DRAF AKHIR LAPORAN RKK TASEK BERA

kambfan85

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

DRAF AKHIR

RANCANGAN KAWASAN KHAS

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI

ARAAN TAPAK RAMSAR TASEK BERA

BERA, PAHANG

Disediakan untuk :

PLANMalaysia@Pahang

(Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Negeri Pahang)

Disediakan untuk:

PLANMalaysia@Pahang

(Jabatan Perancang Bandar Dan Desa Negeri Pahang)

Majlis Daerah

Bera

Bera

Disediakan oleh :

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa

November 2017

Dengan Kerjasama :


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

S E N A R A I K A N D U N G A N

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1.0 PENDAHULUAN 1-0

1.1 Definisi Rancangan Kawasan Khas (RKK)

1.2 Peruntukan Penyediaan RKK Berdasarkan Akta 172

1.2.1 Keperluan Perundangan (Akta 172)

1.3 Keperluan Penyediaan RKK Tasek Bera

1.3.1 Keperluan Rancangan Pemajuan

1.3.2 Tekanan Pembangunan

1.4 Proses Penyediaan RKK

1.5 Matlamat dan Objektif Penyediaan RKK

1.5.1 Kandungan RKK

1.5.2 Pendekatan Penyediaan RKK Tasek Bera

1-1

1-1

1-1

1-2

1-2

1-3

1-3

1-5

1-5

1-6

2.0 PROFIL KAWASAN RKK 2-0

2.1 Pengenalan

2.1.1 Hikayat Dan Lagenda Tasek Bera

2.1.2 Latar Belakang Tasek Bera

2.2 Ciri-Ciri Fizikal dan Guna Tanah

2.2.1 Guna Tanah Semasa

2.2.2 Guna Tanah Komited

2.2.3 Pemilikan Tanah

2.2.4 Topografi

2.3 Aksesibiliti

2.3.1 Kemudahsampaian

2.3.2 Sistem Pengangkutan

2.4 Alam Sekitar

2.4.1 Kualiti Air

2.4.2 Kualiti Udara

2.4.3 Kualiti Bunyi

2.4.4 Flora dan Fauna

2.4.5 Central Forest Spine (CFS)

2.5 Penduduk dan Petempatan

2.5.1 Masyarakat Asli Semelai

2.5.2 Petempatan FELDA

2.6 Infrastruktur dan Utiliti

2.6.1 Hidrologi dan Saliran

2.6.2 Bekalan Air

2.6.3 Bekalan Elektrik

2.6.4 Sistem Pengurusan Sisa Pepejal

2.6.5 Sistem Pembetungan

2.6.6 Sistem Telekomunikasi

2.7 Kemudahan Masyarakat

2.7.1 Kemudahan Sistem Pendidikan

2.8 Ekonomi

2.8.1 Pertanian

2.8.2 Perikanan

2.8.3 Pelancongan

2.8.4 Perniagaan

2.9 Pengurusan Kawasan RKK

2.9.1 Pengurusan Tapak RAMSAR

2.9.2 Pengurusan Zon Penampan

2-1

2-1

2-1

2-2

2-2

2-2

2-5

2-5

2-8

2-8

2-8

2-12

2-12

2-12

2-12

2-14

2-17

2-19

2-19

2-21

2-24

2-24

2-26

2-26

2-29

2-29

2-29

2-31

2-31

2-33

2-33

2-33

2-35

2-39

2-41

2-41

2-42

D R A F A K H I R

i


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

3.0 ISU-ISU STRATEGIK 3-0

3.1 Aktiviti Pertanian yang Tidak Terkawal

3.2 Kemerosotan Kualiti Air

3.3 Kacauganggu Laluan Hidupan Liar

3.4 Sumberjaya Pelancongan Kurang Dibangunkan

3.5 Penglibatan Komuniti Orang Asli Yang Terhad

3.6 Kemudahan Infrastruktur dan Utiliti Yang Terhad

3.7 Pembangunan Baru Yang Berimpak Tinggi

3.7 Bidang Kuasa Agensi Pengurusan Tapak Ramsar Yang Terhad

4.0 PELAN PEMBANGUNAN DAN PENGURUSAN 4.0

4.1 Pengenalan

4.2 Tema Pembangunan

4.3 Konsep Pembangunan

4.4 Zon Pembangunan

4.4.1 Zon Pengekalan

A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Pengekalan

B. Garis Panduan Pembangunan Zon Pengekalan

C. Cadangan Terperinci

4.4.2 Zon Pemuliharaan (Pertanian Mampan)

A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Pemuliharaan

B. Garis Panduan Pembangunan Zon Pemuliharaan

4.4.3 Zon Pembangunan Terkawal

A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Pembangunan Terkawal

B. Garis Panduan di Zon Pembangunan Terkawal

C. Cadangan Terperinci

4.4.4 Koridor Riparian

A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Pembangunan Terkawal

B. Garis Panduan di Zon Pembangunan Terkawal

C. Cadangan Terperinci

4.5 Cadangan Projek Infrastruktur di Kawasan RKK

4.5.1 Cadangan Projek

4.6 Cadangan Program Kawasan RKK

4.6.1 Pelan Promosi Dan Pemasaran

A. Strategi Pemasaran Tasek Bera

B. Pendekatan Strategi Pemasaran

C. Pelan Pelaksanaan Pemasaran

B. Kempen Komunikasi

4.7 Cadangan Penyelidikan (R&D)

4.8 Pengurusan Pelaksanaan

4.8.1 Ringkasan Cadangan/Projek Pembangunan

4.8.2 Fasa Pelaksanaan Cadangan Projek/Pembangunan Mengikut

Sektor Mengikut Tahun Laksana

4.8.3 Pelan Pengurusan Kawasan RKK

4.8.4 Struktur Pengurusan Tapak RAMSAR

4.8.5 Peranan Dan Fungsi Pengurusan Tapak RAMSAR Tasek Bera

4.8.6 Justifikasi Naik Taraf Struktur Unit Pengurusan Tapak RAMSAR

Tasek Bera

4.8.7 Urus Tadbir Dan Pelaporan Pembangunan RKK Tasek Bera

4.8.8 Urus Tadbir Pembangunan RKK Tasek Bera (Tapak RAMSAR)

4.8.9 Urus Tadbir Pembangunan RKK (Zon Penampan)

4.8.10 Pelan Pengurusan Tapak RAMSAR

4.8.11 Pelan Pengurusan Pembangunan RKK

3-1

3-2

3-2

3-3

3-4

3-5

3-6

3-6

4-1

4-1

4-2

4-3

4-5

4-7

4-8

4-13

4-22

4-24

4-25

4-27

4-29

4-31

4-39

4-59

4-61

4-62

4-66

4-72

4-72

4-81

4-89

4-92

4-92

4-93

4-94

4-97

4-98

4-98

4-102

4-105

4-106

4-107

4-108

4-109

4-110

4-113

4-114

4-116

D R A F A K H I R

ii


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

5.0 PENILAIAN IMPAK PEMBANGUNAN 5-0

5.1 Penilaian Impak Sosial (SIA)

5.1.1 Objektif

5.1.2 Definisi

5.1.3 Kaedah Menjalankan SIA

5.1.4 Pendekatan dan Teknik

A. Perbincangan Kumpulan Sasaran (Focus Group

Discussion/FGD).

B. Borang Tinjauan

5.1.5 Penemuan

A. Fasa Laporan Pendekatan

B. Rationalisasi Cadangan Awal Melalui Analisis Impak Sosial.

5.1.6 Pelan Pengurusan Impak Sosial

5.1.7 Rumusan

5.2 Penilaian Kemampanan (SA)

5-1

5-2

5-2

5-2

5-4

5-4

5-5

5-5

5-5

5-11

5-12

5-18

5-19

D R A F A K H I R

iIi


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

SENARAI RAJAH

Rajah 1.1

Rajah 1.2

Rajah 2.1

Rajah 2.2

Rajah 2.3

Rajah 2.4

Rajah 2.5

Rajah 2.6

Rajah 2.7

Rajah 2.8

Rajah 2.9

Rajah 2.10

Rajah 2.11

Rajah 2.12

Rajah 2.13

Rajah 2.14

Rajah 2.15

Rajah 2.16

Rajah 2.17

Rajah 2.18

Rajah 2.19

Rajah 2.20

Rajah 2.21

Rajah 2.22

Rajah 2.23

Rajah 2.24

Rajah 4.1

Rajah 4.2

Rajah 4.3

Rajah 4.4

Rajah 4.5

Rajah 4.6

Rajah 4.7

Rajah 4.8

Rajah 4.9

Rajah 4.10

Rajah 4.11

Rajah 4.12

Rajah 4.13

Rajah 4.14

Rajah 4.15

Rajah 4.16

Rajah 4.17

Rajah 4.18

Proses Penyediaan RKK

Pendekatan Penyediaan RKK Tasek Bera

Pelan Kawasan RKK Tasek Bera

Cadangan Pembangunan Bandar 34

Guna Tanah Semasa 2017

Guna Tanah Komited

Pemilikan Tanah

Topografi

Aksesibiliti

Pengangkutan Air (Jeti)

Lokasi Pelan Pemantauan Kualiti Air

Central Forest Spine (CFS 2- PL6)

Petempatan Orang Asli

Petempatan Peneroka Felda

Lembangan Sungai

Kawasan Liputan Bekalan Air

Kawasan Liputan Bekalan Elektrik

Kawasan Liputan Telekomunikasi

Kawasan Kemudahan Masyarakat

Statistik Kedatangan Pelancong Ke Negeri Pahang

Jumlah Pelancong Yang Bermalam di Malaysia, Negeri Pahang

dan Tasek Bera

Eko Pelancongan Kluster

Taburan Kawasan Pelancongan Sedia Ada

Badan Pengurusan TRTB

Pengurusan Zon Penampan

Struktur Unit Pengurusan Tapak RAMSAR Tasek Bera

Model Persembahan Cadangan RKK

Konsep Pembangunan

Jumlah Cadangan Projek/Program

Zon Pembangunan

Zon Pengekalan

Lokasi Cadangan Kawalan Kualiti Air Menggunakan Kaedah

Phytoremediation

Lokasi Cadangan Memperbaiki Laluan Sementara Hidupan Liar

Pelan Central Forest Spine

Lokasi Cadangan Santuari Ikan

Lokasi Pembersihan dan Penyelenggaraan Tasek Bera

Zon Pemuliharaan (Pertanian Mampan)

Zon Pembangunan Terkawal

Pos Iskandar

Cadangan Pusat Kraftangan dan Kebudayaan Orang Asli Semelai

Lokasi Jeti Pos Iskandar Untuk Dibaik Pulih

Cadangan Pembinaan Jeti Baru Di Kg. Kuin

Cadangan Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal

Cadangan Penambahbaikan Aksesibiliti dan Keupayaan Internet

1-4

1-6

2.1

2.2

2-3

2-4

2-6

2-7

2-9

2-11

2-13

2-18

2-22

2-23

2-25

2-27

2-28

2-30

2-32

2-35

2-35

2-38

2-40

2-41

2-42

2-43

4-1

4-2

4-3

4-4

4-6

4-14

4-15

4-17

4-19

4-21

4-23

4-28

4-39

4-41

4-42

4-44

4-45

4-46

D R A F A K H I R

iV


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

SENARAI RAJAH

Rajah 4.19

Rajah 4.20

Rajah 4.21

Rajah 4.22

Rajah 4.23

Rajah 4.24

Rajah 4.25

Rajah 4.26

Rajah 4.27

Rajah 4.28

Rajah 4.29

Rajah 4.30

Rajah 4.31

Rajah 4.32

Rajah 4.33

Rajah 4.34

Rajah 4.35

Rajah 4.36

Rajah 4.37

Rajah 4.38

Rajah 4.39

Rajah 4.40

Rajah 4.41

Rajah 4.42

Rajah 4.43

Rajah 4.44

Rajah 4.45

Rajah 4.46

Rajah 4.47

Rajah 4.48

Rajah 4.49

Rajah 5.1

Rajah 5.2

Rajah 5.3

Resort

Cadangan Menaiktaraf Tapak Perkhemahan

Lokasi Cadangan Laluan Rintis

Lokasi Menara Tinjau (Hidupan Liar)

Lokasi Cadangan Chalet Baru

Cadangan Lokasi Menara Tinjau

Cadangan Laluan Tepian Tasik

Lokasi Pusat Penyelidikan dan Pembangunan (R&D)

Cadangan Canopy Walk

Cadangan Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal

Lokasi Cadangan Mempertingkatkan Aksesibiliti Internet

Cadangan Tangki Air Baru dan Paip Agihan Air Bersih

Koridor Riparian Sebagai Zon Penampan dan Kawalan Kualiti Air

Koridor Riparian

Pemantauan Kualiti Air Bagi Menjamin Kesejahteraan Penduduk

Lokasi Pemantauan Kualiti Air Di Kawasan RKK Tasek Bera

Lokasi Pembersihan dan Penyelenggaraan Tasek Bera

Konsep Natural Filter

Lokasi Cadangan Natural Filter Di Sungai Tembangau

Lokasi Penyaluran Sistem Bekalan Elektrik (TNB)

Ukuran Kelebaran Rizab Jalan

Pelan Cadangan Naik Taraf Jalan

Lokasi Cadangan Mercu Tanda / Gateaway

Cadangan Taburan Produk Pelancongan

Strategi pemasaran

Pelan Perlaksanaan Pemasaran

Kempen Komunikasi.

Kaedah pemasaran (Pengiklanan).

Alat pemasaran (Perhubungan Awam)

Kaedah pemasaran (BTL & Acara)

Kedah pemasaran (Laman Web & Online)

Keperluan Penilaian Impak Sosial / SIA di dalam RKK Tasek Bera

Impak Sosial

Kaedah dan Proses SIA

4-47

4-48

4-49

4-50

4-51

4-52

4-53

4-54

4-55

4-56

4-58

4-59

4-61

4-62

4-68

4-69

4-71

4-72

4-73

4-74

4-75

4-78

4-81

4-91

4-93

4-94

4-95

4-95

4-96

4-96

4-97

5-1

5-2

5-3

D R A F A K H I R

v


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

SENARAI JADUAL

Jadual 2.1

Jadual 2.2

Jadual 2.3

Jadual 2.4

Jadual 2.5

Jadual 2.6

Jadual 2.7

Jadual 2.8

Jadual 2.9

Jadual 2.10

Jadual 2.11

Jadual 2.12

Jadual 2.13

Jadual 2.14

Jadual 2.15

Jadual 2.16

Jadual 2.17

Jadual 2.18

Jadual 2.19

Jadual 2.20

Jadual 2.21

Jadual 2.22

Jadual 2.23

Jadual 4.1

Jadual 4.2

Jadual 4.3

Jadual 4.4

Jadual 4.5

Jadual 4.6

Jadual 4.7

Jadual 5.1

Jadual 5.2

Jadual 5.3

Deskripsi Kawasan RKK

Komponen Guna Tanah Semasa 2017

Komponen Pembangunan Guna Tanah Komited

Pemilikan Tanah Kawasan RKK Tasek Bera

Kemudahsampaian ke Kawasan RKK dari Bandar terdekat melalui

:-

Hierarki Jalan

Keadaan Fizikal Jalan-Jalan ke Tasek Bera

Maklumat Jeti-Jeti di Dalam Kawasan Tasek Bera

Spesies Mamalia Status IUCN & Status CITES

Spesies Ikan Status IUCN & Status CITES

Spesies Burung Status IUCN & Status CITES

Spesies Reptilia Status IUCN & Status CITES

Maklumat CFS

Bilangan Penduduk Kampung Orang Asli

Karakter Utama Hidrologi dan Sistem Saliran Tasek Bera

Lembangan Sungai di dalam Kawasan Tasek Bera

Sistem Bekalan Air Tasek Bera

Pengurusan Sisa Pepejal Tasek Bera

Sistem Pembetungan Kawasan Tasek Bera

Sumber Akses Telekomunikasi dan Internet Tapak Ramsar Tasek

Bera

Kemudahan Masyarakat di Kawasan RKK Tasek Bera

Julat Saiz dan Berat tangkapan ikan di Tasek Bera

Statistik Kedatangan Pelancong Ke Tasek Bera dan Tasek

Chini

Justifikasi Pembentukan Setiap Zon Pembangunan

Cadangan Projek Bagi Zon Pengekalan

Senarai Cadangan Projek Bagi Zon Pembangunan Terkawal

Senarai Cadangan Koridor Riparian

Bilangan & Anggaran Kos Keseluruhan Projek Cadangan

Pembangunan Mengikut Zon

Senarai Lengkap Projek Pembangunan Mengikut Zon

Fasa Pelaksanaan Cadangan Projek/Pembangunan Mengikut

Sektor Mengikut Tahun Laksana

Impak Sosial Ke Atas Cadangan-cadangan Projek Dan

Program dan Persepsi Keketaraan Impak

Matriks Pelan Pengurusan Kesan Sosial Bagi Cadangan Projek Dan

Program RKK

Penentuan Penilaian Kemampanan bagi Cadangan

Projek/Program

2-1

2-2

2-2

2-5

2-8

2-8

2-10

2-10

2-15

2-15

2-16

2-16

2-17

2-20

2-24

2-24

2-26

2-29

2-29

2-29

2-31

2-34

2-35

4-3

4-5

4-27

4-61

4-99

4-99

4-103

5-8

5-12

5-19

D R A F A K H I R

vI


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

SENARAI NAMA SINGKATAN

CFS

HS

HSK

RKK

JPBD

PBPT

RTD

KSAS

RFN

JPN

UPTRTB

MDB

km

m

PERHILITAN

JAS

JPS

JKR

FELDA

FGV

JAKOA

PAIP

KKLW

NRE

NAHRIM

WQI

Central Forest Spine

Hutan Simpan

Hutan Simpan Kekal

Rancangan Kawasan Khas

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa

Pihak Berkuasa Perancangan Tempatan

Rancangan Tempatan Daerah

Kawasan Sensitif Alam Sekitar

Rancangan Fizikal Negara

Jawatankuasa Perancang Negeri

Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

Majlis Daerah Bera

Kilometer

Meter

Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara

Jabatan Alam Sekitar

Jabatan Pengairan dan Saliran

Jabatan Kerja Raya

Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan

Felda Global Ventures

Jabatan Kemajuan Orang Asli

Pengurusan Air Pahang

Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah

Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar

Institut Penyelidikan Hidraulik Kebangsaan Malaysia

Indeks Kualiti Air

D R A F A K H I R

vIi


1.0

P E N D A H U L U A N

Bahagian ini menerangkan definisi RKK, keperluan penyediaan RKK dan

proses penyediaan RKK dalam menjadikan sebuah dokumen

rancangan pemajuan yang berdaya laksana.


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1.1 Definisi Rancangan Kawasan Khas (RKK)

Tujuan penyediaan Rancangan Kawasan Khas menurut

Ensiklopedia Undang-Undang dan Pentadbiran

Perancangan Bandar dan Desa, JPBD Semenanjung

adalah :

“Mempercepatkan perancangan yang terperinci bagi

sesuatu kawasan yang mempunyai kepentingan dan

karektor tertentu yang perlu dipelihara dan dikawal

selia seperti kawasan-kawasan yang mempunyai nilainilai

alam sekitar yang tinggi, kawasan yang

mempunyai daya tarikan dan kecantikan semulajadi,

kawasan yang kaya dengan nilai sejarah, warisan dan

budaya serta kawasan yang memerlukan

pembangunan khas bagi kumpulan masyarakat

tertentu seperti penempatan Orang Asli.”

Hasil utama RKK ialah :

ENSIKLOPEDIA

UNDANG-UNDANG

DAN PENTADBIRAAN

PERANCANGAN

BANDAR DAN DESA

Buku Ensiklopedia Undang-Undang dan

Pentadbiran Perancangan Bandar dan

Desa

• Pelan Tindakan Pembangunan dalam bentuk

Pelan Susunatur atau Pelan Pengurusan;

• Spesifikasi Pembangunan Terperinci; dan

• Jadual Tindakan Pembangunan.

1.2 Peruntukan Penyediaan RKK Berdasarkan Akta 172

1.2.1 Keperluan Perundangan (Akta 172)

Penyediaan Rancangan Kawasan Khas adalah berdasarkan peruntukan Seksyen 16B (1),

(2), (3), Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976, Akta 172 :

Subseksyen 16B (1)

• Pengarah Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Negeri (JPBD Negeri) atau Pihak

Berkuasa Perancangan Tempatan (PBPT) boleh menyampaikan kepada

Jawatankuasa Perancangan Negeri (JPN) mengenai cadangan untuk

menyediakan penetapan kawasan (RKK Tasek Bera);

RKK perlu mengandungi cadangan-cadangan tindakan khusus yang terperinci bagi

tujuan sama ada untuk memajukan segera, memajukan semula, memperelokkan

bagi atau untuk memelihara atau bagi tujuan pengurusan kawasan

berkenaan; dan

RKK boleh disediakan semasa penyediaan atau setelah berkuatkuasanya sesuatu

Rancangan Struktur (RS) atau Rancangan Tempatan (RT).

Subseksyen 16B (2)

• JPN akan menentukan sama ada Pengarah JPBD Negeri atau PBPT yang

berkenaan diberi tanggungjawab menyediakan RKK.

Subseksyen 16B (3)

RKK hendaklah disediakan dengan cara yang sama sebagaimana Rancangan

Tempatan disediakan.

RKK hendaklah mengandungi panduan yang terperinci berkenaan cara-cara

pelaksanaan dan pengurusannya.

D R A F A K H I R

1-1


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1.3 Keperluan Penyediaan RKK Tasek Bera

• Tasek Bera merupakan tanah lembap berkepentingan antarabangsa. Pengurusan

Tapak Ramsar yang terletak di bawah Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera,

Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar.

• Tapak Ramsar Tasek Bera merupakan tapak Ramsar ke-712 daripada 2231 tapak

Ramsar di dunia dan yang pertama di Malaysia (1994).

• Tapak Ramsar Tasek Bera merupakan salah satu Rangkaian Utama (Primary

Linkages) (CFS2 PL6 : Rizab Ramsar Bera – Hutan Simpan Ibam) laluan hidupan liar

yang menghubungkan antara kawasan Tanah Lembap Pahang Tenggara dan Tasik

Chini.

• Tapak Ramsar Tasek Bera merupakan salah satu makro kluster (Pekan-Tasik Chini-

Tasek Bera) eko-pelancongan bagi Negeri Pahang. Melalui kluster pelancongan ini,

pembangunan eko-pelancongan Tasek Bera dilihat secara saling kebergantungan

dengan produk pelancongan yang terdapat di Pekan dan Tasik Chini bagi

menjamin kelestarian pembangunan pelancongan tersebut.

• Berdasarkan Rancangan Tempatan Daerah (RTD) Bera 2002-2015 di mana sebarang

pembangunan dalam Tapak Ramsar Tasek Bera adalah tidak dibenarkan, hanya

aktiviti pembangunan terhad dibenarkan dalam zon penampan.

1.3.1 Keperluan Rancangan Pemajuan

Keperluan Rancangan Pemajuan dikenalpasti berdasarkan tiga laporan iaitu Rancangan

Fizikal Negara 3, Rancangan Struktur Negeri Pahang 2002-2020 dan Rancangan Tempatan

Daerah Bera 2007-2015

RANCANGAN

FIZIKAL

NEGARA 3

(RFN 3)

• Rancangan Fizikal Negara 3 telah menetapkan Tasek Bera,

Pahang sebagai kawasan pengurusan pembangunan bagi

pemeliharaan Tapak Ramsar yang mengandungi Pelan

Pengurusan Konservasi.

• Berdasarkan Teras 2 di dalam RFN3 iaitu Kemampanan Spatial dan

Daya Tahan Terhadap Perubahan Iklim telah mengiktiraf Tapak

Ramsar Tasek Bera sebagai Tapak Warisan Semulajadi Negara.

RANCANGAN

STRUKTUR

NEGERI

PAHANG

2002-2020

• DASAR LP 12 : Pembangunan Pelancongan Akan Dilaksanakan

Kepada Tiga Zon Iaitu Zon Tanah Tinggi, Zon Ekologi Dan Zon

Pesisiran Pantai/Pulau/Tasik Bagi Menjadikan Negeri Pahang

Sebagai Destinasi Pelancongan Sepanjang Tahun.

• DASAR AS 2 : Mewujudkan Pembangunan Yang Mampan Melalui

Penyediaan Pelan Pengurusan Kawasan Sensitif Alam Sekitar

Negeri Yang Bersepadu Berdasarkan Konsep Dan Kriteria

Pengurusan Rancangan Fizikal Negara.

RANCANGAN

TEMPATAN

DAERAH BERA

2007-2015

• Rancangan Tempatan (RT) Daerah Bera memfokuskan

pemeliharaan tapak Ramsar di dalam Blok Perancangan 5 (Pos

Iskandar) yang merupakan Kawasan KSAS. Sebarang

pembangunan di dalam kawasan Tapak Ramsar, Tasek Bera

adalah tidak dibenarkan sama sekali. Hanya aktiviti

pembangunan terhad dibenarkan di dalam zon penampan.

D R A F A K H I R

1-2


Rajah 1.1: Blok Perancangan 5 ( Pos Iskandar)

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

D R A F A K H I R

1-3


UNI VERSI TI KUALA LUM PUR ( uni ) kl

ARENA MAHAMAS SDN. BHD

SEKO LAH

M EN ENGAH

PUSAT PERNI AG AAN

DATARAN

BANDAR

I NSTI TUSI

M AKM UR BI NAJAYA SDN. BHD

ONE LAND

EQUITY SDN.BHD

MRSM

CADANGAN TAPAK

KOLEJ POLYTECH MARA

( KPTM)

CADANGAN TAPAK

KOLEJ VOKASIONAL

T AM AN R EKR EASI

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1.3.2 Tekanan Pembangunan

Tekanan pembangunan yang dikenalpasti di kawasan RKK ini adalah:

1. Perluasan Aktiviti Pertanian

Perluasan kawasan pertanian sehingga ke

kawasan zon penampan Tapak Ramsar

telah memberikan ancaman ekosistem

terutamanya pembukan tanah di

kawasan koridor hidupan liar ( Tasek Bera –

Tasik Chini ) untuk tanaman komoditi. Ini

menyebabkan Tapak Ramsar terdedah

kepada kemusnahan alam sekitar.

2. Cadangan Pembangunan Bandar 34 yang

Berimpak Tinggi

Pembangunan Bandar 34 yang terdiri

daripada pembangunan perumahan,

institusi dan pendidikan, keselamatan,

keagamaan, perniagaan dan juga

kemudahan masyarakat dijangka

memberi impak terhadap tapak Ramsar,

kerana di jangka mampu menarik lebih

ramai penduduk dan peningkatan

kawasan perumahan dan komersil.

SEKOLAH

RENDAH

Sumber : Majlis Daerah Bera (MDB)

1.4 Proses Penyediaan RKK Tasek Bera

Penyediaan RKK Tasek Bera ini dilaksanakan dengan menggunakan tatacara seperti yang

dikehendaki mengikut peruntukan Akta 172. Rundingan dengan pihak berkepentingan

termasuk penduduk dan pemilik tanah serta jabatan-jabatan teknikal telah diadakan

semasa penyediaan RKK bagi mendapatkan maklum balas serta pandangan berkenaan

isu dan perkara-perkara lain yang perlu diberi pertimbangan. Proses rundingan awam ini

juga adalah selaras dengan keperluan Akta 172 yang melibatkan pihak awam terutama

pihak-pihak berkepentingan dalam membuat perancangan dan keputusan ke atas

pembangunan masa hadapan kawasan masing-masing.

D R A F A K H I R

1-4


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 1.2 : Proses Penyediaan RKK

1

*Mengenalpasti Kawasan RKK

• Atas daya usaha Pengarah JPBD Negeri /PBPT (Subseksyen 16B(1))

• Atau diarahkan oleh JPN (Subsekyen 16B(1))

• Lawatan kajian tapak (semakan pelan guna tanah)

2

*Publisiti Awal RKK

*Pelantikan J/K

Perbicaraan

Awam

Perlantikan oleh JPN

(Peranggan14 (2) (a)

& (b))

3

• Pengarah JPBD Negeri/PBPT (Subseksyen 12 A )

• Maklumbalas / pandangan golongan sasaran

Penyediaan Terma Rujukan RKK & Kelulusan JPN

• Penentuan Penyediaan RKK oleh Pengarah JPBD Negeri atau PBT

• Pengesahan kehendak pelanggan

Peringkat

PRA -

PROJEK

4

Pelantikan Perunding

• Permulaan Projek [tarikh mula projek adalah tarikh yang dipersetujui

dalam Mesyuarat Cadangan Teknikal dan Kewangan ( CTK )

5

Penyediaan Draf Awal RKK

• Analisis Kawasan

• Penyediaan Konsep dan Strategi Pembangunan

• Penyediaan Pelan Tindakan Pembangunan

6

*Penyediaan Draf RKK

Peringkat

PENYEDIAAN DRAF

RKK - 6 Bulan

• Spesifikasi Pembangunan Jadual Tindakan Pembangunan dan Program

Pelaksanaan

• Mengandungi perkara-perkara terperinci maksud (Subseksyen 16 B (1) &

(3))

7

*Publisiti

• Tindakan Publisiti (subseksyen 13 (1), (2) & (3))

• Mesyuarat Siasatan dan Pendengaran (Subseksyen 14(1) )

8

*JPN Melulus/Menolak Draf RKK

• Melulus keseluruhan/sebahagian (Subseksyen 15 (1A))

• Melulus dengan ubah suaian (Seksyen 15 (1A) & (1B))

• Menolak (Subseksyen 15 (1A))

*Penyiasatan Tempatan

atau lain -lain

Pembicaraan

PBPT boleh

mengarahkan dibawah

Subseksyen 14 (1)

9

Pindaan RKK

• Pengarah JPBD Negeri/PBPT membuat ubah suai (jika perlu)

10

*Kelulusan Pihak Berkuasa Negeri (PBN)

JPN menyampaikan Draf RKK yang dilulus kepada Pihak Berkuasa Negeri

(Subseksyen 15(1) (1c)

11

Pewartaan RKK

D R A F A K H I R

1-5


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1.5 Matlamat dan Objektif Penyediaan RKK Tasek Bera

Matlamat

Menyediakan Pelan Pembangunan dan Pengurusan

Tapak Ramsar Tasek Bera dan Zon Penampan Yang

Berdaya Laksana

Objektif

01

02

03

04

Menyelaras aktiviti guna tanah yang

bersesuaian dalam zon penampan

Meningkatkan aktiviti eko-pelancongan

bersesuaian dalam kawasan RKK

Melibatkan kaum Orang Asli Semelai dalam

pembangunan dan pengurusan kawasan RKK

Menyediakan prasarana yang mencukupi

untuk pembangunan

Pemandangan tasik

Tapak Ramsar Tasek Bera

1.5.1 Kandungan RKK

Dokumen RKK ini mengandungi lima (5) bahagian utama seperti berikut :

RKK PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

1

Pengenalan

2

Profil

Kawasan

RKK

3

Isu-Isu

Strategik

4

Cadangan

Pembangunan

& Pengurusan

5

Penilaian

Impak

Pembangunan

Penerangan

definisi,

keperluan

dan proses

penyediaan

RKK

Keadaan

semasa dan

latar

belakang

kawasan RKK

meliputi guna

tanah, alam

sekitar,

ekonomi,

sosial dan

pengurusan

Isu utama

hasil

daripada

penemuan

analisis

Laporan

Interim

Cadangan

mengikut zon

pembangunan

meliputi perincian

cadangan fizikal,

garis panduan

dan mekanisma

pengurusan

kawasan RKK

Analisis impak

bagi

cadangancadangan

pembangunan

dari aspek

Penilaian Impak

Sosial dan

Penilaian

Kemampanan

D R A F A K H I R

1-6


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1.5.2 Pendekatan Penyediaan RKK Tasek Bera

Rajah 1.3: Pendekatan Penyediaan RKK Tasek Bera

MATLAMAT DAN OBJEKTIF

Pengumpulan Maklumat

6 SEKTOR PROJEK

Primer

• Temu Bual

• Lawatan Tapak

• Borang soal selidik

• Focus Group Discussion

1

2

3

Guna Tanah dan Fizikal

Alam Sekitar

Pelancongan dan Ekonomi

Sekunder

• Ramsar Tasek Bera Integrated

Management Plan Report

• Lain-lain dokumen

4

5

6

Penduduk dan Pembangunan

Sosial

Infrastruktur dan Utiliti

Pengurusan dan Pelaksanaan

Peringkat 1

Kajian Lapangan

FGD 1 & TWG

• Pengesahan data dan maklumat

• Agensi teknikal, penduduk tempatan,

masyarakat Orang Asli, NGOs dsb.

ISU DAN POTENSI

Penemuan-penemuan utama

mengikut sektor projek

Peringkat 2

Analisis & Sintesis

FGD 2

• Maklum balas awal cadangan

• Agensi teknikal, penduduk tempatan,

masyarakat Orang Asli, NGOs dsb.

DRAF AWAL RKK

Pelan Pembangunan dan Pengurusan

Awal

Makmal (Lab)

• Maklum balas terperinci cadangan

pembangunan dan pengurusan

• Agensi teknikal, penduduk tempatan,

masyarakat Orang Asli, NGOs dsb.

1

2

3

DRAF AKHIR RKK

Pelan Tindakan Pembangunan

Cadangan terperinci mengikut

zon pembangunan

• Justifikasi

• Komponen

• Kos

• Agensi pelaksana

• Fasa pelaksanaan

Kawalan Pembangunan

• Garis panduan

• Kelas kegunaan tanah

• Pelan guna tanah

Pelan Pengurusan

4

• Organisasi pengurusan

• Sumber kewangan

• Agensi pelaksana

• Jadual pelaksanaan

Penilaian Impak Pembangunan

• Penilaian Impak Sosial

• Penilaian Kemampanan

Peringkat 3

Pembentukan

Cadangan

D R A F A K H I R

1-7


2.0

P R O F I L K A W A S A N R K K

Bahagian ini menerangkan latar belakang semasa

kawasan RKK yang meliputi aspek guna tanah alam

sekitar dan lain-lain.


2.1 Pengenalan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Kawasan RKK Tasek Bera merupakan tanah lembap berkepentingan antarabangsa atau

Tapak Ramsar yang terletak di bawah Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera (UPTRTB),

Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar. Tapak Ramsar Tasek Bera ini merupakan tapak

Ramsar yang ke 712 daripada 2231 tapak di dunia dan merupakan Tapak Ramsar yang

pertama telah diiktiraf di Malaysia pada 10 Mac 1995.

2.1.1 Hikayat dan Lagenda Tasek Bera

“Orang Asli Semelai percaya bahawa terdapat seekor

ular gergasi yang hidup di sekitar tasik tersebut. Orang

Asli Semelai menggelarkannya ULAR TEDONG untuk

menerangkan tentang haiwan tersebut. Terdapat juga

sumber-sumber mengatakan bahawa makhluk tersebut

dipanggil NAGA (ular air gergasi yang dianggap Tuhan

dalam Mitologi agama Hindu dan Buddha. Ular atau

makhluk ini, yang dipercayai menyerupai raksasa “Loch

Ness’, mempunyai badan yang sangat besar dan

diselaputi sisik emas berserta sepasang tanduk pendek

di kepalanya.

Kenyataan Hikayat Dan Lagenda Tasek

Bera

Makhluk ini menghasilkan satu bunyi yang kuat menyerupai gabungan bunyi tiupan hon

kapal, bunyi dari belalai gajah dan bunyi salakan anjing laut. Namun begitu, makhluk yang

dimaksudkan ini adalah tidak merbahaya serta tidak pernah menyerang sesiapa.”

2.1.2 Latar Belakang Tasek Bera

Tasek Bera merupakan tasik semula jadi terbesar di Malaysia terdiri daripada tujuh (7)

lembah yang dibanjiri air sungai seterusnya membentuk ekosistem tasik sungai berukuran 35

kilometer panjang dan 20 kilometer lebar. Tasik ini adalah takungan air tawar terbesar di

Malaysia.

Tasek Bera dilindungi di bawah Konvensyen Ramsar sejak 10 November 1994, dipilih sebagai

Tapak Ramsar kerana ciri-ciri semulajadinya yang memenuhi kriteria-kriteria pemilihan yang

ditetapkan oleh Konvensyen Ramsar seperti keunggulan tasik, sungai, kepelbagaian flora

dan fauna serta fungsinya sebagai tempat pembiakan dan sumber makanan bagi burung

air.

Jadual 2.1 : Deskripsi Kawasan RKK

Daerah Bera

KELUASAN

KAWASAN RKK

PENGURUSAN

TAPAK RAMSAR

103,097.09 hektar (meliputi 31,225.09

hektar Tapak Ramsar Tasek Bera dan

71,842 hektar Zon Penampan)

Unit Pengurusan Tapak Ramsar

Tasek Bera (UPTRTB) yang terdiri

daripada 6 jabatan :

1. Jabatan Perhilitan

2. Jabatan Perhutanan

3. Jabatan Alam Sekitar

4. Jabatan Perikanan

5. Jabatan Kemajuan Orang Asli

6. Jabatan Laut

Rajah 2.1: Pelan Kawasan RKK Tasek Bera

D R A F A K H I R

PENGURUSAN

ZON

PENAMPAN

1. Majlis Daerah Bera (MDB)

Sumber : Kajian RKK Tasek Bera 2017

2-1


UNI VERSI TI KUALA LUM PUR ( uni ) kl

ARENA MAHAMAS SDN. BHD

SEKO LAH

M EN ENGAH

PUSAT PERNI AG AAN

DATARAN

BANDAR

I NSTI TUSI

M AKM UR BI NAJAYA SDN. BHD

ONE LAND

EQUITY SDN.BHD

MRSM

CADANGAN TAPAK

KOLEJ POLYTECH MARA

( KPTM)

CADANGAN TAPAK

KOLEJ VOKASIONAL

T AM AN R EKR EASI

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.2 Ciri –Ciri Fizikal dan Guna Tanah

2.2.1 Guna Tanah Semasa

Komposisi utama guna tanah semasa kawasan RKK di dominasi oleh hutan simpan dan

pertanian (ladang kelapa sawit dan getah), diikuti dengan komponen badan air. (Rujuk

Rajah 2.3 dan Jadual 2.2.)

Penyediaan kemudahan masyarakat dan

petempatan penduduk tertumpu di kawasan

Pos Iskandar.

Jadual 2.2 : Komponen Guna Tanah Semasa 2017

BIL.

KOMPONEN

PEMBANGUNAN

LUAS (HEKTAR)

1. Hutan Simpan 48,290.00

2. Pertanian 53,770.00

3. Badan Air 1,037.90

Jumlah 103,097.90

Sumber : Kajian RKK Tasek Bera 2017

Guna tanah pertanian yang terdapat dalam

kawasan RKK

2.2.2 Guna Tanah Komited

Terdapat kawasan pembangunan komited di kawasan RKK iaitu Bandar Baru 34 yang terdiri

daripada guna tanah perumahan, institusi dan pendidikan, perniagaan, keselamatan,

kemudahan masyarakat dan juga rekreasi.

Bandar Baru 34 yang berkeluasan 205.61 hektar (508.07 ekar) ini terletak di barat laut

kawasan RKK yang dijangka turut memberi impak terhadap kawasan sekitar iaitu zon

penampan Tapak Ramsar. (Rujuk Rajah 2.4 dan Jadual 2.3)

Jadual 2.3 : Komponen Pembangunan

Guna Tanah Komited

Rajah 2.2 : Cadangan Pembangunan

Bandar 34

BIL. KOMPONEN PEMBANGUNAN LUAS

(HEKTAR)

1. Keselamatan 86.18

2. Institusi 71.16

3. Perniagaan 1.55

4. Keagamaan 1.55

5. Kediaman 36.58

6. Rekreasi 5.04

SEKOLAH

RENDAH

Kawasan RKK

Jumlah 205.61

Sumber : Majlis Daerah Bera (MDB)

D R A F A K H I R

2-2


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 2.3 GUNA TANAH SEMASA 2017

PETUNJUK

Pertanian

Hutan Simpan

Badan Air

Hektar Peratus %

53,770.00 41.80

48,290.00 52.40

1,037.90 5.80

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Sempadan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Jumlah 103,097.09 100.00

Sempadan Negeri

Rentis TNB

Jalan Raya

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-3


Sempadan Zon Penampan RAMSAR

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e

B a n d a r B e r a

KEM TENTERA

K e B u k i t B e n d i /

F E L D A C h e m o m o

KEAGAMAAN

INSTITUSI

MRSM

DATARN

INSTITUSI BANDAR

CDG. KOLEJ

PERUMAHAN

PENDIDIKAN

VOKASIONAL

KOMERSIAL

PERKUBURAN

CDG. KOLEJ

POLY - TECH MARA

PERUMAHAN

Sg . B e r a

R O M P I N

S g S e r t i n g

Pej. UPTRTB

T A S E K B E R A

K e

F E L D A T e m b a n g a u 1

N E G E R I

S E M B I L A N

S g T e m b a n g a u

K e

M u a d z a m S h a h

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

R a u b

B e n t o n g

T e m e r l o h

B e r a

M a r a n

K u a n t a n

P e k a n

U T A R A

NEGERI

SEMBILAN

R o m p i n

K e B a h a u

J e m p o l

K e M u a d z a m S h a h

P E L A N L O K A S I

Rajah

Rajah

2.2

2.4

PENTUNJUK

PETUNJUK

GUNA TANAH GUNA KOMITED TANAH KOMITED

Cadangan Perumahan Bandar Baru 34

Tasek Institusi Bera

Zon Perniagaan Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Tapak Pendidikan RAMSAR

Zon Perkuburan Penampan Dalam Negeri Sembilan

Keagamaan

Rekreasi dan Kawasan Lapang

Sempadan Negeri

Badan Air

Jalan Raya

U T A R A

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Sempadan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

T a n p a S k a l a

Sempadan Negeri

UTARA

Jalan Raya

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-4


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.2.3 Pemilikan Tanah

Pemilikan tanah di kawasan RKK terdiri daripada Tanah Kerajaan seluas 48,971.86 hektar

(47.5%) dan tanah persendirian seluas 26,076.33 hektar (25.3%) dan selebihnya adalah

tanah Felda dan Felda Global Ventures (FGV) yang berjumlah 27.2% (rujuk Rajah 2.5 dan

Jadual 2.4).

Jadual 2.4 : Pemilikan Tanah Kawasan RKK Tasek Bera

BIL.

PEMILIKAN

TANAH

LUAS

(HEKTAR)

%

1. Tanah Kerajaan 48,971.86 47.50

2. Persendirian 5,519.66 5.35

3. Felda 22,529.24 21.85

4.

Felda Global

Ventures (FGV)

26,076.33 25.30

Jumlah 103,096.23 100.00

Sumber : Pejabat Tanah Daerah Bera 2017

Pemilikan Tanah oleh FGV di Kawasan RKK Tasek

Bera.

2.2.4 Topografi

Berdasarkan pelan kontur dan aras tanah yang sedia ada, kawasan kajian mempunyai

purata ketinggian antara 20 meter hingga ke 50 meter. Keadaan kawasan kajian adalah

tinggi daripada kawasan sekitar yang lebih beralun dan landai (rujuk Rajah 2.6).

2-5

D R A F A K H I R


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 2.5

PETUNJUK

PEMILIKAN TANAH

Hektar Peratus %

Tanah Kerajaan

FELDA Global Venture (FGV)

FELDA

Tanah Persendirian

48,971.86 47.50

26,076.33 25.30

22,529.24 21.85

5,519.66 5.35

Badan Air

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Tanpa Skala

Sumber : Pejabat Tanah Daerah Bera 2017

D R A F A K H I R

2-6


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

UBAH PJBT

PERHILITAN KEPADA

PEJABAT UPTRBTB

Rajah 2.6

TOPOGRAFI

PETUNJUK

0m – 150m

151m – 300m

301m – 450m

451m – 600m

Badan Air

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-7


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.3 Aksesibiliti

2.3.1 Kemudahsampaian

Kawasan RKK mudah dihubungi dari bandar-bandar utama seperti Lembah Klang,

Temerloh-Kuantan, Bera-Muadzam Shah, Gemas-Seremban, Seremban-Kuala Pilah dan

Bahau-Triang. (Rujuk Rajah 2.7)

Jadual 2.5 : Kemudahsampaian ke kawasan RKK:

BANDAR JARAK (KM) JALAN RAYA

Kuantan 150km Lebuhraya Kuantan – Segamat (12)

Temerloh 63 km Jalan Sebertak – Bera Selatan (1572)

Muadzam Shah 63.7 km Lebuhraya Segamat – Kuantan (12)

Bandar Bera 34.7 km Jalan Sebertak – Bera Selatan (1572)

Bahau 84.4 km Lebuhraya Jempol – Muadzam Shah (FT11)

Segamat 106 km Lebuhraya Segamat – Kuantan (12)

2.3.2 Sistem Pengangkutan

Terdapat dua (2) jenis sistem pengangkutan utama di kawasan RKK :

1. Pengangkutan Darat

Perkampungan Orang Asli dan petempatan FELDA dihubungkan melalui rangkaian jalan

raya berturap. Bagi kawasan FELDA, Jabatan Kerja Raya (JKR) yang menyediakan dan

menyelenggara kemudahan ini manakala bagi perkampungan orang asli, penyediaan

jalan raya disediakan oleh pihak Pembangunan Luar Bandar (PLB), Pejabat Daerah dan

Tanah Bera. Tahap kemudahsampaian luar bandar adalah baik di antara petempatan di

Daerah Bera. (Rujuk Rajah 2.8).

Jadual 2.6 : Hierarki Jalan

BIL. JALAN JENIS JALAN

1. Jalan FT10 (Temerloh – Bera) Persekutuan

2. Jalan 1510 (Bera-Muadzam Persekutuan

3.

4.

Jalan 1572 (Sebertak – Bera

Selatan)

Jalan 1579 (Tembangau –

Palong)

Persekutuan

Persekutuan

5. Jalan FT11 (Bahau-Keratong) Persekutuan

Walau bagaimanapun, kebanyakan jalan tertiari ke Tasek Bera, seperti Jalan 1572 dan 1579

adalah rangkaian jalan yang sering digunakan juga oleh kenderaan-kenderaan berat dari

ladang FELDA menyebabkan sebahagian besar jalan-jalan berkenaan mengalami

mendapan pada turapan jalan. Perkampungan Orang Asli dihubungkan dengan jalan

berturap PLB kecuali Jalan masuk ke Kg. Kuin yang masih jalan berbatu (belum diturap)

D R A F A K H I R

2-8


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 2.7

PETUNJUK

AKSESIBILITI

Laluan Utama Ke Tasek Bera

Badan Air

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-9


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Jadual 2.7: Keadaan Fizikal Jalan-Jalan ke Tasek Bera

BIL.

JALAN

KEADAAN FIZIKAL

1. Jalan FT10 (Temerloh – Bera) Sederhana Baik

2. Jalan 1510 (Bera - Muadzam Baik

3.

4.

Jalan 1572 (Sebertak – Bera

Selatan)

Jalan 1579 (Tembangau –

Palong)

Sangat baik

Sangat Baik

5. Jalan FT11 (Bahau-Keratong) Baik

2. Pengangkutan Air

Pengangkutan air juga memainkan peranan penting

bagi memudahkan penduduk setempat berhubung

antara satu tempat ke satu tempat. Terdapat 8 buah

jeti yang memberi perkhidmatan kepada

pengangkutan air di Tasek Bera, iaitu (rujuk Rajah 2.9 &

Jadual 2.8);

Contoh perahu jalur yang digunakan

sebagai pengangkutan di Tasek Bera

Jadual 2.8 : Maklumat Jeti-Jeti Di Dalam Kawasan Tasek Bera

BIL. JETI KEADAAN SEMASA

1.

Jeti Kg. Limbahan

(Sudin)

2. Jeti Kg. Pathir

3. Jeti Kg. Kuin

4. Jeti Resort

5. Jeti Ramsar

6. Jeti Pos Iskandar

7. Jeti Kg. Gau

8. Jeti Kg. Jelawat

9. Jeti DARA




























Jeti konkrit yang baru dibina oleh pihak Jabatan Kemajuan Orang Asli

(JAKOA)

Berkeadaan baik

Kegunaan aktiviti memancing dan lokasi tambatan perahu

Jeti konkrit yang dibina oleh pihak Pejabat Daerah Dan Tanah Bera

Berkeadaan baik

Kegunaan aktiviti memancing dan lokasi tambatan perahu

Jeti kayu yang dibina oleh orang kampung

Berkeadaan kurang baik

Kegunaan menghantar kanak-kanak ke sekolah ke Pos Iskandar

Jeti konkrit yang dibina oleh pihak Pejabat Daerah Bera

Berkeadaan baik

Kegunaan pihak Resort untuk aktiviti pelancongan.

Jeti Konkrit yang dibina oleh pihak Ramsar

Berkeadaan baik

Kegunaan pihak Ramsar untuk aktiviti pemantauan

Jeti konkrit yang dibina oleh pihak Pejabat Daerah Bera

Berkeadaan kurang baik disebabkan kurang penyelenggaraan

Kurang digunakan untuk aktiviti pengangkutan air, hanya dijadikan

tempat mandi ketika ketiadaan air.

Jeti konkrit yang dibina oleh pihak Pejabat Daerah Bera

Berkeadaan baik.

Aktiviti memancing

Jeti konkrit yang dibina oleh pihak Pejabat Daerah Bera

Berkeadaan baik

Kurang digunakan untuk aktiviti pengangkutan air, hanya dijadikan

tempat mandi ketika ketiadaan air.

Jeti konkrit yang dibina oleh pihak DARA

Berkeadaan baik

Kegunaan aktiviti memancing dan lokasi tambatan perahu

D R A F A K H I R

2-10


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

R O M P I N

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o

T A S E K B E R A

K e F E L D A

T e m b a n g a u 1

N E G E R I

S E M B I L A N

K e

M u a d z a m S h a h

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

R a u b

K u a n t a n

T e m e r l o M h a r a n

B e n t o n g

NEGERI

SEMBILAN

B e r a

P e k a n

R o m p i n

J e m p o l

K e M u a d z a m S h a h

P E L A N L O K A S I

Rajah 2.8

PETUNJUK

PENGANGKUTAN AIR

Jeti Sedia Ada

Badan Air

Tapak Ramsar

Zon penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-11


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.4 Alam Sekitar

2.4.1 Kualiti Air

Kawasan RKK Tasek Bera terdiri daripada lima (5)

lembangan sungai utama iaitu:

1. Lembangan Sungai Bera (upper, lower, middle)

2. Lembangan Sungai Serting

3. Lembangan Sungai Tasek

4. Lembangan Sungai Palong

5. Lembangan Sungai Air Kuning

Status kualiti air Tasek Bera berada pada Kelas III

berdasarkan kepada laporan Tasek Bera Ramsar Site

Integrated Management Plan (2016-2026) yang dijalankan

oleh Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar (NRE).

Kualiti air Tasek Bera dipantau melalui sebelas (11) lokasi

pemantauan air di mana 4 darinya di luar kawasan Tasek

Bera. Pemantauan ini dijalankan setiap 4 tahun sekali.

(Rujuk Rajah 2.10).

Keadaan kualiti air di Tasek Bera

5 Lembangan

sungai

11 Lokasi

pemantauan

air

III Kelas

kualiti air

Kelas I : kawasan pemeliharaan alam sekitar dan untuk

hidupan akuatik yang sensitif.

Kelas II : Kawasan rekreasi dan untuk hidupan

akuatik yang sensitif.

Kelas III : Memerlukan rawatan dan untuk kegunaan harian

Kelas IV : Tercemar

Kelas V : Sangat tercemar dan tidak sesuai untuk digunakan

Keadaan kualiti air semasa di

Tasek Bera

2.4.2 Kualiti Udara

Kualiti udara semasa di kawasan RKK Tasek Bera masih terkawal berikutan tiada sebarang

aktiviti perindustrian dibangunkan di kawasan sekitar tasik.

2.4.3 Kualiti Bunyi

Kawasan RKK Tasek Bera merupakan kawasan yang terletak di luar bandar dan mematuhi

had bunyi semasa Garis Panduan Bunyi Bising Persekitaran 2004 iaitu kurang daripada 50

dB(A) pada waktu siang dan 40 dB(A) pada waktu malam. Ini kerana kawasan ini

merupakan kawasan hutan, pertanian dan petempatan yang mempunyai populasi yang

rendah.

D R A F A K H I R

2-12


K e M u a d z a m S h a h

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

K e F E L D A T e m e n t i

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e B a n d a r

B e r a

H U T A N S I M P A N C H I N I

R O M P I N

K e B u k i t B e n d i /

F E L D A C h e m o m o i

S g . B e r a

1

H U T A N S I M P A N

T A M B A H A N C H I N I

S g S e r t i n g

2

3

T A S E K B E R A

N E G E R I

S E M B I L A N

S g T e m b a n g a u

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

R a u b

K u a n t a n

T e m e r l o h

M a r a n

U T A R A

B e n t o n g

NEGERI

SEMBILAN

B e r a

P E L A N L O K A S I

P e k a n

R o m p i n

Rajah 2.9

Rajah 2.10

PETUNJUK

PETUNJUK

1

Lembangan Sg. Sungai Bera Bera

2

3

4

5

LOKASI PEMANTAUAN KUALITI AIR

PEMANTAUAN KUALITI AIR

Lembangan Sg. Sungai Serting Serting

Lembangan Tasek Bera

Lembangan Sg. Sungai Palong Palong

Lembangan Sg. Sungai Air Kuning Air Kuning

Lokasi Persampelan Air

K e B a h a u

5

J e m p o l

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Badan Air

4

S g . P a l o n g

Tapak RAMSAR

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan

Zon penampan/

Dalam Negeri

Kawasan

Sembilan

RKK

Sempadan Zon Negeri Penampan (N. Sembilan)

Jalan Raya Sempadan Negeri

Jalan Raya

K e M u a d z a m S h a h

U T A R A

UTARA

T a n p a S k a l a

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-13


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.4.4 Flora dan Fauna

Kawasan ini kaya dengan kepelbagaian biodivesiti merangkumi flora dan fauna yang

sukar ditemui di kawasan Tapak Ramsar yang lain.

1. Flora

Spesis Endemik

Bermaksud pokok yang jarang ditemui dan tumbuh di tempattempat

tertentu sahaja. Antaranya tumbuhan endemik yang

terdapat di kawasan Tasek Bera ialah Purple Water Trumpet atau

Cryptocoryne purpurea, Kerchut atau Lepironia articulata dan

Rasau atau Pandanus immerses.

Terdapat empat puluh tujuh (47) spesies flora Endemic di Tasek Bera.

(rujuk Lampiran 1)

Purple Water Trumpet @ Keladi

Paya (Cryptocoryne purpurea)

Spesies Rare untuk flora

Ekor Kucing (Utricularia Punctata)

Bermaksud pokok yang jarang dan susah ditemui (hanya dikenali

dari 1 atau 2 tempat). Terdapat dua (2) spesies Rare (R) yang

ditemui di Tasek Bera iaitu Websteria confervoides dan Utricularia

punctate.

Spesies Keluarga Nama Saintifik Nama Tempatan

CYPERACEAE

Websteria

confervoides

Algal Bulrush.

LENTIBULARIACEAE Utricularia punctata Ekor Kucing

International Union for

Conservation of Nature

(IUCN).

Resak keluang (Vatica bella)

Kategori VU Iaitu Terdedah

(Vulnerable)

Kategori NT Iaitu Hampir

Terancam (Near

Threatened).

Kategori EN Iaitu Terancam

(Endangered)

Spesies Keluarga Nama Saintifik Nama Tempatan

Hopea glaucescens Merawan kelabu

Hopea pubescens Merawan bunga

DIPTEROCARPACEAE Vatica bella Resak keluang

Vatica lobata Resak paya

Parashorea densiflora Gerutu pasir

MYRISTICACEAE Horsfieldia flocculosa -

Hopea glaucescens, Hopea pubescens dan Horsfieldia flocculosa

Vatica bella dan Parashorea densiflora

Vatica lobata

Nota:

• “Endemic”bermaksud pokok yang jarang ditemui dan tumbuh di tempat-tempat tertentu

sahaja.

• “Rare” bermaksud pokok yang jarang dan susah ditemui (hanya dikenali dari 1 atau 2

tempat).

• IUCN kategori terancam di Semenanjung Malaysia.

‣ CR (Critically Endangered) - terancam genting.

‣ EN (Endangered) - terancam.

‣ VU (Vulnerable) - terdedah.

Sumber: Tasek Bera Ramsar Site Integrated Management Plan (2016-2026)

D R A F A K H I R

2-14


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2. Fauna

Tasek Bera turut menjadi tarikan kepelbagaian spesis fauna. Sebanyak 67 spesis mamalia,

94 spesis ikan, 230 spesis burung dan pelbagai spesis reptilia telah ditemui. Antara spesis

fauna di Tasek Bera yang telah dikenalpasti sebagai spesis terancam mengikut senarai

International Union for Conservation of Nature (IUCN) dan Convention on International Trade

in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES) adalah seperti berikut-:

Jadual 2.9 : Spesies Mamalia terancam di bawah Status IUCN dan CITES

NO NAMA SAINTIFIK NAMA TEMPATAN STATUS IUCN STATUS CITES

1 Elephas Maximus Hirsitus Gajah Asia EN II

2 Panthera Tigris Malayensis Harimau Belang EN I

3 Cynogale Bennettii Musang Memerang EN II

4 Tapirus Indicus Badak Cipan, Tapir EN I

5 Lutra Perspicillata - VU II

6 Hystrix Brachyura Landak Raya LC III

7 Neofelis Nebulosa Harimau Dahan VU I

8 Prionailurus Planiceps Kucing Hutan EN I

Harimau Belang

(Panthera Tigris Malayensis)

Tapir

(Tapirus Indicus)

Kucing Hutan

(Prionailurus Planiceps)

Gajah Asia

(Elephas Maximus Hirsitus)

Musang Memerang

(Cynogale Bennettii)

Harimau Dahan

(Neofelis nebulosa)

Jadual 2.10 : Spesies Ikan terancam di bawah Status IUCN dan CITES

NO

NAMA SAINTIFIK

NAMA

TEMPATAN

STATUS

IUCN

STATUS

CITES

1

Scleropages

Formosus

Arwana EN I

Arwana Emas

(Scleropages formosus)

D R A F A K H I R

2-15


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Jadual 2.11 : Spesies Burung terancam di bawah Status IUCN dan CITES

NO NAMA SAINTIFIK NAMA TEMPATAN STATUS IUCN STATUS CITES

1 Argusianus Argus Argus Burung Kuang Raya VU II

2 Lophura Ignita Ayam Pegar VU III

3 Polyplectron Malacense Merak Pongsu VU II

Ayam Pegar

(Lophura Ignita)

Merak pongsu

(Polyplectron malacense)

Burung Kuang Raya

(Argusianus argus argus)

Jadual 2.12 : Spesies Reptilia terancam di bawah Status IUCN dan CITES

NO NAMA SAINTIFIK NAMA TEMPATAN STATUS IUCN STATUS CITES

1 Chitra Chitra Labi-labi Bintang EN II

2 Orlitia Borneensis Kura-kura Gergasi EN II

3 Amyda Cartilaginea Labi-labi Biasa VU II

4 Tomistoma Schlegelii Buaya Julung-julung EN I

Labi-labi Bintang

(Chitra chitra)

Kura-kura Gergasi

(Orlitia Borneensis)

Buaya Julung-julung

(Tomistoma schlegelii)

Sumber: Tasek Bera Ramsar Site Integrated Management Plan (2016-2026)

Nota:

CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora

I. Spesies yang paling terancam di kalangan flora dan fauna di dalam senarai CITES. Spesies ini

diancam kepupusan dan CITES melarang perdagangan antarabangsa dalam specimen spesies

ini kecuali untuk tujuan import yang tidak komersial, contohnya untuk penyelidikan saintifik.

II. Spesies yang tidak semestinya diancam kepupusan tetapi kini boleh diancam kepupusan kecuali

perdagangan dikawal ketat.

III. Spesies yang tersenarai atas permintaan pihak yang telah mengawal perdagangan spesies dan

memerlukan kejasama negara lain untuk mencegah exploitasi tidak sah.

IUCN: International Union for Conservation of Nature

• CR (Critically Endangered) - sangat terancam.

• EN (Endangered) - terancam.

• VU (Vulnerable) - terdedah.

D R A F A K H I R

2-16


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.4.5 Central Forest Spine (CFS)

Tapak Ramsar adalah sebahagian daripada kawasan hutan CFS. Ia termasuk dalam CFS 2

PL 6: Rizab Ramsar Bera-Hutan Simpan Ibam yang menghubungkan dengan kawasan

Hutan Simpan Chini Tambahan. Namun begitu, keadaan semasa di kawasan koridor

Central Forest Spine (CFS 2 PL 6: Rizab Ramsar Bera- Hutan Simpan Ibam) ini telah terjejas

berpunca dari aktiviti pembukaan tanah untuk pertanian. Keadaan ini sekaligus

menyebabkan hidupan liar seperti gajah tidak dapat berulang alik dari Hutan Simpan Bera

ke Hutan Simpan Chini kerana laluan yang sedia ada telah terputus. Selain itu, zon riparian

Sg. Bera di kawasan CFS memerlukan baik pulih dengan segera berikutan isu pembukaan

tanah pertanian yang meluas sehingga ke kawasan tersebut. (rujuk Rajah 2.12)

Jadual 2.13 : Maklumat Central Forest Spine (CFS 2 PL 6): Rizab Ramsar Bera- Hutan Simpan Ibam

Keluasan CFS 2-PL6

1, 418.51 Hektar (2017).

Koridor baru – 933.50 hektar

i) Hutan Simpan Chini Tambahan

adalah seluas 263.46 hektar,

ii)

Keluasan CFS yang berstatus

Tapak Ramsar Tasek Bera

adalah 77.43 hektar dan,

iii) Tanah kerajaan termasuk

sungai dan jalan adalah seluas

429.59 hektar

Status Tanah yang Terlibat di

dalamCFS2 PL6

i. Lot A - Hutan Simpanan Kekal Tasek

Bera Ramsar Yang Belum Diwartakan

Seluas 949.65 hektar Status Tanah

Kerajaan berdasarkan Pelan Warta

3805

ii.

iii.

Lot B - Hutan Simpan Chini Tambahan

Yang Belum Diwartakan seluas 254.00

Hektar Status Tanah Kerajaan

berdasarkan Pelan Warta

Rezab Sungai Bera Seluas 51.98 hektar

iv. Hutan Simpan Tasek Bera Ramsar

Seluas 84.38 hektar

v. Kawasan Bertindih Dengan Tanah Milik

Sri Jengka Sdn. Bhd. Seluas 42.99

hektar

vi.

Kawasan Kompleks Pengurusan Tasek

Bera Ramsar seluas 31.87 hektar

Sumber : Jabatan Perhutanan Negeri Pahang dan Laporan Central Forest Spine, 2010.

Keadaan zon riparian Sg. Bera di kawasan

CFS 2 PL 6: Rizab Ramsar Bera-hutan

Simpan Ibam yang terjejas

Keadaan semasa koridor CFS 2 PL 6: Rizab

Ramsar Bera-hutan Simpan Ibam yang

telah terjejas.

D R A F A K H I R

2-17


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 2.10

CENTRAL FOREST SPINE (CFS 2 –PL6):

RIZAB RAMSAR BERA-HUTAN SIMPAN IBAM

PETUNJUK

Kawasan CFS Ramsar (Belum Warta)

Kawasan Tanah Miilik Sri Jengka Sdn. Bhd.

Kawasan CFS Dalam Kawasan Pemuliharaan

Tasek Bera

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Badan Air

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-18


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.5 Penduduk dan Petempatan

Penduduk di kawasan RKK Tasek Bera terdiri daripada Masyarakat Orang Asli dan

petempatan FELDA.

2.5.1 Masyarakat Orang Asli Semelai

1. Budaya

Tapak Ramsar Tasek Bera pada amnya didiami oleh Kaum Orang Asli Semelai. Mereka

merupakan kaum Melayu Proto yang dianggarkan telah tiba di kawasan Tapak Ramsar 600

tahun yang lampau dan kaya dengan tradisi budaya dan pengetahuan tradisional.

Ini termasuk pengetahuan tentang spesies tumbuhan hutan dan penggunaannya dalam

perubatan tradisional, amalan budaya, dan lain-lain serta menjadi sumber berharga yang

berpotensi untuk menjana ekonomi masyarakat setempat. Kaum lelaki Semelai mahir

dalam membuat peralatan muzik tradisional, perangkap haiwan dan peralatan kebun

manakala, kaum wanita cekap dalam menenun daun mengkuang, peralatan muzik

tradisional dan alat-alat lain untuk kemahiran hidup. Pada amnya Kaum Semelai adalah

kreatif dan cekap dengan generasi muda dan kanak-kanak yang aktif.

Generasi muda yang aktif mempromosi

kebudayaan Semelai.

Alat Muzik Orang Asli Semelai.

Penduduk Orang Asli Semelai

Kraftangan Orang Asli Semelai.

D R A F A K H I R

2-19


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2. Bilangan Penduduk

Terdapat sebelas (11) Kampung Orang Asli yang di kawasan Tapak Ramsar Tasek Bera

dengan anggaran jumlah penduduk semasa seramai 2,116 orang penduduk. Jadual 2.14

menunjukkan nama dan bilangan penduduk kampung dan unjuran penduduk 2030

dengan menggunakan kadar pertumbuhan penduduk semasa negeri Pahang iaitu 1.15

(rujuk Rajah 2.13)

Jadual 2.14 : Bilangan Penduduk Kampung Orang Asli

NAMA KAMPUNG

BILANGAN

PENDUDUK

2017

UNJURAN

PENDUDUK

2030

1. Kg. Pathir 49 140

2. Kg. Gakuyah 20 59

3. Kg.Limbahan/ Mahang 46 137

4. Kg. Suba (Lama dan Baru) 52 156

5. Kg. Kuala Serting /Telemong 170 502

6. Kg. Gegerih 36 114

7. Kg.Lubuk Tambangan 202 596

8. Kg. Jelawat 200 590

9. Kg. Kuin/ Lenguit 119 353

10. Kg. Lubuk Tiang 12 38

11. Kg. Gau / Pelawan 1,210 3,576

JUMLAH Orang Asli 2,116 6,261

Sumber : JAKOA

Komuniti Orang Asli Semelai.

3. Petempatan

Dianggarkan terdapat 434 buah rumah di kawasan RKK Tasek Bera yang bercirikan rumah

tradisional. Terdapat beberapa rumah yang telah diubah suai dengan ciri moden seperti

penggunaan batu dan simen.

Rumah Tradisional Orang Asli Semelai.

Rumah batu Orang Asli Semalai.

D R A F A K H I R

2-20


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4. Pekerjaan dan Pendapatan

Majoriti pekerjaan masyarakat Orang Asli Semelai

adalah menanam getah atau kelapa sawit,

menghasilkan minyak keruing dan menangkap ikan

sebagai makanan harian. Masyarakat orang asli ini

juga turut menjadikan produk dari hasil hutan seperti

rotan, pokok buluh dan herba sebagai sumber

pendapatan.

Aktiviti kebudayaan masyarakat orang Asli Semelai

termasuk persembahan sewang, tarian tradisional

Semelai dan lain-lain. Pertunjukan kemahiran dan

kebudayaan masyarakat orang Asli turut dijadikan

pendapatan tambahan yang dikendalikan sendiri

oleh penduduk dan disokong oleh persatuan SABOT

(Semelai Association for Boat and Tourism).

Semenjak penubuhannya pada tahun 1999

Persatuan SABOT telah menjalankan aktiviti untuk

menghidupkan semula Eko-Pelancongan Komuniti

supaya kurang bergantung kepada sumber

perhutanan, di samping membantu menjana

pendapatan masyarakat Orang Asli di Tasek Bera.

Angaran pendapatan penduduk antara RM1,000

dan RM3,000 sebulan.

Hasil produk kraftangan

Orang Asli Semalai.

Aktiviti pertanian yang dijalankan

oleh masyarakat Orang Asli Semelai

2.5.2 Petempatan FELDA

Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA) menguruskan petempatan semula

penduduk luar bandar yang miskin ke kawasan yang baru dibangunkan untuk

meningkatkan taraf ekonomi mereka dengan membuka kawasan ladang. Jumlah

keseluruhan petempatan FELDA yang terdapat di Malaysia ialah 321 manakala di Pahang

terdapat tidak kurang dari 115 petempatan FELDA.

Di kawasan RKK Tasek Bera, FELDA Tembangau 6 dan Bera Selatan 2 didapati mempunyai

petempatan dan selebihnya adalah untuk perladangan (Rujuk Rajah 2.14)

D R A F A K H I R

2-21


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e F E L D A T e m e n t i

K e B a n d a r

B e r a

Kg. Lubuk Tiang

Kg. Suba Lama

Kg. Suba Baru

F E L D A

S e b e r t a k

Kg. Lubuk Tembangan

R O M P I N

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o

Kg. Kuala Serting

Kg. Chuat

Kg. Mahang

Kg. Pathir

Kg. Gegerih

S g . B e r a

S g S e r t i n g

Pej. UPTRTB

T A S E K B E R A

N E G E R I

S E M B I L A N

K e

F E L D A T e m b a n g a u 1

S g T e m b a n g a u

Kg. Baapa

Kg. Putat

Pos Iskandar

Kg. Gau

Kg. Kuin

Kg. Jelawat

Kg. Lenguit

K e

M u a d z a m S h a h

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

R a u b

K u a n t a n

T e m e r l o h

M a r a n

B e n t o n g

P e k a n

U T A R A

NEGERI

SEMBILAN

B e r a

R o m p i n

K e B a h a u

J e m p o l

K e M u a d z a m S h a h

P E L A N L O K A S I

Rajah Rajah 2.11 2.11

PENTUNJUK

PETUNJUK

PETEMPATAN ORANG ASLI

PETEMPATAN ORANG ASLI

Petempatan Petempatan Orang Orang Asli Asli

Zon Penampan Badan Dalam Air Negeri Sembilan

Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Tapak RAMSAR

Sempadan Negeri Tapak Ramsar Tasek Bera U T A R A

Jalan Raya Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri T a n p a S k a l a

UTARA

Jalan Raya

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-22


K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o i

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

S g . B e r a

S g S e r t i n g

T A S E K B E R A

Pejabat PERHILITAN

N E G E R I

S E M B I L A N

S g T e m b a n g a u

Pos Iskandar

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

Ke Muadzam

Shah

R a u b

K u a n t a n

U T A R A

B e n t o n g

T e m e r l o h

NEGERI

SEMBILAN

B e r a

M a r a n

P e k a n

R o m p i n

K e B a h a u

J e m p o l

Rajah 2.1

Rajah 2.12

PETUNJUK

PETUNJUK

P E L A N L O K A S I

Kawasan FELDA

PENEMPATAN PENEROKA FELDA

PETEMPATAN PENEROKA FELDA

Kawasan FELDA

Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Tapak RAMSAR

Badan Air

Zon Penampan Dalam Negeri Sembil

Tapak Ramsar Tasek Bera

Sempadan Negeri

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Jalan Raya

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

UTARA

Jalan Raya

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-27 2-23


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.6 Infrastruktur dan Utiliti

2.6.1 Hidrologi dan Saliran

Maklumat hidrologi dan sistem saliran (rujuk Jadual 2.15) merupakan komponen penting ke

arah memelihara dan memulihara Tapak Ramsar Tasek Bera bagi mengekalkan sifat

semula jadi sebagai tanah lembap.

Jadual 2.15 : Karakter Utama Hidrologi dan Sistem Saliran

Tasek Bera

BIL.

1.

KOMPONEN

HIDROLOGI DAN SALIRAN

Keluasan Kawasan

Tadahan

KETERANGAN

613.83 km 2

60% adalah kawasan

pertanian tanaman getah

dan kelapa sawit.

2. Keluasan tasik 61.50 km 2

3. Kedalaman (maksima) 7.0 meter

4. Kedalaman (Purata) 2.66 meter

5. Kedalaman (minima) 0.88 meter

6. Aliran Masuk (Inlet River)

Sungai Tembangau,

Sg Serting

& beberapa sungai kecil

yang menghubungkan

Tasek Bera

7. Aliran Keluar(Outlet River) Sungai Pahang

8. Arah Aliran Selatan ke Utara

9. Paras Air Tanpa kawalan

10. Jarak dari Laut 110 km

Sumber: Tasek Bera Ramsar Site Integrated Management Plan (2016-2026)

Seterusnya terdapat tujuh (7) sub-lembangan dalam

sistem sungai Tasek Bera. (rujuk Rajah 2.15)

Jadual 2.16 : Lembangan Sungai Di dalam Kawasan Tasek Bera

BIL.

NAMA LEMBANGAN

1. Lower Sungai Bera

2. Middle Sungai Bera

3. Upper Sungai Bera

4. Sungai Tasek

5. Sungai Serting

6. Sungai Palong

Lembangan sungai yang terdapat

di dalam sistem Tasek Bera

7. Sungai Air Kuning

Sumber: Tasek Bera Ramsar Site Integrated Management Plan (2016-2026)

D R A F A K H I R

2-24


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e

T e m e n t i

K e

P u s a t B a n d a r B e r a

R O M P I N

K e B u k i t M e n d i

/ F E L D A C h e m o m o i

Pejabat PERHILITAN

T A S E K B E R A

N E G E R I

S E M B I L A N

K e

M u a d z a m S h a h

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

R a u b

J e r a n t u t

T e m e r l o h M a r a n

B e n t o n g

B e r a

NEGERI

TERENGGANU

K u a n t a n

P e k a n

K e B a h a u

J e m p o l

K e

M u a d z a m S h a h

U T A R A

NEGERI

SEMBILAN

R o m p i n

P E P L E A L A N L O K A S S I I

Rajah 2.15

LEMBANGAN SUNGAI TASEK BERA

Rajah 2.13 LEMBANGAN SUNGAI

PETUNJUK

PETUNJUK

Lower Sungai Bera

Sungai Kuning

Lower Sungai Bera

Badan Air

Middle Sungai Bera

Tasek Bera

U T A R A

Middle Sungai Bera

Tapak Ramsar Tasek Bera

Upper Sungai Bera

Jalan Raya

Upper Sungai Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Tasek Bera

Sempadan Kawasan RKK

Sungai Tasek- Tasek Bera

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sungai Serting

T a n p a S k a l a

Sempadan Zon Penampan

Sungai Serting

Sungai Palong

( Negeri Sembilan

Sempadan

)

Negeri

UTARA

Sungai Palong

Jalan Raya

Sungai Kuning

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

2-26

2-25


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.6.2 Bekalan Air

Sumber bekalan air bagi kawasan RKK Tasek Bera adalah melalui sumber air bawah tanah,

air tasik, Pengurusan Air Pahang (PAIP) dan rangkaian paip milik FELDA (rujuk Jadual 2.17

dan Rajah 2.16).

Jadual 2.17 : Sistem Bekalan Air Tasek Bera

Bil. Petempatan Sumber Bekalan Air

1. Kompleks Ramsar

2. Resort

3. Tapak Perkhemahan Sumber dari air tasik

4.

Perkampungan Orang Asli

(Kuala Serting & Suba)

5. Petempatan FELDA

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

Sumber air bawah tanah melalui pembinaan telaga tiub

(Tubewell)

Sumber air bawah tanah melalui pembinaan telaga tiub

(Tubewell)

1. Sumber dari Pengurusan Air Pahang (PAIP)

2. Sumber air tasik

1. Sumber dari PAIP melalui rangkaian paip bekalan

milik FELDA (Bagi Gugusan FELDA Bera Selatan)

2. Sumber dari rangkaiaan paip bekalan milik PAIP

(Bagi Gugusan FELDA Tembangau)

Kawasan - kawasan berikut didapati masih belum mendapat bekalan air bersih dari PAIP;

1. Kompleks Ramsar (Kuarters dan Pejabat Pentadiran)

2. Kawasan Resort

3. Sebahagian Perkampungan Orang Asli seperti ;

• Kg. Limpahan/Mahang

• Kg. Pathir

• Kg. Gakuyah

• Kg. Gegerih

• Kg. Lubuk Tembangan

2.5.3 Bekalan Elektrik

• Kg. Kuin

• Kg. Jenguit

• Kg. Jelawat

• Kg. Lubuk Tiang

Tangki air untuk membekalkan air

bersih.

Tapak Ramsar Tasek Bera mendapat bekalan elektrik secara sempurna dari pihak Tenaga

Malaysia Berhad (TNB). Kawasan liputan bekalan elektrik TNB hampir merangkumi keseluruh

kawasan yang berpenghuni yang merangkumi (rujuk Rajah 2.17) :

i. Pejabat Pentadbiran Ramsar

ii. Kawasan Resort

iii. Perkampungan Orang Asli

iv. Petempatan FELDA

v. Tapak Perkhemahan

Cadangan bekalan elektrik masa hadapan akan

menjuruskan kepada melebarkan liputan dari sumber

TNB ke kawasan-kawasan perkampungan Orang Asli

yang masih belum mendapatkan bekalan elektrik iaitu di

Kg. Gakuyah, Kg. Kuin, Kg Jenguit dan Kuala Serting

Pencawang elektrik Jeti DARA.

D R A F A K H I R

2-26


K e M u a d z a m S h a h

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e F E L D A

T e m e n t i

K e B a n d a r

B e r a

K e F E L D A

T e m e n t i

R O M P I N

K e B a n d a r

B e r a

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o

R O M P I N

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o i

S g . B e r a

S g S e r t i n g

T A S E K B E R A

S g . B e r a

Pej. UPTRTB

F

S e

S g S e r t i n g

K e

F E L D A T e m b a n g a u 1

T A S E K B E R A

Pejabat PERHILITAN

Cameron

Highlands

N E G E R I

S E M B I L A N

N E G E R I

S E M B I L A N

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

S g T e m b a n g a u

S g T e m b a n g a u

Pos Iskandar

Pos Iskandar

K e

M u a d z a m S h a h

U T A R A

R a u b

Cameron

Highlands K u a l a

T e m e r l o h

L i p i s

B e n t o n g

U T A R A

K u a n t a

NEGERI

n

TERENGGANU

M J a e r a r a nn t u t

P e k a n

B e r a

R a u b

K u a n t a n

T e m e r l o h M a r a n

NEGERI

R o m p i n

SEMBILAN

P e k a n

B e n t o n g

B e r a

NEGERI

SEMBILAN

P E L A N L O K A S I

R o m p i n

K e B a h a u

K e B a h a u

J e m p o l

J e m p o l

K e M u a d z a m S h a h

K e M u a d z a m S h a h

KAWASAN LIPUTAN BEKALAN AIR

Rajah 2.16 2.14 P E L A N L O K A S I

Rajah 2.14 KAWASAN LIPUTAN BEKALAN AIR

PENTUNJUK Rajah 2.16

KAWASAN LIPUTAN BEKALAN AIR

PETUNJUK

PETUNJUK Kawasan Liputan Bekalan Air ( PAIP )

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Kawasan Liput Liputan Bekalan Air Bekalan ( PAIP ) Air (PAIP)

Zon Penampan/ Kawasan Badan Kajian Air RKK

Kawasan Liputan Bekalan Air FELDA

Tapak RAMSAR

U T A R A

Kawasan Liput Liputan Bekalan Air Bekalan FELDA Air FELDA

Tapak RAMSAR

Kawasan Tiada Bekalan Air Bersih

Tapak Ramsar Tasek Bera U T A R A

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

Kawasan Tiada Tiada Bekalan Bekalan Air Bersih Air Bersih

Zon Penampan Dalam

Sumber Air Bawah Tanah

Zon Negeri Penampan/ Sembilan Kawasan RKK

Tasek Bera

Sumber Air Bawah Tanah

Sumber Air Bawah Tanah

Tasek Bera

UTARA

Jaringan Paip ( PAIP ) 500 MS (Bekalan Dari Melati)

Zon Penampan (N. Sembilan)

Jalan Raya

T a n p a S k a l a

Jaringan Paip ( PAIP ) 500 MS (Bekalan Dari Melati)

Jalan Raya

T a n p a S k a l a

Jaringan Paip (PAIP) 500 MS ( Bekalan Dari Melati)

Jaringan Paip (PAIP) 250 MS ( Bekalan Dari LRA )

Sempadan Negeri

Jaringan Paip (PAIP) 250 MS ( Bekalan Dari LRA )

Sempadan Negeri

Sempadan Negeri

Jaringan Paip (PAIP) 250 MS ( Bekalan Dari LRA)

Jaringan

Jaringan

Paip

Paip ( PAIP

PAIP

) 160

) 160

MS (Bekalan

MS (Bekalan

Dari LRA)

Dari LRA)

Jalan Raya

Tanpa Skala

Jaringan Paip (PAIP) 160 MS ( Bekalan Dari Melati)

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

2-27


S e b e r t a k

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o i

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o

K e B a n d a r

B e r a

S g S e r t i n g

Kg Lubuk Tiang

Kg Suba Lama

Kg Suba Baru

Kg Kuala Serting

Kg Gau

Kg Pathir

F E L D A

S e b e r t a k

Kg Lubuk Tembangan

K e

F E L D A T e m e n t i

Kg Mahang

Kg Gegerih

T A S E K B E R A

S g . B e r a

R O M P I N

Pejabat PERHILITAN

S g . B e r a

S g S e r t i n g

Pej. UPTRTB

N E G E R I

S E M B I L A N

N E G E R I

S E M B I L A N

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

K e

F E L D A T e m b a n g a u 1

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

Sg T e m b a n g a u

T A S E K B E R A

Kg Gakayuh

S g T e m b a n g a u

Kg Kuin

POS ISKANDAR

Kg Lenguit

Kg Jeawat

POS ISKANDAR

K e

M u a d z a m S h a h

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

R a u b

J e r a n t u t

T e m e r l o h

NEGERI

TERENGGANU

M a r a n

K u a n t a n

U T A R A

R a u b

B e n t o n g

T e m e r l o h

U T A R A

NEGERI

SEMBILAN

K u a n t a n

B e n t o n g

M a r a n

P e B k a e nr a

B e r NEGERI a

SEMBILAN

R o m p i n

P E L A N P L E O K L A S N I L O K A S I

P e k a n

R o m p i n

K e B a h a u

J e m p o l

K e B a h a u

J e m p o l

K e M u a d z a m S h a h

Rajah 2.16

Rajah 2.15

Rajah 2.17 KAWASAN LIPUTAN KAWASAN BEKALAN LIPUTAN ELEKTRIK BEKALAN ELEKTRIK

Rajah 2.15 KAWASAN LIPUTAN BEKALAN ELEKTRIK

PENTUNJUK PETUNJUK

PETUNJUK

Zon Liputan Bekalan Elektrik ( TNB )

Kawasan Liputan Bekalan Elektrik

Tasek Bera

Zon Liputan Bekalan Elektrik ( TNB )

Tasek Bera

Zon Laluan Penampan/ kabel Kawasan Elektrik Kajian Sedia RKK Ada

Tapak RAMSAR

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

Tapak RAMSAR

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

Jalan Raya

Badan Air

Rentis TNB

Jalan Raya

U T A R A

Tapak Ramsar Tasek Bera

Sempadan Negeri Rentis TNB

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Sempadan Negeri

Zon Penampan (N. Sembilan) UTARA

T a n p a S k a l a

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Tanpa Skala

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

2-28


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.6.4 Sistem Pengurusan Sisa Pepejal

Petempatan di dalam kawasan RKK Tasek Bera tidak mempunyai pengurusan sisa pepejal

yang sistematik. Jadual 2.18 menunjukkan senario keseluruhan sistem pengurusan sisa

pepejal mengikut petempatan.

Jadual 2.18 : Pengurusan Sisa Pepejal Tasek Bera

BIL. PETEMPATAN KAEDAH PENGURUSAN

1. Kompleks Ramsar

Dihantar oleh pengurusan ke Tapak Pelupusan Majlis

Daerah Bera di Kg. Chuat

2. Resort Dilupus sendiri oleh pihak pengurusan Resort

3. Tapak Perkhemahan Dilupus sendiri oleh pihak pengurusan

4. Perkampungan Orang Asli Dilupus sendiri secara primitive/bakar

5. Petempatan FELDA

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

2.6.5 Sistem Pembetungan

Dihantar ke Tapak Pelupusan Sampah FELDA oleh

Pengurusan FELDA

Pengurusan sistem pembetungan di kawasan penempatan tidak mempunyai kaedah

pembetungan yang moden dan mematuhi piawaian alam sekitar yang lestari dan

mampan

Jadual 2.19 : Sistem Pembetungan Kawasan Tasek Bera

BIL. PETEMPATAN KAEDAH PEMBETUNGAN

1. Kompleks Ramsar Tangki Septik Persendirian (IST)

2. Resort Tangki Septik Persendirian (IST)

3. Tapak Perkhemahan Perkongsian dengan resort/chalet

4. Perkampungan Orang Asli Tangki Septik Persendirian (IST)

5. Petempatan FELDA Tangki Septik Persendirian (IST)

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

2.6.6 Sistem Telekomunikasi

Kawasan RKK Tasek Bera mendapat akses telekomunikasi dan sambungan jalur lebar

(internet connectivity) melalui dua sumber bekalan (rujuk Rajah 2.18);

1. Infra MAXIS; melalui Menara Telekomunikasi dan kabel gentian optik milik MAXIS (4G)

2. Infra Telekom Malaysia (TM); melalui ibu sawat dan rangkaian kuprum (Streamyx)

Jadual 2.20 : Sumber Akses Telekomunikasi dan Internet Tapak

Ramsar Tasek Bera

BIL PETEMPATAN SUMBER AKSES

1. Kompleks Ramsar

Ibu sawat Telekom Malaysia

(TM); Streamyx

2. Resort Infra MAXIS ; 4G

3. Tapak Perkhemahan -

4. Perkampungan Orang Asli Infra MAXIS ; 4G

5. Petempatan FELDA Ibu sawat Telekom Malaysia

(TM); Streamyx

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

Menara telekomunikasi

yang terdapat di kawasan

Sekitar Tasek Bera.

Walau bagaimanapun, masih terdapat perkampungan Orang Asli yang mendapat liputan

selular secara tidak menyeluruh.

D R A F A K H I R

2-29


K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o i

Cameron

Highlands

Cameron

Highlands K u a l a

L i p i s

R a u b

@

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o

N E G E R I

S E M B I L A N

N E G E R I

S E M B I L A N

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

K e B a n d a r

B e r a

S g S e r t i n g

@

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

@

S g S e r t i n g

K u a n t a n

@

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Kg Suba Baru TAPAK RAMSAR Kg TASEK Lubuk BERA Tembangan

NEGERI

TERENGGANU

Kg Suba Lama

Kg Kuala Serting

Kg Lubuk Tiang

Kg Suba Lama

Kg Suba Baru

Kg Kuala Serting

Kg Gau

@

K e

F E L D A T e m b a n g a u 1

Kg Gau

@@

@

Kg Pathir

Sg T e m b a n g a u

F E L D A

S e b e r t a k

@

@ @

Kg Pathir

Kg Lubuk Tembangan

@

@

@

@

K e

F E L D A T e m e n t i

Kg Mahang

@

T A S E K B E R A

Kg Gakayuh

Kg Gegerih

Kg Kuin

POS ISKANDAR

S g . B e r a

S g T e m b a n g a u

@

@

@

@

Kg Lenguit

Pej. UPTRTB

Kg Jeawat

Kg Mahang

Kg Gegerih

@

T A S E K B E R A

Kg Gakayuh

Kg Kuin

POS ISKANDAR

@

S g . B e r a

Pejabat PERHILITAN

@

Kg Lenguit

Kg Jeawat

R O M P I N

@

K e

M u a d z a m S h a h

R a u b

T e m e K r u l a o n ht a M n a r a n

U T A R A

T e m e r l o h M a r a n

B e n t o n g P e k a n

B e n t o n g

B e r a

B e r a

U T A R A

NEGERI NEGERI

SEMBILAN SEMBILAN

R o m p i n

P e k a n

R o m p i n

K e B a h a u

J e m p o l

K e B a h a u

J e m p o l

K e M u a d z a m S h a h

P E L A N L O K A S I

P E L A N L O K A S I

Rajah 2.16 2.16

Rajah 2.16

PENTUNJUK Rajah 2.16

PETUNJUK

Zon Liputan Telekomkunikasi ( Selular 3G )

PETUNJUK

KAWASAN LIPUTAN TELEKOMUNIKASI

Tasek Bera

Kawasan Liputan Telekomunikasi

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Zon Liputan Telekomkunikasi ( Selular 3G )

Tasek Bera

Tapak RAMSAR

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

KAWASAN LIPUTAN TELEKOMUNIKASI

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Tapak RAMSAR

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

KAWASAN LIPUTAN TELEKOMUNIKASI

Jalan Raya

Sempadan Badan Negeri Air

Tapak Ramsar Tasek Bera

Jalan Raya

Zon Penampan/ Kawasan RKK

U T A R A

Sempadan Negeri

T a n p a S k a l a

Zon Penampan (N. Sembilan) UTARA

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Tanpa Skala

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

2-30


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.7 Kemudahan Masyarakat

Kemudahan masyarakat yang terdapat di kawasan RKK Tasek Bera banyak tertumpu di

kawasan Pos Iskandar, kawasan resort dan juga petempatan FELDA (rujuk Rajah 2.19).

Jadual 2.21 menunjukkan antara kemudahan yang boleh didapati di kawasan RKK Tasek

Bera.

Jadual 2.21 : Kemudahan Masyarakat di kawasan RKK Tasek Bera

BIL. PETEMPATAN JENIS KEMUDAHAN

1. Pos Iskandar • Sekolah Kebangsaan Pos Iskandar

• Dewan Orang Ramai

• Padang Futsal

• Tadika

• Klinik Desa

• Jeti

2. Resort • Tapak Perkhemahan

• Menara Tinjau

• Penginapan Resort

• Jeti

3. Petempatan

FELDA

• Felda

Tembangau 6

• Felda

Tembangau 1

dan 2 (Luar

kawasan RKK)

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

• Masjid / Surau

• Sekolah Menengah

• Tadika

• Sekolah Kebangsaan

• Dewan

• Kompleks Komuniti

Dewan Orang Ramai

Klinik Desa Pos Iskandar

Padang Futsal

2.7.1 Kemudahan Sistem Pendidikan

Kemudahan sistem pendidikan di kawasan

RKK Tasek Bera adalah terdiri daripada

sistem formal dan tidak formal. Pendidikan

sistem formal adalah disediakan oleh

kerajaan seperti Sekolah Kebangsaan

Iskandar dan tadika iaitu pendidikan

prasekolah.

Manakala bagi sistem pendidikan tidak

formal adalah sistem pendidikan berasaskan

kemahiran turun-temurun oleh Orang Asli

Semelai

Sekolah Kebangsaan Iskandar di Pos

Iskandar

D R A F A K H I R

2-31


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e F E L D A T e m e n t i

K e B a n d a r

B e r a

F E L D A

S e b e r t a k

R O M P I N

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o

Sg S e r t i n g

B

S g . B e r a

Pej. UPTRTB

T A S E K B E R A

N E G E R I

S E M B I L A N

K e

F E L D A T e m b a n g a u 1

Sg T e m b a n g a u

Pos Iskandar

A

K e

M u a d z a m S h a h

Cameron

Highlands

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

R a u b

K u a n t a n

T e m e r l o h

M a r a n

U T A R A

B e n t o n g

NEGERI

SEMBILAN

B e r a

P e k a n

R o m p i n

K e B a h a u

J e m p o l

K e M u a d z a m S h a h

P E L A N L O K A S I

Rajah 2.16 2.17

Rajah 2.17

PENTUNJUK

PETUNJUK

F Klinik Desa

A Pejabat

Sekolah UPTRTB

A


TABURAN KEMUDAHAN MASYARAKAT

Dewan Resort Majlis

Daerah Bera

Tadika

Gelanggang Futsal

B

TABURAN KEMUDAHAN MASYARAKAT

B


Klinik Desa

Pej. UPTRTB

Sekolah

Resort MDB Dewan



Tadika

Gelanggang

Futsal

Tasek Bera

Badan Air

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK U T A R A

Tapak Ramsar Tasek Bera

Tapak RAMSAR

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

Zon Penampan (N. Sembilan) T a n p a S k a l a

Sempadan Negeri

UTARA

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Jalan Raya

Tanpa Skala

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

2-32


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.8 Ekonomi

2.8.1 Pertanian

Aktiviti pertanian yang utama di Tasek Bera adalah kelapa sawit dan getah. Ladang

kelapa sawit secara majoritinya dimiliki oleh Felda Global Venture (FGV). Aktiviti

penanaman getah adalah aktiviti pertanian yang diusahakan oleh masyarakat Orang Asli

Semelai secara kecil-kecilan dan berdekatan dengan kawasan petempatan mereka.

Tanaman getah

Tanaman kelapa sawit

2.8.2 Perikanan

Aktiviti perikanan yang berlaku di kawasan RKK Tasek Bera merupakan sumber ekonomi

utama masyarakat Orang Asli Semelai dan aktivtii sampingan seperti memancing. Aktiviti

memancing hendaklah mematuhi peraturan memancing mengikut Akta Perikanan Negeri

1985.

Terdapat beberapa spesies ikan yang boleh didapati di kawasan RKK Tasek Bera (rujuk

Jadual 2.22).

Ikan Lampam

(Puntius schwanenfeldii)

Ikan Kelisa

(Asian Arowana Scleropages formosus)

Spesis Ikan Terancam

Sepat Siam (Trichegester pectoralis)

Spesis Ikan Asli Malaysia

Ikan Baung

(Hemibagrus nemurus)

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

2-33


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Jadual 2.22 : Julat Saiz dan Berat Tangkapan Ikan di Tasek Bera

Bil Nama Tempatan Nama sainstifik Julat Saiz

(cm)

1. Cermin Parambassis apogonoides 4.1 – 5.8 4.1

2. Cermin Parambassis siamensis 3.6 – 4.8 3.6

3. Baung Lawi Hemibagrus sp. 33.4 – 40.2 771.9

4 Baung Pisang Leiocassis poecilopterus 10.2 6.3

5. Baung Sungai Hemibagrus nemurus 19.2 – 28.3 534.8

6. Senggiring Batu Bagrichthys repasson 13.0 – 18.0 6.4

7. Toman Channa micropeltes 20.6 82.3

8. Darok Cyclocheilichtys repasson 10.2 – 16.8 91.8

Jumlah Berat

(gm)

9. Kawan Labiobarbus festivus 8.2 – 23.6 20,970.6

10. Lalang Oxygaster anomalura 12.6 – 17.7 132.7

11. Lampan Sungai Barbonymus schwanenfeldii 4.2 – 21.3 5251.8

12. Lomah Tynnichtys thynnoides 13.0 – 26.0 6168.9

13. Nyenyuar Luciosoma setigerum 14.2 – 21.3 371.0

14. Pelampung Jaring Puntius partipentazona 4.4 1.1

15. Pucuk Pisang Labiobarbus fasciatus 5.7 – 17.8 475.6

16. Rong Ekor kuning Osteochilus spilurus 4.5 – 15.2 136.1

17. Sebarau Hampala macrolepidota 13.0 – 33.9 2736.1

18. Seluang Rasbora cf. paviei 9.9 6.7

19. Temperas Cycloccheilichthys apogon 10.2 -21.8 2679.5

20. Tengalan Puntioplites bulu 15.0 – 26.3 459.0

21. Terbul Osteochilus hasselti 6.0 – 16.3 4678.4

22. Ketutu Oxyeleotris marmorata 30.6 380.8

23. Selat Notopterus notopterus 11.3 – 28.3 2102.5

24. Kelisa Scleropages formosus 24.5 -

25. Patong Pristolepis fasciata 5.7 – 17.8 1518.3

26. Bilut Kryptopterus apogon 15.0 – 22.2 582.6

27. Lais Kryptopterus limpak 12.5 – 23.3 157.6

28. Lais Kryptopterus cryptopterus 21.2 – 21.8 101.9

29. Lais Kryptopterus sp. 2.6 – 26.0 751.7

30. Buntal Tetraodon palembangensis 11.3 -

Sumber: Tasek Bera Ramsar Site Integrated Management Plan (2016-2026)

D R A F A K H I R

2-34


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.8.3 Pelancongan

a. Senario Kedatangan Pelancong

Senario kedatangan pelancong ke Pahang dilihat kembali meningkat sebanyak 17.9% atau

2.3 juta pada tahun 2015 dan 2016 (Rajah 2.18). Peningkatan ketibaan pelancong ini

adalah hasil daripada promosi berterusan yang dilakukan oleh pihak Kerajaan Negeri dan

Tourism Malaysia. Antara promosi yang dijalankan adalah kempen Tahun Melawat Pahang

2017 mengunakan slogan ‘Hogoh Pahang’ dan Jelajah Kembara Eropah: Promosi Tahun

Melawat Pahang 2017 .

Selain itu, pihak kerajaan negeri turut mengambil inisiatif dengan menyediakan kemudahan

kepada pelancong untuk memperoleh maklumat terkini mengenai aktiviti pelancongan di

Pahang dengan memuat turut aplikasi di Apps Store atau Google Play. (Tourism Pahang,

2017).

Kedatangan pelancong ke Tasek Bera sepanjang tempoh 5 tahun daripada tahun 2012

hingga 2016 adalah rendah dan tidak konsisten (rujuk Jadual 2.23). Penurunan jumlah

pelancong di Tasek Bera pada tahun 2016 adalah disebabkan penutupan Resort Tasek Bera

untuk kerja-kerja menaik taraf mulai Oktober 2016. Ini secara tidak langsung menjejaskan

kedatangan pelancong ke Tasek Bera. Berbanding kawasan Tasek Chini yang menerima

kunjungan pelancong sepanjang tahun.

Rajah 2.18: Statistik Kedatangan Pelancong Ke

Negeri Pahang

Rajah 2.19: Jumlah Pelancong Yang Bermalam

di Malaysia, Negeri Pahang dan

Tasek Bera.

9.7 juta

10.6 juta

9.4 juta

10.5 juta

12.8 juta

71.51 JUTA

JUMLAH PELANCONG BERMALAM DI MALAYSIA

2015

11.30%

3.43%

9, 758,505 10,637,208

9,414,075 10,533,711 12,825,528

Sumber : Tourism Malaysia, 2017 & Tourism Pahang, 2017

8.08 JUTA

Pelancong

Tempatan Bermalan

di Pahang

76.73%

2.45 JUTA

Pelancong

Antarabangsa

Bermalam di Pahang

23.27%

Jadual 2.23 : Statistik Kedatangan Pelancong Ke

Tasek Bera dan Tasek Chini

Tasek

Chini

Tasek

Bera

2012 2013 2014 2015 2016

7,086 8,880 15,665 13,711 16,575

1,653 2,930 1,964 5,131 3,395

Sumber : Tourism Malaysia, 2017 & Tourism Pahang, 2017

10.53 JUTA

Jumlah Pelancong Yang

Bermalan di Pahang

0.05%

5,131 orang

Jumlah Pelancong Yang

Bermalam di Tasek Bera

Sumber : Tourism Malaysia, 2017 &

Tourism Pahang, 2017

D R A F A K H I R

2-35


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

b. Aset Pembangunan Pelancongan

ASET PEMBANGUNAN PELANCONGAN

PEMBANGUNAN

SUMBER

SEMULAJADI

PEMBANGUNAN

SUMBERJAYA

PENYELIDIKAN

PEMBANGUNAN

SUMBERJAYA

WARISAN DAN

BUDAYA

PEMBANGUNAN

SUMBER

MANUSIA

mengekalkan alam

semulajadi sebagai

aset pembangunan

pelancongan

Kajian terhadap

biodiversiti dan sistem

ekologi yang unik.

Mengekalkan nilai

warisan seperti

budaya, adat resam,

dan cara hidup

tempatan

Penyertaan

penduduk dan

pembangunan

modal insan

Tasik Bera merupakan kawasan

tanah lembap berkepentingan

antarabangsa atau Tapak Ramsar.

Keadaan fizikalnya yang unik dan

menarik menjadikannya sebagai

kawasan tumpuan kepada

pengunjung yang mencintai alam

semulajadi.

Pembangunan

pelancongan di Tasek Bera adalah

berasaskan kepada empat aset

utama.

Tasek Bera diklasifikasikan sebagai pusat eko-pelancongan makro di Negeri Pahang kerana

kedudukannya yang terletak di tengah-tengah semenanjung Malaysia dan berfungsi

sebagai kawasan takungan air tawar semulajadi terbesar di Malaysia. Kepelbagaian

hidupan biodiversiti di sekitar kawasan Tasek Bera juga menjadikan tarikan kepada

pelancong untuk melawat kawasan ini. Walau bagaimanapun, data pada tahun 2016

menunjukkan jumlah kedatangan pengunjung semakin berkurangan di kawasan ini dari

tahun ke tahun.

Kemudahan pelancongan di kawasan Tasek Bera adalah terhad kepada 2 ekar (0.8

hektar). Tasek Bera menawarkan sebuah resort yang melibatkan 12 unit bilik untuk

penginapan pelancongan serta kemudahan sokongan seperti pusat pelawat, jeti

pelancongan, dewan terbuka dan tapak perkhemahan.

Penyediaan kemudahan tempat tinggal yang baik meletakkan Pahang di kedudukan ke

dua selepas Kuala Lumpur dari segi jumlah ketibaan pelancong dan jumlah bilik yang

boleh disewa iaitu sebanyak 29,000 bilik berbanding Kuala Lumpur 32,000 bilik pada tahun

2015 (Tourism Pahang, 2017).

D R A F A K H I R

2-36


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Berdasarkan Pelan Induk Rancangan Eko

Pelancongan Negara 2016-2025 Tasek

Bera adalah sebahagian kawasan kluster

pelancongan di bawah Negeri Pahang

iaitu Kluster PEKAN-CHINI-BERA. Melalui

kluster pelancongan ini, pembangunan

eko-pelancongan Tasek Bera dilihat

secara saling kebergantungan dengan

produk pelancongan yang terdapat di

Pekan dan Tasik Chini bagi menjamin

kelestarian pembangunan pelancongan

tersebut.

Pemandangan di kawasan RKK Tasek Bera

Produk pelancongan yang terdapat di kawasan Tasek Bera terdiri daripada:

JENIS PELANCONGAN

Alam Sekitar Dan

Pengembaraan

PRODUK PELANCONGAN

Tapak Ramsar - Tapak Ramsar pertama di Malaysia

10 Spesis Tumbuhan Endemik

775 Spesis Flora Dan Fauna

Central Forest Spine (CFS)

Warisan Dan

Kebudayaan

Kaum Semelai

Perahu Jalur

Semelai Violin atau Rebab

Kampung Chenderung Jungle Camp

Kampung Sembilan Campsite

Kampung Dato Campsite

Kampung Mikok Campsite

Kubur

Kraftangan

Sukan Dan Rekreasi

Cenderamata - Peralatan Muzik, Daun Mengkuang

Menyusuri Tasik

Berkayak

Menaiki Bot

Rentis Hutan

Perkhemahan,

Memancing,

Taman

Pertanian

Buatan Manusia

Taman Rekreasi Air Tawar

Tanaman Herba Hutan

Pusat Penyelidikan

Menara Tinjau

Chalet

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

2-37


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KLUSTER PEKAN-CHINI-BERA

Rajah 2.20

EKO PELANCONGAN KLUSTER

Kawasan Tarikan utama

Tasek Bera

Aktiviti utama

Memancing

Menaiki bot

Melihat hidupan liar.

Pasaran utama

Kawasan aktviti berkeluarga

Kawasan semula jadi

Produk sokongan

Pulau Keladi

Pekan Bandar Diraja

Tasik Chini

Ladang Teh DARA Bukit Ridan

Kg. Orang Asli Runchang

Laluan Pelancong

Kebanyakkan pelancong

datang dari kawasan

Lembah Klang.

UTARA

Petunjuk:

Bandar

Utama

Kawasan

Tarikan Utama

Produk

Sokongan

Laluan

Utama

Laluan

Pelancong

Laluan ke

Kluster

Tanpa Skala

(Sumber:Pelan Induk Rancangan Eko Pelancongan Negara 2016-2025)

D R A F A K H I R

2-38


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

C. Kemudahan Pelancongan

Kemudahan, perkhidmatan pelancongan dan

aktiviti (konservasi dan rekreasi) di Tasek Bera ini

ditutup untuk sementara waktu untuk kerja-kerja

penambahbaikan sejak dari tahun 2016.

Kemudahan pelancongan di Tapak Ramsar

Tasek Bera ini diuruskan oleh Majlis Daerah Bera

(MDB). Antara kemudahan yang disediakan

adalah:

• Chalet

• Tapak perkhemahan

• Kafeteria

Dewan Terbuka & Tapak Perkhemahan

Chalet

2.8.4 Perniagaan

Kawasan perniagaan pula, tidak banyak aktiviti

perniagaan yang dijalankan di kawasan RKK

Tasek Bera. Antara aktiviti perniagaan

berbentuk formal yang utama di kawasan

kajian adalah kawasan resort dan juga aktiviti

industri perladangan seperti kelapa sawit dan

getah, manakala yang selebihnya perniagaan

yang dilakukan adalah secara tidak formal

yang dijalankan oleh Orang Asli Semelai sendiri

seperti perkhidmatan bot mahu pun jualan hasil

hutan. Aktiviti perniagaan ini dijalankan di

hadapan rumah dan berhampiran jalan utama.

Kemudahan Penginapan – Resort

Kedai Runcit

Perkhidmatan Bot

D R A F A K H I R

2-39


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 2.22

K e F E L D A T e m e n t i

PELAN KEMUDAHAN PELANCONGAN

K e B a n d a r

B e r a

R O M P I N

K e F E L D A T e m e n t i

R O M P I N

F E L D A

S e b e r t a k

K e B u k i t M e n d i /

F E L D A C h e m o m o

A

S g . B e r a

Pejabat UPTRTB

S g S e r t i n g

A

T A S E K B E R A

S g . B e r a

Pejabat UPTRTB

T A S E K B E R A

a n g a u 1

S g T e m b a n g a u

Cameron

Highlands

Pos Iskandar

B

N E G E R I

S E M B I L A N

K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

K e

F E L D A T e m b a n g a u 1

NEGERI

TERENGGANU

S g T e m b a n g a u

Pos Iskandar

B

K e

M u a d z a m S h a h

K e

M u a d z a m S h a h

Zon

Meman

Berkay

Resort

Perkhe

Traking

Menara

dan Hi

R a u b

K u a n t a n

B e n t o n g

T e m e r l o h

B e r a

M a r a n

P e k a n

U T A R A

NEGERI

SEMBILAN

J e m p o l

P E L A N L O K A S I

K e B a h a u

R o m p i n

K e M u a d z a m S h a h

J e m p o l

K e B a h a u

K e M u a d z a m S h a h

an RKK

Sembilan

Rajah 2.16

Rajah 2.19 2.21

TABURAN PELANCONGAN SEDIA ADA

PENTUNJUK PETUNJUK

TABURAN KAWASAN PELANCONGAN SEDIA ADA

Tasek Bera

Memancing

i Taman Herba

Berkayak

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Resort

Tapak RAMSAR

MDB

Homestay

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

A

Sempadan Negeri

Perkhemahan Jalan Raya

Traking

AB

TABURAN PELANCONGAN SEDIA ADA

Memancing

Berkayak

Resort MDB

U T A R A

A

Perkhemahan

T a n p a S k a l a

Traking

Hidupan Liar

i Taman Herba

Badan Air

Homestay

Tapak Ramsar Tasek Bera

U T A R A

Zon Penampan/ Kawasan Menara RKK Tinjau

Zon Penampan (N. Sembilan)

T a n p a S k a l a

Sempadan Negeri

UTARA

Jalan Raya

Hidupan Liar

Tanpa Skala

AB

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

2-40


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

2.9 Pengurusan Kawasan RKK

Pengurusan kawasan RKK Tapak Ramsar Tasek Bera dapat dibahagikan mengikut dua (2)

kawasan utama iaitu -:

i) Pengurusan Tapak Ramsar

ii) Pengurusan Zon Penampan

2.9.1 Pengurusan Tapak Ramsar

Agensi yang dipertanggungjawabkan untuk mengurus kawasan Ramsar Tasek Bera

adalah Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera (UPTRTB). Berdasarkan Mesyuarat MMK

Pahang ke 15/99, bagi pengurussan Tapak Ramsar bagi peringkat Negara adalah diketuai

oleh Badan Eksekutif Tapak Ramsar bagi mengendalikan hal-hal polisi/ dasar berkaitan

Pembangunan Ramsar yang dipengerusikan oleh Kementerian Sains, Teknologi dan Alam

sekitar. Di peringkat negeri, Jawatankuasa Perunding Tapak Ramsar Tasek Bera yang akan

membantu penyelarasan Tapak Ramsar di mana dipengerusikan oleh Pengarah Unit

Perancang Ekonomi Negeri. Jawatankuasa Penasihat Saintifik Tapak Ramsar Tasek Bera

pula bagi membantu berkaitan hal-hal saintifik yang dipengerusikan oleh Wetland

International Asia Pasific.

Buat masa ini unit tersebut dianggotai oleh kakitangan dari lima jabatan penting dalam

pengurusan Tapak Ramsar:

i. Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara (PERHILITAN)

ii. Jabatan Perhutanan

iii. Jabatan Alam Sekitar (JAS)

iv. Jabatan Laut

v. Jabatan Perikanan

vi. JAKOA

Rajah 2.22: Badan Pengurusan TRTB

Badan Eksekutif

Pengurusan

Ramsar

(Jawatankuasa Tanah

Lembap Kebangsaan

Dasar

Jawatankuasa

Penasihat

Saintifik

Ketua

Pengarah

PERHILITAN

Jawatankuasa

Perunding

(Jawatankuasa

Tanah Lembap

Negeri Pahang

Pemudahcara

Unit

Pengurusan

Tasek Bera

D R A F A K H I R

Sumber: Unit TRTB

2-41


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Pemuliharaan spesies – Projek Asuhan

Anak Ikan Dalam Sangkar;

Penguatkuasaan dan pemantauan

kepelbagaian biologi di kawasan TRTB;

Program Pendidikan dan Pembangunan

Fungsi utama yang telah

dilaksanakan oleh UPTRTB adalah

merangkumi pengurusan hidupan

liar, pengurusan hutan, kawalan

alam sekitar, pemuliharaan ikan

dan aktiviti masyarakat setempat

khususnya kaum Orang Asli

Semelai. Secara keseluruhan,

antara aktiviti yang dijalankan

adalah:

Aktiviti eko-pelancongan;

Program penglibatan masyarakat

setempat

Penyelenggaraan Tapak Rimba Herba

Penyelenggaraan Pusat Pelawat dan

Pemasangan papan tanda di TRTB

Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar (NRE) menyediakan peruntukan untuk projek

pemantapan Pelan Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera ini.

2.9.2 Pengurusan Zon Penampan

Pada masa ini, kawasan Zon Penampan dan Tapak Ramsar adalah di bawah Pentadbiran

Pejabat Daerah dan Tanah Bera dan Majlis Daerah Bera. Zon Penampan terdiri daripada

pertanian dan hutan simpan.

Rajah 2.23 : Pengurusan Zon Penampan

Pengurusan

Zon

Penampan

PENGURUSAN

TAPAK

FELDA/FGV

PENGURUSAN

KEMUDAHAN

1. UPTRB

2. JAKOA

3. MDBera

4. Orang Asli

5. JKR

PENGUATKUASAAN

1. Jabatan Perhilitan

2. Jabatan Perhutanan

3. Jabatan Alam Sekitar

4. Jabatan Pengairan

dan Saliran

5. Jabatan Perikanan

PENGURUSAN

KOMUNITI

1. JAKOA

2. Tok Batin (KM)

D R A F A K H I R

2-42


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 2.24 : Struktur Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera ( UPTRTB)

Penguasa

G48

Pemb. Tadbir

N19

Timbalan

Penguasa

G41

Pen. Peg.

Hidupan

Liar

G32

Pen. Peg.

Kawalan

Alam

Sekitar

C32*

Pen. Peg.

Pemelihara

Hutan

G32*

Pem. Peg.

Hidupan

Liar

G29*

Pen.

Pemelihara

Hutan/ Renjer

Hutan

G29*

Pem.

Hidupan

Liar

G26

Pem.

Perikanan

G26

Pem.

Pembangunan

Masyarakat

S26*

Pengawas

Hutan

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Hidupan

Liar

G19

Pembantu

Laut

A19

Pembantu

Rendah Am

H11

NOTA:

* = Kekosongan Jawatan

Sumber: Tasek Bera Ramsar Site Integrated Management Plan (2016-2026)

D R A F A K H I R

2-43


3.0

I S U - I S U S T R A T E G I K

Bahagian ini merumuskan penemuan-penemuan isu-isu utama yang

terdapat di kawasan RKK hasil daripada analisis dan lawatan tapak

yang dilakukan di kawasan RKK.


3.1 Isu-Isu Strategik

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Hasil penemuan di dalam kawasan kajian RKK Tasek Bera, terdapat lapan (8) isu-isu yang

telah dikenalpasti. Antara isu-isu tersebut adalah :

3.1.1 Aktiviti Pertanian Yang Tidak Terkawal

01

Pembukaan tanah untuk perladangan di kawasan zon

penampan menyebabkan ciri-ciri alam semulajadi Tapak

Ramsar semakin terhakis.

02

Sebanyak 377 hektar kawasan di dalam tapak Ramsar yang

diterokai telah menyebabkan kemusnahan flora dan fauna

serta spesis yang dilindungi.

03

Penerokaan tanah di kawasan hutan simpan oleh agensi

luar atau individu memberi kesan kepada kawasan Tasek

Bera.

04

Sejumlah 548 hektar kawasan terosot (kawasan hutan yang

terjejas akibat penerokaan dan bencana).

Pembukaan

Hutan

Simpan

377 hektar

Kawasan

diteroka dalam

Tapak Ramsar

Pembukaan kawasan hutan sebagai

kawasan pertanian.

548 hektar

Kawasan terosot (kawasan

hutan yang terjejas akibat

penerokaan dan bencana)

D R A F A K H I R

Pembukaan kawasan hutan di kawasan

CFS turut menjejaskan biodiversiti antara

dua hutan.

3-1


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

3.1.2 Kemerosotan Kualiti Air

01

Kemerosotan kualiti Air di Tasek Bera disebabkan oleh

pencemaran keladak kerja-kerja tanah aktiviti pertanian

dan pembukaan ladang.

02

Penggunaan baja pertanian menyebabkan kualiti air

tercemar dan hidupan akuatik terjejas.

03

Kemerosotan kualiti alam sekitar dapat dilihat melalui tahap

kualiti air di mana 8 daripada 11 stesen pemantauan

menunjukkan tahap kualiti air yang rendah iaitu berada di

kelas ke III.

Kemerosotan

Kualiti

Air

Kelas II

Standard yang

ditetapkan

TETAPI Tasek Bera

berada pada

Kelas III

8 daripada 11

stesen

pemantauan

kualiti air.

Pencemaran air tasik disebabkan oleh

aktiviti pertanian.

3.1.3 Kacau Ganggu Laluan Hidupan Liar

Aktiviti pertanian menyebabkan

lintasan laluan hidupan liar

terjejas antara Tapak Ramsar dan

Hutan Simpan Chini Tambahan

seperti di kawasan Sungai Bera.

Ini telah mengakibatkan

kemudahan pelancongan di

kawasan resort dirosakkan oleh

sekumpulan gajah liar.

Pencerobohan laluan hidupan liar.

D R A F A K H I R

3-2


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

3.1.4 Sumber jaya Pelancongan Kurang Dibangunkan

i. .

01

Jumlah pengunjung yang kurang jika dibandingkan dengan

pengunjung Tasik Chini dan 5 tapak Ramsar lain di Malaysia.

Ini disebabkan kurangnya aktiviti dan promosi.

02

Terdapat 23 Produk pelancongan eko, budaya dan warisan

yang tidak diketengahkan dan dipromosikan.

03

Penglibatan Masyarakat Orang Asli Semelai dalam sektor

pelancongan terbatas disebabkan oleh penutupan resort.

04

Kekurangan kemudahan dan aktiviti penyelenggaraan

menyebabkan penurunan jumlah kedatangan pelancong.

Sumberjaya

Pelancongan

Kurang

Dibangunkan

23

Produk eko

pelancongan, budaya

dan warisan yang

tidak diketengahkan

dan dipromosikan

Kawasan-kawasan yang menarik di kawasan kajian

D R A F A K H I R

3-3


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

3.1.5 Penglibatan Komuniti Orang Asli yang Terhad

01

Generasi muda yang tinggal di kawasan kampung semakin

berkurangan kerana ramai berhijrah dan bekerja di luar

kawasan.

02

Kebanyakan penduduk kurang berminat untuk bekerja di

dalam Sektor Pelancongan disebabkan peluang pekerjaan

yang terhad. Terdapat pekerjaan yang lebih lumayan

seperti tanaman getah, kelapa sawit dan herba.

03

Pengurusan Masyarakat Orang Asli Semelai perlu ditambah

baik terutama aspek pemantauan ke atas projek dan

program yang telah dijalankan.

Penglibatan

Komuniti

Orang Asli

Yang

Terhad

2,366 orang

TETAPI kurang daripada

10 orang yang aktif.

Jumlah penduduk

SABOT

(Semelai Association for

Boating and Tourism) tidak

aktif

11kampung

210 ketua isi rumah

871 bilangan isi rumah

Sumber: JAKOA, 2016

D R A F A K H I R

3-4


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

3.1.6 Kemudahan Infrastruktur dan Utiliti Yang Terhad

01

Sistem bekalan air yang tidak dirawat kerana diperolehi dari

air bawah tanah atau tubewell.

02

Bekalan elektrik tidak menyeluruh terutamanya di kawasan

petempatan Orang Asli.

03

Ketiadaan pusat pengumpulan sampah di Pos Iskandar

menyebabkan sampah-sampah di sini dibakar atau

ditanam.

04

Sistem pembetungan yang masih ketinggalan dan masih

mengunakan kaedah konvensional.

Kemudahan

Infrastruktur

Dan

Utiliti Yang

Terhad

Bekalan Air Bersih majoriti

menggunakan Tubewell

Bekalan Elektrik hanya meliputi

80% kawasan RKK

terutamanya di kawasan

petempatan Orang Asli

D R A F A K H I R

3-5


UNI VERSI TI KUALA LUM PUR ( uni ) kl

ARENA MAHAMAS SDN. BHD

SEKOLAH

RENDAH

SEKO LAH

M EN ENGAH

PUSAT PERNI AG AAN

DATARAN

BANDAR

I NSTI TUSI

M AKM UR BI NAJAYA SDN. BHD

ONE LAND

EQUITY SDN.BHD

MRSM

CADANGAN TAPAK

KOLEJ POLYTECH MARA

( KPTM)

CADANGAN TAPAK

KOLEJ VOKASIONAL

T AM AN R EKR EASI

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

3.1.7 Pembangunan Bandar 34 Yang Berimpak Tinggi

01

Bandar 34 dalam proses pembangunan dengan

pembinaan kem tentera, institusi pendidikan (MRSM),

politeknik dan terdapat juga cadangan pembinaan

perumahan / komersil di kawasan berkenaan.

02

Pembangunan ini dijangka memberi impak kepada

kawasan sekitar.

Bandar 34

Dijangka meningkatkan

pendapatan dan menarik lebih

ramai penduduk pada masa akan

datang.

Akan berkembang menjadi sebuah

bandar baru.

Guna Tanah Bandar 34.

Sumber: Bahagian Perancang Bandar, MDB

3.1.8 Bidang Kuasa Pengurusan Tapak Ramsar Yang Terhad

01

Bidang kuasa penguatkuasaan undang-undang yang

terhad menyebabkan hutan mudah diteroka dan tasik

dicemari.

02

Sumber kewangan yang terhad menyebakan aktiviti

pengurusan dan penyelenggaran tidak dapat dilaksanakan

dengan berkesan.

10

Agensi terlibat dalam pemantauan

dan penguatkuasaan di Tasek Bera

dan Zon Penampan

UPTRTB

sebagai agensi utama Tapak Ramsar

mempunyai kuasa yang terhad

Jabatan

Laut

Pejabat UPTRTB

Jabatan

Perhutanan

Agensi yang mempunyai bidang kuasa yang terhad

D R A F A K H I R

3-6


4.0

P E L A N P E M B A N G U N A N

D A N P E N G U R U S A N

Bahagian ini memperincikan konsep serta cadangan pembangunan

mengikut fasa serta zon pembangunan dalam menentukan hala tuju

pembangunan kawasan RKK.


4.1 Pengenalan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Bahagian ini dibahagikan kepada tiga (3) bahagian utama iaitu;

• Tema Pembangunan

• Pelan Pembangunan

• Pelan Pengurusan

Ketiga-tiga bahagian ini berkait antara satu sama lain dalam merealisasikan matlamat

penyediaan dokumen RKK Tapak Ramsar Tasek Bera ini. Tema Pembangunan yang dibentuk

akan diterjemahkan dalam bentuk spatial melalui pelan pembangunan dan disokong

dengan pelan pengurusan bagi meningkatkan daya laksana projek tersebut.

Dalam Pelan Pembangunan, terdapat 4 zon pembangunan yang telah dibentuk mengikut

fungsi dan kekuatan kawasan tersebut. Setiap zon akan mempunyai cadangan projek dan

garis panduan tersendiri. Selain itu, zon pembangunan yang dibentuk juga akan disokong

dengan cadangan projek dan program yang melibatkan keseluruhan zon pembangunan

tersebut.

Sementara bagi Pelan Pengurusan, penerangan secara terperinci akan melibatkan agensi

dan struktur organisasi, fungsi, pengurusan kewangan dan fasa pelaksanaan projek.

4.2 Tema Pembangunan

Berdasarkan analisis dan perbincangan yang telah dijalankan, berikut adalah Tema

Pembangunan yang diguna pakai bagi RKK ini;

Ramsar Tasek Bera Sebagai Pusat Pemuliharaan Tanah Lembap Negara

(Tasik Air Tawar Semulajadi) Di Samping Menggalakkan Pembangunan Eko Pelancongan Yang

Lestari

Pemilihan tema ini adalah selari dengan misi Konvensyen Ramsar bagi pemuliharaan dan

penggunaan bijak tanah lembap di peringkat tempatan ke arah pencapaian

pembangunan mampan.

TEMA PEMBANGUNAN

PELAN PEMBANGUNAN

1

ZON

PENGEKALAN

2 3 ZON

ZON

PEMULIHARAAN

PEMBANGUNAN

TERKAWAL

4

KORIDOR

RIPARIAN

Cadangan Projek Cadangan Projek Cadangan Projek Cadangan Projek

Garis Panduan Garis Panduan Garis Panduan Garis Panduan

Cadangan Program dan Projek

(Cadangan yang melibatkan kesemua zon pembangunan)

Agensi Pelaksana

PELAN PENGURUSAN

Fungsi

Pengurusan

Kewangan

Fasa Pelaksanaan

D R A F A K H I R

Rajah 4.1 : Model Perbentukkan RKK Tasek Bera

4-1


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.3 Konsep Pembangunan

RKK Tasek Bera berkonsepkan pemuliharaan alam sekitar yang mengandungi pelan

pembangunan dan pelan pengurusan. Fokus pembangunan tertumpu di kawasan Tapak

Ramsar dan Zon Penampan.

Pejabat UPTRTB

Rajah 4.2

PETUNJUK

KONSEP PEMBANGUNAN

Zon Pengekalan

Zon Pemuliharaan

Zon Pembangunan Terkawal

Koridor Riparian

Central Forest Spine (CFS)

Mercu Tanda/Gateway

Pusat Tumpuan

Interaksi

Jalan Raya

Sempadan RKK

Sempadan Zon Penampan

(N. Sembilan)

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-2


4.4 Zon Pembangunan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Terdapat empat (4) Zon Pembangunan (rujuk Jadual

4.1) telah dibentuk dalam merealisasikan tema

pembangunan yang telah dikenalpasti.

Secara keseluruhannya terdapat sebanyak 40

cadangan projek dan program pembangunan telah

dibentuk dalam mengukuhkan fungsi Tasek Bera

sebagai Tapak Ramsar negara.

Setiap Zon Pembangunan mempunyai cadangan

projek dan garis panduan tersendiri. Sebanyak 24

cadangan projek telah dipecahkan mengikut Zon

Pembangunan tersebut. Sementara 16 projek dan

program merupakan cadangan projek dan program

yang merentasi Zon Pembangunan khususnya projek

yang melibatkan penyediaan kemudahan infrastruktur

dan utiliti serta program pembangunan komuniti.

40

Cadangan Projek / Program

Pembangunan

24

Projek

Mengikut Zon

Pembangunan

16

Projek/Program

Merentasi Zon

Pembangunan

Rajah 4.3: Jumlah Cadangan Projek/Program

Jadual 4.1 : Justifikasi Pembentukan Setiap Zon Pembangunan

BIL.

ZON

PEMBANGUNAN

LUAS

(ha.)

KAWASAN

JUSTIFIKASI PENGEZONAN

1. Zon Pengekalan

(Rajah 4.5)

2. Zon

Pemuliharaan

(Rajah 4.11)

3. Zon

Pembangunan

Terkawal

(Rajah 4.12)

4. Koridor Riparian

(Rajah 4.32)

52,954.00 • Tapak Ramsar

Tasek Bera

• Hutan

Simpanan

Kekal Chini

• Hutan Simpan

Chini

Tambahan

46,062.98 • Ladang dan

Petempatan

FELDA

• Ladang FGV

Plantation

• Tanah

persendirian

lain

3,967.20 • Pos Iskandar

• Resort

• Bandar 34

112.91 • Sungai

Tembangau

• Sungai Serting

• Sungai Bera

• Kawasan hutan utama yang

mempunyai

kepelbagaian

biodiversiti untuk dipelihara.

• Termasuk kawasan Central Forest

Spine (CFS2 PL6).

• Kawasan yang perlu dipelihara

daripada sebarang pembangunan

dijalankan.

• Kawasan pertanian yang majoritinya

kawasan tanaman kelapa sawit.

• Keperluan kepada amalan

pertanian mampan dalam

menjamin kelestarian biodiversiti

Tasek Bera.

• Kawasan tumpuan pembangunan

sedia ada dan akan datang.

• Pusat tumpuan aktiviti perkhidmatan

bagi penduduk dan pelancong.

• Keperluan kepada kawalan

pembangunan fizikal bagi

mengurangkan impak ke atas Tasek

Bera.

• Tiga sungai utama yang menjadi

nadi kepada air di Tasek Bera.

Sungai-sungai ini merupakan inlet

dan outlet bagi Tasek Bera.

• Sebarang tindakan dan

pembangunan di kawasan ini akan

menjejaskan biodiversiti di Tasek

Bera secara tidak langsung.

D R A F A K H I R

4-3


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.4

ZON PEMBANGUNAN

PETUNJUK

Zon Pengekalan

Zon Pemuliharaan (Pertanian Mampan)

Zon Pembangunan Terkawal

Koridor Riparian

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Badan Air

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-4


4.4.1 Zon Pengekalan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Kawasan Tasek Bera kaya dengan kepelbagaian spesies flora dan fauna. Terdapat 807

spesies flora, 67 spesies mamalia, 230 spesies burung, 200 spesies ikan dan pelbagai lagi

spesies hidupan telah ditemui di kawasan Tasek Bera dan sekitarnya. Struktur dan bentuk

muka buminya yang unik dan peranannya sebagai kawasan tadahan air juga

meningkatkan kepentingan kawasan Tasek Bera kepada alam semulajadi. Bagi memastikan

spesies dan ekologi Tasek Bera dikekalkan, beberapa kawasan telah dikenalpasti dan

dizonkan sebagai Zon Pengekalan. Zon Pengekalan melibatkan kawasan seluas 52,954

hektar yang meliputi Tapak Ramsar Tasek Bera, kawasan Central Forest Spine, Hutan Simpan

Kekal Ibam-Rezab Bera, Hutan Simpanan Kekal Chini dan Hutan Simpan Chini Tambahan.

Terdapat 5 cadangan utama bagi Zon Pengekalan ini bagi memastikan pembangunan ini

dapat dikawal serta kepelbagaian biodiversitinya dipelihara dan dikekalkan.

Jadual 4.2 : Cadangan Projek Bagi Zon Pengekalan

BIL. CADANGAN PROJEK LOKASI

1. Kawalan Kualiti Air Terpilih Melalui Proses

Phytoremediation

• Sekitar jeti resort dan jeti UPTRTB

2. Laluan Sementara Hidupan Liar • Sungai Bera

3. Baikpulih Kawasan Central Forest Spine

(CFS-PL6): Rizab Ramsar Bera- Hutan

Simpan Ibam

• Hutan Simpanan Kekal Tasik Chini

• Hutan Simpan Tasik Chini

Tambahan

• Tasek Bera

4. Santuari Ikan • Lubuk Kuin

• Lubuk Gedubang

5. Pembersihan dan Penyelenggaraan

Laluan Utama Pengangkutan Air di

kawasan Tasek Bera

• Tasek Bera

Suasana pemandangan persekitaran Tasek Bera yang indah.

D R A F A K H I R

4-5


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.5

PETUNJUK

ZON PENGEKALAN

Zon Pengekalan (Hutan)

Kawasan CFS 2 6:

Hutan Simpan Kekal Ibam-Rezab Bera

1 Kawalan kualiti air proses phytoremediation

2

3

4

5

Santuari Ikan

Pembersihan Laluan Utama Tasek Bera

Laluan Sementara Hidupan Liar

Baikpulih CFS

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Badan Air

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-6


A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Pengekalan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

GUNA TANAH UTAMA

AKTIVITI YANG

DIBENARKAN

AKTIVITI DIBENARKAN DENGAN SYARAT

AKTIVITI YANG TIDAK

DIBENARKAN

CATATAN

AKTIVITI

SYARAT

Hutan Simpan Kekal

Tasek Bera dan Hutan

Simpan Kekal Chini

• Rekreasi pasif

yang tidak

mengganggu

ekologi semula

jadi.

• Ekspedisi saintifik.

• Laluan rintis.

• Penternakan ikan

dalam sangkar.

• Tidak mencemarkan dan

mengganggu ekosistem

Tasek Bera.

• Tidak mengubah

topografi tanah sedia

ada.

• Penternakan ikan hanya

dibenarkan untuk spesis

tempatan.

• Sebarang aktiviti perlu

mendapat kebenaran

Jabatan Perhutanan dan

UPTRTB.

• Tidak mengangu laluan

ekologi CFS untuk

hidupan liar.

• Aktiviti

pembalakan

• Aktiviti pertanian.

• Aktiviti

pembangunan.

• Kemasukan

pelancong adalah

dikawal.

• Aktiviti adalah di

bawah kawalan

Jabatan Perhutanan.

Hutan Simpan Chini

Tambahan

• Aktiviti

Pembalakan

terhad kepada

kawasan yang

telah dikenalpasti

oleh Jabatan

Hutan Negeri

• Tidak mencemarkan dan

mengganggu ekosistem

Tasek Bera.

• Aktiviti pembalakan

mestilah terkawal pada

jarak tidak lebih 500 m

dari zon riparian bagi

kawasan utara Sungai

Bera.

• Tidak mengangu laluan

ekologi CFS untuk

hidupan liar.

• Sebarang aktiviti perlu

mendapat kebenaran

Jabatan Perhutanan

• Aktiviti

pembangunan.

• Aktiviti adalah di

bawah kawalan

Jabatan Perhutanan.

• Cadangan untuk

mewartakan Hutan

Simpan Chini

Tambahan sebagai

Hutan Simpan Kekal

(HSK) bagi

melengkapkan

kompleks tadahan

Tasek Bera.

4-7


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

B. Garis Panduan Pembangunan Zon Pengekalan

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

1. KEPELBAGAIAN BIODIVERSITI

a. Pengekalan Tapak

Ramsar sebagai

tasik air tawar

semula jadi

terbesar di

Malaysia

• Tiada penukaran penggunaan tanah selain untuk kegunaan

perhutanan.

• Mengenalpasti hutan pemeliharaan nilai tinggi (High Conservation

Value Forest: HCVF) di kawasan Tasek Bera.

• Zon penampan dengan penandaan sempadan sekurangkurangnya

500m untuk zon sensitif ekologi sekitar Tasek Bera untuk

menghalang pencerobohan dan penukaran guna tanah.

• Pemantauan kawasan sempadan Tasek Bera setiap bulan bagi

memastikan tiada pencerobohan kawasan berlaku.

• Pemantauan tumbesaran dan pengeluaran spesis pokok yang

bernilai tinggi seperti tumbuhan nadir dan terancam.

• Kemasukkan ke Tapak Ramsar Tasek Bera perlu mendapat

kebenaran UPTRTB.

• Memulihara kawasan yang telah di teroka melalui penanaman

semula hutan.

• Menyediakan rancangan pencegahan dan kawalan kebakaran

hutan.

b. Menyokong spesis

yang mudah

terjejas, terancam

atau kritikal.

• Tumbuhan semulajadi tidak seharusnya ditebang kecuali untuk

tujuan tertentu, berdasarkan perancangan pelan pengurusan.

• Sebarang gangguan terhadap tumbuhan mestilah pada kadar

minimum.

• Tertakluk kepada undang-undang dan peraturan Dasar

Perhutanan Negara 1992 dan Akta Perhutanan Negara 1984

Purple water trumpet

Water lily

c. Menyokong

konservasi dan

pemuliharaan

populasi tumbuhan,

ikan dan spesies

hidupan liar bagi

mengekalkan

kepelbagaian

biodiversiti.

• Ekspedisi saintifik hidupan liar (fauna) dan tumbuhan liar (flora)

hendaklah dijalankan oleh pihak PERHILITAN memandangkan

tiada data hidupan dan tumbuhan liar yang lengkap untuk

kawasan ini.

• Menyediakan pelan pengurusan hidupan dan tumbuhan liar.

• Sebarang aktiviti seperti pemburuan haram, mengambil dan

menangkap sebarang hidupan liar dan tumbuhan adalah tidak

dibenarkan kecuali dengan kebenaran permit atau lesen bagi

tujuan penyelidikan dan pembelajaran.

*UPTRTB: Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

D R A F A K H I R

4-8


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

d. Central Forest

Spine (CFS)

• Perhutanan semula kawasan hutan yang telah diterokai.

• Program pemuliharaan harus mengambilkira pemulihan semula

jadi selepas aktiviti pembalakan dan pertanian.

• Melibatkan masyarakat Orang Asli Semelai secara aktif dalam

pelbagai projek-projek pemuliharaan hutan.

• Menyediakan jaringan koridor menghubungi kawasankawasan

hutan yang berhampiran.

• takluk kepada Pelan Induk Rangkaian Ekologi Central Forest

Spine

e. Menyokong

konservasi

pemuliharaan

sebahagian besar

kepada subspesies

ikan tempatan dan

spesies endemik

yang memberi

manfaat kepada

ekologi sedia ada.

• Kajian populasi dan jenis ikan hendaklah dijalankan.

• Mengalakkan penternakan spesis ikan tempatan untuk

mengekalkan spesis ikan tempatan di kawasan Tasek Bera.

• Pengenalan spesis ikan baru perlu mengambil kira impak

terhadap populasi spesis ikan tempatan.

• Mengklasifikasikan kawasan lubuk ikan bagi tujuan pembiakan

untuk meningkatkan spesis ikan.

• Penangkapan ikan spesis terancam adalah tidak dibenarkan.

• Mengamalkan kaedah tangkap dan lepas bagi spesis ikan

yang terancam.

• Spesis ikan yang ditangkap mestilah mengikut saiz yang

dibenarkan oleh UPTRTB.

• Kebenaran dan permit daripada pihak Ramsar perlu diperolehi

bagi aktiviti memancing dan menangkap ikan.

• Aktiviti memancing perlu dijalankan secara bermusim dan tidak

secara terus menerus bagi mengawal populasi ikan.

f. Tasek Bera

sebagai “carbon

sink” berfungsi

sebagai penyerab

karbon dan

mengawal

perubahan suhu

dan iklim.

• Mengawal selia pertumbuhan spesis endemik.

• Sebarang aktiviti pembakaran dan penerokaan hutan

dikawasan Tasek Bera tidak dibenarkan.

• Mengenal pasti nilai High Carbon Stock (HCS).

D R A F A K H I R

4-9


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

g. Lintasan hidupan

liar

• Setiap Perancangan dan pembinaan projek infrastruktur utama

baru di kawasan Tasek Bera dan sekitarnya memerlukan

penyediaan Laporan Penilaian Impak Alam Sekitar (EIA).

• Kawasan lintasan hidupan liar perlu diambil kira dalam

membangunkan infrastruktur seperti jalan raya, lebuh raya,

landasan keretapi dan saluran paip .

• Lintasan hidupan liar boleh mengambil reka bentuk berikut:

Lintasan pada gred – di mana hidupan liar melintas di

permukaan jalan.

Lintasan bawah (underpass) – di mana hidupan liar

melintas di bawah jalan.

Lintasan atas (overpass) – di mana hidupan liar melintas di

atas paras jalan.

• Menyediakan papan tanda amaran dan had laju bagi

kawasan lintasan hidupan liar. Had laju yang ditetapkan

adalah 60 km/jam.

• Kelebaran rizab lintasan hidupan liar perlu minimum seperti

diperlukan untuk piawaian jalan.

• Penyediaan parit tepi jalan perlu cetek dan luas berbanding

dalam dan sisi curam dan tajam. Ini akan membolehkan

hidupan liar untuk menyeberang.

• Infrastruktur tepi jalan yang boleh menghalang pergerakan

hidupan liar (seperti paip-paip air atas tanah) harus dielakkan.

Illustrasi lintasan bawah

(underpass)

Illustrasi lintasan atas (overpass)

Illustrasi tanda amaran

h. Memperkayakan

budaya Orang Asli

kaum Semelai

• Aktiviti kemasyarakatan atau perayaan yang dijalankan

mestilah berdasarkan budaya Masyarakat Orang Asli Semelai.

• Mempromosikan hasil dan produk Masyarakat Orang Asli

Semelai untuk tujuan ekonomi.

• Memastikan penglibatan Masyarakat Orang Asli Semelai dalam

aktiviti pelancongan di Tasek Bera.

Penempatan kaum Semelai

D R A F A K H I R

4-10


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

2. KEMUDAHAN

a. Struktur reka

bentuk lanskap.

• Semua boardwalk, jambatan dan sebarang struktur yang

memberi impak ke atas tapak Ramsar hendaklah memenuhi

keperluan MDB.

• Bahan binaan dan warna semua boardwalk, jambatan dan /

atau sebarang struktur hendaklah mengambil kira

kemampanan kawasan, tidak menonjol dan tidak memberi

impak kepada habitat kawasan.

• Semua struktur reka bentuk yang dibina tidak menyekat laluan

air dan kerja-kerja penyelengaraan.

Contoh struktur reka bentuk landskap

b. Kemudahan jeti • Semua jeti hendaklah memenuhi keperluan dan mematuhi

ketinggian berdasarkan reka bentuk UPTRTB dan Jabatan Laut.

• Bahan dan warna jeti hendaklah mengambil kira

kemampanan kawasan, tidak menonjol dan tidak memberi

impak kepada habitat kawasan.

• Pembinaan kemudahan jeti hendaklah mengambilkira daya

tampung pengguna.

D R A F A K H I R

4-11


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

3. AKTIVITI

a. Penyelidikan dan

pembangunan

(R&D)

• Semua aktiviti R&D hendaklah berdaftar dan mendapat

kebenaran daripada UPTRTB.

• Semua aktiviti R&D yang dijalankan hendaklah dikawal selia

oleh UPTRTB.

• Semua hasil R&D hendaklah diserahkan kepada pihak Unit

Pengurusan Ramsar Tasek Bera.

• Sebarang penggunaan hasil R&D bagi tujuan pemakluman

media dan awam hendaklah mendapat kebenaran secara

bertulis.

b. Rekreasi air

• Memancing

• Bot Pelancong

• Berkayak

• Berkanu

• Semua aktiviti rekreasi air hendaklah berdaftar dengan UPTRTB.

• Semua aktiviti rekreasi hendaklah mematuhi arahan

keselamatan yang disediakan dan dikeluarkan oleh UPTRTB.

• Kaedah penangkapan ikan perlulah mematuhi Akta Perikanan

1985.

• Semua aktiviti rekreasi air berkumpulan hendaklah dikawal selia

oleh UPTRTB.

Penggunaan bot (termasuk bot pelancong)

• Dibenarkan dengan kapasiti maksimum 8 orang/bot.

• Enjin bot hendaklah tidak melebihi 30hp atau dengan

anggaran kadar bunyi kurang dari 55 dBE.

• Penggunaan kayak dan perahu jalur amat digalakkan.

Aktiviti rekreasi air seperti berkayak dan berkanu

c. Rekreasi darat

• Merentas Hutan

• Berbasikal

• Semua aktiviti rekreasi hendaklah berdaftar dengan UPTRTB

• Semua aktiviti rekreasi hendaklah mematuhi arahan

keselamatan yang disediakan dan dikeluarkan oleh UPTRTB.

• Semua aktiviti rekreasi darat berkumpulan hendaklah diselia

oleh UPTRTB.

D R A F A K H I R

4-12


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

C. Cadangan Terperinci

i. Kawalan Kualiti Air Menggunakan Kaedah Phytoremediation

KOD PROJEK

ABSTRAK

ENVI01

Phytoremediation ialah satu kaedah semulajadi yang menggunakan

tumbuhan untuk mengawal pencemaran yang terdapat di dalam tanah

dan air. Ia juga merupakan satu kaedah yang mesra alam dan

menjimatkan kos. Kaedah ini amat sesuai untuk kawasan yang tahap

pencemarannya rendah. Kaedah phytoremediation juga mampu

merawat pelbagai jenis bahan pencemar yang menjejaskan alam sekitar.

JUSTIFIKASI • Berdasarkan National Water Quality Standards For Malaysia yang

dikeluarkan oleh JAS, tahap kualiti air yang dibenarkan untuk kawasan

rekreasi dan kawasan yang mempunyai spesis akuatik sensitif ialah

Kelas II.

• Berdasarkan kajian yang dijalankan oleh NRE, tahap kualiti air di UPTRTB

berada di Kelas III. Mengikut Tasek Bera Ramsar Site Integrated

Management Plan (2016-2026), beberapa kawasan di Tasek Bera telah

dicemari dengan bahan pencemar nitrogen nitrat, fosfat, kalium dan

feacal coliform.

• Bagi mencapai tahap kualiti air yang telah ditetapkan oleh JAS,

kaedah phytoremediation perlu dilaksanakan di Tapak Ramsar Tasek

Bera.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

• Lokasi: 1) Hilir Sg. Tembangau (inlet ke tasik); dan 2) saliran keluar sisa

kumbahan dari kawasan resort ke tasik. (Rujuk pelan tapak)

• Jenis tumbuhan: Pokok Kercut / Lepironia Articulata. Pokok ini

dicadangkan kerana ia merupakan spesis tempatan dan

pembiakannya tidak mengancam spesis tempatan lain yang terdapat

di kawasan tasik.

• Komponen tambahan: Untuk lebih efisyen, constructed wetland

dicadangkan untuk dibina bersama kaedah phytoremediation ini.

Mampu mengurangkan jumlah pencemaran yang terdapat di Tasek Bera

dan meningkatkan tahap kualiti air Tasek Bera.

ANGGARAN KOS RM 100,000.00

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

Bergantung kepada keperluan semasa.

• Agensi Utama: JPS

• Agensi Sokongan: JAS, Jabatan Perhutanan dan Jabatan Pertanian.

Phytoremediation melibatkan

proses phytofiltration di mana di

dalam proses ini, bahan

pencemar di dalam air

disingkirkan melalui akar dan

bahagian luar pokok kercut.

Melalui proses ini, bahan

pencemar akan kekal di dalam

tanah.

D R A F A K H I R

4-13


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Cadangan Kawasan Proses

Phytoremediation

Cadangan Kawasan

Proses

Phytoremediation

Sumber: Professor Patricia Shapley, University

of Illinois, 2009

Cadangan Kawasan Proses

Phytoremediation

Sumber: Scientific Malaysian Magazine

Rajah 4.6: Lokasi Cadangan Kawalan Kualiti Air Menggunakan Kaedah Phytoremediation

D R A F A K H I R

4-14


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ii.

Memperbaiki Laluan Sementara Hidupan Liar

KOD PROJEK

ENVI02

JUSTIFIKASI • Pecahan kawasan hutan telah menyumbang kepada

peningkatan konflik antara manusia dan hidupan liar.

• Ini adalah kerana laluan semula jadi hidupan liar dari satu

kawasan hutan ke hutan yang lain telah dihalang dengan projek

pembangunan, termasuk jalan raya dan projek pertanian.

• Ekoran daripada itu, hidupan liar seperti gajah terpaksa memasuki

dan melintasi jalan raya dan kawasan pertanian untuk pergi ke

kawasan hutan yang lain.

• Menghubungkan kawasan Tasek Bera dan Hutan Simpanan Kekal

Chini (Tambahan) melalui kawasan CFS2-PL6: Rizab Ramsar Bera –

HS Ibam dapat mengatasi masalah ini.

PERINCIAN PROJEK • Menutup parit dan lubang yang telah dibuat bagi tujuan pertanian

JANGKAAN HASIL /

IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

Meningkatkan nilai biodiversiti hutan simpan dan melindungi spesis

hidupan liar.

RM 120,000.00

Bergantung kepada keperluan semasa.

AGENSI PELAKSANA • Agensi Utama: UPTRTB,

• Agensi Sokongan: PERHILITAN dan PERHUTANAN

Rajah 4.7

LOKASI CADANGAN MEMPERBAIKI LALUAN SEMENTARA HIDUPAN LIAR

UTARA

PETUNJUK

Kawasan Laluan Sementara Hidupan Liar

Kawasan CFS 2 6:

Hutan Simpan Kekal Ibam-Rezab Bera

Jalan Raya

Sempadan Kawasan RKK

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-15


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

iii.

Membaikpulih Kawasan Central Forest Spine (CFS-PL6) : Rizab Ramsar Bera –HS Ibam

KOD PROJEK

ENVI03

JUSTIFIKASI • Fragmentasi kawasan hutan merupakan ancaman kepada aktiviti

perlindungan dan pemuliharaan biodiversiti hutan.

• Kawasan CFS diwujudkan bertujuan mengekalkan kawasan berhutan

untuk pemeliharaan, pemuliharaan biodiversiti hutan dan

meningkatkan perhubungan antara kelompok-kelompok hutan kecil

dan kompleks-kompleks hutan utama di Semenanjung Malaysia.

• Central Forest Spine (CFS 2-PL6) : Rizab Ramsar Bera – HS Ibam terletak

di dalam zon pemeliharaan Tasek Bera dan merupakan hutan utama

yang menghubungkan kawasan Tasek Bera dan Hutan Simpanan Kekal

Chini (Tambahan) .

PERINCIAN

PROJEK

• Penanaman semula kawasan hutan yang telah terganggu kesan

daripada aktiviti pertanian.

• Meletakkan papan tanda larangan bagi sebarang pencerobohan di

kawasan Central Forest Spine.

• Pengambilan balik tanah persendirian.

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

Memelihara, memulihara dan meningkatkan perhubungan antara

kawasan Tasek Bera dan Hutan Simpanan Kekal Chini (Tambahan).

ANGGARAN KOS

PELAKSANAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

RM 3,500,000.00.

Bergantung kepada keperluan semasa.

• Agensi Utama: Jabatan Perhutanan,

• Agensi Sokongan: JPS, JAS, JKR, UPTRTB, PERHILITAN

Kawasan CFS

Kawasan CFS yang perlu dikekalkan dan dibaik pulih.

D R A F A K H I R

4-16


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

A1

SJSB

Sg.Bera

HSK CHINI

FELDA

A3

SJSB

HS CHINI TAMBAHAN

A2

SJSB

KAWASAN PEMULIHARAAN

TASEK BERA (Ramsar)

Lot A

FELDA

Lot B

Rajah 4.8

PELAN CENTRAL FOREST SPINE

CFS2-PL6: RIZAB HSK IBAM-REZAB BERA

PETUNJUK

Kawasan CFS

Lot A- Kawasan Ramsar (Belum Warta)

Lot B- Kawasan Hutan Simpan Chini (Belum Warta)

SJSB

Kawasan Tanah Milik Sri Jengka Sdn.Bhd

Kawasan CFS Dalam Rezab Sungai Bera

Kawasan CFS DiDalam Kawasan Pemuliharaan

Tasek Bera(Ramsar)

UTARA

Kawasan Kompleks Pengurusan Tasek Bera

Kawasan CFS Bertindih Dengan Tanah Milik

Sri Jengka Sdn.Bhd

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-17


iv.

Santuari Ikan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD PROJEK

ENVI05

ABSTRAK • Santuari ikan merupakan satu kaedah pembenihan anak ikan.

• Aktiviti pembenihan ikan dapat mengawal kepupusan spesies ikan

tempatan di kawasan Tasek Bera.

JUSTIFIKASI • Populasi ikan semakin berkurang berdasarkan inventori jumlah

tangkapan ikan oleh Unit Pengurusan Tapak Ramsar dan Jabatan

Perikanan.

• Tiada tarikan pelancongan di Tasek Bera berikutan spesies ikan yang

popular seperti Kelisa (Scleropages formosus) semakin berkurang.

• Penyediaan santuari ikan di Lubuk Kuin dan Lubuk Pasir Gedubang

dapat mengawal populasi ikan di kawasan Tasek Bera.

• Pengurusan secara sistem tagal (XXX) oleh masyarakat Orang Asli

digalakkan.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Lubuk ikan bertujuan untuk memastikan kemampanan sumber ikan.

• Lokasi: Lubuk Kuin dan Pasir Gedubang.

• Spesies ikan: Lampam Sungai (Barbodes schwanenfeldii), Kelisa

(Scleropages formosus), Baung (Mystus macronemus) dan Selat/Potak

(Notopterus notopterus).

• Mengenakan syarat tiada sebarang aktiviti memancing.

• Pembinaan santuari ikan yang dicadangkan berbentuk sangkar.

• Aktiviti lawatan dan memberi makan kepada ikan hanya dibenarkan

dengan kebenaran Unit Pengurusan Tapak Ramsar.

• Mengawal kepupusan spesis ikan di Tasek Bera.

RM 100,000.00

Bergantung kepada keperluan semasa.

• Agensi Utama: UPTRTB,

• Agensi Sokongan:, Jabatan Perikanan Negeri, PERHILITAN, Jabatan

Perikanan Daerah dan JAKOA

Rehabilitasi ikan dalam sangkar di kawasan Tasek Bera.

Ikan kelisa

D R A F A K H I R

Ikan baung

Jenis ikan untuk ternakan dalam sangkar.

4-18


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1

HSK Tasek Bera

2

Rajah 4.9

LOKASI CADANGAN SANTUARI IKAN

PETUNJUK

Zon Pengekalan (Hutan)

Lokasi Cadangan Santuari Ikan

1

2

Lubuk Kuin

Lubuk Gedubang

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Badan Air

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-19


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

v. Pembersihan dan Penyelenggaraan Laluan Utama Pengangkutan Air

Di Tasek Bera

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN

HASIL / IMPAK

PROJEK

ANGGARAN

KOS

PELAKSANAAN

ANGGARAN

KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

ENVI06

• Pokok rasau merupakan spesies tumbuhan air tempatan yang

terdapat di kawasan Tasek Bera.

• Pokok rasau berfungsi sebagai kawasan lindungan hidupan akuatik.

• Perubahan paras air di kawasan Tasek Bera menyebabkan pokok

rasau membiak secara tidak terkawal dan meliputi hampir

sebahagian tasik.

• Pembiakan pokok rasau ini mengganggu laluan pengangkutan air

dan pembiakan tumbuhan air yang lain.

• Kerja-kerja pembersihan tumbuhan air di dalam kawasan Tasek Bera

secara berkala.

• Keluasan kawasan pembersihan tumbuhan air adalah 30 km persegi

yang menghubungkan penempatan-penempatan utama pesisir air

Tasek Bera.

• Pemotongan tumbuhan air yang melepasi paras permukaan tasik

secara penggunaan jentera.

• Memudahkan pergerakan pengangkutan air di antara jeti di dalam

Tasek Bera.

RM1.5 Juta

-

• Agensi Utama: Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS)

• Agensi Sokongan: UPTRTB dan Kementerian Kemajuan Luar Bandar

dan Wilayah (KKLW),

Pokok rasau di kawasan Tasek Bera

D R A F A K H I R

4-20


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.10

LOKASI PEMBERSIHAN DAN PENYELENGGARAAN

TASEK BERA

PETUNJUK

Zon Pengekalan (Hutan)

Lokasi Cadangan Pembersihan Tasek Bera

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon penampan/ Sempadan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Badan Air

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-21


4.4.2 Zon Pemuliharaan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Aktiviti pertanian merupakan sumber utama ekonomi bagi kawasan Tasek Bera. Aktiviti

pertanian yang dijalankan melibatkan kawasan penanaman getah dan kelapa sawit.

Aktiviti pertanian ini dijalankan di kawasan penampan Tasek Bera. Felda merupakan

peneraju utama bagi sektor pertanian di kawasan ini.

Walau bagaimanapun, pengunaan tanah di kawasan zon penampan sebagai aktiviti

pertanian secara tidak langsung memberi impak terhadap kawasan Tapak Ramsar

terutama dari sudut alam sekitar. Kesan pengunaan baja yang tidak terkawal dan

pembersihan hutan yang tidak terkawal menyebabkan air tasik tercemar dan berlakunya

hakisan tanah.

Oleh itu, kawasan penampan ini hendaklah dipulihara dan dikawal supaya masalah alam

sekitar di kawasan Tasek Bera dapat di atasi. Bagi memulihara kawasan tersebut,

beberapa kawasan telah dikenalpasti dan dizonkan sebagai kawasan zon pemuliharaan.

Zon pemuliharaan melibatkan kawasan seluas 46,062.98 hektar.

Untuk mengatasi masalah yang terdapat di zon pemuliharaan, beberapa garis panduan

dan kelas guna tanah telah ditetapkan sebagai panduan oleh pihak pengurusan

terutama UPTRTB, Majlis Daerah Bera (MDB) dan lain-lain agensi teknikal berkaitan sebagai

Pihak Berkuasa Tempatan (PBT).

Tanaman getah yang terdapat dalam kawasan pertanian di Tasek Bera.

D R A F A K H I R

4-22


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

K e F E L D A T e m e n t i

K e B a n d a r

B e r a

P o s I S K A N D A R

HSK Chini

R O M P I N

K e B u k i t B e n d i /

F E L D A C h e m o m o i

HS Chini

Tambahan

Resort MDB

S g . B e r a

S g S e r t i n g

Pej. UPTRTB

T A S E K B E R A

2

K e F e l d a

T e m b a n g a u 1

HSK Tasek Bera

Pos Iskandar

S g T e m b a n g a u

N E G E R I

S E M B I L A N

K e M u a d z a m

S h a h

Cameron

Highlands K u a l a

L i p i s

J e r a n t u t

NEGERI

TERENGGANU

R a u b

K u a n t a n

T e m e r l o h

M a r a n

U T A R A

B e n t o n g

NEGERI

SEMBILAN

B e r a

P e k a n

R o m p i n

K e B a h a u

5

4

K e M u a d z a m S h a h

S g . P a l o n g

P E L A N L O K A S I

J e m p o l

Rajah 4.9

Rajah 4.11

PETUNJUK

ZON PEMULIHARAAN

ZON PEMULIHARAAN (PERTANIAN MAMPAN)

PETUNJUK Zon Pemuliharaan ( Pertanian Mampan )

Zon Penampan/ Kawasan Kajian RKK

Zon Pemuliharaan (Pertanian Mampan)

Tapak Ramsar Tasek

U T

Bera

A R A

Tapak RAMSAR

Zon Penampan Dalam Negeri Sembilan

Zon Penampan/ Sempadan RKK

Sempadan Negeri

Zon Penampan (N. Sembilan)

T a n p a S k a l a

Jalan Raya

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Badan Air

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-23


4-24

A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Pemuliharaan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

GUNATANAH UTAMA

AKTIVITI YANG

DIBENARKAN

AKTIVITI DIBENARKAN DENGAN SYARAT

AKTIVITI YANG TIDAK

DIBENARKAN

CATATAN

AKTIVITI

SYARAT

PERTANIAN

i. Pertanian

Komoditi.

ii. Homestead

iii.Bangunan Bagi

IKS

i. Penternakan

ii. Pertanian

Sokongan (kontan)

iii. Akuakultur

iv. Perusahaan

Burung Walit

i. Tidak mencemarkan dan

mengganggu alam sekitar

ii. Tidak mengubah topografi

tanah sedia ada

iii.Mengikut keperluan dan

piawaian perancangan

semasa

iv.Tidak menggangu

kehidupan orang asli dan

ekologi

i.Perumahan yang

melebihi 1 unit/ekar

ii.Perindustrian

i. Rujuk manual dan garis

panduan piawian JPBD,

Garis Panduan Amalan

Pertanian Mampan

Jabatan Pertanian.

ii. Penerokaan tanah

kerajaan secara tidak

sah akan dikenakan

tindakan

iii. Penternak komersial

perlu mendapatkan

kelulusan daripada PBT.

PERUMAHAN

i.Rumah berdensiti

rendah

i. Kemudahan Awam

ii. Arked Jualan

iii.Bazar

iv.Rekreasi

i. Densiti rendah tidak

melebihi 8 unit/ekar (Rumah

Sesebuah dan Rumah

Berkembar)

ii. Mengikut keperluan

piawaian perancangan

dan garis panduan kawalan

pembangunan serta

Undang-undang Kecil

Bangunan

i.Perindustrian

ii.Perniagaan

i.Rancangan

Petempatan Semula

Orang Asli.

ii.Rujuk manual dan garis

panduan piawian JPBD

INSTITUSI DAN

KEMUDAHAN

MASYRAKAT

i. Keselamatan

ii. Pendidikan

i. Landskap

ii. Surau

iii.Tempat Letak

Kereta

i. Mengikut keperluan

piawaian perancangan

dan garis panduan kawalan

pembangunan serta

Undang-undang Kecil

Bangunan

i. Selain yang

dibenarkan

Reka bentuk bangunan

perlu mengambilkira

keperluan warga emas,

Orang Kelainan Upaya

(OKU), dan kanak-kanak.


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

B. Garis Panduan Pembangunan Zon Pemuliharaan

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

1. ALAM SEKITAR

a. Mengawal kualiti

air

• Kualiti air perlu berada di lingkungan Kelas I hingga II mengikut

Piawaian Kualiti Air Kebangsaan selaras dengan kehendak

JAS.

• Kualiti air tasik perlu dipantau setiap bulan dan dinilai dari

semasa ke semasa.

• Sekiranya berlaku penurunan kualiti air tasik secara ketara

penyiasatan dan penguatkuasan perlu dijalankan.

• Penggunaan natural filtration seperti penanaman pokok renek

adalah digalakkan untuk mengurangkan kesan pencemaran.

b. Kualiti udara • Kualiti udara tidak melebihi 260ug/m3 TSP.

• Sebarang bentuk pencemaran udara adalah tidak

dibenarkan.

• Larangan menjalankan pembakaran secara terbuka dan

pelepasan asap di kawasan Tasek Bera bagi mengawal kualiti

udara kawasan tasik.

c. Kualiti bunyi • Kadar paras hingar kawasan tidak melebihi 55 dBA di waktu

siang dan 45 dBA di waktu malam.

• Sebarang bentuk aktiviti yang menyebabkan pencemaran

bunyi tidak dibenarkan.

d

Mengawal hakisan

dan degradasi

tanah

• Sebarang bentuk pembangunan hendaklah dikawal selia

bagi mengatasi hakisan dan pemendapan tanah di kawasan

tasik.

Penanaman tanaman tutup bumi bagi mengurangkan hakisan.

D R A F A K H I R

4-25


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

2. AKTIVITI

a. Pertanian

mampan

• Penanaman

sawit dan

getah

• Pembukaan kawasan pertanian baru perlu mendapat

kebenaran daripada Pihak Berkuasa Negeri.

• Penggunaan Amalan Terbaik (Best Management Practice)

yang bersesuaian digalakkan untuk aktiviti pertanian bagi

mengawal hakisan dan degradasi.

• Aktiviti pertanian di kawasan bercerun melebihi 30 darjah tidak

dibenarkan.

• Penanaman pokok yang memerlukan pembinaan kawasan

saliran tidak digalakkan.

• Aktiviti pertanian di kawasan tadahan air semula jadi adalah

tidak dibenarkan.

• Penggunaan jentera ringan dan mesra alam bagi

mengurangkan impak terhadap tanah.

• Satu pelan pengurusan air hendaklah disediakan di kawasan

pertanian.

• Penggunaan baja organik/mesra alam adalah diwajibkan.

• Proses penanaman mematuhi syarat dan peraturan yang

ditetapkan berdasarkan RSPO dan MSPO.

• Teknik pemuliharaan tanah di kawasan kecerunan antara 6

hingga 30 darjah diamalkan. Antara teknik yang dibenarkan

ialah:





Membina teres bertingkat di kawasan cerun

Penanaman tanaman tutup bumi

Pembinaan perangkap kelodak

Pembinaan saliran berjejari sekiranya perlu

Teknik pemuliharaan tanah di ceram.

b. Petempatan Felda • Pembangunan berdensiti rendah.

• Sebarang bentuk pembangunan perlu mendapat kebenaran

daripada MDB.

c. Infrastruktur dan

kemudahan

• Berdasarkan garis panduan yang ditetapkan oleh

PLANMalaysia.

D R A F A K H I R

4-26


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.4.3 Zon Pembangunan Terkawal

Zon Pembangunan Terkawal melibatkan kawasan seluas 3,967.20 hektar yang meliputi

kawasan Pos Iskandar, kawasan resort dan juga sebahagian Bandar 34.

Zon ini berfungsi sebagai kawasan utama bagi pembangunan kemudahan, infrastruktur,

pelancongan dan penempatan utama di kawasan RKK. Terdapat 16 cadangan projek di

zon ini yang menjadi hala tuju pembangunan kawasan RKK (rujuk Jadual 4.3).

Pemandangan kawasan resort dari arah tasik. Kawasan resort termasuk dalam Zon Pembangunan Terkawal.

Jadual 4.3 : Senarai Cadangan Projek Bagi Zon Pembangunan Terkawal

BIL. CADANGAN PROJEK LOKASI

1. Pusat Kraftangan dan Kebudayaan Masyarakat Orang Asli

Semelai

Pos Iskandar

2. Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal Multi-Point Pos Iskandar Pos Iskandar

3. Meningkatkan Aksesibiliti dan Keupayaan Internet Pos Iskandar Pos Iskandar

4. Membaikpulih Jeti Pos Iskandar Pos Iskandar

5. Jeti Baru Kampung Kuin Pos Iskandar

6. Penambahan 12 Unit Chalet Resort Majlis Daerah Bera Kawasan Resort

7. Menara Tinjau (Burung) Kawasan Resort

8. Menara Tinjau (Hidupan Liar) Kawasan Resort

9. Laluan Tepian Tasek Bera Kawasan Resort

10. Menaiktaraf Bangunan Penyelidikan dan Pembangunan Kawasan Resort

11. Menaiktaraf Tapak Perkhemahan Kawasan Resort

12. Canopy Walk Kawasan Resort

13. Laluan Rintis Kawasan Resort

14. Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal Multi-Point Resort Majlis

Daerah Bera

15. Meningkatkan Aksesibiliti dan Keupayaan Internet Resort Majlis

Daerah Bera

Kawasan Resort

Kawasan Resort

16. Menaiktaraf Sistem Bekalan Air Bersih Resort Majlis Daerah Bera Kawasan Resort

D R A F A K H I R

4-27


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.12

ZON PEMBANGUNAN TERKAWAL

PETUNJUK

Zon Pembangunan Terkawal

A Pos Iskandar

B

C

Resort

Bandar 34

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Sempadan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Badan Air

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-28


A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Pembangunan Terkawal

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

GUNA TANAH UTAMA

AKTIVITI YANG

DIBENARKAN

AKTIVITI DIBENARKAN DENGAN SYARAT

AKTIVITI

SYARAT

AKTIVITI YANG TIDAK

DIBENARKAN

CATATAN

PERUMAHAN

• Rumah sesebuah

• Rumah kampung

• Kemudahan awam

• Arked jualan

• Bazar

• Kedai runcit

• Rekreasi

• Teres dan

berkembar hanya

untuk Bandar 34

• Mengikut keperluan

piawaian perancangan

dan garis panduan

kawalan pembangunan

Undang-Undang Kecil

Bangunan

• Perindustrian

• Pertanian

• Rancangan Petempatan

Semula Orang Asli (PSK)

INSTITUSI DAN

KEMUDAHAN

MASYARAKAT

• Kesihatan

• Pendidikan

• Keselamatan

• Keagamaan

• Perkuburan

• Lain-lain

kemudahan:

o Pusat komuniti

o Perpustakaan

awam

o Pejabat pos

o Tandas awam

• Tempat letak

kereta

• Padang futsal

• Lanskap

• Mengikut keperluan

piawaian perancangan

dan garis panduan

kawalan pembangunan

serta Undang-Undang Kecil

Bangunan

• Perindustrian

• Pertanian

Reka bentuk bangunan

perlu mengambilkira

keperluan warga emas,

Orang Kurang Upaya

(OKU) dan kanak-kanak

PERTANIAN

• Pertanian

komoditi

• Inap desa

• Rumah ladang

• Penternakan

• Pertanian

sokongan

• Perkampungan

• Rumah ladang

• Penternakan

Burung walit

• Tidak mencemar dan

mengganggu alam sekitar

• Tidak mengubah topografi

tanah sedia ada

• Mengikut keperluan dan

piawaian perancangan

semasa

• Tidak mengganggu

kehidupan masyarakat

Orang Asli dan ekologi

• Perumahan yang

melebihi 1

unit/ekar

• Akuakultur

• Rujuk manual dan garis

panduan piawaian JPBD

• Penerokaan tanah

kerajaan secara tidak

sah perlu dihentikan dan

peneroka terlibat perlu

dikenakan tindakan

• Sebarang projek

ternakan perlu

mendapat kelulusan

terlebih dahulu

4-29


sambungan

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

GUNA TANAH

UTAMA

AKTIVITI YANG

DIBENARKAN

AKTIVITI DIBENARKAN DENGAN SYARAT

AKTIVITI

SYARAT

AKTIVITI YANG TIDAK

DIBENARKAN

CATATAN

HUTAN

• Eko-pelancongan

• Kegiatan rutin

Orang Asli

• Penginapan

pelancongan

berdensiti rendah

• Aktiviti

pelancongan di

Tasek Bera

• Rekreasi pasif dan aktif

yang tidak mengganggu

ekologi semulajadi

• Pelancongan budaya

• Kediaman (chalet)

sokongan kepada

pelancongan rekreasi

hutan

• Pos pengawal

• Penyelidikan dan

pendidikan

• Tapak perkhema-han

• Menara tinjau

panorama

• Pusat pelawat

• Taman Herba

• Sebarang aktiviti

perlu mendapat

kebenaran dan

kelulusan.

• Perancangan aktiviti

juga perlu mengikut

keperluan piawaian

perancangan

• Menyediakan EIA

dan SIA tertakluk

kepada aktiviti –

aktiviti yang telah

ditetapkan

• Pemantauan dan

penilaian kegiatan

pelancongan dari

masa ke semasa

• Semua jenis

pemba-ngunan

yang tidak sesuai

dan menggang-gu

ekologi semulajadi

Tasek Bera

• Perlu untuk mengekalkan

kawasan hutan simpan untuk

tujuan tadahan air

PERNIAGAAN

DAN

PERKHIDMATAN

• Perniagaan runcit

• Pasar

• Perkhidmatan

• Pusat kraftangan dan

kebudayaan

• Semua jenis industri

kecuali industri

perkhidmatan

INFRASTRUKTUR

DAN UTILITI

• Bekalan elektrik

• Bekalan air

• Telekomunikasi

• Pembetungan

• Jalan raya

• Pengairan dan

perparitan

• Tidak mengangu

laluan hidupan liar.

• Perindustrian

• Pertanian

• Semua pemajuan perlu

mematuhi aspek perundangan,

dasar, garis panduan,

syarat-syarat dan piawaian

peranca-ngan yang

digunapakai dan ditetapkan

oleh Pihak Berkuasa Negeri

(PBN)

• Keperluan rizab talian rentis

tertakluk kepada syarat TNB

• Perlu merujuk kepada syaratsyarat

am penggunaan rentis di

bawah talian penghantaran

voltan tinggi TNB

4-30


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

B. Garis Panduan Pembangunan Zon Pembangunan Terkawal

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

1. KEPELBAGAIAN BIODIVERSITI

a. Kawalan

pengurusan

tumbuhan akuatik

• Pertumbuhan rumpai dan tumbuhan air seperti ekor kucing

(cabomba furcata) dan rasau (pandanus helicopus) perlu

kawalan selenggara bagi mengimbangi ekosistem tasik.

• Penyelengaraan secara berkala hendaklah dilaksanakan bagi

mengawal pertumbuhan rumpai dan tumbuhan air.

• Pemotongan rasau yang melepasi paras permukaan tasik perlu

dijalankan mengunakan jentera yang mesra alam.

b. Mengekalkan

tumbuhan di

tebing tasik dan

sungai

• Tumbuhan pesisir (shoreland vegetation) hendaklah dikekalkan

bagi mengurangkan kesan hakisan tanah.

• Penanaman pokok renek yang tidak bersifat invasif dan parasit

digalakkan dikawasan tebing tasik dan sungai.

• Pemotongan tumbuhan di tepi air adalah tidak dibenarkan.

• Penyelenggaraan tanaman tutup bumi dengan pelbagai

kaedah turfing, fibromat dan hidroseeding perlu dijalankan di

kawasan yang terdedah kepada hakisan.

c. Melindungi spesis

tumbuhan dan

hidupan liar yang

terancam

• Spesis tumbuhan dan haiwan terancam hendaklah dilindungi

dan dipantau secara berkala oleh UPTRTB.

• Larangan untuk mengambil, mencabut, memotong spesis

tumbuhan endemik yang terancam dan unik.

• Menjalankan program pemantauan dan pengurusan in-situ

spesies hidupan liar serta habitatnya.

• Cryptocoryne purpue dan Websteria confervoides

diklasifikasikan sebagai spesis utama Tasek Bera dan perlu

dilindungi dari sebarang ancaman.

• Mengalakkan penanaman pokok hutan dan herba asal untuk

meningkatkan hidupan biodiversiti sedia ada.

d. Lanskap kawasan

tasik

• Tumbuhan-tumbuhan hutan di kawasan koridor riparian

hendaklah dikekalkan bagi meningkatkan nilai estetika di

kawasan tasik.

• Aktiviti penebangan pokok di kawasan riparian adalah tidak

dibenarkan.

• Aras ketinggian pokok hendaklah dikekalkan dan dilindungi.

• Riparian canopy hendaklah dilindungi dan dipulihara.

*UPTRTB: Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

D R A F A K H I R

4-31


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

2. ALAM SEKITAR

a. Kualiti air tasik • Kualiti air tasik perlu berada di lingkungan Kelas I hingga II

mengikut Piawaian Kualiti Air Kebangsaan selaras dengan

kehendak JAS.

• Kualiti air tasik perlu dipantau setiap bulan dan dinilai dari

semasa ke semasa.

• Penyelengaraan tasik perlu dijalankan sekiranya terdapat

penurunan kualiti air tasik.

• Pengurusan kualiti air perlu kawalan ketat dan mematuhi

piawaian JAS.

• Pengunaan natural filtration seperti penanaman pokok renek

adalah digalakkan untuk mengurangkan kesan pencemaran.

b. Kualiti udara • Kualiti udara tidak melebihi 260ug/m3 TSP.

• Sebarang bentuk pencemaran udara adalah tidak dibenarkan.

• Larangan menjalankan pembakaran secara terbuka dan

perlepasan asap di kawasan Tasik Bera bagi mengawal kualiti

udara kawasan tasik.

c. Kualiti bunyi • Kadar paras hingar kawasan tasik tidak melebihi 55 dBA di waktu

siang dan 45 dBA di waktu malam.

• Sebarang bentuk aktiviti yang menyebabkan pencemaran

bunyi tidak dibenarkan.

d. Pemantauan paras

air

• Paras air perlu diawasi setiap tahun supaya tidak melepasi paras

maksimum dan menurun melampaui paras kritikalnya.

• Punca penurunan atau peningkatan hendaklah dikenalpasti

dan diatasi.

e. Kualiti tanah • Sebarang bentuk pembangunan hendaklah dikawal selia bagi

mengatasi hakisan dan pemendapan tanah di kawasan tasik.

D R A F A K H I R

4-32


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

3. KEMUDAHAN

a. Struktur reka

bentuk lanskap.

• Semua boardwalk, jambatan dan sebarang struktur yang

memberi impak ke atas tapak Ramsar hendaklah memenuhi

keperluan MDB.

• Bahan binaan dan warna semua boardwalk, jambatan dan /

atau sebarang struktur hendaklah mengambil kira

kemampanan kawasan, tidak menonjol dan tidak memberi

impak kepada habitat kawasan.

• Semua struktur reka bentuk yang dibina tidak menyekat laluan

air dan kerja-kerja penyelengaraan.

Rhyll Wetlands,

Australia

Western Port Biosphere Reserve, Australia

b. Kemudahan jeti • Semua jeti hendaklah memenuhi keperluan dan mematuhi

ketinggian berdasarkan reka bentuk UPTRTB dan Jabatan Laut.

• Bahan dan warna jeti hendaklah mengambil kira kemampanan

kawasan, tidak menonjol dan tidak memberi impak kepada

habitat kawasan.

• Pembinaan kemudahan jeti hendaklah mengambilkira daya

tampung pengguna.

D R A F A K H I R

4-33


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL. ASPEK GARIS PANDUAN

c. Kemudahan

awam

• Penginapan

• Kraftangan

• Pusat

penyelidikan

• Penyediaan kemudahan untuk aktiviti eko pelancongan

dibenarkan dengan anjakan 500m dari tasik.

• Keluasan penyediaan kemudahan tidak melebihi 10%

daripada keluasan keseluruhan tasik.

• Bahan dan warna bangunan hendaklah mengambil kira

kemampanan kawasan, tidak menonjol dan tidak memberi

impak kepada habitat kawasan.

• Semua reka bentuk bangunan hendaklah memenuhi

keperluan dan mematuhi garis panduan perancangan

termasuk aspek keselamatan yang ditetapkan.

• Ketinggian bangunan mestilah tidak melebihi aras ketinggian

pokok iaitu dua tingkat bangunan.

• Pengunaan tenaga yang optimum bagi penyediaan

bangunan kemudahan, pengunaan tenaga mesra alam

amatlah digalakkan.

d. Menara tinjau /

menara

pandang

• Menara tinjau diperbuat daripada bahan yang berdaya tahan

dan mesra alam.

Contoh reka bentuk

menara tinjau / menara

pandang yang diperbuat

dari bahan semula jadi.

D R A F A K H I R

4-34


BIL ASPEK GARIS PANDUAN

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4. AKTIVITI

a. Penyelidikan dan

pembangunan

(R&D)

• Semua aktiviti R&D hendaklah berdaftar dan mendapat kebenaran

daripada UPTRTB.

• Semua aktiviti R&D yang dijalankan hendaklah dikawal selia oleh

UPTRTB.

• Semua hasil R&D hendaklah diserahkan kepada pihak UPTRTB

• Sebarang penggunaan hasil R&D bagi tujuan pemakluman media

dan awam hendaklah mendapat kebenaran secara bertulis.

b. Rekreasi air

• Memancing

• Bot Pelancong

• Berkayak

• Berkanu

• Semua aktiviti rekreasi air hendaklah berdaftar dengan UPTRTB.

• Semua aktiviti rekreasi hendaklah mematuhi arahan keselamatan

yang disediakan dan dikeluarkan oleh UPTRTB.

• Kaedah penangkapan ikan perlulah mematuhi Akta Perikanan

1985.

• Semua aktiviti rekreasi air berkumpulan hendaklah dikawal selia

oleh UPTRTB.

Penggunaan bot (termasuk bot pelancong)

• Dibenarkan dengan kapasiti maksimum 8 orang/bot.

• Enjin bot hendaklah tidak melebihi 30hp atau dengan anggaran

kadar bunyi kurang dari 55 dBE.

• Penggunaan kayak dan perahu jalur amat digalakkan.

Tapak Ramsar Obago, Cameroon

c. Rekreasi darat

• Perkhemahan

• Tinjauan burung

• Merentas Hutan

• Berbasikal

• Semua aktiviti rekreasi hendaklah berdaftar dengan UPTRTB

• Semua aktiviti rekreasi hendaklah mematuhi arahan keselamatan

yang disediakan dan dikeluarkan oleh UPTRTB.

• Semua aktiviti rekreasi darat berkumpulan hendaklah diselia oleh

UPTRTB.

*UPTRTB: Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

D R A F A K H I R

4-35


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

5. INFRASTRUKTUR

a. Saliran dan

perparitan

• Pembinaan sistem perparitan hendaklah direkabentuk

mengunakan kaedah ‘minor and major system’ dan mematuhi

syarat dan garis panduan yang telah ditetapkan oleh JPS.

• Pembangunan baru melebihi 10 hektar hendaklah

menyediakan kolam takungan dengan keluasan 3% hingga 5%

daripada keluasan keseluruhan projek.

• Perangkap sedimen pelbagai lapis dan perangkap sampah

hendaklah dipasang pada aliran masuk tasik dan mestilah

sentiasa dipantau keberkesanannya.

• Menyediakan sistem pengairan dan saliran seperti longkang

memerlukan rawatan landskap untuk mendapatkan

kesinambungan antara alam semula jadi dan buatan manusia.

• Pembinaan laluan atau infrastruktur perlu mengambil kira

koridor hidupan liar.

b. Sistem bekalan air • Penyediaan sistem bekalan air hendaklah mematuhi garis

panduan yang telah ditetapkan oleh PAIP dan SPAN.

• Pemasangan telaga tubewell perlu mematuhi garis panduan

yang ditetapkan oleh PAIP dan JPS.

c. Sistem pengurusan

sisa pepejal

• Pengurusan sisa pepejal perlu mematuhi peraturan 3R (Recycle,

Reuse dan Reduce) .

• Sisa pepejal mesti diletakkan di dalam tong komunal yang

disediakan oleh SWCORP dan diasingkan mengikut jenis

sampah.

• Tong komunal hendaklah ditempatkan dalam jarak 3 kaki dari

tepi jalan utama di kawasan penempatan dan kawasan

tumpuan.

• Sisa pepejal hendaklah dibungkus sebelum dibuang ke dalam

tong komunal.

• Pengurusan sisa pepejal secara bio kompos adalah digalakkan.

• Sisa pepejal yang terkumpul hendaklah dipindahkan oleh

agensi dilantik ke stesen pemindahan (transfer station) yang

terletak di luar kawasan Tasek Bera dan zon penampan.

D R A F A K H I R

4-36


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

d. Pembetungan • Bahan kumbahan, buangan kediaman, industri dan

sebagainya dilarang dialirkan terus ke dalam badan air.

• Efluen kumbahan hendaklah dirawat terlebih dahulu sehingga

ke Kelas II (Water Quality Index) sebelum dialirkan keluar ke

outlet.

• Kualiti air mengalir yang masuk ke dalam badan air sekurangkurangnya

kelas II (Water Quality Index).

• Pengunaan sistem pembetungan bersambung ke loji rawatan

kumbahan mekanikal amat digalakkan.

• Pengunaan tangki septik persendirian (IST) tidak digalakkan.

• Pengunaan tangki curah, soakway dan seumpamanya tidak

dibenarkan.

• Sekiranya pengunaan IST perlu dilaksanakan, spesifikasi dan

reka bentuk hendaklah mendapat kelulusan IWK dan perlu

dikosongkan secara berkala.

• Pembinaan loji rawatan kumbahan perlulah mendapat

kebenaran dan kelulusan IWK.

• Loji rawatan hendaklah sekurang-kurangnya 200 m (656’) dari

gigi air tasik.

6. PENGANGKUTAN

a. Jalan • Sistem pengangkutan mampan yang lebih mementingkan

kemudahan pejalan kaki dan pemuliharaan tenaga hendaklah

digunakan.

• Penggunaan bahan yang mampan seperti porous green

concrete adalah digalakkan.

• Bilangan jalan masuk dan laluan utama ke tasik hendaklah

dikurangkan bagi mengawal daya tampungan tasik dan

melindungi ekosistem.

• Lebar maksima rizab jalan menuju ke tepian tasik tidak melebihi

6 m. (20’)

• Pembinaan laluan atau infrastruktur perlu mengambil kira

koridor hidupan liar.

• Bagi kawasan Bandar 34 perlu mematuhi Manual Piawaian

Perancangan Negeri Pahang.

D R A F A K H I R

4-37


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL ASPEK GARIS PANDUAN

b. Tempat letak

kenderaan

• Had anjakan lokasi tempat letak kereta minima ialah 100 m dari

gigi air tasik.

• Tempat letak kenderaan hendaklah mematuhi piawai

ditetapkan.

ASPEK

Tempat letak kereta

(TLK)

Tempat letak motosikal

PIAWAI

1 petak bagi setiap 140 meter

10% pelawat

30% daripada TLK

Tempat letak bas

1 petak bagi setiap 10 TLK

• Bagi kawasan Bandar 34 perlu mematuhi Piawaian Perancangan

Negeri Pahang.

D R A F A K H I R

4-38


4.3.3.3 Cadangan Terperinci

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Kg Lubuk Tiang

Kg Suba Lama

Kg Suba Baru

Kg. Lubuk Tembangan

Kg. Kuala Serting

Kg. Ghuat

Kg. Mahang

Kg. Pathir

Kg. Gegerih

A

Kg. Baapa

Pos Inskandar

Kg. Gau

Kg. Jelawat

Kg. Kuin

Kg. Lenguit

1

4

3

2

Rajah 4.13

POS ISKANDAR

PETUNJUK

1

2

3

4

Pusat Kraftangan dan Kebudayaan

Jeti Pos Iskandar

Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal

Aksesibiliti dan Keupayaan Internet

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-39


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

i. Cadangan Pusat Kraftangan dan Kebudayaan Masyarakat Orang Asli Semelai

KOD PROJEK

TOUR05

JUSTIFIKASI • Masyarakat Orang Asli Semelai di Tasek Bera berkemahiran tinggi dalam

penghasilan produk kraftangan dan peralatan menangkap ikan buatan

tangan.

• Produk kraftangan dan peralatan menangkap ikan masyarakat Orang

Asli Semelai unik dan berpotensi untuk dikomersialkan.

• Pusat pameran dan promosi kraftangan boleh digunakan untuk

menjana pendapatan tambahan masyarakat Orang Asli.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Sebuah blok bangunan 2 tingkat.

• Keluasan: 1,000 meter persegi.

• Komponen bangunan: 2 buah bilik pegawai, sebuah ruang pameran

dan jualan, sebuah stor, 2 buah bilik tutorial, sebuah bengkel, sebuah

bilik mesyuarat, sebuah tandas lelaki dan sebuah tandas perempuan.

• Tempat meletak kenderaan untuk 10 buah kereta.

• Pendedahan mengenai sejarah dan kebudayaan kaum Semelai.

• Dapat mempromosikan produk kraftangan masyarakat Orang Asli

Semelai.

• Menjana pendapatan tambahan untuk masyarakat Orang Asli

setempat.

RM 3,000,000.00

RM 50,000.00 setahun

• Agensi Utama: Majlis Amanah Rakyat (MARA)

• Agensi Sokongan: Majlis Daerah Bera (MDB) dan Jabatan Kemajuan

Orang Asli (JAKOA)

Produk-produk kraftangan masyarakat Orang Asli Semelai yang

dipamerkan di bangunan Pusat Pelawat Tasek Bera.

Contoh Komplek Pusat Kraftangan

dan Kebudayaan.

D R A F A K H I R

4-40


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Sekolah

Kebangsaan

Iskandar

Klinik

Desa

Padang

Sekolah

Tapak

Cadangan

Tadika

Pejabat Jabatan

Kemajuaan Orang Asli

(JAKOA)

Rajah 4.14

CADANGAN PUSAT KRAFTANGAN DAN

KEBUDAYAAN ORANG ASLI SEMELAI

PETUNJUK

Lokasi Tapak Cadangan

Jalan Raya

Sungai Bera

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-41


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ii.

Cadangan Membaik Pulih Jeti Pos Iskandar

KOD PROJEK

INFR01

JUSTIFIKASI • Terdapat beberapa kerosakan di jeti seperti railing.

• Struktur jeti sediada yang rosak boleh membahayakan pengguna dan

memberi imej tidak menarik kepada kawasan tersebut.

• Keperluan kepada penduduk di perkampungan Orang Asli bagi

menjalankan aktiviti harian.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

AGENSI

PELAKSANA

• Membaik pulih jeti sedia ada.

• Memudahkan pergerakan akses keluar / masuk ke Pos Iskandar melalui

pengangkutan air dari petempatan lain sekitar Tasek Bera.

RM 100,000.00

• Agensi Utama: Jabatan Laut, Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS)

• Agensi Sokongan: Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

Padang

Sekolah

Sekolah

Kebangsaan

Iskandar

Cadangan

Membaikpulih Jeti

Pos Iskandar

Tadika

Rajah 4.16 :

Padang

Futsal

Pejabat Jabatan

Kemajuaan Orang Asli

(JAKOA)

Jeti

Rajah 4.15

LOKASI JETI POS ISKANDAR UNTUK DIBAIK PULIH

UTARA

PETUNJUK

Lokasi Jeti Pos Iskandar Untuk Dibaik Pulih

Tanpa Skala

Cadangan Rangkaian Paip Pembetung

Jalan Raya

D R A F A K H I R

4-42


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

iii.

Cadangan Jeti Baru Kampung Kuin

KOD PROJEK

INFR05

JUSTIFIKASI • Keperluan utama untuk murid-murid sekolah ke Pos Iskandar.

• Kampung Kuin masih tiada kemudahan jeti.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

AGENSI

PELAKSANA

• Jeti konkrit dengan kapasiti 20 orang pada satu masa.

• Memudahkan pergerakan akses keluar / masuk ke Pos Iskandar dan lainlain

destinasi melalui pengangkutan air dari Kampung Kuin.

RM 500,000.00

• Agensi Utama: Jabatan Laut

• Agensi Sokongan: Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah

Contoh rekabentuk jeti di Pos Iskandar

D R A F A K H I R

4-43


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.16

CADANGAN PEMBINAAN JETI BARU DI KG KUIN

PETUNJUK

Cadangan Pembinaan Jeti Baru di Kg. Kuin

UTARA

Tasek

Jalan Raya

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-44


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

iv.

Cadangan Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal ‘Multi Point’ Pos Iskandar

KOD PROJEK

INFR11

JUSTIFIKASI • Sisa kumbahan dari tangki septik sedia ada boleh mencemarkan kualiti

air tasik.

• Kesukaran penyelenggaraan penggunaan tangki septik individu.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Loji rawatan kumbahan multi-point

• Population equivalent: 500 P.E

• Rangkaian paip pembetung

• Jarak 150m daripada Jeti Pos Iskandar.

• Mengelakkan pencemaran air tasik

RM 2,000,000.00

RM 10,000.00 setahun

• Agensi Utama: Jabatan Perkhidmatan Pembetungan

• Agensi Sokongan: Indah Water Konsortium (IWK)

Padang

Sekolah

Balai

Raya

Sekolah

Kebangsaan

Iskandar

Balai

Raya

Tadika

Klinik

Desa

Cadangan Tapak

Loji Rawatan

Kumbahan

Mekanikal

Padang

Futsal

Pejabat Jabatan

Kemajuaan Orang Asli

(JAKOA)

Rajah 4.17

CADANGAN LOJI RAWATAN KUMBAHAN MEKANIKAL

UTARA

PETUNJUK

Cadangan Tapak Loji Rawatan Mekanikal

Tanpa Skala

Cadangan Rangkaian Paip Pembentung

Jalan Raya

D R A F A K H I R

4-45


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

v. Cadangan Meningkatkan Aksesibiliti dan Keupayaan Internet Pos Iskandar

KOD PROJEK

INFR12

JUSTIFIKASI • Keadaan semasa hanya terdapat liputan selular yang lemah dan taraf

2G atau 3G sahaja.

• Keperluan mewujudkan jaringan jalur lebar yang lebih sempurna dan

menyeluruh di seluruh kawasan untuk kegunaan para pelancong.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

AGENSI

PELAKSANA

• Cadangan sebuah menara telekomunikasi melalui Program USP SKMM

• Kapasiti selular bertaraf 4G

• Meningkatkan kedatangan pelancong dengan menjadikan kawasan

resort lebih menarik dengan kemudahan internet yang baik.

RM 300,000.00

• Agensi Utama: Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia (SKMM)

• Agensi Sokongan: Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah

(KKLW)

Cadangan Menaiktaraf Menara

Telekomunikasi

Sekolah

Kebangsaan

Iskandar

Klinik

Desa

Padang

Sekolah

Balai

Raya

Tadika

Padang

Futsal

Pejabat Jabatan

Kemajuaan Orang Asli

(JAKOA)

Rajah 4.18

CADANGAN PENAMBAHBAIKAN AKSESIBILITI

DAN KEUPAYAAN INTERNET

PETUNJUK

Menaiktaraf Menara Telekomunikasi

Jalan Raya

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-46


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Kg Lubuk Tiang

Kg Suba Lama

Kg Suba Baru

Kg. Lubuk Tembangan

Kg. Kuala Serting

Kg. Ghuat

Kg. Pathir

Kg. Mahang

B

Kg. Gegerih

Kg. Baapa

Pos Inskandar

Kg. Kuin

Jeti Resort

4

3

Kg. Gau

Kg. Lenguit

Kg. Jelawat

9

8

6

7

Jeti Ramsar

1

2

5

Rajah 4.19

RESORT

PETUNJUK

1

2

3

4

5

Naiktaraf Tapak Perkhemahan

Laluan Rentis

Menara Tinjau Hidupan Liar

Chalet

Menara Pemerhatian Burung

6

7

8

9

Laluan Tepian Tasik

Naiktaraf Bangunan Penyelidikan

Akuatik, Flora dan Fauna

Canopy Walk

Loji Rawatan Kumbahan

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-47


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

vi.

Menaiktaraf Tapak Perkhemahan

KOD PROJEK

TOUR01

JUSTIFIKASI • Tasek Bera menjadi lokasi penting untuk kegiatan ko-kurikulum bagi

sekolah rendah dan menengah di sekitar Pahang dan lain-lain negeri

yang berdekatan seperti Johor, Terengganu, Kelantan dan Negeri

Sembilan.

• Tempat untuk kegiatan ko-kurikulum di kalangan IPT Awam dan Swasta.

• Tempat untuk agensi awam dan swasta menjalankan latihan motivasi.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

• Tempat untuk melakukan aktiviti riadah.

• Keluasan: 0.5 ekar

• Komponen bangunan: Menaik taraf kemudahan sedia ada seperti

tandas dan surau

• Memberikan kemudahan perkhemahan kepada para pengunjung untuk

bermalam dan menikmati suasana malam di Tasek Bera.

• Menarik lebih ramai lagi pengunjung / pelancong Tasek Bera.

• Memberikan kemudahan untuk aktiviti ko-kurikulum anjuran sekolah

rendah, menengah dan institusi pengajian tinggi.

KOS PEMBINAAN RM 250,000.00

KOS SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

RM 15,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: Unit Ramsar

• Agensi Sokongan: MDB

Tapak Cadangan

Rajah 4.20 : Cadangan menaiktaraf Tapak Perkhemahan

D R A F A K H I R

Gambaran Tapak Perkhemahan

Gambaran Tapak

Perkhemahan

4-48


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

vii.

Menaiktaraf Laluan Rintis

KOD PROJEK

TOUR02

JUSTIFIKASI • Tumpuan utama bagi pengunjung terutama pelajar untuk mengenali

spesis flora dan fauna di kawasan Tasek Bera

• Untuk memberi peluang kepada pelancong menikmati keindahan alam

semulajadi di Tasek Bera.

• Salah satu sumberjaya eko pelancongan pendidikan.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

• Panjang: 2 kilometer

• Kelebaran: 2 meter

• Keadaan: Laluan tanah

• Penyediaan papan tanda penunjuk arah berinformasi

• Kawasan rehat dan riadah

• Dapat memperkenalkan pelbagai spesis tumbuhan kepada

pengunjung.

• Menarik lebih ramai lagi pengunjung / pelancong Tasek Bera.

KOS PEMBINAAN RM 100,000.00

KOS SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

RM 15,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara

(PERHILITAN)

• Agensi Sokongan: Jabatan Perhutanan, MDB & Pihak Swasta

Tapak Cadangan

Rajah 4.21 : Lokasi Cadangan Laluan Rintis

Laluan Rintis

D R A F A K H I R

Contoh Laluan Rintis

4-49


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

viii.

Cadangan Menara Tinjau (Hidupan Liar)

KOD PROJEK

TOUR03

JUSTIFIKASI • Tapak Ramsar Tasek Bera mempunyai pelbagai jenis spesis hidupan liar.

• Pembinaan menara tinjau berpotensi untuk menarik pengunjung untuk

datang dan melihat pelbagai spesis hidupan liar yang terdapat di Tasek

Bera.

• Berpotensi untuk menjana pendapatan tambahan.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Ketinggian: 25 meter

• Keluasan: 100 meter persegi

• Kapasiti tampungan : 15 orang

• Memberi kemudahan kepada pengunjung / pelancong untuk

menikmati pemandangan menarik dari tempat tinggi.

• Menarik pengunjung untuk datang dan melihat pelbagai spesis fauna

yang terdapat di Tasek Bera.

• Menarik lebih ramai lagi pengunjung / pelancong untuk datang ke Tasek

Bera.

RM 300,000.00 (1 menara)

RM 20,000.00 setahun

• Agensi Utama: UPTRTB

• Agensi Sokongan: Jabatan Perhutanan

Tapak Cadangan

Contoh struktur

binaan menara tinjau

Rajah 4.22 : Lokasi Menara Tinjau (Hidupan Liar)

D R A F A K H I R

4-50


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ix.

Cadangan Penambahan 12 Unit Chalet Resort Majlis Daerah Bera

KOD PROJEK

TOUR06

JUSTIFIKASI • Untuk menarik lebih ramai kedatangan pelancong.

• Menyediakan bilik penginapan yang mencukupi selaras dengan

permintaan pelancong.

• Berpotensi untuk menjana pendapatan tambahan kepada pihak Majlis

Daerah Bera.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Keluasan: 120 meter persegi untuk setiap blok.

• Komponen chalet: 4 blok setingkat mengandungi 3 unit chalet untuk

setiap blok. Keseluruhannya 12 unit chalet terdiri dari sebuah bilik tidur

dengan sebuah bilik air.

• Memberikan kemudahan penginapan kepada pelancong untuk

bermalam dan menikmati keindahan flora dan fauna Tasek Bera.

• Menarik lebih ramai pelancong untuk datang ke Tasek Bera.

• Memberikan peluang pekerjaan kepada masyarakat Orang Asli.

RM 2,000,000.00

RM 60,000.00

• Agensi Utama: Majlis Daerah Bera (MDB)

• Agensi Sokongan: Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera dan pihak

swasta.

Tapak Pembangunan

Penginapan-Chalet

Chalet yang dicadangkan.

UTARA

Tanpa Skala

Chalet yang dicadangkan.

Rajah 4.23 : Lokasi Cadangan Chalet baru.

D R A F A K H I R

4-51


x. Cadangan Menara Tinjau (Burung)

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD PROJEK

TOUR07

JUSTIFIKASI • Tapak Ramsar Tasek Bera mempunyai pelbagai jenis spesis burung.

• Pembinaan menara tinjau burung berpotensi untuk menarik minat

pencinta burung datang dan melihat pelbagai spesis burung yang

terdapat di Tasek Bera.

• Berpotensi untuk menjana pendapatan tambahan.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Ketinggian: 12 meter

• Kelebaran: 5 meter

• Bilangan: 1 buah menara

• Memberi kemudahan kepada pengunjung / pelancong untuk

menikmati pemandangan menarik dari tempat tinggi.

• Menarik pencinta burung untuk datang dan melihat pelbagai spesis

yang terdapat di Tasek Bera.

• Menarik lebih ramai lagi pengunjung / pelancong untuk datang ke Tasek

Bera.

RM 100,000.00

RM 20,000.00 setahun

• Agensi Utama: Jabatan Perlindungan Hidupan Liar

• Agensi Sokongan: Jabatan Perhutanan

Cadangan Lokasi Menara

Pemerhatian Burung

Menara Tinjau

D R A F A K H I R

Rajah 4.24: Cadangan Lokasi Menara Tinjau

Burung.

4-52


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

xi.

Laluan Tepian Tasik (Boardwalk)

KOD PROJEK

TOUR08

JUSTIFIKASI • Pembinaan laluan tepian tasik ini akan memberikan pengalaman yang

menarik kepada pelancong yang berkunjung ke Tasek Bera.

• Berpotensi untuk menjadi tarikan utama kepada pengunjung Tasek

Bera.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Ketinggian: 2 meter dari paras air

• Kelebaran: 2 meter

• Jarak: 2 km

• Memberi kemudahan kepada pengunjung / pelancong untuk

menikmati pemandangan di tepian tasik.

• Berpotensi untuk lain-lain aktiviti seperti memancing.

• Menarik lebih ramai lagi pengunjung / pelancong untuk datang ke Tasek

Bera.

RM 2,000,000.00

RM 50,000.00 setahun

• Agensi Utama: Majlis Daerah Bera

• Agensi Sokongan: Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

Lokasi Cadangan

Rajah 4.25 : Cadangan Laluan Tepian Tasik.

Gambaran cadangan laluan tepian tasik.

D R A F A K H I R

4-53


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

xii.

Pusat Penyelidikan Dan Pembangunan

KOD PROJEK

TOUR09

JUSTIFIKASI • Terdapat pelbagai jenis spesis flora dan fauna di Tasek Bera yang

berpotensi tinggi di dalam bidang sains dan teknologi.

• Tasek Bera merupakan antara destinasi utama penyelidikan flora dan

fauna di kalangan penyelidik daripada IPT tempatan dan luar negara.

• Tempat tumpuan pelajar IPT dan NGO tempatan menjalankan kajian.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Dua blok bangunan 2 tingkat

• Keluasan: 1000 meter persegi

• Komponen bangunan: 2 buah bilik pegawai, sebuah ruang pameran,

sebuah stor, 2 buah bilik tutorial, sebuah mini perpustakaan, sebuah

pusat sumber, 2 buah makmal, 2 buah bilik mesyuarat, sebuah ‘pantry’,

sebuah surau, 2 buah tandas lelaki dan tandas perempuan.

• Memberi kemudahan kepada penyelidik dari dalam dan luar negara

untuk menjalankan penyelidikan di kawasan Tasek Bera.

• Boleh memberi peluang pekerjaan kepada penduduk tempatan.

RM 4,000,000.00

RM 50,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: Kementerian Pengajian Tinggi dan IPTA

• Agensi Sokongan: Majlis Daerah Bera (MDB) dan Jabatan Perlindungan

Hidupan Liar dan UPTRTB

UTARA

Tanpa Skala

Contoh Pusat R&D

Cadangan Pusat

Penyelidikan

Rajah 4.26 : Lokasi Pusat Penyelidikan dan Pembangunan (R&D).

D R A F A K H I R

4-54


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

xiii.

Canopy Walk

KOD PROJEK

TOUR10

JUSTIFIKASI • ‘Canopy walk’ berpotensi untuk menjadi tarikan utama di Tasek Bera.

• Untuk memberi peluang kepada pelancong untuk mendapat

pengalaman yang unik dan menikmati keindahan alam semulajadi di

Tasek Bera.

• Berpotensi untuk menjana pendapatan tambahan khususnya kepada

agensi pelaksana yang menguruskan kawasan tersebut iaitu Unit

Ramsar.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Panjang: 500 meter

• Kelebaran: 0.6 meter (2 Kaki)

• Keadaan: Laluan Tergantung

• Menarik lebih ramai lagi pengunjung / pelancong Tasek Bera.

• Memberikan kemudahan untuk kepada pelancong untuk menikmati

keindahan flora dan fauna.

RM 1,500,000.00

RM 50,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: UPTRTB

• Agensi Sokongan: Jabatan Perhutanan dan Jabatan Perhilitan

Lokasi Cadangan

Gambaran Canopy Walk

Rajah 4.27: Cadangan Canopy Walk

D R A F A K H I R

4-55


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

xiv.

Cadangan Sebuah (1) Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal Bagi Kawasan Resort

KOD PROJEK

INFR03

JUSTIFIKASI • Efluen dari tangki septik sedia ada boleh mencemarkan kualiti air tasik

• Kesukaran penyelenggaraan dan proses sedutan dengan penggunaan

IST sediada

PERINCIAN

PROJEK

• Jenis loji : Loji rawatan kumbahan mekanikal multi-point

• Population equivalent : 300 P.E

• Rangkaian paip pembetung

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Mengekalkan kualiti air tasik dan menghindarkan kemungkinan berlaku

pencemaran air

RM1,500,000.00

RM10,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: UPTRTB

• Agensi Sokongan: Indah Water Konsortium (IWK)

Cadangan Loji

Rawatan

Kumbahan

Mekanikal

Cadangan Rangkaian

Sistem Pembetungan

Rajah 4.28: Cadangan Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal

D R A F A K H I R

4-56


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

xv.

Cadangan Mempertingkatkan Aksesibiliti dan Keupayaan Internet di Kawasan Resort,

Jeti dan Tapak Perkhemahan

KOD PROJEK

INFR04

JUSTIFIKASI • Keadaan semasa hanya terdapat liputan selular (mobile coverage)

yang lemah dan taraf 2G/3G sahaja

• Keperluan mewujudkan liputan jalur lebar yang lebih sempurna.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Penyambungan talian gentian fiber dari sumber Telekom Malaysia (TM)

sedia ada di sepanjang jajaran Jalan 1572 hingga ke kawasan resort

sepanjang 3.6 kilometer.

• Mewujudkan IPMSAN di kawasan resort untuk proses penyambungan ke

premis-premis yang memerlukan perkhidmatan ini.

• Meningkatkan kedatangan pelancong dengan menjadikan kawasan

resort lebih menarik dengan kemudahan internet yang baik.

RM500,000.00

Bergantung kepada keperluan semasa.

• Agensi Utama: SKMM

• Agensi Sokongan: Kementerian Kemajuan Luar Bandar Dan Wilayah

(KKLW)

IPMSAN

Sumber dari kabel sediada di Jalan Persekutuan 1572

Rajah 4.29: Cadangan Mempertingkatkan Aksesibiliti Internet

D R A F A K H I R

4-57


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

xvi.

Menaiktaraf Sistem Bekalan Air untuk Kawasan Resort

KOD PROJEK

INFR13

JUSTIFIKASI • Kawasan resort tidak mempunyai sumber bekalan dari Pengurusan Air

Pahang (PAIP) dan punca air semasa adalah dari sumber bawah tanah

dan diabstrak secara tubewell yang hanya mengamalkan rawatan asas

sahaja.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Saiz : Paip agihan 150 mm diameter HDPE

• Lokasi : dari jalan 1572 (sumber PAIP) iaitu Felda Selatan 2 ke kawasan

resort, melalui jalan masuk ke kawasan resort.

• Bekalan ini disalurkan ke tangki air sediada di kawasan resort .

• Sistem bekalan air bersih yang menyeluruh

• Meningkatkan kedatangan pelancong dengan menjadikan kawasan

resort lebih selesa dengan kemudahan asas yang sistematik.

RM1,500,000.00

Bergantung kepada keperluan semasa.

• Agensi Utama: Pengurusan Air Pahang (PAIP)

• Agensi Sokongan: Majlis Daerah Bera (MDB)

Stor

Tandas

Tangki Air

Blok Toman

Tubewell

Sediada

Cadangan Paip Agihan Bersih dari

Jalan 1572

Sumber Paip

Cadangan Tangki

Air Baru

Cadangan paip agihan dari Jalan Persekutuan 1572

Rajah 4.30: Cadangan Menaiktaraf Sistem Bekalan Air

D R A F A K H I R

4-58


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.4.4 Koridor Riparian

Koridor Riparian melibatkan kawasan seluas 112.91 hektar yang meliputi Sungai Serting,

Sungai Tembangau dan Sungai Bera. Sungai dan lanskap tebing sungai atau koridor sungai

merujuk kepada zon pengaruh antara kawasan berair dan tanah tinggi termasuk saluran

sungai, rizab sungai pada sebelah kedua-dua saluran dan koridor riparian di sebelah rizab

sungai.

Zon ini bertindak sebagai zon penampan bagi melindungi kualiti air tasik, bertindak sebagai

penapis pencemaran dan hakisan tanah mengunakan tumbuhan. Pemuliharaan kawasan

zon riparian ini juga mampu menjadikan zon ini sebagai satu ekosistem baru untuk hidupan

fauna dan flora. Ianya juga penting sebagai natural biofilter, melindungi persekitaran

akuatik, menyediakan teduhan dan makanan kepada haiwan akuatik serta membataskan

perubahan suhu sungai.

Jadual 4.4 : Senarai Cadangan Koridor Riparian

BIL. CADANGAN PROJEK LOKASI

1. Pemantauan Kualiti Air • Sungai Tembangau

• Sungai dari Felda Bera Selatan 7

• Sungai dari Felda Bera Selatan 3

2. Pembersihan dan penyelenggaraan Sungai

Bera

3. Memperkenalkan Bio-Engineering Filter Sungai

Tembangau

• Sungai Bera

• Sungai Tembangau

Rajah 4.31 : Koridor Riparian Sebagai Zon Penampan dan Kawalan Kualiti Air

Sumber: Laporan Central Forest Spine II

D R A F A K H I R

4-59


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.32

PETUNJUK

KORIDOR RIPARIAN

Koridor Riparian

Lokasi Pemantauan Kualiti Air

Lokasi Cadangan Pembersihan Sungai Bera

Lokasi Cadangan Natural Filter

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

Badan Air

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-60


A. Kelas Kegunaan Tanah Zon Riparian

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

GUNA TANAH UTAMA

AKTIVITI YANG

DIBENARKAN

AKTIVITI DIBENARKAN DENGAN SYARAT

AKTIVITI YANG TIDAK

DIBENARKAN

CATATAN

AKTIVITI

SYARAT

BADAN AIR • Rekreasi air

• Akuakultur

Infrastruktur dan

Pengangkutan Air

i. Jeti

ii. Stesen Pemantauan

Kualiti Air

Tertakluk kepada keperluan

dan kelulusan jabatan

teknikal

• Perindustrian

• Kediaman

• Pertanian

i. Semua pemajuan perlu

mematuhi aspek

perundangan, dasar,

garis panduan, syaratsyarat

dan piawaian

perancangan yang

digunapakai dan

ditetapkan oleh PBN,

PBPT dan agensi-agensi

kerajaan lain yang

berkenaan.

ii. Rizab sungai tertakluk

kepada keperluan JPS.

iii. Pemantauan

Penguatkuasaan

dipertingkatkan

air tidak terjejas.

dan

perlu

kualiti

4-61


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

B. Garis Panduan Pembangunan Koridor Riparian

BIL

.

ASPEK

GARIS PANDUAN

1. KEPELBAGAIAN BIODIVERSITI

a. Kawalan

pengurusan

tumbuhan akuatik

• Pertumbuhan rumpai dan tumbuhan air seperti ekor kucing

(cabomba furcata) dan rasau (pandanus helicopus) perlu

kawalan selenggara bagi mengimbangi ekosistem tasik.

• Penyelengaraan secara berkala hendaklah dilaksanakan bagi

mengawal pertumbuhan rumpai dan tumbuhan air.

• Pemotongan rasau yang melepasi paras permukaan tasik perlu

dijalankan mengunakan jentera yang mesra alam.

b. Mengekalkan

tumbuhan di

tebing tasik dan

sungai

• Tumbuhan pesisir (shoreland vegetation) hendaklah dikekalkan

bagi mengurangkan kesan hakisan tanah.

• Penanaman pokok renek yang tidak bersifat invasif dan parasit

digalakkan dikawasan tebing tasik dan sungai.

• Pemotongan tumbuhan di tepi air adalah tidak dibenarkan.

• Penyelenggaraan tanaman tutup bumi dengan pelbagai

kaedah turfing, fibromat dan hidroseeding perlu dijalankan di

kawasan yang terdedah kepada hakisan.

c. Melindungi habitat

hidupan liar

• Aktiviti pemburuan dan penangkapan hidupan liar adalah

tidak dibenarkan.

• Pemantauan terhadap habitat dan populasi hidupan liar

hendaklah dijalankan secara berkala iaitu sekali setahun.

D R A F A K H I R

4-62


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL. ASPEK GARIS PANDUAN

d. Melindungi habitat

hidupan akuatik

• Aktviti memancing dan menangkap ikan perlu mematuhi syarat

dan peraturan yang ditetapkan oleh UPTRTB

• Pengunaan gill nets, traps nets, jermai, tapok dan tuba untuk

penangkapan ikan adalah dilarang.

• Pengenalan spesis hidupan akuatik baru adalah tidak

digalakkan bagi melindungi spesis asal.

e. Melindungi spesis

endemik dan

hidupan liar yang

terancam

• Spesis tumbuhan dan haiwan terancam hendaklah dilindungi

dan dipantau secara berkala oleh UPTRTB.

• Larangan untuk mengambil, mencabut, memotong spesis

tumbuhan endemik yang terancam dan unik.

• Menjalankan program pemantauan dan pengurusan in-situ

spesies hidupan liar serta habitatnya.

• Cryptocoryne purpue dan Websteria confervoides

diklasifikasikan sebagai spesis utama Tasek Bera dan perlu

dilindungi dari sebarang ancaman.

• Mengalakkan penanaman pokok hutan dan herba asal untuk

meningkatkan hidupan biodiversiti sedia ada.

f. lanskap kawasan

tasik

• Tumbuhan-tumbuhan hutan di kawasan koridor riparian

hendaklah dikekalkan bagi meningkatkan nilai estetika di

kawasan tasik.

• Aktiviti penebangan pokok di kawasan riparian adalah tidak

dibenarkan.

• Aras ketinggian pokok hendaklah dikekalkan dan dilindungi.

• Riparian canopy hendaklah dilindungi dan dipulihara.

D R A F A K H I R

4-63


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL. ASPEK GARIS PANDUAN

2. ALAM SEKITAR

a. Kualiti air tasik • Kualiti air perlu berada di lingkungan Kelas I hingga II

mengikut Piawaian Kualiti Air Kebangsaan selaras dengan

kehendak JAS.

• Kualiti air tasik perlu dipantau setiap bulan dan dinilai dari

semasa ke semasa.

• Sekiranya berlaku penurunan kualiti air tasik secara ketara

penyiasatan dan penguatkuasan perlu dijalankan.

• Penggunaan natural filtration seperti penanaman pokok

renek adalah digalakkan untuk mengurangkan kesan

pencemaran.

b. Kualiti udara • Kualiti udara tidak melebihi 260ug/m3 TSP.

• Sebarang bentuk pencemaran udara adalah tidak

dibenarkan.

• Larangan menjalankan pembakaran secara terbuka dan

pelepasan asap di kawasan Tasek Bera bagi mengawal

kualiti udara kawasan tasik.

c. Kualiti bunyi • Kadar paras hingar kawasan tidak melebihi 55 dBA di waktu

siang dan 45 dBA di waktu malam.

• Sebarang bentuk aktiviti yang menyebabkan pencemaran

bunyi tidak dibenarkan.

d. Kawalan paras

air

• Paras air perlu diawasi setiap tahun supaya tidak melepasi

paras maksimum dan menurun melampaui paras kritikalnya.

• Punca penurunan atau peningkatan hendaklah dikenalpasti

dan diatasi.

• Hidupan akuatik akan dijadikan sebagai indikator biologi

untuk mengenalpasti percetekkan air tasik akibat

pemendapan.

e. Kualiti tanah • Sebarang bentuk pembangunan hendaklah dikawalselia

bagi mengatasi hakisan dan pemendapan tanah di kawasan

tasik.

D R A F A K H I R

4-64


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL. ASPEK GARIS PANDUAN

f. Rizab Sungai • Sumber pencahayaan seperti lampu neon mestilah dielakkan

atau dikurangkan.

• Kelebaran minima rizab sungai di kedua –dua bahagian

tebing ialah berdasarkan manual di bawah:

Kelebaran Sungai (m)

Kelebaran Rizab Sungai

Minimum Di Kedua-Dua Belah

Tebing Sungai (m)

Melebihi 40 50

20-40 40

10-20 20

5-10 10

Kurang Daripada 5 5

Sumber : Garis Panduan Rizab Sungai, JPS

• Zon penampan untuk tujuan rekreasi dan lanskap dari gigi

sungai ialah 20 meter.

• Tiada sebarang aktiviti pembangunan dibenarkan di kawasan

rizab sungai kecuali untuk tujuan eko-pelancongan dan perlu

mematuhi garis panduan yang ditetapkan oleh JPS.

3. AKTIVITI

a. Pembangunan

Pertanian

Pembalakan

• Tiada sebarang aktiviti pembangunan dibenarkan di kawasan

koridor riparian kecuali untuk tujuan eko-pelancongan.

• Kaedah dan bahan pembinaan yang digunakan mestilah

meminimumkan kesan terhadap kawasan riparian.

b. Pemburuan/

Penangkapan

Hidupan

• Sebarang aktiviti pencerobohan, penangkapan dan

pemburuan hidupan liar adalah tidak dibenarkan.

• Kaedah penangkapan ikan perlu mematuhi Akta Perikanan

1985

D R A F A K H I R

4-65


C. Cadangan Terperinci

I. Pemantauan Kualiti Air

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD PROJEK

ENVI06

JUSTIFIKASI • Kualiti air di Sg. Serting dan Sg. Tembangau berada pada tahap

sederhana tercemar iaitu kelas III.

• Aktiviti pertanian yang dijalankan di sekitar kawasan Sungai Tembangau

dan hulu tasik di Kg. Jelawat menyumbang berlakunya pencemaran air.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

• Cadangan satu pusat pemantauan kualiti air di muara Sg Tembangau.

(bergantung kepada kesesuaian lokasi dan aksesbiliti)

• Cadangan dua pusat pemantauan kualiti air di muara Felda Bera

Selatan 3 dan Bera 4. (bergantung kepada kesesuaian lokasi dan

aksesbiliti)

• 10 Lokasi persampelan yang sedia ada dikekalkan.

Mengawal kualiti air di kawasan tasik dan mengenalpasti punca

pencemaran air yang berlaku di kawasan Tasek Bera

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

Mengikut keperluan kos pelaksanaan semasa

Mengikut keperluan kos semasa

Agensi Utama: Jabatan Alam Sekitar (JAS), NAHRIM

Agensi Sokongan: UPTRTB

Rajah 4.33 : Pemantauan Kualiti Air Bagi Menjamin Kesejahteraan Penduduk

D R A F A K H I R

4-66


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.34

LOKASI PEMANTAUAN KUALITI AIR DI KAWASAN RKK TASEK BERA

PETUNJUK

Lokasi Pemantauan Air Sedia Ada

Lokasi Cadangan Pemantauan Air

1 Lembangan Sg. Bera

2 Lembangan Sg. Serting

3 Lembangan Tasek Bera

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

4 Lembangan Sg. Air Kuning Badan Air

5 Lembangan Sg. Palong

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-67


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

II.

Pembersihan dan Penyelenggaraan Sungai Bera (Laluan Keluar Air Dari Tasek Bera)

KOD PROJEK

ENVI02

JUSTIFIKASI • Pokok Rasau merupakan spesis tumbuhan air tempatan yang terdapat

di kawasan Tasek Bera. Tumbuhan ini membiak di sekitar tasik dan

sungai. Perubahan paras air di Tasek Bera yang tidak stabil adalah

faktor Pokok Rasau membiak dengan lebih cepat dan memenuhi

hampir sebahagian kawasan Tasek Bera.

• Pertumbuhan Pokok Rasau ini menyebabkan laluan sungai dan Tasek

semakin sempit.

PERINCIAN

PROJEK

• Lokasi: Dari Jambatan Sungai Bera (FR1572) hingga ke Kuala Serting

• Kaedah : Pembersihan laluan sungai terhadap pokok rasau.

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Memudahkan pergerakkan pengangkutan air keluar/masuk ke Tasek

Bera dari Sungai Bera

-

RM500,000.00 tahunan

Agensi Utama: Jabatan Pengairan Dan Saliran (JPS)

Agensi Sokongan: UPTRTB dan JAKOA

Keadaan di sekitar laluan keluar air dari Tasek Bera.

D R A F A K H I R

4-68


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.35

LOKASI PEMBERSIHAN DAN PENYELENGGARAAN SUNGAI BERA

PETUNJUK

Lokasi Jajaran Kawasan Pembersihan

Dan Penyelenggaraan Sungai Bera

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Badan Air

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-69


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

III.

Memperkenalkan Natural Filter Sungai Tembangau

KOD PROJEK

ENVI06

ABSTRAK Natural Filter merupakan proses tapisan bagi mengawal dan

mengurangkan pencemaran yang terdapat di dalam air. Terdapat

beberapa kaedah Natural Filter yang mesra alam dan sesuai dilaksanakan

di Tasek Bera. Antaranya ialah ‘Natural Filter’, ‘Constructed Wetland’,’ Aqua

Biofilter’, dan Riparian Zone. Kaedah- kaedah ini akan mewujudkan konsep

penapisan air secara semulajadi dan mesra alam

JUSTIFIKASI

Aktiviti pertanian yang dijalankan di sekitar kawasan Sungai Tembangau

mengakibatkan pencemaran air di kawasan Sungai Tembagau sehingga

ke kawasan Tasek Bera. Cadangan pembinaan/penyediaan Natural Filter

di muara sungai ini dapat mengawal dan mengurangkan pencemaran

yang terdapat di dalam air dari masuk ke kawasan tasik.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

AGENSI

PELAKSANA

• Lokasi: Laluan Air Masuk Tasek Bera

• Kaedah : Penanaman seperti anak-anak pokok, tumbuhan renek, pakupakis,

keladi, saprofit dan palma-palma kecil di bahagian muara sungai

berkenaan sebelum memasuki Tasek Bera dengan tujuan sebagai filter

untuk membersihkan air yang memasuki Tasek Bera.

Kualiti air Tasek Bera menjadi bersih dan tidak tercemar.

Mengikut keperluan perlaksanaan kos semasa

• Agensi Utama: Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS)

• Agensi Sokongan: Jabatan Alam Sekitar (JAS) dan UPTRTB

Sumber: Adoption Guidelines For Stormwater Biofiltration Systems

Tumbuhan Renek dan

Palma-Palma Kecil

Konsep Natural Filter

Rajah 4.36 : Konsep Natural Filter

D R A F A K H I R

4-70


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.37

LOKASI CADANGAN NATURAL FILTER DI SUNGAI TEMBANGAU

PETUNJUK

Lokasi Cadangan Natural

Filter Di Sungai Tembangau

Jalan Raya

Sungai Bera

Tapak Ramsar

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan dalam Negeri Sembilan

Sempadan Negeri

UTARA

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-71


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.5 Cadangan Projek Infrastruktur di Kawasan RKK

4.5.1 Cadangan Projek

Beberapa projek telah dicadangkan yang merangkumi keseluruhan kawasan RKK Tapak

Ramsar Tasek Bera terdiri daripada projek pembangunan dan menaiktaraf infrastruktur dan

utiliti sedia ada serta pembangunan landskap. Antara projek-projek tersebut adalah:

a. Melengkapkan penyaluran sistem bekalan elektrik ke seluruh kawasan Tasek Bera

b. Menaiktaraf sistem jalan raya sedia ada di kawasan RKK Tapak Ramsar Tasek Bera

c. Pembinaan mercu tanda

d. Penyediaan tong sampah di kawasan tumpuan.

i. Melengkapkan Penyaluran Sistem Bekalan Elektrik (TNB) Keseluruh Kawasan Tasek

Bera

KOD PROJEK

INFR07

JUSTIFIKASI • Beberapa kawasan penempatan Orang Asli masih tidak mempunyai

liputan bekalan elektrik seperti di Kg. Gakuyah, Kg. Kuin dan di

sekitarnya.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN

HASIL / IMPAK

PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Kerja-kerja pemasangan kabel elektrik berkapasiti 11 KV dari Jalan

Persekutuan 1572 ke kampung-kampung berkenaan

• Pembinaan Pencawang Elektrik (P.E) di kedua-dua kampung

tersebut

• Semua penduduk di dalam kawasan Tasek Bera mampu mendapat

bekalan tenaga elektrik yang konsisten dan menyeluruh.

RM 5,000,000.00

RM 50,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: Tenaga Nasional Berhad (TNB)

• Agensi Sokongan: Kementerian Kemajuan Wilayah dan Luar Bandar

(KKLW)

D R A F A K H I R

Distribution Line (11kv) di kawasan RKK Tasek Bera.

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

4-72


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.38

PELAN CADANGAN BEKALAN ELEKTRIK

PETUNJUK

Cdangan Talian Bekalan Elektrik

Talian Bekalan Elektrik Sedia Ada

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Badan Air

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-73


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ii.

Menaiktaraf Sistem Jalan Raya Sedia ada

a) Cadangan Naik Taraf Jalan Masuk Ke Kawasan Resort , Jeti dan Tapak

Perkhemahan

KOD PROJEK

INFR14

JUSTIFIKASI • Keadaan semasa menunjukkan tiada rizab dan standard yang jelas

• Kurang pembangunan dan penyelenggaraan terutama di bahu jalan

• Memudahkan laluan utiliti ke kawasan resort dengan mewujudkan ROW

yang rasmi

• Rezab : 20 meter

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Naik taraf kepada jalan JKR

• Standard R3 (20 meter)

• Panjang : 4.5 km [ Dari Jalan Sebertak – Bera Selatan (1572) ke resort ]

• Mempertingkatkan rangkaian sistem pengangkutan

• Menyokong penyediaan perkhidmatan infrastruktur

• Memberi keselesaan kepada pengunjung

RM 4,800,000.00

RM 20,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: Jabatan Kerja Raya (JKR)

• Agensi Sokongan: Majlis Daerah Bera, Pejabat Daerah Bera (MDB)

Rajah 4.39 : Ukuran Kelebaran Rizab Jalan

Sumber: Garis Panduan Perancangan Perumahan

Keadaan jalan sedia ada.

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera, 2017

D R A F A K H I R

4-74


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

b) Cadangan Kerja-Kerja Penurapan Rangkaian Jalan Luar Bandar di Bawah PLB &

KKLW

KOD PROJEK

INFR08

JUSTIFIKASI • Sebahagian besar jalan-jalan ini belum diturap.

• Rangkaian jalan ini menghubungkan antara perkampungan

dengan kawasan Tasek Bera.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN

HASIL / IMPAK

PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

Jalan-Jalan yang terlibat adalah ;

• Jalan penghubung Kg. Jelawat, Kg. Kuin dan Kg. Lengut ke Jalan

Persekutuan 1572 Jalan masuk ke Kg. Gakuyah dan Kg, Terentang

dari Jalan Persekutuan 1572

• Jalan masuk ke Kg. Limpahan

• Sebahagian jalan masuk ke Pos Iskandar

• Sebahagian jalan penghubung antara Kg. Bapak dan Pos Iskandar

• Keperluan Lebar Rizab Jalan : 12 meter

• Mempertingkatkan aksesibiliti dalaman Tasek Bera

• Memberi keselesaan kepada pengguna jalan raya.

RM 3,160,000.00

RM 100,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: Jabatan Kerja Raya (JKR),

• Agensi Sokongan: Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah

(KKLW), Pejabat Daerah Bera (PDB)

D R A F A K H I R

4-75


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

c) Meningkatkan Perhubungan Wilayah dengan Program Naik Taraf Jalan

Persekutuan 1569, 1572 & 1579.

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN

HASIL / IMPAK

PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

INFR9

Jalan Persekutuan 1569 (Jalan Triang Selatan Fasa 2), Jalan Persekutuan

1572 (Sebertak – Bera Selatan)& Jalan Persekutuan 1579 (Jalan Palong

16 - Tembangau) merupakan tiga rangkaian jalan utama yang

menghubungkan kawasan Tasek Bera dengan kawasan sekitar di

mana turut digunakan oleh kenderaan berat FELDA yang mengangkut

hasil ladang kelapa sawit.

Keadaan ini menyebabkan kerosakan jalan.

Naik taraf Jalan Persekutuan 1569,1572 & 1579 dengan komponenkomponen

berikut ;

• Menurap semula dengan mengambil kira beban yang lebih tinggi.

Mempertingkatkan aksesibiliti pengangkutan wilayah dan keselesaan

pengunjung ke Tasek Bera

RM 174,000,000.00

RM 100,000.00 (setahun)

• Agensi Utama: Jabatan Kerja Raya (JKR),

• Agensi Sokongan: Kementerian Kemajuan Luar Bandar Dan Wilayah

(KKLW),

D R A F A K H I R

4-76


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Rajah 4.40

CADANGAN MENAIKTARAF JALAN

PETUNJUK

Cadangan Naik Taraf Jalan Persekutuan

Cadangan Naik Taraf Jalan Luar Bandar

Cadangan Naik Taraf Jalan ke Resort

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

Jalan Raya

UTARA

Badan Air

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-77


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

iii.

Cadangan Menyediakan Tong Sampah Di Lokasi Strategik Dan Tumpuan Awam

KOD PROJEK

INFR10

JUSTIFIKASI • Kawasan RKK tidak mempunyai pengurusan sisa pepejal yang teratur

dan sistematik.

• Sisa pepejal dibuang dan dilupus secara tidak sistematik.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

Menyediakan tong sampah berpusat di lokasi-lokasi berikut ;

• Penempatan FELDA

• Perkampungan Orang Asli

• Kompleks Ramsar

• Kawasan Resort & Tapak Perkhemahan

Mewujudkan kawasan yang bersih dan bebas dari pencemaran

RM 150,000.00

-

• Agensi Utama: MDB, ALAM FLORA, Jabatan Kemajuan Orang Asli

(JAKOA)

• Agensi Sokongan: Majlis Daerah Bera

D R A F A K H I R

4-78


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

iv.

Pembinaan Mercu Tanda / Gateaway

KOD PROJEK

TOUR06

JUSTIFIKASI • Kawasan Tasek Bera tidak mempunyai mercu tanda sebagai identiti

kawasan bagi menarik pengunjung.

• Keadaan pintu gerbang sedia ada kelihatan uzur.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN HASIL

/ IMPAK PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBINAAN

ANGGARAN KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

• Menggunakan elemen ikan kelisa iaitu spesis paling banyak terdapat di

tasik.

• Ukuran : 8.890 meter x 1.303 meter

• Lokasi : 5 lokasi yang diKenal pasti (rujuk Rajah 4.42)

• Bahan Binaan : Menggunakan bahan binaan tempatan seperti kayu,

konkrit dan besi

• Mempertingkatkan identiti dan imej Tapak Ramsar.

• Dapat menarik kedatangan pengunjung/pelancong

• Mewujudkan sence of welcoming

RM 150,000.00

-

• Agensi Utama: Majlis Daerah Bera (MDB)

• Agensi Sokongan: Unit Pengurusan Tapak Ramsar, TOURISM Pahang

Gambaran Mercu Tanda Ramsar

D R A F A K H I R

4-79


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

3

2

1

4

5

Rajah 4.41

LOKASI CADANGAN MERCU TANDA RAMSAR

PETUNJUK

Lokasi Cadangan Mercu Tanda Ramsar

Tapak Ramsar Tasek Bera

Zon Penampan/ Kawasan RKK

Zon Penampan (N. Sembilan)

Sempadan Negeri

UTARA

Jalan Raya

Badan Air

Tanpa Skala

D R A F A K H I R

4-80


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.6 Cadangan Program Kawasan RKK

Terdapat lapan (8) program bertujuan untuk mempertingkatkan pembangunan

Masyarakat Orang Asli Semelai meliputi aspek-aspek sosial, sosio ekonomi dan sosio budaya

dimana isu-isunya telah diKenal pasti melalui FGD, Analisis Pakar, Borang Tinjauan dan TWG.

i. Memberi Latihan Bagi Pengurus & Warden Tapak Ramsar

KOD PROJEK

COM01

JUSTIFIKASI

• Meningkatkan kefahaman Masyarakat Orang Asli Semelai tentang

kepentingan dan manfaat pemeliharaan persekitaran dan sumber jaya tanah

lembap

• Meningkatkan kesedaran dan menggalakan Masyarakat Orang Asli Semelai

bagi membantu UPTRTB dalam memelihara TRTB dan mencegah

pencerobohan ke kawasan TRTB

• Meningkatkan perasaan dan semangat sense of ownership dan belonging di

kalangan Masyarakat Orang Asli Semelai ke atas TRTB

Lokasi • Pejabat Unit Pengurusan Tapak Ramsar

Kandungan

Program

Kursus dan latihan praktikal dalam perkara berikut:

• Kepentingan dan peranan kawasan tanah lembap

• Pemahaman pemetaan am kawasan

• Taburan spesis dan haiwan terancam dalam kawasan

• Langkah-langkah keselamatan diri, pengawalan dan

pemantauan

PERINCIAN

PROJEK

Pelatih • Pelatih Profesional Penjagaan Tanah Lembap

Golongan

Sasaran

• Golongan muda Orang Asli Tasek Bera yang

berkelayakan dan berminat dalam penjagaan

kawasan

Jumlah

Peserta

Kaedah

Program

• 15 Orang

• Taklimat / Ceramah

• Lawatan Tapak dan Praktikal Hands-on dan Coursework

Tempoh • Tempoh Kursus – 2 minggu

Kekerapan • 2 kali setahun. Tempoh Program berjalan selama 3 tahun

JANGKAAN

HASIL / IMPAK

PROGRAM

• Masyarakat Orang Asli Semelai berkemahiran dan bertanggungjawab

membantu mengawal dan memulihara sumber alam di Tasek Bera dengan

berkesan

• Pengurangan pencerobohan kawasan TRTB & pengekalan status Ramsar

bagi TRTB

• Peluang pekerjaan untuk komuniti asli

ANGGARAN

KOS

AGENSI

• Anggaran Kos 1 Program = RM 46,000

o Anggaran Kos Penganjuran 1 Program = RM 25,000

o Insentif Elaun = RM 100/peserta = RM 21,000/program

• Anggaran Kos Keseluruhan (RM 46,000 x 6 kali ) = RM276,000

Agensi Utama : KKLW, NRE

Agensi Pelaksana : UPTRTB, JAKOA, NGO

D R A F A K H I R

4-81


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ii.

Memberi Latihan Asas Dalam Operasi Perniagaan Kecil

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

PERINCIAN

PROJEK

COM02

• Menyediakan peluang pendapatan sampingan

• Penduduk Orang Asli perlu bimbingan untuk menceburi bidang

keusahawanan dan perniagaan

• Memastikan aktiviti perniagaan penduduk Orang Asli lebih berkesan

dan berjaya

Lokasi • Pejabat Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

• Resort Tasek Bera

Kandungan

Program

• Menilai dan motivasi diri – di manakah bermula

perniagaan

• Faktor kejayaan dalam perniagaan, Standard Operating

Procudure (SOP) dan permodalan

• Peluang dan cabaran dalam perniagaan

• Teknik Perniagaan Kecil termasuk kaedah online

Pelatih • Latihan oleh Peniaga Kecil Berpengalaman.

Golongan

Sasaran

Jumlah

Peserta

Kaedah

Program

• Semua lapisan Orang Asli Tasek Bera yang berminat.

• 10 Orang

• Taklimat / Ceramah

• Praktikal Hands-on dan Penilaian

Tempoh • 1 Minggu

Kekerapan • 2 kali setahun

• Program berjalan selama 2 tahun

JANGKAAN

HASIL /

IMPAK

PROGRAM

ANGGARAN

KOS

AGENSI

• 40 orang penduduk Orang Asli Semelai yang berjaya dalam

pelbagai aktiviti perniagaan

• Meningkatkan ilmu perniagaan di kalangan penduduk Orang Asli

Semelai supaya lebih cekap dan berjaya.

• Anggaran Kos 1 Program = RM 32,000

o Anggaran Kos Penganjuran 1 Program = RM 25,000

o Insentif Elaun = RM 100/peserta = RM 7,000/program

• Anggaran Kos Keseluruhan (RM 32,000 x 4 kali ) = RM 128,000

Agensi Utama : KKLW, NRE

Agensi Pelaksana : UPTRTB, JAKOA, NGO

D R A F A K H I R

4-82


iii.

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

Program Kesedaran Orang Asli Terhadap Tanah Lembap

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

PERINCIAN

PROJEK

COM03

• Meningkatkan kefahaman Masyarakat Orang Asli Semelai tentang

kepentingan dan manfaat pemeliharaan persekitaran dan sumber

jaya tanah lembap

• Meningkatkan kesedaran dan menggalakan Masyarakat Orang Asli

Semelai bagi membantu UPTRTB dalam memelihara Tapak Ramsar

dan mencegah pencerobohan ke kawasan Tapak Ramsar.

• Menerapkan elemen perasaan dan semangat sense of ownership

dan belonging di kalangan Masyarakat Orang Asli Semelai ke atas

Tapak Ramsar

Lokasi • Pejabat JAKOA

• Dewan BALORA, Pos Iskandar

• Resort Tasek Bera

Kandungan

Program

• Perkongsian maklumat kepentingan pemeliharaan TRTB

• Pengetahuan pengurusan sumber jaya tanah lembap

• Aktiviti pengukuhan sense of ownership dan belonging

Pelatih • Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

• NGOs Alam Sekitar (WWF, MNS dan lain-lain)

Golongan

Sasaran

• Komuniti Orang Asli (terutamanya golongan belia dan

kanak- kanak)

Jumlah Peserta • 80 Orang

Kaedah

Program

• Taklimat / Ceramah

• Praktikal Hands-on (aktiviti what if, pembinaan senario,

permainan kumpulan dan role playing)

Tempoh • 1 Hari

Kekerapan • 4 kali dalam 2 tahun (2 program/tahun)

JANGKAAN

HASIL /

IMPAK

PROGRAM

ANGGARAN

KOS

• Masyarakat Orang Asli Semelai yang peka akan kepentingan

memelihara dan mengekalkan persekitaran dan sumber jaya alam

sekitar

• Kerjasama erat antara komuniti Orang Asli Semelai dan UPTRTB

• Pengekalan status Ramsar di Tasik Bera.

• Pengurangan pencerobohan kawasan Tapak Ramsar.

• Anggaran Kos 1 Program = RM 24,000

o Anggaran Kos Penganjuran 1 Program = RM 20,000

o Insentif Elaun = RM 50/peserta = RM 4,000/program

• Anggaran Kos Keseluruhan (RM 24,000 x 4 kali ) = RM 96,000

Agensi Utama

• Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar

AGENSI

PELAKSANA

Agensi Sokongan

• Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

• Jabatan Alam Sekitar (JAS)

• NGO’s

• Univerisiti tempatan dan antarabangsa

D R A F A K H I R

4-83


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

iv.

Program Memperkukuh Aspek Kepimpinan Komuniti

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

COM04

• Mengukuhkan jalinan komunikasi yang berkesan di setiap peringkat

kepimpinan

• Mengelakkan konflik kepimpinan antara peringkat kumpulan

• Menjana kumpulan pemimpin pelbagai peringkat; remaja, dewasa

dan warga emas yang saling menghormati dan menyokong antara

satu sama lain

Lokasi • Pejabat Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

• Dewan BALORA, Pos Iskandar

• Resort Tasek Bera

PERINCIAN

PROJEK

Kandungan

Program

Pelatih

Golongan

Sasaran

Jumlah

Peserta

Kaedah

Program

Ceramah Motivasi dan nilai kepimpinan

Aktiviti berkumpulan/ Team-building

Role Playing

Koordinator profesional bagi program Team-Building dan

kepimpinan.

Pemimpin golongan muda dan Tok Batin

di dalam setiap kursus

15 orang

• Taklimat / Ceramah

• Aktiviti

Tempoh Kursus 1 minggu. Fasa Pelaksanaan 2018-2020

Kekerapan

1 kali setahun (tempoh program berjalan -3 tahun

Jumlah Kursus = 3

JANGKAAN

HASIL /

IMPAK

PROGRAM

ANGGARAN

KOS

AGENSI

PELAKSANA

Kepimpinan yang berkesan dan merangkumi semua peringkat

Masyarakat Orang Asli Tasek Bera. Komuniti yang lebih kukuh dan

produktif.

• Anggaran Kos 1 Program = RM 25,500

o Anggaran Kos Penganjuran 1 Program = RM 15,000

o Insentif Elaun = RM 100/peserta = RM 10,500/program

• Anggaran Kos Keseluruhan (RM 25,500 x 3 kali ) = RM 76,500

Agensi Utama

• Kementerian Kemajuan Luar Bandar Dan Wilayah (KKLW),

• Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

Agensi Sokongan

• Kerajaan Negeri Pahang

D R A F A K H I R

4-84


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

v. Program Pemberian Insentif Kepada Generasi Muda Orang Asli Semelai

KOD PROJEK

COM05

JUSTIFIKASI

• Mengelak aliran keluar tenaga kerja muda

• Menarik tenaga kerja Masyarakat Orang Asli Semelai yang berkualiti

pulang berkhidmat di Tasek Bera;

• Untuk mengekalkan tenaga kerja dan penduduk di Tasek Bera

dengan sumber pendapatan yang menarik

• Cinta kepada kawasan

PERINCIAN

PROJEK

Lokasi • Di Pejabat Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

Kandungan

Program

• 5 Kad Insentif Generasi Muda yang menyumbang

kemahiran dan tenaga kerja di Tasek Bera.

• 1 Kad Insentif bersamaan elaun RM400 sebulan untuk 1

volunteer.

• Kad boleh digunakan untuk diskaun di outlet-outlet terpilih

di Pekan Bera.

Penyelaras • Temuduga kelayakan dan motivasi

• Pemantauan

Golongan

Sasaran

• Generasi muda Komuniti Asli (17-24 tahun)

Jumlah Peserta • 5 orang setahun.

Kaedah

Program

• Permohonan calon untuk menyertai program

• Temuduga dan Ceramah Motivasi

• Penyerahan Kad Diskaun

• Deposit elaun secara online

• Pembaharuan permohonan setiap tahun berasaskan

prestasi

Tempoh 2018-2023

Kekerapan

Setiap bulan, 1 kali setahun selama 5 tahun

JANGKAAN

HASIL /

IMPAK

PROGRAM

ANGGARAN

KOS

AGENSI

PELAKSANA

• Kadar migrasi keluar generasi muda yang rendah

• Cinta kepada kawasan dan prihatin terhadap pembangunan dan

persekitaran yang berkualiti

• Anggaran Kos 1 Program = RM 24,000

• Anggaran Kos Keseluruhan (RM 24,000 x 5 kali ) = RM 120,000

Agensi Utama

• Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

Agensi Sokongan

• Kementerian Kemajuan Luar Bandar Dan Wilayah (KKLW),

D R A F A K H I R

4-85


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

vi.

Pemantauan Dan Penilaian Outcome Program-program Yang Dijalankan Untuk

Masyarakat Orang Asli Semelai

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

COM06

• Meningkatkan keberkesanan program-program dan kursus yang

dijalankan oleh pelbagai agensi untuk Masyarakat Orang Asli Semelai .

• Mengelak pembaziran menjalankan kursus program yang tiada

outcome ketara dan berulang-ulang

• Membuat tindakan susulan untuk bantu merealisasi program oleh

peserta berminat

• Peluang anggota Masyarakat Orang Asli Semelai untuk menjadi

penyelaras pemantauan dan outcome program dan kursus.

PERINCIAN

PROJEK

Lokasi

Kandungan

Program

Penyelaras

Golongan

Sasaran

Jumlah

Tenaga

Kerja

Kaedah

Program

Pejabat JAKOA, Bandar Bera

• Inventori program-program yang telah dijalankan dari 2013

sehingga 2018 (lima tahun) dan matriks input dan

outcome.

• Analisa outcome

KKLW/JAKOA

Masyarakat Orang Asli Semelai yang menjadi peserta kursuskursus

yang dijalankan oleh pelbagai agensi

Seorang Penyelidik secara kontrak 2 tahun

Document Analysis untuk:

• Kompilasi Inventori Program/Kursus yang telah dijalankan

• Mengesan dan analisa borang-borang feedback

• Cadangan penambahbaikan

Tempoh 2018-2020

JANGKAAN

IMPAK

PROGRAM

ANGGARAN

KOS

AGENSI

PELAKSANA

• Laporan Outcome Program-Program/Kursus

• Pemilihan jenis program/kursus berkesan

• Anggaran Kos 1 Program = RM 18,000 setahun

o Anggaran Kos Bayaran Gaji Penyelidik 1 Bulan = RM 1,500

o Anggaran Kos Bayaran Gaji Penyelidik 1 Tahun =

RM 18,000/program

• Anggaran Kos Keseluruhan (RM 18,000 x 2 kali ) = RM 36,000

Agensi Utama

• Kementerian Kemajuan Luar Bandar Dan Wilayah (KKLW),

• Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

Agensi Sokongan

• Maj;is Amanah Rakyat (MARA)

D R A F A K H I R

4-86


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

vii.

Program Kesedaran Awam Mengenai Pengurusan Sampah

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

PERINCIAN

PROJEK

COM07

• Untuk menyokong program menyediakan tong sampah, perlu ada

latihan/panduan (contohnya 3R) di kalangan penduduk tempatan

• Meningkatkan kesedaran mengenai kepentingan kawasan

kejiranan yang bersih dan selamat.

• Meningkatkan perasaan dan semangat sense of ownership dan

belonging di kalangan Masyarakat Orang Asli Semelai ke atas

kawasan kediaman dan sekitar.

Lokasi • Dewan BALORA, Pos Iskandar kawasan praktikal

disekitarnya

Kandungan

Program

• Ceramah dan praktikal mengenai kebersihan domestik

dan awam.

• Ceramah pengurusan sampah dan manfaat kitarsemula

Pelatih • Solid Waste And Public Cleansing Management

Corporation (SWCorp)

Golongan

Sasaran

Jumlah

Peserta

Kaedah

Program

Tempoh

Kekerapan

• Semua lapisan Masyarakat Orang Asli Semelai

• 80 Orang

• Taklimat / Ceramah

• Pembinaan senario, role playing dan kuiz berhadiah

Tempoh Program – 1 hari (10.00 pagi -4.30 petang)

Kekerapan program – 2 kali setahun

4 kali dalam 2 tahun (2 program/tahun)

JANGKAAN

HASIL / IMPAK

PROGRAM

ANGGARAN

KOS

AGENSI

PELAKSANA

• Masyarakat Orang Asli Semelai yang peka akan kepentingan

kebersihan am dan domestik.

• Peningkatan kerjasama antara komuniti

• Kawasan kejiranan yang lebih menarik

• Anggaran kos 1 program = RM 24,000

o Anggaran kos penganjuran 1 program = RM 20,000

o Insentif elaun = RM 50/peserta = RM 4,000/program

• Anggaran Kos Keseluruhan = RM 196,00

o (RM 24,000 x 4 kali) = RM 96,000

o Baik pulih Dewan Balora Pos Iskandar untuk keselesaan

Peserta/Orang Ramai semasa Program-program Kesedaran Am =

RM 100,000

Agensi Utama

• Solid Waste And Public Cleansing Management Corporation

(SWCorp)

Agensi Sokongan

• Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

D R A F A K H I R

4-87


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

viii.

Kajian Pengurusan Perkampungan Orang Asli Tapak Ramsar Tasek Bera

KOD PROJEK

JUSTIFIKASI

COM08

• Perlu menjalani proses penglibatan penduduk secara terperinci untuk

menilai kesediaan penduduk untuk berpindah.

• Perlu mengenalpasti aspek-aspek yang dapat menarik minat

penduduk di kampung-kampung kecil di sekitar kawasan Tasek Bera

untuk berkumpul di satu kawasan yang ditetapkan bagi

memanfaatkan fasiliti dan infrastruktur bersama.

• Kenal pasti langkah-langkah pengurusan jika majoriti mahu

berpindah atau sebaliknya

PERINCIAN

PROJEK

Pengurusan

Projek & lokasi

Kandungan

Program

• PLANMalaysia/Majlis Daerah Bera

• Sesi FGD dan analisis Mikro-Naratif

• Saluran informasi mengenai kebaikan petempatan

berkelompok

• Kaji selidik kesediaan berpindah dan langkah

mengurangkan beban akibat perpindahan

Penyedia • Perunding Sosial dan Komuniti

Sasara • Masyarakat Orang Asli Semelai di semua kampung di

dalam TRTB & Penampan

Jumlah

Sample

Kaedah

Program

Tempoh

• Semua Masyarakat Orang Asli Semelai di luar

kelompok Pos Iskandar

• Profil terperinci kampung Orang Asli

• Penglibatan masyarakat Orang Asli di dalam kawasan

TRTB

• Analisis Stated Preference & Mikro-Naratif penduduk

terlibat

6 Bulan (8 man-months)

JANGKAAN

HASIL /

IMPAK

PROGRAM

ANGGARAN

KOS

• Pelan Pengurusan Perkampungan Orang Asli Tapak Ramsar Tasek

Bera

• Data dan Inventori Masyarakat Asli Tasek Bera yang terkini dan lebih

representatif berkaitan kesediaan untuk berpindah atau sebaliknya

• Engagement komuniti asli dengan agensi yang terlibat dengan kualiti

hidup akan memperkukuh hubungan semua pihak berkepentingan

untuk langkah langkah positif

• Anggaran Kos 1 program/kajian

o 8 man-months input kepakaran bidang sosial dan pembangunan

komuniti = RM 250,000.

o Reimbursables untuk Bancian Kesediaan Berpindah, 10 FGD &

Saluran Maklumat = RM 50,000

• Anggaran Kos Keseluruhan = RM 300,000

AGENSI

PELAKSANA

D R A F A K H I R

Agensi Utama

PLANMalaysia/ Majlis Daerah Bera

Agensi Sokongan

• Kementerian Kemajuan Luar Bandar Dan Wilayah (KKLW),

• Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

4-88


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.6.1 Pelan Promosi dan Pemasaran

i. Pembangunan Pelancongan Tasek Bera Pakej Dan Promosi Pelancongan

PERKARA PAKEJ PELANCONGAN PROMOSI PELANCONGAN

CADANGAN

KOMPONEN

PEMBANGUNAN

Memperkenalkan sumber jaya

produk eko pelancongan.

Produk eko pelancongan

1) Bird Watching

2) Canopy Walk

3) Perkhemahan

4) Homestay- Perkampungan

Orang Asli

5) Sukan dan Rekreasi Air

• Berkayak

• Menaiki bot

• Rintis hutan

• Memancing,

6) Lawatan Budaya

Mempromosikan pelancongan Tasek

Bera melalui media massa dan sosial

dan laman sesawang.

Senarai Promosi Pelancongan:

1) Pakej A- Percutian Resort

2) Pakej B- Percutian Homestay

3) Pakej C - Percutian Rekreasi Alam

- Promosi di media massa dan sosial

serta di laman sesawang dengan

memperkenalkan pakej-pakej eko

pelancongan yang menarik.

- Lawan web dwi bahasa. Bahasa

Melayu dan Bahasa Inggeris.

- Mempunyai pautan ke laman

sesawang ke agensi-agensi

pelancongan yang terlibat di

peringkat negeri dan persekutuan.

HASIL DAN

IMPAK PROJEK

AGENSI

PELAKSANA

- Dapat meningkatkan kualiti

dan imej identiti Tasek Bera

sebagai kawasan tarikan

eko pelancongan di Negeri

Pahang.

- Meningkatkan kunjungan

pelancong/pelawat ke

Tasek Bera.

- Memberikan peluang

pekerjaan kepada

penduduk di Tasek Bera.

- Menjadi tumpuan riadah

dan rekreasi kepada

pelancong tidak kira dari

dalam atau luar negara.

Majlis Daerah Bera, JAKOA,

PERHILITAN, UPTRTB, Tourism

Pahang, MOTAC, Kementerian

Pelancongan Malaysia, Pihak

Swasta.

- Dapat meningkatkan ekonomi

penduduk tempatan.

Majlis Daerah Bera, JAKOA,

PERHILITAN, UPTRTB, Pihak Swasta.

D R A F A K H I R

4-89


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Dari Pusat

Bandar Bera

Dari Felda

Sebertak

Dari Bukit Mendi/

Felda Cemomoi

Dari Muadzam

Shah

Dari Bahau

Dari Muadzam Shah/

Bandar Tun Razak

Rajah 4.42

CADANGAN TABURAN PRODUK PELANCONGAN

PETUNJUK

Produk utama

Tasik Bera

Aktiviti utama

Memancing

Menaiki bot

Melihat hidupan liar.

Laluan Pelancong


D R A F A K H I R

Kebanyakkan pelancong datang

dari laluan Resort

Laluan ke Tasek Bera

Produk sokongan

Orang Asli Semelai (Pos Iskandar)

Taman Herba

Resort

Aktiviti sokongan

Berkayak

Canopy Walk

Perkhemahan

Laluan Rentis

Menara Tinjau

Pusat Penyelidikan

Homestay

Pusat Kraftangan

UTARA

Tanpa Skala

4-90


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ii.

Promosi Pelancongan

Produk pelancongan yang terdapat di dalam kawasan RKK Tasek Bera menawarkan

pelbagai tarikan pelancong luar untuk mengunjungi kawasan tersebut. Hal ini dapat

meningkatkan hasil ekonomi pihak berkuasa tempatan khususnya dan membuka peluang

ekonomi kepada penduduk setempat. Berikut adalah disertakan contoh promosi

pelancongan bagi menarik kedatangan pengunjung luar :

Promosi Pelancongan

Pakej yang disediakan :

• Percutian 3 Hari 2 Malam (2 Hari Menginap di Resort)

• Aktiviti menikmati dan mendekati alam semulajadi di Tasek Bera:

1) Bird watching

2) Berkhemah

PAKEJ A

– Percutian Resort

dan Perkhemahan

3) Lawatan ke petempatan Orang Asli Semelai

• Makanan disediakan.

• Bayaran RM850 seorang.

Pakej yang disediakan :

• Percutian 2 Hari 1 Malam (Homestay)

• Aktiviti

1) Nature Trails

PAKEJ B

- Percutian Homestay

2) Canopy Walk

3) Lawatan Budaya

4) Memancing di waktu malam

• Makanan disediakan.

• Bayaran RM350 seorang.

Pakej yang disediakan :

• Percutian Hari

• Aktiviti

1) Nature Trails

PAKEJ C

-Percutian Reksreasi

2) Canopy Walk

3) Rekreasi Air

4) Memancing

• Makanan pagi dan petang disediakan.

• Bayaran RM100 seorang.

D R A F A K H I R

4-91


01

02

03

04

PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

A. Strategi Pemasaran Tasek Bera

Di dalam usaha mengubah Tasek Bera sebagai destinasi eko pelancongan yang berdaya

maju. Strategi-strategi berikut telah dirumuskan sebagai panduan pelan pemasaran pada

masa hadapan:

Rajah 4.43 : Strategi pemasaran.

Mentransformasikan

Tasek Bera Kepada

Sebuah Kawasan Eko

Pelancongan Yang

Terkemuka

Menarik minat

pelancong domestik

untuk datang ke

Tasek Bera

Mewujudkan model

untuk pelancong

yang menarik dan

bertanggungjawab

untuk dijadikan

contoh kepada

kawasan ekopelancongan

yang

lain

Memperkasakan

industri pelancongan

Tasek Bera

dikalangan

masyarakat

Strategi-strategi pemasaran dicadangkan untuk menyokong matlamat dan objektif pelan

pemasaran yang bakal dilaksanakan yang melibatkan langkah-langkah berikut:

i. Menjadikan Tasek Bera sebagai destinasi eko pelancongan dan pemuliharaan

terkemuka;

ii. Menarik pelancong domestik dengan lebih ramai pelancong minat khusus iaitu

peminat burung, penyelidik, pelancong sukarelawan, eko-pelancong;

iii. Membina pembangunan eko pelancongan dan penjenamaan yang berjaya di

Tasek Bera dengan mencontohi model di kawasan eko pelancongan yang lain di

Malaysia;

iv. Memperkasa dan melibatkan komuniti tempatan dalam perancangan dan

pengurusan pelancongan Tasek Bera.

B. Pendekatan Strategi Pemasaran

i. Pelancong Domestik

Pelancong domestik kebanyakannya mengetahui bahawa Tasek Bera merupakan sebuah

tempat yang sangat sesuai untuk melakukan aktiviti eko pelancongan yang melibatkan

alam semula jadi. Strategi pemasaran perlu menarik pelancong domestik yang berpotensi

dari kawasan-kawasan bandar terutamanya yang suka mengembara dan meneroka

tempat baru. Imej yang mereka perlu tahu berkenaan Tasek Bera adalah “Tasek Bera

merupakan destinasi pelancongan eko yang menarik dan indah untuk melancong”, dan

“Tapak Ramsar yang pertama di Malaysia”.

D R A F A K H I R

4-92


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ii.

Pelancong Antarabangsa

Minat terhadap eko pelancongan di kalangan pelancong antarabangsa dilihat semakin

meningkat. Walau bagaimanapun, terdapat juga persepsi bahawa eko pelancongan

merupakan pelancongan mewah dan destinasi pelancongan eko yang murah adalah

sukar untuk dicari. Untuk itu, strategi pemasaran perlu dibangunkan di dalam usaha

menarik pelancong antarabangsa terutamanya dari negara-negara Barat yang berminat

dalam aktiviti kembara dan bersantai sambil menikmati keindahan alam semulajadi di

Tasek Bera. Justeru, Tasek Bera perlu diberi imej sebagai “Destinasi Pelancongan Eko

Bertaraf Antarabangsa Pada Harga Yang Berpatutan” dan “Tapak Ramsar yang pertama

di Malaysia”.

C. Pelan Perlaksanaan Pemasaran

Pelan perlaksanaan pemasaran akan bermula pada Peringkat 1: Pengumpulan Maklumat

dan membentuk strategi. Pada peringkat tersebut juga, kedudukan pemasaran dan

persepsi pelancong terhadap Tasek Bera akan diKenal pasti, dan cadangan jenama dan

kedudukan akan diuji dengan penggiat industri yang berkaitan. Ini diikuti oleh Peringkat 2:

Penggubalan Strategi Pemasaran dan Hala Tuju terperinci dan Peringkat 3: Pembangunan

bahan komunikasi (iaitu iklan, laman web, dan lain-lain). Akhir sekali, pelaksanaan kempen

komunikasi akan dilaksanakan dan dijalankan di Peringkat 4 (rujuk Rajah 4.43)

Rajah 4.44 : Pelan Perlaksanaan Pemasaran.

D R A F A K H I R

4-93


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

D. Kempen Komunikasi

Kempen komunikasi untuk Tasek Bera akan dilaksanakan dengan menggunakan empat

jenis medium pemasaran utama, iaitu pengiklanan, perhubungan awam, Below The Line (BTL)

& acara, dan laman web dan online.

Rajah 4.45 : Kempen Komunikasi.

01

PENGIKLANAN

02

PERHUBUNGAN

AWAM

03

Below The Line

(BTL) & ACARA

04

LAMAN WEB &

Online

Pengiklanan dalam

majalah

Pengiklanan online

Out of Home (

Strategik

Hoardings)




Media tempatan

Media

Antarabangsa

Familiarization

(FAM) trip

Menyertai:

Forum eko-pelancongan

antarabangsa

Pameran pelancongan

Kolaborasi ( e-newsletters,

brosur, dan lain-lain.

Program Pendidikan

Pelancongan sukarelawan




Laman web khusus

Maklumat dan

pendidikan

Menyokong

kerjasama dengan

pertubuhan eko

pelancongan di

peringkat global.

i. Pengiklanan

Kempen pengiklanan perlu disasarkan kepada dua aspek iaitu bercuti & eko-kembara,

dan team-building melalui Above The Line (ATL) dan majalah Below The Line (BTL) serta

laman web.

Rajah 4.46 : Kaedah pemasaran (Pengiklanan).

Pengiklanan

Bercetak

(Majalah)

KAEDAH PEMASARAN

Majalah Dalam

Penerbangan

Majalah Pelancongan

PERINCIAN/CONTOH

Going Places, Travel3Sixty, NiHao, Open Skies,

SilverKris dan lain-lain

Libur, Santai Travel, Travel+Leisure, National

Geographic Traveller dan lain-lain

Pengiklanan

Atas Talian/

Online

Paparan Pengiklanan

Rangkaian Sosial

Enjin Carian

Pengiklanan Mudah Alih

Banner ads di laman web dan blog-blog

pelancongan

Iklan di Facebook, Promosi di Instagram, Twitter

dan lain-lain.

Meningkatkan pernampakan (visibility) Tasek

Bera di enjin carian Google dan lain-lain.

Pengiklanan di dalam bentuk aplikasi yang

menerangkan aktiviti – aktiviti yang dijalankan.

Out of Home

(Strategic

Hoardings)

Papan Iklan

Perabot Jalan

Transit

Alternatif

Papan iklan di persimpangan laluan utama

Pengiklanan di stesen bas, tempat duduk, kiosk

dan lain-lain.

Paparan melalui bas, LRT, Teksi dan lain-lain.

Pengiklanan secara invatif di stadium,

bangunan dan kompleks perniagaan.

D R A F A K H I R

4-94


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

ii.

Perhubungan Awam

Kempen perhubungan awam adalah untuk menyebarkan maklumat yang terkini

mengenai Tasek Bera menerusi media tempatan dan antarabangsa. Menjalankan

familiarization trip (FAM trip) / lawatan untuk memperkenal dan mendedahkan Tasek Bera

kepada pelbagai agensi dan organisasi.

Rajah 4.47 : Alat pemasaran (Perhubungan Awam).

KAEDAH PEMASARAN

Majalah dalam

Penerbangan

PERINCIAN/CONTOH

Publisisti aktiviti, acara dan pencapaian

pelancongan

Media

Tempatan dan

Antarabangsa

Majalah Pelancongan

Publisiti Acara

Newsletters, Blog dan

Media Sosial

Menghasilkan dokumentari berkenaan dengan

Tasek Bera

Memperkenalkan Tasek Bera Awards di bawah

Anugerah Pelancongan Pahang

Newsletters untuk kelab pencinta burung, blog

untuk aktiviti yang dijalankan di Tasek Bera.

Familiarization

(FAM)

trip

Agensi Pelancongan

Media

Institusi dan Non

Government

Organization (NGO)

Agensi pelanocngan dan operator

pelancongan dari Asia Tenggara, China,

Eropah, Timur Tengah, dan lain-lain

Wartawan, Penulis Pelancongan, Penulis Blog,

Youtubers, Jurugambar dan lain-lain

Persatuan pelancongan, sekolah

antarabangsa, universiti, WWF, NGO dan

lain-lain

iii.

Below the Line (BTL) & Acara

‘Below the Line’ (BTL) perlu digunakan untuk menarik pasaran pelancong yang pelbagai ke

Tasek Bera, penyertaan dalam pameran pelancongan antarabangsa perlu digunakan

untuk menarik pelancong dari pasaran utama.

Rajah 4.48 : Kaedah pemasaran (BTL & Acara).

Forum dan

Seminar

Antarabangsa)

KAEDAH PEMASARAN

Forum dan Seminar

Eko-pelancongan

PERINCIAN/CONTOH

Pembentangan mengenai Tasek Bera dan

menerbitkan kertas kerja , buletin dan lain-lain.

Pameran

Pelancongan

Pameran Pelancongan

Antarabangsa

Pameran promosi pelancongan di MATTA Fair,

ITB Berlin,ITB Asia, World Travel Market London

dan lain-lain

Program

Pendidikan

Aktiviti Pendidikan

Sumber Penyelididkan

Pemebentangan mengenai ekopelancongan

di Tasek Bera dan lawatan

sambil belajar.

Menerbitkan hasil kajian untuk tujuan

penyelidikkan bagi universiti dan sekolah.

D R A F A K H I R

4-95


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

iv.

Laman Web & Online

Sebuah laman web khusus perlu dibangunkan bagi mewujudkan Tasek Bera’s online

presence. Ini perlu disokong oleh media sosial yang berkaitan (Facebook, Twitter,

Instagram, dan lain-lain) dan pembangunan pusat penyelidikan untuk mengeksploitasi

biodiversiti dan alam semulajadi di Tasek Bera sebagai pusat kajian ilmiah yang penting.

Rajah 4.49 : Kedah pemasaran (Laman Web & Online).

Laman Web

Khusus

KAEDAH PEMASARAN

Laman Web Tasek Bera

Media Sosial

PERINCIAN/CONTOH

Laman Web Khusus untuk mempamerkan dan

mengemaskini maklumat mengenai Tasek

Bera

.

Melantik pengurus pemasaran untuk tujuan

pemasaran Tasek Bera terutama di laman sosial

dan bertindak sebagai jurucakap bagi Tasek

Bera

Maklumat &

Pendidikan

Pusat Penyelidikan Tasek

Bera

Pusat Penyelidikan akan menerbitkan

penemuan penyelidikan mengenai Tasik Bera

di dalam Jurnal Akademik

Sokongan dan

Kerjasama

Agensi

Aktiviti Pendidikan

Mewujudkan kerjasama dengan Malaysia

Ecotourism Association (MEA) & Internatinal

Ecotourism Society (TIES) untuk

mempromosikan Eko Pelancongan Tasek Bera

kepada ahli-ahli & rangkaian mereka

D R A F A K H I R

4-96


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.7 Cadangan Penyelidikan (R&D)

i. Program Inventori Projek Pembangunan Dan Penyelidikan (R&D) Akuatik, Flora Dan

Fauna

KOD PROJEK RES 1

JUSTIFIKASI • Tiada inventori hidupan akuatik, flora dan fauna yang menyeluruh

yang terdapat di Tasek Bera untuk dijadikan sebagai asas kepada

pengurusan biodiversiti yang berkekalan.

• Pelawat dan pelancong ke Tasek Bera tidak berpeluang untuk

mengetahui dengan lebih lanjut mengenai hidupan akuatik, flora

dan fauna yang terdapat di Tasek Bera.

PERINCIAN

PROJEK

JANGKAAN

HASIL / IMPAK

PROJEK

KOS PEMBINAAN RM 850,000.00.

• Inventori hidupan akuatik yang menyeluruh untuk semua kawasan

dan perlu sentiasa diperbaharui setiap tahun.

• Inventori flora mengikut lokasi dan taburan (zon), status

perlindungan dan pemeliharaan mengikut CITES dan IUCN.

• Memperkayakan habitat hidupan liar dengan mengadakan jenut,

padang ragut, menara pandang/bumbung dan kamera trap di

kawasan jenut untuk pemantauan.

• Inventori fauna dijalankan 2 tahun sekali mengikut status

perlindungan dan pemeliharaan dengan tambahan pemasangan

kamera di Jenut Ribut dan Jenut Belinang untuk pemantauan fauna

kerana kamera yang sedia ada hanya di Jenut Semelai.

• Projek pembangunan dan penyelidikan (R&D) akuatik memerlukan

kerjasama dari institusi pendidikan tempatan.

• Mengurus dan menyelaras Research and Development berkaitan

biodiversiti spesies akuatik, flora dan fauna mengikut lokasi dan

taburan (zon), status pelindungan dan pemeliharaan bagi

memudahkan pengurusan biodiversiti.

• Inventori lengkap dan menyeluruh akan mendorong kepada

pengurusan ekosistem dan biodiversiti yang sustainable.

KOS

SELENGGARA

AGENSI

PELAKSANA

-

• Agensi Utama: Jabatan PERHILITAN, Unit Ramsar

• Agensi Sokongan: Jabatan Perikanan Negeri dan Daerah, Jabatan

Perhutanan, JAKOA

D R A F A K H I R

4-97


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8 Pengurusan Pelaksanaan

4.8.1 Ringkasan Cadangan/Projek Pembangunan

Pengurusan cadangan projek untuk Tasek Bera dibahagikan mengikut 5 zon seperti

dinyatakan dalam jadual berikut. Projek-projek bagi zon pembangunan dengan jumlah

projek sebanyak 17 melibatkan anggaran kos yang paling tinggi iaitu RM 211.6 juta atau

88.9% jumlah anggaran kos.

Jadual 4.5 : Bilangan & Anggaran Kos Keseluruhan Projek Cadangan Pembangunan Mengikut Zon

Zon Pengurusan Pembangunan

Bilangan Projek

Jumlah ANGGARAN KOS

Projek (RM)

Zon Pengekalan 5 5,320,000

Zon Pembangunan Terkawal 16 19,650,000

Zon Riparian 3 2,100,000

Cadangan Projek Pembangunan 6 187,260,000

Cadangan Program Pembangunan

Masyarkat

8 1,128,500

Cadangan Pemasaran dan Promosi 1 -

Program Penyelidikan R&D 1 850,000

Jumlah 40 215,458,500

Jadual 4.6 : Senarai Lengkap Projek Pembangunan Mengikut Zon

KOD

PROJEK

ZON PENGEKALAN

SENARAI PROJEK

ANGGARAN KOS

PEMBANGUNAN (RM)

TAHUN

LAKSANA

ANGGARAN

KOS

SENGGARAAN

(RM/Tahun)

AGENSI

PELAKSANA

ENVI01

Kawalan kualiti air

terpilih melalui proses

phyto-remediation

100,000 2019 - 2020

- JPS

ENVI02

ENVI03

ENV05

Memperbaiki laluan

sementara hidupan liar

Membaikpulih kawasan

Central Forest Spine

(CFS 2-PL6)

3,500,000

(Tidak Termasuk

ANGGARAN KOS

Pengambilan Semula

Tanah)

120,000 2019 - 2020 - UPTRTB

2019 - 2020 -

Jabatan

Hutan &

Perhilitan

Santuari Ikan 100,000 2021 - 2022 - UPTRTB

ENVI06

Pembersihan dan

penyelenggaraan

laluan utama

pengangkutan air di

dalam Tasek Bera

1,500,000 2021 - 2022 - JPS

JUMLAH ANGGARAN KOS PROJEK

PENGEKALAN 5,320,000

D R A F A K H I R

4-98


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD

PROJEK

SENARAI PROJEK

ANGGARAN

KOS

PEMBANGUNAN

(RM)

TAHUN

LAKSANA

ANGGARAN

KOS

SENGGARAAN

(RM/tahun)

AGENSI

PELAKSANA

ZON PEMBANGUNAN TERKAWAL

TOUR01

Menaiktaraf tapak

perkhemahan

250,000 2018 - 2019 15,000 UPTRTB

TOUR02 Menaiktaraf laluan rintis 100,000 2018 - 2019 15,000 Perhilitan

TOUR03 Menara tinjau hidupan liar 300,000 2021 - 2022 20,000 UPTRTB

TOUR05

TOUR06

TOUR07

Pusat kraftangan dan

kebudayaan kaum Semelai

Tambahan 12 unit chalet di

Resort Majlis Daerah Bera

Pembinaan menara tinjau

burung

3,000,000 2021 - 2022 50,000 MARA

2,000,000 2021- 2022 60,000 MD Bera

100,000 2021 - 2022 20,000 Perhilitan

TOUR08 Pembinaan laluan tepian TasIk 2,000,000 2021 - 2022 50,000 MD Bera

TOUR09

Menaiktaraf pusat penyelidikan

dan pembangunan

4,000,000 2022- 2023 50,000

Kementerian

Pengajian

Tinggi

TOUR10 Pembinaan canopy walk 1,500,000 2023 - 2024 50,000 UPTRTB

INFR01

Membaikpulih jeti sedia ada di

Pos Iskandar

100,000 2019 - 2020 -

MD Bera/

JAKOA

INFR03

INFR04

INFR05

Loji rawatan kumbahan

Mekanikal bagi kawasan resort

dan tapak perkhemahan

Mempertingkatkan aksesibiliti

dan keupayaan internet di

kawasan resort, jeti dan tapak

perkhemahan

Pembinaan jeti baru di

Kampung Kuin

1,500,000 2021 - 2023 10,000 UPTRTB

500,000 2021- 2022 - SKMM/TM

500,000 2021 - 2022 - PDT Bera

INFR11

Loji rawatan kumbahan

mekanikal bagi Pos Iskandar

2,000,000 2022 - 2024 10,000 JPP/IWK

INFR12

Meningkatkan aksesibiliti dan

keupayaan internet di Pos

Iskandar dan sekitarnya

300,000 2022 - 2023 - SKMM/TM

INFR13

Menaiktaraf sistem bekalan air

untuk kawasan resort dan tapak

perkhemahan

1,500,000 2023 - 2025 - PAIP

JUMLAH ANGGARAN KOS PROJEK ZON

PEMBANGUNAN TERKAWAL

19,650,000 350,000

D R A F A K H I R

4-99


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD PROJEK

SENARAI PROJEK

ANGGARAN

KOS

PEMBANGUNAN

(RM)

TAHUN

LAKSANA

ANGGARAN

KOS

SENGGARAAN

(RM)

AGENSI

PELAKSANA

KORIDOR RIPARIAN

ENVI04

Pemantauan kualiti air

Mengikut

keperluan kos

pelaksanaan

semasa

2019 - 2030 - JAS

IINFR02

INFR06

Pembersihan dan

penyelenggaraan Sungai

Bera

Memperkenalkan natural

filter di Sungai Tembangau

JUMLAH ANGGARAN KOS PROJEK KORIDOR

RIPARIAN

PROJEK PEMBANGUNAN

IINFR07

Melengkapkan (100%)

penyaluran sistem bekalan

elektrik ke seluruh Tasek

Bera

- 2019 - 2020 500,000 JPS

Mengikut

keperluan kos

pelaksanaan

semasa

2021 - 2022 - JPS

- 500,000

5,000,000 2021 - 2023 50,000 TNB

IINFR08

IINFR09

IINFR10

Kerja-kerja penurapan jalan

di beberapa rangkaian

jalan luar bandar di bawah

PLB & KKLW

Penyelenggaraan

perhubungan wilayah

dengan menaiktaraf Jalan

Persekutuan 1569,1572 DAN

1579.

Menyediakan tong sampah

di lokasi-lokai strategik dan

tumpuan awam

3,160,000 2021 - 2025 100,000 JKR

174,000,000 2021 - 2025 100,000 JKR

150,000 2021 - 2022 - JAKOA

IINFR14

Menaiktaraf jalan masuk ke

kawasan resort, jeti dan

Tapak perkhemahan

4,800,000 2025- 2027 20,000 JKR

TOUR04 Pembinaan Mercu Tanda 150,000 2019 - 2020 - NRE/UPTRTB

JUMLAH ANGGARAN PROJEK

PEMBANGUNAN

187,260,000 270,000

D R A F A K H I R

4-100


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

KOD

PROJEKp

SENARAI PROJEK

ANGGARAN

KOS

PEMBANGUNAN

(RM)

TAHUN

LAKSANA

ANGGARAN

KOS

SENGGARAAN

(RM)

AGENSI

PELAKSANA

PROGRAM PEMBANGUNAN MASYARAKAT

COM01

Program memberi latihan bagi

pengurus & warden Tapak

Ramsar (6 Kali)

276,000 2018 - 2020 - UPTRTB

COM02

Program latihan asas dalam

operasi perniagaan kecil

128,000 2018 - 2020 - ECER

COM03

COM04

COM05

COM06

Program kesedaran tanah

lembap komuniti

Program memperkukuh aspek

kepimpinan komuniti.

Program memberi insentif

kepada generasi muda Orang

Asli Tasek Bera.

Program pemantauan dan

penilaian outcome programprogram

yang dijalankan untuk

komuniti Orang Asli

96,000 2018 - 2025 - UPTRTB/NRE

76,500 2018 - 2020 - KKLW/JAKOA

120,000 2018 - 2025 - KKLW/JAKOA

36,000 2018 - 2023 - KKLW/JAKOA

COM07

Program kesedaran awam

mengenai pembersihan dan

pengurusan sampah

196,000 2019 - 2020 -

SWCORP/

JAKOA

COM08

Kajian pengurusan

perkampungan Orang Asli

Tapak Ramsar Tasek Bera

300,000 2019 - 2020 -

PLAN

Malaysia/

MD Bera

JUMLAH ANGGARAN KOS PROGRAM

PEMBANGUNAN

1,128,500 -

PROGRAM PENYELIDIKAN (R&D)

RES1

Pembangunan dan

penyelidikan (R&D) akuatik,

flora dan fauna

JUMLAH ANGGARAN KOS PROGRAM

PENYELIDIKAN

850,000 2024 - 2025 - NRE

850,000 -

PROGRAM PROMOSI DAN PEMASARAN

TOUR11

Cadangan pembangunan

pakej pelancongan dan

promosi pelancongan

JUMLAH ANGGARAN KOS PROGRAM

PROMOSI DAN PEMASARAN

- 2021-2030

- -

Tourism

Pahang,

MOTAC,

Kementerian

Pelancongan

Malaysia.

JUMLAH ANGGARAN KOS KESELURUHAN

PROJEK DAN PROGRAM

215,458,500

850,000

D R A F A K H I R

4-101


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.2 Fasa Pelaksanaan Cadangan Projek/Pembangunan Mengikut Sektor

Mengikut Tahun Laksana

Fasa pelaksanaan cadangan dan projek/pembangunan terdapat tiga peringkat iaitu RMK

11, RMK12 dan RMK 13. Bagi cadangan projek/program infrastruktur Rancangan kawasan

Khas Tasek Bera lebih tertumpu pada RMK 12 iaitu pada tahun 2021 sehingga tahun 2025

Manakala bagi projek pelancongan lebih tertumpu pada RMK 11 dan RMK 12. Seterusnya

bagi projek/program komuniti tertumou pada RMK 11 dan RMK 12 (rujuk Jadual 4.6).

Jadual 4.7 : Fasa Pelaksanaan Cadangan Projek/Pembangunan Mengikut Sektor Mengikut

Tahun Laksana

Kod

Projek

ALAM SEKITAR

ENVI01

ENVI02

ENVI03

ENVI04

ENVI05

Nama Projek/Cadangan

Kawalan kualiti air terpilih melalui

proses phyto-remediation

Memperbaiki laluan sementara

hidupan liar

Membaikpulih kawasan central

forest spine (CFS2-PL6)

Pemantauan kualiti air yang

berterusan

Santuari ikan

T A H U N L A K S A N A

RMK 11 RMK 12 RMK 13

2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030

ENVI06

Pembersihan dan

penyelengaraan laluan utama

pengangkutan air

PELANCONGAN

TOUR01

TOUR02

Menaiktaraf tapak

perkhemahan

Menaiktaraf laluan rentis

TOUR03

TOUR04

TOUR05

TOUR06

TOUR07

TOUR08

TOUR09

TOUR10

TOUR11

Menara tinjau hidupan liar

Pembinaan pintu gerbang Tapak

Ramsar Tasek Bera

Pusat kraftangan dan

kebudayaan kaum Semelai

Tambahan 12 unit chalet di

Resort Majlis Daerah Bera

Pembinaan menara tinjauan

burung

Pembinaan laluan tepian Tasek

Bera

Menaiktaraf pusat penyelidikan

dan pembangunan

Pembinaan canopy walk

Cadangan pembangunan pakej

pelancongan dan promosi

pelancongan

D R A F A K H I R

4-102


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Kod

Projek

Nama Projek/Cadangan

T A H U N L A K S A N A

RMK 11 RMK 12 RMK 13

2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030

INFRASTRUKTUR

INFR01

INFR02

INFR03

INFR04

INFR05

INFR06

INFR07

INFR08

INFR09

INFR10

INFR11

INFR12

INFR13

INFR14

Membaikpulih jeti sedia ada di

Pos Iskandar

Pembersihan dan

penyelenggaraan Sungai Bera

Sebuah loji rawatan kumbahan

mekanikal bagi kawasan resort

dan tapak perkhemahan

Meningkatkan capaian dan

keupayaan internet di kawasan

resort, jeti dan tapak

perkhemahan

Pembinaan jeti baru Kampung

Kuin

Memperkenalkan natural filter

Sungai Tembangau

Melengkapkan (100%)

penyaluran sistem bekalan

elektrik TNB ke seluruh kawasan

Tasek Bera

Kerja-kerja pavement dan

menurap beberapa rangkaian

jalan luar bandar di bawah PLB

dan KKLW

Penyelenggaraan perhubungan

wilayah dengan menaiktaraf

Jalan Persekutuan 1569,1572

DAN 1579.

Menyediakan tong sampah di

lokasi-lokasi strategik dan

tumpuan awam

Sebuah loji rawatan kumbahan

mekanikal bagi Pos Iskandar

Meningkatkan capaian dan

keupayaan internet di Pos

Iskandar dan sekitarnya

Menaiktaraf jalan masuk ke

kawasan resort, jeti dan tapak

perkhemahan

Menaik taraf sistem bekalan air

untuk kawasan resort dan tapak

perkhemahan

D R A F A K H I R

4-103


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Kod

Projek

KOMUNITI

COM01

Nama Projek/Cadangan

Program latihan pemandu

pelancong untuk Orang Asli

T A H U N L A K S A N A

RMK 11 RMK 12 RMK 13

2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030

COM02

Program latihan bagi pengurus

& warden Tapak Ramsar

COM03

Program latihan asas dalam

operasi perniagaan kecil

COM04

COM05

COM06

COM07

COM08

COM09

Program memperkukuh aspek

kepimpinan komuniti.

Program pemantauan dan

penilaian outcome programprogram

yang dijalankan

untuk komuniti Orang Asli

Program kesedaran tanah

lembap komuniti

Program memberi Insentif

kepada generasi muda Orang

Asli Tasek Bera.

Program kesedaran awam

mengenai pembersihan dan

pengurusan sampah

Kajian pengurusan

perkampungan Orang Asli

Tapak Ramsar Tasek Bera

PENYELIDIKAN

RES 01

Pembangunan dan

penyelidikan (R&D) akuatik,

flora dan fauna

D R A F A K H I R

4-104


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.3 Pelan Pengurusan Kawasan RKK

Pengurusan Kawasan RKK Tasek Bera

TAPAK PROJEK

Tapak

Ramsar

Zon

Penampan

JAKOA

Pembangunan Sosio

ekonomi komuniti Orang

Asli Tasek Bera

MD BERA

Urus tadbir, kawal selia &

perancangan

pembangunan kawasan

di luar Tapak Ramsar

UPTRTB

MD

BERA

Urus tadbir tapak,

kawal selia, pelihara,

pulihara, sumber alam

& hidupan hutan dan

tanah lembap

Kuatkuasa akta

perlindungan hidupan

liar dan hutan

Pengurusan resort dan

perkhidmatan &

kemudahan Pelancong

Pembangunan dan

promosi pelancongan

PERHILITAN

PJBT. HUTAN

DAERAH

TEMERLOH

/BERA

FELDA

Urus tadbir , kawal selia,

pelihara, pulihara,

hidupan liar dan

Kuatkuasa akta

perlindungan hidupan

liar.

Urus tadbir , kawal selia,

pelihara, pulihara, Hutan

dan Kuatkuasa Akta

Perhutanan Negara

Urus tadbir, kawal selia

& merancang

pembangunan & aktiviti

di atas tanah milik FELDA

AGENSI

PEMBEKAL

Menyedia & membekal

kemudahan prasarana

& utiliti asas bagi

menyokong keperluan

penduduk &

pembangunan

PEMAJU

Merancang, mengurus dan melaksana

aktiviti pemajuan kawasan dan

pembangunan projek

Matlamat Pengurusan Tapak

Ramsar

Matlamat urus tadbir dan kawal selia

Tapak Ramsar adalah untuk

memastikan pengurusan Tapak selaras

dan menepati Konvensyen Ramsar

disamping memastikan sumber alam

tanah lembap dipelihara dari sebarang

kemusnahan dan kacau ganggu

Peranan PBT

Pihak Berkuasa Tempatan perlu

memastikan sebarang cadangan

atau rancangan pembangunan di zon

penampan Tapak Ramsar Tasek Bera

dipelihara dari sebarang aktiviti yang

akan memberi kesan kepada sumber

alam tanah lembap dan alam

sekitarnya.

D R A F A K H I R

4-105


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.4 Struktur Pengurusan Tapak Ramsar (UPTRTB)

PENGARAH (G54)

Pembantu Tadbir

(N19)

TIM PENGARAH (G52)

Pembantu Tadbir

(N19 = 2)

PEN PENGARAH (S44)

Khidmat Masyarakat &

Pelancongan

PEN PENGARAH (G44/C44)

Hidupan Liar &

Perikanan

PEN PENGARAH (G44/C44)

Hutan & Alam Sekitar

Pen Pegawai

Pembangunan

Masyarakat

(S32/S29)

Pen Pegawai

Pelancongan

(E32/E29)

Pen Pegawai

Hidupan Liar

(G32/G29)

Pen Pegawai

Perikanan

(G32)

Pen Pegawai

Perhutanan

(G32)

Pen Pegawai

Alam Sekitar

(C32=1)

(C29=1)

UPTRTB dirancang

untuk mengambil lebih

ramai anggota,

terutamanya bagi

jawatan pembantu

hidupan liar dan renjer/

pengawas hutan, di

kalangan Orang Asli

tempatan

Pembantu

Hidupan Liar

(G26=3)

(G19=6)

Pembantu

Laut

(S19)

Pembantu Awam (H11)

Renjer

Hutan

(G29)

Pengawas

Hutan

(G19=2)

Pembantu Am (H11)

2018/5/16

D R A F A K H I R

4-106


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.5 Peranan Dan Fungsi Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

BAHAGIAN

FUNGSI DAN TUGASAN

1. Hidupan Liar & Perikanan

Hidupan Liar

Perikanan

2. Hutan & Alam Sekitar

Hutan

Alam Sekitar

• Kawalselia aktiviti berkaitan hidupan liar di Tasek Bera

• Menjalankan penguatkuasaan ke atas aktiviti yang menyalahi Akta

Pemuliharaan Hidupan Liar

• Kawalselia aktiviti berkaitan hidupan air di Tasek Bera

• Menjalankan aktiviti supaya stok hidupan air Tasek Bera akan

bertambah

• Menjayakan usaha dan aktiviti melepaskan anak ikan, latihan

pembelaan ikan kepada masyarakat Orang Asli dan membantu

masyarakat Orang Asli menternak ikan sebagai sumber hasil (dengan

bantuan Jabatan Perikanan Daerah)

• Mengawalselia santuari ikan supaya berjaya

• Kawal selia aktiviti berkaitan dengan sumber hutan di Tasek Bera

• Menjalankan penguatkuasaan ke atas aktiviti yang menyalahi Akta

Perhutanan Negara

• Menjalankan aktiviti pemulihan sumber hutan, termasuk

pemuliharaan tumbuhan dan flora di Tasek Bera

• Kawal selia aktiviti yang berkaitan dengan alam sekitar dari sebarang

pencemaran

• Menjalankan penguatkuasaan ke atas aktiviti yang menyalahi Akta

Alam Sekitar

• Menjalankan aktiviti pemuliharaan dan pemulihan alam sekitar

3. Khidmat Masyarakat & Pelancongan

Perkhidmatan

Komuniti

Pelancongan

• Sebagai penghubung unit pengurusan (dan perkhidmatan awam)

dengan penduduk dan komuniti tempatan

• Menyelaraskan (dengan kerjasama JAKOA) aktiviti kerjasama

komuniti dengan rancangan pembangunan Tasek Bera

• Membina hubungan baik masyarakat Orang Asli dengan unit ini untuk

menarik sokongan dan sumbangan tenaga penduduk Orang Asli

supaya bersama UPTRTB memelihara dan memulihara sumber alam

tanah lembap di Tasek Bera

• Kawal selia aktiviti pelancongan supaya tidak berlaku aktiviti yang

bertentangan atau tidak sesuai dengan status Tasek Bera sebagai

tanah lembap berkepentingan antarabangsa

• Menjalankan aktiviti yang menyokong pembangunan sektor

pelancongan di Tasek Bera

• Memasti penduduk, khususnya tenaga kerja muda Orang Asli , dapat

memanfaatkan aktiviti pelancongan ke arah meningkatkan sosio

ekonomi komuniti ini.

D R A F A K H I R

4-107


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.6 Justifikasi Naik Taraf Struktur Unit Pengurusan Tapak Ramsar

Tasek Bera

01

Memperkemaskan Urusan

Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

I. Untuk meningkat usaha mengekalkan

Tapak Ramsar Tasek Bera sebagai

kawasan tanah lembap semulajadi

yang berkepentingan antarabangsa

dan model tanah lembap tarikan di

Semanjung, UPTRTB perlu menjadi agensi

pengurusan yang berwibawa dan

mampu bukan sahaja mengurus

malahan juga mengawal dan

menguatkuasa akta-akta yang

berkaitan.

II. Tanggungjawab agensi ini dikemaskini

dengan fungsi dan peranannya

dinyatakan dalam perkara 10.7.8

III.Untuk melaksana fungsi dan tugasan

yang semakin mencabar dengan

berkesan dan cekap, keupayaan unit ini

perlu ditingkatkan.

IV.Tambahan pegawai kanan bagi

organisasi ini akan membolehkan unit ini

menjalankan fungsi dan tugasan

dengan lebih cekap dan berkesan.

Menguatkuasa Undang-undang

Berkaitan Perhutanan, Perhilitan dan

02 Alam Sekitar

I. Untuk mengatasi isu penguatkuasaan ke

atas pelanggaran dan kesalahan

berkaitan sumber hutan, hidupan liar dan

pencemaran, unit ini akan menjalankan

tugasan menguatkuasa undang-undang

berkaitan. Dengan bidang kuasa ini, unit

ini mampu bertindak dengan cepat untuk

memastikan pelaku kesalahan dan

kemusnahan sumber alam dikenakan

tindakan.

II. Untuk membolehkan unit ini melaksana

fungsi penguatkuasaan, pegawaipegawainya

perlu mempunyai kuasa

untuk menguatkuasa undang-undang

berkaitan.

III.Bahagian II Seksyen 5, 6 dan 7 Akta 716

(Akta Pemuliharaan Hidupan Liar 2010)

dan Bahagian I Seksyen 5 Akta 313 (Akta

Perhutanan Negara 1984 (Pindaan)

)menyediakan peruntukan untuk

membolehkan penurunan kuasa kepada

pegawai unit ini melaksanakan tugasan

penguatkuasaan

Sebagai Agensi Pengurusan Tanah

03 Lembap Negeri Pahang

I. Selain Tasek Bera, terdapat lapan (8)

kawasan tanah lembap lain di Negeri

Pahang. Dalam tempoh jangka panjang,

sebahagian dari tanah lembap ini perlu

dirancang dan diuruskan untuk

mengekalkannya sebagai aset tanah

lembap negeri, walaupun tidak diangkat

sebagai Tapak Ramsar.

II. Unit ini akan memainkan peranan sebagai

agensi perancang dan pengurusan semua

kawasan tanah lembap bagi Negeri

Pahang

III.Tambahan bilangan pegawai kanan akan

membuka ruang untuk agensi ini

memainkan peranan merancang dan

mengurus tanah-tanah lembap. Dengan

pengalaman di unit ini, mereka akan

dipertanggungjawabkan untuk mengurus

tanah lembap lain.

04

Pembangunan Projek

I. Selain mentadbir dan menjalankan aktiviti

pengurusan tapak, agensi ini juga

berperanan untuk merancang dan

melaksana program, projek dan aktiviti untuk

TRTB. Ini memerlukan perancangan dan

peruntukan kewangan.

II. Unit ini juga perlu diberikan kuasa untuk

meluluskan atau menolak sebarang

cadangan projek, program dan aktiviti yang

hendak dilaksana dalam Tapak Ramsar.

Sebarang cadangan projek, program atau

aktiviti dalam kawasan TRTB perlu melalui

proses kelulusan dari unit ini sebelum pihak

berkuasa tempatan memberi kelulusan.

Matlamatnya untuk memastikan cadangan

berkenaan tidak memberi kesan ke atas dan

menjejas struktur alam dan sumber

semulajadi tanah lembap

Kepentingan Tanah Lembap di Pahang

• Tasek Chini

• Tasek Bera

• Pulau Seri Buat

• Tasek Ulu Lepar

• Paya Bakau Sg

Cherating

• Hutan Paya

Pahang Tenggara

• Hutan Paya Kuala

Endau

• Hutan Bakau Kuala

Rompin

• Tanjung Agas

D R A F A K H I R

4-108


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.7 Urus Tadbir Dan Pelaporan Pembangunan RKK Tasek Bera

Cadangan Struktur Pelaporan Pembangunan Tapak Ramsar Tasek Bera

J/K

PELANCONGAN

NEGERI

PAHANG

J/K TINDAKAN

DAERAH

BERA

Matlamat Pelaporan

Memastikan semua rancangan

pembangunan dimaklumkan kepada 4

peringkat urus tadbir: Daerah, Negeri,

Negara dan Antarabangsa

Hasil Pelaporan

UPTRTB

BIRO

KONVENSYEN

Ramsar

NRE

• Mengemaskini kemajuan pelaksanaan

rancangan pembangunan

• Mendapatkan peruntukan kewangan

tambahan dan bantuan teknikal dan

professional dari agensi yang berkaitan

• Pihak yang berkenaan maklum akan

perkembangan rancangan

pembangunan

• Jika berlaku kekangan dan halangan

pelaksanaan, Kenal pasti isu dan

mendapatkan bantuan untuk

menyelesaikan isu

KEANGGOTAAN JAWATANKUASA

TINDAKAN DAERAH BERA BAGI

MENYELARAS PEMBANGUNAN TASEK

BERA

Pegawai Daerah Bera, Pengerusi

Majlis Daerah Bera

UPTRTB

PLANMalaysia@Pahang

Pelancongan Pahang

MOTAC

Bahagian Perancang Ekonomi Negeri

Jabatan Perhutanan Negeri Pahang

Jabatan Perlindungan Hidupan Liar & Taman

Negara

Jabatan Pertanian

Jabatan Pengairan & Saliran (JPS)

Jabatan Perikanan

Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA)

Jabatan Kerjaraya (JKR)

Jabatan Perkhidmatan Veterinar

Jabatan Kesihatan

Jabatan Pendidikan

Polis Di Raja Malaysia (PDRM)

Bomba & Penyelamat

Jabatan Kebajikan Masyarakat (KEMAS)

RISDA

FELDA

MARDI

Indah Water Konsortium (IWK)

SWCORP

Tenaga Nasional (TNB)

Telekom Malaysia (TM)

Pengerusi SABOT

Pengerusi JKK Orang Asli

Malaysia Natures Society (MNS)

D R A F A K H I R

4-109


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.8 Urus tadbir Pembangunan RKK Tasek Bera (Tapak Ramsar)

Bil Tindakan Perincian Agensi

Pelaksana

1 Pengurusan Sumber Alam Tapak Ramsar

i. Pembangunan dan

peningkatan sumber alam

semulajadi

• Perlu mendapat peruntukan untuk kerjakerja

penyuburan sumber alam, tanam

semula dan pembangunan flora dan

fauna.

UPTRTB

ii.

Pemantauan berterusan ke

atas sumber alam

• Perlu menjalankan kerja-kerja pemantauan

berkala dan kerap. Tindakan berkesan ke

atas sumber alam yang perlu diselenggara

dan/atau dibaikpulih.

2 Kawalan Sumber Alam Dari Kemusnahan dan Binasa

i. Pembangunan dan

peningkatan sumber alam

semulajadi

• Perlu mendapat peruntukan untuk kerjakerja

penyuburan sumber alam, tanam

semula dan pembangunan flora dan

fauna.

ii.

Pemantauan berterusan ke

atas sumber alam

• Perlu menjalankan kerja-kerja pemantauan

berkala dan kerap. Tindakan berkesan ke

atas sumber alam yang perlu diselenggara

dan/atau dibaikpulih.

3 Pengurusan Pelancongan Dalam Tapak Ramsar

i. • Merancang aktiviti dan program

pelancongan

• Menyedia, menambahbaik dan

memastikan infrastruktur pelancongan,

termasuk unit-unit penginapan dan

kawasan rekreasi, diselenggara dengan

memuaskan

Majlis

Daerah Bera

dan

UPTRTB

• Bekerjasama dengan badan bukan

kerajaan yang berkaitan untuk

mempromosi Tapak Ramsar Tasek Bera

sebagai destinasi tarikan untuk

pelancongan lembap.

4 Penguatkuasaan

i. Menguatkuasa undangundang

perhilitan dan

perhutanan sebagai usaha

mencegah kerosakan ke

atas sumber alam tanah

lembap termasuk sumber

hutan dan hidupan liar.

ii.

Menangkap dan

mendakwa pesalah yang

merosak, membinasa dan

memusnahkan sumber alam

tanah lembap.

• Untuk membolehkan UPTRTB melaksana

tugasan penguatkuasaan, pegawai unit ini

perlu ditauliahkan sebagai pegawai

penguatkuasa

D R A F A K H I R

4-110


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Bil Tindakan Perincian Agensi

Pelaksana

4 Penguatkuasaan

iii.

Larangan merosak dan

memusnah sumber alam

semulajadi tanah lembap

• Meletakkan papan kenyataan apa yang

tidak boleh/dibenarkan dibuat di lokasi

strategik, termasuk dalam bilik

penginapan/resort.

• Mendapatkan kerjasama pemandu

pelancong dan agensi pelancongan untuk

memaklumkan hal ini kepada pelancong

mereka.

• Memantau pergerakan pelancong dan

pengunjung supaya mereka tidak

melakukan kerosakan atau kemusnahan ke

atas sumber jaya tanah lembap

• Menahan dan mendenda pesalah atau

menangkap dan mendakwa pesalah

iv.

Larangan Membina Unit

Kediaman dan

Perkampungan di Tapak

Ramsar oleh Penduduk

Orang Asli

• Kecuali untuk menyokong aktiviti

pelancongan, penduduk tempatan,

khususnya Orang Asli Tasek Bera, dan

tertakluk kepada cadangan hasil kajian

penempatan Orang Asli Tasek Bera, tidak

dibenarkan membina kediaman baru di

mana-mana kawasan Tapak Ramsar

UPTRTB &

JAKOA

5 Tapak Perkhemahan

i. • Perletakan Tapak perkhemahan perlu

mendapat persetujuan unit pengurusan

Tapak

6 Aktiviti Air Dalam Kawasan Tasik

• Tapak perkhemahan harus disediakan di

kawasan yang selamat

• Tapak perkhemahan perlu menyediakan

kemudahan asas: bekalan air dan tandas

• Unit pengurusan perlu dimaklumkan bagi

setiap sessi penggunaan mana-mana

Tapak perkhemahan bagi tujuan

pemantauan dan keselamatan

i. • Pengelola/pengendali aktiviti air dalam

Tasek Bera harus memaklumkan unit

pengurusan Tapak semua aktiviti yang

hendak dijalankan

• Pengelola/pengendali aktiviti

bertanggungjawab memastikan

keselamatan pelanggan dan pengguna

perkhidmatan yang disediakan

• Pengelola/pengendali aktiviti perlu

memastikan kegiatan tidak menyebabkan

pencemaran dan kerosakan kepada

sumber alam semulajadi & hidupan air

D R A F A K H I R

4-111


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Bil Tindakan Perincian Agensi

Pelaksana

7. Caj Kemasukan

i. Pengujung ke kawasan

Ramsar Tasek Bera akan

dikenakan caj kemasukan

seperti berikut:

i. RM 10 seorang bagi

dewasa warganegara

ii. RM 20 seorang bagi

dewasa bukan

warganegara.

iii. RM 6 bagi kanakkanak

warganegara

umur 12 tahun ke

bawah,

iv. RM 12 bagi kanakkanak

bukan warga

negara.

8 Akaun Dana Konservasi

i. Hasil kutipan caj kemasukan

akan dimasukkan ke dalam

akaun khas sebagai dana

konservasi untuk digunakan

ke atas kerja-kerja membaik

pulih sumber jaya

• Harus menyediakan kertas cadangan untuk

diangkat kepada Pihak Berkuasa Negeri

dan juga Jemaah Menteri untuk kelulusan

• NRE mengambil inisiatif menubuhkan

tabung dana ini

UPTRTB

UPTRTB/NRE

D R A F A K H I R

4-112


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.9 Urus Tadbir Pembangunan RKK (Zon Penampan)

Bil Tindakan Perincian Agensi

Pelaksana

1. Pengurusan Komuniti Orang Asli

i. Selain meneruskan usaha

meningkatkan taraf

sosioekonomi masyarakat

Orang Asli, JAKOA akan

membantu agensi

pengurusan Tapak Ramsar

untuk mempastikan kaum

Semelai memanfaatkan

pembangunan yang

dirancang.

• membantu UPTRTB memelihara persekitaran

alam dan sumber semulajadi

• Turut serta menyumbang kepada

pembangunan sektor pelancongan dalam

pelbagai peranan: antaranya pemandu

pelancong, perintis laluan, perkhidmatan

pengangkutan (air dan darat), khidmat

sajian makanan, khidmat penginapan dan

bekalan cenderahati

• Menyertai pelbagai program yang

direncanakan untuk mereka

JAKOA

2 Pengurusan Pembangunan Zon Penampan

i. Memastikan aktiviti

pertanian yang dilaksana

tidak memberi impak

negatif ke atas sumber asli

tanah lembah.

• Menjalankan kajian impak pembangunan

ke atas sumber tanah

• Merujuk kepada unit pengurusan Tapak

Ramsar dan pakar

FELDA /FGV

ii.

Memastikan sebarang

pembangunan yang akan

dilaksanakan tidak memberi

impak ke atas sumber tanah

lembap Tasek Bera.

• Semua permohonan pembangunan dalam

zon penampan perlu menyediakan kajian

impak ke atas sumber jaya tanah lembap.

Hanya projek yang tidak memberi kesan ke

atas Tapak Ramsar dibenarkan.

Majlis

Daerah Bera

iii.

Memastikan semua projek

yang hendak dimajukan

dalam zon penampan tidak

memberi impak negatif ke

atas sumber asli tanah

lembah.

• Semua permohonan kebenaran

merancang perlu mendapat ulasan dari

UPTRTB

D R A F A K H I R

4-113


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.10 Pelan Pengurusan Tapak Ramsar

A. Pelan Pengurusan Tapak Ramsar

i. Buat masa ini, Pelan Pengurusan Bersepadu Tapak Ramsar adalah pelan pengurusan

yang digunapakai sebagai panduan dan rujukan Unit Pengurusan Tapak Ramsar

Tasek Bera.

ii.

iii.

iv.

Resolusi VIII.14 (2002) Konvensyen Ramsar, mencadang satu Pelan Pengurusan Tapak

Ramsar (PPTR) bagi Tapak yang diwartakan harus disedikan.

NRE kini dalam proses memuktamatkan Pelan Pengurusan Tapak Ramsar yang baru

dan kemaskini yang mematuhi garis panduan yang dicadangkan oleh Konvensyen

Ramsar. Pelan ini adalah komprehensif untuk rujukan pengurus Tapak Ramsar Tasek

Bera.

Antara lain, pelan ini akan menyediakan garis panduan projek-projek yang boleh

dimajukan. Oleh yang demikian, semua agensi yang ingin membangunkan Tapak

Ramsar harus merujuk kepada pelan pengurusan ini untuk memudahkan proses

mendapat kelulusan.

B. Fungsi Pelan Pengurusan Tapak Ramsar

1

Kenal pasti objektif pengurusan Tapak

Ramsar

4

Mentakrifkan keperluan pemantauan

supaya penggunaan sumber boleh

dioptimumkan

2

Kenal pasti aspek yang akan

memberi kesan kepada sumber

jaya tanah lembap

5

Mengenalpasti keperluan

pengurusan untuk mencapai objektif

pengurusan

3

Mengenalpasti forum dan kaedah yang

sesuai untuk mengatasi konflik

6

Mengekal kesinambungan

keberkesanan pengurusan

7

Mendapatkan sumber yang

diperlukan, termasuk tenaga dan

dana untuk mengurus tapak dengan

berkesan

8

Memboleh perhubungan/ komunikasi

yang baik dan jelas antara pihak

berkepentingan termasuk dengan

komuniti tempatan

9

Memastikan aktiviti pengurusan Tapak

selari dengan dasar tempatan, negeri,

nasional, antarabangsa dan

Konvensyen Ramsar

D R A F A K H I R

4-114


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

C. Intipati Pelan Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

Pentadbir Kawasan: Unit Pengurusan Tapak Ramsar Tasek Bera

Pelaporan

Prestasi

• Peringkat Daerah: Jawatankuasa Tindakan Daerah Bera

• Peringkat Negeri: Jawatankuasa Pelancongan Negeri Pahang

• Peringkat Nasional: Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar

(NRE)

• Peringkat Antarabangsa : Sekretariat Konvensyen Ramsar

Fungsi

Pengurusan

• Mentadbir kawasan Tapak Ramsar

• Menjalankan aktiviti mengekal, memelihara, pulihara,

membaikpulih dan menambahbiak sumber jaya tanah lembap,

termasuk flora dan fauna

• Menjalankan aktiviti pemantauan: pencerobohan, pergerakan

hidupan liar, kerosakan dan kemusnahan sumber jaya, makhluk

perosak (termasuk tumbuhan)

• Penguatkuasaan - menghalang dan mengambil tindakan ke atas

aktivti pencerobohan, kerosakan dan kemusnahan sumber jaya

tanah lembap Tasek Bera

• Memastikan Tapak Ramsar Tasek Bera mengekalkan ciri-ciri tanah

lembap berkepentingan antarabangsa

Matlamat

Pengurusan

Tapak

• Mengekal sumber jaya alam semulajadi tanah lembap dan

mencegah kerosakan dan kemusnahannya.

Manfaat

Kepada

Komuniti

Tempatan

• Menukar pendekatan komuniti Orang Asli tempatan kepada

memulihara sumber alam di Tapak Ramsar sebagai sumber

pendapatan terutamanya dari aktiviti pelancongan

Menyokong

Aktiviti Eko

Pelancongan

• Menjadikan sumber jaya tanah lembap sebagai tarikan

pelancong

D R A F A K H I R

4-115


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

4.8.11 Pelan Pengurusan Pembangunan RKK

Bil

Pelan Pengurusan Pembangunan

1 Prinsip Pengurusan Pembangunan

i. Pembangunan sumber jaya untuk pemeliharaan, dan pemuliharaan sumber jaya tanah

lembap

ii.

iii.

iv.

Pembangunan fizikal tidak memberi kesan negatif ke atas pengekalan sumber jaya

semulajadi

Mengenalpasti dan mengekalkan nilai dan kepentingan tanah lembap

Mengekal kesinambungan eko sistem akuatik dengan sumber jaya tanah lembap

v. Menggunakan sumber jaya dengan berhemah untuk memanfaat penduduk tempatan

vi.

Memberikan perkhidmatan yang terbaik untuk menyeimbangkan keperluan mengekal

kelestarian sumber jaya dan keperluan sosioekonomi penduduk tempatan

2 Mengekal sumber hutan

i. Memastikan tiada aktiviti kacau ganggu sumber ke atas sumber hutan sedia ada, termasuk

penebangan, pembalakan dan penerokaan haram

Tindakan: UPTRTB & Jabatan Perhutanan

3 Mengawal dan Manambahbiak Hidupan Liar

i. Menjalankan inventori hidupan liar

ii.

iii.

Mengawal hidupan liar dari pencerobohan dan gangguan

Menjalankan aktiviti menambahbiak hidupan liar sedia ada, terutamanya yang diacam

dengan kepupusan.

4 Pemaju dan Garis Panduan Pembangunan Tanah Lembap

i. Pemaju yang ingin menjalankan sebarang pemajuan di tapak RKK perlu mengambil maklum

dan mematuhi garis panduan pembangunan tanah lembap.

ii.

iii.

Sehingga satu garis ganduan khusus untuk pemajuan tanah lembap, Garis Panduan

Perancangan Pemuliharaan dan Pembangunan Kawasan Sensitif Alam Sekitar, Dataran

Banjir, Tanah Lembap, Bekas Lombong, Tasik dan Sungai terpakai sebagai rujukan.

Keutamaan adalah ke atas projek yang dicadang dalam RKK ini.

5 Interaksi Berjadual Antara Agensi Pelaksana

i. Agensi Pelaksana:

• Unit Pengurusan Tapak Ramsar

• Jawatankuasa Bertindak Daerah Bera

ii.

iii.

Objektif

• Melaporkan prestasi dan perkembangan pelaksanaan projek

• Mengenalpasti isu dan halangan

• Menangani isu dan halangan

Kaedah

• Komunikasi secara langsung antara agensi berkaitan

• Jawatankuasa Tindakan Daerah

D R A F A K H I R

4-116


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK Ramsar TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

6 Pelaksanaan Projek Prasarana dan Bekalan Utiliti

i. Agensi Pelaksana:

• Jabatan Kerjaraya

• SW Corp

• Pejabat Daerah Bera

• Tenaga Nasional

• Telekom Malaysia

ii.

iii.

Memastikan bekalan dan perkhidmatan yang mencukupi untuk menampung keperluan

penduduk, pengunjung pelancong dan pengusaha kemudahan dan perkhidmatan.

Projek yang dilaksana tidak memberi kesan negatif dan menjejaskan sumber jaya tanah

lembap Tasek Bera

7 Mendidik Masyarakat Orang Asli Untuk Sama-sama Memelihara Sumber Alam Tanah

Lembap

i. Agensi Pelaksana:

• Unit pengurusan Tapak Ramsar

• JAKOA

ii.

UPTRTB bersama dengan JAKOA dan agensi berkepentingan lain akan menjalankan

pelbagai program bersama masyarakat Orang Asli Semelai untuk mendidik mereka

akan kepentingan memelihara kelestarian kawasan tanah lembap Tasek Bera.

Matlamat program begini adalah untuk meyakinkan masyarakat Orang Asli tempatan

supaya bersama-sama dengan UPTRTB dan agensi-agensi lain memelihara dan

mengekalkan sumber dan persekitaran alam semulajadi TRTB.

8 Menjadikan sumber jaya tanah lembap sebagai sumber pekerjaan dan pendapatan

i. Pembangunan sektor pelancongan eko dan tanah lembap akan menjana peluang

pekerjaan dan keusahawanan terutamnya sektor runcit, sajian makanan dan

perkhidmatan

ii.

Aktiviti kraftangan dan kebudayaan juga mampu menyokong pembangunan aktiviti

pelancongan Tasek Bera.

9 Pembangunan Pelancongan

i. Agensi Pelaksana:

• Majlis Daerah Bera

• Kementerian Pelancongan

• Kerajaan Negeri Pahang

• Pengusaha Swasta

ii.

iii.

iv.

Memudahcara pelaksanaan pembangunan aktiviti dan kemudahan pelancongan.

Merancang dan melaksana pelbagai aktiviti tarikan dan promosi untuk menarik ramai

pelancong dan pengunjung ke Tasek Bera

Menambah bilangan kemudahan penginapan untuk menampung kedatangan

pelancong yang meningkat.

v. Menarik minat lebih ramai pengusaha perkhidmatan pelancong untuk membawa

pelancong mereka ke Tasek Bera

vi.

vii.

Menggalakkan penduduk tempatan sebagai pengusaha perkhidmatan pelancongan,

termasuk pemandu pelancong bertauliah. Antaranya, menyokong SABOT, iaitu

persatuan penduduk Semelai untuk pelancongan, bergerak aktif dalam aktiviti

perkhidmatan pelancongan

Memastikan perkhidmatan sokongan pelancongan seperti sajian makanan dan

perkhidmatan pengangkutan air mampu menampung keperluan pelancong dan

pengunjung

D R A F A K H I R

4-117


5.0

P E N I L A I A N I M P A K

P E M B A N G U N A N

Bahagian ini menunjukkan penilaian yang dilakukan terhadap kesemua projek

yang telah dicadangkan, supaya setiap cadangan yang diusulkan tidak

memberi kesan negatif terhadap kawasan RKK serta mencapai objektif RKK.


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

5.1 Penilaian Impak Sosial (SIA)

5.1.1 Objektif

I. Penilaian Impak Sosial (Social Impact Assessment) dijalankan dalam Rancangan

Pemajuan untuk memastikan pertimbangan-pertimbangan ke atas impak

pembangunan menjurus kepada kesejahteraan masyarakat.

II.

III.

IV.

Dari segi pendekatan kajian, SIA dalam RKK ini berperanan untuk rasionalisasi

cadangan sama ada ianya menjurus kepada impak positif atau negatif.

Jika cadangan tersebut mempunyai impak negatif yang ketara ke atas penduduk

setempat, ianya akan digugurkan atau direkabentuk semula saiz, magnitud atau

lokasinya supaya tidak menjejaskan kesejahteraan sosial masyarakat setempat

kawasan kajian.

SIA merupakan satu proses menapis, memurnikan atau menggugurkan cadangancadangan

yang tidak serasi ke atas pembangunan dan kesejahteraan sosial, serta

mengukuhkan projek dan program yang mempunyai impak positif.

MATLAMAT

“Menyediakan Pelan Pembangunan dan Pengurusan

Zon Penampan Tasek Bera yang berdayalaksana”

Tujuh (7) Isu telah

dikenalpasti

daripada FGD,

pengumpulan

maklumat dan

pengamatan

pengkaji

Cadangan Ke

Arah Pencapaian

Matlamat

i. Pengurangan

Konflik Guna

tanah

ii. Daya

tampungan

Pelancongan

iii.Peningkatan

Ekonomi

Penduduk

iv.Peningkatan

Ekonomi

Pelancongan

PENILAIAN

IMPAK SOSIAL /

SIA KE ATAS

CADANGAN -

CADANGAN

Pelan Tindakan

Pembangunan :

i. Pelan Tindakan

Pembangunan

ii. Pelan

Pengurusan

Tasek Bera

iii.Program

Masyarakat

Orang Asli

CADANGAN

BERDASARKAN

POTENSI

KAWASAN RKK

Rajah 5.1 : Keperluan Penilaian Impak Sosial RKK Tasek Bera

D R A F A K H I R

5-1


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

5.1.2 Definisi dan kaedah menjalankan SIA

Impak sosial di definisikan sebagai kesan ke atas individu, keluarga atau masyarakat, akibat

sesuatu aktiviti pembangunan yang berpotensi mengubah gaya, kualiti dan kesejahteraan

hidup masyarakat tersebut.

Penilaian Impak Sosial adalah suatu proses untuk mengenalpasti, menjangka dan

menyalurkan maklumat mengenai impak-impak sosial daripada sesuatu dasar, projek atau

program yang dicadangkan ke atas masyarakat serta aktiviti mereka, seterusnya memilih

opsyen pembangunan yang terbaik bagi masyarakat tempatan. Secara amnya aktiviti

pembangunan akan menyebabkan masyarakat itu (peringkat individu, keluarga dan

masyarakat) mengalami perubahan gaya hidup yang positif atau negatif.

Lazimnya impak sosial memberi implikasi ke atas ciri-ciri demografi dan struktur masyarakat,

kerangka institusi masyarakat, infrastruktur & kemudahan masyarakat serta nilai budaya

masyarakat tersebut seperti: :

Konflik masyarakat

Tempatan dan

Pendatang Baru

Hilang Punca

Rezeki

Keselamatan

Risiko

Kesihatan

Perpindahan

Persepsi

Masyarakat

Mengenai Risiko

Pembangunan

Perubahan

Struktur dan

Kesatuan

Masyarakat

Perubahan Ciri

Budaya

Tempatan

Impak dan

Pencemaran Alam

Sekitar Yang

Menjejaskan

Kesejahteraan Sosial

Isu Golongan

Minoriti

Akses dan

Mobiliti

Rajah 5.2 : Impak sosial

5.1.3 Kaedah dan Proses SIA

Kaedah SIA yang lazim digunakan adalah kaedah berasaskan penyertaan masyarakat.

Bagi kawasan kajian yang keseluruhan kawasannya meliputi kawasan desa, kaedah

Participatory Rural Appraisal (PRA) adalah sesuai.

Penilaian impak sosial yang telah dikenalpasti adalah bersandarkan kepada kriteria

Keterukan (Severity) dan Kebarangkalian (Probability) menggunakan formula berikut:

Keketaraan = Keterukan (x) Kebarangkalian

D R A F A K H I R

5-2


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Keketaraan sesuatu impak boleh dirumuskan melalui persepsi key stakeholders dengan

menggunakan borang tinjauan analisa mikro-naratif. Teknik-teknik ini telah digunakan

dalam RKK ini.

Bagi menentukan keketaraan impak sosial, perkara berikut boleh diambilkira:

Kemungkinan

yang berlaku

kepada

masyarakat kesan

daripada

cadangan yang

dikemukakan.

Pemilihan senarai

impak-impak sosial

yang paling ketara

yang dijangkakan

di kawasan kajian.

Kaedah matriks

penilaian

berasaskan

borang tinjauan

dan data mikronaratif

boleh

digunakan.

Susunan

kedudukan impak

sosial untuk

tujuan mitigasi/

pembaikan.

Huraian analitikal

dan interpretasi

data-data secara

bertulis.

Kaedah kualitatif data mikro-naratif melalui interaksi secara bersemuka untuk

merekabentuk inventori impak sosial. Ini disokong oleh Borang Tinjauan (kaedah

kuantitatif) untuk mendapatkan persepsi keketaraan impak sosial ke atas masyarakat

setempat (rujuk Rajah 5.3).

Rajah 5.3 : Kaedah dan Proses SIA

RKK Tasek Bera

Kaedah Kualitatif

Kaedah Kuantitatif

FGD

Analisis Pakar

Perbincangan

Borang Tinjauan

Isu

Cadangan

‣Awal

‣Akhir

Kenalpasti

Impak Sosial

Keketaraan Impak Sosial

Cadangan

Projek/Program

Ranking

Cadangan

Projek/Program

Pelan Pengurusan Impak Sosial

Langkah Mitigasi dan Enhancement; Indikator

Pemantauan; Pihak Memantau.

D R A F A K H I R

5-3


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

5.1.4 Pendekatan dan Teknik

A. Perbincangan Kumpulan Sasaran (Focus Group Discussion/FGD).

Interaksi secara bersemuka (verbal encounter) dengan masyarakat setempat adalah

penting dalam menjalankan SIA di mana FGD merupakan satu teknik penyelidikan kualitatif

yang direkabentuk untuk mendapatkan persepsi ke atas sesuatu perkara khusus.

Data kualitatif (iaitu data perbualan secara lisan (verbal/micro-narrative) yang diperolehi

dari sesi FGD mempunyai nilai yang tinggi boleh dikaitkan dengan konteks dan persepsi

pihak berkepentingan (stakeholders) atau responden dengan lebih jelas jika dibandingkan

dengan kaedah Borang Soal-Selidik yang distruktur dan dirumus secara kuantitatif. FGD

boleh direkabentuk untuk mengenalpasti isu, potensi dan meramal impak cadangan

projek dan program tersebut.

Empat Kajian Lapangan berbentuk FGD telah di jalankan sepanjang kajian

FGD bersama

Agensi

Kerajaan pada

8 Mac 2017

FGD bersama

Tok Batin, di

Dewan Balora

Pos Iskandar

pada 4 April

201

FGD bersama

NGO pada 2

Ogos 2017

FGD bersama

Agensi

Kerajaan 3

Ogos 2017

Ini di sokong oleh sesi TWG bersama Agensi Kerajaan pada 4 Mei 2017’

Maklumat tambahan dipamerkan semasa

Perbincangan FGD.

Perbincangan bersama Tok Batin.

Data Verbal yang diperolehi dari Sesi FGD dan TWG bersama agensi kerajaan berkaitan

Pembangunan masyarakat dan Penilaian Kesan Sosial di Kawasan Kajian disokong oleh dua

(2) kajian lapangan seperti berikut:

i. Analisis Pakar (Expert Opinion Interview) dengan tokoh kaum Semelai (generasi tua)

pada 8 Mac 2017

ii. Analisis Pakar (Expert Opinion Interview) dengan tokoh kaum Semelai (generasi muda)

pada 8 Mac 2017

Cabutan (Snapshots) data verbal/mikro-naratif telah memperihal persepsi responden

mengenai isu isu dan impak sosial yang dijangka.

D R A F A K H I R

5-4


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

B. Borang Tinjauan

Borang Tinjauan digunakan untuk mendapatkan maklumbalas dan pandangan

masyarakat setempat dan agensi-agensi berkaitan mengenai cadangan projek dan

program RKK Pengurusan Pembangunan Bagi Pemeliharaan Tapak Ramsar Tasek Bera.

Borang Tinjauan juga telah digunakan untuk meramal keketaraan impak sosial sama ada

positif atau negatif daripada cadangan-cadangan awal. Rajah di bawah merupakan

cabutan sebahagian daripada borang tinjauan yang digunakan untuk merumuskan

keketaraan impak dan ranking cadangan-cadangan projek mengikut keketaraan impak:

Borang Tinjauan yang

Digunakan

5.1.5 Penemuan

A. Fasa Laporan Pendekatan

FGD dan Analisis Pakar (Expert Opinion Interview) telah menghasilkan berbagai perspektif

berkaitan isu dan impak sosial di kawasan kajian. Ini dapat di lihat dari data mikronaratif/pernyataan

yang merangkumi isu-isu sosial, ekonomi, alam sekitar, institusi, kualiti dan

gaya hidup. Berikut adalah contoh peta minda yang menunjukkan isu-isu masyarakat

setempat dan persepsi impak sosial yang berkaitan.

Rajah 5.4 : Isu-Isu Masyarakat Setempat dan Impak Sosial

Tidak puas hati

pembukaan tanah

oleh Pemaju

Kurang

pelapis/generasi baru

Persepsi

Ketuanan

Kepimpinan

masyarakat

Pengurusan Kerjaya &

Latihan

ISU BERKAIT DENGAN

MASYARAKAT

Penduduk

Institusi

Masyarakat Orang Asli

tersisih dari aktiviti

pelancongan

Isu penguatkuasaan

Baja tidak terkawal

Pencemaran/

Kemerosotan kualiti air

tasik

D R A F A K H I R

Penenerokaan mega untuk

ladang kelapa sawit

Kurang perparitan/

Surface run-off

Tangkapan ikan susut

Konflik agensi

pembangunan dgn

masyarakat Orang

Asli Semelai

Tracking system

penerokaan yang

lemah

5-5


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Cadangan-cadangan Awal RKK selain berasaskan keperluan teknikal yang dikenal pasti

mengikut sektor , juga berpandukan persepsi masyarakat ke atas isu-isu semasa seperti

contoh berikut:

Sebahagian cadangan awal RKK berasaskan persepsi masyarakat ke atas isu semasa

Lain-lain perspektif yang telah direkodkan berdasarkan FGD dan Analisis Pakar termasuk

perkara-perkara berikut:

Masyarakat

Orang Asli

tersisih dari

aktiviti

pelancongan

Impak Ladang

Korporat

Susutkan

Sumber Ikan

Kawalan

Tangkapan

Ikan

Mengenai

Tidak Puas

Hati

Pembukaan

Tanah oleh

Pemaju

Persepsi

Ketuanan

dikawasan

Ramsar

Mengenai

perlunya

tracking

system dalam

pembukaan

tanah

Ladang

Korporat tidak

buat

perparitan

Generasi

Muda

Projek mega

ladang

kelapa sawit

perlu kawalan

Tanaman

pilihan untuk

masyarakat

tempatan

SABOT

mengurus

pelancongan

di Tasek Bera

Pembalakan

dan

masyarakat

tempatan

Pengurusan

kerjaya dan

latihan yang

berkesan

Penglibatan Masyarakat Asli

Semelai dalam pelancongan,

dahulu dan sekarang

7

Air sungai surut menyukarkan

navigasi ke tasik.

.

Latihan yang diberi kepada penduduk

Sumber: Kajian RKK Tasek Bera 2017,

Lori membawa balak di kawasan

RKK

D R A F A K H I R

5-6


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

Berikut merupakan isu yang berulangkali dibangkitan di dalam sesi FGD

Persepsi Pembangunan Masyarakat Dan Kesan Sosial:

• Kawalan Tangkapan Ikan

• Kemerosotan Alam Sekitar

• Infrastruktur

• Tiada Kerjasama Melibatkan Orang Asli dalam Perlancongan

• Tracking System Penerokaan yang Lemah

• Generasi Baru/ Kurang Pelapis

• Penerokaan Mega, Kelapa Sawit FGV

• Pencemaran Jejas Punca Rezeki

• Konflik Pembalakan dengan Penduduk

• Persepsi Ketuanan Tanah

• Kepimpinan

• Isu Penguatkuasaan

Pembangunan Masyarakat Dan Implikasi Kesan Sosial: Potensi

• Kepimpinan

• Mempertingkatkan Kualiti Alam Sekitar

• Mempertingkatan Infrastruktur

• Generasi Muda Orang Asli Tidak Berpindah

• Nilai Budaya

• Hidupan Jeti dan Aktiviti Adventure

• Masyarakat Tempatan Mengawal Tasek Bera

• Industri Minyak Herba

• Kepakaran Kraftangan

• Pengurusan Perikanan di Tasik (Fish Sanctuary)

• Tanaman Pilihan

• Perkhemahan

• Kerjasama Agensi

Hasil analisis ke atas isu dan potensi, beberapa cadangan awal telah dikenalpasti dan

ditentukan sama ada projek, program atau aktiviti menjurus kepada impak yang positif

atau negatif. Impak sosial dianalisis mengikut dua kategori iaitu:

• Impak sosial ke atas masyarakat hasil daripada projek-projek, program atau aktiviti

semasa; dan

• Impak sosial ke atas masyarakat hasil daripada cadangan-cadangan awal projekprojek,

program atau aktiviti semasa.

Impak-impak sosial yang dikenalpasti dari cadangan-cadangan awal diuji sama ada

berpotensi positif atau negatif melalui Borang Tinjauan Kesan Sosial yang telah diedarkan

kepada responden-responden terpilih (menggunakan persampelan purposive).

Proses menentukan keketaraan impak sosial menggunakan skor untuk memberi panduan

mengenai persepsi keutamaan projek dan program, di mana skor keketaraan positif yang

tertinggi diberi rank yang tertinggi seperti mana pada Jadual 5.1 yang merupakan

penemuan dari Kajian Tinjauan Penilaian Kesan Sosial.

D R A F A K H I R

5-7


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

Borang Tinjauan telah menggunakan skala keketaraan impak sosial seperti berikut:

RANCANGAN KAWASAN KHAS

1 2 3 4 5

Sangat tidak ketara Tidak Ketara Sederhaha Ketara Sangat ketara

Jadual 5.1: Impak Sosial Ke Atas Cadangan-cadangan Projek Dan Program dan Persepsi

Keketaraan Impak

BIL

CADANGAN PROJEK DAN PROGRAM

RKK

1. Pemantauan Kualiti Air Tasek Bera.

2. Program Pemuliharaan Hidupan Liar.

KESAN (IMPAK) SOSIAL / SOCIAL

OUTCOMES

POSITIF

Memelihara ekosistem dan punca rezeki.

POSITIF

Memelihara ekosistem danpunca rezeki

masyarakat Orang Asli.

KEKETARAAN/

RANK

1

2

3

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

Cadangan mengawal pembalakan

yang berkesan.

Cadangan pengawalan penerokaan

tanah kelapa sawit secara besarbesaran.

Cadangan Membaikpulih Central

Forest Spine.

Melengkapkan penyaluran bekalan

elektrik TNB ke seluruh kawasan Tasek

Bera.

Cadangan penambahbaikan dan

peningkatan struktur pengurusan

kawasan Ramsar.

Mengadakan Program Kesedaran

Wetlands Untuk masyarakat Orang Asli.

Menaiktaraf (JKR Standard) jalan masuk

Pos Iskandar.

Pembinaan Jeti Baru (Konkrit) di

kampung yang memerlukan.

11. Pembangunan Pakej Pelancongan.

POSITIF

Kawasan hutan terkawal dan kawasan

rayau yang lebih luas.

POSITIF

Pengurangan land-take dan

pencemaran yang menjejaskan punca

rezeki Orang Asli.

POSITIF

Memelihara ekosistem dan punca rezeki

masyarakat.

POSITIF

Peningkatan kualiti hidup.

POSITIF

Pengurusan masyarakat tempatan yang

lebih efektif.

POSITIF

Penjagaan yang tinggi ke atas

kesejahteraan Tasek Bera.

POSITIF

Peningkatan kualiti akses untuk

masyarakat.

POSITIF

Peningkatan kualiti akses untuk

masyarakat.

POSITIF

Secara tidak langsung menjana

pekerjaan masyarakat tempatan.

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12.

Program Pembersihan Dan

Penyelenggaraan Laluan Utama

Pengangkutan Di Tasek Bera.

13. Naik Taraf Sistem Bekalan Air Bersih.

14.

15.

16.

Cadangan kerja-kerja penurapan

/(pavement surfacing) untuk jalan-jalan

PLB/KKLW terpilih.

Menaiktaraf Pusat Penyelidikan dan

Pembangunan.

Mengwujudkan Sistem Pengurusan Sisa

Pepejal yang Bersepadu dan Sistematik.

D R A F A K H I R

POSITIF

Peningkatan akses masyarakat

tempatan dan pelancong.

POSITIF

Pengurusan masyarakat tempatan yang

lebih efektif.

POSITIF

Peningkatan akses. 14

POSITIF

Meningkatkan kesedaran/

awareness mengenai kepentingan

pemuliharaan TRTB dan sebagai tarikan

pengunjung TRTB.

POSITIF

Peningkatan kebersihan kawasan

penduduk tempatan dan pengunjung.

12

13

15

16

5-8


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL

CADANGAN PROJEK DAN PROGRAM

RKK

17. Pusat Kraftangan Dan Kebudayaan

Kaum Semelai.

18. Meningkatkan Aksesibiliti dan

Keupayaan Internet di Kawasan Resort.

19. Memperbaiki Laluan Sementara

Hidupan Liar.

KESAN (IMPAK) SOSIAL / SOCIAL

OUTCOMES

POSITIF

Peningkatan peluang pekerjaan.

POSITIF

Peningkatan akses dan peningkatan

maklumat pelancongan.

POSITIF

Memelihara ekosistem dan punca

rezeki masyarakat.

20. Laluan Persisir Tasek Bera POSITIF

Peningkatan estetik.

21. Memberi Latihan Asas Dalam Operasi

Perniagaan Kecil.

22. Memberi latihan kepada kaum Semelai

untuk menjadi pemandu pelancong.

POSITIF

Peluang perniagaan kecil.

POSITIF

Peningkatan penyertaan Kaum Semelai

dalam pelancongan.

23. Santuari Ikan. POSITIF

Memberi peluang kepada Orang Asli

untuk menangkap ikan untuk kegunaan

sendiri di luar Santuari Ikan.

24. Canopy Walk. POSITIF

Peningkatan pelancongan dan

peluang pekerjaan masyarakat Orang

Asli.

25. Memperkukuhkan Aspek Kepimpinan

Masyarakat.

POSITIF

masyarakat yang lebih cohesive/kukuh

dan produktif

26. Cadangan Rentis. POSITIF

Peningkatan pelancongan dan

peluang pekerjaan masyarakat Orang

Asli

27. Tapak Perkhemahan. POSITIF

Peningkatan peluang menjana

28. Memberi Latihan sebagai Pengurus &

Warden Tapak Ramsar.

29. Kawalan Kualiti Air Terpilih Melalui Proses

Phyto-Remediation.

ekonomi tempatan.

POSITIF

Peningkatan pendapatan masyarakat

tempatan.

POSITIF

Ekosistem dan punca rezeki masyarakat

yang terpelihara melalui peningkatan

kualiti air.

KEKETARAAN/

RANK

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30. Pemantauan Dan Penilaian Outcome

Program-program Yang dijalankan

Untuk masyarakat Orang Asli.

POSITIF

Meningkatkan keberkesanan programprogram

dan mengelak pembaziran.

30

31. Menaik taraf jalan masuk ke resort, jeti

dan tapak perkhemahan.

POSITIF

Peningkatan kualiti akses dan

menggalakkan aktiviti pelancongan.

31

32. mengukur tanah yang dibuka. POSITIF

Mengurangkan pencerobohan dan

pembukaan tanah.

32

D R A F A K H I R

5-9


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

BIL

CADANGAN PROJEK DAN

PROGRAM RKK

KESAN (IMPAK) SOSIAL/ ‘SOCIAL OUTCOMES’

KEKETARAAN/

RANK

33. Cadangan Tambah Unit Chalet

34. R&D Projek Herba

35.

Pembinaan Mercu

tanda/Gateway

POSITIF

Peningkatan branding bagi Tasek Bera dan

peluang pekerjaan.

POSITIF

Peningkatan pendapatan.

POSITIF

Meningkatkan kesedaran mengenai

kepentingan pemuliharaan TRTB dan

penjenamaan Tasek Bera dan sense of

ownership masyarakat Tasek Bera

33

34

35

36. Menara Tinjau Burung

37. Memperkenalkan Natural Filter

38.

39.

Pemberian Insentif Kepada

Generasi Muda Orang Asli

Pemantauan Dan Penilaian

Outcome Program Yang dijalankan

Untuk Masyarakat Orang Asli

POSITIF

Mempelbagaikan aktiviti pelancongan

secara tidak langsung memberi peluang

pekerjaan masyarakat tempatan

POSITIF

Menjaga kebersihan dan baik pulih sungai

dan meningkatkan punca rezeki.

POSITIF

Pengekalan generasi muda untuk

menyumbang kepada masyarakat Orang

Asli

POSITIF

Meningkatkan keberkesanan programprogram

36

37

38

39

40.

Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal

Multi-Point di Kawasan Resort

POSITIF

Peningkatan Kualiti Hidup dan Kebersihan

40

41.

42.

Loji Rawatan Kumbahan Mekanikal

Multi-Point Pos Iskandar

Meningkatkan perhubungan

wilayah dengan program naik taraf

Jalan Persekutuan

43. Cadangan Restoran Terapung

44.

45.

46.

Kad akses kepada kawasan Tasek

Bera

Cadangan pemindahan

Masyarakat Orang Asli ke Pos

Iskandar

Membina tapak pelupusan sisa

pepejal jenis sanitari di kampung

Orang Asli dan kawasan sensitif

alam sekitar.

POSITIF

Peningkatan Kualiti Hidup dan Kebersihan

POSITIF

Meningkatkan hubungan Wilayah

NEGATIF

Memudahcara aktiviti pembukaan dan

mengangkut kelapa sawit secara lebih besar

NEGATIF

Pencemaran air menjejaskan punca rezeki

penduduk tempatan

NEGATIF

Masyarakat Orang Asli tidak bersetuju

dengan‘stigma’ dikawal di kawasan sendiri.

NEGATIF

Isu-isu yang ketara dari aspek sosio-budaya

dan kehilangan pendapatan yang lazim

kesan daripada pemindahan tersebut.

NEGATIF

Mengurangkan kawasan rayau dan punca

rezeki masyarakat Orang Asli dan tapak

pelupusan ditempatkan di Kawasan Sensitif

Alam Sekitar

41

42

43

44

45

46

** Skor kumulatif tertinggi bagi keketaraan impak sosial NEGATIF dari analisis Borang Tinjauan,

ditempatkan di rank terbawah.

PETUNJUK

Cadangan sebagai tindakan di dalam Garispanduan Pembangunan

Cadangan digugurkan oleh kerana persepsi impak sosial yang ketara

D R A F A K H I R

5-10


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

B. Rasionalisasi Cadangan Awal Melalui Analisis Impak Sosial.

Analisis awal, sebanyak 46 cadangan awal telah dikenal pasti melalui isu-isu dan potensi

masyarakat setempat, hasil dari proses penglibatan awam (melalui FGD), Analisis Pakar,

perbincangan TWG antara agensi dan lain-lain keperluan teknikal.

Borang tinjauan keketaraan impak sosial telah digunakan untuk membuat rumusan

mengenai keketaraan impak sosial dan seterusnya digunakan untuk menyediakan ranking

ke atas persepsi keketaraan impak cadangan awal. Rank tertinggi adalah cadangan yang

penting untuk dilaksanaan tindakannya, di mana ianya mampu mengurangkan impak

sosial dan masalah alam sekitar.

Di peringkat cadangan awal, dua cadangan yang telah dikenalpasti memainkan peranan

penting bagi mengurangkan impak sosial dan alam sekitar, adalah seperti berikut:

Cadangan

mengawal

pembalakan

yang berkesan

(Rank 3)

Cadangan

pengawalan

penerokaan

tanah kelapa

sawit secara

besar-besaran

(Rank 4)

Cadangan ini telah disenaraikan di dalam Garis Panduan Pembangunan RKK Tasek Bera

ini. Daripada 46 Cadangan Awal, empat (4) cadangan telah digugurkan oleh kerana

potensi impak sosialnya yang ketara ke atas masyarakat setempat.

Cadangan yang digugurkan adalah:

Cadangan

pemindahan

masyarakat

Orang Asli ke Pos

Iskandar

Membina tapak

pelupusan sisa

pepejal jenis

sanitari

berhampiran

kawasan

kampung Orang

Asli dan kawasan

sensitif alam

sekitar.

Kad akses kepada

kawasan Tasek

Bera

Cadangan

Restoran

Terapung

Dengan menggugurkan cadangan awal yang berpotensi memberi impak sosial yang

negatif kepada masyarakat tempatan, pilihan cadangan cadangan RKK secara

keseluruhannya menjurus kepada impak sosial yang positif atau mempunyai social

outcomes yang positif.

Senarai ini telah digunakan di dalam menyediakan Pelan Pengurusan Impak Sosial seperti

pada Jadual 5.2.

D R A F A K H I R

5-11


PENGURUSAN PEMBANGUNAN BAGI PEMELIHARAAN

TAPAK RAMSAR TASEK BERA

RANCANGAN KAWASAN KHAS

5.1.6 Pelan Pengurusan Impak Sosial

Matriks Pelan Pengurusan Kesan Sosial bagi cadangan projek dan program mengikut

komponen kajian adalah seperti di Jadual 5.2.

Jadual 5.2. : Matriks Pelan Pengurusan Kesan Sosial Bagi Cadangan Projek Dan Program RKK

BIL.

CADANGAN

PROJEK /

PROGRAM

KESAN (IMPAK) SOSIAL

YANG DIJANGKA

MEMPERTINGKAT

IMPAK POSITIF/

MITIGASI IMPAK

NEGATIF

KRITERIA/

INDIKATOR

PEMANTAUAN

AGENSI

PEMANTAU

SEKTOR ALAM SEKITAR

1