Views
5 months ago

180410_ajsnb6nsvgw_OLD

14 Otrdiena, 2018. gada

14 Otrdiena, 2018. gada 10. aprīlis Uz Râmavu pçc jaunumiem, zinâðanâm un noderîgiem pirkumiem No 5. lîdz 7. aprîlim izstâþu kompleksâ «Râmava» notika 26. starptautiskâ lauksaimniecîbas, lopkopîbas, dârzkopîbas un komunâlâs saimniecîbas izstâde «Pavasaris». Izstâdç bija iekârtoti vairâk nekâ 300 stendi, kur lauksaimniekiem gan no lielâm, gan mazâm saimniecîbâm bija iespçjams rast risinâjumus savas saimniecîbas modernizâcijai. Ðeit bija iespçjams arî gût zinâðanas, piedalîties seminâros un diskusijâs par bioloìisko lauksaimniecîbu un daudziem citiem lauksaimniecîbas jautâjumiem. Roþu stâdiem un citiem augiem – pieprasîjums mazs Nelielu pârsteigumu izstâdes sâkumâ radîja stâvlaukuma trûkums, kâ rezultâtâ daudziem automaðînu nâcâs novietot pat kilometru lielâ attâlumâ no izstâdes vietas. Turpceïâ tas kilometrs nieks vien bija, bet, ja nu gadîjâs lielâks pirkums, tad nogâdâðana lîdz automaðînai daþam labam varçja sagâdât zinâmas neçrtîbas. Jâteic arî, ka vçjð un drçgnums novçrsa uzmanîbu no kuplajiem roþu stâdiem, ko piedâvâja Daila un Bruno Trubiòi un vçl citi roþaudzçtâji. Kaut arî Trubiòu audzçtie stâdi ir pârbaudîti viòu skaistajâ dârzâ «Rozîtes» un ir îpaði izturîgi, tomçr piektdienas laika apstâkïi pircçjus darîja atturîgus. Arî Pûres dârzkopîbas izmçìinâjumu stacijas un citu kokaudzçtavu piedâvâjumam daudz pircçju nebija. Jâcer, ka saulainajâ sestdienâ interese par dârza darbiem pieaugs. Ðoreiz izstâdç bija tâda sajuta, ka ir ïoti liels lauksaimniecîbas tehnikas un iekârtu piedâvâjums, jo brîvu laukumu nekur nebija. Ðíiet, ka mazâks nekâ citus gadus bija mâjraþotâju piedâvâjums. Iespçjams, mâjraþotâji priekðroku devuði brâïu tirdziòiem, kas notiek Rîgâ un citâs Latvijas pilsçtâs. Te gan jâsaka, ka Engures novadu pârtikas piedâvâjumâ pârstâvçja divi nelieli uzòçmumi: «Reinis B», kas piedâvâja Lapmeþciemâ kûpinâtas zivis un «Smârdes GPC», kas piedâvâja gaïas un desu produktus, tostarp arî tos, kas radîti, pârstrâdâjot medîjumu gaïu. Zemnieku saimniecîba «Kaspari» no Tumes pagasta piedâvâja ogu un augïu vînus. Pietrûka dârzkopîbas inventâra un sçklu piedâvâjuma Iespçjams, kopçjâ izstâdes ekspozîcija, salîdzinot ar iepriekðçjiem gadiem, izskatîjâs tâda kâ blîvâka, tomçr ikviena firma bija ïoti rûpîgi gâdâjusi savai ekspozîcijai skaistu noformçjumu gan ar pavasara puíîtçm, gan diedzçtu asnu zaïumu, gan krâsainu zaru kompozîciju pat Monta Ziediòa uzskata, ka laukos var labi dzîvot, strâdât un nopelnît pie lauksaimniecîbas maðînâm. Iespçjams, neatradâm visus piedâvâjumus, bet sçklas izstâþu paviljonâ tirgoja tika viena firma – «Silja». Ðíiet, ka nedaudz pietrûka dârzkopîbas inventâra piedâvâjuma – daþâdu izmçru un formu puíupodi, tîkliòi, maisiòi, kastîtes, agrotîki, agroplçves u.c. Savukârt dârza ðíçres, zâìus piedâvâja vairâkas firmas, bet individuâlâ uzòçmuma «Eduards» piedâvâjumâ bija elektriskâs zaru grieþamâs ðíçres. Omulîgâka atmosfçra bija izstâdes paviljonâ, kur atradâs Kurzemes ciltslietu un mâkslîgâs apsçkloðanas stacijas (Kurzemes CMAS) stends. Te satikâm jauno speciâlisti, ciltsdarba konsultanti Montu Ziediòu. Monta bija optimistiski noskaòota, jo pçdçjâ laikâ daudz jaunieðu izvçlas lauksaimnieka profesiju. Kâ domâ Monta, laikam jau ir sapratuði, ka arî laukos var dzîvot un labi pelnît, ka laukos dzîvot ir prestiþi. Viòa pati savu profesiju izvçlçjusies tâpçc, ka nolçmusi turpinât vecâku iesâkto darbu Kurzemes CMAS. Monta beigusi Latvijas Lauksaimniecîbas universitâti un apguvusi lauksaimniecîbas specialitâti. Suòu barîbai tirgu meklç lietuvieði Savu piedâvâjumu izstâdç râdîja arî «Vilomix Baltic» no Tumes pagasta, kas raþo minerâlbarîbas un piedevas. Paviljonâ satikâm arî firmas «Joniðkio grûdai» pârstâvi Mantu Samaiti. Uzòçmums sevi pozicionç kâ visu veidu mâjdzîvnieku barîbas raþotâjs, tostarp arî suòu barîbas raþotâjs. No atmiòas nav zudis nesenais skandâls ar «Dogo» barîbu, tâpçc ðis uzòçmums izraisa zinâmu interesi un nolemjam aprunâties. Mants pastâsta, ka uz Joniðíiem firma pârcçlusies no kâdas citas Lietuvas vietas nesen un meklç iespçjas savu produkciju pârdot Latvijâ. Tâ jau ir veikalos Valmierâ, Cçsîs, Codes pagastâ, Jçkabpilî, Talsos. Pajautâjâm arî, kâ viòð vçrtç pagâjuðâ gada situâciju ar «Dogo» barîbu, kas parâdîja, Lauksaimniecîbas tehnikas klâsts bija ïoti liels Jaunu produktu ârçjo izskatu un noformçjumu demonstrçja firmas «Bioefekts» pârstâvji ka ikviena publicitâte – gan laba, gan ïauna – tomçr bûtiski ietekmç uzòçmuma darbaspçjas. Izrâdâs, lietuvieðu firmas pârstâvis neesot neko tâdu dzirdçjis. Aizrunâjamies arî par lauksaimnieku dzîvi vispâr. Jâatzîst, ka mums visu laiku ðíitis, ka Lietuvâ daudz kas ir labâks nekâ pie mums. Bet Manta stâstîtais liek ðo to padomât un pârvçrtçt. Tâ, piemçram, viòð pastâstîja, ka ir 35 gadus vecs un zinâmâ mçrâ arî valsts politikas dçï jau vairākkârt mainîjis profesiju. Vispirms bijis celtnieks, taèu veselîba nav ïâvusi turpinât darbu ðajâ profesijâ, un vienu brîdi arî bijis tâ, ka celtnieki neesot bijuði vajadzîgi. Tad puisis izmâcîjies par veterinârârstu, apguvis saimniecîbas vadîtâja iemaòas. Viòam paðam arî ir zemnieku saimniecîba, kurâ bijuðas 13 govis. Taèu nu viòð tâs likvidçjis, jo Lietuvâ mazajiem zemniekiem par pienu maksâjot vien astoòus centus par litru. Tas mûs nedaudz pârsteidza, jo mçs taèu labi zinâm, ka no Latvijas pienu lietuvieðu raþotâji eksportç par nesalîdzinâmi augstâku cenu!? Uz to M. Samaitis saka tâ: “No Latvijas pienu pçrk un, ja ko pçrk, tad par to arî maskâ, bet no Lietuvas zemniekiem var paòemt tâpat, jo lietuvieðu zemnieks nekur citur pienu nevar likt un ir spiests samierinâties ar to cenu, ko viòam raþotâjs atmet.” Vçl lietuvieðu uzòçmçjs norâdîja, ka mums ir izveidojuðies labi kooperatîvi, kas raþotâjus apvieno un ïauj noturçt cenu. Bet, par kopçjo valsts politiku runâjot, viòam esot sajûta, ka Lietuvâ jauni cilvçki, speciâlisti neesot vajadzîgi. Tomçr viòð par to daudz nebçdâjot. Darbu aizvien varot atrast, jo esot paðam sava saimniecîba, lûk, tagad arî ðî barîbas raþotne un aizvien jau varot ko labu izdomât. Cilvçka, vides aizsardzîbai un lauksaimniecîbas izaugsmes veicinâðanai Izstâdç bija arî labas iespçjas iepazîties un apgût jaunas tehnoloìijas. Uzòçmums «Latvijas ðíirnes sçklas» kâ jaunumu piedâvâja jaunus sçklu maisîjumus, kas speciâli paredzçti zaïinâðanas prasîbu izpildei. Maisîjumi veidoti no slâpekli piesaistoðiem kultûraugiem ar graudaugiem vai stiebrzâlçm, ja slâpekli piesaistoðo augu îpatsvars pçc sçklas masas un augu skaita vai to zaïinâðanas ir lielâks par 50%. Stends bija iekârtots arî Latvijas Augu aizsardzîbas lîdzekïu raþotâju un tirgotâju asociâcijai, kura par savu prioritâti izvirzîjusi cilvçka veselîbas un uztura droðîbu, vides aizsardzîbu un lauksaimniecîbas izaugsmes veicinâðanu Latvijâ. Vairâk par sabiedrisko organizâciju un tâs darbu lûdzâm pastâstît tâs pârstâvei Margitai Tomsonei: “Eiropas Savienîbâ ir visstingrâkâs augu aizsardzîbas lîdzekïu lietoðanas prasîbas. Aizvien vairâk aktualizçjas jautâjums par augu aizsardzîbas lîdzekïu lietoðanu, par labas saimniekoðanas praksi un ûdens aizsardzîbas nodroðinâðanu, kâ arî par to, lai uz mûsu pârtikas galda nenonâktu veselîbai kaitîgi produkti. Lai strâdâtu ar íîmiju jebkurâ jomâ, ir jâbût saprâtîgiem, jâbût apmâcîtiem. Notiek arî regulâras kontroles, kâ augu aizsardzîbas lîdzekïi tiek lietoti, vai pârtikas produkti nesatur to atliekvielas. Uzskatu, ka mums ir nepiecieðama gan bioloìiskâ, gan konvencionâlâ lauksaimniecîba. Arî konvencionâlajâ lauksaimniecîbâ, lai produkts nonâktu lîdz tirgum, paiet 12, 13, 14 gadi. Testçðanai tiek izmantotas neatkarîgas labas prakses laboratorijas, kurâs tiek veikti simtiem testu un pçtîjumu. Zinâtnieki strâdâ, un Eiropas pârtikas nekaitîguma iestâde, kâ arî dalîbvalstu iestâdes izvçrtç produktu, lîdz tas nonâk tirgû. Arî jau pazîstamus produktus, kas jau ir tirdzniecîbas apritç, ik pçc noteikta laika pârvçrtç. Ðobrîd Eiropâ notiek pârvçrtçðanas process, kad lîdz ðim lietotâs augu aizsardzîbas vielas tiek no jauna pârvçrtçtas. Ðajâ laikâ ir attîstîjuðâs arî jaunas pçtîðanas tehnoloìijas. Un, ja secinâm, ka kaut kas nav tas labâkais risinâjums, sagaidâms, ka drîz paðreizçjais augu aizsardzîbas lîdzekïu klâsts no tirgus tiks izņemts. Vietâ tik âtri citus nedabûs. Par to uztraucas arî Valsts Augu aizsardzîbas dienests. Arî mazajiem lietotâjiem ir atseviðíi specifiski produkti, kuri jau ðobrîd nav pieejami. Ja zemnieks grib kaut ko saraþot un vçl nopelnît, integrçti audzçt labîbu, viòam ðie augu aizsardzîbas lîdzekïi ir nepiecieðami. Integrçti audzçt – tas nozîme, ka zemnieks visu laiku seko lîdzi augu aizsardzîbas dienesta prognoþu mâjaslapai, kurâ, atbilstoði prognozei, zemnieki pârbauda savus laukus un tikai tad pieòem lçmumu par augu aizsardzîbas lîdzekïa lietoðanu. Tâdçjâdi tiek novçrsts, ka augu aizsardzîbas lîdzekïus lieto tur, kur tie nemaz nebûtu vajadzîgi.” Rûta Fjodorova

Otrdiena, 2018. gada 10. aprīlis 15 Satiec meistaru Jaunpilî Latvijas meistaru dienâs «Satiec savu meistaru» ikvienam ir iespçja iemçìinât un savâm rokām pagatavot kaut ko interesantu un kaut mazliet ieskatîties tâdâ arodâ, ko senlatvietis noteikti ïoti labi pârzinâja. Jaunpils Amatu mâjâ trîs dienu garumâ piedalîties darbnîcâs tika aicinâti visi, kam likâs interesanti, kâ top mâla izstrâdâjumi, kâ tiek austi lakati un segas un kâ tiek gatavoti skalu grozi. Ðo dienu galvenâ kuratore novadâ un Amatu mâjas vadîtâja Velga Pavlovska pastâstîja, ka atsaucîba ðim pasâkumam esot liela, iepriekðçjos gados piedalîjuðies no 50 lîdz 80 cilvçku, ðogad – 64. Aktîva gatavoðanâs Dziesmu svçtkiem Visas trîs dienas pie meistares V. Pavlovskas bija iespçja apskatît un izmçìinât roku auðanas mâkslâ, kâ arî iztaujât par visiem ar ðo arodu interesçjoðiem jautâjumiem. Ar auðanas meistari satikâmies jau piektdien, kad pasâkums tikai uzòçma apgriezienus. Tâ kâ meistarei bija brîvs brîtiòð, arî mçs izmantojâm izdevîbu un iztaujâjâm FOTO - Baiba Reinsone par ðo arodu un to, kas jauns top Amatu mâjas audçju sektorâ. V. Pavlovska pastâstîja, ka ðobrîd novada meistarçm esot uzticçts ïoti svarîgs darbs – trîs novada kolektîvu karogu izgatavoðana. Vçl tikai pçdçjie apstrâdes darbi jâveic Jaunpils kora karogam, bet Viesatu vidçjâs paaudzes deju kolektîva karogs ir vien sâkuma stadijâ. Turklât, lai varçtu uzaust viesatnieku karogu, V. Pavlovska ir iemâcîjusies jaunu tehniku – gobelçnu tehniku, kur, auþot vienkârtnî, dzijas piesiðana notiekot nevis ar sistâm, bet gan ar dakðiòu. Arî Jaunpils kora karogs prasîjis daudzu stundu darbu – sareþìîtâkâs vietas nâcies aust 10 stundas dienâ pa diviem centimetriem stundâ, un tâ karogs tapis divu mçneðu garumâ. Bet vçl karogs jâuzauþ arî savam kolektîvam – «Dzîparam», jo arî audçjas piedalîðoties svçtku gâjienâ Rîgâ. Jaunpils audçjas ir èaklas seno segu audçjas. Rakstus un tehniku mçìinot izmantot tâdu, kâ to darîjuði audçji pirms 100 un vairâk gadiem. ”Tâpat kâ dejotâjiem un dziedâtâjiem ir skates, tâ mçs kâ 1. kategorijas audçju pulciòð ar saviem darbiem piedalâmies Dziesmu svçtku atlases izstâdçs. Mçs bijâm jau Kuldîgâ, Madonâ,” stâstîja V. Pavlovska. Vçlâk Kultûras ministrijas pârstâvji atbraukuði un parâdîjuði, kuras segas ir jâparâda lielajos svçtkos, un no Jaunpils amatu mâjas tie bûðot 11 darbi – 10 lielie darbi un viens, kurâ ietilpstot daudz zeíu un cimdu (autors viens). Un tas esot ïoti daudz, jo ðajâ gadâ þûrija esot bijusi îpaði skarba un ïoti lielu procentu pieteikto darbu neesot pieòçmusi. Keramika – ïoti iecienîta Devâmies arî uz keramikas darbnîcu, kas atrodas turpat – stâvu zemâk –, tur satikâm keramikas meistari Velgu Melni, kura tikko bija pabeigusi nodarbîbu ar jaunajiem – Jaunpils vidusskolas 2. klases keramiíiem. Viòi ðajâ reizç bija taisîjuði foto râmîðus, jo nodarbîbas tçma bijusi «Mazâ bilþu Velga Melne teic, ka keramika jaunpilniekiem patîk Jaunpils vidusskolas 2. klases skolçniem vienmçr patîk darboties ar mâlu. Un, dodoties prom, vienmçr labs garastâvoklis Velga Pavlovska Jaunpils kora karogu auda divus mçneðus Katrs bçrna gatavotais râmîtis ir unikâls râmîtî». Bet darbiòu tur daudz un daþnedaþâdâkie, apskatâmi sâls trauciòi, svilpavnieki, krûzes, bïo diòas utt. Keramikas meistare pastâstîja, ka ar jaunajiem keramiíiem jau esot daþâdi – esot tâdi, kas ïoti rûpîgi piestrâdâjot pie katras detaïas un pçc tam, kad darbiòð tiekot izòemts no krâsns, esot tâds prieks, ka darbiòð tiekot glaudîts un èamdîts no visâm pusçm. Bet esot arî tâdi, kas pie darbiòiem mazâk piestrâdâ – kam pacietîbas mazâk. Darbs tik tieðâm prasa pacietîbu – un ne tikai veidojot, bet arī gaidot. Keramiíe pastâstîja: lai viens darbiòð noþûtu, esot jâgaida vesela nedçïa, un tad vçl tas jâapdedzina keramiskajâ krâsnî un jânoglazç, un tad atkal krâsnî jâapdedzina. Glazçðana arî notiekot daþâdâs tehnikâs, viena no tâm, kas arî bçrniem patîkot, burbuïu tehnika, kad glazûra tiekot izpûsta ar salmiòu. Bet meistare atzîst: strâdâjot ar bçrniem ðajâ tehnikâ, sapratusi, ka liela daïa bçrnu nemâkot pûst, bet viòi cenðoties, un katram sanâkot kaut kas ïoti atðíirîgs. Ne tikai bçrni iecienîjuði keramiku, arî pieauguðie izrâdot ïoti lielu interesi par ðo mâkslas veidu. Esot atklâjuðies arî tîrradòi keramikas mâkslâ. Kâds kungs taisot ïoti smalkus un mâksliniecisku darbus un to darot ne tikai nodarbîbâs, bet arî ârpus tâm. Treðâ meistare, pie kuras varçja pamâcîties vai vienkârði pavçrot arodu, bija Anita Muiþniece, kura katram, kas vçlçjâs, pamâcîja un pastâstîja, kâ pît skalu grozus. Arî uz skalu pîðanas meistarklasi bija ïoti liels apmeklçtâju pieprasîjums. Ziņas Pensionâru biedrîbai – sapulce 11. aprîlî 13.00, Jaunpils reìionâlajâ attîstîbas centrâ «Rats» notiks kârtçjâ pensionâru biedrîbas sapulce. Iznâkusi grâmatas otrâ daïa 12. aprîlî 17.00 pils kamînzâlç «Jaunpils muiþas, muiþiòas» 2. grâmatas atvçrðanas pasâkums. Prieks kopâ bût 14. aprîlî 19.00 Viesatu kultûras namâ starpnovadu sadraudzîbas vakars «Prieks kopâ bût». Koncertâ uzstâsies Jaunpils kaimiòu un tâlâku paðvaldîbu kolektîvi. Pçc pasâkuma – 22.00 – balle, ko spçlçs grupa «Èirkainie». Iespçja iemâcîties adît 15. aprîlî 11.00 Jaunpils amatu mâjâ adîðanas nodarbîba kopâ ar meistari Agritu Rimkusu. Pilî tiek atjaunota podiòu krâsns Jaunpils muzeja telpâs uzsâkta 20. gadsimta sâkumâ pçc vâcu ar hitekta V. Boksfala projekta pârbûvçtâs podiòu krâsns restaurâcija. Lîdz mûsdienâm Jaun pils pilî saglabâjuðâs tikai trîs vçsturiskâs krâsnis, no kurâm neviena nav pieejama apskatei apmeklçtâjiem. Podiòu krâsns restaurâcijas projekts tiek realizçts ar Eiropas Savienîbas fondu lîdzfinansçjumu. Projekta kopçjâs izmaksas: 24 658,65 €, tajâ skaitâ kopçjâs attiecinâmâs izmaksas – 20 379,05 €. ELFLA (Eiropas Lauksaimniecîbas fonds lauku attîstîbai) finansçjums – 18 341,15 €, Jaunpils novada domes finansçjums – 6 317.50 €. Projekta îstenoðanas laiks – lîdz 2018. gada 31. augustam. Izsole – par nomas tiesîbâm 12. aprîlî 10.30 novada domes sçþu zâlç notiks nekustamâ îpaðuma «Pirts» (nedzîvojamo telpu ar kopçjo platîbu 53,9 m²) nomas tiesîbu mutiska izsole ar augðupejoðu soli. Izsoles sâkumcena ir 30,72 € mçnesî. Izsoles solis – 1 €. Nomas tiesîbu termiòð – trîs gadi ar tiesîbâm pagarinât nomas termiòu, ievçrojot normatîvajos aktos noteikto kârtîbu. Pieteikumu var iesniegt novada domç lîdz 11. aprîïa 17.00. lappusi sagatavoja Baiba Reinsone Abonē E-avīzi! dienai, nedēļai, mēnesim Jaunākais laikraksts jau 6.00 no rīta tavā datorā! Arhīvs no 2010. gada!