OPVANG EN BEHANDELING BIJ TRAUMA - Belsurg

belsurg.org

OPVANG EN BEHANDELING BIJ TRAUMA - Belsurg

Dept Trauma Surgery

INTERUNIVERSITAIR POSTGRADUAAT ONDERWIJS

HEELKUNDE

OPVANG EN BEHANDELING BIJ

TRAUMA

A. SERMON

1


Dept Trauma Surgery

PRIMARY CARE FOR POLYTRAUMA PATIENTS

BASIC PRINCIPLES

• A – B – C – D – E

• Coordinated multispeciality approach

2


Dept Trauma Surgery

PRIMARY CARE FOR POLYTRAUMA PATIENTS

1) ROLE OF THE SURGEON

2) EXISTING PROTOCOLS

3) AMELIORATE CARE PROVIDED

3


Dept Trauma Surgery

1. ROLE OF THE SURGEON

SIMULTANEOUS ASSESSMENT AND TREATMENT OF LIFE-

THREATENING SITUATIONS:

LOOK FOR THE CAUSE OF SHOCK

TREAT SHOCK

4


Dept Trauma Surgery

CAUSES OF SHOCK

HYPOVOLEMIC

CARDIOGENIC

NEUROGENIC

1. ROLE OF THE SURGEON

5


Dept Trauma Surgery

1. ROLE OF THE SURGEON

CAUSES OF HYPOVOLEMIC SHOCK

1. EXTERNAL BLEEDING

2. INTERNAL BLEEDING

6


Dept Trauma Surgery

1. ROLE OF THE SURGEON

SEARCH FOR CAUSE OF SHOCK

START TREATMENT

7


Dept Trauma Surgery

1. ROLE OF THE SURGEON

SEARCH FOR CAUSE OF SHOCK

1. FAST CLINICAL EXAMINATION

2. RX THORAX – CERVICAL SPINE – PELVIS

3. ABDOMINAL ULTRASOUND

8


Dept Trauma Surgery

1. ROLE OF THE SURGEON

START TREATMENT

1. EXTERNAL BLEEDING


ELEVATION

LOCAL COMPRESSION

(TOURNIQUET)

9


Dept Trauma Surgery

1. ROLE OF THE SURGEON

START TREATMENT

2. INTERNAL BLEEDING


DIAGNOSTIC + TREATMENT PROTOCOLS

10


Dept Trauma Surgery

2. PROTOCOLS

TRAUMA PATIENT

Blunt trauma Penetrating trauma

In extremis Unstable Stable In extremis Unstable Stable

11


IN EXTREMIS PROTOCOL BLUNT TRAUMA

Compression on external bleeding

IV fluids / blood

Bilateral chest tube

Persistent bleeding

Initial evacuation >1500 ml

Emergency thoracotomy


IN EXTREMIS PROTOCOL BLUNT TRAUMA

Compression on external bleeding

IV fluids / blood

Bilateral chest tube

DPL / US

+

laparotomy


IN EXTREMIS PROTOCOL BLUNT TRAUMA

Compression on external

bleeding

IV fluids / blood

Bilateral chest tube

DPL / US

RX pelvis

ExFix pelvis

C-clamp

Pelvic packing

Angiography

Ligation of internal

iliac artery


IN EXTREMIS PROTOCOL PENETRATING TRAUMA

PENETRATING HEAD INJURY

Local compression

IV fluids / blood

Cerebral function

+ CT scan therapy

- dead MOD


IN EXTREMIS PROTOCOL PENETRATING TRAUMA

PENETRATING THORACIC

INJURY

Bilateral chest tube

Persisting HD instability

Left thoracotomy (OR)


IN EXTREMIS PROTOCOL PENETRATING TRAUMA

PENETRATING ABDOMINAL

INJURY

IV fluids

Left thoracophrenolaparotomy

Laparotomy

(OR)


IN EXTREMIS PROTOCOL PENETRATING TRAUMA

PENETRATING NECK /

EXTREMITY INJURY

Local compression

IV fluids

OR


UNSTABLE PATIENT: PROTOCOL

MAX SHOCK THERAPY

+

MINIMAL DIAGNOSTIC

INVESTIGATIONS

RX polytrauma

Abdominal US

OR


STABLE PATIENT: PROTOCOL

COMPLETE CLINICAL

EXAMINATION

+

ADD DIAGNOSTIC

INVESTIGATIONS

RX

CT

Treatment needs < other services

PLAN OPERATIVE

INTERVENTION


Dept Trauma Surgery

3. AMELIORATE CARE PROVIDED

LEARNING FROM OUR OWN MISTAKES

+

LEARNING FROM THE MISTAKES OF OTHERS


LITERATURE

21


Dept Trauma Surgery

3. AMELIORATE CARE PROVIDED

LEARNING FROM MISTAKES. THOUGHTS

ON PRECLINICAL CARE OF ACCIDENT

VICTIMS BASED ON 10-YEAR EXPERIENCE

IN A LARGE CITY OF WEST GERMANY

Gahr RH, Hasse F, Hoffmann P.

Unfallchirurgische Klinik, Städtischen Kliniken Dortmunt

Zentralbl Chir. 1990

22


Dept Trauma Surgery

3. AMELIORATE CARE PROVIDED

INITIAL CARE OF THE PATIENT WITH BLUNT

POLYTRAUMA

Pryor JP, Reilly P

Clin Orthop, Volume 422. May 2004: 30-36

23


Dept Trauma Surgery

PRIMARY CARE FOR POLYTRAUMA PATIENTS:

1) THORAXTRAUMA

TOEPASSINGEN

2) ABDOMINAAL TRAUMA

24


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK EN

THORAXLETSELS

BEHANDELING

• Maken 25 – 50 % uit van alle traumatische verwondingen

• Zijn verantwoordelijk voor

− 25 % van alle trauma gerelateerde overlijdens bij

volwassenen

− 14 % van alle trauma gerelateerde overlijdens bij

kinderen

25


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK EN

THORAXLETSELS: OORZAAK

• Stomp trauma

− Verkeersongeval

− Val van hoogte

BEHANDELING

26


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK EN

THORAXLETSELS: OORZAAK

• Penetrerend trauma

BEHANDELING

− Schot- en steekwonden

27


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK EN

THORAXLETSELS: INDELING

• Geïsoleerd

• Polytrauma

BEHANDELING

• CAVE: “Junctionele” letsels

28


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK EN

THORAXLETSELS

BEHANDELING

• Meestal volstaat conservatieve / niet heelkundige

behandeling

− Oxygenatie

− IV vocht

− Thoraxdrain

• Potentieel levensbedreigend!

29


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK EN

THORAXLETSELS

• Accurate diagnostiek

BEHANDELING

• Juiste therapeutische maatregelen


LEVENSREDDEND

30


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK EN

THORAXLETSELS

• Accurate diagnostiek

BEHANDELING

• Juiste therapeutische maatregelen


HIGH INDEX OF SUSPICION!

31


Dept Trauma Surgery

ANAMNESE

• Historiek

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

• Ongevalsmechanisme:

− Deceleratietrauma ~ traumatische aortaruptuur

− Crushtrauma ~ longcontusie

32


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

KLINISCH ONDERZOEK

• Thoraxwand:

− Penetrerende wonden

− Ecchymosen

− Contusies

• Gestuwde halsvenen, genepen BD, verzwakte harttonen,

pulsus paradoxus: harttamponade

• Lokale drukpijn, botcrepitaties, abnormale

beweeglijkheid van sternum of ribben

33


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

KLINISCH ONDERZOEK

• Gestuwde halsvenen, lage bloeddruk, deviatie vd trachea,

afwezig ademgeruis, hypertympanisme, asymetrische

ademhaling: spanningspneu:

Dringend plaatsen thoraxdrain vooraleer verdere

diagnostiek!!!

34


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

RX THORAX (AP, liggend)

• Subcutaan emfyseem

• Pneumothorax

• Hemothorax

• Longcontusie

• Luchtvochthoudende organen endothoracaal

• Verbreed bovenste mediastinum

• Ribfracturen / sternumfractuur

• Scapulo-thoracale dissociatie

35


Dept Trauma Surgery

RX THORAX

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

• Herhalen bij deterioratie van klinische toestand

36


Dept Trauma Surgery

CT THORAX

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

• Enkel bij hemodynamisch stabiele patiënt

• Zo verbreed mediastinum

• Verdere diagnostiek van pneumothorax, hemothorax,

longcontusie

• Diagnose van geassocieerde letsels (beenderig,

abdominaal,…)

37


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

ECHOCARDIOGRAFIE

• Zo vermoeden aortaruptuur, harttamponade

• Transthoracaal / transoesophagaal

38


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: DIAGNOSTIEK

BRONCHOSCOPIE

• Zo atelectase of longcollaps persisteert ondanks 2 goed

functionerende thoraxdrains

39


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

LEVENSBEDREIGEND THORAXTRAUMA:

• Agressieve diagnostiek

• Start gelijktijdig reeds therapie

40


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

1) DRINGEND PLAATSEN THORAXDRAIN

– Indicatie: spanningspneu

– Eventueel voorafgegaan door naaldaspiratie

Techniek: 2 e IC ruimte midclaviculair

41


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

1) DRINGEND PLAATSEN THORAXDRAIN

– Techniek:

• 4 e intercostaalruimte midaxillair

• L.A.

• Incisie voldoende groot, bovenrand rib

• Stompe dissectie

• Drain Ch 32

• Suctie: - 15 cm H20

42


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

2) LUCHT AANZUIGENDE WONDE

‒ Wonde afdekken met steriel verband

‒ Niet hermetisch afsluiten

43


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

3) PERICARDIOCENTESIS

MAATREGELEN

– Indicatie: harttamponade

– Techniek:

• Onder EKG-controle zo mogelijk (S-T elevaties)

• Naald inbrengen onder proc xyphoideus

onder hoek van 45°

• Puncteer 20 à 30 cc bloed

44


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

4) NOODTHORACOTOMIE

– Indicatie:

• Pt in extremis na penetrerend trauma

• “Visible arrest” bij penetrerend trauma

• Geen indicatie voor pt in extremis na stomp

trauma

45


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

4) NOODTHORACOTOMIE

– Doelstelling:

• Harttamponade opheffen

• Bloeding controleren

• Luchtembolen en massief luchtlek controleren

• Open hartmassage

• Aortaklem plaatsen

46


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

5) THORACOTOMIE IN OK

– Indicaties:

• Initieel bloedverlies > 1500ml

• Persisterend bloedverlies van

>300 ml/u gedurende 4 uren

• Bloedverlies van 2000ml eerste

24u

47


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: LEVENSREDDENDE

MAATREGELEN

5) THORACOTOMIE IN OK

– Toegang:

• Links anterolateraal: hart, aorta, linker V.

Subclavia

• Rechts anterolateraal: enkel voor

penetrerende traumata id rechter hemithorax

• Bilat. ant. thoracotomie (clamshell)

• Sternotomie: penetrerend trauma ant.

48


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

RIBFRACTUREN

• Ontstaan dr stomp trauma

• Denk eraan zo seat belt sign

• Bejaarden:

– vaak slechts minimaal trauma

– zo onderliggend longlijden:

CAVE pneumonie, respir. insuff.

49


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

RIBFRACTUREN

• Denk aan geassocieerde letsels

– intra-abdominaal

– intra-thoracaal

• Gevaar voor

– pneumothorax

– hemothorax

• Altijd RX thorax!

50


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

RIBFRACTUREN

• Fractuur van rib 1 – 2:

– Hoogenergetisch trauma

– Sluit geassocieerde letsels uit

(mediastinale vaten, trachea en bronchi,

scapulothoracale dissociatie..)

• Fractuur van rib 7 -10:

– Sluit abdominale letsels uit

51


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

FLADDERTHORAX

• Paradoxaal bewegend ribluik

• Prognose wordt bepaald door

geassocieerde letsels

52


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

FLADDERTHORAX

• Behandeling:

– Conservatief: analgesie,

– Intubatie + KV (PEEP), pulmonaal toilet

– Heelkunde: zo thoracotomie om andere reden; verkort

intubatietijd, corrigeert misvorming

53


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

STERNUMFRACTUUR

• CAVE geassocieerde letsels aan

hart en mediastinale vaten

• Agressieve diagnostiek

– EKG

– Enzymes (Troponine I en T)

– Echo cor

• Niet altijd zichtbaar op RX

– High index of suspicion

– CT thorax

54


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

PNEUMOTHORAX

• Zowel na stompe als penetrerende thoraxtraumata

• Subcutaan emfyseem, verminderd VAG

55


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

PNEUMOTHORAX

• Behandeling:

‒ Thoraxdrain

‒ Bronchoscopie zo geen adequate expansie van de long

56


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

HEMOTHORAX

• Na stompe of penetrerende thoraxtraumata

• Bloed meestal afkomstig van

– Thoraxwand

– Longweefsel

– A. Mammaria

– Mediastinale vaten

57


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

HEMOTHORAX

• Behandeling:

– Thoraxdrain

– Thoracotomie

– VATS

58


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

LONGCONTUSIE

• Steeds bij 3 of meer ribfracturen

• Bij kinderen ook zonder ribfracturen

• Denk aan geassocieerde letsels

59


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

LONGCONTUSIE

• Behandeling:

– Analgesie

– Expectorantia

– O2, intubatie + kunstmatige ventilatie

– CAVE: IV overvulling: longoedeem

– ECMO

60


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

RUPTUUR VAN TRACHEA EN BRONCHI

• Oorzaak:

– Penetrerend trauma

– Crushtrauma: verhoogde abdominale druk tegen

gesloten glottis

– Deceleratietrauma

61


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

RUPTUUR VAN TRACHEA EN BRONCHI

• Symptomen

– Emfyseem: subcutaan + mediastinaal

– Spanningspneu

– Persisterend luchtlek ondanks TD

– Persisterende atelectase

62


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

RUPTUUR VAN TRACHEA EN BRONCHI

• Diagnose: bronchoscopie

• Behandeling: operatief

63


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

LUCHTEMBOOL

• Oorzaak:

Communicatie tss bloedvaten en luchtwegen of

longparenchym

• Symptomen:

– Neurologische afwijkingen zonder

schedeltrauma

– Plotse collaps na intubatie

– Schuimend bloed bij arteriepunctie

64


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

LUCHTEMBOOL

• Behandeling:

– Pt. op linkerzij

– Lucht aanzuigen (DVC, S-G)

– Thoracotomie

65


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

HARTVERWONDINGEN

• Harttamponade

• Penetrerende letsels vd ant thorax

– Meestal rechter ventrikel

– Behandeling: heelkunde

66


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

HARTVERWONDINGEN

• Stompe hartverwondingen: myocardcontusie, klepruptuur,

papillair spier ruptuur

• Diagnose:

‒ Index of suspicion – soms laattijdig

‒ EKG-monitoring (ritmestoornissen)

‒ Enzymen: CK-MB, Troponine I + T

‒ Echo cor

• Behandeling:

– Heelkundig herstel zo klepletsel

67


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

LETSELS AAN MEDIASTINALE VATEN

• Oorzaak: deceleratietrauma

• Symptomen: variabel (hemodyn. shock tot

asymptomatisch)

• Diagnose

– RX thorax: verbreed mediastinum

– CT-thorax

– (Angiografie)

68


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

LETSELS AAN MEDIASTINALE VATEN

• Diagnose

– RX thorax: verbreed mediastinum

– Angiografie: aortografie

69


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

LETSELS AAN MEDIASTINALE VATEN

• Behandeling:

– Endovasculair herstel

– Open herstel

– In afwachting: bloeddruk zo laag

mogelijk houden

70


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

OESOFAGUSRUPTUUR

• Zowel na penetrerend als stomp (zeldzaam) trauma

• Diagnose: subcutaan of mediastinaal emfyseem

• Behandeling:

– < 50%: heelkundig herstel

– > 50%: NPO, thoraxdrain, maagsonde, herstel in 2 e tijd

– Evolutie naar sepsis zo laattijdige diagnose!

71


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

DIAFRAGMARUPTUUR

• Oorzaak: stompe en penetrerende traumata

• Diagnose

– Index of suspicion!

– RX thorax

– CT thorax

– Frequent gemist letsel!

72


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

DIAFRAGMARUPTUUR

• Behandeling: heelkunde

– Laparotomie voor geassocieerde letsels + linkszijdige

rupturen

– Soms rechter thoracotomie voor rechtszijdige ruptuur

– VATS?

73


Dept Trauma Surgery

HET THORAXTRAUMA: SPECIFIEKE LETSELS

DIAFRAGMARUPTUUR

• CAVE: laattijdige levensbedreigende

complicaties

Bv: spanningsfaecopneumothorax

74


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: OPVANG, DIAGNOSTIEK

EN BEHANDELING

75


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: INDELING

VOLGENS HEMODYNAMIEK:

• stabiele patiënt

• instabiele patiënt

VOLGENS OORZAAK:

• stomp abdominaal trauma

• penetrerend abdominaal trauma

− schotwonden

− steekwonden

76


Dept Trauma Surgery

BELANG

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BELANG

• Belangrijkste oorzaak van hypovolemische shock na

stomp trauma met normale RX bekken en thorax

• Miskennen of onderschatten van ernst kan oorzaak zijn

van fatale afloop

ERAAN DENKEN

• Iedere traumapatiënt met abdominale pijnklachten

• Bij iedere niet bewuste en / of polytraumapatiënt tot het

tegendeel bewezen is

77


Dept Trauma Surgery

CAVE:

HET ABDOMINAAL TRAUMA: OPVANG

Penetrerende letsels in de

Seat belt sign

− Lendestreek

− Thorax (onder 4 e IC ruimte)

− Gluteale streek

− Perineum

78


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: OPVANG

AANPAK = AFHANKELIJK VAN HEMODYNAMIEK

1. Hemodynamisch instabiele patiënt: start gelijktijdig

therapie en diagnostiek

2. Hemodynamisch stabiele patiënt:

neem tijd voor diagnostische work-up

79


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

ANAMNESE

– Lijkt evident bij bewuste slachtoffers

– Denk aan abdominale letsels bij

•“Schijnbaar” extra-abdominale verwondingen /

pijnklachten (laag thoracaal, gluteaal, perineaal…)

•Teken van Kehr (gerefereerde schouderpijn)

– Belang van anamnese bij delayed milt rupturen

80


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

KLINISCH ONDERZOEK

– Slachtoffer volledig uitkleden, eventueel wassen en

scheren

– Belang van herhaald klinisch onderzoek: peritoneale

prikkeling kan initieel afwezig zijn

81


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

KLINISCH ONDERZOEK

– Let op:

– Ecchymosen

– Peritoneale prikkeling

– Opgezet abdomen

– Enkel pijnklachten thv thoraxbasis

– Bekkenletsels

– Rectaal onderzoek / meatus urethrae

82


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

ECHOGRAFIE

– Onderzoek van keuze bij stomp

abdominaal trauma / polytrauma

– Snel uitvoerbaar en niet invasief

– CAVE:

– Onderzoeker gerelateerd

– Mogelijks initieel negatief

– Weinig betrouwbaar bij subcutaan

emfyseem of meteorisme

83


Dept Trauma Surgery

DPL

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

– Grotendeels “verdrongen” door echografie

– Gevoeliger dan echografie

– Indicaties:

•Nood aan vlugge beslissing

•Bij patiënt met verdacht abdomen

•Die langdurige, dringende niet-abdominale chirurgie

moet ondergaan

84


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

DPL: TECHNIEK

– Dorsale decubitus

– Maag- en blaassonde

– 3cm onder de navel, paramediaan

85


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

DPL: POSITIEF ZO:

– > 100 000 RBC/mm3

– > 500 WBC/mm3

– aanwezigheid van bacteriën

86


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

DPL: CONTRA-INDICATIES:

– Gevorderde zwangerschap

– Extreme obesitas

– Multipele voorafgaande

abdominale ingrepen

– Uitgesproken meteorismus

87


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: DIAGNOSTIEK

CT-SCAN: ABSOLUTE CONTRA- INDICATIE:

– Hemodynamische instabiliteit

CT-SCAN: INDICATIES:

– Hemodynamisch stabiel slachtoffer met intra-abdominaal

letsel dat geen onmiddellijke chirurugie vereist

– Opvolgen van evolutie van niet operatief behandelde

intraperitoneale letsels

88


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

WORDT BEPAALD DOOR:

• Hemodynamiek: stabiele / instabiele patiënt

• Aanwezigheid van geassocieerde extra-abdominale

letsels

• Aard en ernst van de intra-abdominale letsels

89


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

INSTABIELE PATIENT

• Abdominaal trauma + extra- abdominale letsels: cfr. in

extremis protocols

• Geïsoleerd abdominaal trauma: onmiddellijk laparotomie

STABIELE PATIENT

• Stomp abdominaal trauma

• Penetrerend abdominaal trauma

− schotwonde

− steekwonde 90


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

STABIELE PATIENT MET STOMP ABDOMINAAL TRAUMA

– Investigatie: CT

– Laparotomie zo

• Tekens van peritonitis

• CT letsels van

− hol orgaan

− diafragma

− blaas

91


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

STABIELE PATIENT MET PENETREREND ABDOMINAAL

TRAUMA

– Steekwonde

– Laparotomie zo

•Evisceratie

•Plotse abdominale distensie

•Peritoneale prikkeling

•Hematurie

•Hematemesis

•Rectaal bloedverlies

92


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

STABIELE PATIENT MET PENETREREND ABDOMINAAL

TRAUMA

– Steekwonde

–Exploratie wonde onder L.A.:

•Peritoneum intact

•Peritoneum doorboord: laparoscopie of DPL +/-

laparotomie

93


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

STABIELE PATIENT MET PENETREREND ABDOMINAAL

TRAUMA

– Schotwonde

– RX abdomen (AP wonden) + laparotomie

– Laparoscopie (tangentiële oppervlakkige

wonden)

94


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

PLAATS VOOR EMBOLISATIE?

– Stabiele patiënt met actieve

bloeding op CT

– Persisterende vullingsnood na

abdominale en pelvic packing

95


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BEHANDELING

ABDOMEN SLUITEN?

• Ja, zo mogelijk

• Neen, zo second look gepland of bij minste twijfel

− Bogota bag

− VAC / Velcro

96


Dept Trauma Surgery

HET ABDOMINAAL TRAUMA: BESLUIT

• Onderken de ernst van het trauma

• Kies de juiste strategie:

− Stabiele patiënt: preop oppuntstelling

− Instabiele patiënt: start gelijktijdig therapie en

diagnostiek

97


Dept Trauma Surgery

98

More magazines by this user
Similar magazines