Views
8 months ago

180410_ajsnb6nsvgw_OLD

6 Otrdiena, 2018. gada

6 Otrdiena, 2018. gada 10. aprīlis Dzimtas albumu stâsti Tepat Bçrzciemâ, kur kuplas un Kraukïu dzimtas 2008. gada salidojums Dzîve Latvijâ un arî Bçrzciemâ pçdçjâs simtgades laikâ, protams, ir ïoti mainîjusies. Bet «Sprîdîðu» mâjâs, kas ar vienas puses logiem raugâs tieði jûrâ, ir klusi, mierîgi un, ðíiet, brîþiem var arî aizmirsties, ka kaut kur tur, ârâ, ir iestâjies steidzîgais 21. gadsimts. Iespçjams, tieði tâdçï arî vasarnieki ðajâ mâjâs atgrieþas atkal un atkal. Te saimnieko Olga Kraukle, kas visu mûþu nostrâdâjusi Bçrzciema zivju cehâ, bijusi aktîva paðdarbniece, paticis arî fotografçt – iemûþinâjusi gan ciema ikdienas ainiòas, gan dzimtâs mâjas un sev tuvos cilvçkus. Nu paðas, kâ arî citu uzòemtâs bildes stâv sakârtotas albumos. Citviet pievienoti datumi un pat paraksti, citur – nepiecieðams zinoða cilvçka skaidrojums, kas un kâdâ gadâ fotogrâfijâ attçlots. Stâstîtâja ir pati Olgas kundze, un no daudziem nelielajiem fragmentiòiem kopâ veidojas aina par to, kâda tad reiz bijusi dzîve ðai pusç. Kundze, izmantojot iespçju, arî mudina: ”Jaunie cilvçki, vairâk sarunâjieties ar saviem vecvecâkiem! Pretçjâ gadîjumâ, kad pusmûþâ pçkðòi uzplaukst interese par savas dzimtas un dzimtâs puses vçsturi, nebûs îsti vairs kam pajautât…” Piesolîjuði atdot kaimiòiem Meitas uzvârds Olgas kundzei ir Steriòa, un, tâpat kâ vîra dzimta, arî viòas ìimene dzîvojusi Bçrzciemâ. Tepat uzsâktas arî pirmâs skolas gaitas. – Tçva Anða Steriòa mâjas bija Bçrzciemâb – tur, kur tagad veikals «Lielkristi». Tur tâs ir kopð muiþas laikiem un, kaut vçsturi îsti nezinu, vismaz klçts ir no 1675. gada. Man ir divi brâïi – Pçteris un Arturs, kâ arî pusmâsiòa Klâra. Mamma Sofija ir dzimusi 1896. gadâ Liepâjâ. Tçvs Ansis bija par viòu 16 gadus vecâks un vecpuisis. Pirmais vîrs mammai bija miris, un tad nu mamma ar manu tçvu satikâs. Pati esmu dzimusi 1936. gadâ. Kâ man to stâstîja, abi brâïi jau bija, un tad pçkðòi mamma palika tâ kâ slima. Brauca uz Talsiem, uz slimnîcu, un izrâdîjâs… atkal ir stâvoklî! Divi puikas jau mâjâs, un vecâki bija izdomâjuði, ka treðais arî bûs puika. Tad kaimiòos dzîvoja tâds pâris, kuriem nav bçrnu, un bija jau nospriests, ka tie to puiku òemðot. Bet piedzimu es – meitene, un to, ka gribçjuði mani atdot sveðiem, man pastâstîja, kad biju jau liela. Piedzimu mâjâs, kâ jau visi bçrni tolaik. Kad dzimu, tçvs brauca ar laivu pçc vecmâtes uz Enguri. Sâku strâdât no 16 gadu vecuma. 1952. gadâ pabeidzu Mçrsraga skolu, bet pirms tam mâcîjos Bçrzciema skoliòâ. Jâsaka, ka 1943. un 1944. gadâ, kad bija karð, skolas nebija vispâr. Te bija vâcu laiki, un divus gadus bçrni skolâ negâja. Sâkâm bçèiòos, tas ir, âbeèniekos, un tad nâca pârtraukums. Gâjâm ganos, strâdâjâm mâjâs, daudz jau ko darîjâm, jo bija liela saimniecîba – govis, aitas, viss kas. Bet 1945. gada 1. septembrî, kad te jau bija krievs, sâkâs arî skola. Tâ nu sanâca, ka sâku mâcîties deviòu gadu vecumâ. Kopâ skolâ bijâm ap 80 bçrnu, èetras klases un tikai viena skolotâja. Vai varat to iedomâties?! Tagad, sçþot viena pati mâjâs, esmu par to padomâjusi. Bçrnus taèu tagad nevar skolâ vairs valdît – milicijai pie skolas jâdeþûrç. Pçrienu vajadzçtu. Es esmu dabûjusi, ar pâtagu, jâ… Pârmaiòas ir ðausmîgas. Kad mçs gâjâm pa ceïu un pretî nâca skolotâjs, mçs visi bijâm râmi. Septiòas klases pabeidzu, un toreiz jau vidusskolas bija Tukumâ un Talsos. Tukumâ tobrîd, lai iestâtos 8. klasç, bija jâmaksâ 250 rubïi par gadu. Bet tçvs bija kolhoznieks, nekâ viòam nebija. Ir pat saglabâjusies darba grâmatiòa, kas maksâja 48 kapeikas… Akordeons bises vietâ Îsâk sakot, skolu neviens atïauties nevarçja un, kâ jau visiem bçrniem tajos laikos, ja nemâcîjâs, Olgai bija jâmeklç darbs, lai dotu savu artavu ìimenes kopçjâ katlâ. – Mçs – divas meitenes – lasîjâm sçnes, ogas, ganîjâm govis ezermalâ un, tâ kâ brâlis bija jau strâdâjis zivju cehâ, tad 10. septembrî arî tur sâku strâdât. Vçl pirms tam – tolaik priekðnieks bija Ðteinbergs –, un viòð man lika atnest liecîbu, kâ arî parâdît, kâds man ir rokraksts (paðam viòam bija ïoti glîts). Pieòçma mani uz pârbaudes laiku ar algu 200 rubïi mçnesî. Teica, ka bûs jânostrâdâ seðus mçneðus, bet nostrâdâju astoòus, un pçc tam jau arî alga bija lielâka. Starp citu, kad man palika 21, bija man jâsâk maksât arî mazìimenes jeb tâ saukto bezbçrnu nodokli. Divi vien tâdi cehâ bijâm… Tagad jau dzird, ka atkal par kaut ko tâdu runâ – drîz pat par gaisu arî nâksies maksât?! Tâ nu cehâ arî paliku strâdât – Viïa Kraukïa kâzâs 1948. gadâ Abragciemâ. Bildes centrâ Grospaps Pçteris Krauklis, pie labâs rokas – Vilis Krauklis, kopâ ar brâïiem. No kreisâs puses – Paulis, Pçteris, Artûrs, Jânis, Andrejs Âdolfs un Cîcis. lîdz pat 1992. gadam vienâ vietâ. Iesâkumâ biju uzskaitvede, vçlâk – grâmatvede. Esmu arî muzikants. Bija tâ. Brâlis Arturs gâja armijâ – brauca uz Tukumu un gribçja pirkt bisi. Mamma saka: “Tu bisi nepçrc!” Un viòð 1951. gadâ bises vietâ mâjâs atveda akordeonu. Pats aizgâja armijâ, bet man atstâja instrumentu un, tâ kâ Bçrzciema skolâ bija klavieres, es biju iemâcîjusies tâs spçlçt, tâpat arî akordeonu apguvu, ko tâ arî turpinu visu mûþu spçlçt. Arî tagad ðad tad uzspçlçju, tikai roka vairs nav tâda… Ja iemâcâs akordeonu, tad to spçlçt ir pavisam viegli. Patîk man arî daudz dziedât. Tâpat arî fotografçju. Man bija fotoaparâts «Ïubiíeï», kam filmas pârtinu, palienot zem segas. Sûtîju tâs brâlim uz armiju, kur viòð attîstîja bildes un sûtîja man tâs atpakaï (Ar parakstiem, piemçram, “Tu esi nekaunîga!” – Red.). 1968. gada martâ cehu nopirka kolhozs «Padomju zvejnieks», un kolhoza laiki, jâsaka, bija labi. Kad zvejnieki bija paði par sevi, tad, ja jûrâ pazaudçja tîklu, bija paðam jâgâdâ jauns, savukârt kolhozâ deva gan laivas, gan tîklus. Gâja dzîvç uz augðu zvejniekciemos, un zvejnieki bija bagâti. Man tçvs gan nebija zvejnieks – viòð bija lauku brigâdç. Kâ izzîlçtais piepildîjâs Tâpat zvejnieks nav bijis Olgas vîrs – Pçteris Krauklis. Viòð vienmçr bijis “uz riteòiem“, jo strâdâja par sakarnieku. Abi bçrnîbâ dzîvojuði kaimiòos, tomçr tâ pa îstam satikuðies vien tad, kad Pçteris bijis jau pusmûþâ. – Kraukïiem kâdreiz mâjiòa – «Neimanti» – bija turpat ciema vidû, mums kaimiòos. Dzimtâ ir bijuði trîs Pçteri – vecaistçvs, tçvs un mans vîrs. Viòi bija vienpadsmit bçrni. Vai tagad maz tâdu dzimtu var izaudzinât?! Bçrniem tolaik visiem bija jâstrâdâ. Mans vîrs arî no septiòu gadu vecuma cçlâs èetros no rîta, jo bija jâiet uz jûru skolotâjam âíus likt uz zuðiem. Ðodien, kad liek bçrniem strâdât, viòi brînâs. Atceros, kâ mana mamma cepa krâsnî seðus maizes kukuïus uz nedçïu, un bija reizes, kad kaimiòi nâca paliençt. Pçc tam paði nesa atpakaï. Visi dzîvojâm saticîbâ, nestrîdçjâmies, un nebija jau par ko – elektrîbas, televizora nebija… Tagad nezinu, kâpçc, bet kaimiòi mçz viens ar otru nesatikt. Bija daudz tâdu lielu, forðu un stipru dzimtu. Tagad vairs tâ nav… Par satikðanos. Man bija 18 gadi, kad pienâca klât èigâniete “pateikt patiesîbu” – paskatîjâs rokâ un teica, ka man bûs vîrs ar èetriem gadiem. Pateikt to astoòpadsmitgadîgai meitenei, kura strâdâ kantorî! Pro-

Otrdiena, 2018. gada 10. aprīlis stipras dzimtas Engures nûjotâji sastâda sezonas grafiku 7 Olga Kraukle ar skatu uz jûru un jaunîbâ, ar savu iemîïoto instrumentu Pçteris Krauklis un Olga Steriòa – vçl nesatikuðies “Bçrciem’ zivju kautuve, nav nekâda bïautuve, klusi zivis kautas tiek un klusçjot tâs kârbâs liek”. tams, ka neticçju. Bet iet laiks, man jau 30 gadi, bet vçl arvien nav tâda vîra, un, zin, kâ tâdâ ciemâ?! Visi visu zina, visi cehâ runâ!… Kaimiòos vçl bija arî tâda kârðu licçja, un ðî man saka: “Kâ tad tâ, ka tev jau 30, bet neesi precçjusies?! Nâc, izlikðu.” Un viòa man saka: “Nç, Olga, tu tomçr apprecçsies!” Bet es gan nevarçju pat iedomâties, kur man tâds cilvçks varçtu gadîties, un pat biju saderçjusi un vinnçju piecus ðampanieðus trîsdesmit gadu vecumâ, jo teicu, ka nemûþam neprecçðos! No tâ brîþa arî pagâja vçl diezgan liels laika sprîdis. Tobrîd mana vîra pirmâ sieva bija dzîva (bija mana brâïa sievas mâsa). Viòa strâdâja cehâ, es – kantorî, un reiz bija man sacîjusi: “Ja es kâdreiz nomirstu, ej pie mana veèa, jo viòð ir ïoti labs cilvçks!” Vçlâk viòa tieðâm sasirga un no dzîves aizgâja, atstâjot vîru ar… èetriem bçrniem (divi gan tobrîd bija jau savâ dzîvç un precçjuðies, jaunâkajam – 10 gadi). Vçl pçc diviem, kad man jau bija 40, es tieðâm atnâcu uz ðîm mâjâm un, jâsaka, – ne brîdi arî neesmu noþçlojusi. Lai visiem bûtu tâda dzîve, kâdu esmu nodzîvojusi es! Ðobrîd bûtu bijuði 44 gadi kopâ, bet pirms diviem gadiem mans vîrs aizgâja no dzîves. Savukârt ðîs mâjas – «Sprîdîði» – bija viòam mantojumâ no pirmâs sievas vecmammas. Par vçstures paradoksiem Mûsu saruna notika îsi pirms 25. marta, kas visâ Latvijâ piemin komunistiskâ genocîda upurus. Kâ stâsta Olga, paðas ìimeni represijas îsti nav skâruðas, kaut gan ir stâsts par vecotçvu, kurð Liepâjâ noslîcinâts uz ledus, jo viòam bijis Trîs Zvaigþòu ordenis… Tâpat arî vîrs Pçteris Krauklis ir bijis izsûtîjumâ. – Viòð par to, ka ir karojis vâcu pusç, trîs gadus nostrâdâja zelta raktuvçs Kolimâ. Tur iegûtâs slimîbas viòu mocîja arî dzîves nogalç… Bet vispâr no Bçrzciema nevienu 1949. gada 25. martâ neizveda. To labi atceros. Tajâ rîtâ braucâm uz Mçrsragu pieteikties skolâ un radi sâka mums stâstît, ka naktî izvesti cilvçki, to skaitâ skolotâji un zçni no mûsu klases. Drausmîgs laiks tas bija! Kaut karu îsti neredzçjâm; nebija jau te ceïa, tikvien kâ smilðu celiòð pa meþu. No Mçrsraga maðîna nâca kâdu stundu. Mçs, zinot, ka cilvçkus no visâm malâm ved ârâ, arî bijâm sataisîjuðies. Vairâkas naktis gulçjâm ar visâm drçbçm, jo gaidîjâm, kas bûs, bet no ciema tomçr neizveda. To, kâpçc tas gâja mums secen, uzzinâjâm tikai pçc gadiem. Proti, izrâdâs, ka 1943.–1944. gadâ, kad Salaspils koncentrâcijas nometnç bija sadzîti komunisti, sargs bija viòus palaidis ârâ. Un viòi kâdu brîdi vasarâ, kad vçl ciemâ bija vâcu laiks, dzîvoja tepat, pie Engures ezera. Uz ezeru parasti gâjâm sienu pïaut, un vienâ dienâ, kad tçvs aizgâja uz “grebi“, nâkot mâjâs, viòi ar mammu kaut ko saèukstçjâs. Mums jau bçrniem neko neteica. Nâkamajâ rîtâ tçvs atkal gâja uz to pusi, paòçmis vienu maizes kukuli un vienu cisku gaïas. Tâ es to atceros… Jau pçc gadiem no Tukuma nâca viens skursteòslauíis skursteòus tîrît, Voloboïins pçc uzvârda. Viòð, kâ izrâdîjâs, esot komunistiskajâ partijâ un vienâ tâdâ partijas sçdç esot redzçjis, ka izvedamo sarakstos ierakstîti arî deviòi cilvçki, kurus vajadzçtu izvest no Bçrzciema. Voloboïins stâstîja, ka esot sitis dûri galdâ un teicis, ka no Bçrzciema nevienu neizvedîs! Un tas par to, ka bçrzciemnieki cilvçkus, kuri slçpâs pie Engures ezera, nenodeva. Redz, ir arî tâdi labi cilvçki! Uzklausîja Liena Trçde Kâ saka paði nûjotâji, tâ îsti sezona ne sâkas, ne beidzas, jo pareizi jau bûtu aktîvi kustçties visu augu gadu un, ieteicams, katru mîïu dienu. Tomçr ðo svçtdien, 7. aprîlî, pie Engures sociâlâ centra pavisam vasarîgo laika apstâkïos tika oficiâli atklâta nûjoðanas sezona un kalti plâni, kâdos pasâkumos tad ðogad paðiem gribçtos piedalîties. Iegûts sertifikâts Viens no sezonas jaunumiem – Engures nûjoðanas grupai nu oficiâli ir arî savs instruktors. Ðâdu sertifikâtu Latvijas Tautas sporta asociâcija izsniegusi Ilgai Ðvalbei. Jau iepriekð vairâku gadu garumâ apgûtas daþâdas zinâðanas par to, kâ sagatavoties sportiskâm aktivitâtçm, ko darît pçc tâm, kâ nûjot veselîbas uzturçðanas vârdâ un kad var sâkt sevi saukt par sportistu, un citas bûtiskas lietas. Bet ðobrîd, ja nepiecieðams, Ilga var ðîs zinâðanas nodot arî tâlâk un vadît arî nûjotâju grupas. Konkrçta Ziòas Izrâde kâ dâvana Jau vçstîjâm, ka ðîs nedçïas nogalç, 14. un 15. aprîlî, visâ novadâ norisinâsies «Goda apïa» aktivitâtes. To ietvaros Ðlokenbekâ bûs skatâma muzikâla izrâde «Mûsu Pifiòð». Izrâdes autori – Smârdes pagasta teâtra studijas «Kâre» reþisors Aigars Gaigalis un vokâlâs studijas «Karamele» vadîtâja Vija Fogele – uzsvçruði, ka tâ ir dâvana simtgadç, kâ arî tiek atzîmçta izrâdes «Atkal Pifs» 40. jubileja. Pirmâ iepazîðanâs ar Pifu, kur lomâs iejutîsies arî mazie novadnieki, 14. aprîlî 16.00. Tie, kuri ðajâ reizç neiespçs, muiþâ tiek gaidîti 22. aprîlî 12.00. Vçl var reìistrçties skrçjienam Engures pagastâ viens no centrâlajiem «Goda apïa» pa sâkumiem» – skrçjiens Klapkaln­ ciems-Apðuciems-Plieòciems- Íes ter ciems-kempings/stâv laukums-Engures kultûras nams. Vçl vakar (9. aprîlî) skrçjienam bija reìistrçjuðies 65 dalîbnieki, bet pieteikties varçs arî pasâkuma dienâ, 15. aprîlî, sâkot no 11.00 pie kempinga «Ronîði». Tomçr tie, kas reìistrçsies laikus (to var paveikt www.enguresnovads.lv mâjaslapâ), saòems personalizçtu skrçjiena numuru – ar vârdu un uzvârdu. Jâpiebilst, ka uzsâkt skrçjienu ir iespçja arî citos punktos, tâpat pa ceïam ir paredzçta priedîðu stâdîðana, bet noslçgumâ bûs iespçja pievienoties filmas «Namejs» bezmaksas seansam, pçc treniòu grafika, kad visiem nâkt kopâ, Engures grupiòai gan ðobrîd nav, bet vçl arvien, ja tâda interese ir, var tai jebkurâ brîdî pievienoties, kâ arî uzzinât par lielâkajiem plânotajiem pasâkumiem, sazinoties ar I. Ðvalbi (26748745). Gan «Stirnu bukâ», gan èempionâtâ Tuvâkâ kopâ nûjoðana ieplânota jau ðajâ nedçïas nogalç, 15. aprîlî, kad plânots, nûjojot gar jûras krastu, nokïût lîdz Íesterciemam. Tur pievienosies skrçjçjiem «Goda apïa» ietvaros un dosies atkal atpakaï uz Enguri. Savukârt jau 12. maijâ iecerçts doties uz Mçrsragu, kur notiks nûjoðanas èempionâts. Tâpat, ievçrojot tradîciju, bûs nûjotâjas, kas pârstâvçs pagastu seriâlâ «Sttirnu buks». Ðobrîd gan vçl tiek domâts, tieði kuram posmam pievienoties, un visticamâkâ ðíiet iespçja, ka varçtu kopîgi doties uz Piebalgu, kur taku skrçjiens norisinâsies 9. jûnijâ. Tâpat noteikti netiks laistas garâm sacensîbas paðu mâjâs – Engures novada, kas, kâ ierasts, norisinâsies augustâ. kura 16.00 bûs tikðanâs ar filmas radoðo komandu Engures kultûras namâ. Noslçguðâs galda tenisa sacensîbas Nedçïas nogalç, 7. aprîlî, Lapmeþciemâ tika aizvadîts pçdçjais posms Engures novada galda tenisa èempionâtâ, kurâ piedalîjâs 11 dalîbnieki. Pârspçjot savu tuvâko sekotâju Dâvi Krûmiòu, pusfinâlâ par ðîs sezonas èempionu kïuva Lapmeþciema pârstâvis – Kaspars Jaunîtis. Treðais kopvçrtçjumâ – Uldis Feldmanis. Klât pusfinâli un finâli Ðodien, 10. aprîlî, 20.00 Engurç bûs novada èempionâta volejbolâ 1. pusfinâla spçle, kur mâjinieki laukumâ tiksies ar Jaunsâtu komandu. Turpinâjums èempionâtam jau 11. aprîlî 20.00 Smârdç, kur spçlçs Laucienas komanda un smârdenieki. 12. aprîlî 20.00 – Engurç pusfinâls novada basketbola èempionâtâ, kur spçlçs Engures un Lapmeþciems. Bet 14. aprîlî Engure noslçgsies zâles futbola sezona. «Princeðu skoliòa» – otrdienâs Jau vçstîjâm, ka Lapmeþciema dienas centrâ «Zaíîðu pirtiòa» uzsâkta jauna aktivitâte mazâm meitençm – «Princeðu skoliòa». Iepriekð vçstîjâm, ka pasâkums notiks katru ceturtdienu, bet nu par optimâlo laiku izvçlçtas otrdienas – no 16.00 lîdz 18.00.