DOKTER IN THE HOUSEEen
DOKTER IN THE HOUSEEen patiënt van 73 jaar met een voorgeschiedenisvan slokdarmkanker meldt zichmet urologische problemen. De diagnose toonteen extreem zeldzaam beeld.Dokter Dries Develtere en dokterGiliam March: “Je moet altijdmetastatische ziekte in het achterhoofdhouden.”Tien casussenwereldwijdDe patiëntwerd initieelbehandeld vooreen nietgemetastaseerdslokdarmadenocarcinoommetneoadjuvante chemotherapieen radiotherapie,gevolgd door een minimaalinvasieve slokdarmresectiein Roeselare. Wegenséén positieve lymfeklierwerd postoperatief eenadjuvante, twaalf maandenlange immunotherapiebehandelingmet nivolumabvoorgeschreven.CT-scans na drie en zesmaanden toonden: geenspoor van herval.EEN VREEMD GEVALElf maanden na deoperatie meldt de patiëntzich bij uroloog dokterDries Develtere. Arts-inopleidingdokter GiliamMarch volgt mee op.Dokter March: “De patiëntheeft last van urgency,nycturie en suprapubischepijn. Bijkomende beeldvormingtoont bilateralehydroureteronefrose metdiffuse verdikking van deblaaswand. Zijn urinekweekis negatief, medicatiehelpt niet.”Vreemd, vindt dokterDeveltere. Hij plant eencystoscopie en een TURblaas.De cystoscopie toonteen diffuse erythemateuzeen oedemateuze blaasmucosa,zonder duidelijkepapillaire of nodulaireverdachte letsels. Geenspoor van een klassiekeblaaskanker dus.“Er worden bioptengenomen van de erythemateuzezone voor anatomopathologischonderzoek.Bijkomende retrogradeuretrografie toont bilateraledistale ureterstenose,suggestief voor extrinsiekecompressie.”Het pathologisch onderzoek(zie kader) verrastiedereen: het wijst op eeninvasief adenocarcinoom,vergelijkbaar met het algekende slokdarmadenocarcinoomvan de patiënt.Dokter March:“Uitzaaiingen naar deblaas zijn zeldzaam envertegenwoordigen minderdan 4,5 procent van alleblaastumoren. Een blaasmetastasevan een oesafageaaladenocarcinoomkomt zo goed als nooitvoor. Wereldwijd zijn tot opheden slechts tien gevallengerapporteerd.”Een exploratievelaparoscopie toont eeninflammatoire reactierond de blaas ennodulaire peritonealeveranderingen in delinker en rechterfossa. Er wordennieuwe bioptengenomen en meteenook ureterstentsgeplaatst om verderenierfunctiedaling tevoorkomen. Depathologie bevestigtwat gevreesd werd:diffuse peritonealemetastasering. Deimmunotherapie metnivolumab wordt stopgezeten vervangen doorpalliatieve chemotherapieonder de vorm van folfox.Aanvankelijk daalt detumormarker CEA significant,maar niet veel laterduiken er longmetastasenop. Bijna twee jaar na deeerste diagnose overlijdt depatiënt.“De prognose in dergelijkegevallen is helaas bijzonderslecht. Deze casus heeftme geleerd dat je, zelfs bijatypische klachten, altijdmetastatische ziekte in hetachterhoofd moet houden.”14
Vier markersvertellen het verhaalDe biopsieën van de TURB-procedure werden in hetlabo pathologie onderzocht met histologische coupesen de bijbehorende immunohistochemische testen.Dokter Stijn Deloose (anatomopathologie): “Eénimmunohistochemische kleuring volstaat meestal nietom de primaire oorsprong van een tumorproces teachterhalen, daarom wordt vaak een panel kleuringenaangevraagd. In dit geval bleek de tumor negatief voorGATA3 en keratine 20, wat een primair blaascarcinoomonwaarschijnlijk maakt. Er was wel positiviteit voorp53 en CDX2, wat matcht met de oorspronkelijkeslokdarmtumor. Ook de morfologie van de tumorcellenin de blaas was perfect vergelijkbaar met het beeldvan het oorspronkelijk slokdarmcarcinoom.Dat alles vormt de basisvan de diagnose van een metastasevan slokdarmcarcinoom in deblaas.”Dokter Stijn DelooseHet belangvan wetenschapDokter Dries Develtere (urologie) betrok arts-inopleidingdokter Giliam March (urologie) bij de casusen moedigde hem aan om die wetenschappelijk uit tewerken. De casestudie werd in december voorgesteldop het jaarlijkse congres van de Belgische Verenigingvoor Urologie, BAU 2025, en werd recent aanvaardvoor internationale publicatie.Dokter Dries Develtere: “Wetenschappelijk onderzoekis een goede leerschool voor artsen-in-opleiding. Jeleert kritisch naar een casus te kijken en doet ervaringop met het schrijven van wetenschappelijke artikels.Inmiddels heb ik samen met Giliam twee nieuwestudies opgezet. We bespreken samen het idee, lezende literatuur en schrijven een protocol uit. Het isextra werk boven op de gewone werkuren, maar zeerverrijkend.”15
