die voortrekkerkinders se speelgoed - Afrikanergeskiedenis

In 1821 a son q/as born to Rev. and Mrs. samuel Broadbent. Little
Louis was the first white child who was born north of the vaal River.
- Not long after his birth the pafty had to abandon the mission
station because of poor health and the constant danger threatenin.g
from the Matabele tribe.
Louis Broadbent was spared to grow up and he qualified as a
doctor. Later he went to India ^r u ^.di.al m-issiona.y wher" he livecl
to a ripe old age.
The main street in wolmaransstad is named after Dr. Louis Broadbent.
The Methodist church has erected a cairn just outside $Tolmaransstad
on the road to Johannesburg in memory of the birth of Louis
Broadbent. The National Monuments commitiee has declared the site
and remains of the house where Louis Broadbent was born a National
Monument and has erected a small stone monument with their official
plaque in memory of the first white child born north of the yaal.
Brian Firth, Std. V. STolmaransstad.
DIE VOORTREKKERKINDERS SE SPEELGOED
Marietjie Homan
In teenstelling met vandag se gekoopte
speelgoed het die Voortrekkerkinders
tuisgemaakte speelgoed gehad.
Daarmee was hulle gelukkig en tevrede.
Onder al die moeilikhede van die
Groot Trek het die seuns baie plesier
gevind by hulle eenvoudige speelgoedjies.
Van al hulle speelgoed, wat hulle
self in die veld gemaak het, het die pylen-boog
seker die ereplek ingeneem. Die
boog is gemaak van 'n dunnerige, buigbare
tak van een of ander boom. Tussen
die twee punte is 'n dun voorslagriempie
gespan.
Die pyle was van dun, ryp fluitjiesriet
gemaak. Vir die punt is 'n skerp
stukkie yster of 'n stukkie van 'n spyker
gebruik. Die punt is eers in 'n stukkie
hout vasgedruk voordat dit voor op die
Funt van die riet geplaas is. Die pylpunt
is verder stewig vasgebind met seninggate.
6

'n Ander gewilde speelding waarmee die seuns hulle soms besiq
gehou her' was die sringeir"l *ui """ g"ur"i;;";;.-"uk *ur. oi;;;:
in die middel breed g"igr en het na die punte toe sma'er getoop. Die
ammunisie was,ronde,klippies. Met die hand is n vinnige swaaibeweging
gemaak een dan t:'"l punr van die slingero"t g.tor. Die klip
het dan deur die rug getrek . o"ii word vertet a"u, ,o--ige seuns so
goed kon mik dat tt"tt" vo6ls in die vrug.g"r.Jrr"i. ilie slingervel, ner
soos die pyl-en-boog was 'n ui*rekena",iiJa"t o- ii. voortrekkerseuns
te leer korrel vat.
Die kleiner seuntjies het met dorosse gesoeel.
osse het 'n
omtrent
span
agtien
uitgemaak
dol_
;lk; doros het sy,
Hierdie
gepaste
""
naam
spel
gehad.
was vir- die ,".rm ouo-
k leins
"i'i ". "t "r i" g.r"* l- ;r: -,, 1Tt "|J""""::T:H ;ffi XS:
volgens hul kleur te -ondersk"i .r
sweeD te hanteer.
N.og-"en speletjie war die seuns baie geniet het,
te maak'
was om
Die
kleiosse
seuns het gewoonlik ska-pe 6""rt" gemaak.
tjies" Die
het natuurlik.ook ;n "r ,,Kaffer-
bietjie h;"dli";;;;;i,. f,;#look
krale behoorlike
vir die ,,vee,' gemaak ;";;i; hulle saans sorgvuldig
c)nontbeerlik
gebdre is.
was nituurrik 'n kreioerd mer ,n
ruiter
daarop.
se hand
In die
was die onmisbare ru-ior. *un,
,r,
t;;;;"""
".ri&"op
,n perd sonder 'n
flukse
karwats, was ondenkbaar.
.[a-nee, ek dink
het
di"
oneindig
B#ffi;;
baie pret met hierdie krei-diere van hulle ondervind.
Die dogters het met tuisgemaakte lapp_oppe gespeel.
was natuurlik
Die poppe
aangetrek vorsens die heerse^n?e';;d:;;;"
Eers word
daardie
die patroon.vir tyd.
die r^ppoj gesnv en toegewerk.
wol opgestop
Nadat dit mer
ii, krv dit '"
;t"g;i;" iulbedli" met kappie en al. ,n pop se wange
spos-
is rooi gemaak m"1 'n stukkie r""i
gewerk
d;[; die o6
mer
is
swaft'."ond"
uit_
rappies. oor die_e"rig i,
sodat die
vasgewerk
voortrekkerpop ;;;;
-."r"ii""
dogters het "'J'r'"r.r;r.";;'I;;;gehad
het.
aangenu-"
Die
,r-"" a""rg"biittg.in die g"r"rril;
wat hulle
van hul poppe,
natuurrik soos regte v"o"rrikk-";il;;t* Lo", gedra.
van,die p_o_ppe
Die
het die"meisie.-g"l"e,
-t+
o- o"rio.,.-i"
werk
,ru
te
en
doen.
naalcl_
vaardisheid met d;e"naatd-;";;;;
hulle
b"rangrik
self hulle
omdat
klere moes maak.
Temidde van ar hul swaarkry het die. kinders egter die lewe genier
en ook hul deel bygedra om ons nuri" t" bo.r.
Marietjie Floman, Laerskool Monument, Krugersdorp.
-