Aeneas, heros Troiae natus, Veneris et Anchisae filius erat ...
Aeneas, heros Troiae natus, Veneris et Anchisae filius erat ...
Aeneas, heros Troiae natus, Veneris et Anchisae filius erat ...
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
Analiza morfológicamente las palabras de la 3ª declinación. Traduce el texto siguiente:<br />
EL HÉROE “ENEAS DE TROYA” (Primera parte)<br />
<strong>Aeneas</strong>, <strong>heros</strong> <strong>Troiae</strong> <strong>natus</strong>, <strong>Veneris</strong> <strong>et</strong> <strong>Anchisae</strong> <strong>filius</strong> <strong>erat</strong>. Creusam uxorem duxit <strong>et</strong> unum<br />
filiurn, Ascaniurn nomine, habuerunt. Ubi Graeci Troiam dolo ceperunt <strong>et</strong> omnem urbem<br />
incenderunt, Venus, mater sua, dixit: “tuum patrem <strong>et</strong> tuum filium capere debes <strong>et</strong> Troia<br />
fugere nam tuum fatum in remotis terris est. Ego te protegam». <strong>Aeneas</strong> verba fatalia<br />
<strong>Veneris</strong> audivit <strong>et</strong> celeriter patri <strong>et</strong> filio occurrit sed frustra suam amantem Creusam quaesivit.<br />
Creusa vitam confec<strong>erat</strong>; Creusae umbra Aeneae futurum in occidente praedixit <strong>et</strong> celerem<br />
fugam monuit.<br />
Itaque <strong>Aeneas</strong>, cum magno dolore, Anchisen in humeros suos extulit <strong>et</strong> cum Ascanio alterisque<br />
fugitivis Troia ancoras sustulit. Ita per mare navigaverunt <strong>et</strong> e Troia in Thraciam pervenerunt,<br />
sed ibi prodigium (nam ex fruticibus sanguis fluebat) Aeneam de periculo monuit. Itaque rursus<br />
in mare naves duxerunt.<br />
Paulo post de navibus in Cr<strong>et</strong>am desiluerunt. Sed in insula gravis pestilentia <strong>erat</strong> <strong>et</strong> multi<br />
homines vitam conficiebant; itaque statim e Cr<strong>et</strong>a excesserunt. In somnis dei Aeneae<br />
praedixerunt: “fatum in Hesperia adest; illic iter facere debes”<br />
Omnes la<strong>et</strong>i navigabant sed tunc magna tempestas naves dispersit. Superstites tempestati ad<br />
litora Strophadum pervenerunt. <strong>Aeneas</strong> <strong>et</strong> sui comites esurientes vaccas sacrificaverunt, sed,<br />
ubi iam cibum sumebant, Harpyiae de summis montibus adfuerunt, dapes diripuerunt <strong>et</strong><br />
immundo contactu omnia foedaverunt. Hinc celeriter fugerunt.<br />
VOCABULARIO<br />
<strong>Aeneas</strong>, -ae (m.): Eneas<br />
Anchises, -ae (m.): Anquises.<br />
(Anchisen: acus. sing. griego)<br />
Creusa, -ae: Creusa<br />
Harpyiae, -arum, f.: las arpías<br />
Hesperia, -ae: Hesperia ( Italia)<br />
Strophades, -um: Estrófades (islas<br />
del mar Jónico)<br />
Venus, <strong>Veneris</strong>, f.: Venus<br />
adsum,adesse,adfui:estar,<br />
presente<br />
amans, -antis: amante, cariñoso<br />
celer, -eris, -ere: rápido<br />
contactus, -us, m.: contacto<br />
comes, itis, m.: compañero<br />
conficio,-ere,-feci,-fectum:vitam<br />
conficere: morir<br />
daps, dapis, f.: (pl. dapes, dapum),<br />
banqu<strong>et</strong>e, comida<br />
desilio,-ere,-silui,-sultum: saltar de,<br />
desembarcar<br />
diripio,- ere, -ripui, -reptum: robar<br />
dispergo,-ere,-spersi,-spersum:<br />
esparcir, dispersar<br />
dolus,i m.: engaño<br />
duco,-ere,duxi,ductum(uxorem):<br />
casarse<br />
esuriens, -ntis: hambriento<br />
extollo,-ere, extuli: levantar<br />
fatalis, e: fatal, profético<br />
fatum, i, n.: hado, destino<br />
foedo,-are,-avi,-atum:ensuciar,<br />
manchar<br />
frustra, adv.: en vano<br />
frutex, icis, m.: arbusto<br />
<strong>heros</strong>, herois, m.: héroe<br />
humerus, i: espalda, hombro<br />
illic, adv.: allí<br />
immundus,a, um: asqueroso,<br />
inmundo<br />
incendo,-ere,-cendi,-censum:<br />
incendiar<br />
moneo,-ere, -ui, -itum: advertir<br />
141<br />
occurro,-ere,-curi,-cursum: ir al<br />
encuentro de, encontrarse con<br />
(+ dativo)<br />
paulo, adv.: poco<br />
pestilentia, ae: peste, epidemia<br />
praedico,-ere, -dixi, -dictum:<br />
predecir<br />
protego,-ere, -texi, -rectum:<br />
proteger<br />
rursus, adv.: de nuevo, otra vez<br />
sacrifico,-are, -avi,-atum: sacrificar,<br />
hacer un sacrificio<br />
sanguis, inis, m.: sangre<br />
summus, a, um: superlativo de<br />
magnus. Summis montibus: la<br />
cima de las montañas<br />
superstes, itis: superviviente<br />
tollo,tollere,sustuli,sublatum:<br />
ancoras tollere: levar anclas<br />
ubi, conj.: cuando<br />
umbra, ae: sombra, fantasma,<br />
espectro
ENEAS EL HÉROE TROYANO (Segunda parte)<br />
Post tantum periculum in Graeciam navigaverunt. Andromacha <strong>et</strong> Helenus benigne domi<br />
acceperunt. Andromacha uxor Hectoris, herois Troiani, fu<strong>erat</strong>; post Hectoris mortem Troia fugit <strong>et</strong><br />
Helenus Andromacham uxorem duxit. Helenus Troianis futurum praedixit <strong>et</strong> reges multum<br />
aurum argentumque <strong>et</strong> altera dona praebuerunt.<br />
<strong>Aeneas</strong> <strong>et</strong> Troiani ad Siciliae litora venerunt. Ibi Graecum hominem invenerunt. Ulixis comes<br />
fu<strong>erat</strong> <strong>et</strong> solus in insula mansit. Graecus Troianos magno periculo admonuit: «Fugite, Troiani!;<br />
nam ibi habitabat Cyclops Polyphemus. Cyclops, monstrum horrendum, <strong>et</strong>iam caecum <strong>erat</strong><br />
sollertia Ulixis.Celeriter ex insula fugerunt sed Cyclopes Troianos viderunt <strong>et</strong> in naves magna<br />
saxa e litore iacerunt sed incolumes evaserunt.<br />
Adhuc territi, in ingentem periculum inciderunt. Nam inter Scyllam <strong>et</strong> Charybdem navigabant.<br />
Duo monstrua erant: sinistra parte Charybdis naves <strong>et</strong> nautas vorabat <strong>et</strong> post aquam<br />
expellebat; dextra parte Scylla ex tenebroso antro cum horrendis clamoribus in nautas se<br />
immittebat <strong>et</strong> vorabat.<br />
Vix e monstris fugerunt. Juno, Troianis inimica, irata <strong>erat</strong> quia ex omnibus periculis <strong>et</strong> rebus<br />
adversis Troiani evadebant. Itaque Eoli auxilio, ventorum dei, tempestatem demisit. Tempestas<br />
cum ingentibus fluctibus multas naves submersit. Tandem Neptunus suis manibus motos<br />
fluctus composuit <strong>et</strong> Troiani ad Carthaginis litora pervenerunt.<br />
Dido, Carthaginis regina, Aeneae amore flagravit. <strong>Aeneas</strong> per longum tempus ibi permansit. Sed<br />
Mercurius exire e Carthagine iussit, nam fatum Aeneam altero loco exspectabat. <strong>Aeneas</strong> furtim<br />
navem conscendit <strong>et</strong> in Italiam navigavit. Tunc Dido a<strong>et</strong>erni amoris spem perdidit <strong>et</strong> se occidit.<br />
Etiam <strong>Aeneas</strong> cum Sibylla in Inferos descendit. Ibi suum patrem Anchisem vidit <strong>et</strong> Romae<br />
futurum praedixit.<br />
Tandem <strong>Aeneas</strong> in Latium pervenit. Ibi soci<strong>et</strong>atem vicinis nationibus fecit , in alteras nationes<br />
pugnavit <strong>et</strong> vicit. Itaque Laviniam uxorem duxit <strong>et</strong> ibi vixerunt. Aeneae <strong>filius</strong>, Iulus Ascanius,<br />
Albam Longam condidit. Ex urbe Imperium Romanum exordium habebit.<br />
Omnibus periculis <strong>et</strong> rebus adversis Troiani evadebant. Itaque Eoli, ventorum dei, auxilio<br />
tempestatem demisit. Tempestas cum ingentibus Iluctibus multas naves submersit. Tandem<br />
Neptunus suis manibus motos fluctus composuit <strong>et</strong> Troiani ad Carthaginis litora pervenerunt.<br />
Dido, Carthaginis regina, Aeneae amore flagravit. <strong>Aeneas</strong> per longum tempus ibi permansit. Sed<br />
Mercurius exire e Carthagine iussit, nam fatum Aeneam altero loco exspectabat. <strong>Aeneas</strong> furtim<br />
navem conscendit <strong>et</strong> in Italiam navigavit. Tunc Dido a<strong>et</strong>erni amoris spem perdidit <strong>et</strong> se occidit.<br />
Etiam <strong>Aeneas</strong> cum Sibylla in Inferos descendit. Ibi suum patrem Anchisem vidit <strong>et</strong> Romae<br />
futurum praedixit. Tandem <strong>Aeneas</strong> in Latium pervenit. Ibi soci<strong>et</strong>atem vicinis nationibus fecit , in<br />
alteras nations pugnavit <strong>et</strong> vicit. Itaque Laviniam uxorem duxit <strong>et</strong> ibi vixerunt. Aeneae <strong>filius</strong>, lulus<br />
Ascanius, Albam Longam condidit. Ex urbe Imperium Romanum exordium habebit.<br />
VOCABULARIO<br />
Nombres propios<br />
<strong>Aeneas</strong>,ae:Eneas<br />
AlbaLonga,ae:AlbaLonga<br />
Ascanius,i,: Ascanio<br />
Carthago,inis:Cartago<br />
Charybdis,is,f.:Caribdis<br />
Cyclops,opis,m.:Cíclope<br />
Dido,us,f.:Dido<br />
Eolus,i,:Eolo<br />
Helenus, i,: Heleno<br />
Hector,oris:Héctor<br />
Italia,ae:Italia<br />
lulus,i:Julo<br />
Juno,onis:Juno<br />
Latium,ii:Lacio<br />
Lavinia,ae:Lavinia<br />
Mercurius, i: Mercurio<br />
Neptunus, i : Neptuno<br />
142<br />
Roma,ae: Roma<br />
Scylla,ae:Escila<br />
Sibylla,ae: Sibila<br />
Sicilia, ae: Sicilia<br />
Troia, ae: Troya<br />
Troianus,a,um:troyano<br />
Ulixes,is,m.:Ulises
Vocabulario (continuación)<br />
adhuc, adv.: aún, todavía<br />
admoneo,-ere,-monui,-monitum:advertir<br />
amor,oris,m.: amor<br />
antrum, i:antro, gruta<br />
auxilium, ii: ayuda<br />
benigne, adv.: benignamente<br />
caecus,a,um:ciego<br />
clamor, oris, m.: clamor, grito<br />
comes, itis, m.: compañero<br />
conscendo-ere,-scendi,-scensum:subir<br />
(navem: embarcar)<br />
demitto,ere,-misi, -missum: hacer caer,<br />
enviar desde lo alto<br />
domi,loc: encasa<br />
donum,i,: regalo<br />
duco,-ere,-duxi,-ductum: conducir<br />
(uxorem:casarse)<br />
e, prep. + Abl.: de, desde (= ex)<br />
evado,- ere,-vasi,-vasum: escapar<br />
exeo,-ire,-ii,-itum: salir de<br />
exordium, i, n.: origen, comienzo<br />
expello,-ere,-puli,-pulsum: expulsar, arrojar<br />
fuera<br />
exspecto,-are,-avi,-tum: esperar<br />
fatum, i: hado, destino<br />
flagro,- are: estar encendido (amore: estar<br />
perdidamente enamorado)<br />
fluctus, us: ola<br />
furtim, adv.: a escondidas, furtivamente<br />
futurum, i, n.: el futuro, porvenir<br />
<strong>heros</strong>, herois, m.: héroe<br />
horrendus, a, um: espantoso, terrible<br />
immitto,-ere,-misi,-missum: precipitar (se),<br />
lanzar contra<br />
in, prep. + ac.: contra, hacia<br />
incolumis, e: sano y salvo, incólume<br />
ingens, entis: inmenso, enorme<br />
inimicus, a, um: enemigo (+ dat.)<br />
insula, ae, f. : isla<br />
litus, oris, n.: costa<br />
manus, us, f.: mano<br />
mors, mortis: muerte<br />
motus, a, um: agitado<br />
nauta, ae:navegante, marinero<br />
perdo,-ere,- didi, -ditum: perder<br />
praebeo- ere,-bui, -bitum: ofrecer<br />
praedico,-ere,-dixi,-dictum: predecir<br />
pugno-, are: luchar<br />
quia, conj. causal: porque<br />
se, pron. refl.: se<br />
sinister-tra-rum: izquierdo<br />
soci<strong>et</strong>as, atis: alianza<br />
sollertia, ae, f.: habilidad, ingenio,<br />
astucia<br />
solus, a, um: solo<br />
spes, ei: esperanza<br />
submergo,-ere,-mersi,-mersum:<br />
sumergir, hundir<br />
tandem, adv.: finalmente<br />
tempus, oris: tiempo<br />
tenebrosus, a, um: tenebroso<br />
territus, a, um: aterrorizado, espantado<br />
tunc, adv.: entonces<br />
vix, adv.: con dificultad<br />
mandatum, i: encargo, comisión<br />
143<br />
mersus,a,um: sumergido<br />
minimus, a, um: mínimo, el más<br />
pequeño<br />
mitto,-ere,-misi,-missum: enviar<br />
mos, moris: costumbre<br />
motus,us:movimiento ( abl.<br />
sing: motu)<br />
nam, conj.: pues<br />
nex, necis, f.: muerte<br />
palus, udis, f.: laguna, estanque<br />
pavidus, a, um: tímido,<br />
miedoso<br />
praecludo,-ere,-si,-sum: impedir obstruir,<br />
primum, adv.: primero, al principio<br />
quia, conj.: porque, puesto que<br />
rana, ae, f.: rana<br />
refero- ferre,-tuli, -latum: referir, contar<br />
rursus, adv.: de nuevo<br />
singulus, ae, a: cada uno<br />
stagnum, i: estanque<br />
supra, prep. + ac.: sobre, encima de<br />
tacite, adv.: en silencio, sin hacer ruido<br />
terreo,-ere,-ui,-itum: espantar, aterrorizar<br />
tigillum, i,: leño, madero<br />
timor, oris: miedo, temor<br />
tunc, adv.: entonces<br />
vadum, i,n.: el fondo<br />
vagor- ari, -atus sum:vagar, andar errante<br />
vanus, a, um: vano, inútil<br />
vester, tra, trum: vuestro<br />
vox, vocis, f.: voz<br />
Grupo escultórico<br />
reconstruido en Noviembre<br />
de 2010 gracias a técnicas<br />
digitales en 3D. Representa<br />
a Eneas huyendo de Troya<br />
con su hijo Ascanio y su<br />
padre Anquises. Del original<br />
sólo se conservan 3 piezas<br />
grandes y varios fragmentos<br />
en el Museo de Mérida.
Aumenta tu vocabulario<br />
1. Quis est quis in familia? Reconoce los sustantivos de la 3ª declinación y escribe el tema al que<br />
pertenecen. Compl<strong>et</strong>a el siguiente ejercicio sobre el parentesco.<br />
Frater mariti:………………… est.<br />
Uxor filii:…………………..…est.<br />
Maritus filiae:….………………est<br />
Mater mariti:……………… uxoris est.<br />
Vocabulario<br />
Avia,ae:, abuela<br />
Avus,i: abuelo<br />
Frater, fratris,:hermano<br />
Gener, generi: yerno<br />
Mater, matris, f.:<br />
madre<br />
Noverca, -ae, f.: madrastra<br />
Pater, patris, f.: padre<br />
Proavia,ae:<br />
bisabuela<br />
Proavus,i,: bisabuelo<br />
Soror,sororis:<br />
hermana<br />
Socer,soceri: suegro<br />
Mater uxoris:…………….mariti est.<br />
Soror mariti:………………….... est<br />
Pater uxoris:……………… mariti est.<br />
Pater mariti:……………. uxoris est.<br />
Socrus,us: suegra<br />
Familia materna<br />
Avunculus,i m.: tío<br />
matemo<br />
Matertera, -ae, f.: tía<br />
materna<br />
Novercae filia:<br />
hermanastra<br />
Novercae <strong>filius</strong>:<br />
hermanastro<br />
Sobrina, -ae, f.: prima hermana<br />
(materna)<br />
Sobrinus,i : primo<br />
2. Relaciona cada expresión latina con su significado.<br />
1. Aurea mediocritas<br />
2. Corpus Christi<br />
3. Gutta cavat lapidem<br />
4. Magister dixit<br />
5. Mala tempora currunt<br />
6. Veni, vidi, vici<br />
7. Vox populi<br />
8. Ars gratia artis<br />
9. Pari<strong>et</strong>es papirus stultorum<br />
a)La gota horada la piedra<br />
b)Voz del pueblo<br />
144<br />
Frater matris meae……..…meus est.<br />
Soror patris mei:…………. mea est.<br />
Filia materterae…….………mea est.<br />
Filius amitae ………………meus est.<br />
hermano(matemo)<br />
Familia paterna<br />
Amita, -ae, f.: tía (patema)<br />
Patruelis, is, f.: prima hermana<br />
(paterna)<br />
Patruelis, is, m.: primo hermano<br />
(patemo)<br />
Patruus, i:m.: tío (paterno)<br />
Vitricus,i,: padrasto<br />
Vitrici filia: hermanastra<br />
Vitrici <strong>filius</strong>:hermanastro<br />
c)El arte por el arte. Lema de la M<strong>et</strong>ro Goldwyn Mayer<br />
d)Dorada medianía. Ideal de Horacio<br />
e)Las paredes son el papel de los tontos<br />
f) Cuerpo de Cristo<br />
g)Llegue, vi, vencí. (César)<br />
h)El maestro dijo. Es un argumento de autoridad<br />
i) Corren malos tiempos
3. Enlaza las siguientes expresiones latinas con su significado y localízalas en la sopa de l<strong>et</strong>ras.<br />
In albis<br />
Grosso modo<br />
Peccata minuta<br />
Extra muros<br />
Contra naturam<br />
In memoriam<br />
Ad kalendas<br />
graecas<br />
Arbiter elegantiae<br />
Auditorium<br />
Campus<br />
Locus amoenus<br />
145<br />
Lugar agradable<br />
Edificios de una<br />
universidad<br />
Árbitro de elegancia,<br />
Local para conciertos<br />
Fuera de las murallas<br />
A grandes rasgos<br />
Para las calendas<br />
griegas, nunca<br />
Contra la naturaleza<br />
En recuerdo de...<br />
En blanco<br />
Menudencias, cosas<br />
sin importancia
4. Repasa el apartado sobre las expresiones latinas y compl<strong>et</strong>a siguiente el crucigrama.<br />
Horizontales<br />
1. Por cabeza, individualmente (2 palabras)<br />
2. Lo que falta<br />
3. Madre nutricia. Universidad (2 palabras)<br />
5. El hombre es un lobo para el hombre (3 palabras)<br />
7. Con alabanza (2 palabras)<br />
8. A marchas forzadas (2 palabras)<br />
9. Poemas de Beuern (2 palabras)<br />
10. El tiempo pasa volando (2 palabras)<br />
11. Lo que sobra<br />
146<br />
Verticales<br />
2. La ley es dura, pero es la ley (4 palabras)<br />
4. Por causa de honor, honorifico (2 palabras)<br />
6. Hombre pensante (2 palabras)
5. Enlaza cada frase latina con su significado. A continuación escribe dichas expresiones en las<br />
oraciones siguientes.<br />
1. Casus belli<br />
2. Ave Caesar morituri te salutant<br />
3. Ante meridiem<br />
4. Post meridiem<br />
5. Motu proprio<br />
6. Sine die<br />
7. In situ<br />
8. Diem perdidi<br />
9. Res nullius<br />
10. Confer, cfr<br />
11. Fac simile<br />
12. Nulla sies sine linea<br />
13. Si vis pacem para bellum<br />
14. Sine nobilitate (S. Nob.> snob)<br />
15. Sensu lato<br />
147<br />
a) Caso de guerra, motivo de conflicto<br />
b) E n s e n t i d o a m p l i o<br />
c) En el sitio<br />
d) Si quieres la paz, prepara la guerra<br />
e) C o m p á r e s e<br />
f) Ningún día sin una línea<br />
e) He perdido el día<br />
f) D e s p u é s d e l m e d i o d í a<br />
g) ¡Ave, César los que van a morir te saludan!<br />
h) A n t e s d e l m e d i o d í a<br />
i) Indefinidamente, sin fecha fija<br />
j) Haz semejante, facsímil, fax<br />
k) Por propio impulso, espontáneamente<br />
l) Cosa de nadie<br />
m) Sin nobleza, nuevo rico<br />
1. El _____ fue el ataque a la ciudad de Sagunto. Eso d<strong>et</strong>erminó su participación en la guerra.<br />
2. Debes entender sus palabras ___________ y no al pie de la l<strong>et</strong>ra.<br />
3. Hay que comprobar los datos m<strong>et</strong>eorológicos allí mismo _______<br />
4. El tren sale a las 12 ________ , por la mañana, no a las 12 ___________<br />
5. Los gladiadores al salir a la arena saludaban a Cesar diciendo _____<br />
6. La reunión se aplazó ______________ porque no se fijó fecha.<br />
7. Es frecuente encontrar ___ que quiere decir que lo compares con otro apartado del tema.<br />
8. Según Su<strong>et</strong>onio, el emperador Tito, un día que no había conseguido ningún beneficio dijo ____<br />
9. Para tener inspiración lo más conveniente para un escritor es el trabajo diario, ya sabes, ______<br />
10. Me lo propuso ________ , sin decirle nosotros nada.<br />
11. Tiene un comportamiento de nuevo rico, ____ iparece un snob!<br />
12. Es difícil mantener el orden en ese sitio es pues nadie responsabiliza es _____<br />
13Es una edición _________ del manuscrito del siglo XIII.<br />
14. En materia militar, la política es aumentar considerablemente la fuerza del ejército, piensan que<br />
_______________