalan data.iv. Pembahagian table berdasarkantransaksi history dan transaksisemasa telah dilaksanakan dipangkalan data.v. Pembetulan bagi transaksi tahunkewangan sebelumnya telahdilaksanakan melalui kemudahanManual Journal yang disediakandi Lejar Am tanpa had tahunpenyesuaian. Manual Journal inijuga digunakan untuk penyediaanjurnal pelarasan lain. Sistemsepatutnya mempunyai modulkhas untuk pelarasan selepaspenutupan akaun tahunansebagai kawalan data.v. Satu skrin bagi pelarasan tahunsebelumnya telah dibangunkandan dibuka bagi tempoh tertentusahaja. Contohnya ScreenManual Journal (Pelarasan TahunSemasa) dan Manual Journal(Pelarasan Tahun Sebelumnya).k. Pengauditan data IMS Kewangantelah dibuat menggunakan kaedahComputer Assisted Audit Techniquesand Tools (CAATTs) dari bulan Januarihingga Julai 2005 dan mendapatiperkara berikut:333


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIi. Sebanyak 934 rekod kemasukanwang atau cek ke bank tidakdinyatakan kod bank berkenaan.i. Semua urusan kemasukan wangdan cek ke bank telah dinyatakankod bank.ii. Pembelian tidak melebihiRM20,000 dibuat tanpa pesanantempatan selaras dengankehendakArahanPerbendaharaan 176.1 (b).ii. Urusan perolehan telah dipatuhiseperti kehendak ArahanPerbendaharaan 176.1(b).l. Jawatan Bendahari belum diisi sejakUMP ditubuhkan.l. Jawatan Bendahari masih belum diisisehingga kini.Lembaga LebuhrayaMalaysia (LLM)- Pemantauan TerhadapPenyenggaraan LebuhRaya Oleh SyarikatKonsesia. LLM hendaklah mengkaji semulaAkta tubuhnya selaras denganpenswastaan lebuh raya.b. LLM tidak menetapkan IndeksPetunjuk Prestasi bagi aktiviti yangdirancang untuk mengukur pencapaiantahunan LLM secara kuantitatif danmenilai keberkesanannya.a. LLM sedang dalam proses pindaanAkta dengan mengambil kira fungsiterkini.b. LLM akan mengkaji proses atau aktivitiutama sebagai Indeks PetunjukPrestasi bagi tujuan peningkatanperkhidmatan.c. LLM tidak menetapkan satu tempohmasa kerja bagi syarikat konsesimenyelesaikan penyenggaraantertunggak.c. Mesyuarat bagi membincangkansemakan semula Perjanjian Konsesidengan pihak Unit PerancangEkonomi, Kementerian Kewangan danPeguam Negara telah diadakan bagimemasukkan elemen keperluantempoh masa kerja menaik tarafkemudahan lebuh raya mengikutIndeks Petunjuk Prestasi yangditetapkan. Sehingga kini, pihak LLMmasih belum menetapkan IndeksPetunjuk Prestasi kepada kerjapenyenggaraan dan naik taraf.d. LLM tidak menetapkan norma masauntuk membaiki kerosakan supayasyarikat konsesi tidak melengahkankerja pembaikan.d. LLM dan Projek Lebuhraya UtaraSelatan (PLUS) telah merangkacadangan penetapan tempoh masapembaikan berdasarkan aktivitipembaikan kerosakan. PLUS telahmengemukakan satu cadangan jangkamasa tindakan laporanpenyenggaraan. Tempoh masadibahagi kepada kerja pembaikansementara atau kekal. Kerjapembaikan biasanya memerlukanmasa seperti ujian, penilaian dan rekabentuk untuk pavement dan cerun.e. Kecacatan seperti pavement tidak ratadan jambatan retak masih belume. Permohonan bekalan air di LebuhRaya Pantai Timur Fasa Satu telah334


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIdiambil tindakan di Lebuh Raya PantaiTimur Fasa Satu. Selain itu, lebuhraya ini menghadapi masalah bekalanair berikutan tekanan air rendah.dibuat kepada pihak Jabatan BekalanAir (JBA) Pahang. Pihak JBAmemaklumkan terdapat masalahtekanan air. Sebagai alternatif syarikatkonsesi telah membelanjakansejumlah RM350,000 untuk membinapusat rawatan air menggunakansumber air dari tasik berhampiran danmemantau rawatan air tersebut bagikawasan rehat dan rawat Gambang,Pahang. Tindakan untuk pavementtidak rata masih belum dibuat.f. Pavement di Lebuh Raya UtaraSelatan PLUS (bahagian selatan) tidakdisenggara dengan sempurna.Keadaan tandas dan wakaf di hentiansebelah Pagoh, Johor usang.f. Penyenggaraan tandas di Lebuh RayaUtara Selatan PLUS (bahagianselatan) sentiasa dijalankan.Bagaimanapun, keadaan jubin tandastidak dikilatkan dan terdapat kotoranyang kekal menyebabkan ia kelihatanusang dan tidak bersih. Sementara itu,program pembaikan pavement telahdiambil kira dalam kerja pelebaranlorong ketiga lebuh raya.g. Pejabat Wilayah Selatan LLM tidakmembuat analisis kemalangan LebuhRaya Utara Selatan (bahagian selatan)PLUS.g. Analisis kemalangan Lebuh RayaUtara Selatan (bahagian selatan)PLUS masih belum dilakukan.h. Nisbah 4 lebuh raya kepada satupegawai untuk Bahagian Kawal Seliadan Pejabat Wilayah hendaklah dikaji.h. Kajian nisbah masih belum dibuat.i. Bilangan aduan yang diterima LLMtelah berkurangan pada tahun 2005berbanding tahun sebelumnyaberikutan syarikat konsesi telahmembuka talian aduan.Bagaimanapun, aduan yangdiselesaikan melebihi 6 bulan adalahtinggi iaitu 9 bulan bagi Lebuh RayaUtara Selatan (bahagian selatan).i. LLM dan syarikat konsesi sentiasamemastikan semua aduan yangditerima diambil tindakan secepatmungkin. LLM akan mengambilperhatian terhadap syor yangdikemukakan oleh Audit. Selain itu,LLM telah membuka talian hotlineuntuk memudahkan orang ramaimembuat aduan. LLM mengambilmaklum dan akan mengkaji semulasemua Indeks Petunjuk Prestasi yangsedia ada.j. Bahagian Kawal Selia LLM tidakberupaya memeriksa sistem elektrikdan mekanikal di semua lebuh rayasecara bulanan.j. Kerja elektrikal dan mekanikal dibuatsecara berjadual oleh Pejabat WilayahLLM. Pejabat Wilayah akanmemaklumkan Ibu Pejabat perkarayang memerlukan pemantauanberterusan.335


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINILembaga PelabuhanBintulu (LPB)- Projek PembinaanBangunan Ibu PejabatPembinaan bangunan tersebut telah siappada bulan November 2005. Berikutadalah perkara yang telah dibangkitkan:a. Pengesahan Jabatan Teknikalberkaitan bagi pelantikan perundingtidak dikemukakan.a. Lembaga Pelabuhan Bintulu (LPB)akan mendapatkan pengesahandaripada Jabatan Teknikal pada masahadapan.b. Jadual perpindahan ke bangunanpejabat baru masih belum disediakan.b. Perpindahan telah selesai.c. Kontraktor yang dilantik kurangberkeupayaan dari segi kewangan danpengurusan projek mengakibatkankelewatan menyiapkan projek padatempoh yang ditetapkan.c. LPB telah mencadangkan kontraktoryang memenuhi kriteria yangditetapkan dan mempunyai asasperniagaan di Bintulu. Namun,Kementerian Kewangan telahmeluluskan kontraktor yangmenawarkan harga terendah yangberoperasi di Selangor.d. LPB dan perunding projek perlumengenal pasti reka bentuk strukturyang dikehendaki di peringkatperancangan projek bagi mengelakkanperubahan kerja, lanjutan masa danpertambahan kos.d. LPB akan memastikan kerjasama yanglebih erat antara pihak terlibat bagimemastikan segala keperluan projekditeliti di peringkat perancangan.e. Pengiraan yuran perunding yang tidakkonsisten boleh menyebabkan LPBterlebih bayar atau dibayar lebih awaldari sepatutnya. Rekod kewangan jugatidak diselenggara dengan kemas kini.e. LPB akan melantik perunding bebasbagi mengkaji semula tuntutanperunding projek dan mengambiltindakan yang sesuai. Prosedur MSISO 9001:2000 bagi pengurusanbayaran, terimaan dan aset juga telahdiperoleh pada bulan September 2006bagi mengemas kini rekod kewangan.f. Kontrak perjanjian ditandatanganimelebihi 4 bulan dari tarikh SuratSetuju Terima.f. LPB dalam proses menyediakanperaturan pengurusan dokumenkontrak dan dijangka siap dalamtempoh 6 bulan.g. Lembaga Pengarah juga hendaklahproaktif memantau perkembanganprojek bagi memastikan keberkesananpengurusan projek.g. Lembaga Pengarah telah memanggilperunding projek untuk memberikanpenjelasan mengenai perkembanganprojek dari semasa ke semasa.SURUHANJAYASYARIKAT MALAYSIA(SSM)- Pengurusan AktivitiPendaftaran SyarikatPiagam Pelanggan SSM menetapkantempoh masa 5 hari untuk kelulusanpermohonan carian nama danpemerbadanan syarikat. Sasaran inibelum berjaya dicapai sepenuhnyamemandangkan Sistem PendaftaranPelaksanaan Sistem Pendaftaran Syarikatberasaskan internet/server telah stabil.Permohonan carian nama danpemerbadanan syarikat diluluskan kurangdari 5 hari. Sistem IDAMAN di cawangannegeri telah berfungsi sepenuhnya dan336


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINISyarikat, berasaskan internet/servermasih di peringkat awal pelaksanaan. Diperingkat cawangan negeri, SistemIDAMAN yang membekalkan maklumatsyarikat untuk keperluan pelanggan masihtidak berfungsi sepenuhnya. Keadaan inimenyebabkan bilik Image Viewing Gallerytidak digunakan walaupun telah dilengkapidengan infrastruktur. Lawatan Audit kecawangan negeri juga mendapatidokumen berkanun belum diimbas keranakekerapan pusing ganti tenaga kerja.Keadaan ini diatasi denganmenswastakan kerja pengimbasanmemandangkan SSM sedang dalamproses peralihan kepada sistem e-payment, e-search dan e-filing.orang awam telah menggunakan ImageViewing Gallery bagi mendapatkanmaklumat mengenai perniagaan dansyarikat tanpa melalui kaunter SSM.Masalah tunggakan pengimbasandokumen berkanun berkurang setelahkekosongan jawatan diisi.PERWIRA NIAGAMALAYSIA (PERNAMA)- Pengurusan Inventoria. Panduan khusus tidak disediakan diperingkat kedai yang merangkumisemua aspek pengurusan stok selainArahan Operasi dan SkimPemberitahuan yang dikeluarkan olehIbu Pejabat.a. Pihak PERNAMA akan mengemas kiniManual Arahan Operasi bagipengurusan stok di peringkat kedai.b. Pegawai yang dibenarkan untukmenyedia pesanan belian adalahberbeza antara kedai manakalasalinan pesanan belian dan dokumenpenerimaan barang tidakditandatangani oleh pegawai yangbertanggungjawab.b. Pihak PERNAMA telah menetapkanPenguasa Kedai adalahbertanggungjawab menyediakanpesanan belian. Bagaimanapun,Penguasa Kedai dibenarkanmenugaskan pembantu jualan untukmelaksanakan tugas tersebut tanpamelepaskan tanggungjawabnya.c. Penyelenggaraan rekod stok adalahtidak memuaskan. Usaha menambahbaik sistem perekodan stok denganpenggunaan mesin pengimbas kod barsedang dilakukan.c. Pihak juruaudit dalaman PERNAMAditugaskan untuk memeriksa kad stoksetiap kali pengauditan dilaksanakandi kedai. Sehingga kini, semua kedaiPERNAMA telah dilengkapkan denganmesin pengimbas kod bar.d. Laporan Analisis Stok Dalam Tangandi 3 buah kedai tidak menunjukkankuantiti sebenar stok. Rekod baki stokyang tepat hanya diperoleh semasapengiraan stok dijalankan.d. Perbezaan kuantiti stok berlakudisebabkan oleh perbezaan masaantara pergerakan stok sebenar danperakaunan stok berkenaan. Bagimemastikan baki stok sebenar, pihakpengurusan PERNAMA akanmengambil kira perbezaan masatersebut untuk menentukan jumlahpegangan stok sebenar setiap kedai.337


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINILembaga AkreditasiNegara (LAN)- PengurusanPerkhidmatanPengawalan KualitiKursus YangDikendalikan OlehInstitusi PengajianTinggi SwastaAkta Agensi Kelayakan Malaysia (MQA)mengenai kuasa pelaksanaan sistemjaminan kualiti pengajian tinggi negarameliputi penguatkuasaan undang-undangperlu digubal dengan jelas danmenyeluruh. LAN ini juga perlumewujudkan bahagian yang khusus untukmemantau IPTS dan menjalankan aktivitipenguatkuasaan.Pihak LAN dan Kementerian PengajianTinggi sedang menguruskan penggubalanterhadap Rang Undang-undang AgensiKelayakan Malaysia 2006 danRang Undang-undang Pengajian TinggiMalaysia serta pindaan AktaInstitusi Pendidikan Tinggi Swasta.Bagaimanapun, LAN masih belummewujudkan bahagian yang khusus untukmemantau IPTS dan menjalankan aktivitipenguatkuasaan.Universiti TeknologiMARA (UiTM)- Pengurusan PusatSukana. Pusat Sukan perlu mengutamakankursus yang berbentuk teknikal bagimengendalikan kemudahan, peralatandan aktiviti sukan.a. Oleh kerana bilangan kakitanganPusat Sukan sedikit adalah tidakekonomik untuk melaksanakan kursustersebut. Kakitangan akan dihantarberkursus ke agensi Kerajaan ataupersatuan sukan yang berkaitanseperti Majlis Sukan Negara, MajlisSukan Universiti Malaysia danPersatuan Sukan Kebangsaan/Negeri.b. Rancangan aktiviti sukan tidakdilaksanakan sepenuhnya.b. Pelaksanaan aktiviti sukan yangdirancang oleh Pusat Sukan adalahtertakluk kepada JawatankuasaTabung Kegiatan Dan Kokurikulum.c. Sebanyak 2 daripada 5 gelanggangskuasy di Pusat Sukan telahdigunakan sebagai stor penyimpananbarang manakala satu gelanggang lagidigunakan sebagai surau.c. Pihak UiTM telah menyediakan kabinuntuk digunakan sebagai surau.Bagaimanapun, satu lagi gelanggangskuasy masih digunakan sebagai storkerana stor yang sedia ada telahdiserang anai-anai. Pihak PejabatPengurusan Fasiliti telah meluluskanpembinaan stor baru.d. Sebanyak 3 buah Go-Kart yangbernilai RM59,550 tidak digunakansejak Kursus Asas Go-Kart diadakanpada bulan Februari 2005.Sehubungan itu, UiTM terpaksamenanggung kos penyewaanberjumlah RM5,625 dari bulanSeptember 2005 hingga Januari 2006di Stadium Melawati Shah Alam.d. Pusat Sukan telah mengadakanlatihan bagi ahli Kelab Go-Kart padahari Rabu dan Sabtu. Semua Go-Kartkini disimpan di Stadium UiTM.e. Sebanyak 10 buah basikal yangdigunakan untuk mengutip sumbanganEkspedisi Demi Negara Ke Everestpada tahun 2004 tidak lagi digunakanwalaupun berada dalam keadaan baik.e. Pusat Sukan telah membenarkanpelajar menggunakan basikal bagitujuan rekreasi. Pelajar perlu membuatpinjaman secara harian di PusatSukan.338


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIf. Sebanyak 7 papan markah tetap telahsiap dipasang tanpa kelulusan digelanggang takraw, bola tampar danbola keranjang.f. Papan markah tetap tersebutmerupakan sampel daripada pembekalbagi tujuan percubaan.Bagaimanapun, pihak pengurusanPusat Sukan mendapati papan markahtersebut tidak sesuai digunakan ditempat terbuka. Papan markahtersebut telah dibuka semula.g. Jadual penyenggaraan berkalakemudahan dan peralatan serta rekodpenyenggaraan tidak diselenggara dandipantau oleh pegawai kanan.g. Tindakan telah diambil bagimenyediakan jadual dan rekodpenyenggaraan kemudahan danperalatan dan dipantau oleh pegawaikanan.h. Pegawai di Pusat Sukan danKompleks Kolam Renang tidak diberisurat kuasa untuk menerima wang.Kutipan sewa lewat diserahkan kePejabat Bendahari antara 6 hingga 14hari.h. Surat kuasa untuk menerima wangtelah dikeluarkan kepada pegawai diPusat Sukan dan di Kompleks KolamRenang. Kutipan sewa kemudahan kinidikemukakan kepada PejabatBendahari setiap hari. Resit bersirijuga telah disediakan.i. Pemantauan terhadap aktiviti sukanperlu dibuat dengan mengemukakanlaporan aktiviti dan perbelanjaanbulanan kepada Timbalan NaibCanselor Hal Ehwal Pelajar.i. Laporan aktiviti dan perbelanjaanPusat Sukan dikemukakan kepadaTimbalan Naib Canselor Hal EhwalPelajar secara berkala.j. Bahagian Hal Ehwal Pelajar perlumemantau pengurusan tabungamanah melalui penubuhanJawatankuasa Amanah Am selarasdengan kehendak Arahan Amanah HalEhwal Pelajar.j. Jawatankuasa Amanah Am telahditubuhkan untuk memantaupengurusan tabung berkenaan.Universiti PendidikanSultan Idris (UPSI)- Pengurusan Aset Tetapa. Mesin OMR yang dibeli tanpa perisianmenyebabkan peralatan tidak dapatdigunakan segera selepas dibeli.b. Tahap verifikasi aset UPSI adalahkurang memuaskan. LembagaPemeriksa tidak ditubuhkan dikebanyakan Pusat Tanggungjawabbagi melaksanakan kerja verifikasisecara konsisten dan terancang.a. Mesin OMR berkenaan telahdiserahkan kepada Pusat PenjaminanKualiti untuk digunakan bagi tujuananalisis prestasi pensyarah.b. UPSI telah mengambil tindakandengan melantik wakil pegawai disetiap Pusat Tanggungjawab sebagaiAhli Jawatankuasa Pemverifikasi Aset.Tugas jawatankuasa ini adalah untukmemeriksa, mengesahkan danmemantau pengurusan aset daninventori serta menyediakan laporanverifikasi.339


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIUniversiti Putra Malaysia(UPM)- Sistem Maklumat DanKewangan Pelajara. UPM hendaklah mengkaji perjawatandi Kampus Bintulu, Sarawak berikutanpertambahan beban tugas selarasdengan peningkatan bilangan pelajar.a. UPM Kampus Bintulu, Sarawak telahmenambah 13 jawatan pelbagai gred.Di samping itu pegawai dari UPMKampus Serdang juga kerapberkunjung ke Bintulu untuk memantaudan membantu tugas di sana.b. UPM hendaklah merancang latihanyang sistematik bagi meningkatkankualiti dan pengetahuan pelaksanadan pengguna sistem.b. Latihan diadakan dari semasa kesemasa. Latihan juga dilaksanakanjika terdapat perubahan ataupenambahbaikan terhadap sistem.c. Keadaan persekitaran bilik server perludibaiki. Pita back up perlu disimpan dipeti kalis api atau ditempatkan dibangunan lain. Pelan pemulihanbencana perlu diwujudkan bagimemastikan sistem tidak terjejassekiranya bencana berlaku.c. UPM Kampus Bintulu, Sarawak telahmempunyai 2 kabinet kalis api yangdigunakan untuk menyimpan pita backup. Kabinet Media tersebut ditempatkan di Bahagian TeknologiMaklumat dan Perpustakaan UPMKampus Bintulu, Sarawak.d. Polisi pengurusan kata laluanpengguna dan kata laluan hendaklahdisedia dan dilaksanakan bagimeningkatkan keselamatan sistem.Had capaian pengguna juga perludiberi perhatian bagi memastikanpegawai yang berkenaan sahajamempunyai capaian kepada skrin danmodul sistem. Seterusnya perubahanterhadap sistem perlu dipantau dandidokumentasikan bagi mengelakberlaku sebarang masalah.d. Polisi pengurusan kata laluan sedangdirangka dan kawalan capaian telahdilaksanakan dengan memastikanhanya individu yang layak sahajadiberi kebenaran. Pemilik sistem akanmemantau pengurusan kata laluan.Tindakan juga telah diambil untukmemastikan kata laluan mempunyaiantara 6 hingga 8 aksara. Penggunajuga dikehendaki menukar kata laluansetiap semester. Kata laluan diberimengikut kategori pengguna.e. Jawatankuasa Pemantauan perludiwujudkan dan Laporan PascaPenilaian Pelaksanaan disedia bagimemastikan pembangunan danpelaksanaan Sistem Maklumat danKewangan Pelajar mencapaiobjektifnya.e. Jawatankuasa Kerja ICTbertanggungjawabterhadappemantauan dan pelaksanaan sistem.Setiap perubahan yang berlaku padasistem didokumenkan. Perbincanganakan diadakan sekiranya terdapatperubahan polisi dan penambahbaikankepada modul yang sedia ada. Sistemyang siap akan diuji sebelumdilaksanakan.340


23.2 PERKARA YANG DIBANGKITKAN DALAM LAPORAN KETUA AUDITNEGARA SEBELUM TAHUN 2005 YANG MASIH BELUM SELESAINAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIPertubuhan KeselamatanSosial (PERKESO)- Pengurusan CarumanPERKESO masih belum menyediakanperancangan strategik yang menyeluruhterhadap pengurusan caruman.PERKESO sedang menyediakanperancangan strategik secara menyeluruhyang meliputi semua aktiviti utamanya.Universiti Malaya (UM)- Pengurusan Penyelidikana. Sebanyak 3 draf statut berkaitandengan pengurusan penyelidikan UMiaitu Pengurusan Penyelidikan DanPerundangan, Majlis Penyelidikanserta Dana Penyelidikan yang digubalpada tahun 2003 belum diluluskanoleh Kementerian Pengajian Tinggi.a. Draf statut masih di peringkatpertimbangan Kementerian PengajianTinggi.b. UM belum menandatanganiMemorandum Of Agreement (MOA)dengan pihak Kementerian Sains,Teknologi Dan Inovasi (MOSTI) sepertiyang ditetapkan dalam garis panduanIRPA bagi setiap projek yang dilulussebelum pelaksanaannya.b. Seramai 118 penyelidik telahmenandatangani MOA dengan MOSTImanakala 7 penyelidik masih belumberbuat demikian termasuk seorangyang sedang berada di luar negara.c. Sebanyak 13 projek melibatkan geranperuntukan berjumlah RM2 jutadikategorikan sebagai projekterbengkalai. UM tidak memaklumkansenarai projek yang terbengkalaitersebut kepada MOSTI.c. Sungguhpun UM telah memaklumkansenarai projek yang terbengkalaikepada MOSTI tetapi tiada maklumbalas diterima daripada MOSTI.d. Sebanyak 3 latihan penggunaanperalatan telah dibuat di MakmalCombicat tetapi latihan di tapak belumdisempurnakan oleh pembekalwalaupun peralatan telah diterima danpembayaran telah dibuat sejak tahun2003.d. Syarikat Combicat telah mendapatpersetujuan dari pihak pembekal untukmelanjutkan tempoh latihan tersebut.Lembaga KemajuanTerengganu Tengah(KETENGAH)- Program PembangunanEkonomi KampungTradisia. KETENGAH masih belum menetapkansasaran peningkatan sosio ekonomipenduduk kampung tradisi yangterlibat dalam Program PembangunanEkonomi Kampung Tradisi.a. Asas penetapan sasaran peningkatansosio ekonomi penduduk kampungtradisi akan dilaksanakan pada tahunini. Bagaimanapun, MS ISO 9001:2000KETENGAH menetapkan sekurangkurangnya60% daripada perancanganprogram ekonomi oleh JawatankuasaKeselamatan Kemajuan Kampunghendaklah dicapai.b. Peruntukan kewangan bagi programini adalah kecil iaitu 12.8% berbandingdengan program yang dirancang olehKETENGAH.b. Peruntukan tahunan yang diperolehadalah terhad sebagaimana yangdiluluskan oleh agensi pusat.Bagaimanapun, bagi menampung341


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIpembiayaan kerja penyenggaraan danluar jangka, KETENGAH telahmenggunakan sumber dalaman.c. Penyelenggaraan rekod projek diperingkat ladang dan pejabatKETENGAH tidak lengkap dan kemaskini. Antaranya rekod hasil,perbelanjaan ladang, rekod kemajuanprojek dan laporan ladang tidakdisediakan secara berkala. Selain itu,dokumen perjanjian antaraKETENGAH dengan syarikat ejen bagiprojek ternakan masih belumdisediakan.c. Penyelenggaraan rekod projek danlaporan bulanan di peringkat ladangdan pejabat KETENGAH telahdisediakan pada setiap bulan bagitujuan pemantauan. KETENGAH tidakmelantik syarikat ejen untukmenguruskan projek ternakan mulaitahun 2006 dan projek ini diuruskanoleh pengusaha bersama dengansyarikat subsidiari KETENGAH.d. Bahagian Pengesanan, PenyelarasanDan Penilaian tidak menjalankanfungsinya dan standard untukmengukur kejayaan program yangdilaksanakan tidak disediakan.Sehubungan itu, syarikat ejen didapatitidak menyediakan laporan operasiprojek. Bagi memudahkanpemantauan dan penilaian dibuatterhadap peningkatan pendapatan dantaraf sosio ekonomi penduduk,KETENGAH perlu menyediakan profilpenduduk di wilayah KETENGAH dankampung tradisi khasnya.d. Fungsi dan standard untuk mengukurkejayaan sesuatu program olehBahagian Pemantauan dan Penilaiandiperbaiki dari semasa ke semasaselepas penstrukturan semula padabulan Januari 2006. Operasi projekdiuruskan oleh peserta bersamasyarikat subsidiari KETENGAH. Kajianprofil K-Man yang dijadikan asaspenetapan sasaran peningkatanpendapatan akan dilaksanakan dalamtahun ini.Hospital UniversitiKebangsaan Malaysia(HUKM)- Pengurusan BekalanBahan Pakai Habisa. HUKM masih belum menyediakanrancangan latihan yang khusus ataubersesuaian dengan pengurusan stor.a. Latihan secara dalaman bagipenggunaan Modul PengurusanInventori dan Stor (MPIS) sertapengurusan stor bahan pakai habistelah diadakan pada bulan Disember2005. HUKM juga merancang untukmenghantar kakitangan berkursus diINTAN bagi mendalami TatacaraPengurusan Stor bagi agensi-agensiKerajaan.b. Kehadiran pegawai dari Unit StorPusat adalah perlu bagi penerimaan diStor Pengguna. Ini dapat memastikansemua bekalan yang dipesan telahditerima mengikut spesifikasi danmematuhi peraturan yang ditetapkan.b. MPIS telah mula digunakan padabulan Januari 2006. MPISmemudahkan pemantauan pesananbarang oleh Unit Stor Pusat kepadaStor Pengguna tanpa perlu kehadiranpegawai dari Unit Stor Pusat di StorPengguna. HUKM juga telah membuatperancangan bagi tahun 2007 untukmembuat pesanan barang ke StorPusat melalui talian dan melantikPenolong Akauntan, gred W27 untukmenguruskan MPIS di Stor Pengguna.342


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIc. Ruang Unit Stor Pusat yang sempitmenyebabkan stok tidak dapatdisimpan di tempat simpanan yangbersesuaian dan terkawal.c. Tender bagi pengubahsuaian Unit StorPusat dalam proses semakanspesifikasi oleh Jabatan PengurusanBangunan HUKM dan dijangka akandiiklankan pada bulan April 2007.Pengubahsuaian Unit Stor Pusatini akan menambahkan ruangpenyimpanan stok dan memudahkanpengurusan stor agar lebih teratur.d. Perancangan latihan untukmeningkatkan keselamatan Stor Pusatmasih belum dibuat.d. HUKM melalui Jabatan SumberManusia sedang merancang untukmengadakan latihan pencegahankebakaran khas kepada kakitanganUnit Stor Pusat.e. Kontrak kerja pelupusan masih belumdiperbaharui kerana kelulusandaripada Jawatankuasa Tender HUKMbelum diperoleh.e. Tender bagi kontrak kerja pelupusansisa klinikal telah ditawarkan kepadaSyarikat Perangsang Jati Sdn. Berhadbagi tempoh 2 tahun mulai April 2007hingga bulan Mac 2009.f. Tiada latihan khusus bagi 15 jururawatdan 4 pembantu perubatan yangterlibat dengan pengurusan stor di UnitDewan Bedah.f. Seorang kakitangan Pembantu TadbirN17 telah diberi latihan khas berkaitanpengurusan stor. Kakitangan ini akanditempatkan di Unit Dewan Bedahapabila MPIS diguna pakaisepenuhnya di Dewan Bedah.Hospital UniversitiKebangsaan Malaysia(HUKM)- Sistem PengurusanMaklumat FarmasiJawatankuasa Pemantauan dan PascaPenilaian Pelaksanaan masih belumdiwujud bagi memastikan pembangunandan pelaksanaan Sistem PengurusanMaklumat Farmasi mencapai objektifnya.HUKM sedang merancang untukmemperluas dan memperkembangkanskop Jawatankuasa Induk sebagaiJawatankuasa Pemantauan dan PascaPenilaian Pelaksanaan bagi semua sistemyang ada di HUKM termasukSistem Pengurusan Maklumat Farmasi,Perkhidmatan Radiologi danPerkhidmatan Makmal.Universiti Teknologi Mara(UiTM)- Pengurusan Aset TetapMudah Aliha. Aset tetap mudah alih tidak dikawaldengan baik. Kehilangan beberapabuah komputer meja, komputer riba,projektor Liquid Crystal Display danmotosikal. Prosedur kehilangan asettidak menepati prosedur Kerajaan danprosedur penggunaan rasmikenderaan yang tidak seragam.a. UiTM telah mengambil tindakanmeminda prosedur kehilangan asetmenepati prosedur Kerajaan.UiTM juga sedang dalamproses menyeragamkan prosedurpenggunaan rasmi kenderaan.b. Struktur pengurusan aset adalahkurang memuaskan kerana ketiadaanBahagian atau Unit bagi menyelarasaset UiTM.b. UiTM tidak mewujudkan Bahagianatau Unit bagi menyelaras asetmudah alih kerana berpendapattanggungjawab tersebut perludilaksanakan oleh semua pihak untuk343


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINImewujudkan sistem kawalan dalamanyang berkesan.c. Kurangnya perancangan terperincisemasa perolehan mengakibatkan alatpengajaran yang dibeli seperti ArtificialSky, alat pelebur besi dan SuspendedSolid Oven tidak pernah digunakan.c. Alat pengajaran iaitu Artificial Sky danpelebur besi telah mula digunakanpada pertengahan tahun 2005. AlatSuspended Solid Oven pula telah muladigunakan sejak pertengahan tahun2006.d. Mekanisme pemantauan danpelaporan adalah kurang memuaskan.Pemeriksaan berkala dan mengejuttidak dijalankan.d. UiTM sedang mengambil tindakanmempergiatkan pemantauan danpelaporan terhadap aset.Lembaga KemajuanKelantan Selatan(KESEDAR)- Pengurusan ProgramPembangunanRancangan KemajuanTanaha. KESEDAR masih belum menyediakanperancangan strategik jangka panjangdan jangka pendek yang spesifikbagi Rancangan Kemajuan Tanah(Rancangan). Aspek keluasan tanahyang hendak dibangunkan, tempohdan aktiviti pengurusan Rancangantidak dinyatakan.a. Bagi pelan jangka pendek, KESEDARtelah merancang Program TanamSemula bagi kawasan berpenerokadalam tempoh RMK9 bagimeningkatkan pengeluaran hasil getahdan sawit yang telah tua danseterusnya menaik taraf hiduppeneroka. Bagi kawasan tanpapeneroka, KESEDAR juga akanmembangunkan semula kawasantersebut dalam tempoh 4 tahun (2007-2010) di bawah Projek Berimpak Besaryang bertujuan bagi membasmigolongan miskin tegar pada tahun2010. Rancangan Kemajuan Tanahtelah dimasukkan dalam pelanPerancangan Strategik KESEDARsehingga tahun 2015 yang sekarangdalam peringkat penyediaan laporaninterim.b. Bagi tahun 2001 hingga 2003, tiadaprogram latihan yang khususdirancang untuk pegawai BahagianPembangunan Rancangan yangbertanggungjawab mengurusRancangan.b. Dalam tahun 2006, KESEDAR telahmenghantar seramai 116 orangpegawai dan kakitangan BahagianRancangan Kemajuan Tanah untukberkursus. Sebanyak 8 daripada 19kursus merupakan kursus berkaitanpertanian dan selebihnya kursuspentadbiran dan pengurusan.Lembaga Penduduk danPembangunan KeluargaNegara (LPPKN)- Program ReproduksiManusiaa. Sebanyak 17 bangunan dan klinikLembaga terletak di kawasanKementerian Kesihatan masih diperingkat perbincangan antaraKementerian Pembangunan Wanita,Keluarga Dan Masyarakat danKementerian Kesihatan.a. LPPKN masih berbincang denganKementerian Pembangunan Wanita,Keluarga Dan Masyarakat danKementerian Kesihatan.344


NAMA AGENSI PERKARA BELUM SELESAI KEDUDUKAN MASA KINIb. Akta tubuh Lembaga dan kadarbayaran perkhidmatan yang dikenakanmasih belum selesai untuk pindaan.b. Akta tubuh telah dibuat pindaan padatahun 2006 dan diwartakan pada bulanFebruari 2007. Bagaimanapun, drafcadangan pindaan kepada PeraturanPenduduk Dan PembangunanKeluarga (Fi dan Caj) 2007 masihdalam semakan KementerianPembangunan Wanita, Keluarga danMasyarakat untuk persetujuan dankelulusan.Institut Penyelidikan DanKemajuan PertanianMalaysia (MARDI)- Pengurusan TanahPencerobohan tanah di MARDI berlaku diJalan Kebun, Klang kerana tiada kawalandan penjagaan yang sepatutnya.Kawasan tanah yang dicerobohi di StesenMARDI Jalan Kebun telah dijual.345


BAHAGIAN IVPERKARA AM


BAHAGIAN IVPERKARA AM24. MESYUARAT JAWATANKUASA KIRA-KIRA WANG NEGARAMengikut Seksyen 77(d), Perintah Tetap Dewan Rakyat, Jawatankuasa Kira-Kira WangNegara mempunyai kuasa untuk membincang pelbagai perkara di samping isu yangdibangkitkan dalam Laporan Ketua Audit Negara. Perkara yang dibincang olehJawatankuasa yang berkaitan dengan Badan Berkanun Persekutuan adalah seperti dijadual berikut:JADUAL 139PERKARA YANG DIBINCANG SEMASA MESYUARATJAWATANKUASA KIRA-KIRA WANG NEGARATARIKH PERKARA AGENSI4 Mei 2006 Pengurusan Caruman PekerjaPERKESOPertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO) ditubuhkan untuk melindungi pekerjadaripada risiko bencana pekerjaan, penyakit khidmat dan kematian.Isu :• Kutipan faedah caruman lewat bayar berjumlah RM17.46 juta pada tahun 2002menjadi RM32.02 juta pada tahun 2004.• Rekod caruman majikan dan pekerja tidak diselenggara dengan sempurna.• Pemantauan terhadap majikan yang bermasalah adalah di tahap yang rendah.Pandangan dan syor Jawatankuasa:• PERKESO diharap dapat memainkan peranan utama sebagai pertubuhan yangmenjamin keselamatan sosial pekerja. Usaha penambahbaikan dari segi kutipancaruman dan pendapatan mestilah berterusan.• PERKESO diminta menyatakan dengan jelas faedah perlindungan untukpenyakit yang berpunca dari pekerjaan (occupational disease) dalam risalahyang diedarkan kepada orang ramai.• PERKESO diminta menyelesaikan kes rayuan tuntutan tertunggak daripadapencarum ke Jemaah Rayuan Keselamatan Sosial.25. PERKEMBANGAN MASA KINI YANG MEMPUNYAI IMPLIKASI TERHADAPPERAKAUNAN DAN PENGAUDITAN BADAN BERKANUN PERSEKUTUAN25.1 Piawaian Perakaunan Yang Perlu Diterima PakaiMengikut Seksyen 5(1) Akta Badan Berkanun (Akaun dan Laporan Tahunan) 1980(Akta 240), setiap Badan Berkanun Persekutuan hendaklah menyimpan akaun danrekod kewangan dengan sempurna mengikut prinsip perakaunan yang diterima umumserta menyerahkan penyata kewangannya dalam tempoh 6 bulan selepas berakhirnyatahun kewangan Badan Berkanun Persekutuan tersebut. Bagaimanapun, bagimempercepatkan proses pelaporan kepada Parlimen, Perbendaharaan Malaysia telahmengeluarkan Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 15 Tahun 1994, antara lain349


menetapkan keperluan Badan Berkanun Persekutuan menyerahkan penyatakewangan kepada Ketua Audit Negara untuk diaudit tidak lewat dari 30 April tahunberikutnya.Pada tahun 2005 pihak Lembaga Piawaian Perakaunan Malaysia telah mengeluarkan2 piawaian perakaunan berdasarkan Badan Perakaunan Antarabangsa - InternationalAccounting Standard Board (IASB) iaitu Financial Reporting Standards (FRS) danPrivate Entity Reporting Standards (PERS). Piawaian FRS menerima pakai piawaianperakaunan antarabangsa yang perlu dipatuhi oleh syarikat awam tersenarai, syarikatsubsidiari dan syarikat bersekutu yang menyerahkan penyata kewangan kepadaSuruhanjaya Sekuriti (SC) serta Bank Negara Malaysia (BNM). PERS diterima pakaioleh syarikat persendirian yang tidak dikehendaki menyerahkan penyata kewangankepada SC dan BNM. Sehubungan dengan perkembangan ini, PerbendaharaanMalaysia telah mengeluarkan Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 4 Tahun 2007berkuat kuasa bagi penyata kewangan Badan Berkanun Persekutuan tahun 2007dengan memasukkan keperluan pematuhan kepada piawaian perakaunan terbaru danmenggantikan pekeliling sedia ada. Selaras dengan ketetapan yang telah dibuat olehLembaga Piawaian Perakaunan Malaysia, piawaian perakaunan yang perlu diterimapakai oleh Badan Berkanun Persekutuan adalah berdasarkan kepada kriteria sepertiberikut:a. Bagi Badan Berkanun Persekutuan yang tidak mempunyai syarikatsubsidiari, Badan Berkanun Persekutuan tersebut boleh memilih untukmenerima pakai PERS.b. Bagi Badan Berkanun Persekutuan yang mempunyai syarikat subsidiariyang bukan merupakan syarikat awam tersenarai dan tidak perlumenyerahkan penyata kewangan kepada SC dan BNM, Badan BerkanunPersekutuan berkenaan boleh memilih untuk menerima pakai PERS.c. Bagi Badan Berkanun Persekutuan yang mempunyai syarikat subsidiariyang merupakan syarikat awam tersenarai dan perlu menyerahkan PenyataKewangan kepada SC dan BNM, Badan Berkanun Persekutuan berkenaanhendaklah menerima pakai FRS.d. Bagi Badan Berkanun Persekutuan yang merupakan institusi kewangan dantertakluk kepada Akta Pembangunan Institusi Kewangan atau DevelopmentFinancial Institutions Act (DFIA), Badan Berkanun Persekutuan berkenaanhendaklah menerima pakai FRS.Selain itu, perubahan baru dalam Pekeliling ini adalah berkaitan dengan penyerahanLaporan Tahunan dan penyata kewangan Badan Berkanun Persekutuan hendaklahdibentangkan dalam Parlimen dalam tempoh satu tahun selepas berakhirnya tahunkewangannya. Tarikh penyediaan dan penyerahan penyata kewangan kepada KetuaAudit Negara untuk diaudit adalah seperti di jadual berikut:350


JADUAL 140PENYEDIAAN DAN PENGESAHAN PENYATA KEWANGANPROSES KERJATARIKHMenyediakan Laporan Tahunan dan Penyata KewanganPembentangan Laporan Tahunan dan Penyata Kewangan (Belum Diaudit) dalamMesyuarat Lembaga PengarahPegawai utama yang bertanggungjawab terhadap pengurusan kewangan BadanBerkanun Persekutuan menandatangani Pengakuan Berkanun untuk PenyataKewanganMengemukakan Laporan Tahunan dan Penyata Kewangan kepada Ketua AuditNegaraMenerima Penyata Kewangan yang telah diaudit daripada Ketua Audit NegaraPembentangan Laporan Tahunan dan Penyata Kewangan yang telah diaudit kepadaLembaga PengarahMenandatangani penyata yang perlu disertakan dalam Penyata Kewangan sepertiberikut:a) Penyata Pengerusi dan seorang Ahli Lembaga Pengarah (Akaun Induk);b) Penyata Pengerusi dan Seorang Ahli Lembaga Pengarah (Akaun Kumpulan); danc) Pengakuan Oleh Pegawai Utama Yang Bertanggungjawab Terhadap PengurusanKewangan (sekiranya ada pindaan pada Penyata Kewangan)Mengemukakan kembali Laporan Tahunan Penyata Kewangan yang telah lengkapditandatangani kepada Ketua Audit NegaraKetua Audit Negara mengeluarkan Sijil Ketua Audit NegaraMengemukakan Laporan Tahunan dan Penyata Kewangan yang telah diaudit kepadaJemaah MenteriUrusan Pembentangan Laporan Tahunan dan Penyata Kewangan di ParlimenAntara bulan Januari danbulan AprilTidak lewat dari 25 AprilSebelum 30 AprilTidak lewat dari 30 AprilTidak lewat dari 31 JulaiTidak lewat dari 15 OgosTidak lewat dari 15 OgosTidak lewat dari 22 OgosTidak lewat dari 30 OgosTidak lewat dari 31 OktoberTidak lewat dari 31 DisemberSemua Badan Berkanun Persekutuan hendaklah mematuhi kehendak PekelilingPerbendaharaan Bilangan 4 Tahun 2007 bagi penyediaan Laporan Tahunan danPenyata Kewangan mulai tahun kewangan 2007.25.2 Amalan Tadbir Urus Korporat Dan Pengurusan RisikoPada masa kini, Kerajaan memberi tumpuan untuk meningkatkan kecekapan danmenambah baik prestasi sistem penyampaian perkhidmatan awam. Sehubungan itu,Kerajaan telah mengambil pelbagai langkah yang berterusan bagi meningkatkan danmemperkukuhkan tadbir urus dalam sektor awam. Antaranya yang terkini, KetuaSetiausaha Negara telah mengeluarkan Garis Panduan Bagi MempertingkatkanTadbir Urus Dalam Sektor Awam pada bulan Mac 2007. Berdasarkan garis panduantersebut, Badan Berkanun Persekutuan diminta untuk mengutamakan aspekpengurusan risiko dalam usaha untuk mencapai prestasi pengurusan yang baik danpematuhan kepada peraturan yang sedia ada. Pengurusan risiko yang bersepaduakan dapat mewujudkan persekitaran sistem kawalan yang boleh memberi jaminanyang munasabah bahawa Badan Berkanun Persekutuan berupaya mencapaiobjektifnya pada tahap risiko yang boleh diterima.Sehubungan itu, tindakan proaktif telah diambil dengan menubuhkan Jabatan atauBahagian Pengurusan Risiko terutamanya bagi Badan Berkanun Persekutuan yangterlibat secara aktif dalam bidang pelaburan iaitu Bank Negara Malaysia (BNM),351


Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP), Lembaga Tabung Angkatan Tentera(LTAT), Pertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO), Lembaga Tabung Haji (LTH),Bank Pertanian Malaysia (BPM), Bank Kerjasama Rakyat Malaysia (Bank Rakyat) danBank Simpanan Nasional (BSN). Jabatan/Bahagian Pengurusan Risiko yangditubuhkan di Badan Berkanun Persekutuan berkenaan bertanggungjawab untukmenentukan pematuhan kepada amalan tadbir urus korporat, memastikan sistemkawalan dalaman yang berkesan terhadap integriti pengurusan serta menjagakeselamatan aset. Pada tahun 2006, pencapaian pengurusan risiko di 8 agensitersebut adalah seperti berikut:a. Bank Negara MalaysiaJawatankuasa Pengurusan Risiko (JPR) merupakan badan tertinggi dalamstruktur tadbir urus telah ditubuhkan pada bulan September 2001 yangdipengerusikan oleh Gabenor BNM. Jawatankuasa ini dibantu oleh UnitPengurusan Risiko (UPR) yang telah ditubuhkan pada bulan Mac 1996 yangbertanggungjawab untuk memberi jaminan terhadap keselamatan dankestabilan operasi BNM. Pencapaian pengurusan risiko di BNM adalahseperti berikut:• Pelaksanaan pendekatan risiko yang melibatkan penilaian kendiri olehjabatan-jabatan, penilaian bebas UPR dan penilaian risiko organisasioleh JPR serta UPR.• Menjadi ahli International Operational Risk Working Group yang manakumpulan kerja ini diwujudkan sebagai pusat kompetensi terhadapPengurusan Risiko Operasi untuk bank pusat.• Menggunakan teknologi risiko terkini dan metodologi risiko untukmengurus risiko pasaran, kredit serta operasi pelaburan BNM denganberkesan.• Menjalankan penilaian secara berkala terhadap kemampuan BNMbertindak balas terhadap krisis terutamanya terhadap potensimerebaknya penyakit selesema burung melalui penyediaan PelanBersiap Sedia Untuk Wabak Selesema.• Menjalankan Analisis Impak Perniagaan terhadap jabatan-jabatan danBNM bagi mengetahui impak krisis yang berpotensi, strategi danpenyelesaian bagi memastikan kesinambungan perniagaan.• Menyertai Pameran Pengurusan Pengetahuan Tahunan BNM untukmeneruskan usaha kesedaran dan kefahaman PengurusanKesinambungan Perniagaan.b. Kumpulan Wang Simpanan PekerjaKWSP telah menubuhkan Jabatan Pengurusan Risiko pada bulan Januari2002. Bagi memantapkan struktur tadbir urus risiko pelaburan, KWSP telah352


menubuhkan Jawatankuasa Risiko Panel Pelaburan yang terdiri daripada 3orang ahli Panel Pelaburan. Selain itu, Jawatankuasa Risiko juga ditubuhkandi peringkat pengurusan yang bertanggungjawab terhadap pengurusanrisiko operasi dan membantu Jawatankuasa Risiko Panel Pelaburan.Jawatankuasa itu dipengerusikan oleh Ketua Pegawai Eksekutif. Pencapaianpengurusan risiko di KWSP adalah seperti berikut:• Lembaga KWSP telah meluluskan Polisi dan Rangka Kerja PengurusanRisiko Operasi.• Melaksanakan Sistem Corporate Risk Scorecard secara berkomputerbagi tujuan menyelenggara daftar risiko utama.• Melaksanakan digital assurance yang mana pemilik risiko, kawalan danrancangan tindakan pengurusan dapat memberikan assurance secaraberkomputer melalui sistem Corporate Digital Assurance.• Melaksanakan digital assurance sebanyak 3 kali pada tahun 2006.• Mengadakan 38 kursus kesedaran risiko, memudah cara danpengesahan risiko untuk membantu jabatan dan pejabat negerimembangunkan risk scorecard serta mewujudkan budaya mengamalkanrisiko di KWSP.c. Lembaga Tabung Angkatan TenteraLTAT telah menubuhkan Jabatan Pengurusan Risiko pada tahun 2002 danbertanggungjawab kepada Jawatankuasa Pengurusan Risiko. Pencapaianpengurusan risiko di LTAT adalah seperti berikut :• Melaksanakan pengurusan risiko di semua jabatan LTAT danperbadanan milik penuh LTAT iaitu Perbadanan Perwira Harta Malaysia(PPHM), Perwira Niaga Malaysia dan Perbadanan Hal Ehwal BekasAngkatan Tentera.• Menjalankan ujian Pelan Pemulihan Bencana sebanyak 2 kali padatahun 2006.• Melaksanakan Petunjuk Prestasi Individu untuk setiap pegawai dankakitangan serta membantu PPHM membangunkan Petunjuk PrestasiKorporat dan Jabatan PPHM.• Melaksanakan program transformasi syarikat kerajaan kepada syarikatsubsidiari dan perbadanan LTAT.d. Pertubuhan Keselamatan SosialPERKESO telah menubuhkan Bahagian Pengurusan Risiko pada bulanJanuari 2006 dengan menempatkan 2 orang pegawai. Berdasarkancadangan penstrukturan semula Bahagian ini, sebanyak 11 jawatan akanditambah. Objektif penubuhan Bahagian ini adalah seperti berikut:353


• Mewujudkan Sistem Pengurusan Risiko yang komprehensif.• Memastikan aktiviti yang terdedah kepada risiko dapat dikawal dandiurus pada semua peringkat dalam organisasi.• Membolehkan PERKESO meminimumkan kerugian danmemaksimumkan keuntungan.Sehingga kini, Bahagian Pengurusan Risiko sedang menjalankan kajianterhadap operasi PERKESO yang merangkumi 4 bidang utama pengurusanrisiko iaitu kewangan, operasi, Information Communication Technology (ICT)dan perundangan. Bahagian ini juga sedang mengenal pasti petunjuk risikoutama pada peringkat korporat untuk memantau prestasi organisasi.e. Lembaga Tabung HajiLTH telah mendapatkan perkhidmatan Bahagian Pengurusan RisikoDanaharta sejak bulan Mac 2002 bagi melaksanakan fungsi pengurusanrisiko. LTH telah merancang untuk mewujudkan Bahagian berkenaan danpermohonan perjawatan di Bahagian Pengurusan Risiko dan telah mendapatkelulusan daripada Jabatan Perkhidmatan Awam pada bulan Julai 2005.Bagaimanapun, jawatan di Bahagian Pengurusan Risiko LTH masih belumdiisi berikutan tiada anggota LTH yang mempunyai kepakaran untukmengetuai Bahagian ini. Sehubungan itu, LTH telah menggunakanperkhidmatan head hunter untuk mendapatkan calon yang berkelayakanbagi mengisi jawatan yang berkenaan.f. Bank Kerjasama Rakyat MalaysiaBank Rakyat telah menubuhkan Jawatankuasa Pengurusan Risiko yangbertanggungjawab memantau dan menyemak keseluruhan prosespengurusan risiko utama. Ini adalah untuk memastikan keberkesanan sistemkawalan dalaman dan keutuhan sistem pengurusan risiko, di sampingmeningkatkan tahap kesedaran pengurusan risiko yang berkesan di setiapperingkat pengurusan. Pendekatan Bank Rakyat terhadap risiko merangkumipengurusan risiko sebagai teras kecekapan yang membolehkan bankmengoptimumkan tahap risiko, mengekalkan ketelusan, mengurus hargaproduk dan perkhidmatan secara berkesan serta memastikan bank mampumengekalkan prestasi. Antara aktiviti pengurusan risiko Bank Rakyatmerangkumi pengurusan risiko pasaran, risiko kecairan, risiko kredit danrisiko operasi seperti berikut:• Menjalankan simulasi, analisis dan ujian tekanan terhadap pendapatanbank berdasarkan andaian tertentu dengan menggunakan SistemPengurusan Data dan Sistem Pengurusan Aset dan Liabiliti.354


• Melaksanakan kaedah Risk Based Pricing dalam menentukan kadarkeuntungan mengikut portfolio pelanggan.• Menganalisis mekanisme dan ciri-ciri utama dalam Pertukaran KadarKeuntungan Bersilang Secara Islam bertujuan mengukuhkan kedudukanlembaran imbangan dengan cara melindung nilai pendedahan kadarkeuntungan.• Menganalisis impak pengurangan had pembiayaan produk Pajak Gadai-i(Ar-Rahnu) dan mengkaji nilai berisiko harga emas dalam tempoh 5tahun ke belakang.• Ujian tekanan terhadap Pembiayaan Tak Berbayar bercagar untuk 5tahun akan datang selaras dengan garis panduan Bank NegaraMalaysia.• Menilai dan menganalisis tunggakan pembiayaan pelanggan mengikutbulan, produk dan cara bayaran balik.• Menganalisis kadar pulangan terhadap pembiayaan komersial dan kadarPembiayaan Tak Berbayar bagi pembiayaan yang diluluskan dari tahun2002 hingga 2006.• Membangunkan Rangka Kerja Pembiayaan Mikro untuk membolehkanbank menguruskan risiko pembiayaan mikro mengikut polisi dan garispanduan yang diluluskan oleh Lembaga Pengarah serta untuk memenuhikeperluan Bank Negara Malaysia.• Menyebarkan laporan risiko operasi kepada semua pengurus cawanganbertujuan untuk meningkatkan kesedaran risiko korporat dengan lebihefisien.• Penglibatan dalam pasukan petugas Kumpulan Keselamatan Maklumatuntuk memantau insiden pencerobohan keselamatan sistem maklumatsetiap suku tahun.• Menganalisis impak risiko IT dan melaporkan semua insidenpencerobohan keselamatan sistem maklumat kepada JawatankuasaPengurusan Risiko.g. Bank Simpanan NasionalBSN menubuhkan Jawatankuasa Pengurusan Risiko pada bulan Jun 2003.Pencapaian Jawatankuasa Pengurusan Risiko adalah seperti berikut:• Menyemak penumpuan kredit BSN dan pendedahan besar (kumpulan,sektor ekonomi, industri, produk, penilaian dan penarafan kredit, unitperniagaan dan segmen lain berkaitan) serta menentukan perkaratersebut adalah di dalam lingkungan had yang diluluskan.• Menyemak produk kredit yang baru selaras dengan polisi kredit dantahap penerimaan risiko BSN, mengambil kira jangkaan caj kredit danjulat keuntungan yang dikehendaki berdasarkan kepada risiko kredit355


yang diambil oleh BSN serta mencadangkan kepada LembagaPengarah untuk kelulusan.• Menyemak dan melaporkan kepada Lembaga Pengarah berkenaankuantiti portfolio kredit BSN dengan mengambil kira akaun tertunggakdan pinjaman tidak berbayar yang dianalisis berdasarkan segmen yangberpatutan seperti segmen produk, kumpulan pelanggan, sektorekonomi, industri, penilaian dan penarafan kredit.• Menyemak pelan, aktiviti, usaha yang berkaitan risiko pasaran danmenentukan strategi pengurusan risiko pasaran BSN adalah selaridengan tahap penerimaan yang ditetapkan oleh Lembaga Pengarah.• Menyemak profil risiko strategik BSN (selaras dengan kitaranperancangan/semakan perniagaan BSN) dan laporan penilaian sendiririsiko operasi oleh pelbagai unit perniagaan.• Menyemak maklum balas dari Audit Dalaman berkenaan pematuhanterhadap strategi, polisi, kawalan, struktur laporan dan pengawasanbagi menangani risiko oleh unit perniagaan.Selaras dengan hasrat Kerajaan untuk meningkatkan tadbir urus dalamsektor awam, Badan Berkanun Persekutuan perlu mengutamakanaspek pengurusan risiko operasi dan pelaburan dengan mengenal pastiserta menangani risiko yang dihadapi. Badan Berkanun Persekutuanyang telah mewujudkan proses dan amalan pengurusan risiko perlumembuat analisis serta semakan yang berterusan terhadap pendekatanpengurusan risiko yang diamalkan. Amalan tadbir urus yang terbaikdi Badan Berkanun Persekutuan boleh memantapkan ketelusanpengurusan dana seterusnya dapat memberi pulangan yang optimumkepada pencarum atau stakeholders.26. PENGKOMPUTERAN SISTEM PERAKAUNAN DI BADAN BERKANUNPERSEKUTUAN- Standard Accounting System For Government Agencies (SAGA)Selaras dengan Pekeliling Kemajuan Pentadbiran Awam Bilangan 1 Tahun 1996 yangmenetapkan garis panduan pelaksanaan sistem perakaunan berkomputer standard diBadan Berkanun Persekutuan, Jabatan Akauntan Negara sebagai agensi utama telahmemperluas projek SAGA kepada 11 Badan Berkanun Persekutuan. Agensi yangterlibat terdiri daripada Universiti Malaysia Sabah, Universiti Tun Hussein Onn Malaysia,Lembaga Kemajuan Pertanian Kemubu, Lembaga Akreditasi Negara, MaktabKerjasama Malaysia, Lembaga Kemajuan Wilayah Pulau Pinang, Lembaga TembakauNegara, Perbadanan Harta Intelek Malaysia, Lembaga Kemajuan Johor Tenggara,Lembaga Penduduk dan Pembangunan Keluarga Negara serta Lembaga Amanah BalaiSeni Lukis Negara. Projek perluasan SAGA telah bermula pada bulan Jun 2004.MAMPU dan Jabatan Audit Negara adalah antara ahli Jawatankuasa Pemandu DanTeknikal Perluasan SAGA.356


Sehingga bulan April 2007, projek perluasan SAGA di 11 agensi tersebut telah berjayadilaksanakan. Bagaimanapun, pihak pembekal masih membantu sesetengah agensimelaksanakan penutupan akaun tahun 2006. Ini kerana terdapat agensi yang lewatmengemaskini penyesuaian bank bagi tahun 2006 seperti Lembaga Akreditasi Negara,Lembaga Kemajuan Pertanian Kemubu, Maktab Kerjasama Malaysia, LembagaPenduduk dan Pembangunan Keluarga Negara dan Lembaga Kemajuan JohorTenggara. Pihak pembekal juga akan menaik taraf versi SAGA 7.2 kepada 7.4 selepaspenutupan akaun tahun 2006 selesai. Pelaksanaan interface Sistem SAGA dan SistemPengurusan Aset Tetap Universiti Tun Hussein Onn Malaysia juga telah siapdilaksanakan.Pada bulan Januari 2007, Sistem SAGA telah mula dilaksanakan di PerbadananTabung Pembangunan Kemahiran dan dijangka selesai pada bulan Mei 2007. Agensilain yang menggunakan Sistem SAGA melalui pembiayaan sendiri sehingga bulan April2007 adalah Lembaga Koko Malaysia, Pertubuhan Keselamatan Sosial, Lembaga HasilDalam Negeri Malaysia dan Suruhanjaya Pelabuhan Pulau Pinang. Selain itu, JabatanAkauntan Negara sedang meneliti kertas cadangan daripada pihak pembekal untukmenaik taraf Sistem SAGA versi 6.4 dan 7.0 kepada versi 7.4 yang telah digunakanoleh agensi terdahulu. Kos menaik taraf perkakasan dan perisian serta tambahan lesenpengguna akan dibiayai oleh Kerajaan. Sebanyak 14 agensi dikenal pasti bagi tujuannaik taraf Sistem SAGA iaitu Lembaga Kraftangan Malaysia, Institut Penyelidikan DanKemajuan Pertanian Malaysia, Lembaga Kemajuan Perindustrian Malaysia, LembagaLada Malaysia, Perbadanan Labuan, Lembaga Minyak Sawit Malaysia, LembagaPembangunan Langkawi, Perbadanan Aset Keretapi, Universiti Malaysia Terengganu,Universiti Putra Malaysia, Lembaga Kemajuan Ikan Malaysia, Perbadanan TabungPendidikan Tinggi Nasional, Lembaga Pelabuhan Bintulu dan Lembaga PelabuhanKelang.Pelaksanaan perluasan SAGA fasa kedua pula akan dilaksanakan pada bulan Mei2007. Sebanyak 11 Badan Berkanun Persekutuan yang dipilih adalah Akademi SainsMalaysia, Lembaga Pelabuhan Kuantan, Lembaga Perindustrian Kayu Malaysia,Lembaga Perindustrian Nanas Malaysia, Majlis Amanah Rakyat, Suruhanjaya HakAsasi Manusia, Universiti Darul Iman Malaysia, Lembaga Kemajuan TerengganuTengah, Kumpulan Wang Amanah Persaraan, Universiti Pertahanan Nasional Malaysiadan Universiti Malaysia Kelantan manakala 2 agensi lain adalah Suruhanjaya Tenagadan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia.Selain itu, pada bulan Disember 2006 mesyuarat pengguna SAGA telah diadakan diLangkawi bagi membincangkan masalah dan prestasi SAGA. Sebanyak 47 isu telahdibangkitkan meliputi masalah berkaitan dokumentasi, teknikal, fungsi dan sebagainya.Bagaimanapun, sebahagian besar masalah tersebut akan dapat diselesaikan apabilaSistem SAGA di naik taraf kepada versi terkini iaitu versi 7.4. Mesyuarat denganpengguna SAGA ini memberi manfaat kepada pihak pengguna dan pembekal sertamemastikan perluasan SAGA seterusnya tidak menghadapi masalah yang sama.357


PENUTUP360


PENUTUPTahun 2006 merupakan tahun pertama Jabatan Audit Negara mengeluarkan LaporanBadan Berkanun Persekutuan secara berasingan iaitu Laporan Pengesahan PenyataKewangan Dan Prestasi Kewangan serta Laporan Pengurusan Dan Aktiviti BadanBerkanun Persekutuan. Seperti pada tahun-tahun yang lalu, Jabatan Audit Negaramengeluarkan laporan yang seimbang iaitu melaporkan kelemahan dan jugapembaharuan serta langkah pembetulan yang telah diambil oleh pihak pengurusanagensi berkenaan berhubung dengan pengurusan kewangan dan pelaksanaan aktiviti.Kelemahan pengurusan kewangan dan pelaksanaan aktiviti Badan BerkanunPersekutuan yang dilaporkan perlu diberi perhatian yang serius dan langkahpembetulan yang sewajarnya perlu diambil bagi memastikan wujudnya akauntabiliti danintegriti dalam pengurusan kewangan dan pelaksanaan aktiviti. Sehubungan itu, adalahdisyorkan Ketua Eksekutif Badan Berkanun Persekutuan/syarikat subsidiari berkenaanmengambil tindakan berikut bagi meningkatkan tahap akauntabiliti dan integriti dalampengurusan kewangan dan pelaksanaan aktiviti:a. Ketua Eksekutif perlu memastikan Jawatankuasa Pengurusan Kewangan DanAkaun yang diwujudkan di Badan Berkanun Persekutuan masing-masingmembincangkan isu yang dibangkitkan oleh pihak Audit dan memastikantindakan susulan atau pembetulan diambil dengan berkesan.b. Lembaga Pengarah Badan Berkanun Persekutuan dan syarikat subsidiari perlumemastikan Jawatankuasa Audit bermesyuarat sekurang-kurangnya sekalidalam tempoh 3 bulan untuk membincangkan isu-isu yang dibangkitkan danmemastikan tindakan pembetulan diambil.c. Ketua Eksekutif perlu memastikan Unit Audit Dalam menjalankan penilaianterhadap pengurusan aktiviti untuk menentukan sejauh mana aktivitinyadilaksanakan dengan cekap, berhemat dan mencapai objektif yang ditetapkanselain daripada menjalankan penilaian terhadap sistem kawalan dalaman BadanBerkanun Persekutuan dan syarikat subsidiari. Bagi tujuan ini, LembagaPengarah dan Ketua Eksekutif perlu memastikan bilangan dan gred jawatan diUnit Audit Dalam adalah mencukupi dan pegawainya mempunyai kepakaranserta latihan yang sesuai diberi kepada mereka.361


d. Laporan pencapaian prestasi aktiviti Badan Berkanun Persekutuan dan syarikatsubsidiari berpandukan kepada Petunjuk Prestasi Utama (KPI) hendaklahdisedia dan dimasukkan dalam Laporan Tahunan Badan Berkanun Persekutuandan syarikat subsidiari masing-masing.JABATAN AUDIT NEGARAPutrajaya29 Jun 2007362


LAMPIRAN ASENARAI KEMENTERIAN,BADAN BERKANUN DAN KUMPULANWANG PERSEKUTUAN


LAMPIRAN ASENARAI KEMENTERIAN, BADAN BERKANUN DAN KUMPULAN WANG PERSEKUTUANAJABATAN PERDANA MENTERI1 LEMBAGA TABUNG HAJI (LTH)2 MAJLIS AGAMA ISLAM WILAYAH PERSEKUTUAN (MAIWP)3 KUMPULAN WANG BIASISWA PENGAJIAN TINGGI RAJA-RAJADAN YANG DIPERTUA-YANG DIPERTUA NEGERI (BIASISWA RAJA-RAJA)4 LEMBAGA KEMAJUAN TANAH PERSEKUTUAN (FELDA)5 SURUHANJAYA HAK ASASI MANUSIA (SUHAKAM)6 LEMBAGA KEMAJUAN WILAYAH PULAU PINANG (PERDA)BKEMENTERIAN PERTAHANAN7 LEMBAGA TABUNG ANGKATAN TENTERA (LTAT)8 PERBADANAN PERWIRA NIAGA MALAYSIA (PERNAMA)9 PERBADANAN PERWIRA HARTA MALAYSIA (PPHM)10 PERBADANAN HAL EHWAL BEKAS ANGKATAN TENTERA (PERHEBAT)CKEMENTERIAN PENGANGKUTAN11 PERBADANAN ASET KERETAPI (PAK)12 LEMBAGA PELABUHAN KELANG (LPK)13 SURUHANJAYA PELABUHAN PULAU PINANG (SPPP)14 LEMBAGA PELABUHAN KUANTAN (LPKUANTAN)15 LEMBAGA PELABUHAN JOHOR (LP JOHOR)16 LEMBAGA PELABUHAN BINTULU (LP BINTULU)17 LEMBAGA PELABUHAN KEMAMAN (LP KEMAMAN)365


LAMPIRAN A18 LEMBAGA PELABUHAN JOHOR TANJONG PELEPAS (LPJOHOR-TG. PELEPAS)19 SURUHANJAYA PELABUHAN PULAU PINANG - TELUK EWA (SPPP - TELUK EWA)20 LEMBAGA PELABUHAN MELAKA (LPM)DKEMENTERIAN SUMBER ASLI DAN ALAM SEKITAR21 LEMBAGA PENYELIDIKAN DAN KEMAJUAN TIMAH (TIMAH)22 LEMBAGA JURUKUR TANAH SEMENANJUNG MALAYSIA (JURUKUR)23 LEMBAGA PENYELIDIKAN DAN PEMBANGUNAN PERHUTANAN MALAYSIA (FRIM)EKEMENTERIAN PEMBANGUNAN WANITA, KELUARGA DAN MASYARAKAT24 LEMBAGA PENDUDUK DAN PEMBANGUNAN KELUARGA NEGARA (LPPKN)25 LEMBAGA WAKAF ORANG-ORANG HINDU PULAU PINANG (WAKAF HINDU)FKEMENTERIAN PERDAGANGAN ANTARABANGSA DAN INDUSTRI26 PERBADANAN PRODUKTIVITI NEGARA (NPC)27 LEMBAGA KEMAJUAN PERINDUSTRIAN MALAYSIA (MIDA)28 PERBADANAN PEMBANGUNAN PERDAGANGAN LUAR MALAYSIA (MATRADE)29 PERBADANAN PEMBANGUNAN INDUSTRI KECIL DAN SEDERHANA (SMIDEC)GKEMENTERIAN KEWANGAN30 BANK NEGARA MALAYSIA (BNM)31 KUMPULAN WANG SIMPANAN PEKERJA (KWSP)32 BANK SIMPANAN NASIONAL (BSN)33 LEMBAGA TOTALISATOR MALAYSIA (LTM)34 YAYASAN TUN RAZAK (YTR)35 LEMBAGA PEMBANGUNAN LANGKAWI (LADA)366


LAMPIRAN A36 INSTITUT AKAUNTAN MALAYSIA (MIA)37 LEMBAGA PERKHIDMATAN KEWANGAN LUAR PESISIR LABUAN (LOFSA)38 LEMBAGA HASIL DALAM NEGERI MALAYSIA (LHDNM)39 PERBADANAN INSURANS DEPOSIT MALAYSIA (PIDM)40 KUMPULAN WANG AMANAH PERSARAAN (KWAP)HKEMENTERIAN PENERANGAN41 PERTUBUHAN BERITA NASIONAL MALAYSIA (BERNAMA)IKEMENTERIAN SUMBER MANUSIA42 PERTUBUHAN KESELAMATAN SOSIAL PEKERJA (PERKESO)43 PERBADANAN TABUNG PEMBANGUNAN KEMAHIRAN (PTPK)JKEMENTERIAN PERUSAHAAN PERLADANGAN DAN KOMODITI44 LEMBAGA GETAH MALAYSIA (LGM)45 LGM PROPERTIES46 RRIM CONSULT CORPORATION47 LEMBAGA MINYAK SAWIT MALAYSIA (MPOB)48 LEMBAGA TEMBAKAU NEGARA (LTN)49 LEMBAGA KOKO MALAYSIA (KOKO)50 LEMBAGA PERINDUSTRIAN KAYU MALAYSIA (KAYU)51 LEMBAGA LADA MALAYSIA (MPB)KKEMENTERIAN PERTANIAN DAN INDUSTRI ASAS TANI52 BANK PERTANIAN MALAYSIA (BPM)53 LEMBAGA KEMAJUAN IKAN MALAYSIA (LKIM)367


LAMPIRAN A54 LEMBAGA PERTUBUHAN PELADANG (LPP)55 LEMBAGA PEMASARAN PERTANIAN PERSEKUTUAN (FAMA)56 LEMBAGA KEMAJUAN PERTANIAN MUDA (MADA)57 YAYASAN PELAJARAN PERSATUAN PELADANG DANPERTUBUHAN PELADANG MADA (YP MADA)58 LEMBAGA KEMAJUAN PERTANIAN KEMUBU (KADA)59 INSTITUT PENYELIDIKAN DAN KEMAJUAN PERTANIAN MALAYSIA (MARDI)60 LEMBAGA PERINDUSTRIAN NANAS MALAYSIA (NANAS)LKEMENTERIAN KERJA RAYA61 LEMBAGA LEBUHRAYA MALAYSIA (LLM)62 LEMBAGA PEMBANGUNAN INDUSTRI PEMBINAAN MALAYSIA (CIDB)MKEMENTERIAN BELIA DAN SUKAN63 MAJLIS SUKAN NEGARA (MSN)64 PERBADANAN STADIUM MERDEKA (PSM)65 PERBADANAN PADANG GOLF SUBANGNKEMENTERIAN PELANCONGAN66 LEMBAGA PENGGALAKAN PELANCONGAN MALAYSIA (LPPM)OKEMENTERIAN PEMBANGUNAN USAHAWAN DAN KOPERASI67 MAJLIS AMANAH RAKYAT (MARA)68 YAYASAN PELAJARAN MARA (YPM)69 BANK KERJASAMA RAKYAT MALAYSIA BERHAD (BANK RAKYAT)70 MAKTAB KERJASAMA MALAYSIA (MKM)368


LAMPIRAN APKEMENTERIAN PENGAJIAN TINGGI71 YAYASAN TUNKU ABDUL RAHMAN (YTAR)72 PERBADANAN TABUNG PENDIDIKAN TINGGI NASIONAL (PTPTN)73 LEMBAGA AKREDITASI NEGARA (LAN)74 UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA (UiTM)75 UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA (UKM)76 UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA (UTM)77 UNIVERSITI MALAYA (UM)78 UNIVERSITI SAINS MALAYSIA (USM)79 UNIVERSITI PUTRA MALAYSIA (UPM)80 PUSAT PERUBATAN UNIVERSITI MALAYA (PPUM)81 UNIVERSITI UTARA MALAYSIA (UUM)82 UNIVERSITI MALAYSIA SARAWAK (UNIMAS)83 UNIVERSITI MALAYSIA SABAH (UMS)84 UNIVERSITI PENDIDIKAN SULTAN IDRIS (UPSI)85 UNIVERSITI SAINS ISLAM MALAYSIA (USIM)86 UNIVERSITI TUN HUSSEIN ONN MALAYSIA (UTHM)87 UNIVERSITI TEKNIKAL MALAYSIA MELAKA (UteM)88 UNIVERSITI MALAYSIA TERENGGANU (UMT)89 UNIVERSITI MALAYSIA PAHANG (UMP)90 UNIVERSITI MALAYSIA PERLIS (UniMAP)91 UNIVERSITI DARUL IMAN MALAYSIA (UDM)92 UNIVERSITI MALAYSIA KELANTAN (UMK)93 UNIVERSITI PERTAHANAN NASIONAL MALAYSIA (UPNM)369


LAMPIRAN AQKEMENTERIAN PELAJARAN94 DEWAN BAHASA DAN PUSTAKA (DBP)95 KUMPULAN WANG SIMPANAN GURU-GURU (KWSG)96 MAJLIS PEPERIKSAAN MALAYSIA (MPM)RKEMENTERIAN KEMAJUAN LUAR BANDAR DAN WILAYAH97 PIHAK BERKUASA KEMAJUAN PEKEBUN KECIL PERUSAHAAN GETAH (RISDA)98 LEMBAGA KEMAJUAN TERENGGANU TENGAH (KETENGAH)99 LEMBAGA KEMAJUAN WILAYAH KEDAH (KEDA)100 LEMBAGA KEMAJUAN JOHOR TENGGARA (KEJORA)101 LEMBAGA KEMAJUAN KELANTAN SELATAN (KESEDAR)SKEMENTERIAN PERDAGANGAN DALAM NEGERI DAN HAL EHWAL PENGGUNA102 SURUHANJAYA SYARIKAT MALAYSIA (SSM)103 PERBADANAN HARTA INTELEK MALAYSIA (PHIM)TKEMENTERIAN KEBUDAYAAN, KESENIAN DAN WARISAN104 LEMBAGA AMANAH BALAI SENI LUKIS NEGARA (SENI LUKIS)105 PERBADANAN KEMAJUAN FILEM NASIONAL MALAYSIA (FINAS)106 PERBADANAN KEMAJUAN KRAFTANGAN MALAYSIA (KRAFTANGAN)UKEMENTERIAN WILAYAH PERSEKUTUAN107 PERBADANAN PUTRAJAYA108 PERBADANAN LABUANVKEMENTERIAN SAINS, TEKNOLOGI DAN INOVASI109 AKADEMI SAINS MALAYSIA (ASM)370


LAMPIRAN AKUMPULAN WANG1 YAYASAN PEMBANGUNAN EKONOMI ISLAM MALAYSIA (YPEIM)2 KUMPULAN WANG AMANAH NEGARA (KWAN)3 AKAUN KEBAJIKAN KAKITANGAN BANK NEGARA MALAYSIA (SWA)4 TABUNG AMANAH PENCEN BRITISH-BORNEO (TAPBB)5 KUMPULAN WANG JUBLI PERAK PULAU PINANG DAN SEBERANG PRAI (JUBLI PERAK)6 KUMPULAN WANG SKIM JAMINAN INSURANS AM - AWAM (KWSJIA)7 AKAUN DEPOSIT INSURANS (ADI)8 INDUSTRIAL ADJUSTMENT FUND (IAF)9 KUMPULAN WANG SKIM JAMINAN INSURANS HAYAT (KWSJIH)10 KUMPULANWANG PENCEN BALU DAN ANAK YATIM SABAH (BALU SABAH)11 KUMPULANWANG PENCEN BALU DAN ANAK YATIM SARAWAK (BALU SARAWAK)371

More magazines by this user
Similar magazines