Download

pnu.ac.th

Download

1822-1884


กฏการแยกตัวของหนวยพันธุกรรม( Law of Segregation) กฏการรวมกลุมอยางอิสระของหนวยพันธุกรรม( Law of Independent Assortment)


ภาพรวมการทดลองของเมนเดลการทดลองผสมพันธุถั่วทําใหเกิดผลการทดลองที่สังเกตไดจริงเปนครั้งแรกวา วาสิ่งมีชีวิตรุนพอและแมถายทอดยีนซึ่งมีขอมูลของลักษณะทางพันธุกรรมไปสูรุนลูกการทดลองนี้เปนการแสดงแบบแผนการถายทอดลักษณะทางพันธุกรรมขั้นพื้นฐาน


ถั่วลันเตา (Pisum sativum)เปนพืชผสมตัวเอง (self -fertilization)เปนพืชผสมขาม (Cross-fertilization)


ลักษณะที่นํามาศึกษา1. รูปรางเมล็ด กลม/ขรุขระ2. สีเนื้อเมล็ด เหลือง/เขียว3. สีเปลือกหุมเมล็ด มีสี/สีขาว4. รูปรางฝก อวบ/แฟบ5. สีของฝกออน เขียว/เหลือง6. ตําแหนงของดอก ที่กิ่ง/ปลายยอด7. ความสูง สูง/เตี้ย


การทดลองของเมนเดล..•นําลักษณะที่แตกตางกันมาผสมกัน แลวเก็บเมล็ดไว•นําเมล็ดมาปลูกเปนรุนที่ 1 สังเกตลักษณะของลูกที่เกิดขึ้น นับจํานวน บันทึกผล•ปลอยใหผสมกันเอง เก็บเมล็ด•นําเมล็ดมาปลูก เปนรุนที่ 2 บันทึกผล•สรุปผลเปนกฏเมนเดล 2 ขอ


การผสมพิจารณาลักษณะเดียว(monohybrid cross)


เมลเดลใช การผสมพิ จารณาลั กษณะเดี ยว(monohybrid) เพื่อทดสอบสมมติฐานที่วา ตนถั่วรับการถายทอดคูของหนวยที่ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมหนึ่งๆมาจากพอหนึ่งหนวยและมาจากแมหนึ่งหนวย


Free powerpoints at http://www.worldofteaching.comMendel‘s Law of Segregation


จากการศึกษาทําใหเมนเดลตั้งกฏขอที่ 1 เรียกวา กฏแหงการแยก ( Law of segregation ) ซึ่งกลาววา " ยีนที่อยูเปนคูจะแยกออกจากกันในระหวางการสรางเซลลสืบพันธุโดยเซลลสืบพันธแตละเซลลจะไดรับเพียงแอลลีนใดแอลลีนหนึ่งเทานั้น


การผสมแบบหนึ่งลักษณะพอแม : ตนสูง ⅹ ตนเตี้ยTTttหนวยสืบพันธุ: T tF1: Tt ( ตนสูง )( สรุป : ลูกรุนที่ 1 สูงทั้งหมด )ลูก F1 ผสมตัวเอง Tt ⅹ Ttหนวยสืบพันธุ: ½ (T) ,½ (t) ½ (T) , ½ (t)F2: 1/4 TT ตนสูง 2/4 Tt ตนสูง 1/4 tt ตนเตี้ย( สรุป : ตนสูง 3 สวน : ตนเตี้ย 1 สวน )


อัตราสวน F2 จากตัวอยางเปนการผสมแบบสุม ( random)ระหวางละอองเกสรและไข คือ หนวยสืบพันธุของพอมีโอกาสผสมกับหนวยสืบพันธุของแมทุกชนิดดังนี้พันธุพอ½ (T) ½ (t)พันธุแม ½ (T) ¼ (TT) ¼ (Tt)½ (t) ¼ (Tt) ¼ (tt)ผลรวม : ¼ TT : 2/4 Tt : ¼ tt


ความหมายของคําศัพทยีน (gene) คือ สิ่งที่ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมยีนคือสวนหนึ่ง DNA DNA คือ สารพันธุกรรมยีนเดน (dominant gene) คือ ยีนที่แสดงอาการขม ตอ ยีนดอย (recessive gene)จีโนไทป (genotype) คือ แบบของยีน เชน TT Tt ttฟโนไทป (phenotype) คือ ลักษณะที่แสดงออกมาของยีน เชน สูง เตี้ยฮอมอไซกัส (homozygous) คือ การที่สิ่งมีชีวิตมียีน 2 ยีนเหมือนกัน เชน TT ttเฮเทอโรไซกัส (heterozygous) คือ การที่สิ่งมีชีวิตมียีน 2 ยีนตางกัน เชน Tt


homozygous genes ซึ่งแบงยอยไดเปน 2 แบบ ไดแก1. homozygous dominant คือ จีโนไทปที่มียีนเดนทั้งคู ( GG )2. homozygous recessive คือ จีโนไทปที่มียีนดอยทั้งคู ( g g )จีโนไทปที่มียีนซึ่งจับคูกันเปนยีนเดนทั้งคู จะเรียก ลูกผสม( heterozygous genes , hybrid ) (G g)


ความหมายของคําศัพทยีนที่เปนอัลลีลกัน ( alletic gene ) คือ ยีนที่ควบคุมลักษณะเดียวกัน และเขาคูกันได เชน T กับ t เปนยีนควบคุมเกี่ยวกับความสูง


การผสมพิจารณาสองลักษณะ(dihybrid cross)


นอกเหนือจากการศึกษาตนถั่วโดยพิจารณาลักษณะเดียวแลว เมนเดลไดทําการผสมโดยพิจารณาสองลักษณะ(dihybrid cross) เพื่อพิจารณาวายีนสองคูมีการจัดชุดของยีนในเซลลสืบพันธุอยางไร


Free powerpoints at http://www.worldofteaching.comLaw of independent assortment


กฏของเมนเดลขอที่ 2 กฏแหงการรวมกลุมอยางอิสระ ( Law ofindependent assortment ) สรุปใจความวา " ในการสรางเซลลสืบพันธุ ยีนแตละอัลลีนจะแยกจากกันอยางอิสระ และยีนที่แยกกันนั้นจะเขาไปรวมกับยีนที่แยกจากอัลลีนอื่นในเซลลสืบพันธหนึ่งๆ อยางอิสระ "


Are Different Characters LikeColor and Shape InheritedTogether or InheritedIndependently?Mendel performed dihybrid crosses tofind out.Mendel’s conclusion: Differentcharacters are inherited independently.


Note that we’resimultaneously applyingthe Principles ofSegregations andIndependent Assortment.The Punnett Square for a Dihybrid Cross


การผสมโดยพิจารณาสองลักษณะพอแม : กลม- เหลือง × ขรุขระ- เขียวRRYY rryyเซลลสืบพันธุ : RY ryF1 : RrYy( กลม-เหลือง)F1 ผสมตัวเอง: กลม-เหลือง × กลมเหลืองRrYy RrYyเซลลสืบพันธุ : RY Ry rY ry RY Ry rY ry


วิธีการหาเซลลสืบพันธุนํายีนคูแรกมาแยก แลวนํายีนคูที่สองมาแยกแลวตอยีนคูแรก ดังภาพYRYRRrYy y RyYrYryry


วิธีการหาลูก F 2 ที่ไดRY Ry rY ryRYRRYYกลม-เหลืองRRYyกลม-เหลืองRrYYกลม-เหลืองRrYyกลม-เหลืองRyRRYyกลม-เหลืองRryyกลม-เขียวRrYyกลม-เหลืองRryyกลม-เขียวrYRrYYกลม-เหลืองRrYyกลม-เหลืองrrYYขรุขระ-เหลืองRrYyขรุขระ-เหลืองryRrYyกลม-เหลืองRryyกลม-เขียวrrYyขรุขระ-เหลืองrryyขรุขระ-เขียว


สรุป F 2กลม-เหลือง : ขรุขระ-เหลือง : กลม-เขียว : ขรุขระ – เขียว9 : 3 : 3 : 1


ตัวอยางโจทยผสมถั่วลันเตาตนสูง Tt กับ ตนเตี้ย ttจงหาอัตราสวนจีโนไทป และฟโนไทป


วิธีคิดTt ⅹ ttเซลลสืบพันธุ : T t tจีโนไทป: Tt ttอัตราสวนจีโนไทป: 1 : 1ฟโนไทป: สูง เตี้ยอัตราสวนฟโนไทป: 1 : 1


ตัวอยางโจทยพืชที่มีจีโนไทป AABbCcDD จะสราง gamete ไดกี่ชนิด อะไรบาง


วิธีคิดAABbCcDDABbC D ABCDc D ABcDC D AbCDc D AbcD


ตัวอยางโจทยในการผสมกันระหวาง AABb x Aabb จงหาอัตราสวนจีโนไทป


AABb ⅹ Aabbนํา AA X Aa มาผสมกันกอน แลวนํา Bb X bb ผสมกันแลวนํามาตอ ดังภาพ½AA½Aa½Bb½bb½Bb½ bb¼ AABb¼ AAbb¼AaBb¼Aabb


ตัวอยางโจทยในการผสมกันระหวาง AABb x AaBbจงหาอัตราสวนจีโนไทป


วิธีคิดAABb x AaBb¼BB1/8 AABB½ AA ½ Bb ¼ AABb¼bb1/8 AAbb¼BB 1/8 AaBB½Aa ½Bb ¼AaBb¼bb 1/8 Aabb


ตัวอยางโจทยในการผสมกันระหวาง AaBbCcDD x AAbbCcDd1.ไดลูกมีจีโนไทปกี่แบบ2. จงหาโอกาสที่ไดลูกมีจีโนไทป AaBbCcDd3. จงหาโอกาสที่ไดลูกมีจีโนไทป AABbCCDD


AaBbCcDD x AAbbCcDd1.ไดลูกมีจีโนไทปกี่แบบAa x AA = AA , Aa = 2Bb x bb = Bb , bb = 2Cc x Cc = CC, Cc , cc = 3DD x Dd = DD , Dd = 2จํานวนแบบจีโนไทป =2 x 2 x 3 x 2 = 24 แบบ


2. จงหาโอกาสที่ไดลูกมีจีโนไทป AaBbCcDdAaBbCcDD x AAbbCcDdโอกาส Aa = ½ Bb = ½Cc = ½ Dd = ½โอกาส AaBbCcDd = ½ x ½ x ½ x ½ = 1/16


3. จงหาโอกาสที่ไดลูกมีจีโนไทป AABbCCDDAaBbCcDDx AAbbCcDdโอกาส AABbCCDD = ½ x ½ x ¼ x ½ = 1/32


ตัวอยางโจทยในการผสมพันธุระหวางพืชที่มีจีโนไทปAABBccDD x AAbbccDD ลูก F 1 ที่ไดเปนลูกผสมแบบใด1. Monohybrid 2. Dihybrid3. Trihybrid 4. tetrahybridเฉลย ขอ 1ถึงแมจะมียีนหลายคู แตจะเห็นวามีลักษณะแตกตางกันเพียงหนึ่งลักษณะคือ BB x bb


รูปแบบการถายทอดลักษณะทางพันธุกรรมที่ไมเปนไปตามทฤษฎีของเมนเดล


ลักษณะทางพันธุกรรมที่นอกเหนือกฎของเมนเดล1.Incomplete dominantดอกลิ้นมังกรRatio Red 1 : Pink 2 : White 1


ผมหยักศก


2.การขมรวมกัน (Co-dominant)หมูเลือด ABI A และ I Bตางเปนอัลลีลแสดงลักษณะเดนทําใหขมกันไมลง


3. Over dominanceHeterozygote มี phenotypeเหนือกวา phenotype พอแมที่ตางเปนพันธุแท เชน ความสูงของตนถั่วTTXtt3 ฟุต 1 ฟุตTt5 ฟุต


Multiple allelesลักษณะทางพันธุกรรม ที่ถูกควบคุมดวยยีนมากกวา2 อัลลีลส ไดแก หมูเลือด ABO ซึ่งมียีนควบคุมถึง 3 อัลลีลส ( I A ,I B และ i )GenotypeI A I A , I A iI B I B ,I B iI A I BiiPhenotypeABABO


Polygenes (Multiple genes)การที่ยีนหลายคูรวมกันควบคุมลักษณะที่แสดงออกมา เชน ผิวดํา (อัลลีลที่ควบคุมการสรางเมลานิน ) โดยสีผิวดําถูกควบคุมดวยยีนเดน 3 อัลลีลส คือ A, B,C สวน อัลลีล a, b, c แสดงการไมสรางเม็ดสีและปฏิกิริยาของยีนเปนแบบincomplete dominance


คนที่มีจีโนไทป AABBCC จะมีสีผิวดํามากคนที่มีจีโนไทป aabbcc จะมีสีผิวขาวมากคนที่มีสีผิวดํามากหรือนอย ขึ้นอยูกับจํานวนของอัลของอัลลี ลีลเดน ลเดน


ลักษณะความแปรผันทางพันธุกรรมแบบตอเนื่อง(continuous)แบบไมตอเนื่อง(discontinuous)PolygeneSingle geneความสูง สีผิว ขนาดของผลไมเปนตนการมี ไมมีติ่งหู ลักยิ้มตาสองชั้น เปนตน


สีของเมล็ดขาวสาลี ซึ่งเกิดจากลักษณะทางพันธุกรรมที่ถายทอดผานทาง polygene


สีของตาคนR 1 R 1 R 2 R 2 R 3 R 3r 1 r 1 r 2 r 2 r 3 r 3


ยีนในโครโมโซมเพศจําใหแมนวาในมนุษยXX หมายถึง เพศหญิง และ XY หมายถึง เพศชายลักษณะของยีนดอยบนโครโมโซม X บนโครโมโซมเพศที่พบไดบอย ไดแก ลักษณะโรคตาบอดสีขอถามสักหนอยระหวางเพศชายหรือเพศหญิงที่มีโอกาสเปนโรคมากกวากัน ?


การเขียนจีโนไทปของยีนบนโครโมโซมเพศ (X)X C X CX C X cเพศหญิงเพศหญิงไมเปนโรคตาบอดสีพาหะโรคตาบอดสี33 %X c X cเพศหญิงเปนโรคตาบอดสีX C YX c Yเพศชายเพศชายไมเปนโรคตาบอดสีเปนโรคตาบอดสี50 %


การเพิ่มประสิทธิภาพการงอกของโซมาติกเอ็มบริโอที่ไดจากการเพาะเลี้ยงใบออนของปาลมน้ํามันตนโตที่ใหผลผลิตดีหาดนราทัศน จังหวัดนราธิวาส

More magazines by this user
Similar magazines