LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT - DMBR - Universiteit Gent

LABO- en
WERKPLAATSREGLEMENT
versie 2007

zeer licht ontvlambaar
bv. diethylether, ...
ontplofbaar
bv. picrinezuur, ...
zeer giftig
bv. fluorwaterstof
corrosief
bv. sterke zuren en basen
stralingsrisico - radioactieve stoffen
gevaarlijke elektrische spanning
belangrijk magnetisch veld
ontvlambare stoffen
oxiderende stoffen
gevaar
dragen van veiligheidsbril verplicht
dragen van gehoorbescherming
verplicht
dragen van adembescherming
verplicht
EHBO lokaal
waarschuwingsknop
Ex
schadelijk voor de gezondheid
bv. Chloroform, totueen, xyleen
radioactiviteit
bv. fosfor-32, thoriumnitraat, jodium-125,
uranylacetaat,..
licht ontvlambaar
bv. aceton, (m)ethanol, tolueen, ...
oxiderend
bv. perchloorzuur, chroomtrioxide,
kaliumpermanganaat, ..
schadelijke of irriterende stoffen
explosieve atmosfeer
explosieve stoffen
biologisch risico
laserstraal
dragen van veiligheidshandschoenen
verplicht
dragen van veiligheidsschoenen
verplicht
dragen van veiligheisdhelm verplicht
brandblusser
giftig
bv. methanol, benzeen
irriterend
bv. natriumcarbonaat
bioveiligheid
bv. E.coli, Salmonella spp., GGO, ...
milieugevaar
bv. ammoniak, kaliumdichromaat, ...
niet ioniserende straling
giftige stoffen
bijtende stoffen
hangende lasten
lage temperatuur
warm oppervlak verstikking
oogdouche
dragen van overschoenen
verplicht
dragen van gelaatsbescherming
verplicht
dragen van stofmasker verplicht
veiligheidsdouche
gaspel

Labo- en werkplaatsreglement
1. Wegwijs 4
2. Gevaarlijke stoffen 6
2.1. Recipiënten en gevaarsetikettering 7
2.2. Aankoop en registratie van gevaarlijke stoffen 7
2.3. Gebruik van gevaarlijke stoffen in een laboratorium 8
2.4. Opslag van gevaarlijke stoffen 9
2.4.1. Opslag van werkhoeveelheden 9
2.4.2. Langdurige opslag 10
2.5. Transport 12
2.6. Afval 13
2.7. Specifieke gevaarlijke stoffen 15
2.7.1. Ethidiumbromide 16
2.7.2. Biologische agentia 16
2.7.3. Radioactieve stoffen en bronnen van ioniserende stralingen 17
2.7.4. Gassen 18
3. Arbeidsmiddelen 19
4. Uitrusting werkplaats 20
4.1. Signalisatie 20
4.2. Beschermingsmiddelen 21
4.3. Trekkasten 22
4.4. Meubilair 22
5. Specifieke risicosituaties 23
5.1. Moederschapsbescherming 23
5.2. Derden 23
5.3. Werken met dieren 25
5.4. Asbest 25
6. Noodprocedures 26
6.1. Waarschuwing, alarmering en evacuatie 27
6.2. Eerste hulp bij ongevallen 28
6.3. Noodinterventie 29
Verklaring 30
Departementscoördinaten 32
Inhoud

Wegwijs
1
Voorliggend document, het labo- en
werkplaatsreglement, heeft tot doel om ieder die
werkzaam is in laboratoria, werkplaatsen, klinieken,
e.d. van de UGent te informeren over en aan te manen
tot het werken volgens de code van goede praktijk,
met bijzondere aandacht voor een veilige, gezonde,
milieuvriendelijke en reglementaire werkomgeving.
Evenzo heeft het reglement tot doel te wijzen op de
verantwoordelijkheid van de hiërarchische lijn, de
werknemer, de student, ...
Het reglement is opgevat als een praktische en
eenvoudige handleiding waar snel informatie
kan opgezocht worden, maar blijft summier. Er
wordt evenwel vaak verwezen naar specifieke
contacten en naar meer gedetailleerde
standaardoperatieprocedures, te raadplegen via
de portaalsite van de UGent. Afhankelijk van de
activiteiten die plaatsvinden in het laboratorium moet het reglement uitgebreid worden met locatiespecifieke
operatieprocedures. De laatste pagina van dit document betreft een lijst van de contactpersonen, die
wordt aangevuld en actueel gehouden dient te worden.
Het labo- en werkplaatsreglement van de UGent richt zich voornamelijk naar personen die met gevaarlijke
stoffen, uitrusting en/of activiteiten in contact komen in lokalen van de UGent. Het departementshoofd,
zijnde de vakgroepvoorzitter, het diensthoofd en de hiërarchische lijn, waakt over de navolging van het
reglement en verleent zijn medewerking aan de implementatie ervan. Het departementshoofd legt de
richtlijnen van het reglement op aan ieder die werkzaamheden uitoefent of begeleidt in laboratoria en
werkplaatsen van de vakgroep of dienst, die op zijn beurt de verklaring onder punt 8 in dit reglement
voor gelezen en akkoord handtekent en overhandigt aan het departementshoofd. Dit betekent dat naast
de personeelsleden die tewerkgesteld zijn aan de UGent ook gelijkgestelden, in het bijzonder studenten,
kennis moeten hebben van het reglement.
Aan de Universiteit Gent worden welzijns- en milieuaangelegenheden gecoördineerd vanuit de centrale
administratie. De diensten voor welzijn en milieu stellen zich ondersteunend, adviserend en dienstverlenend
op. U kan ze bereiken via de coördinaten op volgende pagina.
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
BELANGRIJKE COÖRDINATEN
www.ugent.be/veiligheid
www.ugent.be/gezondheid
www.ugent.be/straling
www.ugent.be/milieu
het telefoonnummer 88 of
09/2648888
(Permanentiecentrum van de UGent)
voor noodgevallen

Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk (IDPBW)
afdelingshoofd: Leopold de Thibault de Boesinghe
departement Veiligheid (DV) - Sint-Pietersnieuwstraat 2 veiligheid@ugent.be
departementshoofd - preventieadviseur: Benny Vandenberghe tel. 1 1; fax 8991
medewerkers:
veiligheid: Nathalie Praet
noodplanning: Mathias Vanhaverbeke, Maarten Decock noodplanning@ugent.be
departement Medisch Toezicht (DMT) - De Pintelaan 18
departementshoofd - arbeidsgeneesheer:
Leopold de Thibault de Boesinghe gezondheid@ugent.be
arbeidsgeneesheren - preventieadviseurs: Paul De Pauw, tel. 09/2 03076;
Ludo Vanmarsnille, Christian Wille fax 09/2 0 981
dienst voor Fysische Controle (FyCo) - Proeftuinstraat 86 straling@ugent.be
diensthoofd - stralingsdeskundige: Hubert Thierens tel. 6 19; fax 6696
Stralingsdeskundige: Myriam Monsieurs
afdeling Milieu (Milieu) - Sint-Pietersnieuwstraat 2 milieu@ugent.be
afdelingshoofd - milieucoördinator: Riet Van de Velde tel. 89 9 fax 3 81
milieuadviseurs:
gevaarlijke stoffen en afval: An Van Goethem
milieuvergunningen - bioveiligheidscoördinator: Bart De Cock
bodem - lucht - water: Greet Persoon
Interne bewaking - Permanentie - Stalhof 6 tel. 88 (09 26 8888)
Dominique Van Acker 3109 fax: 3 72
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
1

Gevaarlijke stoffen
PMGE of producten met gevaarlijke eigenschappen -kortweg gevaarlijke stoffen- zijn stoffen die zijn
ingedeeld als schadelijk, brand- of explosiegevaarlijk, bijtend, ..., evenals radioactieve stoffen en materialen,
geneesmiddelen, bestrijdingsmiddelen, ADR-ingedeelde producten, chemische, medische en dierlijke
afvalstoffen en dergelijke meer. Met dergelijke stoffen dient veilig, gezond en milieubewust omgegaan te
worden.
Om een preventief beleid te kunnen voeren op vlak van veiligheid en gezondheid van personen en van
zorg voor het werk- en leefmilieu, alsook om te kunnen ingrijpen in geval van nood, is het van belang te
weten wie welke stoffen gebruikt, met welke frequentie, in welke concentraties, waar deze stoffen zich
bevinden, in welke hoeveelheden en op welke wijze. Dergelijke informatie zit vervat in de risico-evaluaties,
opgesteld in overleg met alle betrokken partijen.
In de praktijk wordt veelal de MSDS en vooral de etikettering van een product als leidraad gehanteerd
voor de bepaling van het gevaar en de voorkomingsmaatregelen. Het herkennen en begrijpen van
gevarensymbolen is hierbij van essentieel belang.
zeer licht ontvlambaar
bv. diethylether, ...
ontplofbaar
bv. picrinezuur, ...
zeer giftig
bv. fluorwaterstof
Voor ontvlambare stoffen wordt op het etiket enkel de R-zin ‘ontvlambaar’ vermeld, geen symbool.
Aan kankerverwekkende, mutagene en voor de voortplanting giftige stoffen worden, afhankelijk van de
categorie, de symbolen ‘giftig’ of ‘schadelijk’ en specifieke R-zinnen toegekend.
6 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
corrosief
bv. sterke zuren en basen
schadelijk voor de gezondheid
bv. Chloroform, totueen, xyleen
radioactiviteit
bv. fosfor-32, thoriumnitraat, jodium-125,
uranylacetaat,..
licht ontvlambaar
bv. aceton, (m)ethanol, tolueen, ...
oxiderend
bv. perchloorzuur, chroomtrioxide,
kaliumpermanganaat, ..
giftig
bv. methanol, benzeen
irriterend
bv. natriumcarbonaat
bioveiligheid
bv. E.coli, Salmonella spp., GGO, ...
milieugevaar
bv. ammoniak, kaliumdichromaat, ...

2.1. RECIPIËNTEN EN GEVAARSETIKETTERING
Gevaarlijke stoffen moeten zo mogelijk bewaard worden in de
originele, niet vervallen verpakking, voorzien van de correcte
gevaarsetikettering. Wanneer stoffen toch worden overgebracht
in andere recipiënten dienen deze ook voorzien te zijn van de
reglementaire etiketten en kenmerken.
Naturiumhydroxide
Veiligheidsinformatiebladen geven eveneens deze informatie
onder meer uitgebreide vorm. De leverancier is verplicht een
geactualiseerd veiligheidsinformatieblad bij het geleverde
product te voegen, maar in de praktijk is dit niet altijd het geval
en dient de gebruiker dit zelf op te vragen.
De veiligheidsinformatiebladen moeten steeds voorhanden zijn in
het lokaal waar de stof wordt gebruikt of opgeslagen, of minstens
beschikbaar zijn op een centrale en door iedereen bereikbare
plaats binnen de vakgroep of dienst. Dit betekent dat een
overzichtsmap van de aanwezige PMGE moet voorhanden zijn of
dat een PC beschikbaar moet zijn waarop de MSDS-fiches kunnen
geraadpleegd worden.
benaming van de stof of handelsnaam van het preparaat
Veroorzaakt ernistige brandwonden
Bij aanraking met de ogen onmiddelijk overvloedig met water spoelen en
deskundig medisch advies inwinnen. Draag geschikte handschoenen en
een beschermingsmiddel voor de ogen / het gezicht. In geval van ongeval
of indien men zich onwel voelt onmiddelijk een arts raadplegen (indien
mogelijk hem het etiket tonen).
Cheproducts, Rue de la brune, O deur 019/1234567
EG nr: 231-639-5 EG-etikettering
coördinaten van degene die verantwoordelijk
is voor het in handen brengen
waarschuwingszinnen (R-zinnen)
gevaarssymbool en -aanduiding
EG-nummer en EG-etikettering
voor stoffen
chemische benaming van
aanwezige stof(fen) voor
preparaten
veiligheidsaanbevelingen (S-zinnen)
2.2. AANKOOP EN REGISTRATIE VAN GEVAARLIJKE STOFFEN
@
overheen het oorspronkelijk etiket
schrijven is niet toegelaten;
‘oude’ etiketten mogen niet meer
zichtbaar zijn wanneer nieuwe worden
gekleefd;
een veiligheidskan, een metalen
kan met kraan te verkrijgen bij
leveranciers van veiligheidsmateriaal
en laboproducten, is vereist
als recipiënt voor meer dan 3 l
ontvlambare vloeistof;
de maximale inhoud van glazen
recipiënten voor PMGE mag nooit
meer dan 3 l bedragen;
voedsel- of drankverpakkingen
mogen nooit als recipiënt voor PMGE
aangewend worden.
Etiketten voor gevaarlijke stoffen kunnen zelf aangemaakt
worden:
www.gevaarlijkestoffen.be
Aankopen van gevaarlijke stoffen moeten verantwoord zijn, indien nodig gemeld of vergund, en dienen
geregistreerd te worden in een voorraadregister, waarin minstens de stofidentificatie, de opslagplaats,
de opslaghoeveelheden en het verbruik op jaarbasis dienen opgenomen te worden. Een degelijk
voorraadbeheer van PMGE getuigt niet enkel van professioneel omgaan met gevaarlijke stoffen, het is
ONTHOU!
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 7
2
Internationale chemiekaarten:
http://www.ilo.org/public/english/protection/
safework/cis/products/icsc/dtasht

2
evenzeer belangrijk wanneer zich incidenten of accidenten voordoen die een interventie van de eerste
interventieploeg (EIP) of van de brandweer vereisen.
WEET WAT JE KOOPT!
de aankoop van gevaarlijke stoffen moet in verhouding staan tot wat je nodig hebt;
gasflessen worden beter gehuurd dan aangekocht; de verwerkingskost is immers zeer
hoog en wordt niet langer centraal betaald;
voor de aankoop van explosieve, hormonale, verdovende, e.a. stoffen moet je in het
bezit zijn van een vergunning, aan te vragen via de afdeling Milieu;
voor (zeer) giftige cyaniden, nitrillen en hun preparaten geldt een kennisgevingsplicht
aan de Medische Arbeidsinspectie (FOD)* Toezicht welzijn op het werk) en aan het
departement Medisch Toezicht;
bij goederenontvangst mogen de producten niet onbeheerd aan de receptie
blijven staan maar moeten deze onmiddellijk worden opgeslagen in een conforme
opslagplaats;
de leverancier is verplicht om MSDS-fiches mee te leveren met de betreffende stof;
gevaarlijke stoffen, inclusief radioactieve stoffen, dienen geregistreerd te worden in
een voorraadregister, meer specifiek het centraal voorraadbeheersysteem indien dit
reeds operationeel is.
@
2.3. GEBRUIK VAN GEVAARLIJKE STOFFEN IN EEN LABORATORIUM
Het gebruik van PMGE vergt steeds een beoordeling van mogelijke risico’s om blootstelling van mens en
milieu te vermijden of tot een minimum te beperken via een risicoanalyse. Deuren van laboratoria dienen
het potentiële risico aan te duiden en moeten melding maken van contactpersonen. In een laboratorium
hangen duidelijk zichtbaar de noodinstructies, de labohandleiding, specifieke standaardoperatieprocedures
en kunnen de MSDS-fiches van de producten waarmee gewerkt wordt, alsook de technische fiches van de
geproduceerde afvalstromen, gemakkelijk geraadpleegd worden.
8 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Toegang tot het centraal voorraadbeheer-systeem van gevaarlijke stoffen:
www.ugent.be/nl/voorzieningen/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/stoffen
*Medische Arbeidsinspectie, Administratief Centrum Ter Plaeten,
Sint- Lievenslaan 33, 9000 Gent, tel 09 268 63 00, e-mail MI.Gent@meta.fgov.be

BESCHERM JEZELF EN DE ANDEREN!
draag een labojas en naargelang het risico gepaste veiligheids(hand)schoenen,
veiligheidsbril, mond- en ademhalingsbescherming, gelaatsscherm, ...;
identificeer en dateer proefopstellingen en gebruikte stoffen;
beveilig proefopstellingen en uitrusting (leg gasflessen vast!);
werk afhankelijk van het risico in een trekkast, een bioveiligheidskast of een afzonderlijke
ruimte;
bewaar of gebruik geen eetwaren en dranken in laboratoria of werkplaatsen,
voorraadlokalen of - kasten;
pipetteer nooit met de mond maar gebruik opzuigperen;
gebruik nooit cosmetica in de nabijheid van gevaarlijke stoffen;
rook nooit in de nabijheid van gevaarlijke stoffen;
2. . OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN
2.4.1. Opslag van werkhoeveelheden
De aanwezigheid van gevaarlijke stoffen moet in laboratoria en werkplaatsen tot het strikte minimum
beperkt worden; in de praktijk betekent dit de werkhoeveelheid die strikt noodzakelijk is voor lopende
proeven. (Zeer) licht ontvlambare stoffen moeten telkens op
het einde van de dagtaak opgeslagen worden in daartoe
geschikte opslagplaatsen. Ook (zeer) giftige stoffen moeten
na de werkzaamheden onmiddellijk terug opgeborgen
worden op een slotvaste plaats. De hoeveelheid (zeer) licht
ontvlambare vloeistoffen (gevarensymbolen F+, F) in een
niet-groep 1 lokaal mag nooit meer dan 50l bedragen.
In een laboratorium mogen principieel geen gevaarlijke
stoffen gestockeerd worden. Deze dienen opgeslagen te
worden in daartoe bestemde en ingerichte opslagplaatsen.
Bij beperkte hoeveelheden of afwezigheid van een
opslaglokaal, is de opslag van (zeer) (licht) ontvlambare
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 9
2

2
stoffen in veiligheidskasten toegelaten, of van andere gevaarlijke stoffen voor zover deze verzameld worden
in een geschikte kast of rek. Corrosieven worden best bewaard in een zuurvaste kast. Voor vloeistoffen
dienen dergelijke kasten voorzien te zijn van ingekuipte leggers.
BEPERK DE HOEVEELHEID GEVAARLIJKE STOFFEN IN HET LABORATORIUM TOT DE WERKHOEVEELHEDEN!
bewaar ontvlambare vloeistoffen > 3l in een veiligheidskan (een metalen kan met
kraan);
werkhoeveelheden van (zeer) (licht) ontvlambare of brandbare (afval)stoffen, alsook
(zeer) giftige stoffen moeten na de dagtaak opgeborgen worden in een conforme
opslagplaats;
(zeer) (licht) ontvlambare of brandbare gassen horen in veiligheidskasten;
trekkasten mogen niet gebruikt worden als opslagplaats.
10 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
2.4.2. Langdurige opslag
Conforme opslagplaatsen zijn bv.
voorraadlokalen, -kasten en loodsen bestemd
voor de opslag van gevaarlijke producten; ze
moeten voldoen aan de geldende veiligheids-
en milieu-voorwaarden*.
Belangrijk hierbij is dat licht en zeer licht
ontvlambare stoffen in een groep 1-lokaal**
worden geplaatst, dat de lokalen met
gevaarlijke stoffen voldoende geventileerd
zijn naar de buitenlucht, de producten
ordelijk gerangschikt staan met het etiket
frontaal zichtbaar en niet hoger staan dan
schouderhoogte en dat gevaarlijke vloeistoffen
ingekuipt worden. Stoffen die gevaarlijk
met elkaar kunnen reageren, mogen niet in
eenzelfde inkuiping geplaatst worden.
Veiligheidsvoorwaarden cf. de codex welzijn en het ARAB; sectorale milieuvoorwaarden cf. Vlarem II.
Groep 1-lokaal: ingekuipt brandbestendig lokaal, met boven- en onderverluchting naar de buitenlucht en
explosieveilige elektriciteitsvoorzieningen
*
*

BERG GEVAARLIJKE STOFFEN OP IN CONFORME OPSLAGRUIMTES!
voorzie voldoende opslagruimte, bij voorkeur in een afzonderlijk lokaal in de nabijheid
van het laboratorium; bij kleinere hoeveelheden kan een aangepaste afsluitbare
opslagkast in het laboratorium gebruikt worden;
bewaar (zeer) licht ontvlambare stoffen in een groep 1-lokaal of, bij ontstentenis
daarvan, in een veiligheidskast; dergelijke vloeistoffen die koel dienen te blijven, worden
opgeslagen in een explosieveilige ijskast;
zorg dat de gevaarlijke vloeistoffen ingekuipt staan, hetzij in een ingekuipt opslaglokaal,
hetzij door ingekuipte leggers of opvangbakken in de opslagkasten; stoffen die
gevaarlijk met elkaar kunnen reageren worden niet in eenzelfde inkuiping geplaatst;
plaats de recipiënten in de opslagruimte met het etiket frontaal zichtbaar;
plaats glazen recipiënten niet boven schouderhoogte;
plaats oxiderende stoffen niet bij de ontvlambare of oxideerbare stoffen; stockeer deze
zo mogelijk apart in functie van de gegevens op het veiligheidsinformatieblad;
bewaar explosieven, afhankelijk van de stabiliteit, achter slot, in een explosieveilige
koelkast of in een kast voor licht ontvlambare stoffen voorzien van een aarding; hou een
logboek bij voor de registratie van de voorraad en gebruik; plaats explosieve stoffen niet
samen met andere producten in eenzelfde kast;
bewaar (zeer) toxische producten achter slot;
bewaar giftige cyaniden, nitrillen, biociden en verdovende middelen achter slot en hou
een inventaris en een logboek bij voor de registratie van de voorraad én het gebruik;
sla radioactieve (afval)stoffen enkel op in vergunde lokalen en hou een inventaris en
een logboek bij voor de registratie van de voorraad én het gebruik;
signaleer via conforme pictogrammen op de deur welke stoffen zich in een
opslaglokaal bevinden.
@ Voor
meer info over de inrichting van opslaglokalen en de plaatsing van veiligheidskasten,
contacteer de diensten voor welzijn en milieu.
Voor een aanvraag voor de inrichting van opslaglokalen en de plaatsing van veiligheidskasten,
vul een werkaanvraagformulier van DGFB in:
www.ugent.be/nl/voorzieningen/werkaanvragen.htm
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 11
2

2
2. . TRANSPORT
Het intern en extern transport van gevaarlijke stoffen houdt risico’s in, niet alleen voor de gezondheid
en de veiligheid van de werknemers die rechtstreeks bij het vervoer betrokken zijn, maar ook voor de
bevolking langsheen de verschillende transportroutes én voor het milieu. Om deze risico’s uit te schakelen
of te beperken werden zowel op internationaal, nationaal als regionaal vlak reglementeringen voor o.a.
weg- (ADR) , spoor- (RID) en lucht- (IATA) vervoer opgesteld. Het vervoer van gevaarlijke stoffen aan de
UGent gebeurt in overleg en op advies van de veiligheidsadviseur transport binnen de afdeling Milieu;
de dienst voor Fysische Controle organiseert elk transport van radioactieve (afval)stoffen of bronnen. Dit
wordt, naargelang de aard, uitgevoerd door een gespecialiseerde firma.
BEPERK HET TRANSPORT TOT EEN MINIMUM!
kijk na of de vastgelegde maximale hoeveelheden niet worden overschreden; bij
overschrijding en voor bepaalde stoffen moet men verplicht beroep doen op een
gespecialiseerde firma in overleg met de afdeling Milieu of de dienst voor Fysische
Controle;
zorg voor een reglementaire en veilige verpakking, beveiligd tijdens het transport
zodat eventuele lekken kunnen opgevangen worden;
zorg voor een correcte etikettering en kenmerking (cf. 2.1), alsook een duidelijke
identificatie van de verzender en de bestemmeling;
neem tijdens het transport de veiligheidsinformatiebladen mee van de vervoerde
producten.
@ Raadpleeg
12 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
de tabel met de vastgestelde maximale hoeveelheden voor transport:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/stoffen/praktijken/transport/
wegtransport/vrijstellingsgrenzen.htm.
Meer informatie over het transport van gevaarlijke stoffen:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/stoffen/praktijken/transport.

2.6. AFVAL
Het produceren en inzamelen van afvalstoffen houdt eveneens
risico’s in, in het bijzonder wanneer het gevaarlijk afval betreft.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen niet-gevaarlijk afval en
gevaarlijk afval, dat enerzijds chemisch, medisch, dierlijk en klein
gevaarlijk afval omvat dat onder toezicht staat van de afdeling
Milieu, en anderzijds radioactief afval dat onder beheer van de
dienst voor Fysische Controle staat. Elke vakgroep of dienst is
verantwoordelijk voor de interne organisatie van de selectieve
inzameling. De ophaling van afval gebeurt enkel in overleg met
de hoger vermelde diensten, die ook de verplichte afvalregisters
bijhouden.
Via een duidelijke, afgebakende afvalhoek, voorzien
van afvalposters en opvangbakken, worden personeel
en studenten duidelijk gemaakt welk afval in welke
afvalstroom hoort. Bijhorende technische fiches, die
voor elke gebruikte afvalstroom aanwezig zijn in het
lokaal, geven meer gedetailleerde informatie over
inzamelrecipiënt, etikettering, inzamelvoorwaarden,
transport, … Volle vaten worden overgebracht naar
conform ingerichte opslaglokalen alvorens ze worden
afgevoerd door een erkende ophaler; ontvlambaar
afval wordt dagelijks ’s avonds
in een brandveilig opslaglokaal of in een veiligheidskast
geplaatst. In ieder geval moet gevaarlijk afval worden
afgevoerd binnen de vervaltermijn van de kunststof
recipiënten (5 jaar).
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 13
2

2
DRAAG ZORG VOOR GEVAARLIJK AFVAL!
bestel afvalrecipiënten bij het centraal magazijn, afhankelijk van de in te zamelen
afvalstroom;
kleef het etiket met vermelding van de coördinaten van contactpersoon en
departement; minstens bij de afvalstroom laboproducten en geneesmiddelen moet
bijkomend de vatcode en data worden vermeld;
kleef het ADR-symbool op de punt en bij voorkeur op dezelfde zijde van het etiket;
plaats het afvalvat in een afvalhoek op een opvangbak of in een afvalopslagplaats;
sluit alle recipiënten zo veel mogelijk af; laat zeker geen recipiënten met ontvlambare
vloeistoffen nodeloos openstaan in trekkasten of op andere plaatsen;
respecteer de richtlijnen voor de afvalinzameling, specifiek voor elke afvalstroom;
respecteer de maximale vullingsgraad (90% en 20 kg voor jerrycans, 0 kg voor 60 l
dekselvaten, 20 kg voor medische afvalvaten);
recipiënten met vloeibaar afval worden in een opvangbak of inkuiping geplaatst;
plaats ontvlambaar afval ’s avonds in veiligheidskasten of brandveilige
opslaglokalen;
breng volle vaten over naar een afvalopslaglokaal in afwachting van ophaling.
RADIOACTIEF AFVAL
bestel afvalrecipiënten bij de dienst voor Fysische
Controle;
kleef het etiket met vermelding van
sluitingsdatum, coördinaten van contactpersoon
en departement, aanwezige radionucliden met
totale activiteit per radionuclide, afvalcategorie
en evt. chemische bestanddelen in vloeibaar
afval;
respecteer de richtlijnen voor verzamelen en
opslag van radioactief afval;
respecteer de maximale vullingsgraad (bv. 6-12
kg bij blauwe vaten voor radioactief vast afval);
breng volle vaten over naar de opslagplaats voor
radioactief afval.
1 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
RISICOHOUDEND MEDISCH AFVAL (RMA)
bestel gele RMA-vaten en naaldcontainers bij
het centraal magazijn;
kleef het gele A etiket ‘risicohoudend
medisch afval’ geleverd bij de levering
van de vaten, met vermelding van
‘UGent’, coördinaten van contactpersoon
en departement; indien van
toepassing wordt een extra etiket voor
ethidiumbromidehoudend afval gekleefd;
respecteer de richtlijnen voor verzamelen en
opslag van biologisch afval;
respecteer de maximale vullingsgraad
(20 kg voor RMA-vaten);
breng volle vaten over naar koele
opslagplaatsen voor RMA.

MAAR EERST AFVALPREVENTIE!
@
koop nooit meer dan nodig, en ga op zoek naar retourverpakkingen (gassen,
solventen, …);
vervang, indien mogelijk, gevaarlijke ingrediënten door minder gevaarlijke
alternatieven; de afvoer en verwerking van bv. stoffen met explosieve
eigenschappen is erg duur en problematisch;
bereid nooit meer reagentia dan nodig;
laat afgedankte PC’s, lege toners en oude laboratoriumapparatuur ophalen voor
hergebruik of recyclage; neem hiervoor contact op met de afdeling Milieu.
Afvalinstructies voor chemisch en biologisch afval:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/afval.
Afvalinstructies voor radioactief afval:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/straling/afval.
Recipiënten voor chemisch en medisch afval worden besteld via het centraal magazijn.
Afvaletiketten en ADR-symbolen worden aangevraagd via de afdeling Milieu:
milieu@ugent.be
Recipiënten en etiketten voor radioactief afval worden besteld via de dienst voor Fysische
Controle:
straling@ugent.be
Het verkeerdelijk inzamelen, lozen, storten (o.a. sluikstorten) of welke handelswijze ook, die niet conform
is met de regelgeving, is strijdig met het afvalbeleid van de UGent. Dergelijke praktijken dienen bijgevolg
onmiddellijk gemeld en geconformeerd te worden en eventuele meerkosten bij de afvalverwerking of
boetes zullen verhaald worden op de betreffende vakgroep of dienst.
2.7. SPECIFIEKE GEVAARLIJKE STOFFEN
Onverminderd de bovenstaande leidraad voor het gebruik van gevaarlijke stoffen, gelden voor een aantal
specifieke gevaarlijke stoffen bijkomende richtlijnen.
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 1
2

2
2.7.1. Ethidiumbromide
Ethidiumbromide is een merkerstof voor DNA, waardoor het in vele biotechnologische laboratoria wordt
gebruikt. Ethidiumbromide is een zeer giftige stof (carcinogeen), waardoor manipulaties dienen te gebeuren
volgens strikte regels en met de nodige persoonlijke beschermingsmiddelen. Met Ethidiumbromide wordt
gewerkt in een afzonderlijk lokaal, of, indien dit niet mogelijk is, in een ruimte die duidelijk is afgebakend van
de overige laboactiviteiten d.m.v. een wand. In het lokaal dient een duidelijk onderscheid te zijn tussen de
niet-gecontamineerde zone en een zone waar contaminatie kan voorkomen.
Voor het werken met SybrSafe gelden dezelfde richtlijnen als bij het werken met Ethidiumbromide. Als
voordeel kan onder meer gesteld worden dat bij het gebruik van SybrSafe geen UV-licht nodig is.
WERK ZORGVULDIG!
bewaar labojassen, handschoenen en schoenovertrekken in de nietgecontamineerde
zone;
leg ondoordringbaar absorberend papier op de labotafels en vervang het bij elke
contaminatie;
zorg ervoor dat geen gecontamineerd materiaal het lokaal verlaat;
controleer na elke activiteit op eventuele contaminatie, eerst zonder UV-lamp (rode
spotjes) daarna met UV-lamp (draag een UV-gelaatsscherm).
@
2.7.2. Biologische agentia
Pathogene en schadelijke biologische agentia voor mens, dier, plant en milieu (bacteriën, virussen,
parasieten, schimmels,…) en genetisch gemodificeerde (micro-)organismen moeten gebruikt en
opgeslagen worden overeenkomstig de wetgeving inzake bioveiligheid. Deze wetgeving stelt naargelang
de biologische agentia en het soort activiteit een risiconiveau voorop waarvoor inperkingseisen gelden,
zowel naar infrastructuur als naar werkpraktijken. Elke biotechnologische activiteit vereist een specifieke
toelating van het departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid.
16 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Voor instructies voor het werken met Ethidiumbromide:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/stoffen/praktijken/etbr.pdf.

Opleiding “veilig werken met ioniserende straling ” bij aanvang van de job en vervolgens periodiek
georganiseerd door de dienst voor Fysische controle.
*
HOU HET INGEPERKT!
2.7.3. Radioactieve stoffen en bronnen
van ioniserende stralingen
Voor werkzaamheden waarbij gebruik gemaakt
wordt van radioactieve stoffen of ioniserende
stralingen neemt u best vooraf contact op
met de dienst voor Fysische Controle en het
departement Medisch toezicht. Voor deze
werkzaamheden zijn immers een vergunning
van het Federaal Agentschap voor Nucleaire
Controle (FANC), een specifieke afvalprocedure,
een specifiek medisch onderzoek en vaak
personeelsdosimetrie vereist. Voor de concrete
invulling hiervan, neemt u contact op met de
lokale “aangestelde voor bewaking”.
Voor laboratoria waar gewerkt wordt met
radioactieve stoffen dienen in elk geval alle
oppervlakken afwasbaar te zijn en is het lokaal
bij voorkeur licht ingekuipt.
ga na of uw werkzaamheden vallen onder de activiteit beschreven in uw
toelatingsdossier;
werk in een labo, animalarium of serre die voldoet aan de inperkingseisen
overeenkomstig het risiconiveau en zorg voor een duidelijke en correcte signalisatie op
de deur;
zorg voor een bioveiligheidshandleiding en respecteer de richtlijnen;
voer biologisch besmet afval af als risicohoudend medisch afval of inactiveer het op
passende wijze en valideer de inactivatiemethode met een bio-indicator;
leef de regels na bij het verzenden en vervoeren van biologisch materiaal.
@
Meer info omtrent het werken met biologische agentia:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/bioveiligheid.
Bio-indicatoren zijn verkrijgbaar in het centraal magazijn van de UGent.
WERK ZORGVULDIG!
@
draag voor het werken met radioactieve stoffen
ondoordringbare handschoenen;
zorg voor loodschermen en loodschorten in die
lokalen waar professionele blootstelling aan X-stralen
mogelijk is;
zorg voor schermen in plexiglas bij werken met
betastralers;
gebruik absorberend papier (benchcoat) op de
tafeloppervlakken;
controleer op besmettingen voor en na de
experimenten;
volg een opleiding “veilig werken met ioniserende
straling”*.
Meer info omtrent het werken met radioactieve stoffen en bronnen
van ioniserende straling:
www.ugent.be/straling
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 17
2

2
2.7.4. Gassen
Gassen volgen de gevaarsetikettering voor vervoer over de weg
en hebben een kleurencodering van de flessenkop, conform de
geldende Europese reglementering* . Gasflessen zijn onderworpen
aan een periodieke keuring, waarvan de periodiciteit afhankelijk is
van de gasgroep waartoe de inhoud behoort (3j, 5j of 10j)** .
GA CORRECT OM MET GASFLESSEN!
leg gasflessen steeds vast op 2/3 van de hoogte aan de muur;
beperk het aantal gasflessen in het laboratorium of op de werkplaats tot het strikte
minimum nodig voor lopende projecten;
gebruik steeds een ontspanner (geen gechromeerde ontspanners voor COmengsels!);
gebruik een ontspanner niet als afsluitkraan;
plaats brandbare en (zeer) licht ontvlambare gassen in een veiligheidskast;
sla nooit brandbare, (zeer) licht ontvlambare en brandvoedende gassen op in een
kelder;
plaats volle en lege gasflessen in de buitenopslagplaats, hou rekening met de
afstandsregels en plaats ze in het juiste compartiment; leg ook daar de flessen vast
op 2/3 van de hoogte en voorzie ze van hun beschermkap;
verwijder vóór transport de ontspanner en maak gebruik van een
gasflessentransportkar;
hou rekening met de vervaldatum van de gassen én de fles;
volg een opleiding “veilig omgaan met gassen”*** .
18 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Europese norm EN 1089-3 inzake gasklassering (tot het verstrijken van de overgangsperiode geldt het ARAB).
ARAB art. 3 9-363; ADR-bijlage A Europese Richtlijnen
Opleiding “veilig omgaan met gassen”, periodiek georganiseerd door IDPBW en DPO
*
**
***

Naast PMGE dient ook de technische uitrusting (infrastructuur, toestellen, installaties, machines, gemecha-
niseerde werktuigen, proefopstellingen, e.d., gebruikt in laboratoria en werkplaatsen van de UGent) te
voldoen aan de vigerende regelgeving en het voorkomingsbeleid van de diensten voor welzijn en milieu.
Concreet betekent dit dat het departement Veiligheid van de IDPBW betrokken dient te worden zowel
bij de aankoop als bij de indienststelling van nieuwe arbeidsmiddelen, alsook bij wijziging van bestaande
arbeidsmiddelen, het toepassen van nieuwe technieken, … Op de portaalsite staan de te volgen stap-
pen schematisch weergegeven.
Het gebruik van arbeidsmiddelen, in het bijzonder van toestellen en machines van technische aard, dient
daarenboven steeds getoetst te worden met de vergunningstoestand van de betreffende locatie en,
naargelang het middel, periodiek gekeurd te worden. Indien vereist, dient de nodige (bouw- en) milieu-
vergunning aangevraagd te worden, waarvoor beroep moet gedaan worden op (DGFB en) de afdeling
Milieu. Voor vergunningen tot het in bezit houden of aanwenden van bronnen of toestellen die in staat
zijn ioniserende stralingen uit te zenden moet de dienst voor Fysische Controle gecontacteerd worden.
Toestellen en machines die onderworpen zijn aan een periodieke keuring door een erkend organisme
dienen gemeld te worden aan het departement Veiligheid van de IDPBW. De verslagen van deze keurin-
gen dienen samen met het indienststellingsverslag en de originele handleiding bewaard te worden in het
veiligheidsdossier van het arbeidsmiddel.
LET OP BIJ DE AANSCHAF VAN NIEUWE ARBEIDSMIDDELEN!
Arbeidsmiddelen
contacteer de IDPBW vóór de aankoop van nieuwe arbeidsmiddelen voor het opstellen van de
veiligheidseisen;
de leverancier dient te bewijzen aan de gestelde veiligheidseisen te kunnen voldoen;
contacteer de IDPBW na de levering voor het opstellen van het voorindienststellingsverslag;
ga na of het nieuwe arbeidsmiddel onderworpen is aan een periodieke keuringsplicht;
hou rekening met eventuele noodzakelijke bijkomende vergunningen;
kies ingeval van elektrische toestellen en installaties zoveel mogelijk voor energiezuinige
arbeidsmiddelen; koop bij toestellen met koelwaterverbruik ook een gesloten koelcircuit aan.
@
Meer informatie omtrent arbeidsmiddelen (eisen, indienststellingen, keuringen, …):
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/veiligheid/arbeidsmiddelen
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 19
3

Uitrusting werkplaats
Een werkplaats moet ordentelijk en goed verlucht zijn. De trekkasten moeten goed werken, de apparatuur
moet gekeurd zijn, en er moet een afvalhoek aanwezig zijn waar afval selectief kan worden ingezameld
(cf. ook 2.6). Losliggende elektrische kabels moeten vermeden worden. Ingeval van een incident moet snel
gegrepen kunnen worden naar een brandblusapparaat, een nooddouche of oogdouches, een EHBO-
koffer en absorptiemateriaal.
.1. SIGNALISATIE
Deuren van de werkplaats, hetzij laboratoria, hetzij mechanische ateliers, dienen het potentiële risico aan
te duiden via een pictogram en moeten melding maken van contactpersonen. Een bijkomende groene,
oranje of rode bol op de deuraffiche geeft richtlijnen mee naar het schoonmaakpersoneel.
Ook binnen het laboratorium moeten specifieke risico’s aangeduid worden door pictogrammen op bv.
lasertoestellen, bij toestellen die een veiligheidsbril vereisen, op deuren van frigo’s met biologisch agens, e.d.
Daarnaast zorgen pictogrammen voor het snel terugvinden van de EHBO-koffer, het brandblusapparaat,
de nooduitgang, beschermingsmiddelen, …
Ex
stralingsrisico - radioactieve stoffen
gevaarlijke elektrische spanning
belangrijk magnetisch veld
ontvlambare stoffen
oxiderende stoffen
gevaar
schadelijke of irriterende stoffen
explosieve atmosfeer
20 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
explosieve stoffen
biologisch risico
laserstraal
niet ioniserende straling
giftige stoffen
bijtende stoffen
hangende lasten
lage temperatuur

@
dragen van veiligheidsbril verplicht
dragen van gehoorbescherming
verplicht
dragen van adembescherming
verplicht
dragen van veiligheidshandschoenen
verplicht
EHBO lokaal brandblusser
.2. BESCHERMINGSMIDDELEN
Op de werkplaats moeten voldoende
beschermingsmiddelen ter beschikking zijn,
zowel persoonlijke (PBM) als collectieve (CBM).
Voor persoonlijke beschermingsmiddelen
moeten studenten zelf instaan, maar er moet
over gewaakt worden dat deze effectief
gebruikt worden wanneer dit vereist wordt.
dragen van veiligheidsschoenen verplicht
dragen van veiligheisdhelm verplicht
dragen van overschoenen verplicht
oogdouche waarschuwingsknop
Voor signalisatie, vul een werkaanvraagformulier
van DGFB in:
www.ugent.be/nl/voorzieningen/
werkaanvragen.htm
Voor standaard deuraffiches, neem
contact op met de afdeling Milieu.
dragen van gelaatsbescherming verplicht
ZORG VOOR BESCHERMINGSMIDDELEN!
@
zorg voor voldoende en gepaste persoonlijke en
collectieve beschermingsmiddelen (labojassen,
ademhalingsbescherming, veiligheidsbrillen, opzuigperen,
oogdouches,…) en let op de vervaldatum van specifieke
beschermingsmiddelen (helmen, gasmaskers, …);
waak erover dat de studenten hun eigen persoonlijke
beschermingsmiddelen correct gebruiken;
leg een EHBO-koffer op een gemakkelijk bereikbare plaats
en hou de inhoud actueel; volg hiertoe de richtlijnen van
het departement Medisch toezicht;
bewaar een spill-kit of absorptiekorrels op een plaats
gemakkelijk en snel bereikbaar ingeval van morsincidenten.
EHBO-koffers of bijvullingen zijn te verkrijgen via
gezondheid@ugent.be
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 21
4
Voor advies betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen, neem
contact op met het departement Veiligheid of het departement
Medisch Toezicht van de IDPBW.
Absorptiemateriaal is verkrijgbaar in het centraal magazijn van de
UGent.

.3. TREKKASTEN
Wanneer een risico bestaat op het inademen van vluchtige gevaarlijke
stoffen of op besmetting door biologische agentia, dienen deze
werkzaamheden in een goedwerkende trekkast of bioveiligheidskast
uitgevoerd te worden.
VERZEKER JE ERVAN DAT DE TREKKAST GOED WERKT!
zet de trekkast niet nodeloos vol met toestellen en gebruik ze niet als stapelruimte;
verminder de opening van de schuifdeur tot wat noodzakelijk is voor manipulaties; werk steeds
vanachter het veiligheidsglas en binnen de aangeduide “veilige zone” (maximale werkopening,
aangeduid door rode kleurstrip);
doe het veiligheidsglas van de trekkast dicht als deze niet in gebruik is;
beperk het gebruik van warmtebronnen in de trekkast, zij verstoren de luchtstroom;
organiseer het werk zodat een minimum aan manipulaties volstaat en werk steeds met rustige
bewegingen;
laat de bioveiligheidskast jaarlijks keuren.
@
. . MEUBILAIR
Het meubilair moet gemakkelijk te decontamineren en te onderhouden zijn en moet aangepast zijn aan de
uitgevoerde activiteiten. Er dient voldoende aandacht besteed te worden aan een goede ergonomie.
22 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Meld defecten zo snel mogelijk via dringende herstellingen:
www.ugent.be/nl/voorzieningen/werkaanvragen.htm
Meer informatie betreffende het correct gebruik van een trekkast:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/stoffen/praktijken/trekkasten.pdf
Voor brochures over beeldschermwerk en voor de aankoop van ergonomische stoelen,
neem contact op met het departement Medisch Toezicht.

.1. MOEDERSCHAPSBESCHERMING
Zwangere vrouwen en vrouwen in de lactatieperiode moeten bijzondere aandacht schenken aan
radioactieve stoffen, teratogene en/of mutagene stoffen. Dit zijn stoffen die kunnen leiden tot structurele
of functionele afwijkingen en anomalieën van de prenatale ontwikkeling of van het erfelijke materiaal,
die aanwezig zijn maar niet noodzakelijkerwijs aan het licht komen bij de geboorte. Ook bij het werken
met biologische agentia en voor het heffen van zware lasten of bij sterke trillingen en lawaai (meer dan 80
dB(A)) dient contact te worden opgenomen met het departement Medisch toezicht.
BESCHERM JE (ONGEBOREN) KIND!
@
.2. DERDEN
Uit veiligheids- en milieuoverwegingen dienen derden,
i.e. studenten, stagiairs, onderhouds- en technisch
personeel, bezoekers, …, op de hoogte te zijn van de
potentiële risico’s. Zij moeten gedegen geïnformeerd
zijn over het veilig en milieubewust handelen.
Studenten dienen de generieke informatie via dit
reglement te kennen en worden verondersteld
dit zowel in eerste Bachelor als eerste Master voor
akkoord te ondertekenen; daarnaast moeten zij
specifiek begeleid worden in hun opdracht.
Specifieke risicosituaties
stel de directie Personeel en Organisatie (DPO) zo snel mogelijk op de hoogte van je
toestand (zwangerschap, borstvoeding) via dpo.ziekten@ugent.be;
zorg voor een afspraak bij het departement Medisch toezicht, die een formulier voor de
gezondheidsbeoordeling opmaakt;
stuur dit formulier naar DPO, die het zal doorzenden naar uw direct leidinggevende;
uw direct leidinggevende zal in risicosituaties uitkijken naar aangepast werk of verlof
toekennen.
Voor de standaardoperatieprocedure rond moederschapsbescherming:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/gezondheid/moederschap
Voor meer informatie, neem contact op met het departement Medisch toezicht.
5
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 23

5
BEGELEID!
Onderhouds- en technisch personeel, bezoekers, e.d. moeten duidelijke instructies krijgen over mogelijke
risico’s en preventiemaatregelen.
Ingeval van een stage moet de stagewerkgever een werkpostfiche* met een risicoanalyse opstellen die,
na ondertekening door de student en de stagemeester, én na het visum van het departement Medisch
toezicht, bewaard wordt in het medisch dossier. Desgevallend zal het departement Medisch toezicht
instaan voor een medisch onderzoek en de nodige inentingen.
zorg dat derden niet nodeloos in aanraking kunnen komen met gevaarlijke stoffen
en apparatuur en informeer hen over de risico’s en de specifieke richtlijnen van het
laboratorium, bv. wat te doen ingeval van een morsincident;
vermijd in studentenpractica contact met (zeer) toxische stoffen en andere stoffen
met een aanzienlijk risico naar mens en milieu en zoek naar alternatieven; indien toch
dergelijke opdrachten dienen uitgevoerd te worden, geef als begeleider de MSDS en
contacteer de diensten voor welzijn en milieu;
het gebruik van schadelijke aromatische of gehalogeneerde koolwaterstoffen,
halogeenderivaten met fluor en broom, biologische agentia van risiconiveau 3 en
niet-ingekapselde bronnen in studentenpractica is verboden; indien hier toch mee
gewerkt wordt, dient contact opgenomen te worden met het departement Medisch
toezicht;
waak als begeleider over het correcte gebruik van collectieve en persoonlijke
beschermingsmiddelen (labojas, veiligheidsbril, handschoenen); desgevallend staat
de vakgroep of dienst in voor personeelsdosimeters voor de studenten indien gewerkt
wordt met radioactieve stoffen of bronnen van ioniserende stralingen;
neem als stagiair voor een stageopdracht vooraf contact op met het departement
Medisch toezicht en uw stagemeester, zodat een werkpostfiche kan opgesteld worden.
@
2 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Specifieke instructies voor het werken met gevaarlijke stoffen in studentenpractica:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/milieu/stoffen/praktijken/practica.pdf
Een werkpostfiche is het document dat door de
stageverstrekkende instelling ingevuld dient te worden
alvorens de stagiair aan zijn of haar opdracht kan
beginnen. Dit document bevat informatie over de inhoud van
de stage, de risico’s, de verplichte gezondheidsbeoordeling
en de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen.
*

Voor derden geldt onverminderd de regelgeving rond moederschapsbescherming, zoals vermeld onder
5.1.
.3. WERKEN MET DIEREN
Voor het werken met dieren bestaan specifieke richtlijnen naar veiligheid, hygiëne en milieu.
@
. . ASBEST
Voor het draaiboek van de faculteit Diergeneeskunde ‘veiligheid van studenten en
personeel’:
www.ugent.be/di/nl/commissies/Handboek%20Facultaire%20veiligheidscommissie
Asbest is niet schadelijk wanneer het niet beschadigd is of gemanipuleerd wordt; voer bijgevolg nooit zelf
werkzaamheden uit zonder voorafgaandelijk de asbestinventaris geraadpleegd te hebben.
Voor meer informatie betreffende asbest(inventaris), neem contact op met het departement Veiligheid of
het departement Medisch Toezicht.
5
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 2

Noodprocedures
Ondanks alle preventieve maatregelen en strikte navolging van vooropgestelde regels kan het
preventiebeleid in bepaalde omstandigheden falen. In dergelijke gevallen is een vlugge en gepaste
reactie noodzakelijk om de schade te beperken. Vanuit deze visie wordt door de diensten voor welzijn en
milieu in een nauwe samenwerking met de afdeling Facilitair Bureau van DGFB een beveiligings- en nood-
of interventiebeleid voor de UGent opgesteld en geïmplementeerd.
Centraal in het beveiligings- en noodbeleid van de UGent staat het PermanentieCentrum (PerC). Deze
interne bewakingscentrale is continu bemand en centraliseert alle meldingen van onregelmatigheden
in en rond de universitaire gebouwen, zowel automatisch (branddetectie, bepaalde proefopstellingen,
elektronisch gestuurde deuren…) als manueel (meldingen via telefoon).
Vanuit het PerC worden de bevoegde interne en externe diensten gecontacteerd om passend gevolg te
geven aan de meldingen.
Het PerC dient gecontacteerd te worden voor onregelmatigheden van zowel technische aard (defecte
liften, elektrische panne, wateroverlast…) als incidentele aard (brand, explosie, diefstal, milieuvervuiling,
EHBO…).
MELD ONREGELMATIGHEDEN!
meld elke onregelmatigheid, hoe klein ook, onmiddellijk aan het PerC (88) en uw
leidinggevende;
beantwoord de gestelde vragen zo nauwkeurig mogelijk en zorg voor zoveel mogelijk
informatie:
wie bent u: naam, contactgegevens, hoe terug te bereiken, …
aard en ernst van incident: brand, explosie, gasontsnapping, diefstal, defect, …
welke PMGE zijn er betrokken: chemisch, biologisch, nucleair, …
zijn er slachtoffers: aantal, aard van verwondingen, …
waar doet het incident zich voor: site, gebouw, verdieping, …
welke acties zijn reeds ondernomen: evacuatie, EHBO, bluspoging, …
NOOD-
NUMMER
88
26 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Het PermanentieCentrum is te bereiken:
Telefonisch bij nood: noodnummer 88 (09/26 8888 met GSM of extern)
In alle andere gevallen: 09/26 71 of via mail: permanentie@ugent.be

6.1. WAARSCHUWING, ALARMERING EN EVACUATIE
In geval van brand- of rookdetectie of bij het indrukken van een rode meldknop weerklinkt een
waarschuwingssignaal in de betrokken zone. Dit is een monotoon onderbroken geluidssignaal dat iedereen
die zich in de zone bevindt, waarschuwt en de aangewezen medewerkers, in het bijzonder de Eerste
InterventiePloeg (EIP), aanzet tot actie; zij vergewissen zich van de toestand, berichten de aanwezigen
en nemen contact met het PerC. Iedereen blijft ter plaatse en vergewist zich van een veilige werksituatie.
Desgevallend moet een eerste interventie uitgevoerd worden en kan de betrokken zone ontruimd worden
op vraag van de EIP. De EIP bestaat uit een team van personeelsleden eigen aan een gebouw, die een
aantal opleidingen genoten hebben met betrekking tot basisbrandbestrijding, EHBO en evacuatie.
In geval van collectief gevaar zal beslist worden om te evacueren. Het signaal dat dit aangeeft is een
tweetonige ononderbroken sirene. Bij evacuatie dient men het gebouw zo snel mogelijk te verlaten en
zich naar de verzamelplaats te begeven. De vluchtwegen en nooduitgangen evenals de verzamelplaats
worden aangeduid door groen-witte pictogrammen. Een overzicht van de verzamelplaatsen per UGent-
gebouw kan geraadpleegd worden op de portaalsite.
@
Voor meer informatie over EIP:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/veiligheid/nood/eip.htm
Uitgang Vluchtwegen naar nooduitgang verzamelplaats
Volg bij een evacuatie steeds de instructies van de EIP. Zij zijn tijdens een evacuatie herkenbaar aan de
fluogele signalisatiejas en/of rode helm. Elke EIP beschikt over een kerngroep, herkenbaar aan de oranje
jassen, die bij evacuatie de lokale coördinatie op zich neemt.
Jaarlijks worden voor de universitaire gebouwen evacuatieoefeningen georganiseerd in samenwerking
met de betreffende EIP. Deze oefeningen hebben tot doel de noodprocedures te testen en de
gebouwgebruikers vertrouwd te maken met de correcte handelingen in geval van een reële evacuatie; zij
zijn voor de gebouwgebruikers de ideale gelegenheid om de alarmsignalen, de verzamelplaats en de EIP
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 27
6

ONTHOU!
te leren kennen. Een volledige medewerking aan deze acties is in het belang van de eigen veiligheid en
deze van de andere gebouwgebruikers.
ken het verschil tussen de waarschuwings- en evacuatiesignalen en reageer er gepast
op;
een evacuatiealarm wordt nooit in vraag gesteld; start onmiddellijk met de evacuatie;
stop eventuele lessen en practica en ontruim de leszaal waarvoor je op dat moment
verantwoordelijk bent; neem de studenten mee naar de verzamelplaats;
gebruik bij een evacuatie zoveel mogelijk de aangeduide vluchtwegen en
nooduitgangen;
ken de verzamelplaats en volg de instructies van de EIP op;
neem deel aan de jaarlijkse evacuatieoefeningen;
de basisinfosessies voor EIP kunnen door elk geïnteresseerd personeelslid mee
gevolgd worden; informeer je via de portaalsite voor de meest actuele planning.
@
6.2. EERSTE HULP BIJ ONGEVALLEN
Bij ongevallen kan in vele universitaire gebouwen beroep gedaan worden op de nijverheidshelpers voor
de eerste hulpverlening. Deze nijverheidshelpers hebben een meerdaagse opleiding genoten betreffende
reanimatie, wondverzorging, manipulatie van gekwetste personen, etc. De opleiding nijverheidshelper gaat
verder dan de korte EHBO-opleiding die alle EIP-leden krijgen, die vooral gericht is op de primaire medische
hulpverlening (i.e. reanimatie). De opleiding nijverheidshelper staat open voor alle geïnteresseerde
personeelsleden. Bij ongevallen dient ook steeds het PerC verwittigd te worden via het noodnummer 88.
28 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Voor meer informatie over alarm en evacuatie:
www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/veiligheid/nood/evac.htm
Voor meer informatie betreffende nijverheidshelpers, neem contact op met het departement Medisch Toezicht.

6.3. NOODINTERVENTIE
In geval van incident is het belangrijk om nooit op eigen houtje
te handelen en alleen in actie te treden. Men dient steeds het
PerC te verwittigen zodat de nodige personen gecontacteerd
kunnen worden. Zorg ervoor dat je in ieder geval op de hoogte
bent van de aanwezige beschermings- en interventiemiddelen
zoals brandblusmiddelen, oog- en nooddouches, EHBO-kits,
adembeschermingsmaskers, etc. en hoe deze te gebruiken.
Bij elk incident komen de relevante interne diensten voor welzijn
en milieu ter plaatse en nemen de coördinatie op zich. Bij grotere
incidenten kan het nodig zijn dat de openbare hulpdiensten
(brandweer, politie, medische hulpdiensten…) ter plaatse komen. In
dergelijke gevallen zullen zij beroep doen op de aanwezige kennis
over het gebouw en de eventueel aanwezige PMGE die bij het
incident betrokken zijn.
WEET WAT TE DOEN BIJ EEN INCIDENT!
handel nooit alleen;
volg de richtlijnen van de bevoegde diensten op;
hou eventuele relevante informatie met betrekking tot achtergebleven personen,
gevaarlijke situaties en PMGE ter beschikking voor de hulpdiensten;
ken de richtlijnen en noodprocedures;
verlies de eigen veiligheid niet uit het oog.
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 29
6

m o d e l fo r m
VERKLARING
Niettegenstaande het departementshoofd verantwoordelijk is voor de naleving van het labo- en
werkplaatsreglement, is iedereen die werkzaamheden uitoefent in laboratoria en werkplaatsen van de
UGent, verplicht kennis te hebben van het reglement en dit na te volgen. Dit betekent dat naast het UGent-
personeel ook gelijkgestelden, in het bijzonder studenten, stagiairs, onderhouds- en technisch personeel,
kennis moeten hebben van het reglement én de toepasselijke bijlagen. Hiertoe dient onderstaande
verklaring voor gelezen en akkoord gehandtekend te worden en vervolgens hetzij overhandigd aan het
departementshoofd, hetzij in een gesigneerde namenlijst geregistreerd te worden. Het departementshoofd
is ertoe gehouden de ondertekende verklaringen of namenlijsten minstens drie jaar ter beschikking te
houden van interne en externe controlediensten.
Ondergetekende verklaart hierbij
- kennis genomen te hebben van het labo- en werkplaatsreglement van de UGent
- een exemplaar van het reglement ontvangen te hebben en
- zich te houden aan de richtlijnen / verplichtingen die voortvloeien uit het reglement.
Naam hoedanigheid
Datum handtekening
Ondergetekende verklaart
- kennis genomen te hebben van het labo- en werkplaatsreglement van de UGent
- een exemplaar van het reglement ontvangen te hebben en
- zich te houden aan de richtlijnen / verplichtingen die voortvloeien uit het reglement.
Naam Hoedanigheid Datum Handtekening
@
30 LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT
Download de officiële versie op :
http://www.ugent.be/nl/univgent/bestuur/welzijnmilieu/integratie/laboreglementen/
namenlijst.doc

LIJST DER GEBRUIKTE AFKORTINGEN
ADR européen relatif au transport internat. des marchandises
Dangereuses par Route
C bijtend
CBM collectieve beschermingsmiddelen
DGFB directie Gebouwen en Facilitair Beheer
DPO directie Personeel en Organisatie
E ontplofbaar
EHBO eerste hulp bij ongevallen
EIP eerste interventieploeg
F+ / F (zeer) licht ontvlambaar
GGO genetisch gemanipuleerd organisme
IATA/TI’S International Air Transport Association; Technical Instructions
for the safe transport of dangerous goods by air
IDPBW Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk
MSDS veiligheidsinformatieblad (Material Safety Data Sheet)
N milieugevaarlijk
(N)RMA (niet) risicohoudend medisch afval
O oxiderend
PerC permanentiecentrum
PBM persoonlijke beschermingsmiddelen
PMGE product met gevaarlijke eigenschappen, kortweg
gevaarlijke stof
R bijzondere gevaren (risk)
RID Règlement concernant le transport Internat. ferroviaire des
marchandises Dangereuses
S veiligheidsaanbevelingen (safety)
T+ / T (zeer) giftig
Vlarem Vlarem Vlaams reglement betreffende de
milieuvergunning
Xi irriterend
Verantwoordelijke uitgever:
Riet Van de Velde
Redactie:
Leopold de Thibault de Boesinghe
Bart De Cock
Paul De Pauw
Isabelle Meirlaen
Myriam Monsieur
Greet Persoon
Hubert Thierens
Riet Van de Velde
An Van Goethem
Benny Vandenberghe
copyright © versie 2007
realisatie : 2Mpact - www.2mpact.be
COLOFON
LABO- en WERKPLAATSREGLEMENT 31

DEPARTEMENTSCOÖRDINATEN
Directie bestuurszaken
afdeling IDPBW en Milieu
Sint-Pietersnieuwstraat 25
B-9000 Gent
De diensten voor welzijn en milieu stellen zich ondersteunend, adviserend en dienstverlenend op. Een goed
werkend systeem wordt echter gedragen door mensen op de werkvloer, in dit geval de contactpersonen
m.b.t. afval, bioveiligheid, aangestelden van bewaking, EIP-leden, ... Zij zorgen mee voor een snelle en
efficiënte verspreiding van informatie en kunnen ingrijpen in geval van nood. U kan hen bereiken via
onderstaande coördinaten.
De navolging van het preventiebeleid inzake veiligheid, gezondheid en hygiëne, milieu, radioprotectie,
beveiliging en noodplanning, zoals beschreven in dit reglement blijft evenwel vallen onder de
verantwoordelijkheid van het departementshoofd, zijnde de vakgroepvoorzitter of het diensthoofd.
Departementshoofd
Lokaalverantwoordelijken
Afvalcontactpersoon
Aangestelde van bewaking
(radioactiviteit)
Nijverheidshelper
EHBO-verantwoordelijke
Eerste Interventieploeg (EIP)
Naam Lokaalnr. Tel.nr.
De relevante coördinaten dienen uitgehangen aan de toegansdeur van elk laboratorium of elke
werkplaats.
NOOD-
NUMMER
88
Het PermanentieCentrum is te bereiken:
Telefonisch bij nood: noodnummer 88 (09/26 8888 met GSM of extern)
In alle andere gevallen: 09/26 71 of via mail: permanentie@ugent.be