Paul Kruger Leerder opstelle - Afrikanergeskiedenis

Hulle het na die rantjie toe gegaan
en daar by 't boom het die soldate net
een burger gesien 16. Dit was Danie
Theron. 'n Stuk van 'n bom het hom
in die gesig en teen sy voorkop getref.
Sy geweer het by hom gel6 en 'n groot
aanial patroondoppies het getoon hoe
hard hy geveg en hoe vinnig hy geskiet
het. Hy het met sy geweertiie teen 'n
kanon en baie ander gewere geveg.
Die soldate het vir Danie 'n graf
naby die hoofweg gegrawe en hom daar
in'n kombers begrawe.
Die verkenners was verbaas en baie
treurig toe hulle gehoor het wat rnet
hulle Kappie gebeur het. Hulle het sy
Vereeniging begrawe. Hy
eensame eraf in die veld gekry en hom
weer in 'n kerkhof op'n plaas daat naby
die rantiie gaan begrawe.
Na die oorlog het Danie Theron se
manne horn weer in die kerkhof langs
die hoofweg tussen Johannesburg en
rus nog daar op Eikenhof langs die graf
van sy beste vriendin.
Daar staan vandag 'n ho€ monument op die rafltiie langs die
hoofweg tussen Johannesbufg en Potchefstfoom. Die boom waaf
Danie ih"ro.r ry i"*" vir sy vaderland gegee het, staan ook nog daar.
'n Mens kan met 'n goeie pad uit die hoofweg tot op die rantjie
en by clie monument r.v".
PAUL KRUGER Anthony Vidergauz. St. III E.M.
Paul Kruger was a grcat leader of the
Boers, who were the descendants of the
Dutch Settlers in South Africa.
As a boy of ten he went with his
parents on the Great Ttek from the Cape
and the family was amongst the
first to settle in the Transvaal'
-olony Kruger had little schooling. Even as
a boy of thirteen he took paft in fighting
against the Zulus and as a young man he
was often engaged in wars against other
African Tribes and in distant hunting expeditions.
He won the trust of his fellow
countrymen and when in 1877 Great
Britain took possession of the Transvaal'
Kruger twice went to England to pfotest.
In 1880 the Boers rebelled and won
their independence. Kruger became Presi-
il

dent of the Transvaal Republic in 1gg3 and was three times re-elected.
when in 1886 gold was found in the Transvaal at Johannerb""j,
thousands of British and other uitlanders (foreigners) flocked there.
The uitlanders wish.ed ro have rights as citizens o'r ,rr. Transvaal, but
Kruger would not allow them to i'ot", u, he feared that they und ihei"
foreign ways- would_spoil the character of the Republil.
This refusal led to the .fameson Raid and liter to the Boer \u7ar.
-
During the Boer )var-, .Kruger visited Europe seeking the help of
the other nations, but he failed and died in swi'tzeiiiia i" ryo

die hart om al my kragte in te span om u op te lei tot nuttige lede van
die maatskappy. Dit is 'n groot vooffeg dat die staat Christelike onderwys
begeer. U het 'n groot voorreg van die onderwys van die land,
en dit ls nie alleen enkeles wat daardeur bevooffeg moet word nie,
maaf d;t is ons doel om die onderwys tot almal te bring om almal daatin
te laat deel.
..PRESIDENT
KRUGER AAN DIE \TOORD'' An Extract
Dear children, yor.r are the ones on whom your State President will
keep an attentive eye. In you I see the future state and church. \When
all the elderiy people have passed away you will fepresent the state and
the church, and if you deviate from the truth you will mislead the next
genefation.
'$(Zith
all my heart and strength I wish to educate you to
6".o-" useful members of the community. It is a great ptivilege that
the state controls Christian education. Education will benefit you
greatly and this privilege is intended not for a few only, but is to be
shared by everyone.
PAUL KRUGER - DIE GROOTSTE VRYHEIDSHELD VAN
SUID-AFRIKA
Op 10 Oktober 1825 is die Grootste
Vryheidsheld van Suid-Afrika, naamlik
Stephanus .]ohannes Paulus Kruger in
'n eenvoudige boerewoning op die plaas
Bulhoek in die huidige distrik Steynsburg
gebore. Vir skoolgaan was daar
geen kans nie, maar uit twee boeke, die
Bvbel en die boek van die natuut, het
hv veral twee lesse geleer, naamlik liefde
vir God en liefde vir Vryheid. OP die
ouderdom van tien jaar het hy en sy
vader die Kaapkolonie saam met die
trek van Hendrik Potgieter verlaat.
Rv Vegkoo het Paul Kruger sy
vuurdoop ontvang waar hy manmoedig
lanss sv vader die swaft hordes van
L. Roortt
Matebeles verdryf het. Op veertienjafige
ouderdom het hy'n aanstormende leeu voof sy voete plat getrek.
Op 'n keer het 'n wit renoster hom bestorm en het hy onder sy voete
beland en terwyl hy onder die ondier 16, het hy hom deut die hart
geskiet. Hy het ook 'n buffel in'n gat water gedood deut sy kop onder
die water te druk. Paul het ook al vir 'n olifantkoei weggehardloop.
Hy het dus van kleinsaf baie ondervindings opgedoen en toe sy geweerloop
in sy hand gebars het, het hy sy duim in terpentyn gedruk en met
sy knipmes afgesny.
Paul Kruger se familie het hulle in die distrik Rustenburg
gevestig waar hy op sewentieniarige ouderdom reeds onderveldkornet
was. Paul was sleqs agtien jaar oud toe hy met die sestieniafige Maria
du Plessis getroud is. Maar net drie iaar daarna is sy oorlede en hy
het met haar niggie Gezina du Plessis getrou. Uit hierdie huwelik is

daar nege seuns en sewe dogters gebore. Hy was dus 'n ware ou
stamvader,
Paul.Kruger het o9\ ry lewe in gev^ar gestel, toe hy die lyk van
Piet Potgietgr_ga^n haal hei met die slryd teei Malapan. In 1g52 het
hy Generaal Pretorius vergesel na sanirivier waar 't y oogg.ruie was
van die erkenning van die Transvaalse onafhanklikh;id #i, rrf r"."i
geroep was om te beskerm.. Hy was vyf en- dertig jaar oud ,o" hy uu
kommandant-ge_neraal verkies ii. Hy was die leilr'van die a"p"iu.i"
na Londen om die vryheid rerug te kiv. Toe Engeland geweie, ir"t odit
terug re gee' het hy en sy volk dit met die"wup"rr'rerug geneem.
In 1883 is Paul Kruger tot president van die Zuid-Afrikaansche
Republiek verkies. D-layta is hy nog drie keer tot president verkies.
sy lewensideaal was.die.handhawing van die onafhinklil.rr"ia ;;; ,;
1u"9. Hv het die politieke en ekonoliese vryheid rand en vork
beskou as 'n kleinood deur God aan hom toevertrou ";;;y
en wat hy uiry
kragte moet beskerm. van hierdie koers
_h:!
hy -r.uurr-un ,y st"nd.rastigl -",
karakter nooit afgewyk nie. rn al sy handelingL ur -".
het iiy
hom steeds_gestel onder die leidinq van God, wa"nt hy Iret di" lo.g"""ii;
yln sy volk aanvaal
?s'n openbaring van die Goidelike wil." paur
Kruger is gekenmerk deur sy nederigh"eid, eenvoud .r .rutrr.rrlikheid en
was 'n man soos 'n rots. Hy het 'n onbrrigbare wil gehad -- en het aan die
onafhanklikheid van sy -land tot die dooj iy h"t aan die
toekoms van sy volk geglo en daarby was hy "^g"hJ".
- -
'n"vader vir sy b;rt";r.
- lt"l
Kruger het onvermoeid gewaak teen enige aanvar op die
ytv!:i9-"11 sy volk en- land. Engeland wou egter hille oun die onafhanklikheid
beroof en dit sou hulG ook later *J, g"*"iJ doen. K""s;"
lr"! ry land vir oorlog voorberei, v/ant as Engelanidu" Ji" onafhanklikheid
wou weg neem, sou dit nie gebeur roid"" 'n stryd tot die bittere
einde nie.
op 11 oktober 1899 het die oodog uitgebreek. Hoewel nou ,n
erysaard van 74, het Paul Kruger sy invloed otal laat geld, maar die
Bri*9 magte het die Transvaal no' oorstroom. paul Kruger moes nou
afskeid neem van alles in sy land war vir hom lief di"ibuu;;;;';;
ook van sy geliefde Gezina wat siek was.
""
In september 1900 vert_rek hy met die Nederlandse oorlogskio
Gelderland na Europa om hulp te soek, maar kon nie daarin slaa! nie
en sy gesondheid het ook ineegee. Hy het hom in clarens in switzer_
land gevestig. Hier moes oom paul die twee wreedste srae van sy
lewe deurworstel: eers die dood van Tant Gezina, sv getroue lewensmaat
en daarna die nuus van die oorgawe van die ReJublieke.
oo 14Iulie 1904 is paul Kruser oorlede. Sv ,tofiiLe oorskot is na
Suid-Afrika oorgebrios en op Geloftedas 1904 in Ji" o.. kerkhof in
Pretoria begrawe. Tien dae voor hv siek seword het, het Oom paul
sv laaste boodskao aan die Boerevolk gestuur waarin daardie welbekeqde
woorde voorkom:
,,Zoekt in het tterledene al het yoede en schoone. dat daarin te ontd.ekken aalt, ttormt
daarnaar ttu ideaal en beproelt uoor de toekomst dat ideaal t, ,,rrl*rrrntii'i)o.',
LOUTJIE ROODT, St. 10, Volksrustse Ho6rskool.
14