02.05.2013 Views

Raamwerk MVT - Steunpunt taal en rekenen mbo

Raamwerk MVT - Steunpunt taal en rekenen mbo

Raamwerk MVT - Steunpunt taal en rekenen mbo

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

RAAMWERK MODERNE VREEMDE<br />

TALEN IN HET SECUNDAIR<br />

BEROEPSONDERWIJS


COLOFON<br />

Titel: Het <strong>Raamwerk</strong> moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs is<br />

ontwikkeld in het kader van het project „Kwaliteitsimpuls <strong>MVT</strong>‟ van de Bve Raad.<br />

Opdrachtgever: Bestuurscommissie Moderne Vreemde Tal<strong>en</strong> van de Bve Raad<br />

Auteur: Ellie Liemberg, CINOP<br />

Met medewerking van: Anja van Kleef, CINOP<br />

Met dank aan: Trudy Wiersma, Friesland College<br />

Ella van Kleun<strong>en</strong>, SLO<br />

Polly Perkins, CINOP<br />

Tekst bijlage 1: José Noij<strong>en</strong>s, Citogroep<br />

Omslag: Crasborn Grafisch Ontwerpers bno, Valk<strong>en</strong>burg<br />

Opmaak: Francine Schoon<strong>en</strong>s, CINOP<br />

Margriet Spoelstra, CINOP<br />

Evert van de Biez<strong>en</strong>, CINOP<br />

Uitgave: Bve Raad, september 2001<br />

Refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>ummer: VIIII\cinop-slo\algeme<strong>en</strong>\01-004<br />

Besteladres: CINOP<br />

Pettelaarpark 1<br />

Postbus 1585<br />

5200 BP ‟s-Hertog<strong>en</strong>bosch<br />

Tel: 073-6800800<br />

Fax: 073-6123425<br />

E-mail: info@cinop.nl<br />

HTTP://WWW.CINOP.NL<br />

© Bve Raad, 2001<br />

© Globale schal<strong>en</strong> <strong>en</strong> Zelfevaluatie matrix: Raad van Europa, 2000


INHOUD<br />

Inleiding.................................................................................................................................................. 1<br />

1. Uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> basisdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> ....................................................................................... 2<br />

2. Opzet van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> ............................................................................................... 3<br />

3. Relatie <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> met tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> in de kwalificatiestructuur<br />

beroepsonderwijs ....................................................................................................................... 9<br />

4. Relatie <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> met het begrip kerncompet<strong>en</strong>ties ................................................ 11<br />

5. Relatie <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> met bestaande niveau indeling<strong>en</strong> ................................................ 12<br />

6. Leerlast ..................................................................................................................................... 14<br />

7. Vormgeving van programma’s in het tal<strong>en</strong>onderwijs.......................................................... 17<br />

8. Toetsing <strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>t ............................................................................................................ 19<br />

9. Relatie <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> met de <strong>taal</strong>portfolio ...................................................................... 21<br />

10. Relatie met bestaande lesmaterial<strong>en</strong> <strong>en</strong> leergang<strong>en</strong> ............................................................. 22<br />

11. Verankering <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> aan de Europese <strong>taal</strong>niveaus .............................................. 23<br />

12. Overzicht van <strong>taal</strong>niveaus <strong>en</strong> <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong> in het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> .......................... 28<br />

13. Luister<strong>en</strong> .................................................................................................................................. 30<br />

A1 Luister<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 30<br />

A2 Luister<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 31<br />

B1 Luister<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 34<br />

B2 Luister<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 36<br />

C1 Luister<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 40<br />

14. Lez<strong>en</strong> ......................................................................................................................................... 42<br />

A1 Lez<strong>en</strong> ........................................................................................................................................... 42<br />

A2 Lez<strong>en</strong> ........................................................................................................................................... 44<br />

B1 Lez<strong>en</strong> ........................................................................................................................................... 48<br />

B2 Lez<strong>en</strong> ........................................................................................................................................... 52<br />

C1 Lez<strong>en</strong> ........................................................................................................................................... 54


15. Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> .................................................................................................................. 56<br />

A1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> ...................................................................................................................... 56<br />

A2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> ...................................................................................................................... 58<br />

B1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> ...................................................................................................................... 62<br />

B2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> ...................................................................................................................... 66<br />

C1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> ...................................................................................................................... 70<br />

16. Sprek<strong>en</strong> ..................................................................................................................................... 73<br />

A1 Sprek<strong>en</strong> ........................................................................................................................................ 73<br />

A2 Sprek<strong>en</strong> ........................................................................................................................................ 74<br />

B1 Sprek<strong>en</strong> ........................................................................................................................................ 76<br />

B2 Sprek<strong>en</strong> ........................................................................................................................................ 78<br />

C1 Sprek<strong>en</strong> ........................................................................................................................................ 80<br />

17. Schrijv<strong>en</strong> .................................................................................................................................. 82<br />

A1 Schrijv<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 82<br />

A2 Schrijv<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 84<br />

B1 Schrijv<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 86<br />

B2 Schrijv<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 90<br />

C1 Schrijv<strong>en</strong> ...................................................................................................................................... 94<br />

Bijlage 1 Beoordel<strong>en</strong> op basis van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> (niveau B1) ............................................. 97<br />

B1 Lez<strong>en</strong> ........................................................................................................................................ 101<br />

B1 Luister<strong>en</strong> ................................................................................................................................... 103<br />

B1 Schrijv<strong>en</strong> ................................................................................................................................... 104<br />

B1 Sprek<strong>en</strong> ..................................................................................................................................... 106<br />

B1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> ................................................................................................................... 108<br />

Bijlage 2 Van eindterm<strong>en</strong> naar <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> eerste aanzet .............................. 113<br />

ECABO ........................................................................................................................................... 115<br />

KC Handel ....................................................................................................................................... 122<br />

KC Handel: IH/GH .......................................................................................................................... 130<br />

Niveau 4 .......................................................................................................................................... 134<br />

Lob HTV: MTRO ............................................................................................................................ 135<br />

OVDB: Welzijn ............................................................................................................................... 141<br />

SOM ................................................................................................................................................ 148<br />

VaPro: Laboratoriumtechniek ......................................................................................................... 153<br />

VEV: Elektro <strong>en</strong> informatietechniek ............................................................................................... 155<br />

Vervoer <strong>en</strong> Logistiek ....................................................................................................................... 157


INLEIDING<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> is onderdeel van het project Kwaliteitsimpuls <strong>MVT</strong> dat in opdracht van de<br />

Bestuurscommissie <strong>MVT</strong> van de BVE Raad uitgevoerd wordt door CINOP <strong>en</strong> SLO.<br />

Het stuk geeft e<strong>en</strong> basis voor de inhoudelijke structurering van het tal<strong>en</strong>onderwijs in het secundair<br />

beroepsonderwijs <strong>en</strong> legt e<strong>en</strong> relatie met de Europese niveau-indeling voor het ler<strong>en</strong> <strong>en</strong> onderwijz<strong>en</strong><br />

van moderne vreemde tal<strong>en</strong>. Handreiking<strong>en</strong> aan de praktijk met betrekking tot de didactische<br />

vormgeving <strong>en</strong> onderwijsinhoudelijke innovatie van het tal<strong>en</strong>onderwijs zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de<br />

Resource Kit <strong>MVT</strong> (SLO 2000).<br />

Het model dat in het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> gepres<strong>en</strong>teerd wordt vormt de weerslag van de discussies die de<br />

afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> gevoerd zijn over de structurering van <strong>taal</strong>onderwijs <strong>en</strong> <strong>taal</strong>training in e<strong>en</strong><br />

beroepsgerichte context. In het model wordt aangeslot<strong>en</strong> bij het compet<strong>en</strong>tied<strong>en</strong>k<strong>en</strong> zoals dat zich<br />

ontwikkelt in het traject rond de versterking van de KSB (kwalificatiestructuur secundair<br />

beroepsonderwijs). Er wordt e<strong>en</strong> relatie gelegd tuss<strong>en</strong> de huidige tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> <strong>en</strong> de talige<br />

compet<strong>en</strong>ties die geformuleerd zijn door de Raad van Europa.<br />

E<strong>en</strong> conceptversie van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> is in november 2000 gepubliceerd. Hierop is e<strong>en</strong> groot<br />

aantal person<strong>en</strong> gereageerd, vanuit de Roc‟s, vanuit de Landelijke Organ<strong>en</strong> Beroepsonderwijs <strong>en</strong> door<br />

deskundig<strong>en</strong> uit de wereld van het tal<strong>en</strong>onderwijs. Opmerking<strong>en</strong> <strong>en</strong> comm<strong>en</strong>tar<strong>en</strong> zijn in deze versie<br />

waar mogelijk verwerkt. Daarnaast zijn formulering<strong>en</strong> nog e<strong>en</strong>s nauwkeurig gecontroleerd <strong>en</strong> waar<br />

nodig verbeterd aan de hand van de definitieve publicatie van het Common European Framework<br />

(Cambridge 2001).<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> zoals het nu voor u ligt, is e<strong>en</strong> groeidocum<strong>en</strong>t. Het bevat e<strong>en</strong> stabiel gedeelte,<br />

namelijk het raster van <strong>taal</strong>niveaus <strong>en</strong> <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong>, direct gekoppeld aan de Europese <strong>taal</strong>niveaus.<br />

De voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>taal</strong>gebruiksituaties zijn echter illustratief. De lijst<strong>en</strong> zijn niet<br />

uitputt<strong>en</strong>d. De voorbeeld<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> door de gebruikers van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> aangevuld <strong>en</strong><br />

verbeterd word<strong>en</strong> op basis van specifieke <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> situaties uit hun eig<strong>en</strong> sector of beroepsveld.<br />

Ook de plaatsing van de huidige tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> van de Landelijke Organ<strong>en</strong> Beroepsonderwijs in de<br />

cell<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>, opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in bijlage 2, is niet 'af'. Ook hier zal sprake zijn van<br />

aanvulling <strong>en</strong> bijstelling, waarbij hopelijk de discussie zich zal richt<strong>en</strong> op het omschrijv<strong>en</strong> van bredere<br />

<strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<strong>en</strong> voor verschill<strong>en</strong>de kwalificati<strong>en</strong>iveaus <strong>en</strong> beroepssector<strong>en</strong>.<br />

In de nabije toekomst komt het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> in e<strong>en</strong> interactieve vorm beschikbaar op internet. Via<br />

www.trefpunttal<strong>en</strong>.nl blijft u op de hoogte van de vordering<strong>en</strong>.<br />

De tekst in bijlage 1: Beoordel<strong>en</strong> op basis van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> (niveau B1), valt onder<br />

verantwoordelijkheid van de Citogroep.<br />

Voor de leesbaarheid is in de tekst alle<strong>en</strong> de mannelijke -neutrale- persoonsvorm gebruikt. De lezer<br />

wordt verzocht voor 'hij' <strong>en</strong> 'zijn' ook 'zij' <strong>en</strong> 'haar' te lez<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 1


1. UITGANGSPUNTEN EN BASISDOCUMENTEN<br />

Aan het uitwerk<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> lag<strong>en</strong> de volg<strong>en</strong>de overweging<strong>en</strong> t<strong>en</strong> grondslag:<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> moet pass<strong>en</strong> op wat er nu aan structurering in het tal<strong>en</strong>onderwijs aanwezig is.<br />

Die is aangebracht door de eindterm<strong>en</strong> in de KSB <strong>en</strong> door publicaties waarin voorstell<strong>en</strong> gedaan<br />

word<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> betere formulering van de tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> als Tal<strong>en</strong> zijn beroepsvakk<strong>en</strong> (SLO,<br />

1995) <strong>en</strong> Eindterm<strong>en</strong> voor de moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs (Colo,<br />

1998) (eis van best<strong>en</strong>digheid).<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> moet inzichtelijk zijn voor de praktijk: leerling<strong>en</strong>, doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, de aanbieders<br />

(de schol<strong>en</strong>) <strong>en</strong> de afnemers (beroepswereld, vervolgopleiding<strong>en</strong>) van het tal<strong>en</strong>onderwijs (eis van<br />

transparantie).<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> moet e<strong>en</strong> structuur bied<strong>en</strong> voor de ord<strong>en</strong>ing van programma's, cursuss<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

training<strong>en</strong>, leermaterial<strong>en</strong>, <strong>en</strong> toets<strong>en</strong> (eis van coher<strong>en</strong>tie).<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> moet aansluit<strong>en</strong> bij internationale ontwikkeling<strong>en</strong> m.b.t. niveaubeschrijving<strong>en</strong><br />

voor <strong>taal</strong>vaardigheid als het Common European Framework voor de moderne tal<strong>en</strong> van de Raad<br />

van Europa (eis van overdraagbaarheid).<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> moet aansluit<strong>en</strong> bij ontwikkeling<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs met<br />

betrekking tot de w<strong>en</strong>ding naar kerncompet<strong>en</strong>ties (eis van integreerbaarheid).<br />

Bij het opstell<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> zijn de volg<strong>en</strong>de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> bronn<strong>en</strong> geraadpleegd:<br />

Council for Cultural Co-operation (1996) Modern Languages: Learning, Teaching, Assessm<strong>en</strong>t. A<br />

Common European Framework of refer<strong>en</strong>ce. Straatsburg: Raad van Europa. Uitgegev<strong>en</strong> bij<br />

Cambridge University Press in 2001, onder de titel: Common European Framework of Refer<strong>en</strong>ce<br />

for Languages: Learning, teaching, assessm<strong>en</strong>t.<br />

Op<strong>en</strong> Sesame: Observing Performance in Enterprise; Single European System for Auditing,<br />

Measuring and Evaluating language skills. E<strong>en</strong> Leonardo da Vinci programma waarin 8 land<strong>en</strong><br />

sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong>.<br />

Kleun<strong>en</strong>, E. van (1998) Eindterm<strong>en</strong> voor de moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair<br />

beroepsonderwijs Zoetermeer: Colo.<br />

De eindterm<strong>en</strong> voor de tal<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> aantal Landelijke Organ<strong>en</strong> Beroepsonderwijs.<br />

Liemberg. E <strong>en</strong> J. Hulstijn (1996) Refer<strong>en</strong>tiekader NT2 Amersfoort: PROVE.<br />

Kleef. A. van (2000) Blokk<strong>en</strong>doos KSE, Leergebied <strong>MVT</strong> 's-Hertog<strong>en</strong>bosch/Enschede:<br />

CINOP/SLO.<br />

2 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


2. OPZET VAN HET RAAMWERK <strong>MVT</strong><br />

Niveaus in <strong>taal</strong>beheersing<br />

In het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> sluit<strong>en</strong> we aan op het model dat door de Raad van Europa ontwikkeld is<br />

(Council of Europe, Cambridge 2001). In het Common European Framework voor de moderne<br />

vreemde tal<strong>en</strong>, opgesteld door de Raad van Europa, word<strong>en</strong> drie brede niveaus van <strong>taal</strong>vaardigheid<br />

onderscheid<strong>en</strong>: A, B <strong>en</strong> C. Elk niveau is onderverdeeld in e<strong>en</strong> lage kant <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoge kant. Dit geeft de<br />

volg<strong>en</strong>de hoofdindeling van <strong>taal</strong>vaardigheidniveaus:<br />

A<br />

Beginn<strong>en</strong>d <strong>taal</strong>gebruiker<br />

A 1 A2<br />

B<br />

Onafhankelijk <strong>taal</strong>gebruiker<br />

B1 B2<br />

C<br />

Vaardig <strong>taal</strong>gebruiker<br />

C1 C2<br />

Deze niveau-indeling dekt het volledige gebied van het ler<strong>en</strong> beheers<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> vreemde <strong>taal</strong>. Van het<br />

beginniveau: A1, tot <strong>en</strong> met de volledige beheersing: C2. Bij C2 gaat het om e<strong>en</strong> hoog<br />

vaardigheidsniveau dat pas bereikt wordt na e<strong>en</strong> aantal jar<strong>en</strong> lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> land waar de<br />

vreemde <strong>taal</strong> gesprok<strong>en</strong> wordt, of na e<strong>en</strong> academische opleiding in de vreemde <strong>taal</strong>. Voor het<br />

onderwijs in de BVE is dit niveau niet relevant. We lat<strong>en</strong> het daarom verder buit<strong>en</strong> beschouwing.<br />

Deze niveaus gev<strong>en</strong> herk<strong>en</strong>bare verschill<strong>en</strong> in functionele <strong>taal</strong>vaardigheid aan. Ze zijn daarmee ook<br />

vrij grof: het kan e<strong>en</strong> leerder lange tijd <strong>en</strong> veel inspanning kost<strong>en</strong> om van het <strong>en</strong>e niveau op het andere<br />

te kom<strong>en</strong>. Het kan w<strong>en</strong>selijk zijn om de niveaus verder te vertakk<strong>en</strong>, bijvoorbeeld om lesmaterial<strong>en</strong> of<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 3


toets<strong>en</strong> in te del<strong>en</strong>, om vordering<strong>en</strong> in het leerproces van leerling<strong>en</strong> aan te gev<strong>en</strong>, om leerders in<br />

niveaugroep<strong>en</strong> in te del<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort.<br />

Het is echter niet altijd goed mogelijk om de onderverdeling van zo'n niveaugebied ook als verschill<strong>en</strong><br />

in functionele <strong>taal</strong>vaardigheid te beschrijv<strong>en</strong>. Dat discrimineert niet voldo<strong>en</strong>de meer: de leerders<br />

breid<strong>en</strong> hun <strong>taal</strong>beheersing immers geleidelijk aan uit; zij kunn<strong>en</strong> meer do<strong>en</strong> <strong>en</strong> ze kunn<strong>en</strong> het vlotter<br />

<strong>en</strong> beter do<strong>en</strong>. Vaak ziet m<strong>en</strong> in de praktijk e<strong>en</strong> onderverdeling in blokk<strong>en</strong>: bijvoorbeeld e<strong>en</strong> cursus of<br />

e<strong>en</strong> leergang op niveau A2, verdeeld in A2.1 <strong>en</strong> A2.2. Ook niveautoets<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> niveaugebied<br />

onderverdel<strong>en</strong> in fijnere stapp<strong>en</strong>.<br />

De geme<strong>en</strong>schappelijke refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus: de globale schal<strong>en</strong><br />

Bij alle onderverdeling<strong>en</strong> die mogelijk <strong>en</strong> ook vaak w<strong>en</strong>selijk zijn is het belangrijk om vast te houd<strong>en</strong><br />

aan geme<strong>en</strong>schappelijke refer<strong>en</strong>tiepunt<strong>en</strong>, opdat in verschill<strong>en</strong>de land<strong>en</strong> <strong>en</strong> in verschill<strong>en</strong>de<br />

onderwijssector<strong>en</strong> helder blijft wat iemand kan die e<strong>en</strong> vreemde <strong>taal</strong> beheerst op bijvoorbeeld niveau<br />

B1. Daartoe biedt het Common European Framework (CEF) de zog<strong>en</strong>aamde 'common refer<strong>en</strong>ce<br />

levels', de geme<strong>en</strong>schappelijke refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus. Die word<strong>en</strong> eerst gepres<strong>en</strong>teerd in e<strong>en</strong><br />

overzichtsvorm, vanuit de gedachte dat op die manier de systematiek duidelijk te mak<strong>en</strong> is aan nietspecialist<strong>en</strong>:<br />

leerling<strong>en</strong>, ouders, vakdoc<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, werkgevers.<br />

We gev<strong>en</strong> hier e<strong>en</strong> vertaling van de globale schal<strong>en</strong> uit het Common European Framework (CUP<br />

editie, pagina 24. Vertaling geredigeerd door John de Jong <strong>en</strong> Francis Staats<strong>en</strong>).<br />

De niveaus zijn cumulatief, dat wil zegg<strong>en</strong> dat beheersing op e<strong>en</strong> bepaald niveau inhoudt dat alles wat<br />

beschrev<strong>en</strong> is op de onderligg<strong>en</strong>de niveaus ook beheerst wordt.<br />

Basisgebruiker<br />

A1 Kan vertrouwde dagelijkse uitdrukking<strong>en</strong> <strong>en</strong> basiszinn<strong>en</strong> gericht op de bevrediging van concrete behoeft<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong>. Kan zichzelf aan ander<strong>en</strong> voorstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong> over<br />

persoonlijke gegev<strong>en</strong>s zoals waar hij/zij woont, m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die hij/zij k<strong>en</strong>t <strong>en</strong> ding<strong>en</strong> die hij/zij bezit. Kan op e<strong>en</strong><br />

simpele wijze reager<strong>en</strong>, aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong> dat de andere persoon langzaam <strong>en</strong> duidelijk praat <strong>en</strong> bereid is om te<br />

help<strong>en</strong>.<br />

A2 Kan zinn<strong>en</strong> <strong>en</strong> regelmatig voorkom<strong>en</strong>de uitdrukking<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> die verband hebb<strong>en</strong> met zak<strong>en</strong> van direct<br />

belang (bijvoorbeeld persoonsgegev<strong>en</strong>s, familie, winkel<strong>en</strong>, plaatselijke geografie, werk). Kan communicer<strong>en</strong><br />

in simpele <strong>en</strong> alledaagse tak<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige <strong>en</strong> directe uitwisseling over vertrouwde <strong>en</strong> alledaagse<br />

kwesties vereis<strong>en</strong>. Kan in e<strong>en</strong>voudige bewoording<strong>en</strong> aspect<strong>en</strong> van de eig<strong>en</strong> achtergrond, de onmiddellijke<br />

omgeving <strong>en</strong> kwesties op het gebied van diverse behoeft<strong>en</strong> beschrijv<strong>en</strong>.<br />

4 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Onafhankelijk gebruiker<br />

B1 Kan de belangrijkste punt<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> uit duidelijke standaardtekst<strong>en</strong> over vertrouwde zak<strong>en</strong> die regelmatig<br />

voorkom<strong>en</strong> op het werk, op school <strong>en</strong> in de vrije tijd. Kan zich redd<strong>en</strong> in de meeste situaties die kunn<strong>en</strong><br />

optred<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s het reiz<strong>en</strong> in gebied<strong>en</strong> waar de betreff<strong>en</strong>de <strong>taal</strong> wordt gesprok<strong>en</strong>. Kan e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

lop<strong>en</strong>de tekst producer<strong>en</strong> over onderwerp<strong>en</strong> die vertrouwd of die van persoonlijk belang zijn. Kan e<strong>en</strong><br />

beschrijving gev<strong>en</strong> van ervaring<strong>en</strong> <strong>en</strong> gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>, drom<strong>en</strong>, verwachting<strong>en</strong> <strong>en</strong> ambities <strong>en</strong> kan kort red<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> verklaring<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>en</strong> plann<strong>en</strong>.<br />

B2 Kan de hoofdgedachte van e<strong>en</strong> ingewikkelde tekst begrijp<strong>en</strong>, zowel over concrete als over abstracte<br />

onderwerp<strong>en</strong>, met inbegrip van technische bespreking<strong>en</strong> in het eig<strong>en</strong> vakgebied. Kan zo vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong> spontaan<br />

reager<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> normale uitwisseling met moeder<strong>taal</strong>sprekers mogelijk is zonder dat dit voor e<strong>en</strong> van de<br />

partij<strong>en</strong> inspanning met zich meebr<strong>en</strong>gt. Kan duidelijke, gedetailleerde tekst producer<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> breed scala<br />

van onderwerp<strong>en</strong>; kan e<strong>en</strong> standpunt over e<strong>en</strong> actuele kwestie uite<strong>en</strong>zett<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarbij ingaan op de voor- <strong>en</strong><br />

nadel<strong>en</strong> van diverse opties.<br />

Vaardig gebruiker<br />

C1 Kan e<strong>en</strong> uitgebreid scala van veeleis<strong>en</strong>de, lange tekst<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong> de impliciete betek<strong>en</strong>is herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. Kan<br />

zichzelf vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong> spontaan uitdrukk<strong>en</strong> zonder daarvoor aantoonbaar naar uitdrukking<strong>en</strong> te moet<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong>.<br />

Kan flexibel <strong>en</strong> effectief met <strong>taal</strong> omgaan t<strong>en</strong> behoeve van sociale, academische <strong>en</strong> beroepsmatige doeleind<strong>en</strong>.<br />

Kan e<strong>en</strong> duidelijke, goed gestructureerde <strong>en</strong> gedetailleerde tekst over complexe onderwerp<strong>en</strong> producer<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

daarbij gebruikmak<strong>en</strong> van organisatorische structur<strong>en</strong> <strong>en</strong> verbindingswoord<strong>en</strong>.<br />

C2 [near native -<strong>en</strong> hoog opgeleid- niveau; wordt in dit <strong>Raamwerk</strong> niet verder uitgewerkt]<br />

Kan vrijwel alles wat hij hoort of leest gemakkelijk begrijp<strong>en</strong>. Kan informatie die afkomstig is van verschill<strong>en</strong>de<br />

gesprok<strong>en</strong> <strong>en</strong> geschrev<strong>en</strong> bronn<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong>, argum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> reconstruer<strong>en</strong> <strong>en</strong> hiervan sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>d verslag do<strong>en</strong>.<br />

Kan zichzelf spontaan, vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong> precies uitdrukk<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan hierbij fijne nuances in betek<strong>en</strong>is, zelfs in complexere<br />

situaties onderscheid<strong>en</strong>.<br />

Council of Europe<br />

Gew<strong>en</strong>st <strong>taal</strong>beheersingsniveau<br />

Met de globale schal<strong>en</strong> als vertrekpunt kan m<strong>en</strong> zich e<strong>en</strong> eerste indruk vorm<strong>en</strong> van het niveau van<br />

<strong>taal</strong>vaardigheid dat nodig zal zijn om bepaalde beroepsmatige tak<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong> te kunn<strong>en</strong><br />

uitvoer<strong>en</strong>.<br />

Welk <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau verwacht<strong>en</strong> we van bijvoorbeeld:<br />

E<strong>en</strong> secretaresse die voor haar manager e<strong>en</strong> bezoek aan e<strong>en</strong> beurs in het buit<strong>en</strong>land moet regel<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> monteur die instructies over apparatuur in e<strong>en</strong> vreemde <strong>taal</strong> moet lez<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> portier die buit<strong>en</strong>landse bezoekers naar de juiste persoon <strong>en</strong> plaats moet kunn<strong>en</strong><br />

doorverwijz<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> serveerster die buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> te woord moet staan;<br />

E<strong>en</strong> commercieel medewerker die buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> informatie over de product<strong>en</strong> van zijn<br />

bedrijf moet gev<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> monteur die in het kader van e<strong>en</strong> onderhoudscontract regelmatig bij buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong><br />

storing<strong>en</strong> moet verhelp<strong>en</strong>;<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 5


E<strong>en</strong> gezinsverzorg<strong>en</strong>de die buit<strong>en</strong>landse gezinn<strong>en</strong> onder haar klant<strong>en</strong> heeft;<br />

E<strong>en</strong> doc<strong>en</strong>t van e<strong>en</strong> ROC die met buit<strong>en</strong>landse collega's aan e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijk project werkt;<br />

E<strong>en</strong> leerling van e<strong>en</strong> ROC die zijn praktijkstage (BPV) in het buit<strong>en</strong>land gaat aflegg<strong>en</strong>.<br />

Als m<strong>en</strong> probeert e<strong>en</strong> antwoord op deze vrag<strong>en</strong> af te leid<strong>en</strong> uit de globale schal<strong>en</strong> dan zal m<strong>en</strong> zich<br />

snel gesteld zi<strong>en</strong> voor de vraag of iemand op alle front<strong>en</strong> wel hetzelfde <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau nodig<br />

heeft. De monteur bijvoorbeeld die e<strong>en</strong> in het Duits gestelde handleiding van e<strong>en</strong> verwarmingsketel<br />

moet kunn<strong>en</strong> lez<strong>en</strong>, heeft e<strong>en</strong> redelijk niveau van leesvaardigheid nodig. Lat<strong>en</strong> we zegg<strong>en</strong> B1/B2.<br />

Maar moet hij op hetzelfde <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau gesprekk<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> <strong>en</strong> briev<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong>? Waarschijnlijk niet. Voor de serveerster die buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> te woord moet staan, geldt<br />

dat zij op niveau A2 gesprekk<strong>en</strong> moet kunn<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>. Lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> voor haar in de<br />

uitoef<strong>en</strong>ing van haar beroep minder belangrijk zijn.<br />

Om meer gediffer<strong>en</strong>tieerde <strong>taal</strong>profiel<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> zijn in het Common European Framework<br />

de <strong>taal</strong>vaardigheidsniveaus onderverdeeld in verschill<strong>en</strong>de vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> subvaardighed<strong>en</strong>. Voor de<br />

Bve-sector onderscheid<strong>en</strong> we de volg<strong>en</strong>de vijf vaardighed<strong>en</strong>:<br />

Luister<strong>en</strong>;<br />

Lez<strong>en</strong>;<br />

Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>;<br />

Sprek<strong>en</strong>;<br />

Schrijv<strong>en</strong>.<br />

Deze indeling bevat de traditionele vier <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong>. Het voer<strong>en</strong> van gesprekk<strong>en</strong>, de 'mondelinge<br />

interactie', waarin luister<strong>en</strong> <strong>en</strong> sprek<strong>en</strong> heel nauw met elkaar verwev<strong>en</strong> zijn, is apart onderscheid<strong>en</strong> als<br />

vijfde vaardigheid.<br />

Elk van deze vaardighed<strong>en</strong> is weer onder te verdel<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> aantal subvaardighed<strong>en</strong>. Bij gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> we d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> aan:<br />

het voer<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> telefoongesprek;<br />

het houd<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> praatje om sociaal contact te mak<strong>en</strong> of te onderhoud<strong>en</strong>;<br />

e<strong>en</strong> verkoopgesprek;<br />

e<strong>en</strong> gesprek waarin informatie ingewonn<strong>en</strong> wordt;<br />

e<strong>en</strong> gesprek waarin e<strong>en</strong> klacht behandeld wordt;<br />

<strong>en</strong>zovoort.<br />

E<strong>en</strong> raamwerk van 25 cell<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> hypertextstructuur<br />

Door middel van dergelijke onderverdeling<strong>en</strong> is het mogelijk om e<strong>en</strong> raamwerk te mak<strong>en</strong> met op de<br />

verticale as de <strong>taal</strong>vaardigheidsniveaus, <strong>en</strong> op de horizontale as vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarachter<br />

subvaardighed<strong>en</strong>. Het raamwerk kan meer of minder fijnmazig zijn, afhankelijk van het doel waarvoor<br />

het gebruikt wordt. Belangrijk is dat alle mogelijke verfijning<strong>en</strong> gekoppeld blijv<strong>en</strong> aan de<br />

hoofdstructuur van verticaal de <strong>taal</strong>vaardigheidsniveaus, <strong>en</strong> horizon<strong>taal</strong> de <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong>.<br />

6 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Het model werkt als e<strong>en</strong> Hypertext. De informatie wordt weergegev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> gelaagde structuur.<br />

Vanuit het eerste niveau, als het ware de oppervlakte, kun je steeds 'doorklikk<strong>en</strong>' naar diepere niveaus,<br />

waar je meer gedetailleerde informatie vindt. Je kunt echter steeds weer terug naar de hoofdstructuur.<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> bestaat uit 25 cell<strong>en</strong>: vijf <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong> op vijf niveaus.<br />

Op de eerste laag van het raamwerk bevindt zich e<strong>en</strong> overzicht van de <strong>taal</strong>niveaus <strong>en</strong> de<br />

<strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong>. Hier wordt de inhoud van elke cel globaal <strong>en</strong> in algem<strong>en</strong>e term<strong>en</strong> beschrev<strong>en</strong>. Hier<br />

vindt m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> toespitsing van de beschrijving<strong>en</strong> uit het Common European Framework naar e<strong>en</strong><br />

algeme<strong>en</strong> beroepsmatige context.<br />

Op de tweede laag wordt elke cel uitgewerkt.<br />

Op het derde niveau word<strong>en</strong> voorbeeld<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> in praktijksituaties uit de wereld van<br />

arbeid <strong>en</strong> opleiding. Voor de voorbeeld<strong>en</strong> is zoveel mogelijk geput uit verschill<strong>en</strong>de sector<strong>en</strong> van de<br />

beroepswereld.<br />

Strami<strong>en</strong> van de beschrijving per cel<br />

De tweede laag, de uitwerking van de 25 cell<strong>en</strong>, bestaat uit de volg<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong>:<br />

1. De omschrijving van de vaardigheid in kwestie.<br />

2. De verschill<strong>en</strong>de subvaardighed<strong>en</strong>.<br />

Met subvaardighed<strong>en</strong> bedoel<strong>en</strong> we niet het opsplits<strong>en</strong> van de in kolom 1 omschrev<strong>en</strong> vaardigheid<br />

in e<strong>en</strong> aantal onderdel<strong>en</strong>. We gebruik<strong>en</strong> deze term om aan te gev<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> vaardigheid op<br />

verschill<strong>en</strong>de manier<strong>en</strong> <strong>en</strong> in verschill<strong>en</strong>de context<strong>en</strong> geoperationaliseerd kan word<strong>en</strong>.<br />

De subvaardighed<strong>en</strong> zijn g<strong>en</strong>ummerd. Sommige subvaardighed<strong>en</strong> verschijn<strong>en</strong> pas op e<strong>en</strong> hoger<br />

niveau, andere kom<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> op de lagere niveaus voor.<br />

3. De tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>en</strong> de <strong>taal</strong>k<strong>en</strong>nis.<br />

Hier wordt voor wat betreft het lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> luister<strong>en</strong> beschrev<strong>en</strong> wat de k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> zijn van de<br />

tekst<strong>en</strong>1 die leerders op e<strong>en</strong> bepaald niveau met succes kunn<strong>en</strong> hanter<strong>en</strong>.<br />

Onder het kopje <strong>taal</strong>k<strong>en</strong>nis wordt ingegaan op de onderligg<strong>en</strong>de linguïstische k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong><br />

vaardighed<strong>en</strong> waarover leerders op e<strong>en</strong> bepaald niveau kunn<strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> <strong>en</strong> wordt aangegev<strong>en</strong><br />

wat de omvang van de productieve <strong>en</strong> receptieve woord<strong>en</strong>schat van de leerder is op dat niveau.<br />

4. De k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de taakuitvoering.<br />

Hier wordt beschrev<strong>en</strong> hoe goed (vlot, correct) de leerder de <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> kan uitvoer<strong>en</strong>, in welke<br />

mate hij afhankelijk is van hulp van gesprekspartners <strong>en</strong>zovoort.<br />

Met succes: <strong>taal</strong>leerders zull<strong>en</strong> in de praktijk, bijvoorbeeld tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> stage of bij het werk<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong><br />

project, geconfronteerd word<strong>en</strong> met situaties <strong>en</strong> tekst<strong>en</strong> die niet aangepast zijn aan hun <strong>taal</strong>niveau, <strong>en</strong> dus<br />

veel te moeilijk voor h<strong>en</strong> zijn. Het ler<strong>en</strong> omgaan met „te moeilijke situaties <strong>en</strong> tekst<strong>en</strong>‟ moet dan ook als<br />

strategie aandacht krijg<strong>en</strong> in het <strong>taal</strong>onderwijs. Strategieën zijn echter moeilijk onder te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> in niveau-<br />

1 'tekst' wordt hier gebruikt in de betek<strong>en</strong>is van e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>d stuk <strong>taal</strong>, mondeling of schriftelijk, waarin e<strong>en</strong><br />

boodschap wordt overgebracht. M<strong>en</strong> moet het begrip 'tekst' dus niet beperk<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> tekst in e<strong>en</strong> leerboek of e<strong>en</strong> krant.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 7


indeling<strong>en</strong>. We hebb<strong>en</strong> daarom bij de receptieve vaardighed<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> met welke tekst<strong>en</strong> <strong>taal</strong>leerders<br />

op dat niveau met e<strong>en</strong> redelijke kans op succes overweg kunn<strong>en</strong>.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: het aangev<strong>en</strong> van de omvang <strong>en</strong> de sam<strong>en</strong>stelling van de woord<strong>en</strong>schat is volgt<br />

gedaan. Bij de receptieve vaardighed<strong>en</strong> (Luister<strong>en</strong> <strong>en</strong> Lez<strong>en</strong>) zijn op de twee elem<strong>en</strong>taire niveaus A1<br />

<strong>en</strong> A2 getall<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>. Aangegev<strong>en</strong> is welke woord<strong>en</strong> de leerder beheerst: woord<strong>en</strong> die<br />

hoofdzakelijk zull<strong>en</strong> behor<strong>en</strong> tot de meest frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong> van de vreemde <strong>taal</strong> in kwestie. Bij de<br />

niveaus B1, B2 <strong>en</strong> C1 word<strong>en</strong> aantall<strong>en</strong> <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>stelling van de woord<strong>en</strong>schat niet meer vermeld.<br />

Bov<strong>en</strong> de elem<strong>en</strong>taire niveaus varieert de woord<strong>en</strong>schat namelijk sterk, afhankelijk van factor<strong>en</strong> als<br />

het algem<strong>en</strong>e opleidingsniveau van de leerder (hoe hoger, hoe groter de woord<strong>en</strong>schat), de mate van<br />

<strong>taal</strong>contact <strong>en</strong> het verwerk<strong>en</strong> van mondelinge <strong>en</strong> schriftelijke input, <strong>en</strong> van de sector of beroepscontext<br />

waarbinn<strong>en</strong> de leerder functioneert.<br />

E<strong>en</strong> receptieve woord<strong>en</strong>schat is overig<strong>en</strong>s veel beter meetbaar (<strong>en</strong> onderwijsbaar <strong>en</strong> dus als<br />

onderwijsdoel formuleerbaar) dan e<strong>en</strong> productieve. Betrouwbare uitsprak<strong>en</strong> over hoeveel woord<strong>en</strong><br />

iemand productief tot zijn beschikking heeft (in moeder<strong>taal</strong> of vreemde <strong>taal</strong>) zijn niet te do<strong>en</strong>. Vandaar<br />

dat bij Sprek<strong>en</strong>, Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> <strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong> op de niveaus B1 Tm C1 volstaan is met de<br />

standaardzin: “De leerder beschikt over e<strong>en</strong> productieve woord<strong>en</strong>schat die toereik<strong>en</strong>d is om zich<br />

adequaat uit te drukk<strong>en</strong> op dit niveau'. Hoeveel <strong>en</strong> welke woord<strong>en</strong> dat zijn, is niet precies aan te gev<strong>en</strong>.<br />

Wel is het zo dat de 1000 meest frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong> van de vreemde <strong>taal</strong> ook deel moet<strong>en</strong> uitmak<strong>en</strong><br />

van iemands productieve woord<strong>en</strong>schat op elem<strong>en</strong>tair niveau. Vandaar dat op de niveaus A1 <strong>en</strong> A2 de<br />

getall<strong>en</strong> 500 <strong>en</strong> 1000 zijn geplaatst voor productieve woord<strong>en</strong>schat.<br />

Voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>taal</strong>gebruikssituaties<br />

Op de derde laag van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> word<strong>en</strong> per subvaardigheid voorbeeld<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> van<br />

<strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>taal</strong>gebruiksituaties waarin e<strong>en</strong> leerder de g<strong>en</strong>oemde subvaardigheid toepast. De<br />

voorbeeld<strong>en</strong> zijn g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zowel uit de toekomstige beroepspraktijk als uit de opleidingssituatie. E<strong>en</strong><br />

voorbeeld van het laatste is het uitvoer<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> stage (BPV) bij e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf of het<br />

sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse school in e<strong>en</strong> internationaliseringproject.<br />

Bij het formuler<strong>en</strong> van de voorbeeld<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we geput uit de eindterm<strong>en</strong> zoals die voor de<br />

verschill<strong>en</strong>de sector<strong>en</strong> in diverse deelkwalificaties zijn neergelegd <strong>en</strong> uit de lijst<strong>en</strong> met talige<br />

beroepstak<strong>en</strong> uit de COLO handleiding Eindterm<strong>en</strong> voor de moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair<br />

beroepsonderwijs.<br />

De voorbeeld<strong>en</strong> zijn illustratief, niet uitputt<strong>en</strong>d. Ze gev<strong>en</strong> e<strong>en</strong> indicatie van concrete <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />

leerder op e<strong>en</strong> bepaald niveau van <strong>taal</strong>beheersing aankan binn<strong>en</strong> de context van het specifieke beroep<br />

of beroepsveld waarvoor hij opgeleid wordt dan wel waarbinn<strong>en</strong> hij of zij functioneert. De<br />

voorbeeld<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> naar believ<strong>en</strong> uitgebreid word<strong>en</strong> mits m<strong>en</strong> zich houdt aan de criteria die voor de<br />

desbetreff<strong>en</strong>de cel van het raamwerk geld<strong>en</strong>.<br />

8 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


3. RELATIE RAAMWERK <strong>MVT</strong> MET TALENEINDTERMEN IN DE<br />

KWALIFICATIESTRUCTUUR BEROEPSONDERWIJS<br />

Hoe verhoudt het model zoals dat in het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> uitgewerkt is zich met de bek<strong>en</strong>de<br />

tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> in de deelkwalificaties van de opleiding<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs? Het<br />

raamwerk maakt het mogelijk om de bestaande tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> te plaats<strong>en</strong> op de niveauladder van de<br />

<strong>taal</strong>beheersingsniveaus. Met andere woord<strong>en</strong>: met behulp van het raamwerk is concreet aan te gev<strong>en</strong><br />

op welk niveau van <strong>taal</strong>vaardigheid e<strong>en</strong> bepaalde eindterm gerealiseerd moet word<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> voorbeeld: als eindterm van e<strong>en</strong> bepaalde opleiding is geformuleerd 'de leerling kan e<strong>en</strong> zakelijk<br />

gesprek voer<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong>'. Met behulp van het raamwerk is e<strong>en</strong> dergelijke eindterm te<br />

operationaliser<strong>en</strong>: over wat voor e<strong>en</strong> soort zakelijk gesprek hebb<strong>en</strong> we het precies, <strong>en</strong> welke kwaliteit<br />

van uitvoering verwacht<strong>en</strong> we van de leerling?<br />

We kijk<strong>en</strong> daarvoor naar de vaardigheid gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> <strong>en</strong> meer specifiek naar zakelijke<br />

gesprekk<strong>en</strong>. Welk <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau is hiervoor nodig? A1 is zonder meer te laag. Op A2 kan de<br />

<strong>taal</strong>gebruiker korte gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> in standaardsituaties mits de gesprekspartners waar nodig hulp<br />

bied<strong>en</strong>. Heel wat zakelijke gesprekk<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> plaats in e<strong>en</strong> voorspelbare, alledaagse werksituatie, met<br />

e<strong>en</strong> behulpzame gesprekspartner, <strong>en</strong> gaan over vertrouwde onderwerp<strong>en</strong>. Gespreksvaardigheid op<br />

niveau A2 zou daarvoor voldo<strong>en</strong>de moet<strong>en</strong> zijn. Verwacht m<strong>en</strong> echter van de leerling dat hij langere<br />

<strong>en</strong> meer complexe zakelijke gesprekk<strong>en</strong> kan voer<strong>en</strong> in minder routinematige omstandighed<strong>en</strong>, met<br />

minder welwill<strong>en</strong>de gesprekspartners, met e<strong>en</strong> groter gemak <strong>en</strong> met meer correctheid (grammaticaal<br />

<strong>en</strong> qua gesprekstoon), dan voldoet niveau A2 niet. Voor e<strong>en</strong> dergelijke 'performance' is<br />

gespreksvaardigheid op niveau B2 nodig.<br />

Het is dus van belang - voor het onderwijs <strong>en</strong> voor de normstelling bij toetsing - om aan te gev<strong>en</strong> of<br />

het gaat om zakelijke gesprekk<strong>en</strong> waarvoor gespreksvaardigheid op niveau B2 nodig is, of waarvoor<br />

niveau A2 voldo<strong>en</strong>de is. Of niveau B2 haalbaar is in de huidige onderwijscontext, is e<strong>en</strong> andere vraag.<br />

Zo helpt het raamwerk om beroepsmatige eindterm<strong>en</strong> 'op niveau' te plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarmee om inzicht te<br />

krijg<strong>en</strong> in de relatieve moeilijkheid van bepaalde eindterm<strong>en</strong>. Het raamwerk maakt het ev<strong>en</strong>zeer<br />

mogelijk om binn<strong>en</strong> beroepsmatige eindterm<strong>en</strong> te differ<strong>en</strong>tiër<strong>en</strong> naar <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau. Ons<br />

voorbeeld laat zi<strong>en</strong> dat 'het voer<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> zakelijk gesprek' op verschill<strong>en</strong>de <strong>taal</strong>vaardigheidsniveaus<br />

uitgevoerd kan word<strong>en</strong>. Dat kan ook voor bijvoorbeeld het voer<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> telefoongesprek, het lez<strong>en</strong><br />

van instructies, het schrijv<strong>en</strong> van 'e<strong>en</strong>voudige tekst<strong>en</strong>' of 'tekst<strong>en</strong> die op de beroepssituatie betrekking<br />

hebb<strong>en</strong> zoals artikel<strong>en</strong>, brochures, rapport<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>'.<br />

In de huidige structuur zijn de tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> niet voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> indicatie van het gew<strong>en</strong>ste<br />

<strong>taal</strong>beheersingsniveau. Dat maakt het moeilijk om onderwijsprogramma's op te zett<strong>en</strong>. Het is immers<br />

niet duidelijk welke norm gehaald moet word<strong>en</strong>. Het maakt het ev<strong>en</strong>zeer moeilijk om e<strong>en</strong>duidige<br />

criteria vast te stell<strong>en</strong> voor toetsing <strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>t.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 9


Landelijke organ<strong>en</strong> beroepsonderwijs zoud<strong>en</strong> hun tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> in de cell<strong>en</strong> van het raamwerk<br />

moet<strong>en</strong> plaats<strong>en</strong> om, voor de leerling<strong>en</strong>, voor de schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor afnemers - vervolgopleiding<strong>en</strong>,<br />

arbeidsmarkt, de maatschappij als geheel - meer duidelijkheid te bied<strong>en</strong> over het gew<strong>en</strong>ste dan wel<br />

bereikte niveau van <strong>taal</strong>vaardigheid in het secundair beroepsonderwijs2. Zolang formele uitsprak<strong>en</strong><br />

over de plaats op de niveauladder van de <strong>taal</strong>beheersingsniveaus van de huidige eindterm<strong>en</strong> ontbrek<strong>en</strong>,<br />

kan de onderwijspraktijk in de huidige situatie verbetering aanbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> door aan te gev<strong>en</strong> aan welk<br />

<strong>taal</strong>beheersingsniveau bepaalde eindterm<strong>en</strong> gekoppeld word<strong>en</strong> in onderwijs <strong>en</strong> toetsing.<br />

In bijlage 2 hebb<strong>en</strong> we, bij wijze van handreiking aan de onderwijspraktijk, de tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> van<br />

e<strong>en</strong> aantal kwalificatiestructur<strong>en</strong> geplaatst in de cell<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>. We hebb<strong>en</strong> dat<br />

gedaan door <strong>en</strong>erzijds de tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> inhoudelijk te analyser<strong>en</strong> <strong>en</strong> anderzijds uit te gaan van de<br />

aard van de <strong>taal</strong>gebruiksituaties waarin leerling<strong>en</strong> in de beroepspraktijk of in vervolgopleiding<strong>en</strong><br />

terecht kunn<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> van de 'performance level' die daarin van h<strong>en</strong> verwacht wordt dan wel<br />

redelijkerwijs van h<strong>en</strong> verwacht mag word<strong>en</strong>.<br />

2 Kleun<strong>en</strong>, E. van (1998). Eindterm<strong>en</strong> voor de moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs. Zoetermeer:<br />

Colo.<br />

10 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


4. RELATIE RAAMWERK <strong>MVT</strong> MET HET BEGRIP<br />

KERNCOMPETENTIES<br />

Taalbeheersing in e<strong>en</strong> vreemde <strong>taal</strong> is op te vatt<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> overstijg<strong>en</strong>de vaardigheid, in te zett<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />

veelheid van situaties in e<strong>en</strong> brede beroepscontext. In het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> wordt <strong>taal</strong>vaardigheid op<br />

e<strong>en</strong> bepaald niveau beschrev<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> compet<strong>en</strong>tie waarmee e<strong>en</strong> leerder nieuwe situaties tegemoet<br />

kan tred<strong>en</strong>. Dit sluit aan bij het compet<strong>en</strong>tied<strong>en</strong>k<strong>en</strong> zoals zich dat in het beroepsonderwijs ontwikkelt.<br />

Leerling<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> niet op alle situaties in hun toekomstige beroepspraktijk voorbereid word<strong>en</strong>, maar<br />

di<strong>en</strong><strong>en</strong> in het onderwijs voldo<strong>en</strong>de k<strong>en</strong>nis te verwerv<strong>en</strong> <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong> te ontwikkel<strong>en</strong> om in nieuwe<br />

situaties adequaat te kunn<strong>en</strong> handel<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> gevolg van het compet<strong>en</strong>tied<strong>en</strong>k<strong>en</strong> is dat er in de<br />

kwalificatiestructuur e<strong>en</strong> overgang te bespeur<strong>en</strong> is van het omschrijv<strong>en</strong> van gedetailleerde eindterm<strong>en</strong><br />

naar het in kaart br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> van bredere compet<strong>en</strong>ties3. Voor de tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> biedt het <strong>Raamwerk</strong><br />

<strong>MVT</strong> hiervoor e<strong>en</strong> goed instrum<strong>en</strong>t.<br />

De cell<strong>en</strong> in het raamwerk omschrijv<strong>en</strong> brede <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>ties. Leerling<strong>en</strong> verwerv<strong>en</strong> die door in het<br />

onderwijs, <strong>en</strong> in de praktijk tijd<strong>en</strong>s stages <strong>en</strong> project<strong>en</strong>, te oef<strong>en</strong><strong>en</strong> met diverse <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> in situaties die<br />

relevant zijn voor de beroepssector waarvoor zij opgeleid word<strong>en</strong>. Ze zull<strong>en</strong> daarbij deels e<strong>en</strong><br />

algem<strong>en</strong>e breed inzetbare woord<strong>en</strong>schat ler<strong>en</strong> <strong>en</strong> deels e<strong>en</strong> specifiek sector- of beroepsgebond<strong>en</strong><br />

jargon. Van het eerste zull<strong>en</strong> ze altijd voordeel hebb<strong>en</strong>; van het laatste soms veel, soms minder.<br />

Iemand zal zich altijd het specifieke jargon van het bedrijf waar hij komt te werk<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />

mak<strong>en</strong>. Hij zal dat vrij makkelijk kunn<strong>en</strong> do<strong>en</strong> op grond van zijn algem<strong>en</strong>e talige compet<strong>en</strong>tie.<br />

In de toekomst zou voor beroepsbeoef<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> bepaald niveau binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bepaalde sector op<br />

grond van de cell<strong>en</strong> van het raamwerk e<strong>en</strong> noodzakelijk dan wel gew<strong>en</strong>st <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

opgesteld kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Daarin kan, per <strong>taal</strong> indi<strong>en</strong> meer tal<strong>en</strong> geleerd word<strong>en</strong>, in algem<strong>en</strong>e term<strong>en</strong><br />

aangegev<strong>en</strong> word<strong>en</strong> welke vaardighed<strong>en</strong> op welk niveau beheerst (moet<strong>en</strong>) word<strong>en</strong>. Verdere<br />

specificatie kan indi<strong>en</strong> gew<strong>en</strong>st aangebracht word<strong>en</strong>: in eindterm<strong>en</strong>, in onderwijsprogramma's, als<br />

aantek<strong>en</strong>ing op e<strong>en</strong> certificaat of in e<strong>en</strong> <strong>taal</strong>portfolio. Zo kan m<strong>en</strong> aangev<strong>en</strong> welke subvaardighed<strong>en</strong><br />

binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> cel extra of uitsluit<strong>en</strong>d geoef<strong>en</strong>d zijn, <strong>en</strong> uit welk domein of welke beroepssituatie het<br />

oef<strong>en</strong>materiaal gehaald is. Is bijvoorbeeld de leesvaardigheid op niveau B1 bereikt door te oef<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

met tekst<strong>en</strong> uit e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> technisch domein, of heeft het acc<strong>en</strong>t geleg<strong>en</strong> op tekst<strong>en</strong> uit de<br />

informatica of uit de autotechniek? Is gespreksvaardigheid op niveau A2 ontwikkeld binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

commerciële bedrijfssetting of binn<strong>en</strong> de wereld van hotel <strong>en</strong> horeca? Voor vervolgopleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

voor werkgevers is dergelijke informatie interessant. Zij wet<strong>en</strong> wat e<strong>en</strong> leerling kan <strong>en</strong> wat hij of zij in<br />

de nieuwe opleiding of werksituatie zal moet<strong>en</strong> bijler<strong>en</strong>.<br />

3 ACOA (1999). E<strong>en</strong> w<strong>en</strong>ding naar kerncompet<strong>en</strong>ties. ‟s-Hertog<strong>en</strong>bosch: ACOA.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 11


5. RELATIE RAAMWERK <strong>MVT</strong> MET BESTAANDE NIVEAU<br />

INDELINGEN<br />

Het onderwijs in de moderne vreemde tal<strong>en</strong> in de Bve-sector k<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> structurering vanuit de KSB of<br />

de KSE. Er is e<strong>en</strong> Modulaire leerlijn <strong>MVT</strong>, <strong>en</strong> in de eerder geciteerde Handleiding Eindterm<strong>en</strong> voor<br />

de moderne vreemde tal<strong>en</strong> van het COLO word<strong>en</strong> Standaard<strong>en</strong> Beroeps<strong>taal</strong> geïntroduceerd. We<br />

besprek<strong>en</strong> hier kort op welke wijze het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> gerelateerd is aan de bestaande structurering<br />

in het tal<strong>en</strong>onderwijs.<br />

De Standaard<strong>en</strong> Beroeps<strong>taal</strong>. Deze zijn gebaseerd op The Revised National Language Standards,<br />

Languages Lead Body, Lond<strong>en</strong> 1996 <strong>en</strong> zijn ingebed in het Engelse systeem van de NVQ's<br />

(National Vocational Qualifications). De vier Standaard<strong>en</strong> waarin de COLO Handleiding mee<br />

gewerkt wordt corresponder<strong>en</strong> met de niveaus A2 tot <strong>en</strong> met C1 van het Common European<br />

Framework (zie COLO Handleiding, pagina 22). Daar het Common European Framework e<strong>en</strong><br />

breder draagvlak heeft dan het Engelse systeem <strong>en</strong> internationaal gezi<strong>en</strong> steeds meer ingang vindt,<br />

hebb<strong>en</strong> we voor het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> de keuze gemaakt om aan te sluit<strong>en</strong> bij het Common<br />

European Framework. Overig<strong>en</strong>s wordt door experts van het Britse <strong>en</strong> het contin<strong>en</strong>tale stelsel<br />

nauw sam<strong>en</strong>gewerkt <strong>en</strong> berust<strong>en</strong> beide indeling<strong>en</strong> op dezelfde basisideeën over functionele<br />

<strong>taal</strong>vaardigheid.<br />

De Modulaire Leerlijn <strong>MVT</strong>. Deze leerlijn is opgesteld in het project Blokk<strong>en</strong>doos in het kader<br />

van de implem<strong>en</strong>tatie van de KSE. De leerlijn biedt e<strong>en</strong> overzicht van modules voor de moderne<br />

vreemde tal<strong>en</strong>, ingedeeld in niveaus <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong>. De indeling is gebaseerd op die van het<br />

Common European Framework. In de leerlijn zijn tev<strong>en</strong>s de eis<strong>en</strong> geplaatst voor de<br />

schoolexam<strong>en</strong>s die in het vavo afgelegd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. De modules omschrev<strong>en</strong> in de<br />

modulaire leerlijn <strong>MVT</strong> zijn niet gekoppeld aan e<strong>en</strong> bepaalde doelgroep of e<strong>en</strong> bepaald<br />

programma. Waar relevant kunn<strong>en</strong> de modules ook in het beroepsonderwijs gebruikt word<strong>en</strong> als<br />

uitgangspunt voor <strong>taal</strong>programma's. Hoewel de terminologie verschilt, stemm<strong>en</strong> de modules in<br />

grote mate overe<strong>en</strong> met de cell<strong>en</strong> <strong>en</strong> subcell<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>.<br />

De Kwalificatiestructuur Beroepsonderwijs. Deze onderscheidt kwalificaties op vier niveaus, met<br />

assist<strong>en</strong>t als laagste <strong>en</strong> midd<strong>en</strong>kaderfunctionaris of specialist als hoogste. Deze niveaus zijn van<br />

e<strong>en</strong> andere orde dan de <strong>taal</strong>beheersingsniveaus uit het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>. Er is ge<strong>en</strong> e<strong>en</strong>-op-e<strong>en</strong><br />

relatie tuss<strong>en</strong> het niveau van e<strong>en</strong> kwalificatie <strong>en</strong> het <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel dat bij die kwalificatie<br />

past. Het hangt af van het soort beroep hoeveel <strong>taal</strong> <strong>en</strong> wat voor soort <strong>taal</strong> er nodig is. Zo kan<br />

bijvoorbeeld voor e<strong>en</strong> niveau 2 kwalificatie in de techniek leesvaardigheid in het Duits op niveau<br />

A2 gevraagd word<strong>en</strong>: voldo<strong>en</strong>de voor het begrijp<strong>en</strong> van voorschrift<strong>en</strong>, instructies <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

gebruiksaanwijzing<strong>en</strong>. Voor e<strong>en</strong> niveau 2 kwalificatie in het internationale transport zal<br />

gespreksvaardigheid op niveau B1 nodig zijn. E<strong>en</strong> beroepschauffeur moet immers onderweg<br />

allerlei zak<strong>en</strong>, routinematige <strong>en</strong> minder voorspelbare, met allerlei m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> regel<strong>en</strong>. Hoewel over<br />

het algeme<strong>en</strong>, gezi<strong>en</strong> de aard van de uit te voer<strong>en</strong> werkzaamhed<strong>en</strong>, hoge <strong>taal</strong>niveaus gevraagd<br />

12 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


zull<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bij 'hoge' kwalificaties, op de niveaus 3 <strong>en</strong> vooral 4, hoeft dat niet over de hele<br />

linie het geval te zijn. Er zijn verschill<strong>en</strong> d<strong>en</strong>kbaar per vaardigheid <strong>en</strong> per <strong>taal</strong>. E<strong>en</strong> hypothetisch<br />

voorbeeld van e<strong>en</strong> <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel bij e<strong>en</strong> kwalificatie op niveau 4 in de sector Economie<br />

maakt dit duidelijk.<br />

Taal: Engels<br />

C1<br />

B2<br />

B1<br />

A2<br />

A1<br />

Taal: Spaans<br />

C1<br />

B2<br />

B1<br />

A2<br />

A1<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

De Kwalificatiestructuur Educatie. Deze onderscheidt zes kwalificati<strong>en</strong>iveaus, min of meer parallel<br />

aan de uitstroomniveaus in het reguliere onderwijs, van eind basisonderwijs tot vwo. Hier geldt<br />

hetzelfde als bij de Kwalificatiestructuur Beroepsonderwijs: <strong>taal</strong>beheersingsniveaus staan in wez<strong>en</strong> los<br />

van kwalificati<strong>en</strong>iveaus. Voor e<strong>en</strong> <strong>taal</strong> als Engels die verplicht onderwez<strong>en</strong> wordt op alle niveaus van<br />

het reguliere onderwijs, is er wel sprake van e<strong>en</strong> nauwe relatie. Voor tal<strong>en</strong> als Frans <strong>en</strong> Duits, <strong>en</strong> zeker<br />

voor tal<strong>en</strong> als Spaans, Italiaans, Russisch, Arabisch <strong>en</strong> Turks, is dat veel minder of niet het geval. Het<br />

niveau van <strong>taal</strong>beheersing ligt grofweg bij het eindexam<strong>en</strong> vwo voor Engels op niveau B2, voor Frans<br />

op B1 <strong>en</strong> voor Spaans op A2. Voor de moderne tal<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor het Nederlands als tweede <strong>taal</strong> zijn<br />

binn<strong>en</strong> de KSE eindterm<strong>en</strong>docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gemaakt, gebaseerd op de niveau-indeling van het Common<br />

European Framework. Voor het Engels is e<strong>en</strong> relatie gelegd met de KSE-niveaus; voor de overige<br />

tal<strong>en</strong> is die nadrukkelijk niet gelegd.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 13


6. LEERLAST<br />

Bij het mak<strong>en</strong> van inschatting<strong>en</strong> over de hoeveelheid tijd die nodig is om bepaalde tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> in<br />

het secundair beroepsonderwijs te bereik<strong>en</strong> speelt e<strong>en</strong> aantal factor<strong>en</strong> e<strong>en</strong> rol:<br />

Het instroomniveau;<br />

Het gew<strong>en</strong>ste uitstroomniveau;<br />

De effectiviteit van het onderwijsleerproces.<br />

In deze paragraaf gaan we in op de eerste twee factor<strong>en</strong>. Op de derde factor kom<strong>en</strong> we terug in de<br />

volg<strong>en</strong>de paragraaf waarin de vormgeving van het tal<strong>en</strong>onderwijs besprok<strong>en</strong> wordt.<br />

De onderligg<strong>en</strong>de niveau-indeling van het Common European Framework <strong>en</strong> het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong><br />

maakt het mogelijk om doorlop<strong>en</strong>de leerlijn<strong>en</strong> uit te zett<strong>en</strong> in het onderwijs in de moderne vreemde<br />

tal<strong>en</strong>. De overgangsmom<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van het <strong>en</strong>e schooltype naar het andere kunn<strong>en</strong> als het ware afgetek<strong>en</strong>d<br />

word<strong>en</strong> in de cell<strong>en</strong> van de niveau-indeling.<br />

Het <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel bij de instroom wordt bepaald door wat bereikt is in het voortraject, in<br />

v<strong>mbo</strong> of havo of anderszins.<br />

Bij de instroom is het van belang vast te stell<strong>en</strong><br />

Welke tal<strong>en</strong> de leerling beheerst;<br />

Welk niveau hij/zij voor de verschill<strong>en</strong>de vaardighed<strong>en</strong> in elke <strong>taal</strong> heeft bereikt;<br />

In welke mate de leerling de vreemde <strong>taal</strong> daadwerkelijk kan gebruik<strong>en</strong> in de praktijk.<br />

De meest betrouwbare manier om het instroomniveau vast te stell<strong>en</strong> is het afnem<strong>en</strong> van instaptoets<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> het do<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> <strong>taal</strong>assessm<strong>en</strong>t in de beginperiode van het beroepsonderwijs. Veel algem<strong>en</strong>e<br />

informatie zal echter beschikbaar kom<strong>en</strong> als e<strong>en</strong>maal de behaalde exam<strong>en</strong>resultat<strong>en</strong> voor de tal<strong>en</strong> in<br />

v<strong>mbo</strong> <strong>en</strong> havo gerelateerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan de Europese niveauschal<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> eerste, voorlopige<br />

indicatie op basis van e<strong>en</strong> door CITO <strong>en</strong> SLO uitgevoerd -kleinschalig- onderzoek geeft het volg<strong>en</strong>de<br />

aan4:<br />

Voor Engels wordt in de eindexam<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> hoger niveau behaald dan het niveau dat af te leid<strong>en</strong> is<br />

uit de exam<strong>en</strong>programma's; voor Duits stemm<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>resultat<strong>en</strong> <strong>en</strong> exam<strong>en</strong>programma's<br />

redelijk overe<strong>en</strong>; voor Frans ligt het gerealiseerde niveau op het exam<strong>en</strong> vaak e<strong>en</strong> niveau lager dan<br />

omschrev<strong>en</strong> in het programma.<br />

De luistervaardigheid voor Duits ligt bij de exam<strong>en</strong>s havo op B2.1, voor mavo d net bov<strong>en</strong> B1.1,<br />

voor mavo c net bov<strong>en</strong> A2.2. Voor Frans zijn alle<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s van vwo: net bov<strong>en</strong> B1.2,<br />

4 Hest, Erna van, J.H.A.L. de Jong & Gé Stoks (2001). Nederlandse <strong>taal</strong>kwalificaties in Europees verband,<br />

Enschede/Arnhem: SLO.<br />

14 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Het niveau voor leesvaardigheid ligt voor havo Engels onder B2.2, voor Duits op B2.1, voor Frans<br />

net bov<strong>en</strong> B1.2. Voor mavo zijn ge<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s beschikbaar.<br />

Het niveau voor spreekvaardigheid ligt voor havo Engels op B1.2, voor Duits net bov<strong>en</strong> A2.2,<br />

voor Frans zijn alle<strong>en</strong> vwo gegev<strong>en</strong>s beschikbaar: net bov<strong>en</strong> A1.1.<br />

In dit overzicht zijn de niveaus A1, A2 <strong>en</strong>zovoort verder onderverdeeld in e<strong>en</strong> lage <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoge kant<br />

per niveau. Daarmee is e<strong>en</strong> verfijndere plaatsing op de niveauladder mogelijk.<br />

Vervolg<strong>en</strong>s word<strong>en</strong> de cell<strong>en</strong> van het raamwerk gebruikt om het gew<strong>en</strong>ste <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel bij<br />

uitstroom van de opleiding in kaart te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Vrag<strong>en</strong> daarbij zijn:<br />

Ligt het acc<strong>en</strong>t op beroepsgerichte <strong>taal</strong>vaardigheid, op algeme<strong>en</strong>-maatschappelijke <strong>taal</strong>vaardigheid<br />

of op <strong>taal</strong>vaardigheid nodig voor e<strong>en</strong> vervolgstudie? (soort kwalificatie)<br />

Welke vaardighed<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> op welk <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau beheerst word<strong>en</strong> op grond van<br />

bov<strong>en</strong>staande acc<strong>en</strong>t<strong>en</strong>? (analyse van eindterm<strong>en</strong>)<br />

Met welk soort communicatieve activiteit<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> welke context moet de leerling aan het eind<br />

van de opleiding met gemak overweg kunn<strong>en</strong>? (specificering van eindterm<strong>en</strong> leidt tot keuze van<br />

praktijksituaties, van tekst<strong>en</strong>, van e<strong>en</strong> specifieke woord<strong>en</strong>schat)<br />

Het verschil tuss<strong>en</strong> het instroomprofiel <strong>en</strong> het gew<strong>en</strong>ste uitstroomprofiel geeft aan wat de leerling<br />

tijd<strong>en</strong>s de duur van de opleiding in het secundair beroepsonderwijs zal moet<strong>en</strong> ler<strong>en</strong>. Dat zal per<br />

leerling <strong>en</strong> per <strong>taal</strong> sterk kunn<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>. Vaak zal de leerling voor e<strong>en</strong> of meerdere vaardighed<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> niveau omhoog moet<strong>en</strong>. In andere gevall<strong>en</strong> ligt het acc<strong>en</strong>t niet zozeer op niveauverhoging, maar<br />

op uitbreiding naar <strong>en</strong> toespitsing op e<strong>en</strong> beroepscontext van reeds verworv<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong>maatschappelijke<br />

<strong>taal</strong>vaardigheid.<br />

Cijfers over de omvang van de leerlast per <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau word<strong>en</strong> in diverse publicaties alle<strong>en</strong><br />

in heel globale zin gegev<strong>en</strong>. Er zijn immers zoveel factor<strong>en</strong> van invloed op het tempo waarin <strong>en</strong> het<br />

succes waarmee iemand e<strong>en</strong> vreemde <strong>taal</strong> leert. Voor het Engels wordt geschat dat redelijk opgeleide<br />

leerders (minimaal middelbaar onderwijs) met e<strong>en</strong> West-Europese moeder<strong>taal</strong> zo'n 400 ur<strong>en</strong> studie<br />

nodig zull<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> om niveau B1 (Threshold Level) te bereik<strong>en</strong>. Voor niveau A2 (Waystage) rek<strong>en</strong>t<br />

m<strong>en</strong> 200 uur. Voor het bereik<strong>en</strong> van de hogere niveaus is relatief meer tijd nodig. Er zijn schatting<strong>en</strong><br />

dat elke niveaustap omhoog twee keer zoveel tijd kost als de voorafgaande.<br />

Bij tal<strong>en</strong> die verder van het Nederlands af ligg<strong>en</strong> dan het Engels (Frans <strong>en</strong> Spaans bijvoorbeeld) zal<br />

relatief meer studietijd per niveaustap nodig zijn. Duits is voor Nederlanders gezi<strong>en</strong> de<br />

<strong>taal</strong>verwantschap relatief gemakkelijk, in het bijzonder voor de receptieve vaardighed<strong>en</strong>.<br />

In het beroepsonderwijs gaat het vaak om niveauverhoging op e<strong>en</strong> of <strong>en</strong>kele vaardighed<strong>en</strong>. De<br />

studielast is daarmee weliswaar beperkter dan bij e<strong>en</strong> niveaustap voor alle vaardighed<strong>en</strong>, maar bij het<br />

werk<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> of <strong>en</strong>kele vaardighed<strong>en</strong> is weer meer 'tijd per vaardigheid' nodig dan bij e<strong>en</strong> algehele<br />

niveauverhoging.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 15


E<strong>en</strong> factor die m<strong>en</strong> bij het schatt<strong>en</strong> van de leerlast in het <strong>mbo</strong> mee moet tell<strong>en</strong> is dat het niet alle<strong>en</strong><br />

gaat om niveauverhoging, maar ook om het ler<strong>en</strong> functioner<strong>en</strong> in de wereld <strong>en</strong> in de <strong>taal</strong> van het<br />

beroepslev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de specifieke sector waarvoor de leerling wordt opgeleid. Zo kan e<strong>en</strong> leerling die bij<br />

instroom al min of meer op het gew<strong>en</strong>ste eindniveau zit, toch <strong>taal</strong>training nodig hebb<strong>en</strong> om de<br />

algem<strong>en</strong>e <strong>en</strong> specifieke beroeps<strong>taal</strong> te ler<strong>en</strong> hanter<strong>en</strong>.<br />

16 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


7. VORMGEVING VAN PROGRAMMA’S IN HET TALENONDERWIJS<br />

Welke resultat<strong>en</strong> leerling<strong>en</strong> in de ontwikkeling van hun <strong>taal</strong>vaardigheid in e<strong>en</strong> of meer vreemde tal<strong>en</strong><br />

zull<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> in de tijd die daarvoor in het beroepsonderwijs beschikbaar is, hangt deels af van in de<br />

persoon geleg<strong>en</strong> factor<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld leerstijl, studievaardigheid, motivatie, aanleg, mate van<br />

contact met de vreemde <strong>taal</strong>. Daarnaast speelt de effectiviteit van het onderwijsleerproces e<strong>en</strong><br />

belangrijke rol. In het algeme<strong>en</strong> hangt de effectiviteit van onderwijsleerprocess<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met:<br />

De mate waarin het programma aangepast is aan niveau, interesse <strong>en</strong> leerstijl van de leerling<br />

(onderwijs op maat);<br />

De mate waarin de leerling de leerstof ervaart als interessant <strong>en</strong> relevant voor de toekomstige<br />

beroepspraktijk (motivatie, relevantie leerstof);<br />

De mate waarin de leerling zelf sturing kan gev<strong>en</strong> aan zijn ler<strong>en</strong> <strong>en</strong> de leerstof zelfstandig kan<br />

verwerk<strong>en</strong> (zelfstandig ler<strong>en</strong>).<br />

In het secundair beroepsonderwijs wordt onder de noemer 'het nieuwe ler<strong>en</strong>' in diverse didactische<br />

concept<strong>en</strong> <strong>en</strong> arrangem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> vorm gegev<strong>en</strong> aan deze uitgangspunt<strong>en</strong>. Voor het onderwijs in de<br />

moderne vreemde tal<strong>en</strong> kan het <strong>Raamwerk</strong> e<strong>en</strong> rol spel<strong>en</strong> bij de uitwerking van het 'nieuwe ler<strong>en</strong>'. In<br />

de eerste plaats maakt het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> het mogelijk om voor elke leerling e<strong>en</strong> individueel<br />

leerplan op te stell<strong>en</strong>, op basis van het aanwezige <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel bij de instroom <strong>en</strong> het<br />

gew<strong>en</strong>ste uitstroomprofiel (zie de vorige paragraaf). Daarmee wordt duidelijk op welk niveau de<br />

leerling onderwijs in de desbetreff<strong>en</strong>de <strong>taal</strong> zal moet<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong>. In de tweede plaats biedt het<br />

<strong>Raamwerk</strong>, door de opsomming van functionele <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> beroepsrelevante<br />

communicatieve activiteit<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> check op de relevantie van de leerstof die de leerling te verwerk<strong>en</strong><br />

krijgt.<br />

Over de uitvoering van het onderwijs, het methodisch-didactische niveau, doet het <strong>Raamwerk</strong> ge<strong>en</strong><br />

uitsprak<strong>en</strong>. Dat aspect komt ruimschoots aan bod in de ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s in het project Kwaliteitsimpuls <strong>MVT</strong><br />

uitgewerkt Resource Kit, waarin zowel achtergrondinformatie voor doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> als uitgewerkte<br />

lesvoorbeeld<strong>en</strong> voor tal<strong>en</strong>onderwijs binn<strong>en</strong> diverse didactische arrangem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gepres<strong>en</strong>teerd word<strong>en</strong>.<br />

Op deze plaats beperk<strong>en</strong> we ons tot <strong>en</strong>kele opmerking<strong>en</strong> met betrekking tot e<strong>en</strong> ideaaltypische<br />

inrichting van tal<strong>en</strong>onderwijs gericht op het ontwikkel<strong>en</strong> van functionele <strong>taal</strong>vaardigheid.<br />

Individuele leerplann<strong>en</strong> veronderstell<strong>en</strong> niet dat het onderwijs geïndividualiseerd wordt. Individuele<br />

leerplann<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> juist de grondslag voor programma's voor groep<strong>en</strong> <strong>en</strong> groepjes leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

individu<strong>en</strong>, die deels aan dezelfde, deels aan verschill<strong>en</strong>de leerdoel<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>. De programma's zijn<br />

flexibel ingericht met ruimte voor groepsactiviteit<strong>en</strong>, instructie <strong>en</strong> training onder leiding van e<strong>en</strong><br />

doc<strong>en</strong>t, zelfstudie met behulp van audiovisuele media, ICT <strong>en</strong> schriftelijk materiaal, <strong>en</strong> het gebruik<br />

van de vreemde <strong>taal</strong> in de praktijk, bijvoorbeeld het verzamel<strong>en</strong> van materiaal voor beroepsgerichte<br />

project<strong>en</strong>, buit<strong>en</strong>landse stages, uitwisseling<strong>en</strong> <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werking<strong>en</strong> met schol<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>land. E<strong>en</strong><br />

ruimere <strong>en</strong> meer flexibele opzet van <strong>taal</strong>programma's moet het mogelijk mak<strong>en</strong> om leerling<strong>en</strong> van<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 17


verschill<strong>en</strong>de opleiding<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> groot deel sam<strong>en</strong> op te lat<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>, voor zover er e<strong>en</strong><br />

geme<strong>en</strong>schappelijke grond te vind<strong>en</strong> is in de eindterm<strong>en</strong> van de opleiding<strong>en</strong>. Zak<strong>en</strong> als sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong><br />

bijvoorbeeld in e<strong>en</strong> training gespreksvaardigheid of pres<strong>en</strong>tatietechniek<strong>en</strong>, <strong>en</strong> gebruik mak<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

gezam<strong>en</strong>lijk <strong>taal</strong>leerc<strong>en</strong>trum zijn vaak te organiser<strong>en</strong> op het niveau van e<strong>en</strong> afdeling of unit.<br />

Het <strong>taal</strong>verwervingsmodel dat aan deze ideaaltypering t<strong>en</strong> grondslag ligt gaat ervan uit dat voor het<br />

ler<strong>en</strong> van <strong>taal</strong> de volg<strong>en</strong>de (m<strong>en</strong>tale) activiteit<strong>en</strong> nodig zijn: Input - Verwerk<strong>en</strong> - Oef<strong>en</strong><strong>en</strong> - Output.<br />

Door middel van e<strong>en</strong> royale input, e<strong>en</strong> ruim <strong>en</strong> interessant <strong>taal</strong>aanbod, kom<strong>en</strong> de leerling<strong>en</strong> met<br />

nieuwe <strong>taal</strong>middel<strong>en</strong> in aanraking. Zij moet<strong>en</strong> het <strong>taal</strong>aanbod vervolg<strong>en</strong>s verwerk<strong>en</strong>: de betek<strong>en</strong>is<br />

begrijp<strong>en</strong>, op vormaspect<strong>en</strong> lett<strong>en</strong>. Ook moet er veel geoef<strong>en</strong>d word<strong>en</strong> met allerlei bouwst<strong>en</strong><strong>en</strong> van de<br />

<strong>taal</strong>: woord<strong>en</strong>, uitdrukking<strong>en</strong>, grammaticale verschijnsel<strong>en</strong>, uitspraak, schrijfwijz<strong>en</strong>,<br />

telefoonconv<strong>en</strong>ties, briefconv<strong>en</strong>ties <strong>en</strong>zovoort. Het bevordert de <strong>taal</strong>ontwikkeling als leerling<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />

vroeg stadium zelf <strong>taal</strong> producer<strong>en</strong> in lev<strong>en</strong>sechte (of zo lev<strong>en</strong>secht mogelijke) situaties. Door de<br />

leerling te 'dwing<strong>en</strong>' tot output merkt hij wat hij al wel kan -dat motiveert- <strong>en</strong> wat hij nog niet kan -dat<br />

maakt hem gevoelig voor het oppikk<strong>en</strong> van nieuwe <strong>taal</strong>middel<strong>en</strong> uit het <strong>taal</strong>aanbod. In dit model is<br />

ge<strong>en</strong> sprake van het verwerk<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> stukje leerstof in e<strong>en</strong> cyclus van aanbied<strong>en</strong> - begrijp<strong>en</strong> -<br />

oef<strong>en</strong><strong>en</strong> -toepass<strong>en</strong>, maar veeleer van het creër<strong>en</strong> van optimale condities voor het natuurlijke<br />

leerproces dat het ler<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> vreemde <strong>taal</strong> inhoudt. Vandaar de nadruk op e<strong>en</strong> ruim <strong>en</strong><br />

relevant <strong>taal</strong>aanbod, het oef<strong>en</strong><strong>en</strong> op eig<strong>en</strong> niveau, <strong>en</strong> het gebruik<strong>en</strong> van de <strong>taal</strong> in relevante situaties.<br />

Voor het tal<strong>en</strong>onderwijs in het beroepsonderwijs betek<strong>en</strong><strong>en</strong> bov<strong>en</strong>staande uitgangspunt<strong>en</strong>:<br />

E<strong>en</strong> sterke mate van flexibilisering van het tal<strong>en</strong>onderwijs.<br />

Het creër<strong>en</strong> van verschill<strong>en</strong>de leermogelijkhed<strong>en</strong>: directe instructie <strong>en</strong> training onder leiding van<br />

e<strong>en</strong> doc<strong>en</strong>t naast zelfstudie in e<strong>en</strong> Op<strong>en</strong> Leerc<strong>en</strong>trum waar leerling<strong>en</strong> nieuw materiaal kunn<strong>en</strong><br />

verwerk<strong>en</strong>, oef<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>, of hiat<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bijspijker<strong>en</strong>.<br />

Toepassingsmogelijkhed<strong>en</strong> voor het gebruik van de vreemde <strong>taal</strong> bied<strong>en</strong> door integratie van het<br />

<strong>taal</strong> ler<strong>en</strong> in beroepsgerichte project<strong>en</strong>, stages, <strong>en</strong> dergelijke.<br />

In de 'Resource Kit' wordt verder ingegaan op de koppeling van het onderwijs in de moderne vreemde<br />

tal<strong>en</strong> met didactische concept<strong>en</strong> als PGO, ILS, projectonderwijs, <strong>en</strong> dergelijke.<br />

18 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


8. TOETSING EN ASSESSMENT<br />

In de huidige situatie wordt in het onderwijs in de moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het beroepsonderwijs<br />

voornamelijk getoetst bij het afsluit<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> module. Er wordt gekek<strong>en</strong> in welke mate e<strong>en</strong> leerling<br />

de stof die in de module aangebod<strong>en</strong> is, beheerst <strong>en</strong> daar wordt e<strong>en</strong> cijfer aan toegek<strong>en</strong>d. De norm die<br />

gehanteerd wordt voor zakk<strong>en</strong> of slag<strong>en</strong> <strong>en</strong> het toek<strong>en</strong>n<strong>en</strong> van cijfers wordt vastgesteld door e<strong>en</strong><br />

individuele doc<strong>en</strong>t of door het doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong>team van e<strong>en</strong> school.<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> biedt de mogelijkheid om voortgang in de <strong>taal</strong>vaardigheid van leerling<strong>en</strong> af te<br />

met<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> externe, niet in de leerstof geleg<strong>en</strong> norm, zodat er e<strong>en</strong> beter 'overall' beeld ontstaat van<br />

de talige compet<strong>en</strong>tie van de leerling in de desbetreff<strong>en</strong>de vreemde <strong>taal</strong>. Dat e<strong>en</strong> leerling zijn opleiding<br />

of e<strong>en</strong> deelkwalificatie afsluit met e<strong>en</strong> 5 of e<strong>en</strong> 8 voor Duits, zegt in 'de buit<strong>en</strong>wereld' niet veel. Het is<br />

immers niet duidelijk waar die 5 of die 8 voor staat: hoe goed functioneert e<strong>en</strong> leerling die deze cijfers<br />

behaald heeft in diverse vreemdtalige praktijksituaties? Koppeling van e<strong>en</strong> eindcijfer aan de Europese<br />

<strong>taal</strong>niveaus geeft e<strong>en</strong> beter beeld, <strong>en</strong> geeft bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> indicatie van het bereikte <strong>taal</strong>niveau die in<br />

heel Europa begrep<strong>en</strong> wordt.<br />

Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> helpt doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> toetsontwikkelaars om praktijksituaties te kiez<strong>en</strong> of te<br />

ontwikkel<strong>en</strong> die illustratief zijn voor e<strong>en</strong> bepaald niveau. Praktijksituaties kunn<strong>en</strong> bijvoorbeeld zijn het<br />

oploss<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> storing door in e<strong>en</strong> handleiding op te zoek<strong>en</strong> wat je moet do<strong>en</strong>, het mak<strong>en</strong> van<br />

afsprak<strong>en</strong> per telefoon, mondeling uitleg gev<strong>en</strong> over werkzaamhed<strong>en</strong> of product<strong>en</strong>. In de cell<strong>en</strong> van<br />

het <strong>Raamwerk</strong> gev<strong>en</strong> de tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> aan binn<strong>en</strong> welk kader de situatie mag vall<strong>en</strong> ('Hoe moeilijk<br />

mag het zijn?'). De k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de taakuitvoering verschaff<strong>en</strong> de criteria voor e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de<br />

prestatie ('Hoe goed moet het zijn?').<br />

Uit het <strong>Raamwerk</strong> kunn<strong>en</strong> als het ware beoordelingsmodell<strong>en</strong> word<strong>en</strong> afgeleid op grond waarvan<br />

toets- <strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>topdracht<strong>en</strong> word<strong>en</strong> beoordeeld. Stel dat het strev<strong>en</strong> is dat leerling<strong>en</strong> aan het eind<br />

van hun opleiding voor e<strong>en</strong> of <strong>en</strong>kele vaardighed<strong>en</strong> functioner<strong>en</strong> op niveau B2, in de professionele<br />

context waar hun opleiding op gericht is. Aan het eind van het opleidingstraject wordt door middel van<br />

e<strong>en</strong> serie assessm<strong>en</strong>topdracht<strong>en</strong> vastgesteld of e<strong>en</strong> leerling de norm haalt -dus voor de aangegev<strong>en</strong><br />

vaardighed<strong>en</strong> minimaal op niveau B2 functioneert- . De leerling die de gestelde norm niet haalt, hoeft<br />

niet 'met lege hand<strong>en</strong>' te vertrekk<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>t op e<strong>en</strong> lager niveau kan uitwijz<strong>en</strong> welke tak<strong>en</strong> hij<br />

-redelijk of goed- kan uitvoer<strong>en</strong> op niveau B1.<br />

Voor het toets<strong>en</strong> van compet<strong>en</strong>ties, <strong>en</strong> dus ook talige compet<strong>en</strong>ties, zijn over het algeme<strong>en</strong><br />

praktijksituaties of simulaties beter geschikt dan de klassieke toets<strong>en</strong> met veel losse items <strong>en</strong> multiple<br />

choice opgav<strong>en</strong>. Probleem is dat praktijktoets<strong>en</strong>, psychometrisch gezi<strong>en</strong>, minder betrouwbaar zijn <strong>en</strong><br />

veel afhankelijker van het oordeel van e<strong>en</strong> beoordelaar. Vaak zoekt m<strong>en</strong> daarom naar e<strong>en</strong> tweespor<strong>en</strong><br />

model: e<strong>en</strong> combinatie van e<strong>en</strong> geijkte itemtoets die voor grote groep<strong>en</strong> snel - per computer<br />

bijvoorbeeld- is af te nem<strong>en</strong>, <strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>t in praktijksituaties of simulaties. Voor de tal<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

steeds meer niveautoets<strong>en</strong> ontwikkeld gekoppeld aan het Europese <strong>taal</strong>niveaus. In de nabije toekomst<br />

kan m<strong>en</strong> online via toets<strong>en</strong>bank<strong>en</strong> op internet snel e<strong>en</strong> indicatie krijg<strong>en</strong> van het Europese <strong>taal</strong>niveau<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 19


waarop m<strong>en</strong> functioneert in verschill<strong>en</strong>de tal<strong>en</strong>. Voor het beroepsonderwijs zoud<strong>en</strong> dergelijke<br />

voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> e<strong>en</strong> welkome aanvulling kunn<strong>en</strong> zijn op de beoordeling van de <strong>taal</strong>vaardigheid van<br />

leerling<strong>en</strong> in praktijksituaties.<br />

20 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


9. RELATIE RAAMWERK <strong>MVT</strong> MET DE TAALPORTFOLIO<br />

Binn<strong>en</strong> het project Kwaliteitsimpuls <strong>MVT</strong> is gewerkt aan e<strong>en</strong> <strong>taal</strong>portfolio voor de BVE sector, in het<br />

kader van het European Language Portfolio project van de Raad van Europa. Na e<strong>en</strong> experim<strong>en</strong>tele<br />

fase waarin zes Roc‟s in sam<strong>en</strong>werking met CINOP <strong>en</strong> SLO e<strong>en</strong> model ontwikkeld hebb<strong>en</strong>, is in<br />

september 2001 e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> Europees Taalportfolio voor de BVE aan het veld aangebod<strong>en</strong>.<br />

Het Taalportfolio heeft twee functies, e<strong>en</strong> interne - reflecter<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong> ler<strong>en</strong>, leervordering<strong>en</strong><br />

zichtbaar mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> structurer<strong>en</strong>, <strong>en</strong> e<strong>en</strong> externe - de eig<strong>en</strong> <strong>taal</strong>vaardigheid relater<strong>en</strong> aan de Europese<br />

<strong>taal</strong>niveaus. De relatie tuss<strong>en</strong> <strong>taal</strong>portfolio <strong>en</strong> raamwerk is zeker voor dat laatste aspect e<strong>en</strong> zeer<br />

nauwe.<br />

Leerling<strong>en</strong> beoordel<strong>en</strong> hun <strong>taal</strong>vaardigheid aan de hand van de descriptor<strong>en</strong> in de cell<strong>en</strong> van het<br />

<strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>. E<strong>en</strong> descriptor is e<strong>en</strong> zin of alinea die kernachtig omschrijft wat e<strong>en</strong> bepaalde<br />

vaardigheid op e<strong>en</strong> bepaald niveau inhoudt, wat iemand op dat niveau kan. E<strong>en</strong> voorbeeld:<br />

- Kan korte <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige tekst<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> over concrete onderwerp<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong> werk- of<br />

leefomgeving. Lez<strong>en</strong>, A2.<br />

De descriptor<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> dus de grondstof voor (self) assessm<strong>en</strong>t van <strong>taal</strong>vaardigheid. Zelfbeoordeling<br />

louter op grond van e<strong>en</strong> lijst descriptor<strong>en</strong> blijkt niet goed te werk<strong>en</strong>; de descriptor<strong>en</strong> zijn daarvoor te<br />

beknopt <strong>en</strong> teveel op e<strong>en</strong> metaniveau verwoord. Wat leerling<strong>en</strong> nodig hebb<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> lijst van<br />

voorbeeld<strong>en</strong>, van situaties die zij zich makkelijk voor kunn<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> of die zij zelf in de praktijk of in<br />

simulaties op school hebb<strong>en</strong> meegemaakt. Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> levert op de lager geleg<strong>en</strong> niveaus, die<br />

van de subvaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> van de voorbeeld<strong>en</strong> daarbij, materiaal daarvoor. Daarnaast zijn er legio<br />

situaties uit de beroepscontext <strong>en</strong> uit het dagelijks lev<strong>en</strong> die voor (zelf)beoordeling gebruikt kunn<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong>, zolang zij maar 'pass<strong>en</strong>' binn<strong>en</strong> de kaders die aangegev<strong>en</strong> word<strong>en</strong> door de descriptor<strong>en</strong> van<br />

het <strong>Raamwerk</strong>. Daarmee wordt de koppeling met de Europese <strong>taal</strong>niveaus in stand gehoud<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 21


10. RELATIE MET BESTAANDE LESMATERIALEN EN LEERGANGEN<br />

Het onderwijs in de moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs k<strong>en</strong>t e<strong>en</strong><br />

leerlingpopulatie met vaak zeer uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de niveaus van <strong>taal</strong>vaardigheid, met als gevolg dat er vaak<br />

gewerkt wordt met allerlei bijspijker- <strong>en</strong> uitbreidingsmateriaal waarmee leerling<strong>en</strong> zelfstandig,<br />

bijvoorbeeld in e<strong>en</strong> Op<strong>en</strong> Leerc<strong>en</strong>trum, aan de slag kunn<strong>en</strong>. Het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> kan gebruikt word<strong>en</strong><br />

om dergelijke materiaal te structurer<strong>en</strong> <strong>en</strong> toegankelijk te mak<strong>en</strong> door aan te gev<strong>en</strong> aan welke<br />

vaardigheid of vaardighed<strong>en</strong> gewerkt wordt <strong>en</strong> op welk <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau.<br />

Op vergelijkbare wijze kunn<strong>en</strong> alle op school gebruikte lesmaterial<strong>en</strong> <strong>en</strong> leergang<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

van niveau aanduiding<strong>en</strong> conform de cell<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>. Eerst kan m<strong>en</strong> dat zelf do<strong>en</strong>, als<br />

doc<strong>en</strong>t of team doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Op d<strong>en</strong> duur - als de Europese <strong>taal</strong>niveaus meer ingeburgerd rak<strong>en</strong> -, zull<strong>en</strong><br />

uitgevers de niveau aanduiding<strong>en</strong> lever<strong>en</strong>.<br />

In het huidige systeem wordt bij de gepubliceerde leermaterial<strong>en</strong> voor de tal<strong>en</strong> wel e<strong>en</strong> koppeling<br />

gemaakt met deelkwalificaties <strong>en</strong> de daarvoor b<strong>en</strong>odigde modules, maar wordt er ge<strong>en</strong> indicatie<br />

gegev<strong>en</strong> van het <strong>taal</strong>vaardigheidsniveau dat nodig is om de modules door te werk<strong>en</strong>. Met niveau<br />

aanduiding<strong>en</strong> gebaseerd op de Europese <strong>taal</strong>niveaus kan in het onderwijs beter vastgesteld word<strong>en</strong><br />

welk instroomniveau bij e<strong>en</strong> bepaalde <strong>taal</strong> nodig is, <strong>en</strong> wat er bij e<strong>en</strong> te laag niveau aan remediër<strong>en</strong>de<br />

programma's opgezet moet word<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> andere gebruiksmogelijkheid van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> in relatie tot bestaande leergang<strong>en</strong> is die<br />

van checklist op de inhoud. Als e<strong>en</strong>maal met behulp van het <strong>Raamwerk</strong> op leerplanniveau aangegev<strong>en</strong><br />

is aan welke functionele <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong> gewerkt zal word<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> bepaald niveau, dan is<br />

e<strong>en</strong>voudig na te gaan of e<strong>en</strong> leergang daaraan in voldo<strong>en</strong>de mate aandacht sch<strong>en</strong>kt. Het gaat hier<br />

overig<strong>en</strong>s slechts om e<strong>en</strong> globale check op het al of niet voorkom<strong>en</strong> van situaties <strong>en</strong> <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong>. Over de<br />

didactische kwaliteit, - de manier waarop <strong>taal</strong> aangebod<strong>en</strong>, ingeoef<strong>en</strong>d <strong>en</strong> toegepast wordt - kan m<strong>en</strong><br />

op grond van het <strong>Raamwerk</strong> ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele uitspraak do<strong>en</strong>.<br />

22 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


11. VERANKERING RAAMWERK <strong>MVT</strong> AAN DE EUROPESE<br />

TAALNIVEAUS<br />

Met het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> wordt e<strong>en</strong> poging gedaan om de ideeën <strong>en</strong> instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit het Common<br />

European Framework of Refer<strong>en</strong>ce for Languages toegankelijk te mak<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> breder publiek in<br />

het BVE-veld. Het Common European Framework (CEF) is met recht e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijk<br />

refer<strong>en</strong>tiekader. In de beschrijving<strong>en</strong> <strong>en</strong> uitwerking<strong>en</strong> wordt rek<strong>en</strong>ing gehoud<strong>en</strong> met alle soort<strong>en</strong><br />

<strong>taal</strong>leerders, in alle land<strong>en</strong> <strong>en</strong> in alle leeftijdsgroep<strong>en</strong>. Die uitgebreidheid <strong>en</strong> het feit dat het e<strong>en</strong><br />

behoorlijk vaktechnisch docum<strong>en</strong>t is, (voorlopig) alle<strong>en</strong> in het Engels verkrijgbaar, maakt het CEF<br />

voor niet-specialist<strong>en</strong> minder toegankelijk. Voor geïnteresseerd<strong>en</strong> in het BVE veld is nu e<strong>en</strong> beknopter<br />

raamwerk beschikbaar, dat bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> meer toegespitst is op algeme<strong>en</strong> beroepsmatig <strong>taal</strong>gebruik <strong>en</strong><br />

waarin illustraties zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> uit de wereld van opleiding <strong>en</strong> beroep.<br />

Het gevaar van sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> <strong>en</strong> toespits<strong>en</strong> is dat de relatie met de oorspronkelijke beschrijving<strong>en</strong><br />

vertroebeld raakt. Om dat gevaar te voorkom<strong>en</strong> zijn de volg<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>:<br />

Op het niveau van de zog<strong>en</strong>aamde 'common refer<strong>en</strong>ce levels' biedt het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> de<br />

gebruiker e<strong>en</strong> vertaling van de omschrijving<strong>en</strong> in het CEF. De globale schal<strong>en</strong> zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in<br />

hoofdstuk 2. Van het andere ankerpunt, de zog<strong>en</strong>aamde self-assessm<strong>en</strong>t grid, vindt de lezer in dit<br />

hoofdstuk de geautoriseerde vertaling. Deze tekst is ook te vind<strong>en</strong> op de website van de Raad van<br />

Europa: http://culture.coe.int/lang.<br />

In het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> is in de eerste (linker)kolom van elke cel e<strong>en</strong> toespitsing naar algeme<strong>en</strong><br />

beroepsmatig <strong>taal</strong>gebruik gemaakt van de desbetreff<strong>en</strong>de cell<strong>en</strong> uit het CEF.<br />

Aan de descriptor<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> hoofdcel (e<strong>en</strong> van de 25) van het <strong>Raamwerk</strong> beschrijv<strong>en</strong> zijn de<br />

categorieën tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>/<strong>taal</strong>k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> kwaliteit van de uitvoering toegevoegd. Hierin zijn de<br />

kwalitatieve aspect<strong>en</strong> uit de omschrijving<strong>en</strong> van het CEF opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. De descriptor die e<strong>en</strong><br />

algeme<strong>en</strong>-beroepsmatige <strong>taal</strong>vaardigheid op e<strong>en</strong> bepaald niveau beschrijft, kon op deze manier<br />

heel beknopt geformuleerd word<strong>en</strong>. M<strong>en</strong> moet e<strong>en</strong> descriptor in het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> dus altijd<br />

interpreter<strong>en</strong> in sam<strong>en</strong>hang met de achterligg<strong>en</strong>de linguïstische vaardigheid <strong>en</strong> de performance<br />

criteria die bij e<strong>en</strong> bepaalde cel hor<strong>en</strong>.<br />

De clustering van subvaardighed<strong>en</strong> in het <strong>Raamwerk</strong> is e<strong>en</strong> wat andere dan de onderverdeling in<br />

de diverse 'illustrative scales' in het CEF. De clustering in het <strong>Raamwerk</strong> is gekoz<strong>en</strong> op grond van<br />

relevantie van subvaardighed<strong>en</strong> voor de <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de <strong>taal</strong>gebruikssituaties in<br />

beroepsopleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong> op de werkvloer. Bij het omschrijv<strong>en</strong> van de subvaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> bij het<br />

kiez<strong>en</strong> van de voorbeeld<strong>en</strong> is zorgvuldig gekek<strong>en</strong> naar de omschrijving<strong>en</strong> in de diverse 'illustrative<br />

scales' in het CEF. Ondanks de andere indeling kom<strong>en</strong> de meest k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> terug in<br />

de subvaardighed<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 23


De ver<strong>taal</strong>slag van het CEF naar het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> is gemaakt op grond van inhoudelijke analyses. Er ligt ge<strong>en</strong> empirische, psychometrische<br />

onderbouwing aan t<strong>en</strong> grondslag.<br />

Het CEF biedt naast de globale schal<strong>en</strong> e<strong>en</strong> meer uitgewerkt overzicht van de belangrijkste aspect<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>vaardigheid op elk van de zes<br />

niveaus. Dit wordt gegev<strong>en</strong> in de vorm van e<strong>en</strong> matrix, 'a draft for a self-assessm<strong>en</strong>t ori<strong>en</strong>tation tool' (CEF, CUP editie, pagina 25), waarmee e<strong>en</strong><br />

<strong>taal</strong>leerder e<strong>en</strong> beeld kan krijg<strong>en</strong> van het niveau dat hij beheerst. Vervolg<strong>en</strong>s kan hij meer gedetailleerde checklists voor dat niveau raadpleg<strong>en</strong><br />

voor verdere zelfevaluatie. De Nederlandse vertaling van de matrix ziet er als volgt uit:<br />

Begrijp<strong>en</strong><br />

Luister<strong>en</strong><br />

A1 A2 B1 B2 C1 C2<br />

Ik kan vertrouwde<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> basiszinn<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> die mezelf, mijn<br />

familie <strong>en</strong> directe concrete<br />

omgeving betreff<strong>en</strong>,<br />

wanneer de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

langzaam <strong>en</strong> duidelijk<br />

sprek<strong>en</strong>.<br />

Lez<strong>en</strong> Ik kan vertrouwde nam<strong>en</strong>,<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeer e<strong>en</strong>voudige<br />

zinn<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>, bijvoorbeeld<br />

in mededelin-<br />

Ik kan zinn<strong>en</strong> <strong>en</strong> de meest<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> die betrekking<br />

hebb<strong>en</strong> op gebied<strong>en</strong> die<br />

van direct persoonlijk<br />

belang zijn (bijvoorbeeld<br />

basisinformatie over<br />

mezelf <strong>en</strong> mijn familie,<br />

winkel<strong>en</strong>, plaatselijke<br />

omgeving, werk). Ik kan<br />

de belangrijkste punt<strong>en</strong> in<br />

korte, duidelijke e<strong>en</strong>voudige<br />

boodschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

aankondiging<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>.<br />

Ik kan zeer korte e<strong>en</strong>voudige<br />

tekst<strong>en</strong> lez<strong>en</strong>. Ik<br />

kan specifieke voorspelbare<br />

informatie vind<strong>en</strong> in<br />

Ik kan de hoofdpunt<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> wanneer in<br />

duidelijk uitgesprok<strong>en</strong><br />

standaarddialect wordt<br />

gesprok<strong>en</strong> over<br />

vertrouwde zak<strong>en</strong> die ik<br />

regelmatig teg<strong>en</strong>kom op<br />

mijn werk, school, vrije<br />

tijd <strong>en</strong>zovoort. Ik kan de<br />

hoofdpunt<strong>en</strong> van veel<br />

radio- of tv-programma‟s<br />

over actuele zak<strong>en</strong> of over<br />

onderwerp<strong>en</strong> van<br />

persoonlijk of<br />

beroepsmatig belang<br />

begrijp<strong>en</strong>, wanneer er<br />

betrekkelijk langzaam <strong>en</strong><br />

duidelijk gesprok<strong>en</strong> wordt.<br />

Ik kan tekst<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong><br />

die hoofdzakelijk bestaan<br />

uit hoogfrequ<strong>en</strong>te, alledaagse<br />

of aan mijn werk<br />

24 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs<br />

Ik kan e<strong>en</strong> langer betoog<br />

<strong>en</strong> lezing<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

zelfs complexe<br />

red<strong>en</strong>ering<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>,<br />

wanneer het onderwerp<br />

redelijk vertrouwd is. Ik<br />

kan de meeste nieuws- <strong>en</strong><br />

actualiteit<strong>en</strong>programma's<br />

op de tv begrijp<strong>en</strong>. Ik kan<br />

het grootste deel van films<br />

in standaarddialect<br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

Ik kan artikel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

verslag<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> die<br />

betrekking hebb<strong>en</strong> op<br />

eig<strong>en</strong>tijdse problem<strong>en</strong>,<br />

Ik kan e<strong>en</strong> langer betoog<br />

begrijp<strong>en</strong>, zelfs wanneer<br />

dit niet duidelijk<br />

gestructureerd is <strong>en</strong><br />

wanneer relaties slechts<br />

impliciet zijn <strong>en</strong> niet<br />

expliciet word<strong>en</strong><br />

aangegev<strong>en</strong>. Ik kan zonder<br />

al te veel inspanning tvprogramma‟s<br />

<strong>en</strong> films<br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

Ik kan lange <strong>en</strong> complexe<br />

feitelijke <strong>en</strong> literaire<br />

tekst<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>, <strong>en</strong> het<br />

gebruik van verschill<strong>en</strong>de<br />

Ik kan moeiteloos<br />

gesprok<strong>en</strong> <strong>taal</strong> begrijp<strong>en</strong>,<br />

in welke vorm dan ook,<br />

hetzij in direct contact,<br />

hetzij via radio of tv, zelfs<br />

wanneer in e<strong>en</strong> snel<br />

moeder<strong>taal</strong>tempo<br />

gesprok<strong>en</strong> wordt als ik<br />

t<strong>en</strong>minste <strong>en</strong>ige tijd heb<br />

om vertrouwd te rak<strong>en</strong><br />

met het acc<strong>en</strong>t.<br />

Ik kan moeiteloos vrijwel<br />

alle vorm<strong>en</strong> van de<br />

geschrev<strong>en</strong> <strong>taal</strong> lez<strong>en</strong>,<br />

inclusief abstracte,


Sprek<strong>en</strong><br />

Interactie<br />

g<strong>en</strong>, op posters <strong>en</strong> in catalogi.<br />

Ik kan deelnem<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudig gesprek,<br />

wanneer de gesprekspartner<br />

bereid is om<br />

zak<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> langzamer<br />

spreektempo te herhal<strong>en</strong><br />

of opnieuw te formuler<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> mij helpt bij het<br />

formuler<strong>en</strong> van wat ik<br />

probeer te zegg<strong>en</strong>. Ik kan<br />

e<strong>en</strong>voudige vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />

directe behoefte of zeer<br />

vertrouwde onderwerp<strong>en</strong><br />

betreff<strong>en</strong>.<br />

Productie Ik kan e<strong>en</strong>voudige<br />

uitdrukking<strong>en</strong> <strong>en</strong> zinn<strong>en</strong><br />

gebruik<strong>en</strong> om mijn<br />

woonomgeving <strong>en</strong> de<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die ik k<strong>en</strong>, te<br />

beschrijv<strong>en</strong>.<br />

e<strong>en</strong>voudige, alledaagse<br />

tekst<strong>en</strong> zoals advert<strong>en</strong>ties,<br />

folders, m<strong>en</strong>u's <strong>en</strong><br />

di<strong>en</strong>stregeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> ik kan<br />

korte, e<strong>en</strong>voudige,<br />

persoonlijke briev<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

gerelateerde <strong>taal</strong>. Ik kan<br />

de beschrijving van<br />

gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>, gevoel<strong>en</strong>s<br />

<strong>en</strong> w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in persoonlijke<br />

briev<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>.<br />

Ik kan communicer<strong>en</strong> over Ik kan de meeste situaties<br />

e<strong>en</strong>voudige <strong>en</strong> alledaagse aan die zich kunn<strong>en</strong><br />

tak<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige voordo<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> reis<br />

<strong>en</strong> directe uitwisseling van in e<strong>en</strong> gebied waar de<br />

informatie over vertrouwde betreff<strong>en</strong>de <strong>taal</strong> wordt<br />

onderwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong> gesprok<strong>en</strong>. Ik kan<br />

betreff<strong>en</strong>. Ik kan zeer korte onvoorbereid deelnem<strong>en</strong><br />

sociale gesprekk<strong>en</strong> aan, aan e<strong>en</strong> gesprek over<br />

alhoewel ik gewoonlijk niet onderwerp<strong>en</strong> die<br />

voldo<strong>en</strong>de begrijp om het vertrouwd zijn, of mijn<br />

gesprek zelfstandig gaande persoonlijke<br />

te houd<strong>en</strong>.<br />

belangstelling hebb<strong>en</strong> of<br />

die betrekking hebb<strong>en</strong> op<br />

het dagelijks lev<strong>en</strong><br />

(bijvoorbeeld familie,<br />

hobby's, werk, reiz<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

actuele gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>).<br />

Ik kan e<strong>en</strong> reeks<br />

uitdrukking<strong>en</strong> <strong>en</strong> zinn<strong>en</strong><br />

gebruik<strong>en</strong> om in<br />

e<strong>en</strong>voudige bewoording<strong>en</strong><br />

mijn familie <strong>en</strong> andere<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>,<br />

leefomstandighed<strong>en</strong>, mijn<br />

Ik kan uiting<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

simpele manier aan elkaar<br />

verbind<strong>en</strong>, zodat ik<br />

ervaring<strong>en</strong> <strong>en</strong> gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>,<br />

mijn<br />

drom<strong>en</strong>, verwachting<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

ambities kan beschrijv<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 25<br />

waarbij de schrijvers e<strong>en</strong><br />

bepaalde houding of<br />

standpunt innem<strong>en</strong>. Ik kan<br />

eig<strong>en</strong>tijds literair proza<br />

begrijp<strong>en</strong><br />

Ik kan zodanig deelnem<strong>en</strong><br />

aan e<strong>en</strong> vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />

spontaan gesprek, dat<br />

normale uitwisseling met<br />

moeder<strong>taal</strong>sprekers<br />

redelijk mogelijk is. Ik<br />

kan binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

vertrouwde context actief<br />

deelnem<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong><br />

discussie <strong>en</strong> hierin mijn<br />

standpunt<strong>en</strong> uitlegg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

ondersteun<strong>en</strong>.<br />

Ik kan duidelijke,<br />

gedetailleerde<br />

beschrijving<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong><br />

over e<strong>en</strong> breed scala van<br />

onderwerp<strong>en</strong> die betrekking<br />

hebb<strong>en</strong> op mijn<br />

interessegebied. Ik kan<br />

stijl<strong>en</strong> waarder<strong>en</strong>. Ik kan<br />

gespecialiseerde artikel<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> lange technische<br />

instructies begrijp<strong>en</strong>, zelfs<br />

wanneer deze ge<strong>en</strong><br />

betrekking hebb<strong>en</strong> op mijn<br />

terrein.<br />

Ik kan mezelf vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />

spontaan uitdrukk<strong>en</strong><br />

zonder merkbaar naar<br />

uitdrukking<strong>en</strong> te hoev<strong>en</strong><br />

zoek<strong>en</strong>. Ik kan de <strong>taal</strong><br />

flexibel <strong>en</strong> effectief<br />

gebruik<strong>en</strong> voor sociale <strong>en</strong><br />

professionele doeleind<strong>en</strong>.<br />

Ik kan ideeën <strong>en</strong><br />

m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> met precisie<br />

formuler<strong>en</strong> <strong>en</strong> mijn<br />

bijdrage vaardig aan die<br />

van andere sprekers<br />

relater<strong>en</strong>.<br />

Ik kan duidelijke,<br />

gedetailleerde<br />

beschrijving<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> over<br />

complexe onderwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

daarbij sub-thema's<br />

integrer<strong>en</strong>, specifieke<br />

standpunt<strong>en</strong> ontwikkel<strong>en</strong><br />

structureel of linguïstisch<br />

complexe tekst<strong>en</strong>, zoals<br />

handleiding<strong>en</strong>, specialistische<br />

artikel<strong>en</strong> <strong>en</strong> literaire<br />

werk<strong>en</strong>.<br />

Ik kan zonder moeite<br />

deelnem<strong>en</strong> aan welk<br />

gesprek of discussie dan<br />

ook <strong>en</strong> b<strong>en</strong> zeer vertrouwd<br />

met idiomatische<br />

uitdrukking<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

spreek<strong>taal</strong>. Ik kan mezelf<br />

vloei<strong>en</strong>d uitdrukk<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />

fijnere betek<strong>en</strong>isnuances<br />

precies weergev<strong>en</strong>. Als ik<br />

e<strong>en</strong> probleem teg<strong>en</strong>kom,<br />

kan ik mezelf hernem<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> mijn betoog zo<br />

herstructurer<strong>en</strong> dat andere<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> het nauwelijks<br />

merk<strong>en</strong>.<br />

Ik kan e<strong>en</strong> duidelijke,<br />

goedlop<strong>en</strong>de beschrijving<br />

of red<strong>en</strong>ering pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong><br />

in e<strong>en</strong> stijl die past bij de<br />

context <strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />

doeltreff<strong>en</strong>de logische<br />

structuur, zodat de


Schrijv<strong>en</strong> Ik kan e<strong>en</strong> korte,<br />

e<strong>en</strong>voudige ansichtkaart<br />

schrijv<strong>en</strong>, bijvoorbeeld<br />

voor het z<strong>en</strong>d<strong>en</strong> van<br />

vakantiegroet<strong>en</strong>. Ik kan op<br />

formulier<strong>en</strong> persoonlijke<br />

details invull<strong>en</strong>,<br />

bijvoorbeeld mijn naam,<br />

nationaliteit <strong>en</strong> adres<br />

noter<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

hotelinschrijvingsformulier<br />

Council of Europe<br />

opleiding <strong>en</strong> mijn huidige<br />

of meest rec<strong>en</strong>te baan te<br />

beschrijv<strong>en</strong>.<br />

Ik kan korte, e<strong>en</strong>voudige<br />

notities <strong>en</strong> boodschapp<strong>en</strong><br />

opschrijv<strong>en</strong>. Ik kan e<strong>en</strong> zeer<br />

e<strong>en</strong>voudige persoonlijke<br />

brief schrijv<strong>en</strong>,<br />

bijvoorbeeld om iemand<br />

voor iets te bedank<strong>en</strong>.<br />

Ik kan in het kort red<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> verklaring<strong>en</strong> gev<strong>en</strong><br />

voor mijn m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

plann<strong>en</strong>. Ik kan e<strong>en</strong><br />

verhaal vertell<strong>en</strong>, of de<br />

plot van e<strong>en</strong> boek of film<br />

weergev<strong>en</strong> <strong>en</strong> mijn<br />

reacties beschrijv<strong>en</strong><br />

Ik kan e<strong>en</strong>voudige<br />

sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de tekst<br />

schrijv<strong>en</strong> over onderwerp<strong>en</strong><br />

die vertrouwd of van<br />

persoonlijk belang zijn. Ik<br />

kan persoonlijke briev<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong> waarin ik mijn<br />

ervaring<strong>en</strong> <strong>en</strong> indrukk<strong>en</strong><br />

beschrijf.<br />

26 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs<br />

e<strong>en</strong> standpunt over e<strong>en</strong><br />

actueel onderwerp<br />

verklar<strong>en</strong> <strong>en</strong> de voordel<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> nadel<strong>en</strong> van diverse<br />

opties uite<strong>en</strong>zett<strong>en</strong>.<br />

Ik kan e<strong>en</strong> duidelijke,<br />

gedetailleerde tekst<br />

schrijv<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> breed<br />

scala van onderwerp<strong>en</strong> die<br />

betrekking hebb<strong>en</strong> op mijn<br />

interesses. Ik kan e<strong>en</strong><br />

opstel of verslag<br />

schrijv<strong>en</strong>, informatie<br />

doorgev<strong>en</strong> of red<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

aanvoer<strong>en</strong> ter<br />

ondersteuning vóór of<br />

tég<strong>en</strong> e<strong>en</strong> specifiek<br />

standpunt. Ik kan briev<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong> waarin ik het<br />

persoonlijk belang van<br />

gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

ervaring<strong>en</strong> aangeef.<br />

<strong>en</strong> het geheel afrond<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de<br />

conclusie.<br />

Ik kan me in duidelijke,<br />

goed gestructureerde tekst<br />

uitdrukk<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarbij<br />

redelijk uitgebreid<br />

standpunt<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>zett<strong>en</strong>.<br />

Ik kan in e<strong>en</strong> brief, e<strong>en</strong><br />

opstel of e<strong>en</strong> verslag<br />

schrijv<strong>en</strong> over complexe<br />

onderwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarbij de<br />

voor mij belangrijke<br />

punt<strong>en</strong> b<strong>en</strong>adrukk<strong>en</strong>. Ik<br />

kan schrijv<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> stijl<br />

die is aangepast aan de<br />

lezer die ik in gedacht<strong>en</strong><br />

heb.<br />

De geïnteresseerde lezer vindt alle achtergrondinformatie over het Common European Framework <strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de schal<strong>en</strong> <strong>en</strong> niveaus in de<br />

publicatie van het CEF die in 2001 is versch<strong>en</strong><strong>en</strong> bij Cambridge University Press.<br />

toehoorder in staat is de<br />

belangrijke punt<strong>en</strong> op te<br />

merk<strong>en</strong> <strong>en</strong> te onthoud<strong>en</strong>.<br />

Ik kan e<strong>en</strong> duidelijke <strong>en</strong><br />

vloei<strong>en</strong>d lop<strong>en</strong>de tekst in<br />

e<strong>en</strong> gepaste stijl schrijv<strong>en</strong>.<br />

Ik kan complexe briev<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong> of artikel<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong> waarin ik e<strong>en</strong><br />

zaak weergeef in e<strong>en</strong><br />

doeltreff<strong>en</strong>de, logische<br />

structuur, zodat de lezer<br />

de belangrijke punt<strong>en</strong> kan<br />

opmerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> onthoud<strong>en</strong>.<br />

Ik kan sam<strong>en</strong>vatting<strong>en</strong> van<br />

<strong>en</strong> kritiek<strong>en</strong> op<br />

professionele of literaire<br />

werk<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong>.


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 27


12. OVERZICHT VAN TAALNIVEAUS EN TAALVAARDIGHEDEN IN HET RAAMWERK <strong>MVT</strong><br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

C1 Kan uitgebreide betog<strong>en</strong><br />

over abstracte <strong>en</strong> complexe<br />

onderwerp<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>, ook<br />

buit<strong>en</strong> het eig<strong>en</strong> interesse-<br />

of vakgebied. Begrijpt veel<br />

idioom <strong>en</strong> spreek<strong>taal</strong>uitdrukking<strong>en</strong>.<br />

B2 Begrijpt meer complexe<br />

informatie over<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit het<br />

dagelijks lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />

wereld van opleiding <strong>en</strong><br />

beroep in voldo<strong>en</strong>de mate<br />

om de draad van het betoog<br />

te volg<strong>en</strong>.<br />

Kan tot in detail lange,<br />

complexe tekst<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>, waaronder<br />

specialistische artikel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

lange technische instructies<br />

op het eig<strong>en</strong> vakterrein of<br />

bedoeld voor de<br />

geïnteresseerde leek, mits<br />

moeilijke passages<br />

herlez<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Begrijpt e<strong>en</strong> breed scala<br />

aan tekst<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong><br />

vak- of interessegebied.<br />

Begrijpt tekst<strong>en</strong> over<br />

specialistische<br />

onderwerp<strong>en</strong> als hij<br />

voldo<strong>en</strong>de k<strong>en</strong>nis heeft van<br />

het desbetreff<strong>en</strong>de<br />

onderwerp.<br />

Kan zich vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />

spontaan uitdrukk<strong>en</strong>. Kan<br />

de <strong>taal</strong> flexibel <strong>en</strong> effectief<br />

gebruik<strong>en</strong> voor sociale <strong>en</strong><br />

voor professionele<br />

doeleind<strong>en</strong>.<br />

Kan op e<strong>en</strong> effectieve<br />

wijze deelnem<strong>en</strong> aan<br />

(semi-)formele <strong>en</strong><br />

informele gesprekk<strong>en</strong> over<br />

onderwerp<strong>en</strong> van<br />

praktische, sociale <strong>en</strong><br />

beroepsmatige aard.<br />

Kan in e<strong>en</strong> discussie e<strong>en</strong><br />

m<strong>en</strong>ing gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> die met<br />

argum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> onderbouw<strong>en</strong>.<br />

28 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs<br />

Kan gedetailleerde <strong>en</strong><br />

precieze beschrijving<strong>en</strong><br />

gev<strong>en</strong> van <strong>en</strong> formele<br />

pres<strong>en</strong>taties houd<strong>en</strong> over<br />

complexe onderwerp<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong> duidelijk,<br />

gedetailleerd betoog<br />

houd<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> breed<br />

scala van onderwerp<strong>en</strong> uit<br />

het eig<strong>en</strong> interesse- of<br />

werkgebied.<br />

Kan duidelijke,<br />

goedgestructureerde<br />

tekst<strong>en</strong> over complexe<br />

onderwerp<strong>en</strong> in werk,<br />

opleiding <strong>en</strong> privé-lev<strong>en</strong><br />

adequaat <strong>en</strong> accuraat<br />

schrijv<strong>en</strong>.<br />

Kan duidelijke,<br />

gedetailleerde tekst<br />

schrijv<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> breed<br />

scala van onderwerp<strong>en</strong> in<br />

het dagelijks lev<strong>en</strong>, in het<br />

beroepslev<strong>en</strong> <strong>en</strong> in<br />

opleiding<strong>en</strong>.


B1 Begrijpt feitelijke<br />

informatie over veel<br />

voorkom<strong>en</strong>de<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit<br />

dagelijks lev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

werk.<br />

A2 Begrijpt de<br />

belangrijkste punt<strong>en</strong><br />

van korte <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige<br />

boodschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

aankondiging<strong>en</strong> als er<br />

langzaam <strong>en</strong> duidelijk<br />

gesprok<strong>en</strong> wordt.<br />

A1 Begrijpt vertrouwde<br />

uitdrukking<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong> als<br />

er heel langzaam <strong>en</strong><br />

duidelijk gesprok<strong>en</strong><br />

wordt.<br />

Kan feitelijke tekst<strong>en</strong> over<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong><br />

werk- of leefomgeving<br />

lez<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> redelijke<br />

mate van begrip.<br />

Kan korte <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

tekst<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> over<br />

concrete onderwerp<strong>en</strong> uit<br />

de eig<strong>en</strong> werk- of<br />

leefomgeving.<br />

Kan vertrouwde nam<strong>en</strong>,<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeer<br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> in<br />

standaardtekst<strong>en</strong> als<br />

mededeling<strong>en</strong>, posters,<br />

catalogi.<br />

Kan met redelijk gemak<br />

deelnem<strong>en</strong> aan<br />

gesprekk<strong>en</strong> over<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit het<br />

dagelijks lev<strong>en</strong>, gericht op<br />

het onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact <strong>en</strong> het<br />

regel<strong>en</strong> van zak<strong>en</strong>.<br />

Kan korte gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong> in<br />

standaardsituaties. Kan<br />

vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

beantwoord<strong>en</strong> <strong>en</strong> ideeën<br />

<strong>en</strong> informatie uitwissel<strong>en</strong><br />

over vertrouwde<br />

onderwerp<strong>en</strong> in<br />

voorspelbare, alledaagse<br />

situaties.<br />

Kan deelnem<strong>en</strong> aan<br />

e<strong>en</strong>voudige gesprekk<strong>en</strong> in<br />

situaties die veel<br />

voorkom<strong>en</strong> in het<br />

dagelijks lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> op de<br />

werkplek.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 29<br />

Kan e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

uite<strong>en</strong>zetting gev<strong>en</strong> over<br />

vertrouwde onderwerp<strong>en</strong><br />

uit de eig<strong>en</strong> leef- <strong>en</strong><br />

werkomgeving.<br />

Kan in e<strong>en</strong>voudige<br />

bewoording<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

beschrijving gev<strong>en</strong> van<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, leef- <strong>en</strong><br />

werkomstandighed<strong>en</strong>,<br />

dagelijkse routines<br />

<strong>en</strong>zovoort.<br />

Kan zich uitdrukk<strong>en</strong> in<br />

losse woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> in korte,<br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong> over<br />

concrete zak<strong>en</strong> uit de<br />

eig<strong>en</strong> leef- of<br />

werkomgeving.<br />

Kan e<strong>en</strong>voudige<br />

sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de tekst<br />

schrijv<strong>en</strong> over vertrouwde<br />

onderwerp<strong>en</strong> in het<br />

dagelijks lev<strong>en</strong>, op<br />

opleiding of werk.<br />

Kan korte, informele<br />

briefjes schrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

boodschapp<strong>en</strong> noter<strong>en</strong> in<br />

telegramstijl.<br />

Kan losse woord<strong>en</strong> zoals<br />

personalia in formulier<strong>en</strong><br />

invull<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kort<br />

tekstje schrijv<strong>en</strong> zoals<br />

vakantiegroet<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

ansichtkaart.


13. LUISTEREN<br />

A1 Luister<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Begrijpt vertrouwde<br />

uitdrukking<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong> als er<br />

heel langzaam <strong>en</strong> duidelijk<br />

gesprok<strong>en</strong> wordt<br />

1 Direct contact<br />

Begrijpt e<strong>en</strong>voudige<br />

instructies, uitleg, e<strong>en</strong><br />

waarschuwing, e<strong>en</strong><br />

routebeschrijving.<br />

2 Audiovisuele media<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

A1 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

Op dit niveau verstaat de<br />

leerder korte, e<strong>en</strong>voudige<br />

tekst<strong>en</strong>. Het spreektempo<br />

moet laag zijn, met lange<br />

pauzes zodat de ler<strong>en</strong>de de<br />

betek<strong>en</strong>is tot zich kan lat<strong>en</strong><br />

doordring<strong>en</strong>, de articulatie<br />

heel duidelijk. Standaard<br />

uitspraak, ge<strong>en</strong><br />

dialectkleuring.<br />

Woordgebruik is<br />

hoogfrequ<strong>en</strong>t of specifiek<br />

voor de werksituatie van de<br />

leerder.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: ongeveer<br />

1000 voornamelijk<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong>.<br />

1 Direct contact<br />

E<strong>en</strong> waarschuwing (Pas op! Aan de kant! Niet do<strong>en</strong>! Dat is heet!) begrijp<strong>en</strong>;<br />

Uitleg hoe je op e<strong>en</strong> bepaalde plek komt (rechtdoor, de trap op, eerste deur links);<br />

Uitleg hoe e<strong>en</strong> handeling verricht moet word<strong>en</strong>, waar iets neergezet moet word<strong>en</strong>;<br />

A1 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

De leerder is afhankelijk<br />

van de hulp van deg<strong>en</strong>e die<br />

hem iets uitlegt. Die moet<br />

nagaan of hij begrep<strong>en</strong><br />

wordt, veel herhal<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

omschrijv<strong>en</strong>.<br />

A1/1.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met e<strong>en</strong> excursie bij e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf of buit<strong>en</strong>landse<br />

school. Hij kan daar de uitleg hoe op e<strong>en</strong> bepaalde plek te kom<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> („rechtdoor, de trap op,<br />

eerste deur links‟ e.d.). Ook begrijpt hij e<strong>en</strong>voudige uitleg bijvoorbeeld over hoe e<strong>en</strong> handeling<br />

verricht moet word<strong>en</strong> of waar iets neergezet moet word<strong>en</strong>. Waarschuwing<strong>en</strong> als „Pas op!‟, „Aan de<br />

kant!‟, „Niet do<strong>en</strong>!‟ <strong>en</strong> „Dat is heet!‟ zijn duidelijk voor hem.<br />

30 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A2 Luister<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Begrijpt de belangrijkste<br />

punt<strong>en</strong> van korte <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige boodschapp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> aankondiging<strong>en</strong> als er<br />

langzaam <strong>en</strong> duidelijk<br />

gesprok<strong>en</strong> wordt.<br />

1 Direct contact<br />

Kan voldo<strong>en</strong>de feitelijke<br />

informatie hal<strong>en</strong> uit<br />

instructies <strong>en</strong> aanwijzing<strong>en</strong><br />

om routinetak<strong>en</strong> uit te<br />

kunn<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>.<br />

2 Audiovisuele media<br />

Begrijpt hoofdpunt<strong>en</strong> van<br />

korte <strong>en</strong> duidelijke<br />

bericht<strong>en</strong> op radio <strong>en</strong> tv <strong>en</strong><br />

van de uitleg op e<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige instructievideo.<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

A2 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Direct contact<br />

De leerder begrijpt<br />

e<strong>en</strong>voudige, goed<br />

opgebouwde tekst<strong>en</strong>. Het<br />

spreektempo moet rustig<br />

zijn, de articulatie duidelijk.<br />

Standaard uitspraak, ge<strong>en</strong><br />

dialectkleuring.<br />

Woordgebruik is frequ<strong>en</strong>t<br />

of specifiek voor de<br />

werksituatie van de leerder.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: ongeveer<br />

2000 voornamelijk<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong>.<br />

Standaardbestelling<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> café restaurant of winkel opnem<strong>en</strong>;<br />

Aanwijzing<strong>en</strong> van verkeerspolitie bij e<strong>en</strong> wegomleiding of opstopping begrijp<strong>en</strong>;<br />

De leerder is afhankelijk<br />

van de hulp van deg<strong>en</strong>e die<br />

hem iets uitlegt. Die moet<br />

langzaam <strong>en</strong> duidelijk<br />

sprek<strong>en</strong> <strong>en</strong> zonodig<br />

herhal<strong>en</strong> <strong>en</strong> extra uitleg<br />

gev<strong>en</strong>. Bij audiovisuele<br />

media is de leerder<br />

afhankelijk van e<strong>en</strong> goede<br />

geluidskwaliteit, <strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

spreker die langzaam <strong>en</strong><br />

duidelijk spreekt.<br />

Aanwijzing<strong>en</strong> over de werking van e<strong>en</strong> apparaat begrijp<strong>en</strong> als die 'aan het apparaat' word<strong>en</strong><br />

uitgelegd;<br />

2 Audiovisuele media<br />

Aanwijzing<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> telefonische computer begrijp<strong>en</strong>, bijvoorbeeld om e<strong>en</strong> bepaalde<br />

persoon/afdeling aan de lijn te krijg<strong>en</strong>;<br />

Bericht over op<strong>en</strong>ingstijd<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bedrijf op e<strong>en</strong> antwoordapparaat begrijp<strong>en</strong>;<br />

Korte, e<strong>en</strong>voudige boodschap op eig<strong>en</strong> antwoordapparaat begrijp<strong>en</strong>;<br />

Verzoek over intercom van bedrijf om bepaald nummer te bell<strong>en</strong> of naar e<strong>en</strong> bepaalde plek te<br />

kom<strong>en</strong>;<br />

Aankondiging dat e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst in het bedrijf e<strong>en</strong> uur later/op e<strong>en</strong> andere plaats gehoud<strong>en</strong> zal<br />

word<strong>en</strong>;<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 31


A2 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A2/1.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij kan daar<br />

aanwijzing<strong>en</strong> over de werking van e<strong>en</strong> apparaat begrijp<strong>en</strong> als die aan het apparaat zelf word<strong>en</strong><br />

uitgelegd.<br />

A2/ 1.2 De ler<strong>en</strong>de verblijft in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar de aanwijzing<strong>en</strong> van de verkeerspolitie bij<br />

e<strong>en</strong> wegomleiding of opstopping begrijp<strong>en</strong><br />

A2/1.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> horecabedrijf of winkel <strong>en</strong> kan daar in de vreemde <strong>taal</strong><br />

standaardbestelling<strong>en</strong> opnem<strong>en</strong>.<br />

A2/2.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij begrijpt daar<br />

bijvoorbeeld e<strong>en</strong> oproep over het omroepsysteem om e<strong>en</strong> bepaald nummer te bell<strong>en</strong> of naar e<strong>en</strong><br />

bepaalde plek te kom<strong>en</strong>.<br />

A2/2.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met buit<strong>en</strong>landse bedrijv<strong>en</strong>. In<br />

verband daarmee kan hij de aanwijzing<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> telefonische computer begrijp<strong>en</strong>, bijvoorbeeld om<br />

e<strong>en</strong> bepaalde persoon of afdeling aan de lijn te krijg<strong>en</strong>. Ook het bericht op het antwoordapparaat dat<br />

hij hoort als het bedrijf dat hij belt geslot<strong>en</strong> blijkt te zijn, kan hij verstaan.<br />

A2/2.3 De ler<strong>en</strong>de heeft in verband met werk of opleiding contact<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>land. Als er e<strong>en</strong> korte<br />

boodschap in de vreemde <strong>taal</strong> op zijn antwoordapparaat is ingesprok<strong>en</strong>, kan hij die begrijp<strong>en</strong>.<br />

A2/2.4 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij begrijpt daar<br />

bijvoorbeeld de aankondiging over het omroepsysteem dat e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst e<strong>en</strong> uur later of op e<strong>en</strong><br />

andere plaats gehoud<strong>en</strong> zal word<strong>en</strong>.<br />

32 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 33


B1 Luister<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Begrijpt feitelijke<br />

informatie over veel<br />

voorkom<strong>en</strong>de onderwerp<strong>en</strong><br />

uit dagelijks lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk.<br />

1 Direct contact<br />

Begrijpt details van<br />

informatie over dagelijkse<br />

werkzaamhed<strong>en</strong>. Begrijpt<br />

e<strong>en</strong>voudige technische<br />

informatie zoals<br />

gebruiksaanwijzing<strong>en</strong> voor<br />

apparat<strong>en</strong>.<br />

2 Audiovisuele media<br />

Begrijpt hoofdzak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

specifieke informatie van<br />

aankondiging<strong>en</strong> <strong>en</strong> radio-<br />

<strong>en</strong> tv-programma‟s, <strong>en</strong><br />

instructievideo‟s, over<br />

actuele zak<strong>en</strong> of<br />

onderwerp<strong>en</strong> van<br />

persoonlijk of professioneel<br />

belang, mits er betrekkelijk<br />

langzaam <strong>en</strong> duidelijk<br />

gesprok<strong>en</strong> wordt.<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Kan bij routinematige<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> over<br />

vertrouwde onderwerp<strong>en</strong> de<br />

grote lijn van de discussies<br />

volg<strong>en</strong>.<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Kan e<strong>en</strong> korte uite<strong>en</strong>zetting<br />

volg<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> vertrouwd<br />

onderwerp.<br />

De leerder begrijpt tekst<strong>en</strong><br />

over alledaagse<br />

onderwerp<strong>en</strong> waarin het<br />

spreektempo normaal is, de<br />

articulatie duidelijk, <strong>en</strong> de<br />

uitspraak standaard. Minder<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>kele idiomatische<br />

uitdrukking<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> voor.<br />

De leerder begrijpt sprekers<br />

zonder dat zij hun<br />

spreektempo aanpass<strong>en</strong> aan<br />

e<strong>en</strong> anderstalige toehoorder.<br />

Met slecht articuler<strong>en</strong>de <strong>en</strong><br />

snelle sprekers blijft hij<br />

moeite houd<strong>en</strong>. Hij kan<br />

uitleg, instructies, less<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

pres<strong>en</strong>taties volg<strong>en</strong> (op<br />

hoofdlijn<strong>en</strong>) mits die<br />

e<strong>en</strong>voudig zijn qua<br />

woordgebruik <strong>en</strong> opbouw<br />

van het betoog.<br />

34 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Direct contact<br />

Begrijp<strong>en</strong> welke werkzaamhed<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> dag uitgevoerd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, <strong>en</strong> op welke manier/in<br />

welke volgorde;<br />

Uitleg over de bedi<strong>en</strong>ing van e<strong>en</strong> bepaald apparaat begrijp<strong>en</strong>.<br />

2 Audiovisuele media<br />

Verkeersinformatie op de radio (bij reiz<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>land) begrijp<strong>en</strong>;<br />

Hoofdpunt<strong>en</strong> uit het nieuws op radio <strong>en</strong> tv begrijp<strong>en</strong>;<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

Begrijp<strong>en</strong> van zak<strong>en</strong> die de deelnemers aan e<strong>en</strong> regulier afdelings- of unitoverleg naar vor<strong>en</strong><br />

br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>;<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

E<strong>en</strong> korte <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige uitleg van e<strong>en</strong> leidinggev<strong>en</strong>de over nieuwe werkprocedures volg<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> uitleg van e<strong>en</strong> collega over e<strong>en</strong> bepaald probleem in de uitvoering van de dagelijkse<br />

werkzaamhed<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> voorlichtingspraatje over veiligheid op de werkvloer begrijp<strong>en</strong>;<br />

B1 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B1/1.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij kan daar<br />

aanwijzing<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> over welke werkzaamhed<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> dag uitgevoerd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>en</strong> op<br />

welke manier of in welke volgorde dat moet gebeur<strong>en</strong>. Ook begrijpt hij e<strong>en</strong> boodschap die door e<strong>en</strong><br />

collega mondeling aan hem wordt doorgegev<strong>en</strong>.<br />

B1/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in zijn bedrijf met buit<strong>en</strong>landse apparatuur. Hij kan uitleg door e<strong>en</strong><br />

buit<strong>en</strong>landse servicemonteur over de bedi<strong>en</strong>ing daarvan begrijp<strong>en</strong>.<br />

B1/2.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar de verkeersinformatie op de radio begrijp<strong>en</strong>.<br />

Ook de hoofdpunt<strong>en</strong> uit het nieuws op radio <strong>en</strong> tv begrijpt hij.<br />

B1/3.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf <strong>en</strong> is daar aanwezig<br />

bij het reguliere werkoverleg van zijn team of afdeling. Van de inbr<strong>en</strong>g van die deelnemers die<br />

duidelijk sprek<strong>en</strong> in de standaarduitspraak, kan hij de hoofdpunt<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>.<br />

B1/4.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. E<strong>en</strong> korte <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige uitleg van e<strong>en</strong> leidinggev<strong>en</strong>de daar over nieuwe werkprocedures kan hij volg<strong>en</strong>. Ook e<strong>en</strong><br />

voorlichtingspraatje over veiligheid op de werkvloer begrijpt hij.<br />

B1/4.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf waar ook buit<strong>en</strong>landse collega‟s werkzaam zijn. Hij begrijpt de<br />

uitleg van e<strong>en</strong> van h<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> bepaald probleem in de uitvoering van de dagelijkse werkzaamhed<strong>en</strong>.<br />

B1/4.3 De ler<strong>en</strong>de komt in werk of opleiding in contact met buit<strong>en</strong>landse product<strong>en</strong>. Hij kan daarover<br />

e<strong>en</strong> korte productpres<strong>en</strong>tatie volg<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 35


B2 Luister<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Begrijpt meer complexe<br />

informatie over<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit het<br />

dagelijks lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />

wereld van opleiding <strong>en</strong><br />

beroep in voldo<strong>en</strong>de mate<br />

om de draad van het betoog<br />

te volg<strong>en</strong>.<br />

1 Direct contact<br />

Kan uit langere betog<strong>en</strong><br />

gedetailleerde informatie<br />

hal<strong>en</strong> over vertrouwde <strong>en</strong><br />

minder vertrouwde<br />

werkzaamhed<strong>en</strong>. Begrijpt<br />

technische informatie op het<br />

eig<strong>en</strong> werkterrein.<br />

2 Audiovisuele media<br />

Kan radio- <strong>en</strong> tvprogramma‟s<br />

<strong>en</strong><br />

instructievideo‟s binn<strong>en</strong> de<br />

eig<strong>en</strong> interessesfeer goed<br />

volg<strong>en</strong>, mits gepres<strong>en</strong>teerd<br />

in e<strong>en</strong> standaard uitspraak<br />

in e<strong>en</strong> normaal<br />

spreektempo.<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Kan de hoofdlijn<strong>en</strong> volg<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> specifieke informatie<br />

over het eig<strong>en</strong> werkterrein<br />

hal<strong>en</strong> uit discussies, ook bij<br />

minder routinematige<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Kan in e<strong>en</strong> langere<br />

uite<strong>en</strong>zetting over e<strong>en</strong><br />

onderwerp op het eig<strong>en</strong><br />

werkterrein de grote lijn <strong>en</strong><br />

de hoofdpunt<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>, ook<br />

als het betoog inhoudelijk<br />

<strong>en</strong> qua <strong>taal</strong> ingewikkeld is.<br />

L<strong>en</strong>gte van de tekst<strong>en</strong> speelt<br />

ge<strong>en</strong> rol meer. Het<br />

spreektempo is normaal, de<br />

uitspraak standaard,<br />

hoogst<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> lichte<br />

dialectkleuring. Spreek<strong>taal</strong><br />

<strong>en</strong> meer formele <strong>taal</strong> met<br />

minder frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> idiomatische<br />

uitdrukking<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> voor.<br />

De leerder begrijpt sprekers<br />

zonder dat zij hun<br />

spreektempo aanpass<strong>en</strong> aan<br />

e<strong>en</strong> anderstalige toehoorder.<br />

Met slecht articuler<strong>en</strong>de <strong>en</strong><br />

snelle sprekers blijft hij<br />

moeite houd<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>als met<br />

sprekers met e<strong>en</strong> sterk<br />

familiair of formeel<br />

<strong>taal</strong>gebruik. De hoofdlijn<strong>en</strong><br />

van ingewikkelde betog<strong>en</strong><br />

kan hij volg<strong>en</strong> als ze<br />

duidelijk gemarkeerd zijn<br />

door middel van<br />

signaalwoord<strong>en</strong>.<br />

36 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B2 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Direct contact<br />

De w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> klant destiller<strong>en</strong> uit e<strong>en</strong> uitgebreid verzoek om informatie of e<strong>en</strong> klacht;<br />

De werking van e<strong>en</strong> apparaat of de procedures met betrekking tot bepaalde werkzaamhed<strong>en</strong><br />

destiller<strong>en</strong> uit mondelinge informatie van e<strong>en</strong> collega, leidinggev<strong>en</strong>de, of verteg<strong>en</strong>woordiger;<br />

2 Audiovisuele media<br />

Aankondiging<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> station of luchthav<strong>en</strong> over bijvoorbeeld verandering<strong>en</strong> in vertrektijd<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>, als het spreektempo normaal is <strong>en</strong> de verstaanbaarheid goed;<br />

Hoofdpunt<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> uit e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>taire over e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d onderwerp;<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

Verschill<strong>en</strong>de standpunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> posities begrijp<strong>en</strong> van partij<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> onderhandeling over e<strong>en</strong><br />

bek<strong>en</strong>d onderwerp;<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

E<strong>en</strong> toespraak volg<strong>en</strong> waarin e<strong>en</strong> leidinggev<strong>en</strong>de informatie geeft over e<strong>en</strong> reorganisatie van de<br />

afdeling/werke<strong>en</strong>heid;<br />

E<strong>en</strong> technische demonstratie volg<strong>en</strong> waarin informatie wordt gegev<strong>en</strong> over de werking van e<strong>en</strong><br />

nieuwe machine;<br />

E<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>zetting volg<strong>en</strong> waarin de product<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong> bedrijf word<strong>en</strong> vergelek<strong>en</strong><br />

met die van e<strong>en</strong> concurr<strong>en</strong>t.<br />

B2 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B2/1.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Uit uitgebreide<br />

mondelinge informatie van e<strong>en</strong> collega of leidinggev<strong>en</strong>de kan hij de procedures met betrekking tot<br />

bepaalde werkzaamhed<strong>en</strong> destiller<strong>en</strong>, of de werking van e<strong>en</strong> apparaat afleid<strong>en</strong>.<br />

B2/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in zijn bedrijf met buit<strong>en</strong>landse apparatuur. Hij kan uit de uitgebreide<br />

mondelinge informatie van e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse verteg<strong>en</strong>woordiger de werking daarvan afleid<strong>en</strong><br />

B2/1.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat zak<strong>en</strong> doet met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong>. Als e<strong>en</strong> dergelijke<br />

klant e<strong>en</strong> uitgebreid verzoek om informatie doet of e<strong>en</strong> klacht uit, kan de ler<strong>en</strong>de daaruit de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

van de klant destiller<strong>en</strong>.<br />

B2/2.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar goed verstaanbare aankondiging<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

station of luchthav<strong>en</strong> over bijvoorbeeld verandering<strong>en</strong> in vertrektijd<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>.<br />

B2/2.2 De ler<strong>en</strong>de beluistert of bekijkt e<strong>en</strong> radio- of tv-docum<strong>en</strong>taire over e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d onderwerp. Hij<br />

kan daar de hoofdpunt<strong>en</strong> uit begrijp<strong>en</strong>.<br />

B2/2.3 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> functie waarin hij via vakliteratuur <strong>en</strong> andere media zijn k<strong>en</strong>nis op peil<br />

moet houd<strong>en</strong>. Hij kan daartoe de informatie op instructievideo‟s op zijn vakgebied <strong>en</strong> vakspecifieke<br />

tv-programma‟s begrijp<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 37


B2/3.1 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> functie waarin hij in bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong> in contact komt met<br />

buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of partners. Tijd<strong>en</strong>s onderhandeling<strong>en</strong> over bek<strong>en</strong>de onderwerp<strong>en</strong> kan hij de<br />

verschill<strong>en</strong>de standpunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> posities van partij<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>.<br />

B2/4.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf van buit<strong>en</strong>landse eig<strong>en</strong>aars. Als e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse<br />

leidinggev<strong>en</strong>de informatie geeft over bijvoorbeeld e<strong>en</strong> reorganisatie van de afdeling of werke<strong>en</strong>heid<br />

kan de ler<strong>en</strong>de zijn toespraak volg<strong>en</strong>. Ook e<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>zetting waarin de product<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het<br />

eig<strong>en</strong> bedrijf met die van de concurr<strong>en</strong>t word<strong>en</strong> vergelek<strong>en</strong>, kan hij begrijp<strong>en</strong>.<br />

B2/4.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in zijn bedrijf met buit<strong>en</strong>landse apparatuur. Hij kan e<strong>en</strong> technische<br />

demonstratie volg<strong>en</strong> waarin informatie wordt gegev<strong>en</strong> over de werking van e<strong>en</strong> nieuwe machine.<br />

38 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 39


C1 Luister<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Kan uitgebreide betog<strong>en</strong> over<br />

abstracte <strong>en</strong> complexe<br />

onderwerp<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>, ook<br />

buit<strong>en</strong> het eig<strong>en</strong> interesse- of<br />

vakgebied. Begrijpt veel<br />

idioom <strong>en</strong> spreek<strong>taal</strong>uitdrukking<strong>en</strong>.<br />

1 Direct contact<br />

Kan gedetailleerde informatie<br />

hal<strong>en</strong> uit langere, complexe <strong>en</strong><br />

inhoudelijk ingewikkelde<br />

betog<strong>en</strong>. Begrijpt complexe<br />

technische informatie op het<br />

eig<strong>en</strong> vakterrein.<br />

2 Audiovisuele media<br />

Kan e<strong>en</strong> breed scala aan<br />

aankondiging<strong>en</strong> <strong>en</strong> radio- <strong>en</strong><br />

tv-programma‟s volg<strong>en</strong>, ook<br />

met afwijking<strong>en</strong> van de<br />

standaard in <strong>taal</strong>gebruik <strong>en</strong><br />

uitspraak. Begrijpt details <strong>en</strong><br />

impliciete verwijzing<strong>en</strong> naar de<br />

relaties tuss<strong>en</strong> person<strong>en</strong>.<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong> complexe<br />

argum<strong>en</strong>tatie over onderwerp<strong>en</strong><br />

op het eig<strong>en</strong> vakterrein volg<strong>en</strong>.<br />

Kan de interactie tuss<strong>en</strong><br />

verschill<strong>en</strong>de sprekers met<br />

gemak volg<strong>en</strong>, ook als het over<br />

ingewikkelde of onbek<strong>en</strong>de<br />

onderwerp<strong>en</strong> gaat..<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Kan de meeste uite<strong>en</strong>zetting<strong>en</strong><br />

met redelijk gemak volg<strong>en</strong>.<br />

Kan gedetailleerde informatie<br />

begrijp<strong>en</strong> bij onderwerp<strong>en</strong> op<br />

het eig<strong>en</strong> werkterrein, <strong>en</strong> kan<br />

de grote lijn <strong>en</strong> de hoofdpunt<strong>en</strong><br />

volg<strong>en</strong> bij onderwerp<strong>en</strong> buit<strong>en</strong><br />

het eig<strong>en</strong> werkterrein.<br />

Het spreektempo is normaal tot<br />

snel. Articulatie <strong>en</strong> intonatie<br />

kunn<strong>en</strong> afwijk<strong>en</strong> van de<br />

standaardnorm. Uitspraak kan<br />

e<strong>en</strong> dialectkleuring hebb<strong>en</strong>.<br />

Tekst<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> slecht<br />

gestructureerd zijn doordat<br />

relaties niet expliciet<br />

aangegev<strong>en</strong> zijn.<br />

Tekst<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> slecht<br />

verstaanbaar zijn door e<strong>en</strong><br />

slechte geluidskwaliteit of<br />

omgevingslawaai.<br />

De leerder kan complexe <strong>en</strong><br />

slecht of niet-expliciet<br />

gestructureerde tekst<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>, mits de tekst<strong>en</strong><br />

binn<strong>en</strong> zijn algem<strong>en</strong>e<br />

cognitieve bereik <strong>en</strong><br />

k<strong>en</strong>nisniveau ligg<strong>en</strong>.<br />

40 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


C1 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Direct contact<br />

Informatie van e<strong>en</strong> projectleider over budgettering <strong>en</strong> werkplanning begrijp<strong>en</strong>;<br />

Instructies voor de bedi<strong>en</strong>ing van professionele technische apparat<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

Technische specificaties van product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

2 Audiovisuele media<br />

Moeilijk verstaanbare aankondiging<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> station of luchthav<strong>en</strong> over bijvoorbeeld<br />

verandering<strong>en</strong> in vertrektijd<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

E<strong>en</strong> onderhandelingsgesprek volg<strong>en</strong> waarin e<strong>en</strong> contract voor e<strong>en</strong> bepaalde di<strong>en</strong>st of product<br />

wordt voorbereid;<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

E<strong>en</strong> vaktechnische pres<strong>en</strong>tatie volg<strong>en</strong> waarin de voor- <strong>en</strong> nadel<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> nieuw product word<strong>en</strong><br />

beschrev<strong>en</strong>.<br />

C1 Luister<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

C1/1.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. De inhoudelijk<br />

ingewikkelde informatie van bijvoorbeeld e<strong>en</strong> projectleider over budgettering <strong>en</strong> werkplanning kan hij<br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

C1/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in zijn bedrijf of opleiding met buit<strong>en</strong>landse apparatuur. Hij begrijpt<br />

complexe technische informatie wat betreft het gebruik van professionele technische apparat<strong>en</strong>. Ook<br />

technische specificaties van product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> kan hij volg<strong>en</strong>.<br />

C1/2.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar moeilijk verstaanbare aankondiging<strong>en</strong> op<br />

e<strong>en</strong> station of luchthav<strong>en</strong> over bijvoorbeeld verandering<strong>en</strong> in vertrektijd<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>.<br />

C1/3.1 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> functie waarin hij in bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong> in contact komt met<br />

buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of partners. Hij kan e<strong>en</strong> onderhandelingsgesprek volg<strong>en</strong> waarin e<strong>en</strong> contract<br />

voor e<strong>en</strong> bepaalde di<strong>en</strong>st of product wordt voorbereid<br />

C1/4.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat contact<strong>en</strong> onderhoudt met buit<strong>en</strong>landse leveranciers. Hij<br />

kan e<strong>en</strong> vaktechnische pres<strong>en</strong>tatie volg<strong>en</strong> waarin de voor- <strong>en</strong> nadel<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> nieuw product word<strong>en</strong><br />

beschrev<strong>en</strong>.<br />

C1/4.2 De ler<strong>en</strong>de bezoekt e<strong>en</strong> beurs in het buit<strong>en</strong>land op zijn vakgebied. Hij kan vaktechnische<br />

pres<strong>en</strong>taties over di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> product<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 41


14. LEZEN<br />

A1 Lez<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Kan vertrouwde nam<strong>en</strong>,<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeer<br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> in<br />

standaardtekst<strong>en</strong> als<br />

mededeling<strong>en</strong>, posters,<br />

catalogi.<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

Kan basale informatie<br />

opzoek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong>voudige<br />

werkroosters,<br />

di<strong>en</strong>stregeling<strong>en</strong>, e<strong>en</strong><br />

'Goud<strong>en</strong> Gids',<br />

reclamefolders, rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

prijslijst<strong>en</strong>.<br />

Begrijpt e<strong>en</strong>voudige<br />

formulier<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de om<br />

ze te kunn<strong>en</strong> verwerk<strong>en</strong><br />

(invull<strong>en</strong>, sorter<strong>en</strong>).<br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

Begrijpt basale informatie<br />

in tekst<strong>en</strong> als bord<strong>en</strong>,<br />

opschrift<strong>en</strong>, e<strong>en</strong>voudige<br />

geïllustreerde<br />

gebruiksaanwijzing<strong>en</strong>.<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

Begrijpt e<strong>en</strong> korte<br />

mededeling op e<strong>en</strong><br />

ansichtkaart.<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

artikel<strong>en</strong><br />

A1 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Vertrektijd<strong>en</strong> opzoek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> reisschema;<br />

Hotelreservering<strong>en</strong> check<strong>en</strong>;<br />

De tekst<strong>en</strong> zijn zeer kort <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudig. De tekst wordt<br />

vaak ondersteund door<br />

illustraties. De tekst<strong>en</strong><br />

hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> zeer e<strong>en</strong>voudige<br />

structuur <strong>en</strong> vaak e<strong>en</strong><br />

schematische opbouw.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: ongeveer<br />

1000 voornamelijk<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong>.<br />

Leverancier van product of di<strong>en</strong>st opzoek<strong>en</strong> in Goud<strong>en</strong> Gids;.<br />

Het leestempo ligt laag. De<br />

tekst wordt zin voor zin<br />

ontcijferd, waarbij zonodig<br />

zinn<strong>en</strong> opnieuw gelez<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong>.<br />

Begrip is vaak afhankelijk<br />

van plaatjes, sy<strong>mbo</strong>l<strong>en</strong>,<br />

schema's.<br />

Bij langere tekst<strong>en</strong> kan de<br />

leerder alle<strong>en</strong> maar globaal<br />

het onderwerp van de tekst<br />

bepal<strong>en</strong> of informatie als<br />

nam<strong>en</strong>, plaats<strong>en</strong>, tijd<strong>en</strong> in<br />

de tekst opzoek<strong>en</strong>.<br />

42 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Bestelnummer of prijs van e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d product opzoek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> catalogus:<br />

Rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> controler<strong>en</strong> <strong>en</strong> sorter<strong>en</strong>;<br />

Wet<strong>en</strong> wat voor weer het morg<strong>en</strong> wordt op grond van kort geïllustreerd weerbericht in de krant;<br />

M<strong>en</strong>u begrijp<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> wegrestaurant;<br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong> instructies<br />

Verkeersaanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong> bewegwijzering lez<strong>en</strong>;<br />

Je weg vind<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> groot gebouw door het lez<strong>en</strong> van de bord<strong>en</strong>;<br />

Instructies bij bek<strong>en</strong>de apparat<strong>en</strong> als fotokopieerapparaat, koffieautomaat, automaat voor het<br />

mak<strong>en</strong> van pasfoto's opvolg<strong>en</strong>;<br />

Belangrijke aanwijzing<strong>en</strong> met betrekking tot veiligheid in e<strong>en</strong> gebouw begrijp<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige routebeschrijving kunn<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>;<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

E<strong>en</strong> (vakantie)groet op e<strong>en</strong> ansichtkaart begrijp<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige e-mail of fax begrijp<strong>en</strong>, bijvoorbeeld bevestiging aankomsttijd buit<strong>en</strong>landse gast;<br />

A1 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A1/1.1De ler<strong>en</strong>de is in verband met werk of opleiding zelfstandig op reis in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan<br />

vertrektijd<strong>en</strong> opzoek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> reisschema <strong>en</strong> hotelreservering<strong>en</strong> check<strong>en</strong>. Hij kan e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>u begrijp<strong>en</strong><br />

in e<strong>en</strong> wegrestaurant <strong>en</strong> in de krant opzoek<strong>en</strong> wat voor weer het morg<strong>en</strong> wordt op grond van e<strong>en</strong> kort<br />

geïllustreerd weerbericht. Hij kan in e<strong>en</strong> 'Goud<strong>en</strong> Gids' of in e<strong>en</strong> VVV-gids e<strong>en</strong> autoverhuurbedrijf<br />

opzoek<strong>en</strong>.<br />

A1/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt voor e<strong>en</strong> bedrijf dat opdracht<strong>en</strong> uitvoert in het buit<strong>en</strong>land. Voor e<strong>en</strong> dergelijk<br />

buit<strong>en</strong>lands project kan hij in e<strong>en</strong> catalogus bestelnummer <strong>en</strong> prijs van e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d product opzoek<strong>en</strong>.<br />

Buit<strong>en</strong>landse rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> kan hij controler<strong>en</strong> <strong>en</strong> sorter<strong>en</strong>.<br />

A1/2.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met e<strong>en</strong> uitwisseling in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse onderwijsinstelling.<br />

Hij kan in het grote gebouw de weg vind<strong>en</strong> door het lez<strong>en</strong> van de bord<strong>en</strong> <strong>en</strong> de instructies opvolg<strong>en</strong> bij<br />

bek<strong>en</strong>de apparat<strong>en</strong> als fotokopieerapparaat <strong>en</strong> koffieautomaat. Ook belangrijke aanwijzing<strong>en</strong> met<br />

betrekking tot veiligheid in het gebouw kan hij begrijp<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige routebeschrijving,<br />

bijvoorbeeld hoe hij van het station naar de school moet kom<strong>en</strong>, begrijpt hij.<br />

A1/3.1 De ler<strong>en</strong>de heeft in verband met e<strong>en</strong> internationale uitwisseling contact gekreg<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />

buit<strong>en</strong>landse stud<strong>en</strong>t. Hij kan di<strong>en</strong>s (vakantie)groet op e<strong>en</strong> ansichtkaart begrijp<strong>en</strong>.<br />

A1/3.2 De leidinggev<strong>en</strong>de van de ler<strong>en</strong>de verwacht bezoek uit het buit<strong>en</strong>land. De ler<strong>en</strong>de begrijpt e<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige e-mail of fax waarin de buit<strong>en</strong>landse gast zijn aankomsttijd bevestigt <strong>en</strong> kan het bericht<br />

aan zijn baas doorgev<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 43


A2 Lez<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Kan korte <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

tekst<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> over concrete<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong><br />

werk- of leefomgeving.<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

Kan informatie uit<br />

standaardformulier<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

overzicht<strong>en</strong> in het dagelijks<br />

werk in voldo<strong>en</strong>de mate<br />

begrijp<strong>en</strong> om ernaar te<br />

handel<strong>en</strong>.<br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

Begrijpt voorschrift<strong>en</strong>,<br />

instructies <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

gebruiksaanwijzing<strong>en</strong> in het<br />

dagelijks werk.<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

Begrijpt korte<br />

standaardbriev<strong>en</strong> <strong>en</strong> fax<strong>en</strong><br />

in persoonlijk lev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

werk.<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

Kan in korte, e<strong>en</strong>voudige<br />

tekst<strong>en</strong> over onderwerp<strong>en</strong><br />

gerelateerd aan eig<strong>en</strong> werk<br />

of lev<strong>en</strong>ssfeer specifieke<br />

informatie vind<strong>en</strong>..<br />

De tekst<strong>en</strong> zijn kort <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudig. De tekst wordt<br />

vaak ondersteund door<br />

illustraties. De woord<strong>en</strong> zijn<br />

hoogfrequ<strong>en</strong>t of zijn<br />

internationaal bek<strong>en</strong>d. De<br />

opbouw van de tekst <strong>en</strong> de<br />

tekststructuur is e<strong>en</strong>voudig.<br />

Relaties tuss<strong>en</strong> zinn<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> door<br />

frequ<strong>en</strong>te<br />

verbindingswoord<strong>en</strong>.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: ongeveer<br />

2000 voornamelijk<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong>.<br />

Het leestempo ligt<br />

duidelijker lager dan van<br />

e<strong>en</strong> native speaker.<br />

Bij tekst<strong>en</strong> waarin minder<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

uitdrukking<strong>en</strong> voorkom<strong>en</strong><br />

zoals stukjes uit e<strong>en</strong> krant<br />

of folder kan de leerder<br />

alle<strong>en</strong> de globale strekking<br />

begrijp<strong>en</strong> of informatie in<br />

de tekst zoek<strong>en</strong>.<br />

44 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A2 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Beste aanbieding voor product of di<strong>en</strong>st vind<strong>en</strong> door reclamefolders of prijslijst<strong>en</strong> te vergelijk<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> reisschema opstell<strong>en</strong> op basis van informatie uit kaart<strong>en</strong>, di<strong>en</strong>stregeling<strong>en</strong>, op<strong>en</strong>ingstijd<strong>en</strong> van<br />

beurz<strong>en</strong> of toeristische attracties;<br />

E<strong>en</strong> bestelling sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong> op basis van e<strong>en</strong> bestelbon of opdrachtformulier;<br />

In werkbriefje/werkrooster achterhal<strong>en</strong> wanneer je di<strong>en</strong>st heb <strong>en</strong> wat je tak<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> bepaalde<br />

dag zijn;<br />

E<strong>en</strong> programma opzoek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> tv-gids;<br />

In kleine advert<strong>en</strong>ties in e<strong>en</strong> krant zoek<strong>en</strong> naar goeder<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> excursie organiser<strong>en</strong> op basis van informatie in e<strong>en</strong> toeristische folder/'what to do' gids;<br />

Standaardformulier<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>landse wegverkeer begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong> invull<strong>en</strong>;<br />

Informatie over bek<strong>en</strong>de apparatuur opzoek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> brochure of catalogus;<br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong> instructies<br />

Opschrift<strong>en</strong> met betrekking tot veiligheid op de werkplek <strong>en</strong> het gebruik van material<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

Instructies op apparat<strong>en</strong> als telefooncel, automaat voor treinkaartjes, geldautomaat <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

apparat<strong>en</strong> op de werkvloer opvolg<strong>en</strong>;<br />

Instructies bij bek<strong>en</strong>de computerprogramma's opvolg<strong>en</strong>;<br />

Instructies voor het uitvoer<strong>en</strong> van werkzaamhed<strong>en</strong> opvolg<strong>en</strong>;<br />

Gedragsregels voor bijvoorbeeld het gebruik van de kantine, verlof vrag<strong>en</strong>, ziek meld<strong>en</strong> opvolg<strong>en</strong>;<br />

Bij e<strong>en</strong> storing de juiste passage in e<strong>en</strong> handleiding kunn<strong>en</strong> vind<strong>en</strong>;<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige zakelijke brief, fax of e-mail begrijp<strong>en</strong>, bijvoorbeeld over het mak<strong>en</strong> of<br />

bevestig<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> afspraak, het aanvrag<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> folder, het plaats<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bestelling, e<strong>en</strong><br />

verzoek om iets op te stur<strong>en</strong>;<br />

Standaardbriev<strong>en</strong> <strong>en</strong> -circulaires van het eig<strong>en</strong> bedrijf begrijp<strong>en</strong>: bijvoorbeeld over verlofdag<strong>en</strong>,<br />

onkost<strong>en</strong>vergoeding<strong>en</strong>, bedrijfskleding, personeelsbije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>;<br />

Standaardbriev<strong>en</strong> van geme<strong>en</strong>telijke <strong>en</strong> andere instanties (bij verblijf in het buit<strong>en</strong>land) begrijp<strong>en</strong>,<br />

bijvoorbeeld over het ophal<strong>en</strong> van vuilnis, het uitvoer<strong>en</strong> van werkzaamhed<strong>en</strong>, verzoek om e<strong>en</strong><br />

afspraak te mak<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong>voudige persoonlijke correspond<strong>en</strong>tie begrijp<strong>en</strong>: vakantiegroet<strong>en</strong>, verslag van gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>,<br />

welbevind<strong>en</strong> van contactpersoon <strong>en</strong> di<strong>en</strong>s vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>en</strong> familie.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 45


4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

Informatie t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van het 'wat' <strong>en</strong> 'waar' vind<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> korte beschrijv<strong>en</strong>de tekst in e<strong>en</strong> krant<br />

of bedrijfs- of personeelsblad: verslag van e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst of gebeurt<strong>en</strong>is, programma voor e<strong>en</strong><br />

excursie of werkbezoek.<br />

Globale strekking begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong> specifieke informatie vind<strong>en</strong> in korte informatieve tekst<strong>en</strong> in<br />

folders <strong>en</strong> brochures: beschrijving van e<strong>en</strong> bedrijf, <strong>en</strong> zijn product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>; het aanbod van<br />

e<strong>en</strong> hotel, e<strong>en</strong> beurs, e<strong>en</strong> toeristische attractie.<br />

A2 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A2/1.1 De ler<strong>en</strong>de is in verband met werk of opleiding zelfstandig op reis in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan op<br />

basis van informatie uit kaart<strong>en</strong>, di<strong>en</strong>stregeling<strong>en</strong>, op<strong>en</strong>ingstijd<strong>en</strong> van beurz<strong>en</strong> of toeristische attracties<br />

e<strong>en</strong> reisschema opstell<strong>en</strong>. Ook kan hij e<strong>en</strong> excursie organiser<strong>en</strong> op basis van informatie in e<strong>en</strong><br />

toeristische folder of gids. In e<strong>en</strong> tv-gids kan hij e<strong>en</strong> programma opzoek<strong>en</strong>.<br />

A2/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt voor e<strong>en</strong> bedrijf dat opdracht<strong>en</strong> uitvoert in het buit<strong>en</strong>land. Voor e<strong>en</strong> dergelijk<br />

buit<strong>en</strong>lands project kan hij ter plaatse in kleine advert<strong>en</strong>ties in e<strong>en</strong> krant zoek<strong>en</strong> naar goeder<strong>en</strong> of<br />

di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. Hij kan folders <strong>en</strong> prijslijst<strong>en</strong> vergelijk<strong>en</strong> om de beste aanbieding voor e<strong>en</strong> product of di<strong>en</strong>st<br />

te vind<strong>en</strong>. Informatie over bek<strong>en</strong>de apparatuur kan hij opzoek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> brochure of catalogus.<br />

A2/1.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat goeder<strong>en</strong> exporteert naar het buit<strong>en</strong>land. Hij kan in dat<br />

verband e<strong>en</strong> bestelling sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong> op basis van e<strong>en</strong> bestelbon of opdrachtformulier.<br />

A2/1.4 De ler<strong>en</strong>de is voor e<strong>en</strong> bedrijf dat goeder<strong>en</strong> exporteert veel in het buit<strong>en</strong>land onderweg. Hij kan<br />

standaardformulier<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>landse wegverkeer begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong> invull<strong>en</strong>.<br />

A2/2.1 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met stage of uitwisseling in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf of<br />

instelling. Hij kan daar de instructies voor het uitvoer<strong>en</strong> van werkzaamhed<strong>en</strong> opvolg<strong>en</strong>, alsmede de<br />

gedragsregels voor bijvoorbeeld het gebruik van de kantine, verlof vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> ziek meld<strong>en</strong>. Hij kan de<br />

instructies opvolg<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong>voudige apparat<strong>en</strong> op de werkvloer <strong>en</strong> bij bek<strong>en</strong>de computerprogramma's<br />

Ook opschrift<strong>en</strong> met betrekking tot veiligheid <strong>en</strong> het gebruik van material<strong>en</strong> op de werkplek kan hij<br />

begrijp<strong>en</strong>. Bij e<strong>en</strong> storing kan hij de juiste passage in e<strong>en</strong> handboek vind<strong>en</strong>.<br />

A2/2.2 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar instructies<br />

opvolg<strong>en</strong> op apparat<strong>en</strong> als de telefooncel, e<strong>en</strong> automaat voor treinkaartjes of e<strong>en</strong> geldautomaat.<br />

A2/3.1 De ler<strong>en</strong>de heeft in verband met e<strong>en</strong> internationale uitwisseling contact gekreg<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />

buit<strong>en</strong>landse collega. Hij kan di<strong>en</strong>s persoonlijke correspond<strong>en</strong>tie over zichzelf, zijn familie <strong>en</strong><br />

vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>. Het gaat om zak<strong>en</strong> als vakantiegroet<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> verslag van gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>, bericht<strong>en</strong><br />

over welbevind<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort.<br />

A2/3.2 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij begrijpt<br />

standaardbriev<strong>en</strong> <strong>en</strong> circulaires van het bedrijf, bijvoorbeeld over verlofdag<strong>en</strong>, onkost<strong>en</strong>vergoeding<strong>en</strong>,<br />

bedrijfskleding <strong>en</strong> personeelsbije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />

A2/3.3 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan standaardbriev<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> van geme<strong>en</strong>telijke <strong>en</strong> andere instanties, bijvoorbeeld over het ophal<strong>en</strong> van vuilnis, het<br />

uitvoer<strong>en</strong> van werkzaamhed<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> verzoek om e<strong>en</strong> afspraak te mak<strong>en</strong>.<br />

46 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A2/3.4 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat goeder<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> exporteert naar het buit<strong>en</strong>land. Hij<br />

begrijpt in dat verband e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige zakelijke brief, fax of e-mail, bijvoorbeeld om e<strong>en</strong> afspraak te<br />

mak<strong>en</strong> of te bevestig<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> folder aan te vrag<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> bestelling te plaats<strong>en</strong> of met het verzoek iets<br />

op te stur<strong>en</strong>.<br />

A2/4.1 De ler<strong>en</strong>de bezoekt e<strong>en</strong> bedrijf in het buit<strong>en</strong>land. In dat verband begrijpt hij e<strong>en</strong> korte<br />

beschrijv<strong>en</strong>de tekst in e<strong>en</strong> krant of bedrijfs- of personeelsblad, bijvoorbeeld e<strong>en</strong> verslag van e<strong>en</strong><br />

bije<strong>en</strong>komst of gebeurt<strong>en</strong>is of e<strong>en</strong> programma voor e<strong>en</strong> excursie of werkbezoek. Hij begrijpt de<br />

hoofdlijn<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> korte informatieve tekst waarin het bedrijf <strong>en</strong> zijn product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />

beschrev<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

A2/4.2 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in het buit<strong>en</strong>land. In folders <strong>en</strong> brochures,<br />

bijvoorbeeld van e<strong>en</strong> hotel, beurs of toeristische attractie, kan hij specifieke informatie vind<strong>en</strong>: plaats,<br />

kost<strong>en</strong>, op<strong>en</strong>ingstijd<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 47


B1 Lez<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Kan feitelijke tekst<strong>en</strong> over<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong><br />

werk- of leefomgeving<br />

lez<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> redelijke<br />

mate van begrip.<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

Kan informatie in complexe<br />

formulier<strong>en</strong> <strong>en</strong> standaarddocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

in het dagelijks<br />

werk snel vind<strong>en</strong> <strong>en</strong> in<br />

voldo<strong>en</strong>de mate begrijp<strong>en</strong><br />

om ernaar te handel<strong>en</strong>.<br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

Kan informatie hal<strong>en</strong> uit<br />

technische docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />

Begrijpt e<strong>en</strong>voudige<br />

handleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

werkinstructies.<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

Begrijpt de feitelijke<br />

informatie <strong>en</strong> de emotionele<br />

lading in persoonlijke <strong>en</strong><br />

zakelijke briev<strong>en</strong> goed<br />

g<strong>en</strong>oeg om adequaat te<br />

kunn<strong>en</strong> reager<strong>en</strong>.<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

Kan de belangrijkste punt<strong>en</strong><br />

hal<strong>en</strong> uit beschrijv<strong>en</strong>de <strong>en</strong><br />

opiniër<strong>en</strong>de tekst<strong>en</strong> over<br />

bek<strong>en</strong>de onderwerp<strong>en</strong>.<br />

B1 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Bij e<strong>en</strong> ongeluk e<strong>en</strong> schadeformulier begrijp<strong>en</strong>;<br />

De l<strong>en</strong>gte van de tekst<br />

speelt ge<strong>en</strong> rol meer. De<br />

tekst<strong>en</strong> zijn helder<br />

vormgegev<strong>en</strong>. Langere<br />

tekst<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

duidelijke indeling in<br />

alinea's of paragraf<strong>en</strong> met<br />

kopp<strong>en</strong> <strong>en</strong> tuss<strong>en</strong>kopp<strong>en</strong>.<br />

De woord<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> (niet-formeel)<br />

schrijf<strong>taal</strong>register of zijn<br />

specifiek voor het<br />

onderwerp van de tekst.<br />

Het leestempo ligt nog lager<br />

dan van e<strong>en</strong> native speaker.<br />

Ingewikkelde tekst<strong>en</strong> als<br />

voorschrift<strong>en</strong> <strong>en</strong> technische<br />

rapport<strong>en</strong> vereis<strong>en</strong> veel tijd<br />

<strong>en</strong> gebruik van e<strong>en</strong><br />

woord<strong>en</strong>boek. Het<br />

opzoek<strong>en</strong> van informatie in<br />

docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die dagelijks<br />

gebruikt word<strong>en</strong> (e<strong>en</strong><br />

handleiding,<br />

vrachtformulier<strong>en</strong>,<br />

bestelbonn<strong>en</strong>) gaat snel <strong>en</strong><br />

gemakkelijk.<br />

Bij import <strong>en</strong> export formulier<strong>en</strong> in verband met valuta, transport <strong>en</strong> verzekering<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

Vrachtbriev<strong>en</strong>, cognossem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> dergelijke controler<strong>en</strong> op juiste informatie;<br />

E<strong>en</strong> sollicitatieformulier begrijp<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> inschrijfformulier voor e<strong>en</strong> beurs begrijp<strong>en</strong>;<br />

48 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong> instructies<br />

Informatie voor het uitvoer<strong>en</strong> van werkzaamhed<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> uit tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, bestekk<strong>en</strong> <strong>en</strong> dergelijke,<br />

zonodig in combinatie met de relevante passages uit e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige handleiding;<br />

E<strong>en</strong>voudige <strong>en</strong> helder geschrev<strong>en</strong> gebruiksaanwijzing<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> van apparat<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> video,<br />

e<strong>en</strong> printer, e<strong>en</strong> hogedrukspuit, <strong>en</strong> vergelijkbare apparat<strong>en</strong> op de werkvloer;<br />

Instructies begrijp<strong>en</strong> voor het in elkaar zett<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> kast, het aanlegg<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> huistelefoonc<strong>en</strong>trale,<br />

het monter<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> schakelkast, <strong>en</strong> dergelijke;<br />

Informatie over toepassing <strong>en</strong> bijverschijnsel<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> in bijsluiters van medicijn<strong>en</strong>;<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

E<strong>en</strong> klacht<strong>en</strong>brief lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> inschatt<strong>en</strong> hoe kwaad de klager/hoe ernstig de klacht is;<br />

Uit e<strong>en</strong> brief, fax of e--mail met e<strong>en</strong> verzoek om informatie hal<strong>en</strong> welke informatie in het<br />

antwoord verwerkt moet word<strong>en</strong>;<br />

Correspond<strong>en</strong>tie met buit<strong>en</strong>landse relaties rond afsprak<strong>en</strong>, annulering<strong>en</strong>, offertes, levertijd<strong>en</strong> <strong>en</strong> -<br />

voorwaard<strong>en</strong> controler<strong>en</strong> op inhoud ('staat er wat afgesprok<strong>en</strong> was'?);<br />

Persoonlijk getinte bericht<strong>en</strong> van zakelijke relaties of sam<strong>en</strong>werkingspartners voldo<strong>en</strong>de begrijp<strong>en</strong><br />

om adequaat te kunn<strong>en</strong> reager<strong>en</strong>, bijvoorbeeld op tijd iets van je lat<strong>en</strong> hor<strong>en</strong>, informer<strong>en</strong> naar wat<br />

blijkbaar belangrijk is voor de partner;<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

Begrijp<strong>en</strong> van voorlichtingsmateriaal: folders, brochures, advert<strong>en</strong>ties in krant<strong>en</strong> (overheidsinformatie);<br />

Hoofdlijn<strong>en</strong> uit artikel<strong>en</strong> in krant<strong>en</strong> <strong>en</strong> periodiek<strong>en</strong> over toeristische onderwerp<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>, om ze<br />

in het Nederlands te kunn<strong>en</strong> weergev<strong>en</strong>;<br />

Uit diverse bronn<strong>en</strong> informatie verzamel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve van excursies (toerisme);<br />

Publieksinformatie in de vorm van folders, brochures over e<strong>en</strong> bedrijf <strong>en</strong> zijn product<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

Reclamefolders <strong>en</strong> reclame-uiting<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

Dagelijks nieuws <strong>en</strong> korte bericht<strong>en</strong> uit plaatselijke krant, artikeltjes in e<strong>en</strong> personeelsblad<br />

begrijp<strong>en</strong>;<br />

Korte artikeltjes over onderwerp<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong> vakterrein in e<strong>en</strong> niet-gespecialiseerde<br />

tijdschrift<strong>en</strong> (bijlage krant, hobbytijdschrift<strong>en</strong>, populair-wet<strong>en</strong>schappelijke tijdschrift<strong>en</strong> voor de<br />

jeugd);<br />

Personeelsadvert<strong>en</strong>ties <strong>en</strong> functie-informatie lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>;<br />

Aangevraagde informatie in verband met e<strong>en</strong> bestelling lez<strong>en</strong>;<br />

Informatie over product<strong>en</strong>, material<strong>en</strong>, apparat<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> uit technische rapport<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong><br />

werkterrein;<br />

Verklar<strong>en</strong>de tekst bij grafiek<strong>en</strong>, tabell<strong>en</strong>, <strong>en</strong> schema's begrijp<strong>en</strong>;<br />

Achtergrondinformatie uitgereikt bij e<strong>en</strong> demonstratie of pres<strong>en</strong>tatie begrijp<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 49


B1 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B1/1.1De ler<strong>en</strong>de is in verband met werk of opleiding zelfstandig op reis in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan in<br />

geval van e<strong>en</strong> ongeluk e<strong>en</strong> schadeformulier begrijp<strong>en</strong><br />

B1/1.2 De ler<strong>en</strong>de wil solliciter<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> internationaal bedrijf. Hij kan het in de vreemde <strong>taal</strong> gestelde<br />

sollicitatieformulier begrijp<strong>en</strong>.<br />

B1/1.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat goeder<strong>en</strong> in- <strong>en</strong> exporteert. Hij kan formulier<strong>en</strong> in verband<br />

met valuta, transport <strong>en</strong> verzekering<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>. Ook kan hij vrachtbriev<strong>en</strong>, cognossem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

dergelijke. controler<strong>en</strong> op juiste informatie.<br />

B1/1.4 De ler<strong>en</strong>de wil e<strong>en</strong> beurs bezoek<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan het inschrijfformulier voor de<br />

beurs begrijp<strong>en</strong>.<br />

B1/2.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat opdracht<strong>en</strong> uitvoert voor buit<strong>en</strong>landse opdrachtgevers. Hij<br />

kan de nodige informatie voor het uitvoer<strong>en</strong> van werkzaamhed<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> uit tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, bestekk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

dergelijke, zonodig in combinatie met de relevante passages uit e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige handleiding.<br />

B1/2.2 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in het buit<strong>en</strong>land. Hij begrijpt e<strong>en</strong>voudige <strong>en</strong><br />

helder geschrev<strong>en</strong> gebruiksaanwijzing<strong>en</strong> van apparat<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> video, e<strong>en</strong> printer, e<strong>en</strong> hogedrukspuit.<br />

Ook kan hij e<strong>en</strong>voudige werkinstructies begrijp<strong>en</strong>, zoals die voor het in elkaar zett<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> kast, het<br />

aanlegg<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> huistelefoonc<strong>en</strong>trale, het monter<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> schakelkast. Hij kan informatie over<br />

toepassing <strong>en</strong> bijverschijnsel<strong>en</strong> van medicijn<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> uit bijsluiters.<br />

B1/3.1 De ler<strong>en</strong>de heeft in verband met werk of opleiding contact gekreg<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse<br />

collega. Hij kan di<strong>en</strong>s persoonlijk getint bericht<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de begrijp<strong>en</strong> om adequaat te kunn<strong>en</strong><br />

reager<strong>en</strong>, bijvoorbeeld door op tijd iets van zich te lat<strong>en</strong> hor<strong>en</strong> of te informer<strong>en</strong> naar wat blijkbaar<br />

belangrijk is voor de partner.<br />

B1/3.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Hij kan in<br />

dat verband correspond<strong>en</strong>tie met buit<strong>en</strong>landse relaties rond afsprak<strong>en</strong>, annulering<strong>en</strong>, offertes,<br />

levertijd<strong>en</strong> <strong>en</strong> –voorwaard<strong>en</strong> controler<strong>en</strong> op inhoud om zo na te gaan of er staat wat afgesprok<strong>en</strong> was.<br />

Uit e<strong>en</strong> brief, fax of e-mail met e<strong>en</strong> verzoek om informatie kan hij afleid<strong>en</strong> welke informatie in het<br />

antwoord verwerkt moet word<strong>en</strong>. Ook kan hij e<strong>en</strong> klacht<strong>en</strong>brief lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarbij de gevoel<strong>en</strong>s van de<br />

klager <strong>en</strong> de ernst van de klacht inschatt<strong>en</strong>.<br />

B1/4.1 De ler<strong>en</strong>de maakt op e<strong>en</strong> beurs k<strong>en</strong>nis met e<strong>en</strong> bedrijf in het buit<strong>en</strong>land. Hij begrijpt de<br />

uitgereikte publieksinformatie in de vorm van folders <strong>en</strong> brochures over het bedrijf <strong>en</strong> zijn product<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. Ook achtergrondinformatie uitgereikt tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> demonstratie of pres<strong>en</strong>tatie kan hij<br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

B1/4.2 De ler<strong>en</strong>de werkt bij e<strong>en</strong> internationaal operer<strong>en</strong>d bedrijf. Hij begrijpt hij<br />

personeelsadvert<strong>en</strong>ties <strong>en</strong> functie-informatie, <strong>en</strong> korte stukjes in het personeelsblad die in de vreemde<br />

<strong>taal</strong> geschrev<strong>en</strong> zijn.<br />

B1/4.2 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> technische functie. Hij kan informatie over product<strong>en</strong>, material<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

apparat<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> uit technische rapport<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong> werkterrein. Hij begrijpt de verklar<strong>en</strong>de tekst bij<br />

grafiek<strong>en</strong>, tabell<strong>en</strong> <strong>en</strong> schema's<br />

50 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1/4.3 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> functie waarin hij zich bezighoudt met het organiser<strong>en</strong> van toeristische<br />

activiteit<strong>en</strong>. Hij kan hoofdlijn<strong>en</strong> uit artikel<strong>en</strong> in krant<strong>en</strong> <strong>en</strong> periodiek<strong>en</strong> over toeristische onderwerp<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong> uit diverse bronn<strong>en</strong> informatie verzamel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve van excursies.<br />

B1/4.5 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat zak<strong>en</strong> doet met buit<strong>en</strong>landse firma's Hij kan aangevraagde<br />

informatie in verband met e<strong>en</strong> bestelling lez<strong>en</strong>.<br />

B1/4.6 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met stage of uitwisseling in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan de<br />

belangrijkste punt<strong>en</strong> in e<strong>en</strong>voudige overheidsinformatie in de vorm van folders, brochures <strong>en</strong><br />

advert<strong>en</strong>ties in krant<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>. Ook begrijpt hij reclamefolders <strong>en</strong> reclame-uiting<strong>en</strong>, alsmede het<br />

dagelijks nieuws <strong>en</strong> korte bericht<strong>en</strong> uit de plaatselijke krant. Hij begrijpt de belangrijkste punt<strong>en</strong> in<br />

e<strong>en</strong>voudige artikel<strong>en</strong> over onderwerp<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong> vakterrein in bijvoorbeeld e<strong>en</strong> bijlage van e<strong>en</strong><br />

krant, e<strong>en</strong> hobbytijdschrift, e<strong>en</strong> populair-wet<strong>en</strong>schappelijke tijdschrift voor de jeugd.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 51


B2 Lez<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Begrijpt e<strong>en</strong> breed scala aan<br />

tekst<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong> vak- of<br />

interessegebied. Begrijpt<br />

tekst<strong>en</strong> over specialistische<br />

onderwerp<strong>en</strong> als hij<br />

voldo<strong>en</strong>de k<strong>en</strong>nis heeft van<br />

het desbetreff<strong>en</strong>de<br />

onderwerp.<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

Begrijpt complexe<br />

handleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

werkinstructies binn<strong>en</strong> het<br />

eig<strong>en</strong> werk- of vakterrein<br />

als moeilijke passages<br />

herlez<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

Kan correspond<strong>en</strong>tie met<br />

betrekking tot het eig<strong>en</strong><br />

werkterrein of<br />

interessegebied lez<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vlot <strong>en</strong> met gemak de<br />

bedoeling van de schrijver<br />

achterhal<strong>en</strong>.<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

Kan snel de relevantie<br />

bepal<strong>en</strong> van <strong>en</strong> informatie<br />

vind<strong>en</strong> in tekst<strong>en</strong> over e<strong>en</strong><br />

breed scala aan<br />

onderwerp<strong>en</strong> in de eig<strong>en</strong><br />

werksfeer.<br />

Kan met behulp van e<strong>en</strong><br />

woord<strong>en</strong>boek passages uit<br />

moeilijke tekst<strong>en</strong><br />

nauwkeurig begrijp<strong>en</strong>.<br />

Aan de l<strong>en</strong>gte van de tekst<br />

<strong>en</strong> aan de vormgeving<br />

word<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> bijzondere<br />

eis<strong>en</strong> meer gesteld. De<br />

tekststructuur kan<br />

ondoorzichtig zijn. Feit<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

argum<strong>en</strong>taties,<br />

beschrijving<strong>en</strong> vanuit<br />

verschill<strong>en</strong>de perspectiev<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> in de tekst verwerkt<br />

zijn. Specialistisch<br />

<strong>taal</strong>gebruik komt voor.<br />

De ler<strong>en</strong>de leest vlot. Hij<br />

kan zijn leesstijl <strong>en</strong><br />

leestempo aanpass<strong>en</strong> aan<br />

tekst <strong>en</strong> leesdoel. Hij<br />

beschikt over e<strong>en</strong> ruim<br />

vocabulaire maar heeft voor<br />

e<strong>en</strong> nauwkeurig begrip van<br />

moeilijke passages e<strong>en</strong><br />

woord<strong>en</strong>boek nodig. De<br />

ler<strong>en</strong>de begrijpt formele <strong>en</strong><br />

ambtelijke stukk<strong>en</strong> in die<br />

mate dat hij hulp kan<br />

inroep<strong>en</strong> van <strong>en</strong> kan<br />

overlegg<strong>en</strong> met<br />

deskundig<strong>en</strong>.<br />

52 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B2 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong> instructies<br />

E<strong>en</strong> handboek raadpleg<strong>en</strong> bij het inwerk<strong>en</strong> op nieuwe machines, of nieuwe procedures;<br />

3. Correspond<strong>en</strong>tie<br />

E<strong>en</strong> ingewikkelde klacht<strong>en</strong>brief met betrekking tot goeder<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong> bedrijf<br />

lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> er de informatie uithal<strong>en</strong> die nodig is om e<strong>en</strong> antwoord op te stell<strong>en</strong>;<br />

Briev<strong>en</strong> van instanties of overhed<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> bijvoorbeeld in verband met werk of stageplaats in<br />

het buit<strong>en</strong>land;<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

Marktinformatie over e<strong>en</strong> bepaald product verzamel<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyser<strong>en</strong>;<br />

De voorwaard<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> polis, offerte of contract doornem<strong>en</strong> <strong>en</strong> check<strong>en</strong>; bij twijfel de hulp van<br />

e<strong>en</strong> deskundige/e<strong>en</strong> leidinggev<strong>en</strong>de kunn<strong>en</strong> inroep<strong>en</strong>:<br />

E<strong>en</strong> studieboek op het eig<strong>en</strong> vakterrein lez<strong>en</strong>;<br />

Informatie zoek<strong>en</strong> in voorlichtings- <strong>en</strong> wervingsmateriaal over moeilijke onderwerp<strong>en</strong>: subsidiemaatregel<strong>en</strong>,<br />

scholings- <strong>en</strong> opleidingsmogelijkhed<strong>en</strong>, vestigingsmogelijkhed<strong>en</strong>;<br />

Artikel<strong>en</strong> uit krant<strong>en</strong> <strong>en</strong> tijdschrift<strong>en</strong>, bestemd voor e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> lezerspubliek snel doorlez<strong>en</strong>, de<br />

meest interessante meer in detail lez<strong>en</strong>;<br />

Formele verslag<strong>en</strong> van bijvoorbeeld e<strong>en</strong> afdelingsoverleg of de ondernemingsraad begrijp<strong>en</strong>;<br />

B2 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B2/2.1 De ler<strong>en</strong>de werkt met ingewikkelde apparatuur. Bij het inwerk<strong>en</strong> op nieuwe machines of<br />

nieuwe procedures kan hij e<strong>en</strong> handboek raadpleg<strong>en</strong>.<br />

B2/3.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Hij kan in<br />

dat verband e<strong>en</strong> ingewikkelde klacht<strong>en</strong>brief met betrekking tot goeder<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong><br />

bedrijf lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> er de informatie uithal<strong>en</strong> die nodig is om e<strong>en</strong> antwoord op te stell<strong>en</strong>.<br />

B2/3.2 De ler<strong>en</strong>de gaat voor werk of stage naar het buit<strong>en</strong>land. In verband daarmee kan hij briev<strong>en</strong><br />

van instanties of overhed<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>.<br />

B2/4.1 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> functie waarin hij zijn vakk<strong>en</strong>nis op peil di<strong>en</strong>t te houd<strong>en</strong> door middel van<br />

vakliteratuur. Hij kan in verband daarmee e<strong>en</strong> studieboek op het eig<strong>en</strong> vakterrein lez<strong>en</strong>, alsmede<br />

artikel<strong>en</strong> uit krant<strong>en</strong> <strong>en</strong> tijdschrift<strong>en</strong>, bestemd voor e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> lezerspubliek. Ook marktinformatie<br />

over e<strong>en</strong> bepaald product kan hij verzamel<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyser<strong>en</strong>.<br />

B2/4.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat zak<strong>en</strong> doet met buit<strong>en</strong>landse firma's Hij kan hun<br />

voorwaard<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> polis, offerte of contract doornem<strong>en</strong> <strong>en</strong> check<strong>en</strong>; hij herk<strong>en</strong>t mogelijke valkuil<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> weet op welke punt<strong>en</strong> hij de hulp van e<strong>en</strong> deskundige of leidinggev<strong>en</strong>de moet inroep<strong>en</strong>.<br />

B2/4.3 De ler<strong>en</strong>de verblijft in verband met werk of stage in e<strong>en</strong> bedrijf in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan<br />

formele verslag<strong>en</strong> van bijvoorbeeld e<strong>en</strong> afdelingsoverleg of de ondernemingsraad begrijp<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 53


B2/4.4 De ler<strong>en</strong>de gaat in verband met werk of stage naar het buit<strong>en</strong>land. Hij kan in verband daarmee<br />

informatie zoek<strong>en</strong> in voorlichtings- <strong>en</strong> wervingsmateriaal over moeilijke onderwerp<strong>en</strong> als<br />

subsidiemaatregel<strong>en</strong>, scholings- <strong>en</strong> opleidingsmogelijkhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> vestigingsmogelijkhed<strong>en</strong>.<br />

C1 Lez<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Tekstk<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering<br />

Kan tot in detail lange,<br />

complexe tekst<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>,<br />

waaronder specialistische<br />

artikel<strong>en</strong> <strong>en</strong> lange<br />

technische instructies op het<br />

eig<strong>en</strong> vakterrein of bedoeld<br />

voor de geïnteresseerde<br />

leek, mits moeilijke<br />

passages herlez<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong>.<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

Begrijpt tot in detail lange<br />

<strong>en</strong> complexe handleiding<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> werkinstructies binn<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> buit<strong>en</strong> het eig<strong>en</strong> werk- of<br />

vakterrein als moeilijke<br />

passages herlez<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong>.<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

Begrijpt alle persoonlijke <strong>en</strong><br />

zakelijke correspond<strong>en</strong>tie<br />

met incid<strong>en</strong>teel gebruik van<br />

e<strong>en</strong> woord<strong>en</strong>boek.<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong> breed scala aan<br />

lange <strong>en</strong> ingewikkelde<br />

tekst<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de brede<br />

context van het persoonlijke<br />

<strong>en</strong> professionele lev<strong>en</strong> tot in<br />

detail begrijp<strong>en</strong>.<br />

De tekst<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> complex<br />

zijn <strong>en</strong> minder duidelijk<br />

gestructureerd.<br />

Laagfrequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

specialistische terminologie<br />

kom<strong>en</strong> voor.<br />

Alle soort<strong>en</strong> <strong>taal</strong>gebruik<br />

binn<strong>en</strong> de professionele<br />

context: zeer informeel,<br />

formeel/ambtelijk,<br />

vakjargon, kunn<strong>en</strong><br />

voorkom<strong>en</strong>.<br />

De ler<strong>en</strong>de is in staat om<br />

grote hoeveelhed<strong>en</strong> tekst uit<br />

verschill<strong>en</strong>de bronn<strong>en</strong> te<br />

verwerk<strong>en</strong> om informatie te<br />

vergelijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te<br />

vatt<strong>en</strong>.<br />

Hij begrijpt nuances mbt<br />

houding<strong>en</strong> <strong>en</strong> opvatting<strong>en</strong><br />

van person<strong>en</strong>, ook als die<br />

niet expliciet vermeld<br />

word<strong>en</strong>.<br />

54 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


C1 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong> instructies<br />

Tot in detail lange <strong>en</strong> ingewikkelde instructies bij e<strong>en</strong> nieuwe machine begrijp<strong>en</strong>, ook als het<br />

buit<strong>en</strong> je eig<strong>en</strong> specialisatie valt.<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

Complexe formele <strong>en</strong> zakelijke correspond<strong>en</strong>tie begrijp<strong>en</strong>;<br />

Inkom<strong>en</strong>de correspond<strong>en</strong>tie voor e<strong>en</strong> leidinggev<strong>en</strong>de doorlez<strong>en</strong> <strong>en</strong> beoordel<strong>en</strong> op relevantie;<br />

'Tuss<strong>en</strong> de regels door' kunn<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> om ong<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong> tijdig te signaler<strong>en</strong>;<br />

4 Rapport<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

De vakpers op je eig<strong>en</strong> werkterrein bijhoud<strong>en</strong>;<br />

Productinformatie van verschill<strong>en</strong>de bedrijv<strong>en</strong> doorlez<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> voorstel voor aanschaf van<br />

bijvoorbeeld nieuwe apparatuur te do<strong>en</strong>;<br />

Gespecialiseerde bedrijfspres<strong>en</strong>taties lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> daar e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting voor het managem<strong>en</strong>t van<br />

mak<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> jaarverslag van e<strong>en</strong> klant of pot<strong>en</strong>tiële partner kunn<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> om de marktpositie van dat<br />

bedrijf te kunn<strong>en</strong> inschatt<strong>en</strong>;<br />

Studieliteratuur op hbo-niveau kunn<strong>en</strong> lez<strong>en</strong>;<br />

Contract<strong>en</strong> analyser<strong>en</strong>;<br />

C1 Lez<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van praktijksituaties<br />

C1/2.1 De ler<strong>en</strong>de werkt met ingewikkelde apparatuur. Lange <strong>en</strong> ingewikkelde instructies bij e<strong>en</strong><br />

nieuwe machine kan hij tot in detail begrijp<strong>en</strong>, ook als de machine buit<strong>en</strong> zijn eig<strong>en</strong><br />

specialisatiegebied valt.<br />

C1/3.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Hij kan in<br />

dat verband alle complexe formele <strong>en</strong> zakelijke correspond<strong>en</strong>tie lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> er de informatie uithal<strong>en</strong> die<br />

nodig is om e<strong>en</strong> antwoord op te stell<strong>en</strong>.<br />

C1/3.2 De ler<strong>en</strong>de moet voor zijn leidinggev<strong>en</strong>de de inkom<strong>en</strong>de correspond<strong>en</strong>tie van buit<strong>en</strong>landse<br />

zak<strong>en</strong>contact<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> selecter<strong>en</strong> op relevantie. Hij heeft voldo<strong>en</strong>de gevoel voor woordkeus <strong>en</strong> toon<br />

in briev<strong>en</strong> om tijdig te signaler<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> relatie erg<strong>en</strong>s niet geheel tevred<strong>en</strong> over is.<br />

C1/4.1 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> functie waarin hij zijn vakk<strong>en</strong>nis op peil di<strong>en</strong>t te houd<strong>en</strong> door middel van<br />

vakliteratuur. Hij kan in verband daarmee e<strong>en</strong> studieboek op hbo-niveau lez<strong>en</strong>, alsmede alle vakpers<br />

op het eig<strong>en</strong> werkterrein.<br />

C1/4.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat zak<strong>en</strong> doet met buit<strong>en</strong>landse firma's Hij kan e<strong>en</strong> jaarverslag<br />

van e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse klant of pot<strong>en</strong>tiële partner lez<strong>en</strong> om de marktpositie van dat bedrijf te kunn<strong>en</strong><br />

inschatt<strong>en</strong>. Ook kan hij gespecialiseerde bedrijfspres<strong>en</strong>taties lez<strong>en</strong> om daar e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting voor het<br />

managem<strong>en</strong>t van te mak<strong>en</strong>. Contract<strong>en</strong> kan hij analyser<strong>en</strong>.<br />

C1/4.3 De ler<strong>en</strong>de kan in het kader van zijn werk productinformatie van verschill<strong>en</strong>de buit<strong>en</strong>landse<br />

bedrijv<strong>en</strong> doorlez<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> voorstel voor aanschaf van bijvoorbeeld nieuwe apparatuur te do<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 55


15. GESPREKKEN VOEREN<br />

A1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan deelnem<strong>en</strong> aan<br />

e<strong>en</strong>voudige gesprekk<strong>en</strong> in<br />

situaties die veel<br />

voorkom<strong>en</strong> in het dagelijks<br />

lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> op de werkplek.<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face<br />

to face situaties<br />

Kan korte antwoord<strong>en</strong><br />

gev<strong>en</strong> op gestelde vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

zelf korte vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong><br />

over het dagelijkse werk.<br />

Kan waarschuw<strong>en</strong> <strong>en</strong> hulp<br />

inroep<strong>en</strong>.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

Kan cijfers, data, prijz<strong>en</strong>,<br />

verstaan <strong>en</strong> uitsprek<strong>en</strong> in<br />

face to face situaties.<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

Kan op e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig<br />

niveau sociale contact<strong>en</strong><br />

legg<strong>en</strong> met collega's <strong>en</strong><br />

bezoekers.<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

De ler<strong>en</strong>de spreekt in losse<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> formules: uit<br />

het hoofd geleerde<br />

uitdrukking<strong>en</strong>. Verwijs- <strong>en</strong><br />

verbindingswoord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vervoeging van de<br />

werkwoordstijd<strong>en</strong> kom<strong>en</strong><br />

beperkt voor. De meest<br />

e<strong>en</strong>voudige beleefdheidsvorm<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> correct<br />

gebruikt.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: e<strong>en</strong> beperkte<br />

voorraad woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong>,<br />

waaronder ongeveer 500<br />

frequ<strong>en</strong>te spreek<strong>taal</strong>woord<strong>en</strong>.<br />

Het spreektempo is<br />

langzaam, met veel pauzes,<br />

aarzeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> herhaling<strong>en</strong>.<br />

De gesprekspartner moet<br />

langzaam <strong>en</strong> duidelijk<br />

sprek<strong>en</strong> <strong>en</strong> bereid zijn om<br />

veel te herhal<strong>en</strong> <strong>en</strong> na te<br />

gaan of hij begrep<strong>en</strong> wordt.<br />

Communicer<strong>en</strong> aan de<br />

telefoon <strong>en</strong> in e<strong>en</strong> groep is<br />

op dit niveau nog niet<br />

mogelijk.<br />

Uitspraak: met <strong>en</strong>ige moeite<br />

te verstaan voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die<br />

gew<strong>en</strong>d zijn aan e<strong>en</strong><br />

Nederlands acc<strong>en</strong>t.<br />

56 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to face situaties<br />

Vrag<strong>en</strong> om nam<strong>en</strong> <strong>en</strong> adress<strong>en</strong> te spell<strong>en</strong>.<br />

Zegg<strong>en</strong> dat je iets niet begrep<strong>en</strong> hebt, vrag<strong>en</strong> om herhaling, vrag<strong>en</strong> om langzamer te sprek<strong>en</strong>.<br />

Vrag<strong>en</strong> hoe iets gedaan moet word<strong>en</strong>, waar iets ligt, <strong>en</strong> dergelijke.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

Basisinformatie over tijd<strong>en</strong>, data <strong>en</strong> prijz<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> klant aan de balie van e<strong>en</strong> hotel of<br />

reisbureau.<br />

Telefoon- <strong>en</strong> faxnummers verstaan <strong>en</strong> uitsprek<strong>en</strong>.<br />

Bij e<strong>en</strong> bestelling refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>ummers, <strong>en</strong> aantall<strong>en</strong> of hoeveelhed<strong>en</strong> verstaan <strong>en</strong> uitsprek<strong>en</strong>.<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Groet<strong>en</strong> bij aankomst <strong>en</strong> vertrek, zich voorstell<strong>en</strong>, iemand aansprek<strong>en</strong>.<br />

In antwoord op vrag<strong>en</strong> iets over jezelf vertell<strong>en</strong>: waar je vandaan komt, waar je woont, of je e<strong>en</strong><br />

partner of kinder<strong>en</strong> hebt, wat je graag doet in je vrije tijd <strong>en</strong>zovoort.<br />

A1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A1/1.1 E<strong>en</strong> groepje buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> bezoekt de school/het bedrijf van de ler<strong>en</strong>de. Hij kan h<strong>en</strong><br />

vrag<strong>en</strong> hun nam<strong>en</strong> <strong>en</strong> adress<strong>en</strong> te spell<strong>en</strong> <strong>en</strong> korte vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong> over de dagelijkse<br />

gang van zak<strong>en</strong>. Hij kan daarbij aangev<strong>en</strong> dat hij iets niet begrep<strong>en</strong> heeft, om herhaling vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vrag<strong>en</strong> om langzamer te sprek<strong>en</strong>.<br />

A1/1.2 De ler<strong>en</strong>de bezoekt e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse school in het kader van e<strong>en</strong> excursie. Hij kan aan de<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> daar vrag<strong>en</strong> hoe iets gedaan moet word<strong>en</strong> of waar iets ligt. Hij kan ook waarschuw<strong>en</strong> <strong>en</strong> hulp<br />

inroep<strong>en</strong>.<br />

A1/2.1. De ler<strong>en</strong>de werkt aan de receptie van zijn school/bedrijf. E<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse gast b<strong>en</strong>adert hem<br />

met e<strong>en</strong> vraag omtr<strong>en</strong>t tijd<strong>en</strong>, data <strong>en</strong> prijz<strong>en</strong>. De ler<strong>en</strong>de kan hem verstaan <strong>en</strong> hem hierover op<br />

e<strong>en</strong>voudige wijze te woord staan zolang het basisinformatie betreft. Hij kan behulpzaam zijn met<br />

telefoon- <strong>en</strong> faxnummers.<br />

Ook e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse klant die hem aanspreekt over e<strong>en</strong> bestelling kan hij te woord staan in die zin dat<br />

hij de cijfers in refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>ummers, aantall<strong>en</strong> of hoeveelhed<strong>en</strong> verstaat <strong>en</strong> deze ook zelf kan<br />

uitsprek<strong>en</strong>.<br />

A1/3.1 In de school/het bedrijf van de ler<strong>en</strong>de komt e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse gast e<strong>en</strong> poosje „meelop<strong>en</strong>‟. Hij<br />

wordt aan de ler<strong>en</strong>de toegewez<strong>en</strong>, die hem kan begroet<strong>en</strong>, zich kan voorstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig<br />

gesprek met hem kan voer<strong>en</strong> over waar elk vandaan komt, woont, huwelijkse staat <strong>en</strong> kinder<strong>en</strong>,<br />

hobby's <strong>en</strong> vrije tijd <strong>en</strong>zovoort.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 57


A2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan korte gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong> in standaardsituaties.<br />

Kan vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

beantwoord<strong>en</strong> <strong>en</strong> ideeën <strong>en</strong><br />

informatie uitwissel<strong>en</strong> over<br />

vertrouwde onderwerp<strong>en</strong> in<br />

voorspelbare, alledaagse<br />

situaties.<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face<br />

to face situaties<br />

Kan e<strong>en</strong>voudige informatie<br />

uitwissel<strong>en</strong> over<br />

routinematige zak<strong>en</strong> in het<br />

werk.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong>voudige informatie<br />

over cijfers, data <strong>en</strong> prijz<strong>en</strong><br />

uitwissel<strong>en</strong> in face to face<br />

situaties <strong>en</strong> telefonisch.<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

Kan in beperkte mate<br />

sociale contact<strong>en</strong><br />

onderhoud<strong>en</strong> met collega's<br />

<strong>en</strong> met bezoekers.<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong>voudige telefoongesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong> met<br />

behulp van elem<strong>en</strong>taire<br />

conv<strong>en</strong>ties.<br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

Kan zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> in de<br />

meeste e<strong>en</strong>voudige <strong>en</strong><br />

voorspelbare situaties<br />

tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse<br />

reis.<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Het woordgebruik is<br />

beperkt; er word<strong>en</strong> veel<br />

standaardformulering<strong>en</strong><br />

gebruikt. Uiting<strong>en</strong> bestaan<br />

uit korte zinn<strong>en</strong>, verbond<strong>en</strong><br />

door e<strong>en</strong>voudige<br />

verbindingswoord<strong>en</strong>.<br />

In korte zinn<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

werkwoord<strong>en</strong> vervoegd <strong>en</strong><br />

wordt de verled<strong>en</strong> of<br />

voltooide tijd gebruikt,<br />

maar elem<strong>en</strong>taire<br />

grammaticale fout<strong>en</strong> kom<strong>en</strong><br />

nog veelvuldig voor.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: voldo<strong>en</strong>de<br />

om zich te kunn<strong>en</strong> redd<strong>en</strong> in<br />

standaardsituaties. Beschikt<br />

over ongeveer 1000<br />

frequ<strong>en</strong>te spreek<strong>taal</strong>woord<strong>en</strong>.<br />

Het spreektempo is laag,<br />

met veel aarzeling<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

zoek<strong>en</strong> naar de juiste<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> constructies.<br />

De gesprekspartner moet<br />

geduldig <strong>en</strong> hulpvaardig<br />

zijn om communicatie te<br />

lat<strong>en</strong> slag<strong>en</strong>.<br />

Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

groepsgesprekk<strong>en</strong> is op dit<br />

niveau nog niet mogelijk.<br />

Telefoongesprekk<strong>en</strong><br />

beperk<strong>en</strong> zich tot de meest<br />

elem<strong>en</strong>taire informatieuitwisseling<br />

<strong>en</strong> het gebruik<br />

van telefoonconv<strong>en</strong>ties.<br />

Uitspraak: redelijk te<br />

verstaan ondanks<br />

uitgesprok<strong>en</strong> Nederlands<br />

acc<strong>en</strong>t. Gesprekspartners<br />

moet<strong>en</strong> af <strong>en</strong> toe om<br />

herhaling van e<strong>en</strong> woord<br />

vrag<strong>en</strong>.<br />

58 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to face situaties<br />

E<strong>en</strong> boodschap doorgev<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> collega;<br />

Vrij vrag<strong>en</strong>; je ziek meld<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st ruil<strong>en</strong>;<br />

Iets bestell<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> bestelling opnem<strong>en</strong>;<br />

Meld<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> apparaat kapot is of e<strong>en</strong> voorraad op;<br />

Overlegg<strong>en</strong> hoe je met twee of drie m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bepaalde taak gaat uitvoer<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> klant ontvang<strong>en</strong> <strong>en</strong> doorverwijz<strong>en</strong>.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

In e<strong>en</strong> winkel, postkantoor, bank, autoverhuurbedrijf zegg<strong>en</strong> wat je nodig hebt <strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> naar<br />

prijz<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> klant informer<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> tijdstip, e<strong>en</strong> datum, e<strong>en</strong> prijs, e<strong>en</strong> aantal of hoeveelheid, face to face<br />

<strong>en</strong> telefonisch.<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Gesprekjes voer<strong>en</strong> met collega's over wat ze het week<strong>en</strong>d gedaan hebb<strong>en</strong>/gaan do<strong>en</strong>, over hun<br />

huis, hun gezin, <strong>en</strong> dergelijke;<br />

Bij het ontvang<strong>en</strong> <strong>en</strong> doorverwijz<strong>en</strong> van klant<strong>en</strong> of bezoekers 'small talk' uitwissel<strong>en</strong>.<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Telefoongesprek aannem<strong>en</strong> met de gebruikelijke standaardformule; eig<strong>en</strong> naam, bedrijfsnaam <strong>en</strong><br />

ev<strong>en</strong>tueel functie zegg<strong>en</strong>; de vraag of het informatieverzoek zelf afhandel<strong>en</strong> of doorgev<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong><br />

collega; gesprek beëindig<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> bedrijf of instantie opbell<strong>en</strong>; zegg<strong>en</strong> wie je b<strong>en</strong>t; zegg<strong>en</strong> wie je wilt sprek<strong>en</strong>; je vraag stell<strong>en</strong><br />

of boodschap overbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> aan de persoon in kwestie; of e<strong>en</strong> bericht achterlat<strong>en</strong>/zegg<strong>en</strong> dat je<br />

terug zult bell<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> telefoontje voor e<strong>en</strong> collega aannem<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig bericht doorgev<strong>en</strong>.<br />

De standaardformules voor 'verkeerd verbond<strong>en</strong>', als beller <strong>en</strong> gebelde, kunn<strong>en</strong> hanter<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> bericht insprek<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> antwoordapparaat.<br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

Informer<strong>en</strong> naar <strong>en</strong> gebruik mak<strong>en</strong> van op<strong>en</strong>baar vervoer <strong>en</strong> taxi's; e<strong>en</strong> kaartje kop<strong>en</strong>; de weg<br />

vrag<strong>en</strong>;<br />

Informatie vrag<strong>en</strong> over bezi<strong>en</strong>swaardighed<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> toerist<strong>en</strong>bureau;<br />

E<strong>en</strong> kamer reserver<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> maaltijd bestell<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 59


A2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A2/1.1 De ler<strong>en</strong>de loopt stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij kan in e<strong>en</strong> overlegsituatie met één of<br />

twee collega's overlegg<strong>en</strong> hoe ze e<strong>en</strong> bepaalde taak gaan uitvoer<strong>en</strong>. Hij kan e<strong>en</strong> boodschap doorgev<strong>en</strong><br />

aan e<strong>en</strong> collega, vrij vrag<strong>en</strong>, zich ziek meld<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st ruil<strong>en</strong>. Als er e<strong>en</strong> apparaat kapot is of e<strong>en</strong><br />

bepaalde voorraad moet word<strong>en</strong> aangevuld, kan hij dat meld<strong>en</strong>.<br />

A2/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat contact<strong>en</strong> heeft met buit<strong>en</strong>landse bedrijv<strong>en</strong>. Hij kan<br />

buit<strong>en</strong>landse bezoekers te woord staan <strong>en</strong> doorverwijz<strong>en</strong> naar de persoon die zij will<strong>en</strong> sprek<strong>en</strong>.<br />

A2/1.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> café of restaurant. Hij kan bestelling<strong>en</strong> van buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong><br />

opnem<strong>en</strong>.<br />

A2/2.1 E<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse klant b<strong>en</strong>adert de ler<strong>en</strong>de (aan e<strong>en</strong> receptiebalie of telefonisch) met e<strong>en</strong> vraag<br />

omtr<strong>en</strong>t tijd<strong>en</strong>, data <strong>en</strong> prijz<strong>en</strong>. De ler<strong>en</strong>de kan hem verstaan <strong>en</strong> hem hierover te woord staan zo lang<br />

het basisinformatie betreft. Hij kan (ook telefonisch) behulpzaam zijn met telefoon- <strong>en</strong> faxnummers.<br />

Ook e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse klant die hem (telefonisch of aan de balie) aanspreekt over e<strong>en</strong> bestelling kan de<br />

ler<strong>en</strong>de te woord staan in die zin dat hij refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>ummers, aantall<strong>en</strong> of hoeveelhed<strong>en</strong> verstaat <strong>en</strong> deze<br />

ook zelf kan uitsprek<strong>en</strong>.<br />

A2/3.1 In de school/het bedrijf van de ler<strong>en</strong>de loopt e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse collega e<strong>en</strong> korte stageperiode<br />

door. De ler<strong>en</strong>de kan e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig sociaal contact met hem onderhoud<strong>en</strong> in gesprekjes over wat ze in<br />

het week<strong>en</strong>d gedaan hebb<strong>en</strong> of gaan do<strong>en</strong>, over huis, gezin <strong>en</strong>zovoort.<br />

A2/3.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat contact<strong>en</strong> heeft met buit<strong>en</strong>landse bedrijv<strong>en</strong>. Hij kan bij het<br />

ontvang<strong>en</strong> van buit<strong>en</strong>landse bezoekers e<strong>en</strong> informeel praatje met h<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>.<br />

A2/4.1 De ler<strong>en</strong>de moet in zijn werk/leersituatie soms de telefoon aannem<strong>en</strong>. Wanneer het e<strong>en</strong><br />

buit<strong>en</strong>lands telefoontje betreft, kan hij met behulp van elem<strong>en</strong>taire telefoonconv<strong>en</strong>ties de vraag of het<br />

informatieverzoek zelf afhandel<strong>en</strong> of doorgev<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> collega, e<strong>en</strong> boodschap voor e<strong>en</strong> collega<br />

aannem<strong>en</strong> of de standaardformule voor „verkeerd verbond<strong>en</strong>‟ hanter<strong>en</strong> <strong>en</strong> het gesprek beëindig<strong>en</strong>.<br />

A2/4.2 De ler<strong>en</strong>de heeft in zijn werk/leersituatie e<strong>en</strong> taak te vervull<strong>en</strong> waarvoor hij telefonisch e<strong>en</strong><br />

buit<strong>en</strong>lands contact moet legg<strong>en</strong>. Hij kan daartoe met behulp van elem<strong>en</strong>taire telefoonconv<strong>en</strong>ties e<strong>en</strong><br />

bedrijf of instantie opbell<strong>en</strong>, zich voorstell<strong>en</strong> (naam, bedrijfsnaam <strong>en</strong> functie), zegg<strong>en</strong> wie hij wil<br />

sprek<strong>en</strong>, zijn vraag stell<strong>en</strong> of zijn boodschap lat<strong>en</strong> overbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> bericht achterlat<strong>en</strong> of zegg<strong>en</strong> dat<br />

hij terug zal bell<strong>en</strong>, op de juiste wijze reager<strong>en</strong> als hij „verkeerd verbond<strong>en</strong>‟ is, of e<strong>en</strong> bericht<br />

insprek<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> antwoordapparaat.<br />

A2/5.1 In verband met stage of werkbezoek is de ler<strong>en</strong>de zelfstandig in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan zich<br />

daar redd<strong>en</strong> in die zin dat hij in hotels, toerist<strong>en</strong>bureaus, winkels, postkantor<strong>en</strong>, bank<strong>en</strong> of<br />

verhuurbedrijv<strong>en</strong> op e<strong>en</strong>voudige wijze kan duidelijk mak<strong>en</strong> wat hij nodig heeft <strong>en</strong> informer<strong>en</strong> kan naar<br />

prijz<strong>en</strong>, accommodatie, op<strong>en</strong>baar vervoer, bezi<strong>en</strong>swaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort. Hij kan op e<strong>en</strong>voudige<br />

wijze e<strong>en</strong> kamer reserver<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> maaltijd bestell<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> kaartje kop<strong>en</strong> <strong>en</strong> naar de weg vrag<strong>en</strong>.<br />

60 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 61


B1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan met redelijk gemak<br />

deelnem<strong>en</strong> aan gesprekk<strong>en</strong><br />

over onderwerp<strong>en</strong> uit het<br />

dagelijks lev<strong>en</strong>, gericht op het<br />

onderhoud<strong>en</strong> van sociaal<br />

contact <strong>en</strong> het regel<strong>en</strong> van<br />

zak<strong>en</strong>.<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to<br />

face situaties<br />

Kan vertrouwde <strong>en</strong><br />

routinematige tak<strong>en</strong> in het werk<br />

zelfstandig uitvoer<strong>en</strong>.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

Kan de meest voorkom<strong>en</strong>de<br />

informatie over cijfers, data <strong>en</strong><br />

prijz<strong>en</strong> uitwissel<strong>en</strong>.<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal<br />

contact<br />

Kan sociaal contact legg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

onderhoud<strong>en</strong> met collega's,<br />

klant<strong>en</strong> <strong>en</strong> bezoekers door<br />

middel van 'small talk'.<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Kan routinematige<br />

telefoongesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>.<br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

Kan zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> in<br />

voorspelbare situaties tijd<strong>en</strong>s<br />

e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse reis.<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Kan in beperkte mate<br />

deelnem<strong>en</strong> aan informele<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> over praktische<br />

problem<strong>en</strong> in het dagelijks<br />

werk.<br />

Het woordgebruik is e<strong>en</strong>voudig<br />

maar toereik<strong>en</strong>d om<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong><br />

interessesfeer te besprek<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong>voudige korte zinn<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

standaarduitdrukking<strong>en</strong> zijn<br />

over het algeme<strong>en</strong><br />

grammaticaal correct. Bij<br />

langere uiting<strong>en</strong> <strong>en</strong> spontaan<br />

<strong>taal</strong>gebruik word<strong>en</strong> veel fout<strong>en</strong><br />

gemaakt.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d om<br />

zich adequaat uit te drukk<strong>en</strong> op<br />

dit niveau.<br />

Het sprek<strong>en</strong> begint op dit<br />

niveau wat vloei<strong>en</strong>der te<br />

word<strong>en</strong>. De ler<strong>en</strong>de kan e<strong>en</strong><br />

standpunt of m<strong>en</strong>ing<br />

verwoord<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> voorbeeld<br />

gev<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> verklaring gev<strong>en</strong><br />

voor zijn handel<strong>en</strong>, klacht<strong>en</strong> of<br />

kritiek uit<strong>en</strong> of daarop<br />

reager<strong>en</strong>.<br />

Het spreektempo k<strong>en</strong>merkt<br />

zich door aarzeling<strong>en</strong>, het<br />

zoek<strong>en</strong> naar woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

grammaticale constructies om<br />

de gedacht<strong>en</strong> vorm te gev<strong>en</strong>.<br />

De ler<strong>en</strong>de heeft nog weinig<br />

controle over stijl <strong>en</strong> register.<br />

Uitspraak: e<strong>en</strong> Nederlands<br />

acc<strong>en</strong>t, af <strong>en</strong> toe word<strong>en</strong><br />

woord<strong>en</strong> verkeerd<br />

uitgesprok<strong>en</strong>. Over het geheel<br />

goed te verstaan.<br />

62 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to face situaties<br />

Verzoek<strong>en</strong> om algem<strong>en</strong>e informatie over product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong> bedrijf zelfstandig<br />

afhandel<strong>en</strong>;<br />

Informatie over prijz<strong>en</strong>, algem<strong>en</strong>e leveringsvoorwaard<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort doorgev<strong>en</strong>;<br />

Bestelling<strong>en</strong> plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> opnem<strong>en</strong>;<br />

Klacht<strong>en</strong> aannem<strong>en</strong> <strong>en</strong> doorgev<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige verkoopgesprek voer<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig sollicitatiegesprek voer<strong>en</strong>: antwoord gev<strong>en</strong> op vrag<strong>en</strong> naar feitelijke informatie,<br />

aangev<strong>en</strong> waarom de baan aantrekkelijk is, wat de red<strong>en</strong><strong>en</strong> voor het solliciter<strong>en</strong> zijn <strong>en</strong>zovoort.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

Informatie over bestelling<strong>en</strong> met inbegrip van prijz<strong>en</strong>, data, refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>ummers, hoeveelhed<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>zovoort opvrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> doorgev<strong>en</strong>;<br />

Van e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d product e<strong>en</strong> productspecificatie opvrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> doorgev<strong>en</strong>;<br />

Idem van e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d technisch apparaat.<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Meedo<strong>en</strong> aan small talk met collega's, klant<strong>en</strong>, bezoekers over de gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> van de dag, het<br />

weer, e<strong>en</strong> sportwedstrijd, e<strong>en</strong> tv programma <strong>en</strong>zovoort.<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

In e<strong>en</strong> hotel of restaurant e<strong>en</strong> telefonische reservering voor e<strong>en</strong> kamer of e<strong>en</strong> tafel aannem<strong>en</strong>;<br />

Boeking<strong>en</strong> <strong>en</strong> reservering<strong>en</strong> besprek<strong>en</strong>, aannem<strong>en</strong> <strong>en</strong> afhandel<strong>en</strong>;<br />

Telefonisch goeder<strong>en</strong> bestell<strong>en</strong>.<br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

E<strong>en</strong> klacht uit<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> hotel of restaurant.<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

In e<strong>en</strong> informele werkbespreking uitlegg<strong>en</strong> waarom iets op e<strong>en</strong> bepaalde manier gedaan is.<br />

B1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B1/1.1 In het bedrijf waar hij werkt moet de ler<strong>en</strong>de klant<strong>en</strong> te woord te staan. Hij kan in dergelijke<br />

gesprekk<strong>en</strong> verzoek<strong>en</strong> van buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> om algem<strong>en</strong>e informatie met betrekking tot product<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het bedrijf (prijz<strong>en</strong>, algem<strong>en</strong>e leveringsvoorwaard<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort) <strong>en</strong> bestelling<strong>en</strong><br />

zelfstandig afhandel<strong>en</strong> zolang het routinematige zak<strong>en</strong> betreft.<br />

B1/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> winkel waar veel buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. Hij kan de klant<strong>en</strong> te<br />

woord staan <strong>en</strong> e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige verkoopgesprek voer<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 63


B1/1.3 De ler<strong>en</strong>de is door e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf uitg<strong>en</strong>odigd voor e<strong>en</strong> sollicitatiegesprek. Hij kan<br />

daarin antwoord gev<strong>en</strong> op vrag<strong>en</strong> naar feitelijke informatie. Ook kan hij op e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige manier<br />

aangev<strong>en</strong> waarom de baan aantrekkelijk is, wat de red<strong>en</strong><strong>en</strong> voor het solliciter<strong>en</strong> zijn <strong>en</strong>zovoort.<br />

B1/2.1 In het bedrijf waar hij werkt behoort het tot de tak<strong>en</strong> van de ler<strong>en</strong>de om af <strong>en</strong> toe bestelling<strong>en</strong><br />

te do<strong>en</strong> bij buit<strong>en</strong>landse firma's Hij kan de nodige informatie over bestelling<strong>en</strong>, met inbegrip van<br />

prijz<strong>en</strong>, data, refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>ummers, hoeveelhed<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort op betrouwbare wijze doorgev<strong>en</strong>. Ook kan<br />

hij productspecificaties van e<strong>en</strong> hem bek<strong>en</strong>d product of hem bek<strong>en</strong>d technisch apparaat opvrag<strong>en</strong>.<br />

B1/3.1 In het bedrijf waar hij werkt of de school die hij bezoekt, komt de ler<strong>en</strong>de regelmatig in contact<br />

met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong>, collega's <strong>en</strong>/of bezoekers. Hij kan spontaan meedo<strong>en</strong> aan informele<br />

gesprekk<strong>en</strong> met h<strong>en</strong> over de gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> van de dag, het weer, e<strong>en</strong> sportwedstrijd, e<strong>en</strong> tvprogramma<br />

<strong>en</strong>zovoort.<br />

B1/4.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> hotel of restaurant <strong>en</strong> kan daar e<strong>en</strong> telefonische reservering voor e<strong>en</strong><br />

kamer of e<strong>en</strong> tafel aannem<strong>en</strong>.<br />

B1/4.2 De ler<strong>en</strong>de kan bij e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse zak<strong>en</strong>relatie telefonisch goeder<strong>en</strong> bestell<strong>en</strong>.<br />

B1/5.1 In verband met stage of werkbezoek is de ler<strong>en</strong>de zelfstandig in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar<br />

e<strong>en</strong> klacht uit<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> hotel of restaurant.<br />

B1/6.1 Bij e<strong>en</strong> stage in het buit<strong>en</strong>land neemt de ler<strong>en</strong>de regelmatig deel aan informele<br />

werkbespreking<strong>en</strong> met het team waaraan hij is toegevoegd. Hij kan daarbij uitlegg<strong>en</strong> waarom hij iets<br />

op e<strong>en</strong> bepaalde manier gedaan heeft.<br />

64 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 65


B2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan op e<strong>en</strong> effectieve wijze<br />

deelnem<strong>en</strong> aan (semi-)formele<br />

<strong>en</strong> informele gesprekk<strong>en</strong> over<br />

onderwerp<strong>en</strong> van praktische,<br />

sociale <strong>en</strong> beroepsmatige aard.<br />

Kan in e<strong>en</strong> discussie e<strong>en</strong><br />

m<strong>en</strong>ing gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> die met<br />

argum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> onderbouw<strong>en</strong>.<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to<br />

face situaties<br />

Kan e<strong>en</strong> breed scala aan tak<strong>en</strong><br />

in het werk zelfstandig<br />

uitvoer<strong>en</strong>.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

Kan complexe informatie over<br />

cijfers, data <strong>en</strong> prijz<strong>en</strong><br />

uitwissel<strong>en</strong>.<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal<br />

contact<br />

Kan zich op effectieve wijze<br />

sociaal onderhoud<strong>en</strong> met<br />

collega's <strong>en</strong> in zakelijke<br />

contact<strong>en</strong>.<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Kan alle telefoongesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong> die deel uitmak<strong>en</strong> van<br />

de normale werkzaamhed<strong>en</strong>.<br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

Kan zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> in minder<br />

voorspelbare situaties tijd<strong>en</strong>s<br />

e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse reis.<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Kan deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> over zak<strong>en</strong> die<br />

rechtstreeks te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />

met het eig<strong>en</strong> werk.<br />

Het woordgebruik is redelijk<br />

uitgebreid <strong>en</strong> gevarieerd: de<br />

ler<strong>en</strong>de kan constante herhaling<br />

van dezelfde woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

uitdrukking<strong>en</strong> vermijd<strong>en</strong>. De<br />

grammaticale correctheid is<br />

redelijk. De ler<strong>en</strong>de maakt<br />

ge<strong>en</strong> fout<strong>en</strong> die onbegrip<br />

veroorzak<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan zijn fout<strong>en</strong><br />

zelf herstell<strong>en</strong>. Verwijs- <strong>en</strong><br />

verbindingswoord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

werkwoordstijd<strong>en</strong> word<strong>en</strong> goed<br />

gebruikt.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d om<br />

zich adequaat uit te drukk<strong>en</strong> op<br />

dit niveau.<br />

De ler<strong>en</strong>de kan zo vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />

spontaan reager<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong><br />

normale uitwisseling met<br />

moeder<strong>taal</strong>sprekers mogelijk is<br />

zonder dat dit voor e<strong>en</strong> van de<br />

partij<strong>en</strong> inspanning met zich<br />

meebr<strong>en</strong>gt.<br />

Aarzeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> het zoek<strong>en</strong> naar<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> formulering<strong>en</strong><br />

kom<strong>en</strong> voor, maar er zijn<br />

weinig opvall<strong>en</strong>d lange pauzes.<br />

Uitspraak: duidelijk, natuurlijk,<br />

intonatie wordt goed gebruikt.<br />

66 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to face situaties<br />

klacht<strong>en</strong> van klant<strong>en</strong> of gast<strong>en</strong> op adequate wijze afhandel<strong>en</strong>;<br />

in e<strong>en</strong> sollicitatiegesprek ingaan op kwalificatie, ervaring<strong>en</strong>, motivatie;<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

Onderhandel<strong>en</strong> met leveranciers over productspecificaties <strong>en</strong> leveringsvoorwaard<strong>en</strong>;<br />

Informatie uitwissel<strong>en</strong> over technische gegev<strong>en</strong>s van machines <strong>en</strong> apparatuur;<br />

Financiële voorwaard<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> rond de levering van di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>;<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> onderhoud<strong>en</strong> bij informele geleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> goede sfeer creër<strong>en</strong> bij zakelijke contact<strong>en</strong> door 'small talk';<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Klacht<strong>en</strong> besprek<strong>en</strong> aan de telefoon;<br />

Onderhandel<strong>en</strong> via de telefoon;<br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

Problem<strong>en</strong> rond verlies van docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, vertraging<strong>en</strong>, mislop<strong>en</strong> van afsprak<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort<br />

oploss<strong>en</strong>;<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

In bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> die rechtstreeks met het eig<strong>en</strong> werk te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>, actief deelnem<strong>en</strong> aan<br />

discussie <strong>en</strong> besluitvorming.<br />

B2 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B2/1.1 De ler<strong>en</strong>de is door e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf uitg<strong>en</strong>odigd voor e<strong>en</strong> sollicitatiegesprek. Hij kan<br />

daarin uitlegg<strong>en</strong> wat zijn kwalificaties <strong>en</strong> ervaring zijn <strong>en</strong> sprek<strong>en</strong> over zijn motivatie voor de baan.<br />

B2/1.2 In het bedrijf waar hij werkt krijgt de ler<strong>en</strong>de de opdracht om klant<strong>en</strong> te woord te staan. Hij kan<br />

in dergelijke gesprekk<strong>en</strong> de dagelijkse werkzaamhed<strong>en</strong> afhandel<strong>en</strong>, ook die met betrekking tot de<br />

afhandeling van klacht<strong>en</strong>.<br />

B2/2.1 De ler<strong>en</strong>de loopt stage in e<strong>en</strong> bedrijf in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar in werkcontact met<br />

collega's sprek<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> hem bek<strong>en</strong>d stuk technische apparatuur in term<strong>en</strong> van afmeting<strong>en</strong>,<br />

prestaties, gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong>zovoort. Hij kan daarbij ook informatie uitwissel<strong>en</strong> over process<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

rek<strong>en</strong>kundige verhouding<strong>en</strong>.<br />

B2/2.2 De ler<strong>en</strong>de werkt voor e<strong>en</strong> bedrijf dat onderdel<strong>en</strong> betrekt van e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse bedrijf. De<br />

ontwikkeling van e<strong>en</strong> nieuw product is afhankelijk van goede afsprak<strong>en</strong> over vorm, maat, prijz<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 67


levertijd<strong>en</strong>. Hij kan onderhandel<strong>en</strong> met de leverancier <strong>en</strong> zijn w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> eis<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> gepaste manier<br />

k<strong>en</strong>baar mak<strong>en</strong>.<br />

B2/2.3 De ler<strong>en</strong>de organiseert e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands uitstapje voor e<strong>en</strong> bedrijf. Hij kan bij het hotel waar de<br />

groep zal loger<strong>en</strong> e<strong>en</strong> groepskorting op verblijf <strong>en</strong> maaltijd<strong>en</strong> beding<strong>en</strong>.<br />

B2/3.1 In het bedrijf waar hij werkt of de school die hij bezoekt, komt de ler<strong>en</strong>de regelmatig in contact<br />

met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong>, collega's <strong>en</strong>/of bezoekers. Soms br<strong>en</strong>gt hij met sommig<strong>en</strong> van h<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrije<br />

avond door. Hij kan met ze uit et<strong>en</strong> of naar e<strong>en</strong> café gaan, e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>u uitlegg<strong>en</strong> <strong>en</strong> met h<strong>en</strong> prat<strong>en</strong> over<br />

allerlei onderwerp<strong>en</strong> van persoonlijke aard of uit de actualiteit.<br />

B2/4.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf met veel buit<strong>en</strong>landse contact<strong>en</strong>. Hij kan de daarbij hor<strong>en</strong>de<br />

telefoongesprekk<strong>en</strong> -met betrekking tot afsprak<strong>en</strong>, bestelling<strong>en</strong>, reclamer<strong>en</strong> als iets fout is gegaan<br />

<strong>en</strong>zovoort voer<strong>en</strong>. Hij kan zakelijk <strong>en</strong> op e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de manier vri<strong>en</strong>delijk reager<strong>en</strong>. Bij problem<strong>en</strong> of<br />

klacht<strong>en</strong> kan hij klant<strong>en</strong> gerust stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> afsprak<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> over de verdere gang van zak<strong>en</strong>.<br />

B2/5.1 In verband met stage of werkbezoek is de ler<strong>en</strong>de zelfstandig in het buit<strong>en</strong>land. In onverwachte<br />

situaties, zoals gemiste aansluiting<strong>en</strong> door vertraging<strong>en</strong> of diefstal van docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, kan hij zich<br />

voldo<strong>en</strong>de redd<strong>en</strong>. Ook kan hij doeltreff<strong>en</strong>d e<strong>en</strong> klacht uit<strong>en</strong> over slechte service.<br />

B2/6.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf van buit<strong>en</strong>landse eig<strong>en</strong>aars. Hij neemt deel aan e<strong>en</strong> vergadering<br />

over de reorganisatie van e<strong>en</strong> gedeelte van het bedrijf, die vanwege de aanwezigheid van directieled<strong>en</strong><br />

uit het moederland in de vreemde <strong>taal</strong> wordt gehoud<strong>en</strong>. Hij kan actief meedo<strong>en</strong> aan de discussie,<br />

punt<strong>en</strong> die andere sprekers naar vor<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> tot in detail begrijp<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> standpunt verwoord<strong>en</strong>, voor-<br />

<strong>en</strong> nadel<strong>en</strong> van voorstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> veronderstelling<strong>en</strong> besprek<strong>en</strong>.<br />

B2/6.2 Tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> vergadering met klant<strong>en</strong> wordt de ler<strong>en</strong>de gevraagd naar zijn m<strong>en</strong>ing over de<br />

haalbaarheid van e<strong>en</strong> aantal afsprak<strong>en</strong>. Hij kan die gev<strong>en</strong>, met argum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> onderbouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> suggesties<br />

gev<strong>en</strong> voor de verdere verloop van het project.<br />

68 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 69


C1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan zich vloei<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />

spontaan uitdrukk<strong>en</strong>. Kan<br />

de <strong>taal</strong> flexibel <strong>en</strong> effectief<br />

gebruik<strong>en</strong> voor sociale <strong>en</strong><br />

voor professionele<br />

doeleind<strong>en</strong>.<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to<br />

face situaties<br />

Kan complexe informatie<br />

uitwissel<strong>en</strong> over het eig<strong>en</strong><br />

werk, het eig<strong>en</strong> beroep of<br />

vakgebied.<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal<br />

contact<br />

Kan in alle sociale situaties,<br />

ook zeer formele, e<strong>en</strong> actieve<br />

bijdrage lever<strong>en</strong> aan<br />

gesprekk<strong>en</strong>.<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Kan telefoongesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong> in minder<br />

voorspelbare<br />

omstandighed<strong>en</strong>.<br />

5 Zak<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> op reis<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong> actieve bijdrage<br />

lever<strong>en</strong> aan de meeste<br />

overlegg<strong>en</strong>, vergadering<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

aan algem<strong>en</strong>e<br />

onderhandelingsgesprekk<strong>en</strong>.<br />

De ler<strong>en</strong>de beschikt over<br />

e<strong>en</strong> ruim vocabulaire <strong>en</strong><br />

maakt goed gebruik van<br />

idioom <strong>en</strong><br />

spreek<strong>taal</strong>uitdrukking<strong>en</strong>.<br />

Hij vervangt woord<strong>en</strong> die hij<br />

niet k<strong>en</strong>t, snel <strong>en</strong><br />

gemakkelijk door<br />

omschrijving<strong>en</strong>. De<br />

grammaticale correctheid<br />

is goed, hoewel<br />

incid<strong>en</strong>tele fout<strong>en</strong><br />

voorkom<strong>en</strong>. Die zijn<br />

onopvall<strong>en</strong>d <strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

snel hersteld.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d<br />

om zich adequaat uit te<br />

drukk<strong>en</strong> op dit niveau.<br />

Het spreektempo is vlot; het<br />

sprek<strong>en</strong> wordt niet gestoord<br />

door aarzeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> het<br />

zoek<strong>en</strong> naar woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulering<strong>en</strong>. Het sprek<strong>en</strong><br />

is sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>d <strong>en</strong> goed<br />

gestructureerd door e<strong>en</strong><br />

goed gebruik van structuur-<br />

<strong>en</strong> verbindingselem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />

De ler<strong>en</strong>de is goed in staat<br />

zijn spreekstijl aan te<br />

pass<strong>en</strong> aan de situatie <strong>en</strong><br />

aan de gesprekspartners.<br />

Uitspraak: intonatie <strong>en</strong><br />

klemtoon word<strong>en</strong> goed<br />

gebruikt om nuances in<br />

betek<strong>en</strong>is over te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />

70 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


C1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to face situaties<br />

jezelf 'verkop<strong>en</strong>' in e<strong>en</strong> sollicitatiegesprek;<br />

met leveranciers onderhandel<strong>en</strong> over nieuwe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> product<strong>en</strong>;<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

netwerk<strong>en</strong>: contact<strong>en</strong> legg<strong>en</strong> <strong>en</strong> onderhoud<strong>en</strong>;<br />

meedo<strong>en</strong> aan de conversatie bij zeer formele <strong>en</strong> bij informele geleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>, ook in e<strong>en</strong> lawaaiige<br />

omgeving;<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

bij 'eerste contact<strong>en</strong>' het eig<strong>en</strong> bedrijf goed pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> <strong>en</strong> zich inspann<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> vervolgafspraak<br />

tot stand te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (koude acquisitie);<br />

problem<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong>;<br />

uitleg gev<strong>en</strong> bij zak<strong>en</strong> die verkeerd gelop<strong>en</strong> zijn; verantwoord<strong>en</strong> waarom iets op e<strong>en</strong> bepaalde<br />

manier gedaan is of wordt;<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

onderhandel<strong>en</strong>;<br />

e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst voorzitt<strong>en</strong>;<br />

ong<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong> uit<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> gepaste manier;<br />

e<strong>en</strong> goede werksfeer creër<strong>en</strong>.<br />

C1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

C1 /1.1 De ler<strong>en</strong>de is door e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf uitg<strong>en</strong>odigd voor e<strong>en</strong> sollicitatiegesprek. Hij kan<br />

daarin zodanig functioner<strong>en</strong> dat hij zichzelf doeltreff<strong>en</strong>d kan „verkop<strong>en</strong>‟.<br />

C1/1.2 De ler<strong>en</strong>de zoekt nieuwe bestemming<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> reisorganisatie die reiz<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>land<br />

organiseert. Hij kan in de vreemde <strong>taal</strong> onderhandeling<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> met de desbetreff<strong>en</strong>de organisaties,<br />

di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> locaties die leid<strong>en</strong> tot contractuele afsprak<strong>en</strong>.<br />

C1/3.1 In het bedrijf waar hij werkt of de school die hij bezoekt, komt de ler<strong>en</strong>de regelmatig in contact<br />

met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong>, collega's <strong>en</strong>/of bezoekers. Tijd<strong>en</strong>s formele geleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> kan hij met h<strong>en</strong><br />

over e<strong>en</strong> groot aantal onderwerp<strong>en</strong> e<strong>en</strong> onderhoud<strong>en</strong>d gesprek voer<strong>en</strong>. Bij meer informele<br />

geleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> kan hij gepast reager<strong>en</strong> in <strong>en</strong> tot op zekere hoogte bijdrag<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> luchtige<br />

conversatie.<br />

C1/4.1 De ler<strong>en</strong>de moet in zijn werksituatie soms de telefoon aannem<strong>en</strong>. Wanneer het e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands<br />

telefoontje betreft van klant<strong>en</strong>, leveranciers of medewerkers, kan hij problem<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong> of het beleid<br />

van het bedrijf uitlegg<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 71


C1/4.2 De ler<strong>en</strong>de is werkzaam bij e<strong>en</strong> call c<strong>en</strong>ter waar klant<strong>en</strong> uit verschill<strong>en</strong>de land<strong>en</strong> naar toe<br />

bell<strong>en</strong> bij problem<strong>en</strong> met hun pc of met software. Hij kan vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> om het probleem in kaart te<br />

br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> de klant door e<strong>en</strong> procedure leid<strong>en</strong> om het probleem te verhelp<strong>en</strong>.<br />

C1/4.3 De ler<strong>en</strong>de moet in zijn werksituatie acquisitie pleg<strong>en</strong> bij buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong>. Hij kan in die<br />

situatie met flair <strong>en</strong> gemak e<strong>en</strong> onaangekondigd telefoontje pleg<strong>en</strong>, waarin hij zichzelf voorstelt, het<br />

doel van zijn telefoontje aangeeft <strong>en</strong>zovoort.<br />

C1/6.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf van buit<strong>en</strong>landse eig<strong>en</strong>aars. Hij neemt deel aan e<strong>en</strong> vergadering<br />

die vanwege de aanwezigheid van directieled<strong>en</strong> uit het moederland in de vreemde <strong>taal</strong> wordt<br />

gehoud<strong>en</strong>. Hij kan met gemak deelnem<strong>en</strong> aan gesprekk<strong>en</strong> over complexe onderwerp<strong>en</strong> als het<br />

oploss<strong>en</strong> van problem<strong>en</strong> of het vaststell<strong>en</strong> van prioriteit<strong>en</strong> in verband met het jaarlijkse budget. Hij<br />

spreekt vlot <strong>en</strong> spontaan <strong>en</strong> maakt gebruik van pass<strong>en</strong>de manier<strong>en</strong> om het woord te nem<strong>en</strong> <strong>en</strong> te<br />

houd<strong>en</strong>, tijd te winn<strong>en</strong> om zijn gedacht<strong>en</strong> te formuler<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort.<br />

C1/6.2 Het bedrijf waarvoor de ler<strong>en</strong>de werkt heeft e<strong>en</strong> aantal belangrijke buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> van<br />

wie de doel<strong>taal</strong> hun moeder<strong>taal</strong> is. In onderhandelingssituaties kan hij als er problem<strong>en</strong> spel<strong>en</strong> -<br />

bijvoorbeeld te laat betal<strong>en</strong> van rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> of niet nakom<strong>en</strong> van afsprak<strong>en</strong> - zijn ong<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong> uit<strong>en</strong> op<br />

e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de manier zonder de relatie te verstor<strong>en</strong>.<br />

72 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


16. SPREKEN<br />

A1 Sprek<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan zich uitdrukk<strong>en</strong> in<br />

losse woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> in korte,<br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong> over<br />

concrete zak<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong><br />

leef- of werkomgeving<br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Kan basale informatie over<br />

zichzelf, de eig<strong>en</strong><br />

woonplaats <strong>en</strong> werkplek<br />

gev<strong>en</strong>.<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

A 1 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

De ler<strong>en</strong>de gebruikt losse<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> formules: uit<br />

het hoofd geleerde<br />

uitdrukking<strong>en</strong>. Verwijs- <strong>en</strong><br />

verbindingswoord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vervoeging van de<br />

werkwoordstijd<strong>en</strong> kom<strong>en</strong><br />

beperkt voor.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: e<strong>en</strong> beperkte<br />

voorraad woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong>,<br />

waaronder ongeveer 500<br />

frequ<strong>en</strong>te spreek<strong>taal</strong>woord<strong>en</strong>.<br />

De ler<strong>en</strong>de is moeilijk te<br />

volg<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> slechte<br />

uitspraak <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hort<strong>en</strong>d<br />

spreektempo.<br />

Uitspraak: met <strong>en</strong>ige moeite<br />

te verstaan voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die<br />

gew<strong>en</strong>d zijn aan e<strong>en</strong><br />

Nederlands acc<strong>en</strong>t.<br />

bij e<strong>en</strong> bezoek van buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> aan de eig<strong>en</strong> school of het eig<strong>en</strong> bedrijf zichzelf<br />

voorstell<strong>en</strong>, <strong>en</strong> de eig<strong>en</strong> werkplek lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>.<br />

A 1 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A1/1.1 Buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> bezoek<strong>en</strong> de school/het bedrijf waar de ler<strong>en</strong>de werkt. De ler<strong>en</strong>de kan zich<br />

voorstell<strong>en</strong>, zijn werkplek lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarover zeer e<strong>en</strong>voudige informatie gev<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 73


A2 Sprek<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan in e<strong>en</strong>voudige<br />

bewoording<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

beschrijving gev<strong>en</strong> van<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, leef- <strong>en</strong><br />

werkomstandighed<strong>en</strong>,<br />

dagelijkse routines<br />

<strong>en</strong>zovoort.<br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong> uitleg gev<strong>en</strong>: hoe<br />

je erg<strong>en</strong>s komt, hoe iets<br />

gedaan moet word<strong>en</strong>. Kan<br />

e<strong>en</strong>voudige<br />

standaardinformatie over<br />

product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />

gev<strong>en</strong> aan klant<strong>en</strong>.<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Kan e<strong>en</strong> vooraf ingeoef<strong>en</strong>d<br />

kort <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig praatje<br />

houd<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> vertrouwd<br />

onderwerp.<br />

Kan op e<strong>en</strong> beperkt aantal<br />

vrag<strong>en</strong> reager<strong>en</strong>, als er hulp<br />

wordt gebod<strong>en</strong> bij het<br />

formuler<strong>en</strong> van het<br />

antwoord.<br />

Het woordgebruik is<br />

beperkt; er word<strong>en</strong> veel<br />

standaardformulering<strong>en</strong><br />

gebruikt. Uiting<strong>en</strong> bestaan<br />

uit korte zinn<strong>en</strong>, verbond<strong>en</strong><br />

door e<strong>en</strong>voudige<br />

verbindingswoord<strong>en</strong>.<br />

In korte zinn<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

werkwoord<strong>en</strong> vervoegd <strong>en</strong><br />

wordt de verled<strong>en</strong> of<br />

voltooide tijd gebruikt,<br />

maar elem<strong>en</strong>taire<br />

grammaticale fout<strong>en</strong> kom<strong>en</strong><br />

nog veelvuldig voor.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: voldo<strong>en</strong>de<br />

om te kunn<strong>en</strong> sprek<strong>en</strong> in<br />

standaardsituaties. Beschikt<br />

over ongeveer 1000<br />

frequ<strong>en</strong>te spreek<strong>taal</strong>woord<strong>en</strong>.<br />

Het sprek<strong>en</strong> gaat moeizaam<br />

<strong>en</strong> langzaam. Toehoorders<br />

moet<strong>en</strong> welwill<strong>en</strong>d zijn <strong>en</strong><br />

extra inspanning lever<strong>en</strong> om<br />

de ler<strong>en</strong>de te verstaan.<br />

Uitspraak: redelijk te<br />

verstaan ondanks<br />

uitgesprok<strong>en</strong> Nederlands<br />

acc<strong>en</strong>t. Toehoorders moet<strong>en</strong><br />

af <strong>en</strong> toe om herhaling van<br />

e<strong>en</strong> woord vrag<strong>en</strong>.<br />

74 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A2 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Basisinformatie gev<strong>en</strong> over de werkzaamhed<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong> bedrijf of de eig<strong>en</strong> afdeling aan<br />

bezoekers;<br />

E<strong>en</strong> nieuwe collega uitlegg<strong>en</strong> hoe het fotokopieerapparaat werkt <strong>en</strong> waar de kantine <strong>en</strong> het<br />

magazijn te vind<strong>en</strong> zijn;<br />

E<strong>en</strong> klant informatie gev<strong>en</strong> over de (standaard)service die bij e<strong>en</strong> product geleverd wordt;<br />

Aan de hand van e<strong>en</strong> schema uitlegg<strong>en</strong> waar de vluchtweg is in e<strong>en</strong> gebouw of op e<strong>en</strong> terrein;<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Met visuele ondersteuning van bijvoorbeeld dia's, voor buit<strong>en</strong>landse bezoekers iets vertell<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele toeristische attracties in de eig<strong>en</strong> plaats of streek.<br />

A2 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A2/1.1 Buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> of gast<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> over de product<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het bedrijf<br />

of de afdeling waar de ler<strong>en</strong>de werkt. Hij kan h<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige standaardinformatie gev<strong>en</strong>.<br />

A2/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> winkel. Hij kan e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse klant vertell<strong>en</strong> welke<br />

(standaard)service geleverd wordt bij het product dat de klant wil aanschaff<strong>en</strong>.<br />

A2/1.3 Er is e<strong>en</strong> nieuwe buit<strong>en</strong>landse collega op de afdeling waar de ler<strong>en</strong>de werkt. Hij kan hem/haar<br />

uitlegg<strong>en</strong> hoe het fotokopieerapparaat werkt <strong>en</strong> waar de kantine <strong>en</strong> het magazijn te vind<strong>en</strong> zijn.<br />

A2/1.4 De ler<strong>en</strong>de werkt aan de balie van e<strong>en</strong> vakantieverblijf. Daar kan hij buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> uitleg<br />

gev<strong>en</strong> bij het schema waarop vluchtweg<strong>en</strong> zijn aangegev<strong>en</strong>.<br />

A2/2.1 Het bedrijf waar de ler<strong>en</strong>de werkt ontvangt buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong>. Hij kan h<strong>en</strong> met visuele<br />

ondersteuning van bijvoorbeeld dia's iets vertell<strong>en</strong> over <strong>en</strong>kele toeristische attracties in de eig<strong>en</strong> plaats<br />

of streek.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 75


B1 Sprek<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

uite<strong>en</strong>zetting gev<strong>en</strong> over<br />

vertrouwde onderwerp<strong>en</strong> uit<br />

de eig<strong>en</strong> leef- <strong>en</strong><br />

werkomgeving.<br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong> verhaal vertell<strong>en</strong>,<br />

e<strong>en</strong> ervaring beschrijv<strong>en</strong>,<br />

e<strong>en</strong> standpunt of m<strong>en</strong>ing<br />

verwoord<strong>en</strong>.<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Kan informatie gev<strong>en</strong> over<br />

bestaande product<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan<br />

vertrouwde werkprocess<strong>en</strong><br />

beschrijv<strong>en</strong>.<br />

Kan op vrag<strong>en</strong> reager<strong>en</strong>,<br />

maar zal als iemand snel<br />

spreekt moet<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> om<br />

herhaling.<br />

Het woordgebruik is<br />

e<strong>en</strong>voudig maar toereik<strong>en</strong>d<br />

om onderwerp<strong>en</strong> uit de<br />

eig<strong>en</strong> interessesfeer te<br />

beschrijv<strong>en</strong>. E<strong>en</strong>voudige<br />

korte zinn<strong>en</strong> <strong>en</strong> standaarduitdrukking<strong>en</strong><br />

zijn over het<br />

algeme<strong>en</strong> grammaticaal<br />

correct. Bij langere uiting<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> spontaan <strong>taal</strong>gebruik<br />

word<strong>en</strong> veel fout<strong>en</strong><br />

gemaakt.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d<br />

om zich adequaat uit te<br />

drukk<strong>en</strong> op dit niveau.<br />

Het sprek<strong>en</strong> begint op dit<br />

niveau wat vloei<strong>en</strong>der te<br />

word<strong>en</strong>. De verstaanbaarheid<br />

levert nauwelijks<br />

problem<strong>en</strong> op voor de<br />

toehoorder. Het spreektempo<br />

k<strong>en</strong>merkt zich door<br />

aarzeling<strong>en</strong>, het zoek<strong>en</strong> naar<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> grammaticale<br />

constructies om de<br />

gedacht<strong>en</strong> vorm te gev<strong>en</strong>.<br />

De ler<strong>en</strong>de heeft nog weinig<br />

controle over stijl <strong>en</strong><br />

register.<br />

Uitspraak: e<strong>en</strong> Nederlands<br />

acc<strong>en</strong>t, af <strong>en</strong> toe word<strong>en</strong><br />

woord<strong>en</strong> verkeerd<br />

uitgesprok<strong>en</strong>. Over het geheel<br />

goed te verstaan.<br />

76 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Mondeling rapporter<strong>en</strong> over verrichte werkzaamhed<strong>en</strong>, bijvoorbeeld in e<strong>en</strong> werkoverleg;<br />

Voorstell<strong>en</strong> om bepaalde werkzaamhed<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> andere manier uit te voer<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> advies gev<strong>en</strong> over di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> of product<strong>en</strong>;<br />

Toelichting gev<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> reisschema;<br />

E<strong>en</strong> geleg<strong>en</strong>heidstoespraakje houd<strong>en</strong>;<br />

Veiligheidsinstructies gev<strong>en</strong>;<br />

Informatie van toeristische aard verstrekk<strong>en</strong>;<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

En standaardpres<strong>en</strong>tatie gev<strong>en</strong> over di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> of product<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong> bedrijf.<br />

B1 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B1/1.1 In e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands stagebedrijf wordt e<strong>en</strong> werkoverleg gevoerd. De ler<strong>en</strong>de kan daarin<br />

rapporter<strong>en</strong> over zijn werkzaamhed<strong>en</strong>. Hij kan ook voorstell<strong>en</strong> om bepaalde werkzaamhed<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

andere manier uit te voer<strong>en</strong>.<br />

B1/1.2 E<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse klant b<strong>en</strong>adert de ler<strong>en</strong>de met e<strong>en</strong> vraag over e<strong>en</strong> product van het bedrijf<br />

waarin de ler<strong>en</strong>de werkzaam is. De ler<strong>en</strong>de kan de klant in e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong> te woord staan, waarbij<br />

hij in staat is zijn eig<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ing weer te gev<strong>en</strong>.<br />

B1/1.3 De ler<strong>en</strong>de werkt op e<strong>en</strong> reisbureau waar veel buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. Hij kan h<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

uitleg gev<strong>en</strong> bij het schema van e<strong>en</strong> vlucht of vakantiereis.<br />

B1/1.4 De ler<strong>en</strong>de kan in zijn werk aan de balie van e<strong>en</strong> VVV-kantoor of hotel in de vreemde <strong>taal</strong><br />

informatie gev<strong>en</strong> over bezi<strong>en</strong>swaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong> in de omgeving.<br />

B1/1.5 Op de school of het bedrijf van de ler<strong>en</strong>de is e<strong>en</strong> groep buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> op bezoek. De<br />

ler<strong>en</strong>de kan bijvoorbeeld bij e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke maaltijd e<strong>en</strong> kort toespraakje houd<strong>en</strong>.<br />

B1/2.1 E<strong>en</strong> groep buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> heeft belangstelling voor de product<strong>en</strong> van het bedrijf waarin de<br />

ler<strong>en</strong>de werkt. De ler<strong>en</strong>de kan in e<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>tatie de bestaande product<strong>en</strong> van het bedrijf <strong>en</strong> de<br />

process<strong>en</strong> waarin ze tot stand kom<strong>en</strong>, toelicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet te gecompliceerde vrag<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 77


B2 Sprek<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan e<strong>en</strong> duidelijk,<br />

gedetailleerd betoog houd<strong>en</strong><br />

over e<strong>en</strong> breed scala van<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit het eig<strong>en</strong><br />

interesse- of werkgebied.<br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Kan duidelijke <strong>en</strong><br />

gedetailleerde<br />

beschrijving<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> met<br />

betrekking tot allerlei<br />

onderwerp<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong><br />

interesse- of werkgebied.<br />

Kan e<strong>en</strong> standpunt of<br />

m<strong>en</strong>ing onderbouw<strong>en</strong> met<br />

behulp van voorbeeld<strong>en</strong>.<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Kan e<strong>en</strong> goed uitgewerkte<br />

pres<strong>en</strong>tatie houd<strong>en</strong> over<br />

onderwerp<strong>en</strong> op het eig<strong>en</strong><br />

werkterrein waarin de voor-<br />

<strong>en</strong> nadel<strong>en</strong> van bepaalde<br />

opties toegelicht word<strong>en</strong>.<br />

Kan met gemak reager<strong>en</strong> op<br />

vrag<strong>en</strong> uit de zaal.<br />

Het woordgebruik is redelijk<br />

uitgebreid <strong>en</strong> gevarieerd: de<br />

ler<strong>en</strong>de kan constante herhaling<br />

van dezelfde woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

uitdrukking<strong>en</strong> vermijd<strong>en</strong>. De<br />

grammaticale correctheid is<br />

redelijk. De ler<strong>en</strong>de maakt<br />

ge<strong>en</strong> fout<strong>en</strong> die onbegrip<br />

veroorzak<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan zijn fout<strong>en</strong><br />

zelf herstell<strong>en</strong>. Verwijs- <strong>en</strong><br />

verbindingswoord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

werkwoordstijd<strong>en</strong> word<strong>en</strong> goed<br />

gebruikt.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d om<br />

zich adequaat uit te drukk<strong>en</strong> op<br />

dit niveau.<br />

Het sprek<strong>en</strong> is vlot <strong>en</strong><br />

spontaan, hoewel<br />

aarzeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> het zoek<strong>en</strong><br />

naar woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulering<strong>en</strong> voorkom<strong>en</strong>.<br />

Uitspraak: duidelijk,<br />

natuurlijk, goede intonatie.<br />

78 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B2 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Uitleg gev<strong>en</strong> over de ontwikkeling van e<strong>en</strong> product; gemaakte keuzes verantwoord<strong>en</strong>;<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Werkprocess<strong>en</strong>, di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> of product<strong>en</strong> beschrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> reager<strong>en</strong> op vrag<strong>en</strong> uit het publiek.<br />

B2 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B2/1.1 E<strong>en</strong> klant heeft belangstelling voor e<strong>en</strong> product van het bedrijf waarin de ler<strong>en</strong>de werkt. De<br />

ler<strong>en</strong>de kan het product precies beschrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarbij duidelijk aangev<strong>en</strong> wat de voordel<strong>en</strong> van het<br />

product zijn. Hij kan daarbij voorbeeld<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> uitgebreid ingaan op vrag<strong>en</strong> van de klant.<br />

B2/1.2 De ler<strong>en</strong>de neemt deel aan e<strong>en</strong> vergadering waarin ook e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse bedrijf<br />

verteg<strong>en</strong>woordigd is. Hij kan in deze vergadering e<strong>en</strong> duidelijke <strong>en</strong> gedetailleerde beschrijving gev<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> werkproces waarbij hij betrokk<strong>en</strong> is.<br />

B2/1.3 Tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> sollicitatiegesprek bij e<strong>en</strong> internationaal bedrijf wordt de ler<strong>en</strong>de gevraagd e<strong>en</strong><br />

uitleg te gev<strong>en</strong> over de ontwikkeling van e<strong>en</strong> product tijd<strong>en</strong>s zijn opleiding. Hij kan zijn uitleg<br />

onderbouw<strong>en</strong> met red<strong>en</strong><strong>en</strong> voor keuzes die tijd<strong>en</strong>s het proces zijn gemaakt <strong>en</strong> de voor- <strong>en</strong> nadel<strong>en</strong> van<br />

die keuzes beschrijv<strong>en</strong>.<br />

B2/2.1 E<strong>en</strong> groep buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> van het bedrijf waarin de ler<strong>en</strong>de werkt, heeft belangstelling<br />

voor e<strong>en</strong> product waarbij de ler<strong>en</strong>de betrokk<strong>en</strong> is. Hij kan in e<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>tatie dit product in al zijn<br />

facett<strong>en</strong> toelicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> erover beantwoord<strong>en</strong>.<br />

B2/2.2 De ler<strong>en</strong>de werkt voor e<strong>en</strong> internationaal bedrijf in Nederland. Hem is gevraagd om e<strong>en</strong><br />

pres<strong>en</strong>tatie te houd<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> groep buit<strong>en</strong>landse collega's over het werkproces waarbij hij is<br />

betrokk<strong>en</strong>. Hij legt zijn werk uit <strong>en</strong> beantwoordt vrag<strong>en</strong> uit de groep vlot, naar behoefte ingaand op<br />

details.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 79


C1 Sprek<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis Kwaliteit van de uitvoering<br />

Kan gedetailleerde <strong>en</strong><br />

precieze beschrijving<strong>en</strong><br />

gev<strong>en</strong> van <strong>en</strong> formele<br />

pres<strong>en</strong>taties houd<strong>en</strong> over<br />

complexe onderwerp<strong>en</strong>.<br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

Kan duidelijke <strong>en</strong><br />

gedetailleerde<br />

beschrijving<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> met<br />

betrekking tot allerlei<br />

complexe onderwerp<strong>en</strong>.<br />

Kan lange <strong>en</strong> ingewikkelde<br />

verhal<strong>en</strong> vertell<strong>en</strong>.<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

Kan e<strong>en</strong> duidelijke <strong>en</strong> goed<br />

opgebouwde pres<strong>en</strong>tatie<br />

houd<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> complex<br />

onderwerp. Kan<br />

standpunt<strong>en</strong> uitwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

onderbouw<strong>en</strong> met<br />

argum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> voorbeeld<strong>en</strong>.<br />

Kan spontaan <strong>en</strong> met gemak<br />

reager<strong>en</strong> op opmerking<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> uit de zaal.<br />

De ler<strong>en</strong>de beschikt over<br />

e<strong>en</strong> ruim vocabulaire <strong>en</strong><br />

maakt goed gebruik van<br />

idioom <strong>en</strong><br />

spreek<strong>taal</strong>uitdrukking<strong>en</strong>.<br />

Hij vervangt woord<strong>en</strong> die hij<br />

niet k<strong>en</strong>t, snel <strong>en</strong> gemakkelijk<br />

door omschrijving<strong>en</strong>. De<br />

grammaticale correctheid is<br />

goed, hoewel incid<strong>en</strong>tele<br />

fout<strong>en</strong> voorkom<strong>en</strong>. Die zijn<br />

onopvall<strong>en</strong>d <strong>en</strong> word<strong>en</strong> snel<br />

hersteld.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d<br />

om zich adequaat uit te<br />

drukk<strong>en</strong> op dit niveau..<br />

Het spreektempo is vlot; het<br />

sprek<strong>en</strong> wordt niet gestoord<br />

door aarzeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> het<br />

zoek<strong>en</strong> naar woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulering<strong>en</strong>. Het sprek<strong>en</strong><br />

is sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>d <strong>en</strong> goed<br />

gestructureerd door e<strong>en</strong><br />

goed gebruik van structuur-<br />

<strong>en</strong> verbindingselem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />

De ler<strong>en</strong>de is goed in staat<br />

zijn spreekstijl aan te<br />

pass<strong>en</strong> aan de situatie <strong>en</strong><br />

aan zijn toehoorders.<br />

Uitspraak: intonatie <strong>en</strong><br />

klemtoon word<strong>en</strong> goed<br />

gebruikt om nuances in<br />

betek<strong>en</strong>is over te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />

80 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


C1 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

E<strong>en</strong> toelichting gev<strong>en</strong> op complexe onderwerp<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting gev<strong>en</strong> van iets wat onderzocht of bestudeerd is;<br />

E<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ing of ideeën pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> formele vergadering;<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties<br />

E<strong>en</strong> technisch probleem uite<strong>en</strong>zett<strong>en</strong> in voor lek<strong>en</strong> begrijpelijke term<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> formele bedrijfspres<strong>en</strong>tatie houd<strong>en</strong>.<br />

C1 Sprek<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

C1/1.1 E<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf wil zak<strong>en</strong> do<strong>en</strong> met het bedrijf waarin de ler<strong>en</strong>de werkzaam is. De<br />

ler<strong>en</strong>de kan zijn bedrijf verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong> in de onderhandeling<strong>en</strong>, waarbij hij allerlei complexe<br />

onderwerp<strong>en</strong> uitgebreid kan toelicht<strong>en</strong>.<br />

C1/1.2 De ler<strong>en</strong>de volgt e<strong>en</strong> opleiding die in de vreemde <strong>taal</strong> gegev<strong>en</strong> wordt. In e<strong>en</strong> werkgroep moet<br />

hij e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting gev<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> door hem verricht onderzoek.<br />

C1/1.3 In het internationale bedrijf waar de ler<strong>en</strong>de werkt woont hij e<strong>en</strong> formele vergadering bij. Hij<br />

kan tijd<strong>en</strong>s zo'n vergadering op adequate wijze zijn m<strong>en</strong>ing naar vor<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />

C1/2.1 E<strong>en</strong> groep buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> van het bedrijf waarin de ler<strong>en</strong>de werkzaam is, heeft<br />

belangstelling voor het functioner<strong>en</strong> van het bedrijf. De ler<strong>en</strong>de kan in e<strong>en</strong> formele pres<strong>en</strong>tatie, waarbij<br />

cijfers <strong>en</strong> grafiek<strong>en</strong> uitgebreid word<strong>en</strong> geïnterpreteerd, het bedrijf in al zijn facett<strong>en</strong> toelicht<strong>en</strong>. Op<br />

vrag<strong>en</strong> kan hij spontaan <strong>en</strong> met gemak reager<strong>en</strong>.<br />

C1/2.2 De ler<strong>en</strong>de werkt voor e<strong>en</strong> internationaal bedrijf. Hij is betrokk<strong>en</strong> bij de ontwikkeling van e<strong>en</strong><br />

nieuw systeem dat de bijproduct<strong>en</strong> van het bedrijf verwerkt. Hem is gevraagd e<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>tatie te gev<strong>en</strong><br />

aan buit<strong>en</strong>landse geïnteresseerd<strong>en</strong>. Hij kan het systeem in technische term<strong>en</strong> uitlegg<strong>en</strong>, maar deze<br />

term<strong>en</strong> ook zodanig omschrijv<strong>en</strong> dat lek<strong>en</strong> de algem<strong>en</strong>e principes kunn<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong>. Hij kan zijn<br />

betoog onderbouw<strong>en</strong> met illustraties <strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 81


17. SCHRIJVEN<br />

A1 Schrijv<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering.<br />

Kan losse woord<strong>en</strong> zoals<br />

personalia in formulier<strong>en</strong><br />

invull<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kort tekstje<br />

schrijv<strong>en</strong> zoals vakantiegroet<strong>en</strong><br />

op e<strong>en</strong> ansichtkaart.<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's<br />

<strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Kan bek<strong>en</strong>de <strong>en</strong> vertrouwde<br />

gegev<strong>en</strong>s invull<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudig formulier. Kan<br />

e<strong>en</strong>voudige aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

mak<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> gesprek.<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

Kan (vakantie)groet<strong>en</strong> of<br />

e<strong>en</strong> gelukw<strong>en</strong>s stur<strong>en</strong> aan<br />

collega's.<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong><br />

Het woordgebruik is zeer<br />

beperkt, voornamelijk<br />

bek<strong>en</strong>de woord<strong>en</strong> (nam<strong>en</strong>,<br />

plaats<strong>en</strong>, data) <strong>en</strong><br />

standaardzinnetjes. E<strong>en</strong><br />

tekst bestaat uit losse<br />

woord<strong>en</strong> of korte zinnetjes.<br />

Verwijs- <strong>en</strong> verbindingswoord<strong>en</strong><br />

kom<strong>en</strong> niet of<br />

nauwelijks voor. De<br />

spelling is instabiel.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: e<strong>en</strong> beperkte<br />

voorraad woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige zinn<strong>en</strong>,<br />

waaronder ongeveer 500<br />

frequ<strong>en</strong>te woord<strong>en</strong>.<br />

Op basis van<br />

voorbeeldbriefjes <strong>en</strong> andere<br />

voorbeelduiting<strong>en</strong> waarin<br />

de ler<strong>en</strong>de eig<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s<br />

kan invull<strong>en</strong>, word<strong>en</strong><br />

correcte zinn<strong>en</strong><br />

geproduceerd. Bij eig<strong>en</strong><br />

<strong>taal</strong>productie word<strong>en</strong> veel<br />

spel- <strong>en</strong> woordvolgordefout<strong>en</strong><br />

gemaakt.<br />

82 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A1 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's <strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Standaardformulier<strong>en</strong> zoals e<strong>en</strong> werkbriefje invull<strong>en</strong>;<br />

Persoonlijke gegev<strong>en</strong>s invull<strong>en</strong> bij het boek<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> hotelkamer;<br />

Idem, bij registratie bij school of bedrijf;<br />

Tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> gesprek e<strong>en</strong> adres of het tijdstip voor e<strong>en</strong> afspraak noter<strong>en</strong>;<br />

Serie korte zinn<strong>en</strong> opschrijv<strong>en</strong> over bijvoorbeeld de eig<strong>en</strong> persoon, woonomstandighed<strong>en</strong>,<br />

gezinssam<strong>en</strong>stelling, dagelijkse werkzaamhed<strong>en</strong>, in e<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong>lijst. Bijvoorbeeld aan het begin<br />

van e<strong>en</strong> internationaal project;<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Ansichtkaart of felicitatiekaart stur<strong>en</strong> aan buit<strong>en</strong>landse contact<strong>en</strong>: stage bedrijf, partners in<br />

internationale project<strong>en</strong>.<br />

A1 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A1/1.1 Aan het begin van e<strong>en</strong> emailproject met buit<strong>en</strong>landse stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> wordt de ler<strong>en</strong>de gevraagd e<strong>en</strong><br />

vrag<strong>en</strong>lijst in te vull<strong>en</strong>. Hij kan daarvoor wat korte zinn<strong>en</strong> opschrijv<strong>en</strong> over de eig<strong>en</strong> persoon,<br />

woonomstandighed<strong>en</strong>, gezinssam<strong>en</strong>stelling <strong>en</strong> dagelijkse werkzaamhed<strong>en</strong>.<br />

A1/1.2 Tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> korte uitwisseling met e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse school of buit<strong>en</strong>lands bedrijf kan de<br />

ler<strong>en</strong>de persoonlijke gegev<strong>en</strong>s invull<strong>en</strong> op e<strong>en</strong>voudige formulier<strong>en</strong>, zoals registratieformulier<strong>en</strong> of<br />

boekingsformulier<strong>en</strong> voor accommodatie.<br />

A1/1.3 E<strong>en</strong> groepje buit<strong>en</strong>landse gast<strong>en</strong> bezoekt de school/het bedrijf van de ler<strong>en</strong>de. Hij kan tijd<strong>en</strong>s<br />

e<strong>en</strong> gesprek e<strong>en</strong> adres of het tijdstip voor e<strong>en</strong> afspraak noter<strong>en</strong>.<br />

A1/2.1 De ler<strong>en</strong>de heeft tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> uitwisseling k<strong>en</strong>nis gemaakt met e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse collega/partner<br />

in e<strong>en</strong> internationaal project. Hij kan hem e<strong>en</strong> ansicht- of felicitatiekaart stur<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 83


A2 Schrijv<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering.<br />

Kan korte, informele<br />

briefjes schrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

boodschapp<strong>en</strong> noter<strong>en</strong> in<br />

telegramstijl.<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's<br />

<strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Kan met behulp van<br />

standaardformulering<strong>en</strong><br />

routinematige zak<strong>en</strong> in het<br />

dagelijks werk noter<strong>en</strong>.<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

Kan e<strong>en</strong> kort <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig<br />

briefje of kaart schrijv<strong>en</strong><br />

om erg<strong>en</strong>s voor te<br />

bedank<strong>en</strong>, te vertell<strong>en</strong> hoe<br />

het gaat, <strong>en</strong> dergelijke.<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong><br />

Het woordgebruik is<br />

beperkt tot hoogfrequ<strong>en</strong>te<br />

woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> standaardformulering<strong>en</strong>.<br />

De zinn<strong>en</strong><br />

zijn kort, meestal<br />

<strong>en</strong>kelvoudig.<br />

Sam<strong>en</strong>gestelde zinn<strong>en</strong><br />

verbond<strong>en</strong> door<br />

hoogfrequ<strong>en</strong>te<br />

verbindingswoord<strong>en</strong> (<strong>en</strong>,<br />

maar, omdat) kom<strong>en</strong> voor.<br />

De teg<strong>en</strong>woordige tijd<br />

wordt goed gebruikt, <strong>en</strong> van<br />

de hoogfrequ<strong>en</strong>te<br />

werkwoord<strong>en</strong> de verled<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> de voltooide tijd. De<br />

spelling van bek<strong>en</strong>de<br />

woord<strong>en</strong> is redelijk stabiel.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: voldo<strong>en</strong>de<br />

om zich te kunn<strong>en</strong> redd<strong>en</strong> in<br />

standaardsituaties. Beschikt<br />

over ongeveer 1000<br />

frequ<strong>en</strong>te spreek<strong>taal</strong>woord<strong>en</strong>.<br />

Op basis van<br />

voorbeeldbriefjes <strong>en</strong> andere<br />

voorbeelduiting<strong>en</strong> waarin<br />

de ler<strong>en</strong>de eig<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s<br />

kan invull<strong>en</strong>, word<strong>en</strong><br />

correcte zinn<strong>en</strong><br />

geproduceerd. Bij eig<strong>en</strong><br />

<strong>taal</strong>productie word<strong>en</strong> veel<br />

spel- <strong>en</strong> woordvolgordefout<strong>en</strong><br />

gemaakt.<br />

84 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


A2 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's <strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Noter<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> boodschap voor e<strong>en</strong> collega, in telegramstijl;<br />

Bestelformulier invull<strong>en</strong>;<br />

Noter<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> telefonisch doorgegev<strong>en</strong> boodschap, in trefwoord<strong>en</strong>;<br />

Formulier om verlof aan te vrag<strong>en</strong>;<br />

Op e<strong>en</strong> beurs gegev<strong>en</strong>s noter<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bezoeker aan de stand; e<strong>en</strong> afspraak vastlegg<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige e--mail of faxbericht opstell<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> collega of zak<strong>en</strong>contact bijvoorbeeld om<br />

details van e<strong>en</strong> afspraak door te gev<strong>en</strong>;<br />

Standaardformulier<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>lands verkeer, bijvoorbeeld voor de douane;<br />

Eig<strong>en</strong> aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> als voorbereiding op e<strong>en</strong> gesprek in de vreemde <strong>taal</strong> zoals e<strong>en</strong><br />

telefoongesprek, teamoverleg, gesprek met begeleider of leidinggev<strong>en</strong>de;<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Persoonlijk briefje of emailbericht over dagelijkse zak<strong>en</strong> aan partners in internationaal project, excollega's<br />

van stagebedrijf.<br />

Informeel begeleid<strong>en</strong>d briefje bij het opstur<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t of pakje aan e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d iemand<br />

van buit<strong>en</strong>lands bedrijf of school.<br />

A2 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

A2/1.1 Tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> stage in e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf kan de ler<strong>en</strong>de in telegramstijl e<strong>en</strong> boodschap<br />

(ev<strong>en</strong>tueel telefonisch doorgegev<strong>en</strong>) voor e<strong>en</strong> collega noter<strong>en</strong>. Details van e<strong>en</strong> afspraak kan hij in e<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige e-mail of faxbericht opstell<strong>en</strong>. Hij kan ook e<strong>en</strong> formulier invull<strong>en</strong> om verlof aan te vrag<strong>en</strong>.<br />

Ter voorbereiding van e<strong>en</strong> telefoongesprek, teamoverleg of gesprek met begeleider of leidinggev<strong>en</strong>de<br />

in de stageperiode kan hij bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>.<br />

A2/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Hij kan<br />

daarvoor e<strong>en</strong> bestelformulier <strong>en</strong> andere standaardformulier<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>lands verkeer (bijvoorbeeld<br />

voor de douane) invull<strong>en</strong>.<br />

A2/2.1 De ler<strong>en</strong>de heeft tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> uitwisseling k<strong>en</strong>nis gemaakt met e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse collega/partner<br />

in e<strong>en</strong> internationaal project. Hij kan hem e<strong>en</strong> persoonlijk briefje of emailbericht stur<strong>en</strong> over<br />

dagelijkse zak<strong>en</strong>, of e<strong>en</strong> informeel begeleid<strong>en</strong>d briefje bij het opstur<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t of pakje.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 85


B1 Schrijv<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering.<br />

Kan e<strong>en</strong>voudige<br />

sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de tekst<br />

schrijv<strong>en</strong> over vertrouwde<br />

onderwerp<strong>en</strong> in het<br />

dagelijks lev<strong>en</strong>, op<br />

opleiding of werk.<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's<br />

<strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Kan binn<strong>en</strong> de dagelijkse<br />

werkroutine aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> korte bericht<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong>.<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

Kan over allerlei<br />

onderwerp<strong>en</strong> uit het<br />

dagelijkse lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk<br />

persoonlijke briefjes<br />

schrijv<strong>en</strong>: nieuwtjes<br />

vertell<strong>en</strong>, m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> beschrijv<strong>en</strong>,<br />

eig<strong>en</strong> gevoel uitdrukk<strong>en</strong>,<br />

e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ing of oordeel<br />

gev<strong>en</strong>.<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

Kan met behulp van<br />

standaardformulering<strong>en</strong><br />

routinematige korte briev<strong>en</strong><br />

producer<strong>en</strong>.<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong><br />

Kan in e<strong>en</strong> standaardformat<br />

e<strong>en</strong> kort verslag of rapport<br />

opstell<strong>en</strong> over feitelijke<br />

zak<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> het dagelijkse<br />

werk.<br />

Het woordgebruik is<br />

e<strong>en</strong>voudig, maar voldo<strong>en</strong>de<br />

om zak<strong>en</strong> uit het dagelijkse<br />

lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de eig<strong>en</strong> specifieke<br />

werk- of interessesfeer te<br />

kunn<strong>en</strong> verwoord<strong>en</strong>. De<br />

tekst<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> op dit<br />

niveau <strong>en</strong>ige sam<strong>en</strong>hang te<br />

verton<strong>en</strong> door het gebruik<br />

van verwijs- <strong>en</strong><br />

verbindingswoord<strong>en</strong>.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d<br />

om zich adequaat uit te<br />

drukk<strong>en</strong> op dit niveau.<br />

De geschrev<strong>en</strong> tekst<strong>en</strong> zijn<br />

over het algeme<strong>en</strong><br />

begrijpelijk. Bij<br />

routinetak<strong>en</strong> met veel<br />

standaardformulering<strong>en</strong> is<br />

het <strong>taal</strong>gebruik redelijk<br />

correct. Bij spontaner<br />

<strong>taal</strong>gebruik kom<strong>en</strong><br />

grammaticale fout<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

spelfout<strong>en</strong> veelvuldig voor.<br />

Spelling, gebruik van<br />

leestek<strong>en</strong>s <strong>en</strong> lay-out is<br />

zodanig correct dat de lezer<br />

de tekst kan volg<strong>en</strong>.<br />

Bij persoonlijke <strong>en</strong> semiformele<br />

briefjes <strong>en</strong> tekst<strong>en</strong><br />

wordt e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>d register<br />

gebruikt met betrekking tot<br />

aanhef, groet,<br />

aanspreekvorm<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

woordgebruik.<br />

86 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's <strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Schadeformulier invull<strong>en</strong> bij aanrijding;<br />

Sollicitatieformulier invull<strong>en</strong>;<br />

Leveringsbon of opdrachtformulier invull<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> bericht achterlat<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> collega met het verzoek om e<strong>en</strong> bepaalde taak uit te voer<strong>en</strong>;<br />

Afsprak<strong>en</strong>lijstje mak<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> informeel werkoverleg (met e<strong>en</strong> of <strong>en</strong>kele collega's);<br />

Klacht noter<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> klant aan de balie/in e<strong>en</strong> winkel of restaurant;<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Bedankbriefje na afloop van e<strong>en</strong> bezoek aan buit<strong>en</strong>landse school of bedrijf;<br />

M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van buit<strong>en</strong>landse school/bedrijf uitnodig<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> bezoek; daarbij iets vertell<strong>en</strong> over de<br />

eig<strong>en</strong> school/bedrijf <strong>en</strong> de eig<strong>en</strong> stad of streek;<br />

Met contactpersoon in buit<strong>en</strong>landse school/bedrijf corresponder<strong>en</strong> (e--mail/fax) over de praktische<br />

regeling<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> bezoek of uitwisseling (reis, verblijf, programma <strong>en</strong>zovoort);<br />

3 Zakelijke correspond<strong>en</strong>tie<br />

Standaardbrief waarin informatie gevraagd of gegev<strong>en</strong> wordt over de product<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, <strong>en</strong> de<br />

prijz<strong>en</strong>, van e<strong>en</strong> bedrijf;<br />

Standaard begeleid<strong>en</strong>de brief bij het lever<strong>en</strong> van goeder<strong>en</strong>, het aanbied<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> offerte;<br />

Standaardbrief bij het plaats<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bestelling of order;<br />

Standaardbrief voor als er iets mis gaat bij e<strong>en</strong> bestelling, de spull<strong>en</strong> niet kom<strong>en</strong>, niet in orde zijn<br />

<strong>en</strong>zovoort;<br />

Standaard klacht<strong>en</strong>brief;<br />

E<strong>en</strong>voudige, korte sollicitatiebrief met beknopt cv, volg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> voorbeeld;<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>, contract<strong>en</strong><br />

Kort <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig verslag van e<strong>en</strong> werkbezoek of stage (voor de buit<strong>en</strong>landse partner/begeleider);<br />

E<strong>en</strong> routebeschrijving of reisschema mak<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> klant (toerisme);<br />

Verslag van uitgevoerde werkzaamhed<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> vast format;<br />

E<strong>en</strong> 'sobere' (alle<strong>en</strong> de basics) gebruiksaanwijzing schrijv<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> apparaat;<br />

Bij e<strong>en</strong> storing volg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> vast format e<strong>en</strong> rapportje schrijv<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> voorman.<br />

B1 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B1/1.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf waar veel collega's uit het buit<strong>en</strong>land kom<strong>en</strong>. In het dagelijks<br />

contact met h<strong>en</strong> kan hij bijvoorbeeld e<strong>en</strong> bericht achterlat<strong>en</strong> voor één van h<strong>en</strong> met het verzoek om e<strong>en</strong><br />

bepaalde taak uit te voer<strong>en</strong>, of e<strong>en</strong> afsprak<strong>en</strong>lijstje mak<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> informeel werkoverleg<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 87


B1/1.2 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Hij kan e<strong>en</strong><br />

leveringsbon of opdrachtformulier in de vreemde <strong>taal</strong> invull<strong>en</strong> <strong>en</strong> bij contact met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong><br />

of leveranciers kan hij e<strong>en</strong> klacht noter<strong>en</strong>.<br />

B1/2.1 De school of het bedrijf van de ler<strong>en</strong>de heeft contact gelegd met e<strong>en</strong> partnerinstelling in het<br />

buit<strong>en</strong>land. De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> schriftelijke uitnodiging geschrev<strong>en</strong> waarin hij verteg<strong>en</strong>woordigers<br />

daarvan heeft uitg<strong>en</strong>odigd voor e<strong>en</strong> bezoek (hij kon daarin iets vertell<strong>en</strong> over de eig<strong>en</strong> school/bedrijf<br />

<strong>en</strong> de eig<strong>en</strong> stad of streek), waarna hij per e--mail <strong>en</strong> fax met e<strong>en</strong> contactpersoon heeft<br />

gecorrespondeerd over de praktische regeling<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> bezoek of uitwisseling. Na afloop heeft de<br />

ler<strong>en</strong>de zelf e<strong>en</strong> bezoek aan de partnerinstelling gebracht. Hij stuurt e<strong>en</strong> briefje waarin hij bedankt<br />

voor de ontvangst.<br />

B1/3.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Het hoort tot<br />

zijn tak<strong>en</strong> om schriftelijke contact met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> te verzorg<strong>en</strong> rond routinematige zak<strong>en</strong> in<br />

de dagelijkse beroepspraktijk. Zo kan hij in e<strong>en</strong> standaardbrief informatie vrag<strong>en</strong> of gev<strong>en</strong> over de<br />

product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bedrijf, e<strong>en</strong> standaardbrief opstell<strong>en</strong> ter begeleiding van e<strong>en</strong> levering<br />

van goeder<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> offerte aanbied<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> standaardbrief opstell<strong>en</strong> voor het plaats<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

bestelling/order. Verder kan hij als er iets mis gaat met e<strong>en</strong> bestelling e<strong>en</strong> standaard klacht<strong>en</strong>brief<br />

schrijv<strong>en</strong>.<br />

B1/3.2 De ler<strong>en</strong>de wil gaan werk<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse maatschappij. Enige k<strong>en</strong>nis van de vreemde<br />

<strong>taal</strong> is vereist. De personeelsadvert<strong>en</strong>tie is in de vreemde <strong>taal</strong> opgesteld. Hij schrijft aan de hand van<br />

e<strong>en</strong> voorbeeld e<strong>en</strong> korte brief met e<strong>en</strong> beknopt overzicht van opleiding <strong>en</strong> werkervaring.<br />

B1/4.1 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> werkbezoek of stage afgelegd in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daarvan e<strong>en</strong> kort<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig verslag schrijv<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve van de buit<strong>en</strong>landse partner.<br />

B1/4.2 Het bedrijf waar de ler<strong>en</strong>de werkt verricht soms werkzaamhed<strong>en</strong> aan technische apparatuur in<br />

het buit<strong>en</strong>land. De ler<strong>en</strong>de is betrokk<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> dergelijke opdracht. Hij kan bij e<strong>en</strong> storing volg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong><br />

vast format e<strong>en</strong> rapportje schrijv<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> voorman. Ook kan hij e<strong>en</strong> elem<strong>en</strong>taire<br />

gebruiksaanwijzing voor e<strong>en</strong> apparaat schrijv<strong>en</strong>.<br />

B1/4.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat vaak toeristische informatie levert aan buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong>.<br />

Hij kan voor e<strong>en</strong> dergelijke klant e<strong>en</strong> routebeschrijving of reisschema mak<strong>en</strong>.<br />

88 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 89


B2 Schrijv<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering.<br />

Kan duidelijke,<br />

gedetailleerde tekst<br />

schrijv<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> breed<br />

scala van onderwerp<strong>en</strong> in<br />

het dagelijks lev<strong>en</strong>, in het<br />

beroepslev<strong>en</strong> <strong>en</strong> in<br />

opleiding<strong>en</strong>.<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's<br />

<strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Kan over allerlei<br />

onderwerp<strong>en</strong> in het werk<br />

belangrijke informatie<br />

noter<strong>en</strong> <strong>en</strong> in de vorm van<br />

e<strong>en</strong> memo aan collega's<br />

doorgev<strong>en</strong>.<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

Kan over algeme<strong>en</strong><br />

maatschappelijke <strong>en</strong><br />

abstracte onderwerp<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong>, gevoel<strong>en</strong>s<br />

g<strong>en</strong>uanceerd uitdrukk<strong>en</strong>,<br />

e<strong>en</strong> standpunt<br />

beargum<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>.<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

Kan adequate briev<strong>en</strong>, emails<br />

<strong>en</strong> faxbericht<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong> rond de meest<br />

voorkom<strong>en</strong>de zak<strong>en</strong> in de<br />

dagelijkse beroepspraktijk.<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong><br />

Kan problem<strong>en</strong>, process<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> handeling<strong>en</strong> beschrijv<strong>en</strong>,<br />

informatie uit verschill<strong>en</strong>de<br />

bronn<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

evaluer<strong>en</strong>, voor- <strong>en</strong> nadel<strong>en</strong><br />

van keuzes toelicht<strong>en</strong>.<br />

Het woordgebruik is<br />

gevarieerd. De ler<strong>en</strong>de<br />

maakt goed gebruik van<br />

uitdrukking<strong>en</strong> <strong>en</strong> technische<br />

begripp<strong>en</strong>. De tekst<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> lang zijn (meer dan<br />

e<strong>en</strong> pagina). De sam<strong>en</strong>hang<br />

wordt op tekstniveau goed<br />

aangegev<strong>en</strong> door het<br />

gebruik van verwijs- <strong>en</strong><br />

verbindingswoord<strong>en</strong>.<br />

Beheersing van<br />

grammaticale structur<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

spelling is over het<br />

algeme<strong>en</strong> goed.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d<br />

om zich adequaat uit te<br />

drukk<strong>en</strong> op dit niveau.<br />

De tekst<strong>en</strong> zijn goed te<br />

begrijp<strong>en</strong>. Lay-out <strong>en</strong><br />

paragraafindeling zijn<br />

conform de geld<strong>en</strong>de<br />

norm<strong>en</strong>. De spelling <strong>en</strong> het<br />

gebruik van leestek<strong>en</strong>s is<br />

redelijk correct, maar<br />

vertoont de invloed van de<br />

moeder<strong>taal</strong>.<br />

Er wordt e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>d<br />

register gebruikt:<br />

formeel/informeel. Fout<strong>en</strong><br />

in grammatica <strong>en</strong><br />

woordkeuze kom<strong>en</strong> voor,<br />

maar in beperkte mate.<br />

90 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B2 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's <strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

Informatie uit e<strong>en</strong> zakelijk telefoongesprek kernachtig sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> memo voor e<strong>en</strong> collega;<br />

Instructies <strong>en</strong> mededeling<strong>en</strong> aan collega's <strong>en</strong> ondergeschikt<strong>en</strong>;<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact<br />

Ingezond<strong>en</strong> brief of kort artikeltje voor het personeelsblad;<br />

E<strong>en</strong> brief met e<strong>en</strong> voorstel, klacht of verzoek aan de ondernemingsraad of aan personeelszak<strong>en</strong>;<br />

Invitaties voor e<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>diner schrijv<strong>en</strong>;<br />

3 Zakelijke correspond<strong>en</strong>tie<br />

Afsprak<strong>en</strong> vastlegg<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>brief;<br />

E<strong>en</strong> brief/e--mail schrijv<strong>en</strong> om afsprak<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> of te controler<strong>en</strong>, te klag<strong>en</strong> over geleverde<br />

goeder<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, aanwijzing<strong>en</strong> te gev<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort.;<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige sollicitatiebrief; e<strong>en</strong> c.v.;<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>, contract<strong>en</strong><br />

Technische informatie weergev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> verslag;<br />

Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> van zakelijke gesprekk<strong>en</strong> verwerk<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> verslag met betrekking tot<br />

hoofdzak<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig rapport waarin de voors <strong>en</strong> teg<strong>en</strong>s van concurrer<strong>en</strong>de product<strong>en</strong> word<strong>en</strong> afgewog<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aanbeveling voor aanschaf wordt gedaan;<br />

Verslag van e<strong>en</strong> werkoverleg of vergadering;<br />

Verslag van e<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>reis: beschrijving van wat gezi<strong>en</strong> <strong>en</strong> gedaan is, plus e<strong>en</strong> evaluatie;<br />

Intern rapport: e<strong>en</strong> voorstel, e<strong>en</strong> technische beoordeling, sam<strong>en</strong>vatting van e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst, <strong>en</strong><br />

dergelijke;<br />

Voorstel do<strong>en</strong> voor offerte, offerte uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>;<br />

Verslag do<strong>en</strong> (aan de opdrachtgever) van de voortgang bij de uitvoering van e<strong>en</strong> contract;<br />

Schriftelijk toeristische/recreatieve informatie verstrekk<strong>en</strong>.<br />

B2 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

B2/1.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf/volgt e<strong>en</strong> opleiding in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daar informatie<br />

uit e<strong>en</strong> zakelijk telefoongesprek kernachtig sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> memo voor e<strong>en</strong> collega <strong>en</strong> schriftelijk<br />

instructies <strong>en</strong> mededeling<strong>en</strong> do<strong>en</strong> aan collega's <strong>en</strong> ondergeschikt<strong>en</strong>.<br />

B2/2.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf/volgt e<strong>en</strong> opleiding in het buit<strong>en</strong>land. Naast de werkzaamhed<strong>en</strong><br />

daar in het kader van werk of opleiding kan hij ook daarbuit<strong>en</strong>, op het niveau van sociaal contact,<br />

functioner<strong>en</strong>. Hij kan bijvoorbeeld e<strong>en</strong> ingezond<strong>en</strong> brief of kort artikeltje schrijv<strong>en</strong> voor het school- of<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 91


personeelsblad, e<strong>en</strong> brief met e<strong>en</strong> voorstel, klacht of verzoek aan ondernemingsraad of<br />

personeelszak<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong>, of invitaties schrijv<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>diner.<br />

B2/3.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Het hoort tot<br />

zijn tak<strong>en</strong> om schriftelijke contact met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> te verzorg<strong>en</strong> rond de meest voorkom<strong>en</strong>de<br />

zak<strong>en</strong> in de dagelijkse beroepspraktijk. Zo kan hij afsprak<strong>en</strong> vastlegg<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>brief, e<strong>en</strong> brief/email<br />

schrijv<strong>en</strong> om afsprak<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> of te controler<strong>en</strong>, te klag<strong>en</strong> over geleverde goeder<strong>en</strong> of<br />

di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, aanwijzing<strong>en</strong> te gev<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort.<br />

B2/3.2 De ler<strong>en</strong>de wil solliciter<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij kan daartoe e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

sollicitatiebrief schrijv<strong>en</strong>, vergezeld van e<strong>en</strong> c.v.<br />

B2/4.1 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>reis gemaakt in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daarvan in e<strong>en</strong> verslag, t<strong>en</strong><br />

behoeve van de buit<strong>en</strong>landse partner of van e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse opdrachtgever, e<strong>en</strong> beschrijving gev<strong>en</strong><br />

van wat gezi<strong>en</strong> <strong>en</strong> gedaan is; zo kan hij aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> van zakelijke gesprekk<strong>en</strong> verwerk<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong><br />

verslag met betrekking tot hoofdzak<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan het geheel e<strong>en</strong> evaluatie toevoeg<strong>en</strong>.<br />

B2/4.2 Het bedrijf waar de ler<strong>en</strong>de werkt, verricht soms werkzaamhed<strong>en</strong> aan technische apparatuur in<br />

het buit<strong>en</strong>land. De ler<strong>en</strong>de is betrokk<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> dergelijke opdracht. Hij kan aan de buit<strong>en</strong>landse<br />

opdrachtgever schriftelijk verslag do<strong>en</strong> van de voortgang van de uitvoering van het contract. Hij kan<br />

hierin technische informatie weergev<strong>en</strong>.<br />

B2/4.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat vaak toeristische informatie levert aan buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong>.<br />

Hij kan aan e<strong>en</strong> dergelijke klant schriftelijk toeristische/recreatieve informatie verstrekk<strong>en</strong>.<br />

B2/4.4 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. In dergelijke<br />

contact<strong>en</strong> kan hij schriftelijk voorstell<strong>en</strong> do<strong>en</strong> voor offerte, offerte uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse<br />

opdrachtgever verslag do<strong>en</strong> van de voortgang bij de uitvoering van e<strong>en</strong> contract.<br />

B2/4.5 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf waar de vreemde <strong>taal</strong> als voer<strong>taal</strong> gebruikt wordt. Hij kan daar<br />

in interne rapport<strong>en</strong> voorstell<strong>en</strong> do<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> technische beoordeling gev<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting gev<strong>en</strong> van<br />

e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst of vergadering <strong>en</strong>zovoort. Zo kan hij bijvoorbeeld in e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig rapport de voor-<br />

<strong>en</strong> nadel<strong>en</strong> van concurrer<strong>en</strong>de product<strong>en</strong> afweg<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> aanbeveling voor aanschaf do<strong>en</strong>.<br />

92 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 93


C1 Schrijv<strong>en</strong><br />

Vaardigheid Subvaardighed<strong>en</strong> Taalk<strong>en</strong>nis K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de<br />

taakuitvoering.<br />

Kan duidelijke, goed<br />

gestructureerde tekst<strong>en</strong> over<br />

complexe onderwerp<strong>en</strong> in<br />

werk, opleiding <strong>en</strong> privélev<strong>en</strong><br />

adequaat <strong>en</strong> accuraat<br />

schrijv<strong>en</strong>.<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, memo's<br />

<strong>en</strong> formulier<strong>en</strong><br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

Kan met gemak<br />

corresponder<strong>en</strong> over de<br />

meeste zak<strong>en</strong> die met het<br />

werk te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>..<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong><br />

Kan e<strong>en</strong> breed scala aan<br />

zakelijke tekst<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong><br />

waarin beoordeling<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>,<br />

voorstell<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gedaan,<br />

standpunt<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

toegelicht.<br />

Het <strong>taal</strong>gebruik is in hoge<br />

mate correct, gevarieerd qua<br />

woordgebruik <strong>en</strong> pass<strong>en</strong>d<br />

qua stijl.<br />

Onnauwkeurighed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

lichte stijlfout<strong>en</strong> kom<strong>en</strong><br />

voor. De tekst<strong>en</strong> zijn goed<br />

opgebouwd door e<strong>en</strong> goede<br />

paragraafindeling, <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

adequaat gebruik van<br />

verbindingsmiddel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

signaalwoord<strong>en</strong>.<br />

Woord<strong>en</strong>schat: toereik<strong>en</strong>d<br />

om zich adequaat uit te<br />

drukk<strong>en</strong> op dit niveau.<br />

De ler<strong>en</strong>de kan e<strong>en</strong> breed<br />

scala aan tekst<strong>en</strong><br />

producer<strong>en</strong> waarin hij voor<br />

hem belangrijke punt<strong>en</strong><br />

b<strong>en</strong>adrukt <strong>en</strong> zich soepel <strong>en</strong><br />

effectief aanpast aan de<br />

lezer(s) die hij op het oog<br />

heeft. Hij kan tekst<strong>en</strong><br />

producer<strong>en</strong> in meer formele<br />

<strong>en</strong> meer informele registers.<br />

De spelling is correct, op<br />

e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele spelfout na.<br />

94 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


C1 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>tak<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke correspond<strong>en</strong>tie<br />

E<strong>en</strong> tactvol antwoord schrijv<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> klacht<strong>en</strong>brief van e<strong>en</strong> klant;<br />

E<strong>en</strong> aanbeveling/refer<strong>en</strong>tie schrijv<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> collega;<br />

E<strong>en</strong> uitgebreide sollicitatiebrief schrijv<strong>en</strong>;<br />

E<strong>en</strong> brief met e<strong>en</strong> werv<strong>en</strong>d karakter opstell<strong>en</strong>;<br />

4 Verslag<strong>en</strong>, voorstell<strong>en</strong>, contract<strong>en</strong><br />

E<strong>en</strong> functieprofiel beschrijv<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> advert<strong>en</strong>tietekst opstell<strong>en</strong>;<br />

Projectvoorstel of subsidieaanvraag opstell<strong>en</strong>;<br />

Zakelijk verslag mak<strong>en</strong>, op basis van aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>;<br />

Gedetailleerd technisch of wet<strong>en</strong>schappelijk rapport opstell<strong>en</strong>;<br />

Sam<strong>en</strong>vatting mak<strong>en</strong> van artikel<strong>en</strong> uit vakblad<strong>en</strong>, als briefing voor het managem<strong>en</strong>t;<br />

Tekst aanlever<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> folder waarin product<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het bedrijf gepres<strong>en</strong>teerd<br />

word<strong>en</strong>.<br />

C1 Schrijv<strong>en</strong>: voorbeeld<strong>en</strong> van situaties<br />

C1/3.1 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. Het hoort tot<br />

zijn tak<strong>en</strong> om schriftelijke contact met buit<strong>en</strong>landse klant<strong>en</strong> te verzorg<strong>en</strong> rond de meeste zak<strong>en</strong> die met<br />

het werk te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Zo kan hij bijvoorbeeld e<strong>en</strong> tactvol antwoord schrijv<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

klacht<strong>en</strong>brief van e<strong>en</strong> klant <strong>en</strong> e<strong>en</strong> aanbeveling/refer<strong>en</strong>tie schrijv<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> collega. Ook kan hij om<br />

e<strong>en</strong> nieuw product of e<strong>en</strong> nieuwe di<strong>en</strong>st aan te bevel<strong>en</strong> aan bestaande relaties e<strong>en</strong> brief met e<strong>en</strong><br />

werv<strong>en</strong>de tekst schrijv<strong>en</strong>.<br />

C1/3.2 De ler<strong>en</strong>de wil solliciter<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>lands bedrijf. Hij kan daartoe e<strong>en</strong> uitgebreide<br />

sollicitatiebrief schrijv<strong>en</strong>.<br />

C1/4.1 De ler<strong>en</strong>de heeft e<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>reis gemaakt in het buit<strong>en</strong>land. Hij kan daarvan t<strong>en</strong> behoeve van de<br />

buit<strong>en</strong>landse partner of van e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse opdrachtgever op basis van aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> e<strong>en</strong> zakelijk<br />

verslag schrijv<strong>en</strong>.<br />

C1/4.2 Het bedrijf waar de ler<strong>en</strong>de werkt, verricht soms werkzaamhed<strong>en</strong> aan technische apparatuur in<br />

het buit<strong>en</strong>land. De ler<strong>en</strong>de is betrokk<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> dergelijk project. Hij kan t<strong>en</strong> behoeve van de<br />

buit<strong>en</strong>landse opdrachtgever e<strong>en</strong> gedetailleerd technisch of wet<strong>en</strong>schappelijk rapport schrijv<strong>en</strong>.<br />

C1/4.3 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf dat veel contact<strong>en</strong> onderhoudt met het buit<strong>en</strong>land. In dergelijke<br />

contact<strong>en</strong> kan hij projectvoorstell<strong>en</strong> of subsidieaanvrag<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong>.<br />

C1/4.4 De ler<strong>en</strong>de werkt in e<strong>en</strong> bedrijf waar de vreemde <strong>taal</strong> als voer<strong>taal</strong> gebruikt wordt. Hij kan daar<br />

e<strong>en</strong> breed scala aan zakelijke tekst<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong>, zoals e<strong>en</strong> functieprofiel, e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting van<br />

artikel<strong>en</strong> uit vakblad<strong>en</strong> (als briefing voor het managem<strong>en</strong>t), of tekst voor e<strong>en</strong> folder waarin product<strong>en</strong><br />

of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van het bedrijf gepres<strong>en</strong>teerd word<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 95


96 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


BIJLAGE 1 BEOORDELEN OP BASIS VAN HET RAAMWERK <strong>MVT</strong><br />

(NIVEAU B1)<br />

Inleiding<br />

In deze bijlage gaan we in op de mogelijkhed<strong>en</strong> om het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong> te gebruik<strong>en</strong> als leidraad<br />

voor toetsing <strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>t. Ook gev<strong>en</strong> we voorbeeld<strong>en</strong> van toets<strong>en</strong> <strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>tprocedures bij<br />

concrete vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> compet<strong>en</strong>ties. We beperk<strong>en</strong> ons hier tot het niveau B1 (onafhankelijke<br />

<strong>taal</strong>gebruiker) omdat het ontwikkel<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> stelsel van sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de beoordelingsinstrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> zaak van wat langere termijn is, waarbij met name voor de validatie ook tal<strong>en</strong>doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

cursist<strong>en</strong> in het <strong>mbo</strong> e<strong>en</strong> rol di<strong>en</strong><strong>en</strong> te spel<strong>en</strong>. We hebb<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> voor niveau B1 omdat dat niveau<br />

naar ons idee c<strong>en</strong>traal staat in de meeste opleiding<strong>en</strong> in het <strong>mbo</strong>. Veel van wat gezegd wordt voor<br />

niveau B1 geldt ook voor de lagere niveaus, zij het dat daar het functioner<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong> nog<br />

zeer beperkt is. Op de hogere niveaus wordt van cursist<strong>en</strong> meer zelfstandig <strong>taal</strong>gebruik van e<strong>en</strong> hogere<br />

kwaliteit verwacht. De eerlijkheid gebiedt te zegg<strong>en</strong> dat zulke niveaus maar zeld<strong>en</strong> bereikt word<strong>en</strong> of<br />

hoev<strong>en</strong> bereikt te word<strong>en</strong>.<br />

Functies van beoordeling<br />

Wij mak<strong>en</strong> hier onderscheid tuss<strong>en</strong> twee soort<strong>en</strong> toetsing: summatieve <strong>en</strong> formatieve toetsing. We<br />

mak<strong>en</strong> dat onderscheid omdat er verschill<strong>en</strong>de beoordelingstraject<strong>en</strong> d<strong>en</strong>kbaar zijn. Onder summatieve<br />

toetsing verstaan we hier (e<strong>en</strong>malige) toetsing die tot doel heeft e<strong>en</strong> kandidaat (officieel) te<br />

kwalificer<strong>en</strong>. Toegespitst op het raamwerk: bij summatieve of eindtoetsing bepal<strong>en</strong> we aan het eind<br />

van het leertraject of de kandidaat op het gew<strong>en</strong>ste niveau functioneert. Als de kandidaat dat NIET<br />

blijkt te do<strong>en</strong>, dan betek<strong>en</strong>t de toetsuitslag niet zonder meer dat de kandidaat dan wel op e<strong>en</strong> lager<br />

niveau functioneert. Misschi<strong>en</strong> is dat wel zo, maar daar moet dan wel e<strong>en</strong> procedure voor ontwikkeld<br />

zijn om dat te bepal<strong>en</strong>.<br />

Bij formatieve toetsing beoordel<strong>en</strong> we tijd<strong>en</strong>s het leerproces de mate waarin de kandidaat al aan de<br />

gestelde eis<strong>en</strong> van het gew<strong>en</strong>ste niveau voldoet; formatieve toetsing is gericht op voortgang. Bij<br />

formatieve toetsing is het goed mogelijk om deelvaardighed<strong>en</strong> geïsoleerd (discreet) te toets<strong>en</strong>.<br />

Formatieve toets<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> soms minder functioneel zijn dan toets<strong>en</strong> die summatief gebruikt word<strong>en</strong>.<br />

Toch moet<strong>en</strong> we ook bij formatieve toets<strong>en</strong> ernaar strev<strong>en</strong> om de tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> opdracht<strong>en</strong> zo auth<strong>en</strong>tiek <strong>en</strong><br />

functioneel mogelijk te mak<strong>en</strong>, opdat de kandidaat ge<strong>en</strong> tijd verliest bij het verwerv<strong>en</strong> van relevante<br />

vaardighed<strong>en</strong>.<br />

In veel omstandighed<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>gvorm van formatief <strong>en</strong> summatief toets<strong>en</strong> d<strong>en</strong>kbaar, waarbij<br />

gegev<strong>en</strong>s die tijd<strong>en</strong>s de formatieve toetsing word<strong>en</strong> verzameld, meetell<strong>en</strong> bij de kwalificering. Het<br />

spreekt vanzelf dat in verband met de certificer<strong>en</strong>de werking van kwalificaties zo‟n traject heel goed<br />

moet word<strong>en</strong> bewaakt. Dit traject noem<strong>en</strong> we hier gestructureerde observatie.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 97


Beoordelingscriteria<br />

Ook bij de beoordelingscriteria moet<strong>en</strong> we onderscheid mak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> formatieve toetsing, tijd<strong>en</strong>s <strong>en</strong><br />

t<strong>en</strong> behoeve van het leerproces, <strong>en</strong> summatieve toetsing t<strong>en</strong> behoeve van kwalificering. In het eerste<br />

geval zull<strong>en</strong> per leertraject <strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> de situatie van de kandidaat, beoordelingsmethodes <strong>en</strong> criteria<br />

kunn<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>. Bij e<strong>en</strong> summatieve methode zull<strong>en</strong> de criteria moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gestandaardiseerd.<br />

We zull<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong> bij welke prestaties volg<strong>en</strong>s deskundig<strong>en</strong> sprake is van het behal<strong>en</strong> van het<br />

beheersingsniveau. Onder bepaalde, zeer goed gecontroleerde, omstandighed<strong>en</strong> kan het mogelijk zijn<br />

om gegev<strong>en</strong>s die zijn verzameld tijd<strong>en</strong>s de formatieve toetsing mee te lat<strong>en</strong> spel<strong>en</strong> bij de summatieve<br />

toetsing.<br />

Per vaardigheid wordt nog verder ingegaan op de beoordelingscriteria die voor die vaardigheid van<br />

belang zijn. Met name is daarbij het onderscheid tuss<strong>en</strong> productieve <strong>en</strong> receptieve vaardighed<strong>en</strong> van<br />

belang. Criteria bij productieve vaardighed<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> betrekking op de feitelijk vaardigheid die de<br />

kandidaat vertoont. Receptieve vaardighed<strong>en</strong> als lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> luister<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> we in het algeme<strong>en</strong> niet op<br />

zo‟n directe wijze met<strong>en</strong>; we moet<strong>en</strong> dus criteria ontwikkel<strong>en</strong> voor gedrag dat slechts e<strong>en</strong> indicatie kan<br />

gev<strong>en</strong> van het lees- of luistervermog<strong>en</strong> van de kandidaat. Als we lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> luister<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> met<strong>en</strong> via<br />

schrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> sprek<strong>en</strong>, dan moet<strong>en</strong> we oppass<strong>en</strong> dat we niet voornamelijk de productieve vaardighed<strong>en</strong><br />

aan het met<strong>en</strong> zijn. Dit geldt nadrukkelijk ook voor compet<strong>en</strong>tiemeting (zie hieronder).<br />

Compet<strong>en</strong>ties<br />

Vanaf het niveau B1 kunn<strong>en</strong> we sprek<strong>en</strong> van compet<strong>en</strong>ties. Compet<strong>en</strong>ties zijn hier gedefinieerd als<br />

combinaties van vaardighed<strong>en</strong> die voor de uitoef<strong>en</strong>ing van e<strong>en</strong> taak in de beroepspraktijk vereist zijn.<br />

Voor het mer<strong>en</strong>deel van de opdracht<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve van het toets<strong>en</strong> van compet<strong>en</strong>ties (formatief <strong>en</strong><br />

summatief) zull<strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong> gecombineerd getoetst moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Daarbij di<strong>en</strong>t wel gezorgd<br />

word<strong>en</strong> dat steeds de meest relevante vaardigheid het zwaarst wordt gewog<strong>en</strong>. Dat kan door in e<strong>en</strong><br />

toets naar verhouding meer opdracht<strong>en</strong> op te nem<strong>en</strong> waarin die meest relevante vaardigheid e<strong>en</strong><br />

primaire rol speelt. Toets<strong>en</strong> kan ook door bij e<strong>en</strong> complexe opdracht bepaalde onderdel<strong>en</strong> zwaarder te<br />

lat<strong>en</strong> tell<strong>en</strong>.<br />

Toetsdoel<strong>en</strong><br />

Onder toetsdoel<strong>en</strong> bij de taakuitvoering word<strong>en</strong> verstaan de lijst<strong>en</strong> van mogelijk (gecombineerd) te<br />

toets<strong>en</strong> aspect<strong>en</strong> van <strong>taal</strong>gedrag die bij het gegev<strong>en</strong> niveau relevant <strong>en</strong> uitvoerbaar lijk<strong>en</strong> te zijn. De<br />

bedoeling van deze lijst<strong>en</strong> is om aan doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> toetsconstructeurs duidelijk te mak<strong>en</strong> welk<br />

<strong>taal</strong>gedrag in e<strong>en</strong> toets geoperationaliseerd zou kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Sommig<strong>en</strong> toetsdoel<strong>en</strong> zull<strong>en</strong><br />

gecombineerd kunn<strong>en</strong> of moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, niet alle<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> één vaardigheid (bijvoorbeeld luister<strong>en</strong>),<br />

maar tuss<strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong> (bijvoorbeeld luister<strong>en</strong> gecombineerd met schrijv<strong>en</strong>). Er is e<strong>en</strong> intuïtieve<br />

ord<strong>en</strong>ing gemaakt van toetsdoel<strong>en</strong>: dit heeft het (didactische) voordeel dat voor kandidat<strong>en</strong> die nog<br />

nauwelijks op e<strong>en</strong> bepaald niveau operer<strong>en</strong>, toetsdoel<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> die naar verhouding<br />

minder problem<strong>en</strong> voor de kandidat<strong>en</strong> oplever<strong>en</strong> <strong>en</strong> zo het leerproces kunn<strong>en</strong> ondersteun<strong>en</strong>.<br />

98 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


De opsomming van geïsoleerde, discrete toetsdoel<strong>en</strong> is ge<strong>en</strong> pleidooi om deze doel<strong>en</strong> via nietfunctionele<br />

opdracht<strong>en</strong> te toets<strong>en</strong>. Zie hiervoor bij “wijz<strong>en</strong> van beoordeling”. Echter, naarmate het<br />

niveau lager is, zal het toetsdoel wellicht minder functioneel te toets<strong>en</strong> zijn.<br />

In voorkom<strong>en</strong>de gevall<strong>en</strong> zal word<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> waar toetsdoel<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> vaardigheid overlapp<strong>en</strong> met<br />

die bij andere (sub)vaardighed<strong>en</strong>. Dit gebeurt door middel van het tek<strong>en</strong> “ > “ gevolgd door de<br />

overlapp<strong>en</strong>de vaardigheid of vaardighed<strong>en</strong>.<br />

Wijz<strong>en</strong> van beoordeling<br />

Onder wijz<strong>en</strong> van beoordeling wordt verstaan de verschill<strong>en</strong>de manier<strong>en</strong> waarop de eerder g<strong>en</strong>oemde<br />

toetsdoel<strong>en</strong> in tak<strong>en</strong>, opgav<strong>en</strong> <strong>en</strong> toets<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geoperationaliseerd. Het spreekt vanzelf dat<br />

de beoordeling relevant moet zijn voor het niveau <strong>en</strong> voor de opleiding. Dit houdt in dat in principe<br />

iedere taak <strong>en</strong>zovoort functioneel di<strong>en</strong>t te zijn. Immers, zowel het raamwerk als de (beroeps)opleiding<br />

gaan ervan uit dat de kandidaat in de werkelijkheid moet kunn<strong>en</strong> functioner<strong>en</strong>. Toch zal het om<br />

red<strong>en</strong><strong>en</strong> van betrouwbaarheid <strong>en</strong>/of effici<strong>en</strong>cy soms gebod<strong>en</strong> zijn om concessies te do<strong>en</strong> aan de<br />

functionaliteit. Ook zal het tijd<strong>en</strong>s het onderwijsleerproces, zeker op de lagere niveaus (zie ook onder<br />

toetsdoel<strong>en</strong> hierbov<strong>en</strong>) nuttig kunn<strong>en</strong> zijn om (sub)vaardighed<strong>en</strong> geïsoleerd, niet-functioneel te<br />

toets<strong>en</strong>, om zo snel inzicht te kunn<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> in de beheersing van de specifieke (sub)vaardigheid. Bij<br />

eindtoetsing di<strong>en</strong>t echter gestreefd te word<strong>en</strong> naar functionele inbedding.<br />

Hierbov<strong>en</strong> is gesprok<strong>en</strong> van summatieve toetsing <strong>en</strong> formatieve toetsing <strong>en</strong> er is al aangegev<strong>en</strong> dat de<br />

procedures voor beide kunn<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong> Ook is aangegev<strong>en</strong> dat er de mogelijkheid bestaat om<br />

gegev<strong>en</strong>s verzameld bij formatieve toetsing te gebruik<strong>en</strong> bij summatieve toetsing.<br />

In het kader van de wijz<strong>en</strong> van beoordeling zou m<strong>en</strong> de volg<strong>en</strong>de indeling kunn<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>:<br />

Summatief toets<strong>en</strong><br />

gestandaardiseerd<br />

g<strong>en</strong>ormeerd (de score heeft e<strong>en</strong> officieel erk<strong>en</strong>de waarde)<br />

Formatief toets<strong>en</strong><br />

gestructureerd<br />

indicer<strong>en</strong>d (de score geeft e<strong>en</strong> indicatie van de mate waarin e<strong>en</strong> bepaalde vaardigheid wordt<br />

beheerst)<br />

E<strong>en</strong> ander aspect van toetsing dat hier <strong>en</strong>ige aandacht verdi<strong>en</strong>t, is de geïntegreerde toetsing van<br />

linguïstische vaardighed<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> één vaardigheid (bijvoorbeeld conv<strong>en</strong>ties, vocabulaire <strong>en</strong><br />

grammatica bij het schrijv<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> brief) <strong>en</strong> de integratie in één toets van hoofdvaardighed<strong>en</strong><br />

(bijvoorbeeld luister<strong>en</strong> <strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> toets die notuleervaardigheid meet). Zulke toetsing kan<br />

validiteitproblem<strong>en</strong> oplever<strong>en</strong> wanneer m<strong>en</strong> voor de verschill<strong>en</strong>de (linguïstische) vaardighed<strong>en</strong> aparte<br />

waardering<strong>en</strong> wil gev<strong>en</strong>. Immers, is bij het mak<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> schriftelijke verslag van e<strong>en</strong> vergadering de<br />

schrijfvaardigheid de bepal<strong>en</strong>de vaardigheid of is het de luistervaardigheid (of zijn er nog andere<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 99


wellicht niet-talige vaardighed<strong>en</strong>) in het geding? Dit mag niet leid<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> pleidooi voor het apart<br />

toets<strong>en</strong> voor de verschill<strong>en</strong>de (linguïstische) vaardighed<strong>en</strong>. De insteek di<strong>en</strong>t te zijn dat de toets<strong>en</strong><br />

functioneel zijn <strong>en</strong> als dat inhoudt dat vaardighed<strong>en</strong> geïntegreerd word<strong>en</strong> getoetst, dan zal daarmee in<br />

de taakstelling <strong>en</strong> in het beoordelingsmodel rek<strong>en</strong>ing gehoud<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> te word<strong>en</strong>. Het zou daarom het<br />

beste zijn als bij het beoordel<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bepaalde communicatieve vaardigheid e<strong>en</strong> to<strong>taal</strong>oordeel<br />

wordt gegev<strong>en</strong>. Dat oordeel zou moet<strong>en</strong> neerkom<strong>en</strong> op het simpele antwoord op de vraag: “Kan de<br />

kandidaat de betrokk<strong>en</strong> vaardigheid naar behor<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>?” Ja of Nee. Het antwoord op die vraag<br />

zal overig<strong>en</strong>s nadrukkelijk wel gebaseerd zijn op de waardering van die linguïstische vaardighed<strong>en</strong>.<br />

Casco’s<br />

Uiteindelijk zull<strong>en</strong> voor iedere cel van het raamwerk, dus per niveau voor de vijf vaardighed<strong>en</strong> apart,<br />

maar ook voor geïntegreerde vaardighed<strong>en</strong>5 concrete toetsformat<strong>en</strong>, zog<strong>en</strong>aamde casco’s, word<strong>en</strong><br />

geproduceerd. In deze casco‟s wordt voor e<strong>en</strong> beoordelingsmom<strong>en</strong>t, beoordelingsprocedure of<br />

beoordelingstraject voorbeeld<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> van het soort opdracht<strong>en</strong> dat het beoordelingsinstrum<strong>en</strong>t zou<br />

kunn<strong>en</strong> bevatt<strong>en</strong>, hoeveel opdracht<strong>en</strong>, welke de beoordelingscriteria zijn, wat de norm moet zijn of<br />

wat voor indicatie de score geeft, onder welke omstandighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> wanneer het instrum<strong>en</strong>t kan word<strong>en</strong><br />

gebruikt (<strong>en</strong> wanneer ook niet). Zo zal aangegev<strong>en</strong> word<strong>en</strong> welke casco‟s zich l<strong>en</strong><strong>en</strong> voor summatief<br />

toets<strong>en</strong> <strong>en</strong> welke meer geschikt zijn voor formatieve toetsing. Voorbeeld<strong>en</strong> van zulke casco‟s bij<br />

cell<strong>en</strong> op niveau B1 volg<strong>en</strong> aan het eind van dit hoofdstuk.<br />

De bedoeling is dat de doc<strong>en</strong>t met behulp van bestaande opgav<strong>en</strong>bank<strong>en</strong> beoordelingsinstrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

volg<strong>en</strong>s deze casco‟s kan sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong> die aan de te stell<strong>en</strong> eis<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>. Ook zull<strong>en</strong> er kant-<strong>en</strong>-klare<br />

beoordelingsinstrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> beschikbaar kom<strong>en</strong> (met name ook gestandaardiseerde instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>) die<br />

volg<strong>en</strong>s deze casco‟s zijn opgebouwd.<br />

5 Er zij hier met nadruk gewez<strong>en</strong> op de behoefte van doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> aan met name toets- <strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>tprocedures die<br />

vaardighed<strong>en</strong> combiner<strong>en</strong> <strong>en</strong> die zich richt<strong>en</strong> op compet<strong>en</strong>ties van <strong>taal</strong>vaardigheid.<br />

100 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Lez<strong>en</strong><br />

Het beoordel<strong>en</strong> van de vaardigheid lez<strong>en</strong><br />

Bij lez<strong>en</strong> is het niet mogelijk om direct te met<strong>en</strong> of iemand voldoet aan de gestelde eis zoals<br />

beschrev<strong>en</strong> in de cel “vaardigheid” in het raamwerk. Als we alle<strong>en</strong> het lez<strong>en</strong> will<strong>en</strong> met<strong>en</strong>, zull<strong>en</strong> we<br />

via de omweg van de respons op e<strong>en</strong> toets of opdracht moet<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>. Alles wat e<strong>en</strong> kandidaat<br />

vervolg<strong>en</strong>s produceert, is niet lez<strong>en</strong> zelf, maar iets dat op (succesvol) lez<strong>en</strong> duidt. Wanneer lez<strong>en</strong> in<br />

zinvolle, auth<strong>en</strong>tieke, <strong>en</strong> functionele context<strong>en</strong> wordt gemet<strong>en</strong>, zull<strong>en</strong> we ook andere betrokk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

relevante vaardighed<strong>en</strong> mee met<strong>en</strong>. Bij het bepal<strong>en</strong> van de (lees)opdracht zull<strong>en</strong> we dus goed moet<strong>en</strong><br />

kijk<strong>en</strong> of de opdracht zelf relevant is <strong>en</strong> de respons duidt op gew<strong>en</strong>st leesgedrag. Omdat e<strong>en</strong> respons in<br />

principe alle<strong>en</strong> maar wel of niet naar behor<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> (nuancering<strong>en</strong> in beoordeling<br />

hebb<strong>en</strong> vaak meer betrekking op andere vaardighed<strong>en</strong> dan het lez<strong>en</strong>), moet<strong>en</strong> we zorgdrag<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong><br />

goede opbouw van de toets: zijn de opdracht<strong>en</strong> relevant voor de vaardigheid, het niveau <strong>en</strong> de<br />

(beroeps)praktijk?<br />

Op niveau B1 kan er al sprake zijn van compet<strong>en</strong>ties. Weliswaar kan er nog wel op “discrete”,<br />

geïsoleerde vaardighed<strong>en</strong> word<strong>en</strong> getoetst, maar hier moet<strong>en</strong> toch ook al opdracht<strong>en</strong> uit de praktijk<br />

met gecombineerde (<strong>taal</strong>)vaardighed<strong>en</strong> aan de orde kom<strong>en</strong>. Dat betek<strong>en</strong>t dus dat niet altijd duidelijk<br />

zal zijn welke specifieke vaardigheid m<strong>en</strong> aan het toets<strong>en</strong> is, <strong>en</strong> in welke mate. Het kan zijn dat dan de<br />

vaardigheid van de kandidaat bij het lez<strong>en</strong> (B1) bijvoorbeeld hoger zal zijn dan bij het schrijv<strong>en</strong> (veel<br />

kandidat<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> amper A2 hal<strong>en</strong>). Bij het construer<strong>en</strong> van opdracht<strong>en</strong> is het belangrijk daar rek<strong>en</strong>ing<br />

mee te houd<strong>en</strong>.<br />

B1 Lez<strong>en</strong>: vaardigheid<br />

Kan feitelijke tekst<strong>en</strong> over onderwerp<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong> werk- of leefomgeving lez<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> redelijke<br />

mate van begrip.<br />

Toetsdoel<strong>en</strong> Soort opdracht<strong>en</strong> Beoordelingcriteria<br />

De kandidaat wordt beoordeeld op<br />

di<strong>en</strong>s het vermog<strong>en</strong> om:<br />

o het onderwerp van e<strong>en</strong> tekst te<br />

noem<strong>en</strong>/herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong><br />

o het kernwoord/de kernpassage te<br />

vind<strong>en</strong><br />

o details te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>/te noem<strong>en</strong><br />

o conclusies op basis van e<strong>en</strong> tekst<br />

te trekk<strong>en</strong>, voor zover informatie<br />

expliciet is<br />

o de relevantie van e<strong>en</strong> tekst voor<br />

zichzelf of ander<strong>en</strong> te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong><br />

o Meerkeuze invulvraag: bij e<strong>en</strong><br />

zin of passage het juiste<br />

kernwoord kiez<strong>en</strong>.<br />

o Meerkeuzevraag over kern,<br />

onderwerp, doel van de tekst<br />

o Meerkeuzevraag over details in<br />

tekst.<br />

o Meerkeuzevraag over conclusies<br />

o Invulvraag/aanvulvraag over<br />

kern, onderwerp, detail <strong>en</strong> doel<br />

van e<strong>en</strong> tekst.<br />

o Invulvraag bij e<strong>en</strong> formulier<br />

o Meerkeuzevrag<strong>en</strong>: hierbij is het<br />

criterium: goed of fout. Het is<br />

niet verstandig vrag<strong>en</strong> zwaarder<br />

dan andere vrag<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong> tell<strong>en</strong>.<br />

o Invulvraag/aanvulvraag: bij<br />

dergelijke vrag<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />

vocabulaire <strong>en</strong> spelling NIET<br />

word<strong>en</strong> meegewog<strong>en</strong>. Het gaat<br />

hier alle<strong>en</strong> om lez<strong>en</strong><br />

o Sorteeropdracht<strong>en</strong>/<br />

zoekopdracht<strong>en</strong>: het product<br />

di<strong>en</strong>t te zijn e<strong>en</strong> bepaalde tekst<strong>en</strong><br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 101


o het communicatieve doel van<br />

e<strong>en</strong> tekst te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> (klacht,<br />

vrag<strong>en</strong> om informatie <strong>en</strong>zovoort)<br />

<strong>en</strong> daarop adequaat reager<strong>en</strong><br />

(>schrijv<strong>en</strong>, sprek<strong>en</strong>)<br />

o formulier<strong>en</strong> uit de<br />

werkomgeving te begrijp<strong>en</strong><br />

o ingevulde formulier<strong>en</strong> op<br />

juistheid te controler<strong>en</strong><br />

o relevante passages uit<br />

verschill<strong>en</strong>de tekst<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te<br />

voeg<strong>en</strong><br />

o bij instructies relevante<br />

handeling<strong>en</strong> te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>/ton<strong>en</strong><br />

(>schrijv<strong>en</strong>, sprek<strong>en</strong>)<br />

o tekst<strong>en</strong> te verifiër<strong>en</strong> op basis van<br />

de gegev<strong>en</strong>s in andere tekst<strong>en</strong><br />

o selecties van tekst<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong><br />

conform e<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />

selectiecriterium<br />

o Sorteeropdracht: tekst<strong>en</strong> van<br />

gelijke/bepaalde soort bij elkaar<br />

voeg<strong>en</strong>.<br />

o B<strong>en</strong>odigde/gevraagde –<br />

geëxpliciteerde zowel als<br />

geïmpliceerde - acties in e<strong>en</strong><br />

tekst herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarnaar<br />

handel<strong>en</strong> (tekst producer<strong>en</strong>,<br />

keuzes mak<strong>en</strong>, andere<br />

activiteit<strong>en</strong>).<br />

o Relevante tekst<strong>en</strong> in databestand<br />

zoek<strong>en</strong> conform<br />

selectiecriterium.<br />

o Rapporter<strong>en</strong> over informatie<br />

gevond<strong>en</strong> in tekst<strong>en</strong> uit<br />

databestand.<br />

o Sam<strong>en</strong>vatting<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong><br />

in e<strong>en</strong> bepaald aantal. Het<br />

criterium di<strong>en</strong>t str<strong>en</strong>g te zijn:<br />

max. 15-20% van de tekst<strong>en</strong><br />

mag gemist of verkeerd zijn.<br />

Daarna is het de vraag of iemand<br />

deze vaardigheid werkelijk<br />

beheerst.<br />

o Acties in tekst<strong>en</strong> herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

ernaar handel<strong>en</strong>: het<br />

eindproduct is e<strong>en</strong> serie<br />

gew<strong>en</strong>ste handeling<strong>en</strong> die op<br />

zichzelf ge<strong>en</strong> lez<strong>en</strong><br />

verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong> maar uit<br />

lez<strong>en</strong> voortvloei<strong>en</strong>. Bij de<br />

opdracht<strong>en</strong> is het zaak ze<br />

zodanig te structurer<strong>en</strong> dat zicht<br />

gehoud<strong>en</strong> wordt op de uitvoering<br />

van de verschill<strong>en</strong>de tak<strong>en</strong> na<br />

elkaar. Daarbij kunn<strong>en</strong> de<br />

(deel)vaardighed<strong>en</strong> die direct<br />

gerelateerd aan lez<strong>en</strong> zijn, e<strong>en</strong><br />

zwaarder gewicht krijg<strong>en</strong><br />

o Rapporter<strong>en</strong>: Zie hierbov<strong>en</strong> bij<br />

Acties<br />

o Sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong>: Inhoud<br />

(onderwerp, hoofdzak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

conclusies juist); <strong>taal</strong>gebruik<br />

(begrijpelijke zinn<strong>en</strong>); overig<br />

(l<strong>en</strong>gte; volledigheid)<br />

102 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Luister<strong>en</strong><br />

Het beoordel<strong>en</strong> van de vaardigheid luister<strong>en</strong><br />

Bij luister<strong>en</strong> is het, net als bij lez<strong>en</strong> (zie aldaar) niet mogelijk om direct te met<strong>en</strong> of iemand aan de<br />

gestelde eis zoals beschrev<strong>en</strong> in het beheersingsniveau voldoet. Ook hier zull<strong>en</strong> we via de omweg van<br />

de respons op e<strong>en</strong> toets of opdracht moet<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>. Alles wat e<strong>en</strong> kandidaat produceert, is niet<br />

luister<strong>en</strong> zelf, maar iets dat op (succesvol) luister<strong>en</strong> duidt. Bij het bepal<strong>en</strong> van de (luister)opdracht<strong>en</strong><br />

zull<strong>en</strong> we dus goed moet<strong>en</strong> kijk<strong>en</strong> of de opdracht zelf relevant is <strong>en</strong> de respons duidt op gew<strong>en</strong>st<br />

luistergedrag. Omdat e<strong>en</strong> respons in principe alle<strong>en</strong> maar wel of niet naar behor<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong><br />

gegev<strong>en</strong> (nuancering<strong>en</strong> in de beoordeling hebb<strong>en</strong> vaak meer betrekking op andere vaardighed<strong>en</strong>, zoals<br />

schrijf- of spreekvaardigheid), moet<strong>en</strong> we zorgdrag<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> goede opbouw van de toets: zijn de<br />

opdracht<strong>en</strong> relevant voor de vaardigheid, het niveau <strong>en</strong> de (beroeps)praktijk? Het is daarom van<br />

belang te kijk<strong>en</strong> naar de vaardighed<strong>en</strong> in context zoals gegev<strong>en</strong> in de tweede kolom van het raamwerk.<br />

B1 Luister<strong>en</strong>: vaardigheid<br />

Begrijpt feitelijke informatie over veel voorkom<strong>en</strong>de onderwerp<strong>en</strong> uit dagelijks lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk.<br />

Toetsdoel<strong>en</strong> Soort<strong>en</strong> opdracht<strong>en</strong> Beoordelingcriteria<br />

De kandidaat wordt beoordeeld<br />

op di<strong>en</strong>s vermog<strong>en</strong> om:<br />

o de relevantie van gehoorde<br />

informatie te bepal<strong>en</strong><br />

o e<strong>en</strong> luistertekst op hoofdlijn<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> details te begrijp<strong>en</strong><br />

o geschrev<strong>en</strong> tekst met gehoorde<br />

tekst te combiner<strong>en</strong> (>lez<strong>en</strong>)<br />

o e<strong>en</strong> vervolg van e<strong>en</strong> tekst te<br />

voorspell<strong>en</strong><br />

o gehoorde tekst letterlijk weer te<br />

gev<strong>en</strong><br />

o gehoorde tekst sam<strong>en</strong> te vatt<strong>en</strong><br />

(>schrijv<strong>en</strong>)<br />

o hoofdzak<strong>en</strong> van bijzak<strong>en</strong> te<br />

onderscheid<strong>en</strong><br />

o acties te prioriter<strong>en</strong> op basis<br />

van gehoorde tekst<br />

o verslag te do<strong>en</strong> in het<br />

Nederlands van e<strong>en</strong> gehoorde<br />

uite<strong>en</strong>zetting in e<strong>en</strong> vreemde<br />

<strong>taal</strong> (>sprek<strong>en</strong>/algem<strong>en</strong>e<br />

vaardighed<strong>en</strong>)<br />

o Vrag<strong>en</strong> (meerkeuze, op<strong>en</strong>,<br />

aanvul) beantwoord<strong>en</strong> over op<br />

cassette, CD of video<br />

weergegev<strong>en</strong> passages over<br />

alledaagse onderwerp<strong>en</strong><br />

o Idem bij videopres<strong>en</strong>taties,<br />

handleiding<strong>en</strong> voor nieuwe<br />

product<strong>en</strong>, tv-journaals etc<br />

o Korte notities mak<strong>en</strong> bij<br />

gehoorde (zakelijke) tekst<strong>en</strong>,<br />

met name telefonische<br />

mededeling<strong>en</strong>.<br />

o Kort verslag mak<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong><br />

korte videoprestatie van e<strong>en</strong><br />

vergadering, conform e<strong>en</strong><br />

verslagmodel, waar kern van<br />

boodschap moet word<strong>en</strong><br />

gegev<strong>en</strong>.<br />

o E<strong>en</strong> verslag mak<strong>en</strong> van wat er<br />

in e<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>tatie is gezegd,<br />

conform e<strong>en</strong> verslagmodel,<br />

l<strong>en</strong>gte ca 100 woord<strong>en</strong>.<br />

o Mondeling doorgev<strong>en</strong>/herhal<strong>en</strong><br />

van informatie<br />

o Mondeling sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> van<br />

informatie<br />

o Kern van boodschap correct<br />

weergegev<strong>en</strong><br />

o Relevante details correct<br />

weergegev<strong>en</strong><br />

o Relevantie boodschap correct<br />

bepaald<br />

o Boodschap <strong>en</strong>/of details<br />

begrijpelijk doorgegev<strong>en</strong><br />

o Boodschap <strong>en</strong>/of details correct<br />

(vorm/inhoud) doorgegev<strong>en</strong><br />

o Vervolgacties juist<br />

geprioriteerd/gesignaleerd<br />

o Verslag duidelijk geformuleerd<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 103


B1 Schrijv<strong>en</strong><br />

Het beoordel<strong>en</strong> van de vaardigheid schrijv<strong>en</strong><br />

Bij schrijv<strong>en</strong> is het mogelijk de vaardigheid direct te met<strong>en</strong>, als wij er zeker van kunn<strong>en</strong> zijn dat de<br />

opdracht ook werkelijk (voornamelijk) schrijfvaardigheid meet <strong>en</strong> niet e<strong>en</strong> al dan niet verwant<br />

gedragsaspect of verwante vaardigheid, zoals intellig<strong>en</strong>tie of originaliteit. In e<strong>en</strong> beroepsprofiel kan<br />

soms e<strong>en</strong> gedragsaspect als originaliteit aan de orde zijn; we moet<strong>en</strong> dan oppass<strong>en</strong> dat we dat aspect<br />

niet te veel medemet<strong>en</strong> omdat originaliteit niet iets specifieks voor de moderne vreemde tal<strong>en</strong> is. Het<br />

kan soms beter zijn dat bij e<strong>en</strong> ander vak (in de moeder<strong>taal</strong>, bijvoorbeeld) <strong>en</strong>/of bij e<strong>en</strong> andere<br />

vaardigheid (sprek<strong>en</strong>, bijvoorbeeld) te met<strong>en</strong>.<br />

Zoals al eerder aangegev<strong>en</strong>: zeker als wij compet<strong>en</strong>ties met<strong>en</strong>, zull<strong>en</strong> we ervan moet<strong>en</strong> uitgaan dat<br />

andere vaardighed<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> beoordelingstraject meegemet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Zolang we goed zicht houd<strong>en</strong> op<br />

wat de bijdrag<strong>en</strong> van de verschill<strong>en</strong>de vaardighed<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> uitvoering van e<strong>en</strong> opdracht zijn, kunn<strong>en</strong><br />

we die bijdrag<strong>en</strong> ook weg<strong>en</strong> <strong>en</strong> aangev<strong>en</strong> in welke mate de kandidaat de verschill<strong>en</strong>de vaardighed<strong>en</strong><br />

beheerst<br />

Op het niveau B1 kan er nog steeds, zeker ook in de formatieve toetsing, wel op individuele<br />

vaardighed<strong>en</strong> word<strong>en</strong> getoetst, maar hier moet<strong>en</strong> toch ook opdracht<strong>en</strong> uit de praktijk met<br />

gecombineerde <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong> aan de orde kom<strong>en</strong>. De <strong>taal</strong>handeling<strong>en</strong> die met het schrijv<strong>en</strong><br />

gecombineerd word<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> niet op e<strong>en</strong> (veel) hoger niveau ligg<strong>en</strong>.<br />

Wanneer we kijk<strong>en</strong> naar de criteria waarop de schijfprestatie moet word<strong>en</strong> beoordeeld, dan moet<strong>en</strong> we<br />

er mee rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong> dat in de wereld van ICT, bepaalde aspect<strong>en</strong> van het schrijfgedrag zijn<br />

vere<strong>en</strong>voudigd. We hebb<strong>en</strong> de besschikking over on-line spellingscontrole, briefmall<strong>en</strong>, bouwste<strong>en</strong>correspond<strong>en</strong>tiepakkett<strong>en</strong>,<br />

woord<strong>en</strong>boek<strong>en</strong> <strong>en</strong> synoniem<strong>en</strong>lijst<strong>en</strong>. Bij functionele opdracht<strong>en</strong> lijkt het<br />

daarom niet erg logisch om op deze aspect<strong>en</strong> van het schrijv<strong>en</strong> te veel nadruk te legg<strong>en</strong>, met name bij<br />

het formuler<strong>en</strong> van de opdracht<strong>en</strong>. Gegev<strong>en</strong> echter de aanwezigheid van deze hulpmiddel<strong>en</strong>, kan de<br />

beoordeling op deze punt<strong>en</strong> wel str<strong>en</strong>g zijn. Spelfout<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> brief hadd<strong>en</strong> makkelijk voorkom<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Maar paradoxaal g<strong>en</strong>oeg, het voorkom<strong>en</strong> van spelfout<strong>en</strong> hoeft niet te mak<strong>en</strong> te<br />

hebb<strong>en</strong> met de schrijfvaardigheid maar met e<strong>en</strong> gerelateerde vaardigheid (tekstverwerk<strong>en</strong>) of e<strong>en</strong><br />

gedragsaspect (netheid).<br />

104 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Schrijv<strong>en</strong>: vaardigheid<br />

Kan e<strong>en</strong>voudige sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de tekst schrijv<strong>en</strong> over vertrouwde onderwerp<strong>en</strong> in het dagelijks lev<strong>en</strong>,<br />

op opleiding of werk.<br />

Toetsdoel Soort opdracht Beoordelingscriteria<br />

De kandidaat wordt beoordeeld op<br />

di<strong>en</strong>s het vermog<strong>en</strong> om:<br />

o gespelde woord<strong>en</strong> correct weer<br />

te gev<strong>en</strong><br />

o data conform regels in te<br />

voer<strong>en</strong> (> lez<strong>en</strong>)<br />

o sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de zinn<strong>en</strong> te<br />

producer<strong>en</strong><br />

o het gehoorde duidelijk sam<strong>en</strong><br />

te vatt<strong>en</strong><br />

o standaardbriev<strong>en</strong> te schrijv<strong>en</strong><br />

o standaardtekst<strong>en</strong> te schrijv<strong>en</strong><br />

o coher<strong>en</strong>te stukk<strong>en</strong> tekst te<br />

producer<strong>en</strong><br />

o formulier, vrag<strong>en</strong>lijst in vull<strong>en</strong><br />

(zie voorbeeld<strong>en</strong> bij<br />

taakuitvoering in raamwerk<br />

mvt)<br />

o formulier, vrag<strong>en</strong>lijst<br />

beoordel<strong>en</strong> op wijze van<br />

invull<strong>en</strong> (Is dit formulier<br />

goed/fout ingevuld? Waar is dit<br />

formulier fout ingevuld?)<br />

o gegev<strong>en</strong> woord<strong>en</strong> correct<br />

spell<strong>en</strong><br />

o korte notities (10 –25 woord<strong>en</strong>)<br />

mak<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong><br />

standaardgesprek<br />

o standaarddata opschrijv<strong>en</strong><br />

o in briefmal gegev<strong>en</strong>s tot brief<br />

verwerk<strong>en</strong><br />

o in briefmal conv<strong>en</strong>ties correct<br />

toepass<strong>en</strong><br />

o in verslagmal korte notul<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong><br />

o in rapportmal kort rapporter<strong>en</strong><br />

over dagelijkse routine<br />

o Inhoudsaspect<strong>en</strong><br />

o Relevantieaspect<strong>en</strong><br />

o Duidelijkheid<br />

o Begrijpelijkheid<br />

o Volledigheid<br />

o Mate van verzorgdheid<br />

o Conv<strong>en</strong>ties<br />

o Communicatieve aspect<strong>en</strong><br />

o Woordgebruik<br />

o Correct <strong>taal</strong>gebruik<br />

o Spelling<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 105


B1 Sprek<strong>en</strong><br />

Het beoordel<strong>en</strong> van de vaardigheid sprek<strong>en</strong><br />

De vaardigheid waar het hier om gaat laat zich nog het beste beschrijv<strong>en</strong> als mondeling<br />

e<strong>en</strong>richtingverkeer. Er zijn maar weinig auth<strong>en</strong>tieke situaties waarin daarvan sprake is. E<strong>en</strong> monoloog<br />

wordt immers vaak afgewisseld door dialoog of groepsgesprek. Ook al is er sprake van<br />

e<strong>en</strong>richtingsverkeer, de (rol van de) toehoorder komt nadrukkelijk in de beoordelingscriteria terug. De<br />

beoordeling di<strong>en</strong>t gebaseerd te zijn op het principe dat de (welwill<strong>en</strong>de) toehoorder het gesprok<strong>en</strong>e<br />

begrijpt. Helaas is die situatie in e<strong>en</strong> assessm<strong>en</strong>t moeilijk te creër<strong>en</strong>: we wet<strong>en</strong> als beoordelaars<br />

namelijk meestal wel wat de spreker bedoelt, want we k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> de opdracht <strong>en</strong> voorts kunn<strong>en</strong> we ons<br />

niet altijd goed in de rol van native speaker verplaats<strong>en</strong>. Ook is er ge<strong>en</strong> vast profiel aan te gev<strong>en</strong> van<br />

de hoorder: die kan bijvoorbeeld helemaal ge<strong>en</strong> native speaker zijn! Zo ontstaat de paradox dat<br />

weliswaar de spreekvaardigheid e<strong>en</strong> productieve vaardigheid is, die we direct kunn<strong>en</strong> met<strong>en</strong>, maar dat<br />

ons probleem zal zijn welke beoordelingscriteria we daarbij aanlegg<strong>en</strong>. In feite moet<strong>en</strong> we bij die<br />

criteria gebruik mak<strong>en</strong> van speculatie over de toehoorders, van formele criteria waarvan we mog<strong>en</strong><br />

aannem<strong>en</strong> dat ze de begrijpelijkheid voor toehoorders beïnvloed<strong>en</strong>.<br />

Er is nog e<strong>en</strong> beoordelingscomplicatie: e<strong>en</strong> spreekprestatie is niet louter het mondeling uit<strong>en</strong> van tekst<br />

in de vreemde <strong>taal</strong>. Meestal is er sprake van pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>, van e<strong>en</strong> interactie tuss<strong>en</strong> spreker <strong>en</strong> publiek,<br />

ook al zegt het publiek niets terug. E<strong>en</strong> goede spreekprestatie is in dit verband dus ook weer het<br />

resultaat van het succesvol sam<strong>en</strong>gaan van aan elkaar verwante of elkaar ondersteun<strong>en</strong>de<br />

vaardighed<strong>en</strong>: vaardighed<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong>, communicatieve vaardighed<strong>en</strong> in het algeme<strong>en</strong>,<br />

audiovisuele vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort. En we moet<strong>en</strong> dus dat resultaat beoordel<strong>en</strong>.<br />

Er wordt hier e<strong>en</strong> onderscheid gemaakt tuss<strong>en</strong> feitelijke informatie gev<strong>en</strong> (vrag<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong>) <strong>en</strong><br />

beschrijv<strong>en</strong>. Bij beschrijv<strong>en</strong> wordt er vanuit gegaan dat er ook aandacht voor details is of dat er e<strong>en</strong><br />

persoonlijke kleuring van de informatie mogelijk is.<br />

106 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 Sprek<strong>en</strong>: vaardigheid<br />

Kan e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige uite<strong>en</strong>zetting gev<strong>en</strong> over vertrouwde onderwerp<strong>en</strong> uit de eig<strong>en</strong> leef- <strong>en</strong><br />

werkomgeving.<br />

Toetsdoel<strong>en</strong> Soort<strong>en</strong> opdracht<strong>en</strong> Beoordelingcriteria)<br />

De kandidaat wordt beoordeeld op<br />

di<strong>en</strong>s het vermog<strong>en</strong> om:<br />

o feitelijke informatie te gev<strong>en</strong><br />

o e<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>tatie te gev<strong>en</strong> aan de<br />

hand van informatie door<br />

ander<strong>en</strong> of door hem/haarzelf<br />

vervaardigd (>schrijv<strong>en</strong>)<br />

o e<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>tatie te gev<strong>en</strong> met<br />

behulp van audio-visuele<br />

middel<strong>en</strong>/van ICT (> algem<strong>en</strong>e<br />

vaardighed<strong>en</strong>)<br />

o e<strong>en</strong> monoloog te gev<strong>en</strong><br />

gebaseerd op aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

van ander<strong>en</strong> of van<br />

hem/haarzelf (>schrijv<strong>en</strong>)<br />

o Feitelijke vrag<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong><br />

over zichzelf, werk, beroep<br />

<strong>en</strong>/of leef/werkomgeving aan<br />

de hand van e<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>quêteformulier of in<br />

ambtelijke situaties<br />

o Informatie gev<strong>en</strong> over de<br />

werking van apparat<strong>en</strong> of<br />

machines aan de hand van e<strong>en</strong><br />

gebruiksaanwijzing<br />

o E<strong>en</strong> voorval, proces, situatie<br />

beschrijv<strong>en</strong> aan de hand van<br />

informatie (tekst <strong>en</strong>/of beeld<strong>en</strong>)<br />

o E<strong>en</strong> multimediale pres<strong>en</strong>tatie<br />

over werk <strong>en</strong>/of beroep te<br />

gev<strong>en</strong> aan de hand van<br />

informatie op sheets<br />

o E<strong>en</strong> inleiding, toespraakje,<br />

welkomstwoord gev<strong>en</strong> over e<strong>en</strong><br />

hem/haar vertrouwd onderwerp<br />

gebaseerd op aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

van ander<strong>en</strong> of van<br />

hem/haarzelf<br />

o Duidelijkheid<br />

o Gestructureerdheid<br />

o Volledigheid<br />

o Relevantie<br />

o Gebruik van audio-visuele<br />

middel<strong>en</strong>/van ICT<br />

o Taalgebruik<br />

(vocabulaire/grammatica)<br />

o Afwisseling<br />

o Aandacht voor de toehoorders<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 107


B1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

Het beoordel<strong>en</strong> van de vaardigheid gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

Grosso modo geldt hier hetzelfde als wat bij sprek<strong>en</strong> is gezegd, al ligt bij de vaardigheid gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong> de nadruk (nog) meer op de communicatieve houding <strong>en</strong> zijn de formele aspect<strong>en</strong> van het<br />

<strong>taal</strong>gebruik daar soms ondergeschikt aan. Ook hier komt de toehoorder nadrukkelijk in de<br />

beoordelingscriteria terug. De beoordeling di<strong>en</strong>t gebaseerd te zijn op het principe dat de (welwill<strong>en</strong>de)<br />

toehoorder het gesprok<strong>en</strong>e begrijpt.<br />

B1 Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>: vaardigheid<br />

Kan met redelijk gemak deelnem<strong>en</strong> aan gesprekk<strong>en</strong> over onderwerp<strong>en</strong> uit het dagelijks lev<strong>en</strong>, gericht<br />

op het onderhoud<strong>en</strong> van sociaal contact <strong>en</strong> het regel<strong>en</strong> van zak<strong>en</strong>.<br />

Toetsdoel<strong>en</strong> Soort<strong>en</strong> opdracht<strong>en</strong> Beoordelingcriteria)<br />

De kandidaat wordt beoordeeld op<br />

di<strong>en</strong>s het vermog<strong>en</strong> om:<br />

o informele tweegesprekk<strong>en</strong> te<br />

voer<strong>en</strong><br />

o formele tweegesprekk<strong>en</strong> te<br />

voer<strong>en</strong><br />

o deel te nem<strong>en</strong> aan<br />

groepsgesprekk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

o zak<strong>en</strong> mondeling af te handel<strong>en</strong><br />

o informatie te gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> te<br />

vrag<strong>en</strong><br />

o bestelling<strong>en</strong> op te nem<strong>en</strong> of op<br />

te gev<strong>en</strong><br />

o boeking<strong>en</strong> <strong>en</strong> reservering<strong>en</strong> te<br />

regel<strong>en</strong><br />

o klacht<strong>en</strong> te uit<strong>en</strong> <strong>en</strong> af te<br />

handel<strong>en</strong><br />

o Roll<strong>en</strong>spel van 2 person<strong>en</strong>:<br />

kandidaat – beoordelaar<br />

o Roll<strong>en</strong>spel van 2 kandidat<strong>en</strong>,<br />

met e<strong>en</strong> beoordelaar<br />

o Roll<strong>en</strong>spel meerdere person<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> of meerdere<br />

beoordelaar(s)<br />

o Duidelijkheid<br />

o Volledigheid<br />

o Relevantie<br />

o Taalgebruik<br />

(vocabulaire/grammatica)<br />

o Gesprekshouding<br />

108 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Voorbeeld van e<strong>en</strong> casco<br />

Niveau + vaardigheid: B1 Schrijv<strong>en</strong><br />

Subvaardigheid: Kan in e<strong>en</strong> standaardformat e<strong>en</strong> kort verslag of rapport opstell<strong>en</strong> over feitelijke<br />

zak<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> het dagelijkse werk.<br />

Soort opdracht: verslag/rapport opstell<strong>en</strong><br />

Bijzonderhed<strong>en</strong>: Bij deze tak<strong>en</strong> kan het gaan om e<strong>en</strong> combinatie van vaardighed<strong>en</strong>, zoals luister<strong>en</strong> -<br />

schrijv<strong>en</strong> of lez<strong>en</strong> - schrijv<strong>en</strong>. Het (geschrev<strong>en</strong>) eindproduct wordt beoordeeld.<br />

I. Richtlijn<strong>en</strong> voor format van de te producer<strong>en</strong> tekst<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor leerlinginstructie<br />

1. Geef type verslag/rapport, kies uit:<br />

a. aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>/beperkte notul<strong>en</strong>;<br />

b. algem<strong>en</strong>e informatie;<br />

c. verslaglegging stage/werkbezoek;<br />

d. storingsafhandeling.<br />

2. Geef tekstl<strong>en</strong>gte: ca 100 - 200 woord<strong>en</strong><br />

3. Leerlinginstructie, geef aan:<br />

a. wat leerling moet do<strong>en</strong><br />

b. l<strong>en</strong>gte van de tekst, l<strong>en</strong>gte van de sam<strong>en</strong>vatting<br />

c. criteria waarop wordt beoordeeld<br />

d. hulpmiddel<strong>en</strong>, die nodig <strong>en</strong>/of verplicht zijn<br />

e. de tijd die beschikbaar is<br />

II. Beoordelingsprocedures<br />

1. Beoordelingscriteria, bijvoorbeeld<br />

a. Inhoud:<br />

hoofdzak<strong>en</strong> correct;<br />

details correct;<br />

actiepunt<strong>en</strong>/conclusies correct.<br />

b. Taalgebruik, bijvoorbeeld:<br />

<strong>taal</strong> (dankzij woordgebruik/grammatica) is duidelijk;<br />

spelling is correct.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 109


2. Scoringsvoorschrift<strong>en</strong>, bijvoorbeeld<br />

a. Beoordelingsschema (zie voorbeeld).<br />

b. Punt<strong>en</strong>aftrek, bijvoorbeeld zinbouw, stijl, spelling: maxima aftrekpunt<strong>en</strong> aangev<strong>en</strong>.<br />

3. Aanduiding wat voldo<strong>en</strong>de/onvoldo<strong>en</strong>de is<br />

a. Bij formatief toets<strong>en</strong> daarbij feedback gev<strong>en</strong> voor verbetering op deelaspect<strong>en</strong>.<br />

b. Bij summatief toets<strong>en</strong> daarbij aangev<strong>en</strong> dat aan e<strong>en</strong> gestelde eis is voldaan <strong>en</strong> wat dat inhoudt<br />

(recht<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoort).<br />

4. Van scores naar cijfers: tabel of overzicht (met name van belang bij formatief toets<strong>en</strong>).<br />

5. Beoordelaarsinstructies<br />

a. Bij summatieve toetsing di<strong>en</strong><strong>en</strong> instructies gedetailleerd te zijn <strong>en</strong> mag er niet van word<strong>en</strong><br />

afgewek<strong>en</strong>.<br />

b. Bij formatieve toetsing kan (mondelinge) feedback belangrijker zijn dan e<strong>en</strong> score. Hierbij<br />

kan het van belang zijn de luistertak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de schrijftak<strong>en</strong> apart te behandel<strong>en</strong>.<br />

Voorbeeld beoordelingsschema<br />

Inhoud Maximum punt<strong>en</strong><br />

Hoofdzak<strong>en</strong> correct/niet correct … (per hoofdzaak)<br />

Hoofdzak<strong>en</strong> volledig/onvolledig … (per hoofdzaak)<br />

Details correct … (per detail)<br />

Details volledig … (per detail)<br />

Actiepunt<strong>en</strong>/conclusies correct … (per actiepunt)<br />

Actiepunt<strong>en</strong>/conclusies volledig … (per actiepunt)<br />

Taalgebruik<br />

Woordgebruik/grammatica: duidelijk, minder duidelijk/onduidelijk 0 - 5 punt<strong>en</strong><br />

Spelling is correct: correct, minder correct, weinig correct 0 - 5 punt<strong>en</strong><br />

To<strong>taal</strong> punt<strong>en</strong><br />

III. Voorbeeld<strong>en</strong> van opdracht<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> toets binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> casco<br />

Toets: verslag/rapport opstell<strong>en</strong><br />

Deze toets bestaat uit twee gedeelt<strong>en</strong>:<br />

1 e<strong>en</strong> verslag opstell<strong>en</strong><br />

2 e<strong>en</strong> rapport mak<strong>en</strong><br />

110 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Voor beide gedeelt<strong>en</strong> geldt dat u in e<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> elektronisch standaardformulier e<strong>en</strong> tekst tuss<strong>en</strong> de<br />

100 <strong>en</strong> 200 woord<strong>en</strong> moet producer<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong>. In beide gevall<strong>en</strong> is aangegev<strong>en</strong> voor wie<br />

deze tekst<strong>en</strong> bestemd zijn <strong>en</strong> voor welk doel zij word<strong>en</strong> geschrev<strong>en</strong>.<br />

U krijgt voor ieder van de onderdel<strong>en</strong> 50 minut<strong>en</strong> de tijd. Ieder onderdeel moet binn<strong>en</strong> deze tijd zijn<br />

afgerond. De toetsresultat<strong>en</strong> zijn alle<strong>en</strong> geldig als beide onderdel<strong>en</strong> zijn afgerond: de waardering voor<br />

uw prestatie is gebaseerd op uw score op beide onderdel<strong>en</strong>.<br />

Bij de beoordeling wordt gebruik gemaakt van e<strong>en</strong> beoordelingsmodel, waarmee beoordeeld wordt of<br />

u hoofdzak<strong>en</strong>, details <strong>en</strong> conclusies naar behor<strong>en</strong> heeft vermeld. Ook wordt uw prestatie beoordeeld op<br />

<strong>taal</strong>gebruik, grammatica <strong>en</strong> woordgebruik <strong>en</strong> spelling.<br />

Deel 1: e<strong>en</strong> verslag opstell<strong>en</strong><br />

U hebt als trainee e<strong>en</strong> korte stage doorlop<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> internationaal transportbedrijf. Voor de<br />

opleidingsfunctionaris van dit bedrijf di<strong>en</strong>t u e<strong>en</strong> kort verslag in het ENGELS te mak<strong>en</strong> van uw<br />

ervaring<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> het bedrijf. In de hieronder gegev<strong>en</strong> situatiebeschrijving treft u de informatie aan<br />

die u di<strong>en</strong>t te gebruik<strong>en</strong> bij het mak<strong>en</strong> van uw verslag. Let u erop dat u ALLE informatie gebruikt.<br />

Situatiebeschrijving<br />

Begin stage onduidelijk; niemand wist dat u zou kom<strong>en</strong>; daarna goede opvang op afdeling human<br />

resource managem<strong>en</strong>t;<br />

In het begin weinig zinvols te do<strong>en</strong>; later geholp<strong>en</strong> bij orderafhandeling <strong>en</strong> beperkt bij<br />

telefonische afhandeling;<br />

Weinig inzicht gekreg<strong>en</strong> in activiteit<strong>en</strong> van andere afdeling<strong>en</strong> dan orderafhandeling;<br />

Goed inzicht gekreg<strong>en</strong> in soort klant<strong>en</strong> (noem voorbeeld<strong>en</strong>);<br />

Soort werk lijkt goed geschikt voor u in toekomst; dank voor mogelijkheid dit te uit te vind<strong>en</strong>.<br />

Deel 2: e<strong>en</strong> rapport mak<strong>en</strong><br />

U b<strong>en</strong>t bij e<strong>en</strong> internationaal constructiebedrijf werkzaam met klant<strong>en</strong> in binn<strong>en</strong>- <strong>en</strong> buit<strong>en</strong>land. E<strong>en</strong><br />

van de tak<strong>en</strong> van uw afdeling is het opstell<strong>en</strong> van korte rapport<strong>en</strong> van telefonische klacht<strong>en</strong> die<br />

vervolg<strong>en</strong>s door de meest betrokk<strong>en</strong> afdeling word<strong>en</strong> afgehandeld. Uw informatie kan algeme<strong>en</strong><br />

blijv<strong>en</strong> maar is voor e<strong>en</strong> goede klant<strong>en</strong>service door uw bedrijf van zeer groot belang. Op basis van de<br />

rapport<strong>en</strong> van u <strong>en</strong> uw naaste collega‟s wordt beslot<strong>en</strong> welke afdeling op welke termijn contact<br />

opneemt met de klant.<br />

U krijgt e<strong>en</strong> gesprek te hor<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> uw collega die hetzelfde werk doet als u, <strong>en</strong> e<strong>en</strong> klant. In dit<br />

onderdeel van de toets moet u de klacht van de klant zoals uw collega die heeft opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> op e<strong>en</strong><br />

elektronisch klacht<strong>en</strong>formulier in het ENGELS verwerk<strong>en</strong>. Hieronder treft u in het kort de soort<br />

informatie aan die in het rapport moet word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Let u erop dat u ALLE informatie gebruikt.<br />

Situatiebeschrijving<br />

Naam klant, adres, soort onderneming; datum <strong>en</strong> uur;<br />

Beschrijving van de klacht; beschrijving van het product waarover wordt geklaagd<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 111


Door klant gew<strong>en</strong>ste actie; op welke termijn;<br />

Door uw collega beloofde actie; op welke termijn<br />

Voorstel voor afhandeling intern.<br />

112 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


BIJLAGE 2 VAN EINDTERMEN NAAR<br />

TAALCOMPETENTIEPROFIELEN, EEN EERSTE AANZET<br />

In deze bijlage hebb<strong>en</strong> we, bij wijze van handreiking aan <strong>en</strong> discussiestuk voor de onderwijspraktijk,<br />

de tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> van <strong>en</strong>kele kwalificatiestructur<strong>en</strong> geplaatst in de cell<strong>en</strong> van het <strong>Raamwerk</strong> <strong>MVT</strong>.<br />

We hebb<strong>en</strong> dat gedaan door <strong>en</strong>erzijds de tal<strong>en</strong>eindterm<strong>en</strong> inhoudelijk te analyser<strong>en</strong> <strong>en</strong> anderzijds uit te<br />

gaan van de aard van de <strong>taal</strong>gebruikssituaties waarin leerling<strong>en</strong> in de beroepspraktijk of in<br />

vervolgopleiding<strong>en</strong> terecht kunn<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> van de 'performance level' die daarin van h<strong>en</strong> verwacht<br />

wordt dan wel redelijkerwijs van h<strong>en</strong> verwacht mag word<strong>en</strong>.<br />

Kanttek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

1. De hier opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<strong>en</strong> zijn uitsluit<strong>en</strong>d gebaseerd op de eindterm<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

aantal Landelijke Organ<strong>en</strong>. Ze zijn in die zin 'minimalistisch'. M<strong>en</strong> zou zich ook bredere<br />

<strong>taal</strong>profiel<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> voorstell<strong>en</strong>, waarin bijvoorbeeld <strong>taal</strong>vaardighed<strong>en</strong> nodig om te kunn<strong>en</strong><br />

functioner<strong>en</strong> als Europees burger zijn verwerkt.<br />

2. Uitgangspunt is dat leerling<strong>en</strong> hun <strong>taal</strong>vaardigheid oef<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> demonstrer<strong>en</strong> aan de hand van<br />

situaties <strong>en</strong> tekst<strong>en</strong> die betrekking hebb<strong>en</strong> op/relevant zijn voor de beroepssector (de werkkring)<br />

waarvoor zij word<strong>en</strong> opgeleid.<br />

3. Het vermeld<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bepaalde subvaardigheid op e<strong>en</strong> bepaald <strong>taal</strong>niveau betek<strong>en</strong>t niet dat<br />

leerling<strong>en</strong> geacht word<strong>en</strong> dat <strong>taal</strong>niveau volledig te beheers<strong>en</strong>. Zij zull<strong>en</strong> op het hoogst<br />

aangegev<strong>en</strong> niveau bepaalde tak<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> meer of minder beperkt domein,<br />

namelijk dat van de sector of het beroep waarvoor zij word<strong>en</strong> opgeleid.<br />

4. De uitgewerkte voorbeeld<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> betrekking op eindterm<strong>en</strong> van ECABO, KC Handel, LOB<br />

HTV, OVDB, S.O.M, VaPro, V.E.V, VT<strong>en</strong>L.<br />

5. We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoog <strong>en</strong> e<strong>en</strong> laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel onderscheid<strong>en</strong>. Hieraan ligt de volg<strong>en</strong>de<br />

red<strong>en</strong>ering t<strong>en</strong> grondslag:<br />

In de eindterm<strong>en</strong> wordt over het algeme<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> onderscheid is gemaakt tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>taal</strong> als Engels <strong>en</strong><br />

bijvoorbeeld Spaans. De instroomniveaus zull<strong>en</strong> zeer verschill<strong>en</strong>d zijn, zodat bij e<strong>en</strong> gelijke leerlast<br />

onmogelijk hetzelfde eindniveau bereikt kan word<strong>en</strong>. Voor dit probleem zijn in wez<strong>en</strong> twee<br />

oplossing<strong>en</strong>:<br />

verhog<strong>en</strong> van de leerlast bij e<strong>en</strong> laag beginniveau;<br />

differ<strong>en</strong>tiër<strong>en</strong> in eindniveau.<br />

We gaan hier in op de tweede oplossing: differ<strong>en</strong>tiër<strong>en</strong> in eindniveau.<br />

Het is niet w<strong>en</strong>selijk om e<strong>en</strong> hoog of e<strong>en</strong> lager eindniveau van te vor<strong>en</strong> te koppel<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> bepaalde<br />

<strong>taal</strong>, bijvoorbeeld Engels altijd hoog <strong>en</strong> Spaans altijd laag. Leerling<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> immers in het<br />

voortraject e<strong>en</strong> <strong>taal</strong> wel of niet hebb<strong>en</strong> gehad, of e<strong>en</strong> <strong>taal</strong> van huis uit beheers<strong>en</strong>. De keuze voor e<strong>en</strong><br />

hoog of lager eindniveau zou moet<strong>en</strong> afhang<strong>en</strong> van het beginniveau van e<strong>en</strong> individuele leerling, <strong>en</strong><br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 113


van zijn leerprogramma. E<strong>en</strong> leerling die start op 0-niveau, maar zijn beroepspraktijkvorming in het<br />

land van de doel<strong>taal</strong> doorbr<strong>en</strong>gt, zou toch op het hoge eindniveau kunn<strong>en</strong> uitkom<strong>en</strong>.<br />

Docum<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> van het bereikte <strong>taal</strong>niveau in e<strong>en</strong> <strong>taal</strong>portfolio is e<strong>en</strong> hulpmiddel om recht te do<strong>en</strong> aan<br />

de mogelijke variatie in eindniveaus.<br />

Format<br />

1. Per KSB-niveau wordt eerst e<strong>en</strong> overzicht gegev<strong>en</strong> van de relevante opleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of<br />

deelkwalificaties. Daarna volg<strong>en</strong> de eindterm<strong>en</strong> <strong>en</strong> de bijpass<strong>en</strong>de <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<strong>en</strong>. Om<br />

te wet<strong>en</strong> wat e<strong>en</strong> bepaalde subvaardigheid op e<strong>en</strong> bepaald niveau inhoudt, zou m<strong>en</strong> als het ware<br />

moet<strong>en</strong> 'doorklikk<strong>en</strong>' naar de onderligg<strong>en</strong>de beschrijving <strong>en</strong> de voorbeeld<strong>en</strong> in het <strong>Raamwerk</strong><br />

<strong>MVT</strong>. In deze papier<strong>en</strong> versie wordt de lezer verzocht terug te blader<strong>en</strong> naar de desbetreff<strong>en</strong>de<br />

beschrijving.<br />

2. Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel: beginniveau bij instroom is A1 of hoger.<br />

Laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel: beginniveau bij instroom bevindt zich tuss<strong>en</strong> 0 <strong>en</strong> A1.<br />

3. De cijfers in de cell<strong>en</strong> van de <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<strong>en</strong> verwijz<strong>en</strong> naar de subvaardighed<strong>en</strong> van<br />

het <strong>Raamwerk</strong>; niet naar de aangegev<strong>en</strong> eindterm<strong>en</strong>.<br />

114 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


ECABO<br />

KSB niveau Opleiding<strong>en</strong> Eindterm<strong>en</strong><br />

1 Adm. medewerker 1. mondeling in- <strong>en</strong> extern e<strong>en</strong>voudige informatie inwinn<strong>en</strong>;<br />

2. mondeling in- <strong>en</strong> extern e<strong>en</strong>voudige informatie verstrekk<strong>en</strong>;<br />

3. inkom<strong>en</strong>de telefoongesprekk<strong>en</strong> aannem<strong>en</strong> <strong>en</strong> doorverbind<strong>en</strong>;<br />

4. bezoekers ontvang<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwijz<strong>en</strong>.<br />

Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel (laag is voor dit niveau niet van toepassing)<br />

C1<br />

B2<br />

B1<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

A2 1 Werkcontact<strong>en</strong> in face<br />

to face situaties<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

A1<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 115


KSB niveau Opleiding<strong>en</strong> Eindterm<strong>en</strong><br />

2 Secretarieel medewerker<br />

Bedrijfsadministratief medewerker<br />

Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

C1<br />

B2<br />

1. mondeling in- <strong>en</strong> extern e<strong>en</strong>voudige<br />

informatie inwinn<strong>en</strong>;<br />

2. mondeling in- <strong>en</strong> extern e<strong>en</strong>voudige<br />

informatie verstrekk<strong>en</strong>;<br />

3. inkom<strong>en</strong>de telefoongesprekk<strong>en</strong> aannem<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

doorverbind<strong>en</strong>;<br />

4. bezoekers ontvang<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwijz<strong>en</strong>;<br />

5. e<strong>en</strong>voudige briev<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong>.<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

B1 3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie *<br />

A2 1 Werkcontact<strong>en</strong> in face<br />

to face situaties<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

A1<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's, formulier<strong>en</strong><br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

*de huidige eindterm -e<strong>en</strong>voudige briev<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong>- hoort thuis op niveau B1. Dit lijkt voor leerling<strong>en</strong> op<br />

kwalificati<strong>en</strong>iveau 2 te hoog gegrep<strong>en</strong>. De eindterm voor schriftelijke vaardigheid zou dan ook beter op niveau<br />

A2 geplaatst kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

C1<br />

B2<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

B1 3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie *<br />

A2 4Telefoner<strong>en</strong> *<br />

A1 1 Werkcontact<strong>en</strong> in face<br />

to face situaties<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

*eindterm te hoog. Zie voor de schriftelijke vaardigheid de opmerking bij het hoge profiel.<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's, formulier<strong>en</strong><br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

116 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


KSB niveau Opleiding<strong>en</strong> Eindterm<strong>en</strong><br />

3<br />

3<br />

Secretaresse<br />

Boekhoudkundig medewerker<br />

Medewerker beheer<br />

informatiesystem<strong>en</strong><br />

Commercieel medewerker<br />

binn<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st<br />

Logistiek medewerker<br />

Secretaresse<br />

Cursief: uitbreiding tov de eindterm op niveau 2.<br />

Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

C1<br />

B2<br />

1 mondeling in- <strong>en</strong> extern e<strong>en</strong>voudige informatie inwinn<strong>en</strong>;<br />

2 idem: verstrekk<strong>en</strong>;<br />

3 inkom<strong>en</strong>de <strong>en</strong> uitgaande telefoongesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>;<br />

4 bezoekers ontvang<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwijz<strong>en</strong>; e<strong>en</strong>voudige conversatie voer<strong>en</strong>;<br />

5 e<strong>en</strong>voudige correspond<strong>en</strong>tie voer<strong>en</strong>;<br />

6 informatieve tekst<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> in Nederlands.<br />

1 (telefonisch) gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>;<br />

2 klacht<strong>en</strong> aannem<strong>en</strong> <strong>en</strong> afhandel<strong>en</strong>;<br />

3 zakelijke correspond<strong>en</strong>tie van uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de aard;<br />

4 felicitaties, condoleances, invitaties;<br />

5 formulier<strong>en</strong> invull<strong>en</strong>;<br />

6 informatie schriftelijk vastlegg<strong>en</strong>;<br />

7 informatieve tekst<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong>;<br />

8 verslag mak<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong>.<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

B1 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

A2<br />

A1<br />

Uitbreiding voor secretaresses<br />

C1<br />

B2<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

B1 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

A2<br />

A1<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to<br />

face situaties<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal<br />

contact<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to<br />

face situaties<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong><br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's, formulier<strong>en</strong><br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 117


Laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

C1<br />

B2<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

B1 3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie*<br />

A2 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

artikel<strong>en</strong><br />

A1<br />

Uitbreiding voor secretaresses<br />

C1<br />

B2<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong>*<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong><br />

van sociaal contact<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties *<br />

2 Telefoner<strong>en</strong> *<br />

B1 1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

A2 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

A1<br />

* eindterm<strong>en</strong> te hoog voor tal<strong>en</strong> die beginn<strong>en</strong> op 0-niveau.<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie *<br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong> *<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

118 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


KSB niveau Opleiding<strong>en</strong> Eindterm<strong>en</strong><br />

4<br />

4<br />

Directiesecretaresse /<br />

Managem<strong>en</strong>t assist<strong>en</strong>t<br />

Assist<strong>en</strong>t administrateur<br />

Assist<strong>en</strong>t marketing <strong>en</strong><br />

communicatie<br />

Directiesecretaresse /<br />

Managem<strong>en</strong>t assist<strong>en</strong>t<br />

1 mondeling in- <strong>en</strong> extern e<strong>en</strong>voudige informatie inwinn<strong>en</strong>;<br />

2 idem: verstrekk<strong>en</strong>;<br />

3 inkom<strong>en</strong>de <strong>en</strong> uitgaande telefoongesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong>;<br />

4 bezoekers ontvang<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwijz<strong>en</strong>; e<strong>en</strong>voudige conversatie voer<strong>en</strong>;<br />

5 e<strong>en</strong>voudige correspond<strong>en</strong>tie voer<strong>en</strong>;<br />

6 informatieve tekst<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> in Nederlands.<br />

1 (telefonisch) gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

2 klacht<strong>en</strong> aannem<strong>en</strong> <strong>en</strong> afhandel<strong>en</strong><br />

3 mondeling afsprak<strong>en</strong> mak<strong>en</strong><br />

4 deelnem<strong>en</strong> aan overlegsituaties<br />

5 e<strong>en</strong>voudige pres<strong>en</strong>tatie gev<strong>en</strong><br />

6 zakelijke correspond<strong>en</strong>tie van uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de aard<br />

7 felicitaties, condoleances, invitaties<br />

8 e<strong>en</strong> brief met e<strong>en</strong> werv<strong>en</strong>d karakter schrijv<strong>en</strong><br />

9 formulier<strong>en</strong> invull<strong>en</strong><br />

10 afsprak<strong>en</strong> schriftelijk bevestig<strong>en</strong><br />

11 informatieve tekst<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong><br />

12 info schriftelijk vastlegg<strong>en</strong><br />

13 verslag mak<strong>en</strong> in het Nederlands <strong>en</strong> in de vreemde <strong>taal</strong><br />

14 <strong>en</strong>ige sociaal-culturele achtergrond<strong>en</strong> aangev<strong>en</strong> *<br />

Cursief: uitbreiding tov de eindterm<strong>en</strong> op niveau 3.<br />

* De eindterm '<strong>en</strong>ige sociaal-culturele achtergrond<strong>en</strong> aangev<strong>en</strong>' is niet te plaats<strong>en</strong> in het <strong>Raamwerk</strong> van<br />

<strong>taal</strong>beheersingsniveaus.<br />

Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

C1<br />

B2<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

B1 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

A2<br />

A1<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 119


Uitbreiding voor secretaresses<br />

C1 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie*<br />

B2<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong><br />

B1 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

A2<br />

A1<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong><br />

Pres<strong>en</strong>taties Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

* De eindterm ' e<strong>en</strong> brief met e<strong>en</strong> werv<strong>en</strong>d karakter schrijv<strong>en</strong>' hoort thuis op niveau C1. Dit lijkt te hoog<br />

gegrep<strong>en</strong> voor het functioneringsniveau van e<strong>en</strong> (beginn<strong>en</strong>d) directiesecretaresse. De -hoogste- eindterm<strong>en</strong><br />

voor schriftelijke vaardigheid kunn<strong>en</strong> beter geformuleerd word<strong>en</strong> op niveau B2.<br />

Laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

C1<br />

B2<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

B1 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

artikel<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie *<br />

A2 1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

A1<br />

* De huidige eindterm -e<strong>en</strong>voudige briev<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong>- hoort thuis op niveau B1. Dit lijkt voor tal<strong>en</strong> waar op 0niveau<br />

begonn<strong>en</strong> wordt, te hoog gegrep<strong>en</strong>. De eindterm voor schriftelijke vaardigheid zou in die gevall<strong>en</strong><br />

beter op niveau A2 geplaatst kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

120 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Uitbreiding voor secretaresses<br />

C1 3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie *<br />

B2<br />

B1<br />

3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong>*<br />

A2 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

A1<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties *<br />

4 Telefoner<strong>en</strong> *<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie *<br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

voorstell<strong>en</strong>,<br />

contract<strong>en</strong> *<br />

2 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

2 Pres<strong>en</strong>taties 1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

* Eindterm<strong>en</strong> te hoog. Voor tal<strong>en</strong> die op 0-niveau beginn<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> de eindterm<strong>en</strong> niet bov<strong>en</strong> niveau B1<br />

geformuleerd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Opmerking<br />

Wat opvalt is dat er ge<strong>en</strong> eindterm<strong>en</strong> zijn geformuleerd voor de receptieve vaardighed<strong>en</strong> lez<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

luister<strong>en</strong>. Voor lez<strong>en</strong> moet het gew<strong>en</strong>ste niveau afgeleid word<strong>en</strong> uit de eindterm 'informatieve tekst<strong>en</strong><br />

vanuit de moderne vreemde <strong>taal</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong>' <strong>en</strong> voor luister<strong>en</strong> idem uit de eindterm 'verslag mak<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst in de moderne vreemde <strong>taal</strong>'. Om die eindterm<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong> is lees-<br />

respectievelijk luistervaardigheid nodig. Ervan uitgaande dat voor de beroepsuitoef<strong>en</strong>ing beheersing<br />

van de receptieve vaardighed<strong>en</strong> gew<strong>en</strong>st is, dan is het ev<strong>en</strong>zeer w<strong>en</strong>selijk, vanwege het terugslageffect<br />

op onderwijs <strong>en</strong> toetsing, om dit in de formulering van de eindterm<strong>en</strong> tot uitdrukking te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 121


KC Handel<br />

[wijziging<strong>en</strong> 2000 - 2001 verwerkt]<br />

Detailhandel, ambulante handel<br />

In de opleiding<strong>en</strong> voor de detailhandel, ambulante handel kan gekoz<strong>en</strong> word<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de doeltal<strong>en</strong><br />

Engels, Duits, Frans <strong>en</strong> Spaans.<br />

KSB niveau Opleiding Deelkwalificaties met mvt<br />

2 Verkoopmedewerker<br />

Verkoopmedewerker<br />

ambulante handel<br />

202 Detailhandelsmarketing I<br />

204 Verkop<strong>en</strong><br />

208 Branchediffer<strong>en</strong>tiatie<br />

202 Detailhandelsmarketing I<br />

204 Verkop<strong>en</strong><br />

208 Branchediffer<strong>en</strong>tiatie<br />

213 Kassa<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

Eindterm<strong>en</strong> Informatie<br />

begrijp<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong>.<br />

Informatie<br />

begrijp<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong> in<br />

e<strong>en</strong>voudige tekst<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

over service <strong>en</strong><br />

garantieafsprak<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

Handleiding<strong>en</strong>,<br />

gebruiksaanwijzing<br />

<strong>en</strong>, wettelijke<br />

voorschrift<strong>en</strong>*,<br />

artikelinformatie<br />

begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

toepass<strong>en</strong>.<br />

Informatie mbt<br />

artikel<strong>en</strong> uit de<br />

branche<br />

verzamel<strong>en</strong>,<br />

verwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

overbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (in het<br />

Nederlands?)<br />

Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

over e<strong>en</strong>voudige<br />

onderwerp<strong>en</strong> in<br />

informele fases in<br />

beroepscontact<strong>en</strong>.<br />

Informatie<br />

inwinn<strong>en</strong> in<br />

persoonlijke<br />

contact<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong>.<br />

Verkoop gesprek<br />

voer<strong>en</strong> **<br />

E<strong>en</strong>voudig<br />

(zakelijk)<br />

telefoongesprek<br />

voer<strong>en</strong>.<br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

E<strong>en</strong> klant<br />

informatie gev<strong>en</strong><br />

over de service die<br />

gebod<strong>en</strong> wordt.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

telefoonnotitie.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

voer<strong>en</strong>.***<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

informatieve tekst<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong>. ***<br />

122 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

Taalniveaus Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

C1<br />

B2<br />

B1 3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong>*<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties*<br />

A2 2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies*<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

A1<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties**<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie***<br />

1 Monolog<strong>en</strong> 1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

* Het begrijp<strong>en</strong> van tekst<strong>en</strong> als handleiding<strong>en</strong>, gebruiksaanwijzing<strong>en</strong>, <strong>en</strong> artikelinformatie<br />

(deelkwalificatie 208) zal voor leerling<strong>en</strong> op kwalificati<strong>en</strong>iveau 2 geïnterpreteerd moet<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> niveau A2. Het begrijp<strong>en</strong> van wettelijke voorschrift<strong>en</strong> lijkt veel te hoog<br />

gegrep<strong>en</strong>. Dat hoort thuis op niveau B2.<br />

** De eindterm 'verkoopgesprek voer<strong>en</strong>' (deelkwalificatie 204) hoort thuis op niveau B1. Dat lijkt<br />

voor leerling<strong>en</strong> op kwalificati<strong>en</strong>iveau 2 te hoog gegrep<strong>en</strong>. De eindterm<strong>en</strong> voor mondelinge<br />

vaardighed<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> tot niveau A2 beperkt moet<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong>.<br />

*** De eindterm<strong>en</strong> 'e<strong>en</strong>voudige correspond<strong>en</strong>tie voer<strong>en</strong>' (deelkwalificatie 208) <strong>en</strong> 'e<strong>en</strong>voudige<br />

informatieve tekst<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong>' (deelkwalificatie 213) hor<strong>en</strong> thuis op niveau B1. Dat lijkt voor<br />

leerling<strong>en</strong> op kwalificati<strong>en</strong>iveau 2 te hoog gegrep<strong>en</strong>. De eindterm<strong>en</strong> voor schriftelijke<br />

vaardighed<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> tot niveau A2 beperkt moet<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 123


Laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

Taalniveaus<br />

C1<br />

B2<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

B1 3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong>*<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties*<br />

A2 2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies*<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie*<br />

4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong>*<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to<br />

face situaties*<br />

4 Telefoner<strong>en</strong>* 1 Monolog<strong>en</strong>*<br />

A1 1 Werkcontact<strong>en</strong> in face to<br />

face situaties<br />

2 Omgaan met getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van sociaal<br />

contact<br />

* Eindterm<strong>en</strong> te hoog voor het lage <strong>taal</strong>profiel.<br />

KSB niveau Opleiding Deelkwalificaties met mvt<br />

3 Eerste verkoper<br />

Verkoopchef<br />

202 Detailhandelsmarketing I<br />

204 Verkop<strong>en</strong><br />

208 Branchediffer<strong>en</strong>tiatie<br />

213 Kassa<br />

303 Voorraad- <strong>en</strong> kassabeheer<br />

202 Detailhandelsmarketing I<br />

204 Verkop<strong>en</strong><br />

208 Branchediffer<strong>en</strong>tiatie<br />

303 Voorraad- <strong>en</strong> kassabeheer<br />

401.2 Personeel ambulante <strong>en</strong> detailhandel<br />

Afdelingschef kassa 202 Detailhandelsmarketing I<br />

205 Klant<strong>en</strong>b<strong>en</strong>adering<br />

213 Kassa<br />

303 Voorraad- <strong>en</strong> kassabeheer<br />

401.2 Personeel ambulante <strong>en</strong> detailhandel<br />

Cursief: uitbreiding t<strong>en</strong> opzichte van de deelkwalificaties op niveau 2.<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie*<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's, formulier<strong>en</strong><br />

124 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

Eindterm<strong>en</strong> Informatie<br />

begrijp<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong>.<br />

Informatie<br />

begrijp<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong> in<br />

complexe tekst<strong>en</strong>.*<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

over service <strong>en</strong><br />

garantieafsprak<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

Handleiding<strong>en</strong>,<br />

gebruiksaanwijzing<br />

<strong>en</strong>, wettelijke<br />

voorschrift<strong>en</strong>*,<br />

artikelinformatie<br />

begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

toepass<strong>en</strong>.<br />

Informatie mbt<br />

artikel<strong>en</strong> uit de<br />

branche<br />

verzamel<strong>en</strong>,<br />

verwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

overbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (in het<br />

Nederlands?)<br />

Vrachtbriev<strong>en</strong> e.d.<br />

begrijp<strong>en</strong><br />

Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

over (allerlei)<br />

onderwerp<strong>en</strong> in<br />

informele fases in<br />

beroepscontact<strong>en</strong>.<br />

Informatie inwinn<strong>en</strong><br />

in persoonlijke <strong>en</strong><br />

telefonische contact<strong>en</strong><br />

over <strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong>.<br />

Verkoopgesprek,<br />

klantgesprek voer<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong>voudig (zakelijk)<br />

telefoongesprek<br />

voer<strong>en</strong>.<br />

Goeder<strong>en</strong> telefonisch<br />

bestell<strong>en</strong>.<br />

Klacht<strong>en</strong> van klant<strong>en</strong><br />

oploss<strong>en</strong>. *<br />

Deelnem<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong><br />

vergadering*<br />

Cursief: uitbreiding t<strong>en</strong> opzichte van de eindterm<strong>en</strong> op niveau 2.<br />

Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

E<strong>en</strong> klant<br />

informatie gev<strong>en</strong><br />

over de service<br />

die gebod<strong>en</strong><br />

wordt.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

telefoonnotitie.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

correspond<strong>en</strong>tie voer<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

informatieve tekst<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong>.<br />

Formulier<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

correspond<strong>en</strong>tie rond<br />

bestell<strong>en</strong> <strong>en</strong> lever<strong>en</strong><br />

van goeder<strong>en</strong>.<br />

BTW-bon schrijv<strong>en</strong>.<br />

Complexe tekst<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong> mbv<br />

naslagwerk<strong>en</strong> *<br />

Taalniveaus Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

C1<br />

B2 1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face situaties*<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong>*<br />

B1 3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

A2 1.Monolog<strong>en</strong><br />

A1<br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong>,<br />

rapport<strong>en</strong>*<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 125


* De eindterm<strong>en</strong> 'klacht<strong>en</strong> van klant<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong>' (deelkwalificatie 303) <strong>en</strong> 'deelnem<strong>en</strong> aan<br />

vergadering<strong>en</strong>' (deelkwalificatie 401.2) hor<strong>en</strong> thuis op niveau B2. Dit niveau lijkt voor leerling<strong>en</strong><br />

op kwalificati<strong>en</strong>iveau 3 te hoog gegrep<strong>en</strong>. De -hoogste- eindterm<strong>en</strong> voor de mondelinge<br />

vaardighed<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> beter op niveau B1 geformuleerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Ditzelfde geldt voor de<br />

schriftelijke vaardighed<strong>en</strong>. De eindterm 'complexe tekst<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong> over personeelsbeleid'<br />

(deelkwalificatie 401.2) is, zelfs als van naslagwerk<strong>en</strong> gebruik gemaakt kan word<strong>en</strong>, te hoog<br />

gegrep<strong>en</strong>. De eindterm zou hergeformuleerd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> op niveau B1.<br />

126 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


Laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

Taalniveaus Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

C1<br />

B2 1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties*<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong>*<br />

B1 3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vergadering<strong>en</strong>*<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties*<br />

A2 2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies*<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

A1<br />

Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties*<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong>,<br />

rapport<strong>en</strong>*<br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie*<br />

1 Monolog<strong>en</strong> 1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

* Voor tal<strong>en</strong> waarin op 0-niveau begonn<strong>en</strong> wordt, lijk<strong>en</strong> eindterm<strong>en</strong> op niveau B1 <strong>en</strong> zeker die op<br />

B2, te hoog. De eindterm<strong>en</strong> voor het lage <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel zoud<strong>en</strong> beter op niveau A2<br />

geplaatst kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

KSB niveau Opleiding Deelkwalificaties met mvt<br />

4 Filiaalbeheerder<br />

Ondernemer/manager<br />

detailhandel<br />

Ondernemer ambulante<br />

handel<br />

202 Detailhandelsmarketing I<br />

204 Verkop<strong>en</strong><br />

208 Branchediffer<strong>en</strong>tiatie<br />

303 Voorraad- <strong>en</strong> kassabeheer<br />

401.2 Personeel ambulante <strong>en</strong> detailhandel<br />

403 Filiaalbeheer<br />

202 Detailhandelsmarketing I<br />

204 Verkop<strong>en</strong><br />

208 Branchediffer<strong>en</strong>tiatie<br />

303 Voorraad- <strong>en</strong> kassabeheer<br />

401.2 Personeel ambulante <strong>en</strong> detailhandel<br />

405 Inkoop <strong>en</strong> administratief beheer<br />

406 Bedrijfseconomisch <strong>en</strong> juridisch beheer<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 127


Cursief: uitbreiding tov de deelkwalificaties op niveau 3<br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

Eindterm<strong>en</strong> Informatie<br />

begrijp<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong>.<br />

Informatie in nietgesprekssituaties<br />

begrijp<strong>en</strong>, verstaan<br />

<strong>en</strong> verwerk<strong>en</strong>.<br />

Informatie<br />

begrijp<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong> in<br />

complexe tekst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vakliteratuur.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

over service <strong>en</strong><br />

garantieafsprak<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

Handleiding<strong>en</strong>,<br />

gebruiksaanwijzing<br />

<strong>en</strong>, wettelijke<br />

voorschrift<strong>en</strong>*<br />

artikelinformatie<br />

begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

toepass<strong>en</strong>.<br />

Informatie mbt<br />

artikel<strong>en</strong> uit de<br />

branche<br />

verzamel<strong>en</strong>,<br />

verwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

overbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (in het<br />

Nederlands?).<br />

Vrachtbriev<strong>en</strong> e.d.<br />

begrijp<strong>en</strong>.<br />

Cursief: uitbreiding tov niveau 3-eindterm<strong>en</strong><br />

Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

Complexe<br />

gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong><br />

over (allerlei)<br />

onderwerp<strong>en</strong> in<br />

informele fases in<br />

beroepscontact<strong>en</strong>.<br />

Complex zakelijk<br />

gesprek voer<strong>en</strong>.<br />

Informatie<br />

inwinn<strong>en</strong> in<br />

persoonlijke <strong>en</strong><br />

telefonische<br />

contact<strong>en</strong> over<br />

<strong>en</strong>kele<br />

vakspecifieke<br />

onderwerp<strong>en</strong>.<br />

Verkoopgesprek,<br />

klantgesprek<br />

voer<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong>voudig<br />

(zakelijk)<br />

telefoongesprek<br />

voer<strong>en</strong>.<br />

Goeder<strong>en</strong><br />

telefonisch<br />

bestell<strong>en</strong>.<br />

Klacht<strong>en</strong> van<br />

klant<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong>. *<br />

Deelnem<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong><br />

vergadering.*<br />

Taalniveaus Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

C1<br />

B2 2 Audio-visuele<br />

media<br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

E<strong>en</strong> klant<br />

informatie gev<strong>en</strong><br />

over de service die<br />

gebod<strong>en</strong> wordt.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

telefoonnotitie.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

voer<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong>voudige<br />

informatieve<br />

tekst<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong>.<br />

Formulier<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

rond bestell<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

lever<strong>en</strong> van<br />

goeder<strong>en</strong>.<br />

BTW-bon<br />

schrijv<strong>en</strong>.<br />

Complexe tekst<strong>en</strong><br />

schrijv<strong>en</strong> mbv<br />

naslagwerk<strong>en</strong>. *<br />

Bedrijfscorrespond<br />

<strong>en</strong>tie voer<strong>en</strong>.<br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong>,<br />

rapport<strong>en</strong><br />

128 <strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs


B1 3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

A2<br />

A1<br />

Laag <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> instructies<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

Taalniveaus Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

C1<br />

B2 4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong>*<br />

B1 3 Bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong><br />

4 Pres<strong>en</strong>taties<br />

1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties*<br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact*<br />

6 Deelnem<strong>en</strong> aan<br />

bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

vergadering<strong>en</strong>*<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

3 Onderhoud<strong>en</strong> van<br />

sociaal contact<br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

1 Monolog<strong>en</strong><br />

A2 1 Monolog<strong>en</strong><br />

A1<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

4 Verslag<strong>en</strong>,<br />

artikel<strong>en</strong>,<br />

rapport<strong>en</strong>*<br />

1 Aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />

memo's,<br />

formulier<strong>en</strong><br />

3 Zakelijke<br />

correspond<strong>en</strong>tie<br />

* Eindterm<strong>en</strong> met de toevoeging 'complex' bij gesprekk<strong>en</strong> zijn te hoog voor het lage <strong>taal</strong>profiel.<br />

Voor tal<strong>en</strong> die op 0-niveau beginn<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> de eindterm<strong>en</strong> niet bov<strong>en</strong> niveau B1 geformuleerd<br />

moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Doorstroom module<br />

Voor Engels zijn in deelkwalificatie 417 eindterm<strong>en</strong> geformuleerd voor doorstroom naar HBO - E&M.<br />

Naast de functioneel-communicatieve einddoel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> omschrijving<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> van lees- <strong>en</strong><br />

luisterstrategieën <strong>en</strong> word<strong>en</strong> voor de gespreks- <strong>en</strong> schrijfvaardigheid <strong>taal</strong>functies opgesomd als<br />

m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>, gevoel<strong>en</strong>s verwoord<strong>en</strong>, bedank<strong>en</strong>, feliciter<strong>en</strong>.<br />

De eindterm<strong>en</strong> in de doorstroommodule gaan het hier geschetste hoge <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel zeker<br />

niet te bov<strong>en</strong>. Wel zal voor de vaardigheid schrijv<strong>en</strong> op niveau B1 de subvaardigheid 'onderhoud<strong>en</strong><br />

van sociaal contact' toegevoegd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, wil m<strong>en</strong> recht do<strong>en</strong> aan de in deelkwalificatie 417<br />

geformuleerde eindterm<strong>en</strong>.<br />

<strong>Raamwerk</strong> Moderne vreemde tal<strong>en</strong> in het secundair beroepsonderwijs 129


KC Handel: IH/GH<br />

Voor de opleiding<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> IH/GH zijn voor de moderne tal<strong>en</strong> aparte deelkwalificaties <strong>MVT</strong>. We<br />

gev<strong>en</strong> hieronder e<strong>en</strong> overzicht van de verschill<strong>en</strong>de deelkwalificaties, met de daarbij pass<strong>en</strong>de<br />

<strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<strong>en</strong>.<br />

Bij deze opleiding<strong>en</strong> kan gekoz<strong>en</strong> word<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de tal<strong>en</strong> Arabisch, Turks, Engels, Duits, Frans,<br />

Italiaans, Russisch <strong>en</strong> Spaans.<br />

Niveau 2<br />

<strong>MVT</strong> - A<br />

Eindterm<strong>en</strong><br />

Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />

Hoog <strong>taal</strong>compet<strong>en</strong>tieprofiel<br />

1 E<strong>en</strong>voudige<br />

beroepsrelevante<br />

tekst<strong>en</strong> in de<br />

vreemde <strong>taal</strong><br />

lez<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong><br />

2, 4 Tijd<strong>en</strong>s persoonlijke contact<strong>en</strong><br />

sprekers in de vreemde <strong>taal</strong> bij<br />

ontvangst verstaan <strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> niet-complex zakelijk gesprek<br />

voer<strong>en</strong>.<br />

3, 5 E<strong>en</strong> spreker in de vreemde <strong>taal</strong><br />

tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> telefonisch contact<br />

verstaan <strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

doorverbind<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> nietcomplex<br />

zakelijk gesprek voer<strong>en</strong><br />

in de vreemde <strong>taal</strong>.<br />

Taalniveaus Luister<strong>en</strong> Lez<strong>en</strong> Gesprekk<strong>en</strong><br />

voer<strong>en</strong><br />

C1<br />

B2<br />

B1 4 Telefoner<strong>en</strong> *<br />

A2 1 Overzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

formulier<strong>en</strong><br />

2 Aanwijzing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

instructies<br />

3 Correspond<strong>en</strong>tie<br />

4 Rapport<strong>en</strong>,<br />

verslag<strong>en</strong>, artikel<strong>en</strong><br />

A1<br />

1 Werkcontact<strong>en</strong> in<br />

face to face<br />

situaties<br />

2 Omgaan met<br />

getall<strong>en</strong><br />

4 Telefoner<strong>en</strong><br />

6 E<strong>en</strong>voudige<br />

beroepsrelevante<br />

tekst<strong>en</strong> in de<br />

vreemde <strong>taal</strong><br />

schrijv<strong>en</strong>.<br />

Sprek<strong>en</strong> Schrijv<strong>en</strong><br />