FblAblMH ЖУРНАЛ

library.psu.kz

FblAblMH ЖУРНАЛ

FblAblMH ЖУРНАЛ

С ТОРАЙГЫРОВ АТЫНДАГЫ

4 ПАВЛОДАР MEMAEKETTIK

УНИВЕРСИТЕТ!

ФЮИКШТЕМАТИКАЛЫК СЕРИИ

ПМУ ХАБАРШЫСЫ

ВЕСТНИК ЛГУ

2'2010


52 Вестник ПГУ №2, 2010

Э 0Ж 378.147:004

ЖОР АРЫ МЕКТЕПТЕ Б1Л1М БЕРУД1

АКПАРАТТАНДЫРУ ЖАР ДАЙ Ы,

МЭСЕЛЕЛЕР1 ЖЭНЕ ПЕРСПЕКТИВАСЫ

5.Ж. Нурбеков, Ж.К. Нурбекова

С. Торайгыров атындапэ!

Павлодар мемлекетпк университет!

Бипм беру удеркшщ сапасы мен ти1мдипгш жогарлату, оныд когам

еш рш щ барлык аймактары боиынша каз1рп урдкггерше сэйкестендоршу

максаты бипм беруд1 акпараттандыру мвселелер^мет тыгыз байланысга

болып табылады. Бипм берущ акпараттандыру респу бликамызда кабылданган

б1ркатар норматив!! кужаттар шецбершде (2002-2004жж KJ* бипм беру

жуйесш акпараттандыру тужырымдамасы (2001), Акпараттнадыру тур алы

Зац (2007), 2015 ж ы ш дешн КР бипм берудй дамыту тужырымдамасы жэнг

т.б.) жузеге асырылады.

B y rm ri кун1 акпараттандыру бойынша аткарылатын мацызды

мшдеттерге

—акпараттандыру платформасын тацдау жене куру,

—акпараттандырудыц басты багытгарын баскарудыд корпоратиЕГж

жуйесшен 6ipiicripy;

—жогары мектеп кызметкерлердо сырткы жоне innci акпараттык

ресурстарга кол жепазудо усыну;

—кашыкгыктан окыту технолошясын куру жэне дамыту;

—ж огары мектеп кы зметкерлерш щ б Ш к т ш п н акпараттык

технологиялармен жумыс icTcy аймагында жогарлату;

—элвмдок акпараттык кещстисгеп жогары оку орынныц устанымы ушш

мемлекетпк жэне еуропальщ тшдерде web-технологияларын дамыту;

—электрондык оку куралдары мен окулыктарын, ютапхана webкаталогын

жобалау;

—бас отандык жене шетел ецщр1спк компанияларымш, акпаратгыктелскомму

никациялык технология аймагьшдагы жуйелш интеграторлармш

езара пайдалы кызметтесущ калыптастыру;

—бипм берудщ акпараттык кещстшн коргаудын тшмда жуйесш жасау

мшдеттерш жаткызамыз.

Осы м ш деттерге сэйкес акпараттандырудыц децгеш жатдай

индикаторлары - жогары мектепте акпараттандырудьщ жагдайы мен ереже

парамeTpjEpi, кемектесу индикаторлары - бипм беру удеркш колдайтын


серия ФИЗИКО - МАТЕМАТИЧЕСКАЯ 53

иараметрлер (контексгп, удер1стщ дамуы жэне окьггу децгеш), тишдипк

индикаторлары —бастапкы, орта мерз1мдц жош узак мерз1мда жепспктерге

катысты болатьш параметр л;р (кайтарым, нэтиже лгр, эсер ету ж э н е ттмдишс)

керсеткшггершш аныкталады.1

Жогары мектептщ басты багыттары бойынша акпараттандыру

платформасьш тандау жене курудын басты керсеткшй —жогары мектептщ

6 i n i M беру порталыныц жумыс ic T e y i (жагдай индикаторы) болып

табылады.

Бипм беру порталы бшм кызметгерш колданушылары мен желазушикр1

уппн жаца мумкшдштердо корсету, сонымш катар оку орныныц 6ipiyrac

акпараттык-бшм беруд1 КУРУ аркылы бш1мд1 баскаруды жет1лд1ру

максатында курылады. 1^ойылган максат уппн бипм беру порталы

контштгщ динамикалык козгалысын, кецейтшгш 1здеу механизмдер1 мш эр

турл1 бш м беру ресурстарына авторланган катынауды камтамасыз ететш,

мультисервиспк кептшдш сайт туршде уйымдастырылу кажет.

Бш м беру порталы оку орныныц 6ipiyrac бш м беру ортасына шу

Hyicreci болып табылады. Порталдыц корпоративтис кол жетюзу мен

эзшдж интерфейс! аркылы деректердщ б1ртутас базасымен 6ipre непзп

innd жуйежрге косылу мумкщщп болуы кажет. Мультисервиспк бипм беру

акпаратгармш толыкгырылуын жэне оньщ баскарылуын камтамасыз ететш,

on-line режимшде жумыс нггейтш «Оку удергсш жоспарлау», «Сабак кестест,

«Абитуриент», «Контингент», «Деканат», «TipKeynri» ж эж т.б. жуйежршш

камтамасыз етшед1. Автоматгандырылган жуйеш ецдеудщ модульдш

кагидатын колдану оку орныныц курылымдьщ боламдершщ авто маттанды ру

мшдетш декомпозиция жэне олардыц еркайсысыньщ кызметгершщ болшу!

есебшде жецшдетещ.

Студенггщ жеке кабиштшде электрондьщ оку курстары мен окульщтар

орналастыру керек. Электрондык оку курстарын акцараттык-бипм беру

кещепгше косу уппн электрондык оку басылымдары багдарламалау мш

жобалаудыц каз1рп технологиялары шпзшде жогары курделипк децгешнде

мультимедиалык ортада орындалу кажет. Мысалы, каз1рде Macromedia Flash

8, Macromedia Flash 9 ортасыныц Action Script 2.0, 3.0 багдарламалаудыц

K ip ic r ip u ii ш тш н нвмесе баска скриптш тщщколдану, XML технологиясы

мен уш элшемдо графикалык багдарламалык ецдеуге арналган OpenGL,

ActiveX кураупшларын косумен 6ipre жузеге асырылган орынды.

Порталда оку материалдарынан баска тольщ мэтшдц электрондык

ютаиханада жумыс icrey мумкщщп болу кажет. Сонымш катар, студентгщ

ез-озш багалау максатында пэндер бойынша тесплеуден отуге, оку

жепстйсгерш агымдагы семестрдеп жэне эткш академиялык кезецдердеп

улгер1мдипктерщ карау мумкщщктер1 бар.

1А Л Тажигулова Жалпы орта бипм берут акпараттандыру индикаторлары // ГТМУ Вестник.

Педагогикалык серия.-№2,2009-265-2756.


54 Вестник ПГУ №2, 2010

ааюащйга1«8пат 0й(1им«1мш1мипя10гюм д ^ ^

Кашьщтьщтан бипм беру технологиясьш порталга Kipiicripe отырып

кашыктыктан окытуды уйымдастыру кажет. Кашыктыктан окытуды

уйымдастыру 61ркатар педагогикальщ-психологиялык мэселелер мш

шарттарга байланысты бол ада. К^ашыктьщтан окытуды модельдсу желипк

накты уакытта (On line), бетпе бет уйымдастыру (Face to face), аралас

(кущшп-кашыкгыктан окыту) (Blending learning), кецес берупншн

жетекцшпгтмш ез бепмен оку (Workshop) туршде журНзисщ. кашыктыктан

окытуды желипк накты уакытта уйымдастыруда оку материалы^ терец

мецгертш, сап алы бакылауды уйымдастыру уппн web-камера мен жедел

байланыс жел1сшщ болуы шарт.

Кеп компонент акпараттык бш м беру ортасыныц жумыс icTeyimH

комектесу индикаторыньщ 6ipi ретшде окытушыньщ студентпен сухбатын

кашыктыктан уйымдастырудыц инструменталдык жуйесшщ жумыс icityi

жене окытушыньщ жеке кабиветше косу, ягни интерактивтш кашыктыктан

окытуды ецдеу интерфейсш косуды айтуга болады. Инструмаггалдык жуйе

кебшде техникалык жене физика-математикалык профильдеп мамандарды

дайындауда колданылатын, Typni символдарды жене формулаларды,

нысандарды сухбат барысында пайд алануды ескере/ц. Кашыктыктан окыту

технологиясы бойынша тюмдипк индикаторы кашыктыктан окитындармен

езара байланыстарды уйымдастыру т ш м д ттн жогарлату, студенттердщ

6iiipy жумыстарый сапалы орындауга олардыц мотивациясына эсер ету,

студенттердщ oiTipy жумыстар сапасын жогарлату больш табылады.

Бипм беру порталы акпараттык кызметп керсетш кана коймайды,

сонымон коса портал колданушылары—студенттер уппн сервиспк бипм беру

порталын жузеге асырады, бул болашак мамандарды дайындау сапасына

жаксы эсер етедо.

Республикалык децгейде жогары оку орындарыньщ аралык э лнстрондык

юталханасын цифр лык бипм беру ресурстарымш, окытудьщ интерактивтш

куралдарымея толыктырылу мэселесш шешу кажет. Бул цифрленген

ресурстардьщ базасын куру жэве респуб ликалык оку-одпстемелш кецестщ

электрондык оку басылымдарын еидеу бойынша жумы стар ды уйлвспруш

кажет етдх.

Оку орныныц кызметксрлерпс, профессор-окытушылар курамына

сырткы жевБ innri акпараттык ресурстарга кол жетйзудо усыну мшдстшш

жагдай индикаторы мультисервиспк бшм беру порталыньщ, Республикалык

жогары оку орын аралык ютапханада 6ipiryMCH жогары оку орын элвкгрондьщ

ютапхапасыньщ жумыс icreyi болса, ал кемектесу индикаторы рет1нде

порталдыц итерактивттпнщ , функционалдыгыньщ дамуы, уздок алзмдйс

электрондьщ ресурстарга ингершгте юру руксатын уйымдастыру ды атауга

болады. Тшмдгак индикаторы репнде гатапханалык корын сапаландыруды,

оку орын галымдары мен окушьшарымев втюзшгтш гылыми зертгеулгр сапасы


серия ФИЗИКО - МАТЕМАТИЧЕСКАЯ 55

мш интшсивтипгш жогарлауын, елгмднс гылыми ресурстарды колданумш

дайындалган окытылатын пэндер сапасын жогарлауын айгуга болады.

Ж огары мектеп кы зм еткерлерш щ бЩ кздлМ н акпаратты к

технологиялармш жумыс icrcy аймагында жетщщру акпараттандырудыц

мацызды мшдет1 болып табылады. Ka3ipri уакытта акпараттыктехскоммуникациялык

байланыс технологияларьш колдануда окытушылардьщ

бшкгипп мацызды болып табылады.

Элгмднс акпараттык кещстжгеп жогары оку орынныц ролш жогарлату

уппн мемлекегпк жэш еуропалык тщцерде Web-технологияларьш дамытуда

жогары интерактивтнипк, сершндШ к, мультимедиал1к жене Webустанымдылык

белплерше не болатын электрондык оку басылымдарын

жасап, Web-технологияларды жасау бсйынша оку орньшыц кызметкерлгршщ

гылыми жобаларына колдау корсету сиякты кемектесу индикаторлары

мацызды керсеткнп болып табылады*

Бас отандык жене шетел ецщркгпк компанияларымен, акпараттык

технология аймагындагы жуйехпк интеграторларымен езара пайдалы

кызметтесуд1 калынтастырудын жагдай индикаторына оку орныныц

акпараттык-байланые технологиялары жаш теледидар мумкщщктершщ

интеграциясы, дамыган Интершт-байланыс конферащ-байланые пен оку

теледидарыныи болуын айтамыз.

Акпараттык-байланые технологиялары мш теледидар мумкшднетерш

6ipiiaipy нзпзшде республикамыздыц жогары оку орындары уппн оку

теледидар жуйесш уйымдастыру кажет. Бул тургыда оку орынды аппараттехинкалыкпен

камтамасыз ету бсйынша уйымдастырылатын ic-шараларга

телепорпы тандау мш жасау, оку телзхабар контшпн, хабарлау торын жасау,

Интернетге конфершц-байланыека шыгу нуктелерш арттыру жумыстарын

журпзу кажет. Аталган мшдеттщ тшмдйнк индикаторы ретшде интернзт

конфершц-байланысы аркылы окыту yqepicia белгип галымдар мш бас

отандык жэне шетел ГГ-компанияларыныц екшдерш тарту есебшде окыту

тшмдипгш жогарлату ж э е б алдыцгы катарлы окытуды камтамасыз етудо

атаймыз.

Комньютерлж техниканы колдану тшмд1л1г! аныктайык. Оку

сабактарында инте ракгивтж жаб дыкгар ды колдану—интеракгивтж жабдыкты

колданумш 6ipre, интерактивтж режимшде оку сабактары отюзшедг

интерактивтне тактасы бар дэргспк зал уйымдастырылган, мобильдж уппн

жылжымалы интеракгивтж такта колданылады. Интерактивтж такта мш

дайындалган флин-чарттарды колдану максатты гурде жэдо дидактик алы к

нвпзделгш турде жузеге асырылады.

Интерактивтт такта акпаратты ж!беру урдцеш баскаруга мумкщщк

бередо, ягни презентациядан жекелегш объекплерд1 белгтлеп керсетш

жэне оларга тусшнсгер жасауга болады. Жегс озгертулер мш тузетужр


56 Вестник ПГУ №2, 2010

жасап ж э е б келес1 езгертулер мш колдану максатында сабак магер и ал ын

сактауга болады. Ол уппн электрондык калам колданылады. Интерактикп

тактаньщ программалык жабдагьшьщ мумкщщгш icKe асыру уппн кедшп

бор тактамен дестурл1 жумыс тесш н жэне интеракгивтт мультнмеднялык

куралдар жиыныньщ мумкщщгш колдануга болады.

Электрондык курстар оку материалыныц Web-б агдарлыгымен жэне

виртуалдыгъшш, еершндшгшев, окытудьщ кызметпк еипатын камтамасыз

ететш жогары интерактивтинг1мен айрыкдиалану кажет. Багдарламалык

куралдар нгпзшде деректердщ иерархиялык курылым туршде акпараттык

6ipiKTipy техно л огияс ын колдану орыыды. Багдарламалар аудитория

жумысы уппн де, гылыми зерттеу жумысын журпзу ушш де колданылу

керек. Багдарламалар непзшде гиперситгемелер, мультимедиа элемевггер1,

аудио, бейне файлдары, графиктер камтылып, ер турл1 тесттер аркылы

тестшеу туршде бш мдерд! бакылау, багдарламалармен 6ipre окытатын

езара интеракгавтзк эрекетгесу мумюндшн электрондык курстарда жузеге

асыру кажет.

Республикалык децгейдеп шешудо тал ап ететш мэселэтрге^ашыктыкган

окыту технологиясы бойынша студенттердщ саныныц осушен байланысты

ютапханалык кордагы кагаз туршде сактауга Караганда, цифрлнс бш м беру

ресурстарына улкен кажеттшк туады. Матерналдык жеш баска активтерге

койылатын мемлекеттш стандарттардыд нормативтш талаптарында

келпршгш контингентке келетш техника саны, оку аудандары мен баска

ресурстар, соныц шннде акпараттык ресурстар бойынша параметрлер1 канта

карауды кажет етед!.

Прожектор куралын пайдалануга болатыны, ол материалдыц басты емес

элементгерш карацгылауга мумкщщк бередр жэне студенттердщ назарын

аудару ушш тактадагы басты элементтерге жарык Tycipy мумкшдш,

mnd-сыртык жазба куралыныц комепмен окытушы мен студонтгщ келес1

жумыста пайдалануга болатын, интерактивт1 тактадан барлык эрекетп

жэне окытушыньщ дауысын таспага жазын алу мумкшдактер1 web-камера

жене интерактивт! тактаньщ Интернет аркылы накгы режимде бейведергс

журпзуд1 едостемелш толык камтамасыз етедо.

Кашыктыктан окытудын педагогнкалык жуйесш уйымдастыруда

кашыктыктан окытудын дидактикасын калыптастыру, угымдыккатегориялык

аппаратын аныктауды, кашыктыктан окытудын, жалпы

виртуалдык бшм беру ортасында окытуд ын тшрнялык нзпзщ, кашыктыктан

окьпуга оцтайлы жене тшмда оку-эдостемелш кешендердщ курамыньщ

аныктау, кашыктыктан окытуга арналган оку материалдарыныц курылымы

мш мазмунын беру жолын аныктау, оку материалын кашыктыктан окыту

жуйесшде берудщ психологиялык-эргономикалык талаптарын аныктау,

кашыктыктан окыту жуйесшде окытуды уйымдастырудын, окыту


Гг.^уп^ ^ т^ 1 «■«л«■ ■.удтпцу .1 Л.Т

куралдарын дидактикалык, орынды колдануды кездейтш эдцстемеш жасау,

жаца акпараттык технологияларга шпзделгш окыту жуйесшдеп ic-эрекетке

студенттер мен окытушылар дайындьщтарьш калыптастыру мэселелерш

шешу кажет. Бул мэселелзр эр саланыц мамандарын, педагог, психолог,

инжшер, акпараттык технологиялар мамандарыныд 6ipiKKe& жумысын

кажет етеда.

Мемлекетпк бипм беру стандарттарына сай барлык пендер бойынша

кашыктыктан окыту технологиясы бсйынша бипм беру удергсш впазудо

камтамасыз ететш, багдарламалык камтамасыз ету мен арнайы техникалык

жабдыктар жинагымен куралдандыру кажет.

Казакстан Республикасында оку теледидарын куру мш дамыту

тужырымдамасына сай теледидарлык цифрлык оку мультимедиаиндустриясын

куру мен дамыту мшдет! тур. Ол мемлвкетпк тшдщ басым

с ипатгагы дамуын камтамасыз етуге, ес in келз жаткан буынды тербиелеудеп

отбасы ролш кушейтуге квмекгесуге, бш м беру кызметтершде халык

кажетплштерш ецдеуге, студенттер мен окушыларды окыту сапасын

жогарлатудагы бш м берущ уйымдастырудыц педагогикалык ужымына

гылыми-едютемелж квмек керсетуге, студенттер мен окушылардыц

ездак оку-танымдык кызметшщ персонификациясына, окытушылардыц

кэздби дайындыгын жетшдоруге, полилингвистикалык бипм берудщ

тэяарибелш багыттылыгы мен мацыздылыгын жогарлатуга багытталган.

Осыган байланысты КР жогары оку орындары уппн оку теледидар жуйесш

уйымдастыруда кажеттшк туады.

Резюме

В данной статьерасслштривются вопросы качества и повышения

эффективности процесса обучения. Представлены результаты

исследования состояния, проблем и перспектив информатизации

образования в высшей школе.

Resume

This article considered the issues o f quality and efficiency o f the

learning process. The results o f the study states, problems and prospects

o f informatization o f education in high school.

More magazines by this user
Similar magazines