Detector Magazine 7 - De Detector Amateur

adverrenries en de prijzen op
de zoekdagen.
Ook waarderen wij hun
bijdragen aan ons magazine
ren zeersre.
Qua besruurlijke besluiren
en ren aanzien van her re
voeren beleid hebben ze
echrer geen enkele invloed.
Om op de besruurssamensrelling
rerug re
komen, her is alrijd mogelijk,
dar mensen van buiren
Friesland zitring krijgen in
her besruur. Verder proberen
we ook gewesrelijke of
provinciale vertegenwoordigers
mee re laren "draaien"
in onze organisarie.
FINANCIEEL OVERZICHT
1992
Omschrijving
Saldo 01-01-1992
Opbrengsten
Ontvangen kontributie
Opbrengst advertenties
Opbrengst verkoop bladen
Rente
Diverse Baten
Zoekdagen
Kosten
Computer
Kosten Detector Magazine
Verzendkosten
Diverse Kosten
Vergaderkosten
Bankkosten
BTW Hoog
BTW Laag
Saldo 01-01-1993 *
Hiervoor zoeken we
mensen uir de regio's en
België. Hoe een ander er re
zijner rijd uir gaar zien, is
nog even afwachren.
Wij sraan alrijd open voor
"aanbiedingen" en suggesries
van uw kanr.
Ik hoop, dar wij u hiermee
war berer op de hoogre
hebben gebrachr van hoe uw
vereniging werkr.
Mer vriendelijke groeren,
Luirzen Haak
•
Debet
32.216,00
11.615,61
201,00
22,01
1,00
2.640,23
* Het saldo per 01-01-1993 moet gecorrigeerd worden met de
volgende bedragen:
+ f. 970,00 te ontvangen advertentiegelden
- f. 1.850,00 te betalen kosten voor het 6e Magazine
- f. 453,50 te betalen portokosten
- f. I. 170,00 reeds ontvangen kontributie voor 1993.
Credit Totalen
Het gecorrigeerde saldo per 01-01-1993 bedraagt derhalve
f.6.166,38
180,00
46.875,85
1.150,00
30.027,75
3.827,67
1.616,79
52,50
26,38
360,92
1.143,96
38.205,97
8.669,88
VONDST VERKOPEN?
EERST NAAR H ET MUSEUM
U leest de kopregel niet
verkeerd. Het bestuur
wil u vragen om, als u
een aangemelde vondst
wilt verkopen, eerst de
musea een kans te
geven.
Gun de mensen van her
museum ook de rijd om een
beslissing re nemen. Vaak is
her zo, dar her geld nog
ergens vandaan gehaald
moer worden en dar er mer
her besruur over vergad'erd
moer worden eer men tor
aankoop over kan gaan.
Meesral vergaderen ze eenmaal
per maand,
dus....
Neem een week ofzes in
achr en ga dan nog eens
vragen. Verkoop inrussen her
aangemelde voorwerp nier.
Is her nier veel mooier, dar
her in een museum rerechr
komr en zo voor iedereen
toegankelijk is.
Geef her museum dus
her rechr van eersre koop,
liefsr ook als de prijs lager is,
dan die van een verzamelaar,
her algemeen belang is hier
bij gebaar.
Mochr u roch beslissen
her voorwerp aan een ander
re verkopen, omdar de prijs
van her museum u nier
aansraar, geef dan wel aan
her museum door aan wie u
her verkochr heefr. Dan
kunnen zij bij een evenruele
exposirie die persoon benaderen
mer her verzoek her
voorwerp re mogen exposeren.
Nog mooier is her als je
her voorwerp in bruikleen
afsraar aan her museum.
Dan blijfr her je eigendom,
I_magazineI
je krijgr een schrifrelijk
bewijs. Op die manier
kunnen heel veel mensen
van de vondsr genieren.
Help mee om voorwerpen
uir een bepaalde omgeving,
srreek of pIaars daar
ook re houden. Dus als je
iers wilr verkopen, denk dan
eersr aan her museum.
•
ALGEMENE
LEDEN
VERGADERING
De algemene ledenvergadering
wordt gehouden
op 24 april 1993 in
'Ut Huiken Congrescentrum"
te Elburg om
10 uur.
Agenda:
I Opening
2 Mededelingen /
ingekomen srukken
3 Jaarverslag secreraris
4 Jaarverslag
penmngmeesrer
5 Benoeming
kascommissie
6 Definirieve besruurssamensrelling
7 Rondvraag
8 Sluiring
N a de vergadering
besraar er gelegenheid ror
her ruilen en/of verkopen
van vondsren. Voorwerpen,
waarvan men kan verwachren,
dar zij van archeologische
waarde zijn, dienen re
zijn aangemeld.
S.v.p. rafels reserveren bij
her secrerariaar (rel. 058­
886541).
•

Tijdens een van mijn
zoektochten begin dit jaar,
in de directe omgeving van
Amsterdanl, deed ik toch wel
een oplnerkelijke vondst.
Het gaat hier Olll een penning
met een dwarsdoorsnede van
7 Clll met daarop een atbeelding van
soldaten die ten strijde trekken. Als je
de afbeelding goed bekijkt, zie je dat het hier
eventueel om ROlneinse soldaten zou gaan. Aan de rechter onderkant is
tevens te zien, dat er een kookpot op de grond staat waar rook vanaf komt.
Een 4 3/4 stuiver ofhalve larijn.
Zeldzaanl zijn deze nlunten zeker.
Helaas komt het vaak voor, dat er
vervalsingen worden aangeboden.
Deze vervalsingen lijken bedrieglijk
veel op de echte. Zelf kocht ik er
een met de gedachte, dat dit een
nlooie aanvulling was op mijn
collectie, doch na een onderzoek
door ].CA. van Loon (Coin Investment)
bleek ik een vervalsing
gekocht te hebben, die recent
gemaakt was.
Geschiedenis van de larijn:
Omstreeks 1783 waren alle gouden
en zilveren muntspeciën uit Ceylon
weggevloeid en alle betalingen
geschiedden in koper, waarvoor
men een ontzaglijke hoeveelheid
kopergeld nodig had, zodat men
naar middelen uitzag om hieraan zo
spoedig mogelijk te voldoen.
EEN 16E-EEUWSE
PENNING
Het zou hier gaan om een vroeg
1Ge-eeuwse penning waarvan de
betekenis niet echt bekend is.
De penning is gemaakt van brons
en is ooit verzilverd geweest.
Er wordt aangenomen, dat deze
penning genlaakt is in het noorden
van Italië.
André de Boer
4 3/4 STU IVE R OF
HALVE LARIJN
In 1783 had men voor het eerst
1/4 stuivers (duiten) geslagen en
daarna reeds in hetzelfde jaar
stuivers, omdat daarmee een groter
bedrag in omloop zou zijn. Daar de
nood niet venninderd was, heeft
men met hetzelfde doel volgens
Res. van Cololnbo van 10-10-1785
besloten om halve koperen larijnen
aan kleine staafjes te laten munten
en deze gangbaar te verklaren tegen
4 3/4 Indische stuiver. De staven
verschillen soms aanmerkelijk in
lengte, o.a. 58, 70, 74, 85, 88 en
105 mn1. Het gewicht kon 53.880,
GO.200, GO.548 en G1.9GO graln
zijn. (Uit handboek Scholte - Ned.
Overzeesche Gebiedsdelen lG02­
1948.)
(met dank aan Coin /nvestment voor haar
expertise)
P.H. te L.
I_magazine I
• 4314 stuiver ofhalve larijn. Plat baartje van
Japans koper, dat op de uiteinden van voor- en
keerzijde twee ronde stempels heeft, waarin
links het monogram VOC en rechts 4 314 ST
(waardeaanduiding links en merk compagnie
rechts).
Vervalsing: Andere vorm, vals patina,
stempelslag, gewicht en lengte anders. Advies:
laat eerst verifiëren ofu een echte heeft voor u
tot koop overgaat

\. \.
We onderscheiden in het algemeen:
inscripties in steen, zoals
bouwinscripties, altaren, grafstenen,
mijlpalen, molenstenen en
dakpanstempels. Inscripties in hout:
houten schrijftafeltjes (meestal twee
plankjes, die je als een boek kon
dichtklappen en waarop was werd
aangebracht, waarin je met een stilus
(schrijfstift) kon schrijven), duigen van
wijnvaten (vaak voorzien van
merktekens). Inscripties op leer, glas en
aardewerk: fabrieksstempels
(informatie over plaats van herkomst)
en graffiti op aardewerk (informatie
over eigennamen, militaire rangen en
legeronderdelen). En als laatste, vooral
voor ons van belang, inscripties op
metaal. Bijvoorbeeld militaire
diploma's, fabrieksmerken en graffiti.
Een voorbeeld van 'graffiti' op metaal is
de bronzen emmer van Maurik (zie
afbeelding), die gevonden is tijdens
baggerwerkzaamheden, die sinds 1972
aldaar zijn uitgevoerd. Van aanzienlijke
diepte zijn sinds die tijd veel
voorwerpen aan de oppervlakte
gebracht. Welnu, op de rand van deze
emmer waren twee inscripties
gepuncteerd. De Ie luidt:
>CRIS.CON.CVSIONI; hetgeen
vertaald kan worden als 'van de
cenruria onder leiding van (Cenrurio)
Crispu (of Crispinus of iets dergelijks),
van het contubernium onder leiding
van Cusiones.
De 2e inscriptie luidt: > FIRMI.
CONTUBARNIO. MAXIMI.
COH.II.T, hetgeen vertaald mag
worden als "van de centuria
onder leiding van
(centurio) Firmus, van
het conrubernium
onder leiding van
Maximus, van de
cohors IJ T(hracum).
Mede dankzij een
vondst als deze en
dat na overlijden de umbo op een
ander is overgegaan; waardoor ons stuk
twee maal van eigenaar lijkt gewisseld.
(N.B.: inscriptie 3 is waarschijnlijk
mislukt). Leuk is vooral het feit, dat
HAHVCI een volksnaam was bij de
stam der Chaucii (Noord-Duitsland).
Zo zie je maar dat zo'n voorwerp, dat
in dit geval uit de 2e helft van de 2e
eeuw na Chr. dateert, heel wat
informatie kan bieden over de mensen,
... Bronzen umbo (schildknop) met op de rand twee gepunàeerde inscripties;
de bovenste is zeer vervaagd en waanschijnlijk de oudste :TVERAClSPVPI (Turmae
Veracis Pupi), (eigendom) van (de soldaat) Pupus van de ruiterafdeling (onder
commando van Verax; de onderste is wel van een latere eigenaar: TVERIHAHVCI
(Turmae Veri Hahuci), (eigendom) van (de soldaat) Hahucus van de ruiterafdeting (onder
commando) van Verus
andere vondsten zoals dakpanstempels,
weten we dat er in het cas teil urn
Manniarcium (vermoedelijk Maurik !)
het 2e cohort (legeronderdeel)
afkomstig uit Thracië (het huidige
Bulgarije) gelegerd was. Onder andere
vanwege het ontbreken van de
erenamen pia fidelis (Domitiana), door
Domitianus verleend aan de loyale
troepen in Germania Llferior bij zijn
strijd tegen de opstand van L. Antonius
Saturnus in dit Germania Superior, kan
de emmer met inscriptie heel precies
gedateerd worden, nl. tussen 70 en ca
83 n. Chr.
Een ander voorbeeld is de vondst van
een umbo (schildknop) op het
castellumterrein van Nigro Pullo
(Zwanlmerdam) in 1968. Het betreft
hier een ui t een plaat gedreven bronzen
exemplaar, die vier gepuncteerde
inscripties op de vlakke rand bevat. T
VERACIS PUPI, T VERI HAHUCI,
T VEV; T MENSVETI PUPI
(ingekrast op de binnenzijde,
waarschijnlijk de persoon waarvoor het
stuk vervaardigd was). Alle vier de
inscripties beginnen met T (urma), wat
duidt op een ruitereenheid. In de
Romeinse tijd kwam het geregeld voor,
dat soldaten, die uit de dienst ontslagen
werden hun wapenuitrusting
doorverkochten. Ook is het mogelijk,
die het ooit gebruikt hebben. Dit geldt
echter niet alleen voor de voorwerpen
met een inscriptie. Hoewel we altijd
wel graag met naam en toenaam
zouden willen weten aan wie onze
vondst heeft toebehoord.
Gezien de niet geringe informatie, die
voorwerpen kunnen opleveren, is het
van belang, dat deze voorwerpen
aangemeld worden bij de daarvoor
bevoegde instanties. Hierdoor is het
'oor wetenschappers een welkome en
noodzakelijke aanvulling op datgene,
wat uit archeologische opgravingen
verkregen wordt. Zeker voor de in de
toekomst beoogde sanlenwerking
russen de AWN en onze vereniging, is
een dergelijke aanpak en
benaderingswijze cq. openheid van
groot belang.
•
VRAAG ALTIJD
TOESTEMMI NG
AAN DE
LANDEIGENAAR
OM OP ZIJN
LAND TE MOGEN
ZOEKEN

VONDSTVAN
HET JAAR 1992/
Zoals u heeft kunnen lezen, zijn er door de lezers van
"Detector Magazine" het afgelopen jaar, een aantal
schitterende c.q. interessante vondsten gedaan.
De jury, die zich over de inzendingen van "Vondst van
het jaar" heeft gebogen, had dan ook een moeilijke
taak.
"Wi:u was nou de nlooiste vondst? Het 15e eeuws vaan,
gevonden door Eefvan de Gronde, het raapolielampje
van W. Hendriks of ......
Er waren zoveel interessante vondsten.
De jury heeft gemeend de prijs, een gouden
miniatuurdetector, beschikbaar gesteld door
L. Kooistra te Hemrik, te moeten toekennen aan de
heer A. Rietveld.
Luitzen Haak feliciteert dhr. Rietveld.
Voor mevr. Rietveld waren er uiteraard bloemen.
Dhr. Kooistra reikt de gouden miniatuurdeteetor uit.
I_magazineI
\,
. 3
./
""-..__ /'
!
Niet omdat de vondst van 37 gouden munten de
grootse financiële waarde had, maar on1 het feit, dat
zo'n vondst eigenlijk de droom van ons allen is.
Op 16 januari jl. werd de prijs in HeInrik, bij de heer
Kooistra uitgereikt aan de heer Rietveld, die dit een
geweldige vergoeding vond voor zijn "genlÏste kans".
•

De meeste gouden munten, waarbij
voor de controle Inuntgewichten
werden gebnlikt, hadden een massa
tussen 1 1/2 en 13 gram, slechts een
enkele gouden munt woog Ineer,
tot 27 granl toe; voor zilver waren
de grenzen 3 1/2 en 35 graIn.
A
Afb. 6 Oudste type muntgewicht
van Antwerpen (/500).
De vorm, herkomst,
ouderdom en het
gebruikte materiaal
Wat de vorm betreft kennen wij
ronde, rechthoekige, zeshoekige en
vierkante nluntgewichten.
Wat Illateriaal betreft zijn er
roodkoperen, bronzen (een legering
van koper met ongeveer 8 °10 tin),
Afb. 7 Muntgewicht uit Middelburg (/599),
gemaakt door Matten den Mant
(MDM)
T
messing (een geelkoperen legering
met tenminste 15 °10 zink) en loden
muntgewichten.
Zilveren komen slechts hoogst
zelden voor.
De oudste muntgewichten
Afb. 8 Muntgewicht uit Amsterdam
van H. Linderman (HLM), /775.
T
zijn rond,
van brons en
eenzijdig
gestempeld.
Zij werden tussen
1325 en 1500 in
Italie, Frankrijk,
Engeland,
Vlaanderen en Brabant vervaardigd
(zie afb. 1). In 1499 werden op last
van Philips de Schone enkele series
platte, tweezijdige, roodkoperen
muntgewichten voor de meest
gangbare gouden munten geslagen,
als standaard ten behoeve van de
grotere steden in zijn
Bourgondische Rijk.
Op de achterzijde werd het
Afb. // Muntgewicht van Lenard van Gheere
uit Antwerpen (voor 1575).
T
I_magazineI
A
Afb. 3 Loden muntgewicht van 4 Spaanse
Realen (S.R.), /3,5 gram, (/550-/750).
zogenaaInde snedegetal aangegeven,
het aantal Inunten, dat tesaInen een
"Marc de Paris" Inoest wegen (zie
afb. 2). Ronde muntgewichten uit
messing kwamen vooral in de
18e eeuw in gebruik, nlaar niet in
ons land.
Ronde, zowel als vierkante loden
muntgewichten komen niet veel
voor. De meeste, vooral ronde,
werden gemaakt voor zilveren
munten en wel speciaal voor de
serie Spaanse "Reaal van acht"
(zie afb. 3).
Zeshoekige bronzen, iets taps
oplopende muntgewichten werden
ter onderscheiding van de
ronde Franse, tijdens
de Honderdjarige
Oorlog tussen 1370 en
1475, in het door de
Engelsen bezette
westelijke gedeelte van
Frankrijk, gemaakt
(zie afb. 4).
Ter onderscheiding van de
Franse vorm werden in
Vlaanderen rechthoekige,

S0111S vrij smalle ll1ulltgewichtjes
vervaardigd. Zij werden vrij nlW uit
bronzen platen gehakt en daarna
van een stempel voorzien; de
zijkanten zijn zelden netjes
afgewerkt. Zij werden slechts in de
internationale bankiers- en
handelsstad Brugge, vanaf 1325 tot
ongeveer 1400 vervaardigd (zie afb.
5). Tot 1450 werden er ook
aantrekkelijker, beter afgewerkte
vierkante n1untgewichten uit
dunnere strippen brons genlaakr.
Daarna nam Gent de produktie
gedurende een vijftigtal jaren over,
maakte ze van messing en sloeg er
aan de achterzijde een Gents
leeuwtje in af. Sedert het einde van
de 16e eeuw tot omstreeks 1800
heeft Antwerpen in Belgie de
belangrijkste plaats ingenomen bij
de produktie van vierkante, tapse
messing lnuntgewichten.
Op de keerzijde van al deze
ll1untgewichten staat het handje van
Antwerpen afgebeeld (zie afb. 6).
Eerst lla 1585 werden de eerste
vierkante messing muntgewichten
in andere steden en landen
vervaardigd en wel achtereenvolgens
in Middelburg (zie afb.7),
Hamburg, Keulen, Rotterdam,
Atnsterdalll (zei afb. 8) e.a..
Deze waren vaak voorzien van het
stadswapen.
Andere vierkante platte
gewichtjes
De vierkante tapse gewichrvorn1
was vrij spoedig populair en werd in
beide Nederlanden ook toegepast
voor dialuant- (zie afb. 9),
apotheker- en kleine
graangewichten en voor kleine
trooise gewichten (zie afb. 10).
De beeldenaar of het
opschrift
De beeldenaar Vall de I1lUllt werd
als regel vereenvoudigd op de
bovenzijde van het muntgewicht
Afb. 9 Amsterdamse diamantgewichten van 64
karaat (ongeveer 13 gram), 1700 - 1850, WL
=W Linderman.
weergegeven (zie afb. 1 thn 5);
op de keerzijde sloeg de
I1lulltgewichtmaker veelal zijn
initialen ofzijn persoonlijke merk
af, soms voorzien van een jaartal
(zie afb. 11). Ronde en vierkante
buitenlandse messing
muntgewichten werden in de 17e
eeuw soms Vall een aal1pakknopjeofstift
voorzien. In dat geval werd
de naaIn van de betreffende munt
op de bovenzijde van het
muntgewicht aangegeven.
Literatuur
De beeldenaars van de munt-
..
Afb· 10 Precisiegewicht van 1116 Utrechts lood
(0,92 gram), Utrechts wapen, 1750.
I_magazineI
gewichten uit de Nederlandell zijn
afgebeeld in mijn boekje:
"Muntgewichten voor Munten Vall
de Nederlallden", 1981.
Dit boekje kunt u bestellen door
f 20,- over te maken op postgiro
415559 te Zwolle.
De beeldenaars Vall muntgewichten
voor buitenlandse munten, die in
Nederlalldse ll1untgewichtdoosjes
voorkwamen, zijn afgebeeld en
beschreven door A. Pol:
"Noord-Nederlalldse
Muntgewichten", 1990.
Kosten f 29,50.
De merken van de meeste
muntgewichtmakers uit beide
Nederlanden zijn vermeld in het
boek, dat ik samen met dr. D .A.
Wittop-Koning heb geschreven:
"2000 Jaar Gewichten in de
Nederlanden", 1980. Voor f20,verkrijgbaar
bij de Slegte.
•

SCHATGRAVERIJ OF
DETECTORAMATEURS DE
FOUT IN )
Naar aanleiding van een
krantebericht over het
oppakken van een
schatgraver in Voorburg heb
ik de ROB gebeld met de
vraag wanneer je in de fout
kunt gaan tijdens je hobby.
Dat dit ook in het belang is
van onze vereniging blijkt wel
uit een publikatie in ons
vorige verenigingsorgaan.
n Detector Magazine nummer 6
Iwerd op bladzijde 4 een aantal
richtlijnen gepubliceerd, waaraan
leden van onze vereniging zich
dienen te houden. Naast deze
"gentleman's agreement" kennen we
ook nog de Monumentenwet 1988,
waarin simpelweg de regels staan
opgesteld waaraan iedere
Nederlander en bezoeker van ons
land zich dient te houden.
Hoofdstuk V handelt over
opgravingen en vondsten, die hierbij
gedaan worden en voor ons zijn met
name de artikelen 39, 40 en 47 van
toepassing. In hoofdstuk VII is te
vinden welke strafmaat toegepast
wordt op begane overtredingen, naast
uiteraard het royement als lid van
onze vereniging. Artikel 57 geeft de
strafmaat aan, wanneer er sprake is
van een overtreding op grond van
artikel 39, Lid 1 en 47, lid 1. Deze
informatie wordt ook altijd verstrekt
aan medewerkers van Gemeente- en
Alhert Folkerts
Rijkspolitie door de ROB wanneer
zij een procesverbaal moeten
schrijven. Een probleem bij
strafvervolging op grond van deze
artikelen is de bewijslast door de
politiemensen. Het is voor hen een
stuk simpéler wanneer er een bordje
hangt "Verboden toegang, Art. 461
Wetboek van Strafrecht". Kun je op
zo'n moment geen schriftelijk bewijs
laten zien, dat je toestemming hebt
van de eigenaar van het terrein, dan
hang je. In het geval van
strafvervolging op grond van de
Monumentenwet wordt altijd de
juridische afdeling van het Ministerie
van WVC ingeschakeld. Navraag bij
mij bekende juristen heeft overigens
opgeleverd, dat er nog geen
jurisprudentie bestaat tegen
detectoramateurs. Wat mij betreft
moeten we dat zo houden. Het is wel
duidelijk, dat je altijd de fout in gaat
wanneer je gaat zoeken op een
terrein, dat aangemerkt staat als
archeologisch monument op de
monumentenlijst. Deze lijst kan per
gemeente opgevraagd worden bij het
desbetreffende gemeentebestuur en
eigenlijk is dat het eerste wat je doen
moet. Vervolgens zoek je de eigenaar
op van het stuk land van je keuze en
vraag je om toestemming om te
mogen zoeken. Het beste is een
schriftelijk bewijsstuk, hiervoor zal ik
nog een concepnekst samenstellen in
overleg niet het verenigingsbestuur,
die je desnoods kan kopiëren, zodat
je alleen maar een naam en een
omschrijving van het terrein hoeft in
te vullen. De eigenaar hoeft alleen
maar te tekenen.
Wellicht is dit iets wat we als
vereniging centraal kunnen gaan
doen als service naar de leden en als
garantie, dat men zich aan de regels
houdt richting de grondeigenaren en
de archeologen. Buiten de
geregistreerde archeologische
monumenten ben je niet strafbaar
volgens de provinciaal archeoloog
van Zuid-Holland. Hij stelt in dat
geval alleen dat je iedere vondst dient
te melden. Want het is voor de
beroepsmensen een fysieke
onmogelijkheid om ieder
bouwterrein af te lopen. Wij zijn
letterlijk de ogen en oren van de
archeologie en kunnen voorkomen
dat belangrijke informatie voor altijd
verloren gaat door graafwerkzaamheden.
Een telefoontje of een
fax naar Amersfoort is al voldoende
om ze te alarmeren. Zo nodig komen
ze direct en kunnen eventuele
werkzaamheden tijdelijk worden
stopgezet om archeologische
gegevens veilig te stellen. Wat dat
betreft heeft de ROB meer armslag
gekregen door het verdrag van Malta
1992, ook hier geldt, dat de
'vervuiler c.q. graver' betaalt.
• Mijn dank gaat uit naar de
provinciaal archeoloog ad interim van
Zuid Holland, j. van der Roest voor
het verstrekken van informatie.
VRAAG ALTIJD
TOESTEMMI NG
AAN DE
LANDEIGENAAR
OM OP ZIJN
LAND TE MOGEN
ZOEKEN

INGEZONDEN VOOR "DE VONDST VAN HET JAAR"
BRONZEN
BLOKGEWICHT
Vandaag, 14 januari, kreeg ik tot
nlÏjn genoegen het door mij
aangemelde bronzen blokgewicht
terug van het Provinciaal Museum
te Assen, dat ik daar ter
determinatie aangeboden had.
Het is een gewicht van 111
grat11, 2.2 cm. hoog en de
diameter is respectievelijk 2.5 ­
2.8 cm.
Het blokgewicht, afgeknot en
kegelvonnig bevat de
volgende ijkingen: 1659,
1660, 1663, 1664, 1666,
1668, 1669, 1670, 1674,
1676, 1683, 1684 en 1685.
I_magazineI
Het gewicht heb ik gevonden in het
Drentse land en waarschijnlijk is
het dan ook een vorm van een oud
Drents gewicht. De exacte
herkomst van het gewicht of waar
het voor gebruikt is, is door het
museum nog niet achterhaald.
Een leuke bestemming heb ik er
echter al wel voor gevonden, thuis
in de vitrinekast!
Graag wil ik bij deze dan ook, deels
om de gaafheid en deels om de
zeldzaatnheid er van, l11et dit
blokgewicht meedingen naar de
vondst van het jaar.
Jan Frikken, Ter Apelkanaal

KOUD HE?
OOK IN H ET VORSTVERLET?
Terwijl ik achter mijn
computer kruip, vriest het 12
graden. Mijn laatste
vondstgegevens van
oudjaarsdag heb ik
opgeslagen in het systeem.
Terwijl ik de
coördinaatgegevens van het
scherm haal, bedenk ik, dat
het wel leuk zou zijn om een
stukje voor ons blad te
schrijven.
Ruim een jaar geleden op 30
december 1991 sloot ik het jaar
af met het tellen van de munten
in mijn rommelbak.
Deze bak, een oud broodtrommeltje,
bevatte toen 754 totaal versleten
munten. Je kunt nog zien, dat het
munten zijn, maar dan heb je alles
gehad.
Nu, vandaag 5 januari 1993, bevat het
bakje 954 slechte munten, maar een
munt is een munt en het gaat om de
spanning van het zoeken en het vinden,
vooral het vinden van zoekplaatsen.
Bij mij is dat vaak op goed geluk, zo
ook het volgende:
Helaas, het vroor al op 29 december.
De vorst zat al 2 cm. in de grond.
Had het die dag nou maar niet
gevroren. Jongen, wat baalde ik!
Ik had net weer een landje, zo'n 30 km.
bij mij vandaan, ontdekt. Een oude
ijsbaan, opgebrachte grond en van die
mooie greppeltjes er dwars doorheen
getrokken. Binnen 3 dagen had ik 140
van die oude, versleten munten uit de
grond gehaald. Je kent dat wel; totaal
verzuurd met nog net een klein stukje
te lezen. Maar toch had ik ook weer 3
gewichten, waarvan er weer een van de
stad Sneek was, met het jaartal 1734.
Precies dezelfde als vorig jaar. Ook vond
ik een totaal vergaan beursje met de
afdrukjes van munten in het leer.
Volgens mij moet de eigenaar diep
teleurgesteld geweest zijn, toen hij
merkte, dat hij zijn beurs verloren had.
Er zat 71 cent in. Zes dubbeltjes, 2x
1/2 stuiverstukje en 6 losse centen, in
die tijd bijna een weekloon.
Hoewel de muntjes in het leer
beschermd hadden gezeten, kon ik de
1/2 stuiverstukjes en de centen in de
rommelbak gooien, ook die waren al
aangetast door de zuren. De zilveren
dubbeltjes bleken, na gereinigd te zijn,
nog bijzonder mooi. Drie kon ik bij
mijn collectie voegen, de andere drie
heb ik aan de grondeigenaar gegeven.
Net toen ik de muntjes uit de grond
haalde, kwam hij naar mij toe en het
eerste wat hij zei was: "Koud hè?".
Ik reageerde hierop met de mededeling,
dat ik het nogal mee vond vallen, dat ik
alleen ijskoude tenen had en voor de
rest ook versteend was. "Dat komt
mooi uit" zei hij, "mijn vrouw heeft de
koffie klaar en ik moest vragen of je ook
een bakje lust". Dit sla ik bijna nooit af,
vooral nu nier. Het vroor 5 graden,
maar ja, ik was ook aan het zoeken op
een oude ijsbaan, wat wil je dan ook?
Gelukkig was deze ijsbaan zonder ijs en
ijswater. In de keuken raakten we al
gauw aan de praat over mijn hobby en
over onze vereniging. Toen kwamen de
verhalen over vroeger pas echt los.
Er werden oude kaarten bijgehaald en
natuurlijk ons clubblad.
Die overhandigde ik aan de vrouw,
nadat ze nog een bakje koffie had
ingeschonken en zij begon te lezen.
I_magazineI
De man bleef ondertussen maar
vertellen; daar had hij nog
gezwommen, daar speelde hij als kind
zijnde, daar liep nog een pad door zijn
land. Voor ik het wist was het al zes
uur. Ik moest naar huis, maar beloofde,
dat ik terug zou komen. Ik bedankte
voor de koffie en de opwarmer.
De clubbladen heb ik de volgende dag
opgehaald en de muntjes afgegeven.
"Je komt vandaag de grond niet meer
in" zei de eigenaar, "(t is te koud hè,
maar als de vorst uit de grond is, kom je
maar weer terug. Ik heb nog 25 hectare
land hier achter liggen, daar mag je ook
op zoeken.». Daar bedankte ik hem
natuurlijk voor. Hij vertelde mij, dat hij
helaas ook door de vorst zijn favoriete
hobby niet kon beoefenen.
Hij was namelijk sportvisser en net als
ik helemaal gek van de hobby. Hij kon
zich goed voorstellen wat de hobby
voor mij betekent. Hij met zijn hengel
en ik met mijn detector. "Ja, je weet
nooit wat je zult vangen, als je een
stekje gevonden hebt. Als je een stekje
hebt, waar je wat gevangen hebt, dan
houdt dat stekje je bezig.
Twee snoekbaarzen had ik laatst nog.
Van zes pond" zei hij. Dus ik er gelijk
over heen: "Nou ik heb drie gewichten
van samen een pond, misschien werden
de vissen hier vroeger wel mee
gewogen". "Wie weet" zei hij, «kom ik
ga naar binnen, mijn werpmolen
nakijken. De dooi komt sneller dan je
denkt". Ik wenste hem succes en terwijl
ik naar de auto liep, keek ik nog een
keer om langs de boerderij naar al die
grond en dacht bij mezelf: "Hij heeft
gelijk.". Ja zo'n stekkie, het houdt je
bezig. Helaas zit ik met het zoeken in
het vorstverlet,
totdat .
Dick Eekhof

PARANORMAAL BRONS
"Toevallig" kwam ik in het
gelukkige, tijdelijke bezit van
een opgegraven stukje
brons.
"Toevallig" is· tussen
aanhalingstekens gezet,
omdat ik geloof, dat in
laatste instantie alles bepaald
wordt door het "toevallig"
meegekregenlevenspakket
en hoe we dit pakket uit vrije
wil wensen te gebruiken
voor wat we "toevallig" op
ons levenspad tegenkomen.
Dat al het bezit tijdelijk is,
wordt duidelijk als we
bedenken, dat zelfs de best
geconserveerde
hedendaagse
museumcollectie ooit tot
stof zal vergaan.
NtI het verhaal over de, voor
mij, bijzondere bodemvondst.
Vanaf het eerste
mOlnent, dat mij werd verzocht het
voorwerpje te psychonletreren (met
niet tijdsgebonden geestkracht
onderzoeken en hierdoor beelden
entofgeluiden entofgevoelens te
ervaren), werd ik door het stukje
luetaal gefascineerd.
Hoewel ik geen expert ben op het
gebied van geschiedenis in het
algenleen en van antieke
metaaltechnieken in het bijzonder,
lijkt het er op dat dit eivormig
voorwerpje van gegoten brons
gemaakt is. Wellicht is nlen
uitgegaan van een positieve vonn
van was ofsoortgelijk materiaal.
In dat geval kan het zo zijn, dat
men twee stukjes was op elkaar
heeft gedrukt. Elk van de twee
stukjes was geeft dan een vornl te
zien, die veroorzaakt kan zijn door
het gelijktijdig
sanlenknijpen
van de
toppen
van de
duinl
en
I_magazineI
wijsvinger in de wasvorm.
Hierdoor ontstaan in iedere helft
twee in elkaar overlopende holletjes.
N a het samenvoegen van de twee
helften, het aandrukken, de
negatiefmallen nlaken, het gieten,
enz. krijgt men dan de vormen zoals
die op de foto's zichtbaar zijn.
Voor de volledigheid: de maxilnale
lengte van het voorwerpje is 25
mnl. en de nlinimale/maxinlale
hoogte 15 resp. 20 mmo Het
voorwerp weegt 35,2 gram. De
vindplaats is Oost-Nederland. Al
deze gegevens en overwegingen
waren mij onbekend, toen ik het
voorwerp in handen kreeg.
Snel werd mij tijdens het
psychOlnetreren van het stukje
metaal duidelijk, dat het een lokaal
voorwerp betrofen gebntikt werd
door, en eigendOln was, (en in
zekere zin nog steeds is) van een
paragnost uit ca. 500 n.C., die voor
militairen werkte. Misschien was hij
zelf ook wel militair.
Dit concludeerde ik uit twee
beelden, die ik te zien kreeg.
Het eerste was dat van een metalen
helm, die aan de voorzijde verticaal
was omgevouwen en daarOln bij lnij
toen een gevoel gaE dat ik het
voorwerp moest dateren op 500
n.C. en tevens lokaliseren in het
huidige Nederland.
Ik ben mij ervan bewust, dat één en
ander weinig wetenschappelijk
De ene kant van het brons (de strIJder). Met wat fantasie is
over de hele rechterzijde een licht voorovergebogen,
wijdbeens staande krijger te zien.
Vergoting 4 à 5 maal.

klinkt, n1aar desondanks ben ik van
bovenstaande uitspraken overtuigd.
Bij het zien van het tweede beeld
(ditmaal een sYlnbool, dat voor nlÎj
betekent: "persoon die sterk
intuïtief is "), wist ik, dat de
oorspronkelijke eigenaar een
ervaren en werkend paragnost was.
Dat beeld veroorzaakte bij n1Îj een
vreemde schok van herkenning.
Een meer dan 1000 jaar oude
collega te herkennen, blijft vreen1d.
Ook werd ik opnieuw herinnerd
aan de tijdloosheid der dingen.
Verder voelde ik daarna, dat bij dit
voorwerp nog een tweede en derde
exemplaar behoorde.
Pas toen realiseerde ik mij dat het
waarschijnlijk om werpstenen Inet
voorspellend karakter moest gaan.
Gereedschap van wat toen magiër,
medicijnman, tovenaar ofSjan1aan
werd genoemd. De verzamelaar en
perfectionist in mij (alles compleet
willen maken) werd daardoor
wakker gemaakt. Ook rezen er twee
vragen. Zouden de drie stenen ooit
weer samenkomen? En zo ja, rou
dit unieke orakel van antieke werpstenen
dan nog werkzaan1 zijn?
Vrij
kort
nadat ik
de steen
voor het
eerst had
gepsychometreerd,
werd het Inij door de
eigenaar ter beschikking
gesteld. Daarna heb ik bij
voorkomende gelegenheden op
verschillende manieren voorzichtig
geprobeerd, hoe ik die ene steen
zou kunnen gebruiken.
Voorzichtigheid achtte ik geboden,
omdat ik voelde en zag dat het nog
steeds sterk geladen was.
Voor een eerste Inogelijke
toepassing als orakel werkt die ene
werpsteen voor Inij onvoldoende;
Inet één steen zijn te weinig
combinaties te Inaken. In de ene
bewuste bronzen werpsteen zitten
twee duim afdrukken en twee
vingertop afdrukken. Per worp
kunnen maar twee van de vier
indrukken boven liggeIl. Met drie
werpstenen is het aantal indrukken
zes, en daannee groot genoeg om de
werpstenen als orakel dienst te laten
doen.
Een tweede mogelijke toepassing is
de steen te benutten als leeg
"projectiescherm". Hiermee kunnen
dan beelden worden opgevangen,
zoals dat bij het psychometreren
van bijvoorbeeld foto's gebruikelijk
is. Maar door de eigen kracht van
de steen laat het zich niet als
neutraal medium gebruiken.
I_magazineI
De andere kant van de bronzen werpsteen (de paragnosten-zijde).
Vergroting ca. 4 à 5 maal.
Ik zie steeds dingen, die Inet die
steen zelf te Inaken hebben in plaats
van het onderwerp, waarop ik mij
concentreer. De steen is dus te sterk
om zich als intermediair te laten
gebruiken.
Een derde toepassing werkt voor
mij wel goed. Hierbij wordt bewust
de reeds aanwezige kracht gebruikt.
In somlnige n10eilijke gevallen kan
ik die kracht ter ondersteuning bij
behandeling op afstand gebruiken.
Maar ook in dit soort gevallen blijf
ik terughoudend; uiteindelijk zitten
aan deze steen behalve universele
tijdloze invloeden, ook zaken
stammend uit een ca. 1500 jaar
oude cultuur.
Buiten en tijde.ns het (beperkte)
werken met de bronzen steen
werden ook andere interessante
beelden getoond. De steen blijkt
niet allen letterlijk, maar ook
figuurlijk over twee kanten te
beschikken. Een kant laat een
gelouterde, oude krachtige
paragnost zien. Dit beeld helpt mij
soms om meer zelfvertrouwen op
paranonnaal gebied te krijgen,
zodat ik zaken duidelijker en
genuanceerder kan zien.
De andere kant toont een strijdbare
militair, ook uit ca. 500 jaar n.C.
Voor mij sYlnboliseert dit
elementaire strijdvaardigheid.
Deze tweede kant gebruik ik veel
minder om verschillende redenen,
maar hoofdzakelijk, omdat ik deze
energie niet voldoende nauwkeurig
naar Inijn zin kan richten.
De oorzaak zal ook wel de antieke
oorsprong van dit voorwerp zijn.
Het valt uiteindelijk niet mee om
zo'n oude cultuur volledig na te
voelen.•
J. v. D. te DH 8/92

DE H ERA LDIE K 11
R. de Heer
In het oktobernummer heb ik u o.a. verteld hoe het wapen
ontstaan is. Nu wilde ik graag verder gaan met de indelingen
en voorstellingen van en op het schild.
Het oppervlak van een schild noemt men het veld.
Dit veld kan op meerdere manieren verdeeld worden nl.
gedeeld, doorsneden, rechts geschuind en links geschuind. De
meest voorkomende mogelijkheden kunt u op de hier onder
weergegeven tekening zien.
CDam
Gedeeld Doorsneden Gekwartilleerd
Gedeeld en
rechts
doorsneden
Dubbel
doorsneden
Dubbel
geschuind
Gegeerd
Dubbel
gedeeld
Geschuind
Dubbel
links
geschuind
Gekeperd
Dubbel
gedeeld en
doorsneden
Links
geschuind
Schuin
gekwartilleerd
Gegaffeld
A
afb. I De meest voorkomende verdelingen
van het schild.
Deze verdelingen zijn ook weer
te herverdelen door de
hoofdlijnen te combineren of
te herhalen. De vlakken, die dan
ontstaan, heten kwartieren.
Wanneer men het schild in negen
kwartieren verdeelt, dan heeft elk
kwartier zijn eigen naam.
4
2 3
5
A
afb. 2 Kwartieren
Er komen niet alleen schilden voor
met negen kwartieren. Er zijn er ook
met zes, acht, tien, twaalf, zestien en
zelfs twintig kwartieren.
Soms vindt u in het hart van het
schild nog een klein schild, het
hartschild, dat meestal dezelfde vorm
heeft als het grote schild.
De wapenfiguren zijn onder te
verdelen in o.a heraurstukken.
Op afbeelding 6 ziet u een aantal
heraursrukken.
I_magazineI
6
A
afb. 3 Wapen met zes kwartieren.
(bisschoppelijk wapen)
afb. 4 Wapen met acht kwartieren
T

Determinatie op afstand
Verzoek aan de leden
Misschien lijkt het voor u
onmogelijk, dat ik zo maar
even van een schetsje uw
voorwerp kan determineren.
Vaak is door de jaren
ervaring een oogopslag
voldoende om te kunnen
zeggen: "dat is het.".
Maar (Och kom ik (en met
mij het bestuur tijdens onze
maandelijkse vergaderingen)
er, ondanks de vaak goede
tekeningen, niet altijd uit.
Daarvoor heb ik uw
medewerking nodig.
Beschrijf het voorwerp zo
goed en uitvoerig mogelijk,
pak een meetlintje of liniaal
en noteer:
de dikte, diameter, breedte,
lengte, gewicht,
materiaalsoort (brons,
zilver, zink, etc.). Kijk bij
ronde voorwerpjes of er een
bevestigingsoogje aan
gezeten heeft. Beschrijf de
ach terkant (hol of bol).
Is het voorwerp gegoten
(massief)? Staan er keurmerkjes
op en op welke
plaats zijn die aangebracht?
Probeer ook die
keurmerkjes te beschrijven.
Lukt dit allemaal niet, heb
dan even geduld en laat het
voorwerp aan mij zien op
een zoekdag ofde
Voor de in het volgende nummer te plaatsen rubriek "Vraagbaak"
kunt u tekeningen en/offoto's van voorwerpen of munten,
waarvan u zelf niet weet wat het is, sturen naar
Dick Eekhof, Pealskar 47, 850 I TL Joure
Iedenvergadering.
Op zoekdagen zijn
verscheidene deskundigen
aanwezig, met hun hulp
komen we er zeker uit.
Dick Eekhof
Geachte redactie,
Hierbij zend ik u drie
tekeningen op ware
grootte, waarvan ik graag
wat meer zou willen
weten.
Afbeelding I is een stop
van een kruik.
Afbeelding 2.
Deze penningen zijn van
tin en hebben op sommige
plaatsen nog een laagje
zilver. Bij elkaar vond ik
vijf precies dezelfde.
Afbeelding 3 lijkt mij een
kaarsendover, hij is hol van
binnen. Het materiaal is
koper.
Bij voorbaar dank voor de
te nemen moeite.
H. Nouwens
Afbeelding 1: Dit voorwerp
lijkt op een Romeinse
sleutel. Toch is het, zoals u
het al beschreef, een dop
van een kruik.
De datering hiervan is wat
moeilijker. Daar mij
verschillende types bekend
zijn, is deze naar alle
waarschijnlijkheid uit de
18e eeuw.
Afbeelding 2 is een
eigendomspenning.
In sommige fabrieken, waar
de kleding zoals overalls,
stofjassen, etc. van de
werknemers gezamenlijk
naar de wasserij gaan,
gebruikt men deze nog
steeds. Iedere werknemer
kan zijn eigendom
I_magazineI
herkennen aan de penning.
Ik vermoed, dat uw penning
van zink is. Datering begin
1900 tot heden.
Afbeelding 3 lijkt op een
kaarsendover, maar is het
niet, gezien de vom1. Het is
een sierlijk afgewerkt
klokgewicht van koper.
Dit gewicht, waarvan u het
omhulsel heeft gevonden,
was gevuld met lood. Ik laat
hierbij een foto plaatsen van
twee voorwerpen uit mijn
eigen collectie. Het linker
voorwerp is ook een los
omhulsel, waan'an het oog
ontbreekt. Deze gewichten
treft men nu nog aan op een
Friese klok. De datering van
uw gewicht is de 17e eeuw.
Geachte Redactie
Op deze foto ziet u een
bronzen boog, waarvan
aan de onderkant een
stukje ontbreekt.
De handgreep van de boog
bestaat uit een
boogschutter, die de boog
over zijn schouder draagt.
Graag zou ik willen weten

waarvan het lijkt of er iets
aan vast heeft gezeten.
Achterop zitten twee
dichtgeroeste gaatjes.
Dus het lijkt erop. dat het
voorwerp ook ergens aan
bevestigd heeft gezeten.
Zou u mij hier verder mee
kunnen helpen?
P. van Dijk
Afbeelding 1 is een
tafelbelletje, dat aan een
koord hing (het
schellekoord). Het was
bedoeld om het
huishoudelijk personeel te
waarschuwen. Het belletje
op zich heeft een opvallende
smalle vorm, die afwijkt van
het bredere type, dat men
vaker aantreft. Vanwege de
gegraveerde motieven lijkt
het mij, dat het voorwerpje
uit de 15e eeuw komt.
Afbeelding 2 is een
sierbeslagstuk of een restant
van een scharnier. Helaas is
het, aan de schets te zien,
afgebroken. In de gaatjes
__magazinej
kwamen de spijkertjes, op
de achterkant bevinden
zich, zoals u al aangaf, twee
roestige gaatjes. Op deze
plaats hebben twee stalen
puntige pennetjes gezeten,
die het afhangen
vereenvoudigde.
De datering is van een
aanzienlijk jongere datum
dan het belletje. Ik plaats
deze in het begin van de 1ge
eeuw.

Polaroid Close-up Stand
Voortaan uw VOOlwerpen fotograferen
zonder ingewikkelde apparatuur, zoals
tussenringen, enz.
Met de "Polaroid Close-up stand" kunt u
1: 1 direct-klaar foto's maken van
praktisch elk object dat niet dikker
(hoger) is dan 12 Olm.
Dus met vijf minuten uw voorwerp op
de foto.
In het volgend nummer zullen we
uitgebreid terugkomen op dit apparaat in
een tesrverslag.
Conserveren van bodemvondsten
Wat is de beste methode...
Velen onder ons conserveren de
bodemvondsten met vaseline.
Deze methode is bevredigend, maar niet
altijd optimaal. Het voorwerp blijft altijd
kleverig en de oxidatie komt vaak terug.
Via het ROB kregen wij te horen dat
bodemvondsten van koper, brons, lood,
etc. het beste te conserveren zijn met
zuivere bijenwas ofzuivere parafine.
Je neemt een zakje parafine-korrels en je
doet deze in een glazen potje. Zet nu het
potje in een pannetje met water op het
vuur. Op deze manier blijft de pan
schoon.
Verwarm het water zodat de parafine
gaar smelren en goed heet wordt. Nu leg
je het VOOlwerp (dat reeds gereinigd is) in
de parafine en laat dir even goed warm
worden.
Het ingesloten vochr in her voorwerp
verdampt en de kieren vullen zich met de
vloeibare parafine.
Nadien het voorwerp uir de parafine
vissen en zodra deze weer hard geworden
is, het voorwerp oppoetsen met een
zachte doek.
Her voorwerp zal hierdoor een mooie
parina krijgen en is goed geconserveerd.
Bovendien is het niet vet.
Een zakje is voldoende voor een groot
aantal voorwerpen en is verkrijgbaar bij:
Munsters Metaaldetecrors, tel. 04920­
44782 en bij de betere dealers.
Prijs f. 7,50 (+ 2,50 verzendkosten)
Verzamelbeurs Delft
In "Het Trefcentrum", PhoenÎxstraat in
Delft wordt op zaterdag 15 mei a.s. een
grote verzamelbeurs voor
metaaldetecrorvondsten georganiseerd.
De zaal is open van 9.00 - 15.00 uur.
Inlichtingen: 015-122227
Verzamelbeurs te Hemrik
Op zaterdag 3 april vindt in Hemrik
weer de jaarlijkse grote verzamelbeurs
plaats.
Op deze beurs, die door "De
Verzamelaar", afd. Noord, m.m.v. onze
VONDST
VAN
HET
JAAR
__magazine I
vereniging wordt georganiseerd, zijn
detectorvondsten, prentbriefkaarten,
postzegels, speelgoed en andere
verzamelobjecten te ruilen.
Diverse deskundigen voor determinatie
zijn aanwezig.
De beurs is open van 9.30 - 17.00 uur en
wordt georganiseerd in dorpshuis "de
Bining" te Hemrik.
Voor tafels kunt u zich voor 27 maan a.s.
opgeven, tel. 05166-1502.
Goudtestmaterialen
De fa. Detect komt op de markt mer een
kistje testmateriaal voor goud en zilver.
Hiermee kun je testen of iets van goud of
zilver gemaakt is of niet, bovendien kun
je goud op zijn karaatgehalte testen. (8,
14, 18 en 22 karaat). Het komplete setje
bestaat uit: 1 flesje zilvertest, 4 flesjes
goudtest, voor 8, 14, 18 en 22 karaat,
1 roetsteen en 1 flesje toetsteenreiniger.
Dit alles zit in een fraai schokvrij houten
kistje met veiligheidssluiting.
Waarschuwing: de flesjes bevatten hoge
concentraties gevaarlijk salpeterzuur,
daarom is deze set zo veilig mogelijk in
een kistje met van binnen schokdempend
materiaal verpakt. Nederlandstalige
gebruiksaanwijzing wordt bijgeleverd.
KISTJE KOMPLEET: f 159,-
KLEIN SETJE: alleen 14 Karaat en zilver
met toetssteen f 59,-
Onderwaterdetector
Van Compass kregen we bericht dat zij
eerdaags met een onderwaterdetecror op
de markt komen.
Zodra we hier meer over weten, zullen
we hierover berichten.
Voor de meest interessantste vondst,
welke uiteraard wel moet zijn
aangemeld bij één van de officiële
instanties wordt jaarlijks een prijs,
welke bestaat uit een gouden
miniatuurdetector. beschikbaar
gesteld door Kooistra detectors te
Hemrik.
Inzendingen, welke uiteraard moeten
zijn voorzien van duidelijke foto's kunt
u sturen naar de redactie van dit blad,
onder vermelding van "Vondst van het
jaar"

Wordt nu lid van
De Detector Amateur
Wordt nu lid en krijg
het nieuwste
Detector Magazine om
de twee maanden
in de bus!
Kijk voor meer
informatie op
www.detectoramateur.nl