05.05.2013 Views

Download Toorts pdf lente 2010 - Nivon

Download Toorts pdf lente 2010 - Nivon

Download Toorts pdf lente 2010 - Nivon

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

Duurzaam<br />

reizen


Inhoudsopgave<br />

socIaal toerIsme<br />

en vakantIeweken<br />

De moeders van de<br />

asielzoekersweek zijn naar de<br />

markt geweest, dolle pret.<br />

PInksterkamP<br />

De eerste bloesem zit aan<br />

de bomen, tijd om tent en<br />

slaapzak weer na te kijken.<br />

2 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

vernIeuwD PIeterPaD<br />

Aantrekkelijker en<br />

afwisselender en meer<br />

onverharde wegen en paden.<br />

6 11 13<br />

treq zomerreIzen<br />

Niet bang om af te zien,<br />

boek dan vroeg en ga op<br />

reis met Treq<br />

14 17<br />

wanDeltweeDaagse<br />

Hoek van HollanD<br />

En dan … de zee waar je<br />

kunt pootjebaden, of waar<br />

je op het strandterras een<br />

pauzedrankje<br />

kunt drinken.<br />

nIvon wanDelreIzen<br />

Reis naar het onbekende<br />

achterland dat rijk is aan<br />

natuur en cultuur.<br />

20


Duurzaam HuIs<br />

In zwItserlanD<br />

Al vroeg strijken de eerste<br />

toerskiërs neer voor<br />

Früchtekuchen met<br />

koffie of thee.<br />

In dit nummer<br />

Groenste politicus op Allardsoog 4<br />

Sociaal toerisme 6, 7<br />

Nieuwe leden 9<br />

Pieterpad vernieuwd 11<br />

Kort Nieuws 12, 27<br />

Internationale samenwerking, agenda 12<br />

Wandeltweedaagse August Reitsmahuis 13<br />

Pinksterkamp, een frisse wind 14, 15<br />

Treq, win in zomer 17<br />

Wandelen in Tsjechië 20<br />

<strong>Nivon</strong> Wandelreizen 21<br />

Zwitserland, duurzaam toerisme 22, 23<br />

Naturfreundehaus Röthen op de Klewenalp 25<br />

Bestuur: We komen op gang 28, 29<br />

<strong>Nivon</strong>Jong 31<br />

Open Veluwedagen rond ABK-huis 32<br />

activiteiten en Berichten<br />

22<br />

natuurvrIenDenHuIs<br />

rötHen oP De<br />

klewenalP<br />

Genieten van het uitzicht en<br />

de bloemenpracht en een<br />

mooie wandeling<br />

maken.<br />

25<br />

Accommodaties 5<br />

Anders 8<br />

Buiten Bewegen 10<br />

Cultuur en Creatie 10<br />

Treffen en Trips 29<br />

Wandelen 29<br />

Legeenlink 24, 26<br />

Vacatures, in memoriam 27<br />

Colofon 28<br />

van Het Bestuur<br />

We kunnen nog veel van<br />

elkaar leren binnen het <strong>Nivon</strong>.<br />

28<br />

nIvon Jong<br />

<strong>Nivon</strong>Jong daagt je uit je<br />

mening te laten horen.<br />

31<br />

oPen veluweDagen<br />

Op 10 en 11 april vieren we 80<br />

jaar ABK huis op de Veluwe.<br />

32<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 3


kamerlid presenteert<br />

natuurplan in allardsoog<br />

Tekst: Hans Suyling en Chaja Zeegers<br />

Foto’s: H. Oostland<br />

Natuurmonumenten riep<br />

Lutz Jacobi (PvdA) uit tot groenste<br />

politicus van het jaar <strong>2010</strong>.<br />

Zij presenteerde haar Natuur- en<br />

landschapspuntenplan op 30 januari<br />

in natuurvriendenhuis Allardsoog.<br />

Lutz Jacobi voert met kennis van<br />

natuurzaken het debat in de<br />

Tweede Kamer. Daarbij is de PvdAafgevaardigde<br />

kritisch. Niet elk<br />

antwoord van een minister slikt ze voor zoete<br />

koek. Ze vroeg in het parlement onder meer<br />

aandacht voor de Ecologische Hoofdstructuur,<br />

natuureducatie, duurzame visserij, weidevogelbeheer,<br />

ruilgronden en beter overleg<br />

tussen natuur- en economische clubs. Acht<br />

moties en amendementen die voor natuur van<br />

belang zijn, diende het Friese Tweede Kamerlid<br />

in. En die werden allemaal aangenomen.<br />

Lutz Jacobi mag zich nu groenste politicus<br />

van het jaar noemen.<br />

Duurzaam Investeren<br />

Een duidelijke visie op natuurbeheer is nodig.<br />

Die heeft Lutz Jacobi dan ook namens de<br />

PvdA geformuleerd. De rode draad in haar<br />

plan is dat de natuur in Nederland beschermd<br />

en waar nodig uitgebreid moet worden.<br />

Het is belangrijk om de kwaliteiten en de<br />

diversiteit van de onder druk staande natuur<br />

te handhaven, waarbij alle partijen - de politiek,<br />

de recreatiebranche, natuurbeschermingsorganisaties<br />

en de agrarische sector<br />

- gezamenlijk optrekken. Jacobi: “Natuur en<br />

landschap staan in de top tien van de publieke<br />

waarden, laten we er samen voor zorgen dat<br />

er duurzaam in de natuur en landschap wordt<br />

geïnvesteerd. Maar laten we er óók voor<br />

zorgen dat van natuur en landschap genoten<br />

4 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

kan worden. Toegankelijkheid is en blijft van<br />

wezenlijk belang.” Uit het plan spreekt de<br />

ambitie om het platteland met fietspaden en<br />

lange afstandwandelpaden toegankelijker te<br />

maken, inclusief het recht van overpad en het<br />

in ere stellen van oude historische paden.<br />

naar BuIten<br />

De ambitieuze plannen van het Kamerlid kunnen<br />

volgens haar partij voornamelijk worden<br />

betaald uit het investeringsbudget Landelijk<br />

Gebied (ILG), waaraan Rijk, provincies, de<br />

Europese Unie, gemeenten, waterschappen<br />

en lokale organisaties deelnemen. Het<br />

geld dat nodig is voor aankoop, inrichting<br />

en beheer van gebieden kan volgens Jacobi<br />

vaker door de markt gefinancierd worden.<br />

En aardgasbaten worden nu voor wegen<br />

gebruikt, waarom niet meer voor water,<br />

natuur, landschap en milieumaatregelen?<br />

Na de presentatie in Allardsoog ging het<br />

Kamerlid met haar gezelschap naar buiten.<br />

De gasten vertegenwoordigen organisaties<br />

als Staatsbosbeheer, Het Fryske Gea, Natuurmonumenten,<br />

de gemeente Ooststellingwerf<br />

en de provincie Friesland. En die mochten<br />

allemaal mee voor een lesje aanschouwelijk<br />

onderwijs in de besneeuwde natuur.<br />

De negen Punten van lutz JacoBI’s Plan zIJn:<br />

• Maak het platteland toegankelijker: leg meer fietspaden en langeafstands-<br />

wandelpaden aan.<br />

• De natuur is voor iedereen. Natuurbeleving en natuureducatie zijn speerpunten.<br />

• Maak de Ecologische Hoofdstructuur af, inclusief robuuste verbindingen.<br />

• Stel voor elk Nationaal Landschap een visie op. En daarbinnen: welke ontwikkelingen<br />

zijn wel en niet wenselijk.<br />

• Het is noodzakelijk dat boerennatuur effectiever wordt.<br />

• Als ergens natuur verdwijnt is compensatie de regel.<br />

• Natuur is belangrijk als klimaatbuffer, zorgt voor waardevermeerdering van<br />

woningbouw, dient als milieubuffer en heeft een positieve invloed op de gezondheid<br />

van mens en dier.<br />

• Rond aanwijzing van Natura-2000 gebieden zo spoedig mogelijk af. Dat geldt ook<br />

voor de natuurreservaten op zee.<br />

• Beperk onze ’voetafdruk’ in het buitenland om kwetsbare ecosystemen in arme<br />

regio’s te beschermen.


kort Berichten nieuws & activiteiten<br />

verbouwing natuurvriendenhuis De Hoogkamer<br />

Natuurvriendenhuis De Hoogkamer is een<br />

oude boerderij. Dit monument is niet gebouwd<br />

op palen, maar op “huiden”. Deze drijfconstructie<br />

van hout zakt helaas ongelijkmatig in het<br />

veen, waardoor ook het natuurvriendenhuis<br />

verzakt. Het goede nieuws is dat de gemeente<br />

Vlaardingen, de eigenaar van het pand, dit<br />

probleem aanpakt. Aan de binnenzijde van<br />

het gebouw worden 43 palen geplaatst om de<br />

Elke twee jaar krijgt een grensgebied met<br />

een grote ecologische of culturele waarde<br />

deze titel. Zo kregen eerder het stroomgebied<br />

van de Maas, Frans en Belgisch Vlaanderen,<br />

het Bohemer Woud/Sumuva, de Jura en als<br />

laatste de Donaudelta deze titel. Door deze<br />

gebieden zo op de agenda te zetten draagt de<br />

NFI bij aan duurzame internationale ontwikkeling.<br />

De nu gekozen regio bevindt zich in het<br />

grootste karstgebied van Centraal Europa en<br />

maakt deel uit van de zuidelijke uitlopers van<br />

de kalksteen Karpaten. Zo verbergt het gebied<br />

Slowaakse Karst – Aggtelek Karst meer dan<br />

1200 kalksteenholen. Deze staan sinds 1995 op<br />

de lijst van Unesco-Werelderfgoederen. Naast<br />

huiden te ondersteunen. Een ingrijpende<br />

klus, waarvoor alle binnenmuren gesloopt<br />

moesten worden. Een goede gelegenheid<br />

om de indeling van het gebouw aan te<br />

pakken, om u vanaf deze zomer nog beter<br />

van dienst te kunnen zijn. Dan is deze klus<br />

van de gemeente Vlaardingen, het <strong>Nivon</strong><br />

en de vrijwilligers van dit natuurvriendenhuis<br />

klaar.<br />

karst landschap van het Jaar <strong>2010</strong>/2011<br />

De presidentenconferentie van de Internationale Natuurvrienden NFI<br />

heeft het Karstgebied op de grens tussen Noord-Hongarije en Zuid-<br />

Slowakije uitgeroepen tot “Landschap van het Jaar <strong>2010</strong>/2011”.<br />

een verscheidenheid aan ecosystemen<br />

biedt de regio ook een rijke flora.<br />

Landschap van het Jaar biedt de kans om<br />

de grensoverschrijdende dialoog tussen<br />

de Slowaken en Hongaren te intensiveren,<br />

gemeenschappelijk een concept voor<br />

duurzame ontwikkeling, ook toeristisch,<br />

voor de Slowaakse Karst – Aggtelek Karst<br />

uit te werken en actief te maken. Bestaande<br />

projecten kunnen hieraan worden<br />

gekoppeld en nieuwe geïnitieerd. Met het<br />

project Landschap van het Jaar wordt<br />

een langdurig proces ingezet dat eraan<br />

bijdraagt het natuur- en cultuurlandschap<br />

over de grenzen te behouden, de lokale<br />

identiteit te versterken en lokale inkomensbronnen<br />

aan te boren. De streken<br />

bieden mogelijkheden en problemen: vaak<br />

zijn het gebieden waar structuren nu nog<br />

zwak zijn, maar die wel potentieel hebben.<br />

Milieu- en sociaal toerisme en de verweving<br />

hiervan met andere sectoren speelt<br />

bij de ontwikkeling een belangrijke rol. De<br />

NFI ondersteunt de regio met activiteiten<br />

zodat de regio nationaal en internationaal<br />

bekend wordt. Het officiële startschot<br />

wordt van 22 – 24 mei gegeven.<br />

accommoDatIes<br />

De volgende contactpersonen kun je bellen<br />

als je wilt reserveren voor een verblijf<br />

in een <strong>Nivon</strong>-natuurvriendenhuis (H) of<br />

-kampeerterrein (K).<br />

ABK-huis - Hall (H) 06 49829797<br />

Allardsoog - Een West (H) 0592 420484<br />

August Reitsma - Hoek v. Hol. (H)<br />

06 23757583<br />

Banjaert - Wijk a. Zee (H) 06 57846034<br />

Banjaert - Wijk a. Zee (K) 06 46374673<br />

Bosbeek - Bennekom (H) 06 53155501,<br />

ma, di 08.30 - 10 u, wo, do 18.30 - 20 u<br />

Den Broam - Buurse (H, K) 053 4778625<br />

Eikhold - Heerlen (H) 045 5424827<br />

(ma - wo, vr 20 - 21.30 u)<br />

Gele Anemoon - Wijlre (K) seizoen:<br />

043 4591607 overig: 046 4421656<br />

Grutto - Delft (K) 015 2611892 (18 - 19 u),<br />

seizoen: 06 51010162<br />

Hallse Hull - Hall (K) 06 46456519<br />

Hondenhoek - Lettelbert (K) 06 22054714<br />

Hondsrug - Noordlaren (H, K) 06 44353832<br />

Hoogkamer - Vlaardingen (H, K) 0174 528690<br />

Hunehuis - Darp (H, K) 06 25393116<br />

Kleine Rug - Dordrecht (H, K) 078 6130043<br />

Koos Vorrink - Lage Vuursche (H)<br />

0347 328253 (ma t/m do)<br />

Krikkenhaar - Bornerbroek (H, K)<br />

06 81212298<br />

De Meenthe - Noordwolde (K) 038 4656781<br />

Morgenrood - Oisterwijk (H, K)<br />

040 8489576 of 0412 475258<br />

Zeehuis - Bergen a. Zee (H) 072 5817197<br />

ma, wo, vr 10 - 12 u, vr 14 - 16 u en 19 - 21 u<br />

E-mail via www.natuurvriendenhuizen.nl<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 5


sociaal toerisme<br />

meer kleur<br />

in het nivon<br />

Tekst: Bep Ruting<br />

Foto’s: Guido Kuipers en Marja Speijer<br />

We zitten op een mooie augustusmiddag<br />

voor ons oude<br />

trouwe busje in de zon op de<br />

Varkenswei in het Hallse Hull.<br />

Een heerlijke camping. De bakker heeft met<br />

een vrolijk golfkarretje croissantjes een krant<br />

gebracht en er gebeurt van alles om ons<br />

heen. Een groep verstandelijk gehandicapten<br />

kampeert vlakbij, ze zitten nu te lunchen met<br />

de leiding. In de ene grote tent slapen de<br />

mannen, in de andere de vrouwen. Het ziet er<br />

gezellig uit. Aan de overkant komt een nieuw<br />

stel kampeerders aan. He, wat gezellig, het<br />

lesbische stel dat we tijdens het Pika hebben<br />

ontmoet, met hun zoon!<br />

Dan komt er langs het paadje door het bos een<br />

kleurige stoet kinderen aan. De kleinsten zitten<br />

in de bolderkar, getrokken door een stevige<br />

zwarte jongen van een jaar of 14. Het zijn de<br />

kinderen van de vakantieweek voor eenouder-<br />

gezinnen uit asielzoekerscentra in het ABKhuis.<br />

De meesten hebben zelfgemaakte indianentooien<br />

op hun hoofd, want het thema van de<br />

kinderactiviteiten is: Indianen.<br />

6 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

Later is er Poppenkast. De Deel zit stampvol.<br />

Oud en jong, grijze hoofden, blonde kindertjes.<br />

De hele rij verstandelijk gehandicapten heeft<br />

dikke pret, de asielzoekerskinderen van 2 tot<br />

16 jaar zijn er ook bij. Fatima is jarig. Zij mag<br />

voor de poppenkast komen. Ze vertelt verlegen<br />

lachend aan Poesie dat ze 8 jaar is geworden.<br />

Dan mag ze Poesie even aaien. Dat doet ze heel<br />

voorzichtig. De hele zaal zingt lang zal<br />

ze leven en Fatima straalt…<br />

onze kInDeren<br />

Na de poppenkast ziet de speeltuin zwart van<br />

de kinderen. Ik kijk er vergenoegd naar. Zo<br />

willen we het <strong>Nivon</strong> zien, denk ik. Dan hoor<br />

ik achter me iemand zeggen: 'Ja, dat is wel<br />

aardig allemaal, maar die zwarte kinderen<br />

pikken steeds de skelters en de bolderkar in<br />

en waar moeten onze kinderen dan mee<br />

spelen!' Ik schrik ervan. Onze kinderen? Zijn<br />

niet alle kinderen de onze, de kinderen van<br />

het <strong>Nivon</strong> als een grote familie? ’s Avonds<br />

gaan we even op bezoek in het ABK-huis.<br />

We horen dat de moeders van de asielzoekersweek<br />

naar de markt zijn geweest, dolle<br />

pret. Ze maken nu de keuken onveilig, want<br />

iedereen maakt een gerecht uit het land waar<br />

ze vandaan komen. Vanavond zijn het Angola,<br />

Congo, Afghanistan, Somalië, Irak, Eritrea<br />

en China. De moeders zijn in de loop van de<br />

dagen aardig losgekomen, al spreken sommigen<br />

nauwelijks Nederlands en maken ze zich<br />

soms met handen en voeten verstaanbaar.<br />

Enthousiaste verhalen hoor ik over de<br />

sportactiviteiten ’s avonds. Daar slagballen<br />

asielzoekers, kampeerders en logeerders<br />

uit het huis, oud en jong, zwart en wit,<br />

gezellig samen. Op het sportveld begint de<br />

verbroedering. Wat me een beetje verbaast<br />

is de scheiding van tafels en plantenbakken<br />

dwars door de huiskamer. Ja, krijg ik te<br />

horen, de huiskamer is in twee helften<br />

verdeeld, een voor de asielzoekers en een<br />

voor de “gewone” gasten. Die waren niet<br />

zo blij met die invasie van nieuwkomers en<br />

door de afscheiding kunnen er tenminste<br />

geen zwarte kindertjes per ongeluk door het<br />

verkeerde deel van de zaal lopen…<br />

ongestoorD<br />

Tja, ik snap wel dat het even wennen is. Ga je<br />

lekker voor je rust naar het ABK-huis, heb je de<br />

hele huiskamer voor jezelf en nog drie gasten<br />

(die allemaal een dagje ouder zijn, net als jij,<br />

vertrouwd en rustig), zodat je op je gemak en<br />

ongestoord je krantje kunt lezen… Komt er<br />

ineens een groep van 10 lawaaiige zwarte vrouwen<br />

met nog meer kinderen je rust verstoren.<br />

De vrouwen kletsen, de kinderen rennen,<br />

ze maken lawaai. Vind je het gek? Deze kinderen<br />

wonen bijna allemaal al hun hele leven<br />

in een asielzoekerscentrum en zijn nog nooit<br />

melD Je aan<br />

<strong>Nivon</strong> zoekt vrijwilligers en stagiaires<br />

voor de begeleiding van vakantieweken<br />

met een groep moeders en<br />

kinderen uit asielzoekerscentra.<br />

Je begeleidt activiteiten, helpt met<br />

koken, afwassen etc. Een open en<br />

flexibele instelling en interesse voor<br />

andere culturen is belangrijk. In het<br />

trainingsweekend van 7 mei 16.00<br />

uur tot 8 mei 19.00 uur maken de<br />

vrijwilligers kennis met elkaar en<br />

er wordt aandacht besteed aan o.a.<br />

cultuurverschillen, communicatie,<br />

leefregels, dagindeling en conflicthantering.<br />

Word vrijwilliger bij een<br />

van deze vakantieweken en help<br />

mee om het <strong>Nivon</strong> wat meer kleur te<br />

geven. We doen het allemaal samen.<br />

Meer informatie en aanmelden als<br />

vrijwilliger bij Lidi van der Meijden,<br />

0522-260001, Meijd715@planet.nl.<br />

ABK huis, Eerbeek: 23 t/m 30 juli,<br />

Vorrinkhuis, Lage Vuursche: 30 juli<br />

t/m 6 augustus, Morgenrood,<br />

Oisterwijk: 6 t/m 13 augustus.


op vakantie geweest. Hoe zat het ook alweer<br />

met dat <strong>Nivon</strong>? Was dat niet een organisatie<br />

die zich ten doel stelde om de sociaal zwakkeren<br />

van de samenleving in de gelegenheid<br />

te stellen om op vakantie te gaan, elkaar te<br />

ontmoeten en van de vrije natuur te genieten?<br />

Van wie is het <strong>Nivon</strong>? Voor wie is het <strong>Nivon</strong>?<br />

Het zijn retorische vragen. Daarom organiseren<br />

we deze zomer weer drie vakantieweken<br />

voor moeders met kinderen uit asielzoekerscentra.<br />

En we kunnen daarbij heel goed nog<br />

wat hulp gebruiken.<br />

Fietsweek voor blinden<br />

vanuit Den Broam<br />

Van 14 t/m 18 juni organiseert<br />

Natuurvriendenhuis Den Broam<br />

een volledig verzorgde fietsweek<br />

voor minder validen, blinden,<br />

slechtzienden en doven met hun eventuele<br />

begeleid(st)er en/of partner. Er wordt bij voorkeur<br />

gereden met fietsen/tandems van de<br />

deelnemers zelf, maar de organisatie zorgt<br />

ook dat er tandems aanwezig zijn. Wanneer<br />

iemand uit de doelgroep geen gebruik kan<br />

maken van een tandem, wordt gezorgd voor<br />

een Duo-fiets, aangepaste fiets of een fietsrolstoel<br />

combinatie.<br />

samen Door De natuur<br />

‘Waarschijnlijk gaan we met deze personen<br />

alternatieve routes fietsen. De doelstelling<br />

is wél: zoveel mogelijk samen doen’, aldus<br />

organisator Dick Hilarius. ‘De lengte van<br />

de dagroutes door de prachtige natuur<br />

van Haaksbergen en omgeving, waarbij we<br />

ook het grensgebied met Duitsland zullen<br />

aandoen, is maximaal 50 kilometer. De<br />

begeleiding bestaat uit ervaren fietsers’.<br />

In verband met de indeling van de kamers<br />

dient u bij opgave duidelijk aan te geven of<br />

u de kamer, die enkel via een vaste trap te<br />

bereiken is, wel of niet met uw begeleid(st)er<br />

en/of partner wilt delen.<br />

Opgeven vóór 1 mei <strong>2010</strong>. Aangeven<br />

of u een eigen fiets dan wel tandem<br />

meeneemt. Opgave en info D.L.<br />

Hilarius, Cornelis Trooststraat 110,<br />

7482XG Haaksbergen of 06-20551589.<br />

Prijs € 165 p.p. (niet-lid € 185),<br />

verzorgd. Inschrijving geschiedt op<br />

volgorde van binnenkomst (max.<br />

groepsgrootte 20 personen).<br />

niemand is illegaal!<br />

' Je moet weten dat geen mens illegaal<br />

is. Dit is een contradictio in terminis.<br />

Mensen kunnen mooi of mooier zijn.<br />

U kunt rechtvaardig of onrechtvaardig<br />

zijn. Maar illegaal? Hoe kan een mens<br />

illegaal zijn?'<br />

(Elie Wiesel, Nobelprijswinnaar).<br />

De Duitse natuurvrienden hebben de<br />

discussie over het illegaal zijn van<br />

mensen onder de aandacht gebracht<br />

van de internationale natuurvrienden.<br />

Zij hebben daarbij de uitspraak van Elie<br />

Wiesel overgenomen. De internationale<br />

natuurvriendenorganisatie (NFI) heeft<br />

daarop de motie “Geen mens is illegaal”<br />

aangenomen. De NFI gaat deze motie<br />

onder de aandacht brengen van de<br />

NFI-landen en hun parlementen.<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 7


www.nivon.nl/activiteiten<br />

anDers<br />

FILMAVOND VOORJAARSBLOEIERS<br />

19 mrt, Nijmegen<br />

info 024-6419213,<br />

Ben.Riek.Janssen@upcmail.nl<br />

prijs € 5 (niet-lid € 6)<br />

Tiny van de Weem (<strong>Nivon</strong> lid) uit Leuth zal<br />

wederom een dialezing voor ons verzorgen.<br />

VERDWALEN IS BALEN<br />

26 t/m 28 mrt, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 60 (niet-lid €65), zelfverzorging,<br />

incl. maaltijd op zaterdag, materiaal<br />

Hoe zorg je ervoor dat je niet meer verdwaalt?<br />

Leer omgaan met kaart en kompas als voorbereiding<br />

op de tochten die je deze zomer wilt<br />

gaan maken. Theorie en praktijk van kaart- en<br />

kompaslezen komen volop aan bod.<br />

SCHATZOEKEN MET GPS<br />

26 t/m 28 mrt, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 70 (niet-lid € 75), zelfverzorging,<br />

incl. maaltijd op zaterdag<br />

Dagelijks gaan duizenden mensen op zoek<br />

naar verstopte kistjes met onbekende inhoud.<br />

Ga ook geocachen met Bergsportgroep<br />

ZON van <strong>Nivon</strong> Natuurvrienden Nederland.<br />

Misschien vindt ú de schat.<br />

KENNISMAKING MET DE IMKERIJ<br />

26 t/m 28 mrt, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 62 (niet-lid € 77), zelfverzorging<br />

Deze cursus duurt 3 dagdelen met theorie<br />

en praktijk. Een kast wordt opengemaakt<br />

en er wordt getoond hoe in de praktijk<br />

wordt geïmkerd. Een ervaren imker zal de<br />

deelnemers begeleiden.<br />

EXCURSIE WESTLAND<br />

27 mrt, Westland, locatie volgt<br />

info 070-3914725, kroeboe@yahoo.com<br />

prijs € 0 (niet-lid € 2,50)<br />

Westland. Kom in de kas. Excursie naar<br />

tuinbouwbedrijven.<br />

BUITENSPORTWEEKEND OP DE BOSBEEK<br />

27 en 28 mrt, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

toegang gratis, 9.30 – 17.00 u<br />

Dit weekend staat in het teken van buitensport.<br />

Bezoekers kunnen de waterdichtheid van hun<br />

regenjas laten testen, advies inwinnen over<br />

bergschoenen en regenkleding en diverse<br />

clinics volgen. Tweedehands markt, info over<br />

huttentocht of bergsportcursus, en nog veel<br />

meer. Tentenshow van Bever Zwerfsport. Info:<br />

www.bergsport-zon.nl.<br />

8 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

VOGELS IN HUN LEEFOMGEVING<br />

12 t/m 16 apr, Allardsoog<br />

info 0592-420484, allardsoog@nivon.nl<br />

prijs € 195 (niet-lid € 220)<br />

's Avonds een lezing met dia's, de volgende<br />

morgen een wandeling met deskundige<br />

gidsen van bijvoorbeeld Natuurmonumenten,<br />

Staatsbosbeheer en Fryske Gea.<br />

VOGELS IN HUN LEEFOMGEVING<br />

7 t/m 9 mei, Allardsoog<br />

info 0592-420484, allardsoog@nivon.nl<br />

prijs € 115 (niet-lid € 125)<br />

We beginnen de eerste avond met een lezing<br />

met dia's. Zaterdagochtend een wandeling met<br />

gids en zaterdagmiddag een lezing als voorbereiding<br />

op de wandeling van zondagmorgen.<br />

FLUISTERTOCHT MET DE ZONNETREIN<br />

30 mei, Beek<br />

info 024-6419213<br />

prijs € 6<br />

In een geweldige boeiende rondrit valt u van<br />

de ene verbazing in de andere, wat een mooi<br />

gebied en wat een schitterende vergezichten.<br />

SENIORENWEEK MORGENROOD A<br />

5 t/m 12 jun, Oisterwijk<br />

info Jeanette Bosse, Montgomerylaan 361,<br />

5612 BH Eindhoven, jeannette.bosse@tiscali.nl<br />

prijs € 340<br />

Een week zomers genieten in een gemoedelijke<br />

Brabantse sfeer. Ook dit jaar weer twee<br />

seniorenweken op Morgenrood. Breng uw<br />

geheel verzorgde vakantie door nabij de bossen<br />

en vennen van Oisterwijk. Er is een gezellig<br />

programma waaronder twee bustochten.<br />

KAMPEERWEEKEND «SCHULD EN BOETE»<br />

5 en 6 jun, Veenhuizen<br />

info 050-5340557, nienkewensveen@hetnet.nl<br />

prijs € 15<br />

Misdaad en straf is het thema van het<br />

kampeerweekend. Begin 20ste eeuw werd<br />

Veenhuizen een “gevangenissendorp”. Sinds<br />

kort is er een museum dat de ontwikkeling<br />

van dit bijzondere dorp toont.<br />

1E VAKANTIEWEEK 60+<br />

10 t/m 17 jul, Lage Vuursche<br />

info 0347-328253 of 023-8441291,<br />

koosvorrink@nivon.nl<br />

prijs € 335<br />

In de bosrijke Lage Vuursche verwennen wij<br />

je graag met veel gezelligheid, bustochten,<br />

avondprogramma en heerlijke maaltijden. Wij<br />

verwachten dat je geen speciale verzorging<br />

nodig hebt.<br />

OPA EN OMA/ KLEINKIND MIDWEEK<br />

9 t/m 13 aug, Wijk aan Zee<br />

info 06-57846034 (na 19.00 uur), aanmelding.<br />

banjaert@gmail.com<br />

prijs € 10 excl. verblijf<br />

Kom naar Banjaert om samen met andere<br />

grootouders van de kinderen te genieten. Voor<br />

de kinderen worden activiteiten georganiseerd.<br />

2E VAKANTIEWEEK 60+<br />

7 t/m 14 aug, Lage Vuursche<br />

info 0347-328253 of 023-8441291,<br />

koosvorrink@nivon.nl<br />

prijs € 335<br />

In de bosrijke Lage Vuursche verwennen wij<br />

je graag met veel gezelligheid, bustochten,<br />

avondprogramma en heerlijke maaltijden. Wij<br />

verwachten dat je geen speciale verzorging<br />

nodig hebt.<br />

SAIL AMSTERDAM <strong>2010</strong><br />

19 t/m 23 aug, Wijk aan Zee<br />

info 06-57846034 (na 19.00 uur),<br />

aanmelding.banjaert@gmail.com;<br />

Aanmelden camping 06-46374673<br />

prijs overnachting<br />

Dit jaar is er weer Sail Amsterdam. Waar kun<br />

je de schepen beter binnen zien komen of uit<br />

zien varen dan bij de sluizen van IJmuiden?<br />

AKTIEVE VAKANTIEWEEK 50+<br />

28 aug t/m 3 sep, Lage Vuursche<br />

info 0347-328253, 030-2210000,<br />

koosvorrink@nivon.nl<br />

prijs € 260<br />

Vanuit de bosrijke omgeving fietstochten<br />

(45 km) en/of wandeltochten (8 tot 17 km).<br />

Het thema van deze week is: «stromen en<br />

rivieren». Laat je verrassen en verzorgen.<br />

SENIORENWEEK MORGENROOD B<br />

28 aug t/m 4 sep, Oisterwijk<br />

info Jeanette Bosse, Montgomerylaan 361,<br />

5612 BH Eindhoven, jeannette.bosse@tiscali.nl<br />

prijs € 340<br />

Een week zomers genieten in een gemoedelijke<br />

Brabantse sfeer. Ook dit jaar weer twee<br />

seniorenweken op Morgenrood. Breng uw<br />

geheel verzorgde vakantie door nabij de bossen<br />

en vennen van Oisterwijk. Er is een gezellig<br />

programma waaronder twee bustochten.<br />

WIND IN DE WIEKEN<br />

20 t/m 24 sep, Allardsoog<br />

info 0592-420484, allardsoog@nivon.nl<br />

prijs € 195 (niet-lid € 220)<br />

Bezoek aan een houtzaag-, koren-, polder- en<br />

museummolen en ook een broodbakworkshop.<br />

Molenaar Hans Suijling weet er alles van!<br />

SCHAATSCLINIC<br />

16 t/m 20 okt, Thialf, Allardsoog<br />

info 0592-420484, allardsoog@nivon.nl<br />

prijs € 215 (niet-lid 245), kind € 185<br />

(niet-lid € 215)<br />

Schaatstraining in Thialf meemaken,<br />

rondleiding in en onder het stadion en lekker<br />

schaatsen. Zelf schaatsen meenemen of<br />

huren. Wie niet wil schaatsen mag wel kijken.<br />

Restaurant aanwezig!<br />

lees verder op pagina 10 >>


Bevlogen nivonners<br />

Tekst: Lisette Eindhoven<br />

Foto: Ellen Reuling<br />

Wat krijg je als je vijf mensen<br />

interviewt over hun plezier in<br />

onze vereniging? Vijf goede<br />

redenen om actief te zijn in<br />

het <strong>Nivon</strong><br />

Joke van Doornik (71) kende het <strong>Nivon</strong><br />

via twee vrienden die al jaren huiswacht<br />

zijn. Helaas is een van hen overleden,<br />

waardoor de ander geen huiswacht<br />

meer kon zijn. “Ik ben lid geworden<br />

om met Harm te kunnen huiswachten.<br />

Ik ben inmiddels al twee keer gastvrouw<br />

geweest in Natuurvriendenhuis<br />

Allardsoog. Ik vind het leuk vanwege<br />

de contacten die je hebt en vanwege<br />

de verandering van omgeving. Je kunt<br />

niet echt weg uit het huis en dan laat ik<br />

graag mijn handen wapperen. Maar het<br />

is vooral gezellig.”<br />

Ton Verschuren (45) bezocht met zijn<br />

vrouw Karin (43) en hun kinderen Jelle<br />

Wouter (13), Hidde en Sjoerd (allebei 11)<br />

vrienden tijdens de eerste kinderweek<br />

in de Bosbeek. Nu gaan ze als lid zélf<br />

naar de Bosbeek. “We hopen vooral<br />

dat de kinderen aansluiting vinden bij<br />

andere kinderen, zodat mijn vrouw en ik<br />

ook onze eigen gang kunnen gaan. Dat<br />

ik er met mijn rolstoel de ruimte heb, is<br />

ook erg belangrijk. We zien het als een<br />

experiment.”<br />

Johanna Nijenhuis (44) werd samen met<br />

vriendin Lidy lid. “Wij verbleven tijdens<br />

onze fietsvakanties vaak in Stay-Okay,<br />

maar we gooien het nu over een andere<br />

boeg. Ik werd lid op een natuurdag van<br />

de afdeling Enschede. Het is prettig dat<br />

je in <strong>Nivon</strong>huizen zelf kunt koken en<br />

de huizen in een natuurrijke omgeving<br />

staan. Ik vind de mensen die zich voor<br />

het <strong>Nivon</strong> inzetten zeer bevlogen. En dat<br />

een <strong>Nivon</strong>huis geen bar of harde muziek<br />

heeft, is mooi meegenomen!”<br />

Fred Borkent (61 jaar) hoorde dat er in het<br />

wandelcafé in Leiden een fotopresentatie<br />

zou zijn over een wandeltocht door Tsjechië<br />

en Polen. Hij ging er weer eens kijken en hij<br />

werd weer <strong>Nivon</strong>lid. “Ik wil die wandeltocht<br />

misschien zelf gaan maken, ook vanwege<br />

het fotograferen. Ik vind het leuk dit keer<br />

voor langere tijd lid te worden. Ik wil<br />

daarmee graag Aat Smit van het Wandelcafé<br />

en zijn collega's ondersteunen. Ze zijn zo<br />

ontzettend actief en vriendelijk in Leiden.”<br />

Willemien van Brussel (42) werd<br />

samen met haar zoon Damon (10) lid<br />

van <strong>Nivon</strong>, toen haar familie haar een<br />

skivakantie aanbood. “De <strong>Nivon</strong>reis<br />

naar Tirol is ons heel goed bevallen.<br />

Damon heeft een ochtend les gehad in<br />

snowboarden, maar vond uiteindelijk<br />

skilessen leuker. Het type mensen<br />

dat meegaat spreekt me erg aan. Je<br />

maakt makkelijk contact, er is een<br />

saamhorigheidsgevoel.”<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 9


www.nivon.nl/activiteiten<br />

BuIten Bewegen<br />

BIESBOSCHWEEKEND<br />

9 t/m 11 april, de Kleine Rug<br />

info 078-6143645, pietbep@planet.nl<br />

prijs € 65 (niet-lid € 80)<br />

<strong>Nivon</strong> afdeling Drechtsteden organiseert<br />

weer een Biesboschweekend in Natuurvriendenhuis<br />

de Kleine Rug. We gaan de omgeving<br />

verkennen met de fiets, lopend en varend.<br />

DISCGOLF<br />

17 apr, Berg en Dal<br />

info 024-6419213<br />

prijs € 7<br />

Lekker genieten in de buitenlucht, het<br />

gezelschap van <strong>Nivon</strong>-leden en de uitdaging<br />

van het werpen van een frisbee.<br />

FIETSWEEK<br />

18 t/m 23 apr, Oisterwijk<br />

info morgenrood@nivon.nl<br />

prijs € 180 (niet-lid € 220)<br />

Onze bekende fietsweek met verschillende<br />

afstanden variërend van 40 tot 60 km. per dag<br />

waarbij u kunt genieten van de Brabantse<br />

natuur.<br />

VUURSCHE VERRASSEND IN DE LENTE<br />

19 t/m 22 april, Koos Vorrinkhuis<br />

info 0347-328253, 035-6019040, koosvorrink@<br />

nivon.nl, arrangementenKVH@casema.nl<br />

prijs vanaf € 50 (niet-lid vanaf € 60)<br />

Naar keuze een individueel 2, 3 of 4 daags<br />

treffen met volledige verzorging. Het leuke<br />

van deze activiteit is dat je niet met een<br />

groep, maar zelf je weg kan kiezen dwars<br />

door de bossen.<br />

FIETS4DAAGSE KOOS VORRINK<br />

19 t/m 22 apr, Lage Vuursche<br />

info 0347-328253, koosvorrink@nivon.nl<br />

prijs € 150 (niet-lid € 165), verzorgd<br />

Vier dagen fietsen door de bossen, over heide,<br />

langs plassen en grenzen van verstedelijkte<br />

gebieden. Altijd verrassend. Tijdens de afwisselende<br />

tochten aandacht voor cultuur en<br />

natuur.<br />

10 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

OP WEG... ONTDEKKEN!<br />

19 t/m 23 apr, Wijk aan Zee<br />

info 06-57846034,<br />

aanmelding.banjaert@gmail.com<br />

prijs € 190 (niet-lid € 215)<br />

Leren werken met GPS, wandelen met stokken<br />

of op blote voeten, een bezoek aan Wakan<br />

waar je ondervindt hoe het is als blinde door<br />

het leven te gaan.<br />

FIETSEN MET PINKSTER IN TWENTE<br />

22 t/m 28 mei, Krikkenhaar<br />

info 0546-870188, 0546-817675<br />

prijs € 230 (niet-lid € 260), verzorgd<br />

Nu al voor de 27ste keer fietsen door het<br />

mooie Twentse land. Goede sfeer en prima<br />

verzorging. Er wordt 4 dagen gefietst, ca. 50<br />

km per dag. Een vrije dag tussendoor. Kom<br />

fietsen in een mooie en rustige omgeving.<br />

Volledig verzorgd.<br />

FIETSEN MET HENNY EN HENDRINA<br />

6 t/m 11 jun, Havelte<br />

info 0528-278126, hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 253 (niet-lid € 293)<br />

Weer zo’n Kragttoer van het Hunehuis! Net<br />

als vorig jaar fietsen we weer dagelijks door<br />

het mooie zuid-west Drenthe, zuid-oost Friesland<br />

en noord-oost Overijssel. Die prachtige<br />

omgeving kent zo veel mooie plekjes!<br />

GRENSOVERSCHRIJDENDE FIETSTOCHTEN<br />

21 t/m 25 jun, Buurse<br />

info 053-4778625, info@johandamveld.nl<br />

prijs € 165 (niet-lid € 185), verzorgd<br />

Fietsen (40-45 km p.d.) langs de allermooiste<br />

plekjes in Twente en langs weerszijden van de<br />

grens met Duitsland o.l.v. een ervaren gids.<br />

STROOMDAL VAN DE DRENTSCHE- AA<br />

21 t/m 24 jun, Noordlaren<br />

info 06-44353832, hondsrug@nivon.nl<br />

prijs € 130 (niet-lid € 157)<br />

Verzorgd wandelen en fietsen in het stroomdal<br />

van de Drentsche-Aa. Drie overnachtingen<br />

in Natuurvriendenhuis «de Hondsrug».<br />

FIETS- EN WANDELMIDWEEK<br />

29 aug t/m 3 sep, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 220 (niet-lid € 245)<br />

De wandelingen loop je op je eigen tempo en<br />

hebben een lengte van rond de 20 km of je<br />

neemt de fiets en rijdt door de prachtige natuur<br />

van de Zuid-Veluwe, waar de heide in bloei<br />

staat. Een goede fietsconditie is gewenst.<br />

NATUURBELEVING ARRANGEMENT<br />

6 t/m 10 sep, Buurse<br />

info 053-4778625, info@johandamveld.nl<br />

prijs € 165 (niet-lid € 185)<br />

Activiteiten onder leiding van de boswachter in<br />

de mooiste natuurgebieden van Zuid-Twente.<br />

Daarnaast wandelen en fietsen in het prachtige<br />

Twentse landschap.<br />

OERGEVOEL ROND HET HUNEHUIS<br />

6 t/m 10 sep, Havelte<br />

info 0521-341500, Aanm. 06-25393116 of<br />

hunehuis@nivon.nl<br />

prijs overnachtingen, zelfverzorging<br />

Ontdek het oergevoel van deze speciale plek<br />

rond het Hunehuis. Ga met de terzakekundige<br />

gids op stap en laat je verrassen. Een<br />

bijzondere ervaring met historie en een<br />

overweldigende natuur.<br />

HUNEHUIS GEZOND IN BEWEGING<br />

27 sep t/m 1 okt, Havelte<br />

info 06-54607912, 071-5012902,<br />

dokyverhagen@gmail.com; aanm.<br />

06-25393116 of hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 160 (niet-lid € 184)<br />

Nog meer actie in het Hunehuis! Ervaar hoe<br />

plezierig bewegen kan zijn. Maak in deze<br />

midweek op plezierige en verantwoorde<br />

manier kennis met allerlei sporten en<br />

beweegmogelijkheden. met wat aandacht<br />

voor een gezonde leefstijl.<br />

cultuur & creatIe<br />

DIGITAAL FOTOGRAFEREN VOOR GEVORDERDEN<br />

15 t/m 19 mrt, Allardsoog<br />

info 0592-420484, allardsoog@nivon.nl<br />

prijs € 245 (niet-lid € 270)<br />

Deze cursus Digitaal Fotograferen voor<br />

gevorderden gaat dieper op de mogelijkheden<br />

van de digitale camera in.<br />

EEN WEEKEND LANG MOZAÏEKEN<br />

19 t/m 21 mrt, Hoek van Holland<br />

info 079-3410947, 06-10838883,<br />

y.alexander@zonnet.nl<br />

prijs € 100 (niet-lid € 125), verzorgd,<br />

incl. materiaal, samen koken<br />

Maak in het August Reitsmahuis kennis<br />

met de ins & outs van mozaïeken. Leer<br />

tegels snijden, lijmen en voegen. Neem een<br />

bloempot, theedoosje of iets anders mee.<br />

Werkmateriaal is aanwezig. Maak je eigen<br />

ontwerp of kopieer iets van de vele fraaie<br />

voorbeelden. Vanaf 4 euro kun je ook een<br />

fraai dienblad kopen om zelf te bewerken.<br />

BOEKBINDEN IN DE BOSBEEK<br />

21 t/m 26 mrt, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 158 (niet-lid € 191), zelfverzorging<br />

Na een korte theorie maken we een cahier en<br />

een toverboekje om het omgaan en gebruik<br />

van de materialen te ervaren. Hierna gaan we<br />

een boek maken met een harde band.<br />

lees verder op pagina 16 >>


Pieterpad: aantrekkelijker<br />

en afwisselender<br />

’Deze uitgave is de meest<br />

bijzondere die er in de geschiedenis<br />

van het Pieterpad is gemaakt,’<br />

vinden Maarten Goorhuis en<br />

Wim van der Ende, leden van de<br />

werkgroep Pieterpad.<br />

Het vernieuwde deel twee van de<br />

Pieterpadgids (Vorden-Maastricht)<br />

is eind februari gepresenteerd<br />

op de Fiets- en Wandelbeurs in<br />

Amsterdam. In een periode van drie jaar is<br />

er door tientallen mensen hard gewerkt aan<br />

de meest ingrijpende herziening van zowel<br />

de route als de gids. Bij het vieren van 25 jaar<br />

Pieterpad is het vernieuwde eerste deel al<br />

gepresenteerd. Met de verschijning van<br />

dit tweede deel is de vernieuwing voltooid.<br />

Fotograaf Van der Ende maakte de beelden<br />

voor de nieuwe wandelgids.<br />

kIJkPunten<br />

De route van het Pieterpad is in zijn geheel<br />

kritisch tegen het licht gehouden. In een<br />

aantal situaties, zoals bij Roermond, moest<br />

de route aangepast worden vanwege de aanleg<br />

van snelwegen. Ook bij Doetinchem is er<br />

aardig wat veranderd door de aanleg van een<br />

industrieterrein. De nieuwe route is hier met<br />

een lengte van 21 kilometer de grootste aaneengesloten<br />

routewijziging die zich ooit heeft<br />

voorgedaan in het Pieterpad. Er is vooral ook<br />

grondig gezocht naar mogelijkheden om de<br />

kwaliteit van de route verder te verbeteren.<br />

“Aantrekkelijker en afwisselender” waren de<br />

sleutelwoorden, evenals meer onverharde<br />

Foto © Wim van der Ende<br />

Foto © Michiel Wijnbergh<br />

wegen en paden. Deze achtste druk telt<br />

maar liefst meer dan 115 kilometer nieuwe<br />

stukjes Pieterpad. Niet eerder zijn er zoveel<br />

wijzigingen tegelijk in het Pieterpad gerealiseerd.<br />

De lengte is toegenomen tot 492<br />

kilometer. Net als in de vernieuwde gids deel<br />

een is op de kaart te zien of de aangegeven<br />

route onverhard of verhard is. De route is nu<br />

voor 55% onverhard. Goorhuis en Van der<br />

Ende: ‘De afgelopen jaren hebben we met<br />

veel energie en enthousiasme gewerkt aan<br />

deze vernieuwingen. Het Pieterpad kan met<br />

deze editie weer vele jaren vooruit. Graag<br />

willen we al de mensen die hebben bijgedragen<br />

aan deze productie van harte bedanken.<br />

Wij wensen u veel plezier en genoegen toe<br />

op uw tocht.’<br />

Kijk voor actuele informatie over Openbaar<br />

Vervoer, de route en horeca en een link naar<br />

de <strong>Nivon</strong>-webshop op www.pieterpad.nl.<br />

LAW 9 II Pieterpad Vorden-St.Pietersberg,<br />

8 e druk <strong>2010</strong>, 257 km, € 18,70,<br />

ISBN 978-90-70601-973. Uitgave van het <strong>Nivon</strong>,<br />

Amsterdam, februari <strong>2010</strong>.<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 11


kort nieuws<br />

lopende projecten<br />

De wandelaar staat de komende maanden<br />

aardig wat vernieuwingen te wachten. Het<br />

<strong>Nivon</strong> heeft net de nieuwe Pieterpadgids<br />

gepresenteerd. Het <strong>Nivon</strong> komt in april met<br />

een geactualiseerde uitgave van het Veluwe<br />

Zwerfpad. De komende maanden ronden we<br />

de renovatie van het Trekvogelpad, met veel<br />

vernieuwingen in het traject. Daarnaast werkt<br />

het <strong>Nivon</strong> hard aan de opvolger van het Maas-<br />

Schwalm-Nettepad en de groene haltewandelingen<br />

van Maasduinen die we in mei hopen<br />

te presenteren. De nieuwe gids Maasvalleienpad<br />

beschrijft een grote rondwandeling met<br />

alternatieve routes van Mook tot de Meinweg<br />

in Midden Limburg. Ja, <strong>2010</strong> wordt een uitstekend<br />

wandeljaar.<br />

Flits nieuwsbrief<br />

Heb je belangstelling voor de <strong>Nivon</strong> Flits<br />

Nieuwsbrief? Actieve <strong>Nivon</strong>vrijwilligers blijven<br />

daarmee op de hoogte van leuke, nuttige<br />

en praktische actualiteiten. Ook anderen zijn<br />

welkom om zich aan te melden voor de mailinglijst.<br />

Dat kan via www.nivon.org. Kijk op de<br />

welkomstpagina en de rest wijst zich vanzelf.<br />

Wil je de laatste nieuwsbrief lezen? Kijk dan<br />

onder “Nieuws”.<br />

agenDa<br />

• 10 en 11 apr: <strong>Nivon</strong> Veluwedagen rond<br />

ABKhuis bij Eerbeek.<br />

• 17 apr: <strong>Nivon</strong>raad, 10-16 u, zalencentrum<br />

Vredenburg (boven C&A), Utrecht<br />

• 21 en 22 mrt: Fietsreisbeurs, 10-18 u, De<br />

Linde in Retie (bij Turnhout, B), <strong>Nivon</strong>stand<br />

• 27 mrt: Duurzame reisbeurs ATB Vlaamse<br />

natuurvrienden, 14-17 u, NV-lokaal,<br />

Hoofdingang Fort 5, Jacob De Roorestraat 8,<br />

Edegem (B), <strong>Nivon</strong>stand<br />

• 21 t/m 24 mei: Pinksterkamp, Hallse Hull,<br />

Eerbeek<br />

• 21 en 22 aug: Vlinderwandelweekend op het<br />

Pieterpad, www.vlinderwandelweekend.nl<br />

• 20 nov: <strong>Nivon</strong>raad, 10-16 u, zalencentrum<br />

Vredenburg (boven C&A), Utrecht<br />

12 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

Derde editie vlinderwandel-<br />

weekend op Pieterpad<br />

In één weekend het hele Pieterpad<br />

lopen en tegelijkertijd alle vlinders<br />

tellen. Dat gebeurt op 21 en 22<br />

augustus <strong>2010</strong> tijdens het derde<br />

vlinderwandelweekend. Vanaf begin<br />

mei kunt u zich weer opgeven op<br />

www.vlinderwandelweekend.nl.<br />

Het klein koolwitje was de vorige twee edities<br />

de grote winnaar. Ook het bont zandoogje en<br />

de dagpauwoog werden regelmatig gezien<br />

op het Pieterpad. In totaal zijn in 2009 veel<br />

meer vlinders op het Pieterpad gezien dan in<br />

2008. Het afgelopen jaar werden ruim 7600<br />

vlinders gemeld, tegenover 4200 in 2008. Dat<br />

komt vooral omdat 2008 een slecht vlinderjaar<br />

was, terwijl 2009 redelijk goed was. Helaas<br />

betekent dat niet dat het goed gaat met de<br />

vlinders. De vlinderaantallen zijn ieder jaar<br />

anders, maar als we over een langere periode<br />

kijken zien we toch een dalende lijn. Vlinders<br />

hebben het zwaar in Nederland. Dat heeft<br />

vooral te maken met de inrichting van het<br />

Nederlandse landschap, waar nog maar weinig<br />

plaats is voor vlinders.<br />

Voor dit speciale vlinderwandelweekend<br />

is het Pieterpad opgeknipt in meer dan 90<br />

etappes tussen de 5 en de 10 km lang. <strong>Nivon</strong><br />

en Vlinderstichting werken met deze estafette<br />

over bijna 500 km voor het derde jaar met<br />

elkaar samen.<br />

De Vlinderstichting maakt zich sterk voor de<br />

bescherming van vlinders en libellen. Als de<br />

vlinders langs het Pieterpad geteld worden,<br />

krijgt De Vlinderstichting een goed beeld van<br />

de vlinders die dat weekend vliegen door heel<br />

Nederland. De aantallen en soorten kunnen<br />

meer samenwerking met<br />

vlaamse natuurvrienden<br />

Het <strong>Nivon</strong> gaat meer samenwerken met ATB, De Vlaamse Natuur-<br />

vrienden. Zo heeft het <strong>Nivon</strong> zich aangesloten bij het jaarthema van<br />

onze zuiderburen: duurzaam toerisme. De uitwisseling richt zich nu<br />

vooral op het plaatsen van artikelen in elkaars ledentijdschriften en<br />

het maken van promotie voor elkaars activiteiten en het gezamenlijk<br />

maken van promotiemateriaal. Zo neemt het <strong>Nivon</strong> deel aan een beurs<br />

over duurzaam toerisme georganiseerd door de ATB op zaterdag 27<br />

maart in Endegem, vlakbij Antwerpen. Mogelijk dat we in de toekomst<br />

(nog) meer Belgische natuurvrienden op onze huizen, kampeerter-<br />

reinen, reizen en wandelpaden mogen begroeten, en omgekeerd natuurlijk.<br />

Voor meer informatie over de beurs en de activiteiten van<br />

de Vlaamse natuurvrienden: kijk op: www.natuurvrienden.be.<br />

vergeleken worden met de cijfers van voorgaande<br />

jaren. En dat komt weer ten goede<br />

aan de bescherming.<br />

Doet u ook (weer) mee? Vanaf mei is het<br />

mogelijk om u aan te melden voor etappes via<br />

www.vlinderwandelweekend.nl.<br />

Vlinders tellen, foto: Jolanda Denekamp<br />

webshop<br />

Voortaan zijn de wandelgidsen direct te<br />

bestellen via de webwinkel op internet:<br />

www.nivon.nl/webshop De betaling gaat<br />

met IDeal. Wandelgidsen kopen/betalen<br />

met een <strong>Nivon</strong>cadeaubon is nog steeds<br />

mogelijk via het <strong>Nivon</strong> Landelijk Bureau<br />

(020-4350700/ info@nivon.nl)


tweedaagse wandeling met overnachting in nivonhuis<br />

De randstad op zijn mooist<br />

Tekst en route: Wim van den Bremen<br />

Kaart: Bosma Grafiek<br />

Foto: Lisette Eindhoven<br />

De route van Den Haag naar Hoek van Holland<br />

kent vele dilemma’s. Als natuurliefhebber<br />

zoek je niet gauw de stad op en in het West-<br />

land vrees je al die glazen kassen. De zee is<br />

natuurlijk mooi. Maar een route langs zee kan ook erg<br />

eentonig zijn. Deze route door de stad laat echter fraaie<br />

stadsvernieuwing zien en mooie parken. Het is boeiend<br />

om die prestigeprojecten in de Haagse binnenstad eens<br />

van dichtbij te hebben gezien.<br />

De zee, De zee<br />

In de glastuinbouw worden heel veel Nederlandse exporteuro’s<br />

verdiend. Bij Monster zie je dat in vol bedrijf. En<br />

dan is daar de zee. De zee die het dorp Ter Heijde bijna<br />

opslokt. En die, samen met de wind, prachtige duinen heeft<br />

geschapen. Soms wel wat smal om al die Randstedelingen<br />

tegen het water te beschermen. En dan is er weer de zee<br />

waar je kunt pootjebaden, of waar je achter glas op het<br />

strandterras een pauzedrankje kunt drinken. Maar ook<br />

Hoek van Holland<br />

E U R O P O O R T<br />

Oostvoorne<br />

Rockanje<br />

65<br />

Tweedaagse wandeling met overnachting in het August Reitsmahuis<br />

www.nivon.nl / wandeltweedaagse<br />

1 km<br />

BosmaGrafiek.NL<br />

V O O R N E<br />

<strong>Nivon</strong><br />

natuurvriendenhuis<br />

beschreven route<br />

(niet gemarkeerd)<br />

station bij de route<br />

horeca bij de route<br />

STATION<br />

Hartelkanaal<br />

Tinte<br />

P U T T E N<br />

Ter Heijde<br />

Noordzee<br />

Monster<br />

‘s-Gravenzande<br />

Nieuwe Waterweg<br />

Calandkanaal<br />

Dag 1<br />

AUGUST REITSMA<br />

NIVON<br />

NATUURVRIENDENHUIS<br />

Heenweg<br />

70<br />

Brielle<br />

Vierpolders<br />

Maasdijk<br />

Naaldwijk<br />

Dag 2<br />

Zwartewaal<br />

Poeldijk<br />

75<br />

Rozenburg<br />

Heenvliet<br />

Scheveningen<br />

Den Haag<br />

(’s-Gravenhage)<br />

Kwintsheul<br />

De Lier<br />

Maassluis<br />

Start 2<br />

Wateringen<br />

Maasland<br />

STATION<br />

VLAARDINGEN-<br />

WEST<br />

STATION<br />

DEN HAAG<br />

MOERWIJK<br />

80<br />

Start 1<br />

Den Hoorn<br />

DEN HAAG<br />

CENTRAAL<br />

STATION<br />

STATION<br />

DEN HAAG<br />

HOLLANDS SPOOR<br />

Start 3<br />

Rijswijk<br />

Delft<br />

Schipluiden<br />

DE HOOGKAMER<br />

NIVON<br />

NATUURVRIENDENHUIS<br />

Vlaardingen<br />

Nieuwe Waterweg<br />

<strong>2010</strong>0216_up02<br />

455<br />

450<br />

445<br />

440<br />

435<br />

RD<br />

de zee met de grootste schepen ter wereld die de Rotterdamse<br />

haven in- en uitvaren. Die zee is de aantrekkingskracht<br />

van het August Reitsmahuis. Je kunt ’s avonds nog<br />

eens naar de Noorderpier gaan om naar de zee te kijken.<br />

Of om een gebakken visje te verschalken.<br />

ouD lanDscHaP<br />

Vanuit Hoek van Holland loopje door het oude<br />

duinlandschap en door het Staelduinsebos, bekend om<br />

zijn vleermuiskolonies. En om zijn bunkers waarin de<br />

Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog de geallieerden<br />

opwachtten. Bij Maassluis gaat de wandeling de polder in.<br />

Over één van de langste kerkenpaden naar het prachtige<br />

dorp Maasland met zijn voor Zuid Holland zo typerende<br />

ring om de kerk en het prachtige voormalige trekpad.<br />

Tussen Maassluis en Vlaardingen gaat de route over een<br />

oude kade, die al heel lang geleden door mensen werd<br />

gemaakt. Een kade op de grens van slibafzettingen van de<br />

rivieren in de Hollandse delta en het veengebied. Waar de<br />

grote waterpartijen laten zien dat de mens daar tijden lang<br />

zijn turf baggerde. En waar diezelfde mens eeuwen later<br />

de ontstane plassen weer droog maakte om er zijn vee te<br />

kunnen laten grazen. De route is heel boeiend door zijn<br />

enorme gevarieerdheid. De Randstad op zijn mooist.<br />

Startpunt: NS station Den Haag Hollands Spoor.<br />

Alternatief startpunt: NS station Den Haag<br />

Centraal of Moerwijk. Eindpunt: NS station<br />

Vlaardingen West. Overnachting: NVH August<br />

Reitsmahuis. Dagafstanden: 22 km (dag 1) en<br />

19 km (dag 2). Routebeschrijving: www.nivon.nl/<br />

wandeltweedaagse Reserveren overnachting:<br />

06-23757583, augustreitsma@nivon.nl<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 13


nivon Pinksterkamp <strong>2010</strong><br />

voorwaarts<br />

en niet vergeten<br />

Tekst: Eric Seugling<br />

Foto’s: PIKA<br />

De eerste bloesem zit aan de<br />

bomen en de kampeerkriebels<br />

beginnen weer te komen. Tijd om<br />

tent en slaapzak weer na te kijken<br />

want het <strong>Nivon</strong> Pinksterkamp komt er weer<br />

aan, het grootste evenement van de vereniging.<br />

Wanneer? Van vrijdag 21 mei tot en met<br />

maandag 24 mei zoals altijd op het kampeerterrein<br />

Het Hallse Hull en het ABK-huis in<br />

Hall, vlakbij Eerbeek. Het Pinksterkamp heeft<br />

dit jaar als thema “Voorwaarts en niet vergeten,<br />

een frisse wind”, een thema dat aansluit<br />

bij de ontwikkelingen in de vereniging. Op<br />

zaterdag zal duurzaamheid een belangrijke<br />

plaats innemen.<br />

14 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

caBaret en Dans<br />

Het programma omvat natuurlijk weer<br />

een groot aantal vaste elementen zoals<br />

de activiteiten voor kinderen, een cabaret<br />

op zaterdagavond, Dubravka komt zingen,<br />

Robert Zwart met een workshop fotografie,<br />

muziekbands voor een dansje, het gezellige<br />

zondagmiddagprogramma, de films, spelen<br />

voor de jeugd, knutselactiviteiten voor jong en<br />

oud en de kampkrant. Net als vorig jaar wordt<br />

er op zondagavond een gezamenlijke maaltijd<br />

georganiseerd waarbij ook weer gezocht zal<br />

worden naar eetbare planten in de omgeving<br />

van het kamp. En natuurlijk zijn ook Bout Big<br />

en zijn vriendjes weer aanwezig, want dat is<br />

toch waar we allemaal naar toe komen op<br />

zondagavond, om zijn terugblik op het kamp<br />

te horen. Het hele kamp zal als vanouds weer<br />

bruisen van de workshops en activiteiten.<br />

Voor iedereen is er van alles te doen. En<br />

natuurlijk is er ook nog tijd om weer bij te<br />

praten met elkaar.<br />

Jongeren<br />

Ondanks een paar vervelende gebeurtenissen<br />

vorig jaar, is er dit jaar toch ook weer een<br />

jongerenveld. Wel zal er een aantal speciale<br />

regels gelden voor de jongeren. Deze regels<br />

zijn straks uitgebreid op de website van het<br />

Pinksterkamp te lezen. Met deze regels<br />

hopen we een gezellig kamp voor iedereen te<br />

kunnen organiseren.<br />

Alle informatie over het <strong>Nivon</strong> Pinksterkamp<br />

zal vanaf 1 april a.s. te vinden zijn op<br />

www.nivonpinksterkamp.nl.


Opgeven voor het Pinksterkamp <strong>2010</strong> kan via<br />

de website van het Pinksterkamp of schriftelijk<br />

via het aanmeldingsformulier in deze <strong>Toorts</strong>.<br />

Wij vragen iedereen de lidmaatschapskaart<br />

van het <strong>Nivon</strong> mee te nemen. Ook deelname<br />

aan de gezamenlijke maaltijd op zondagavond<br />

kan via de bon of de website. De kosten voor<br />

de maaltijd zijn € 4 voor kinderen tot 12 jaar en<br />

€ 6 voor degenen die ouder zijn.<br />

Het ABK-huis is beperkt beschikbaar voor<br />

deelnemers die niet meer kunnen of willen<br />

kamperen. Wij vragen de ABK-gasten bij<br />

aankomst zich ook in te schrijven bij de Hooischuur.<br />

Let op: Opgeven voor het ABK-huis kan<br />

alleen schriftelijk bij het aanmeldsecretariaat!<br />

✁<br />

Inschrijving Pinksterkamp <strong>2010</strong><br />

Gegevens Hoofdaanvrager:<br />

Roepnaam: Voorletters: Achternaam: M/V<br />

Straat: Huisnummer:<br />

Postcode: Woonplaats:<br />

Rekeningnummer:<br />

Telefoonnummer: E-mail adres:<br />

overnachten in ABKhuis kamperen vervoer per auto<br />

Deelnemer Voor- en achternaam Lid Lidnummer Leeftijd Bedrag<br />

Hoofdaanvrager: zie boven J/N €<br />

Deelnemer 2: J/N €<br />

Deelnemer 3: J/N €<br />

Deelnemer 4: J/N €<br />

Deelnemer 4: J/N €<br />

Deelnemer 5: J/N €<br />

Deelnemer 6: J/N €<br />

Gezamenlijke maaltijd, wij doen mee met ... volwassenen (à €6) en ... kinderen (à €4) €<br />

... Parkeerkaart(en) (à €5) €<br />

Totaal €<br />

Boekt en betaalt u vóór 15 mei a.s. dan geldt een vroegboekkorting van € 4,00 pp op de onderstaande prijzen.<br />

leden - kamperen niet-lid - kamperen<br />

23 jaar en ouder € 43,00 23 jaar en ouder € 56,00<br />

17 t/m 22 jr € 32,00 17 t/m 22 jr € 42,50<br />

7 t/m 16 jr € 27,00 7 t/m 16 jr € 36,00<br />

3 t/m 6 jr € 23,00 3 t/m 6 jr € 30,50<br />

ABK-huis (alleen leden, beperkt aantal bedden)<br />

17 jaar en ouder € 79,00<br />

7 t/m 16 jr € 51,00<br />

3 t/m 6 jr € 48,00<br />

Overige kosten: parkeren € 5,00 per auto. Elektra is beperkt beschikbaar en kan pas op het kamp zelf aangevraagd en betaald worden à € 8,10<br />

Betaling: Te betalen door storting op girorekening 3263880, t.n.v. <strong>Nivon</strong> Pinksterkamp te Leiden. Bij betaling via internetbankieren, naam en adres<br />

hoofdinschrijver/ betaler vermelden.<br />

Stuur deze bon ingevuld naar: Inschrijving <strong>Nivon</strong> Pinksterkamp <strong>2010</strong>, IJsbaan 36, 2331 ER Leiden.<br />

Voor nadere informatie over de aanmelding kunt u bellen met 071-5321788 of 071- 8890058.<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 15


www.nivon.nl/activiteiten<br />

BEELDHOUWEN MET SPEKSTEEN<br />

21 t/m 26 mrt, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 170 (niet-lid € 204), zelfverzorging<br />

Speksteen is een zachte steen die geen “harde<br />

arbeid” nodig heeft. Met enthousiasme en inzet<br />

en o.l.v. ervaren docenten kun je tot de mooiste<br />

resultaten komen. Ervaring is niet nodig.<br />

WOLVILTEN OP DE BOSBEEK<br />

22 t/m 26 mrt, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 155 (niet-lid € 183), zelfverzorging<br />

Veel mogelijkheden van vilten komen aan<br />

bod. Naast het maken van een hoed, sloffen<br />

en sjaals gaan we experimenteren in het<br />

ruimtelijk vlak.<br />

WEEKEND TAI JI QUAN<br />

26 t/m 28 mrt, Hunehuis, Havelte<br />

info 050-3601686; Aanm. 06-25393116,<br />

hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 75 (niet-lid € 90)<br />

Tai Ji Quan is een verzamelnaam voor Chinese<br />

gezondheidsoefeningen. Dit weekend wordt<br />

de hele serie van 18 Tai Ji Quan oefeningen<br />

doorgenomen. Voor de Tai Ji wordt de Vereenvoudigde<br />

Yangstijl 24-vorm behandeld tot zover<br />

we in dit weekend kunnen komen.<br />

FOTOWORKSHOP<br />

28 mrt t/m 2 apr, Oisterwijk<br />

info 040-8489576, morgenrood@nivon.nl<br />

prijs € 260 (niet-lid € 300)<br />

Fotoworkshop onder leiding van Jan van<br />

Dongen. In deze workshop wordt o.a. aandacht<br />

besteed aan portretfotografie, natuur-, landschaps-,<br />

reportage- en architectuurfotografie.<br />

OLIEVERF MET WATER?<br />

12 t/m 16 apr, Havelte<br />

info 0591-361867, aanm. 06-25393116,<br />

hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 238 (niet-lid € 270)<br />

Ervaar wat waterverdunbare olieverf doet.<br />

We schilderen binnen op papier en doek.<br />

Het huis en de fascinerende omgeving zijn je<br />

inspiratiebron.<br />

LAAT JE SPEKSTEEN SPREKEN!<br />

12 t/m 16 april, Havelte<br />

info 06- 28556899, aanm. 06-25393116,<br />

hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 262 (niet-lid € 295)<br />

Ontdek de charme van speksteen, die makkelijk<br />

te bewerken is, ook voor beginners.<br />

Proef de kunstenaar in u zelf. Lekker buiten<br />

aan de slag met mes en houtrasp, individuele<br />

begeleiding!<br />

16 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

4DD FOTOSAFARI DE 'VUURSCHE LENTE'<br />

19 t/m 22 april, Vorrinkhuis Lage Vuursche<br />

info 0347-328253, koosvorrink@nivon.nl,<br />

arrangementenKVH@casema.nl<br />

prijs € 170 (niet-lid € 190) geheel verzorgd<br />

Wij delen passie voor de fotografie en liefde<br />

voor de natuur. Vier dagen wandelen en<br />

fotograferen met inspiratie van de natuurfotograaf<br />

Joop Kuijlenburg. Geheel verzorgd.<br />

REIS- EN ANDERE VERHALEN<br />

28 t/m 30 mei, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 65 (niet-lid € 80), zelfverzorging<br />

Met een paar simpele handreikingen wordt<br />

het een plezier te schrijven. U krijgt uitleg<br />

over ordening, spanningsopbouw, sfeer, perspectief<br />

en andere elementen, die helpen een<br />

goed boeiend (reis)verhaal te maken.<br />

SCHILDERWEEK<br />

6 t/m 13 jun, Eikhold, Heerlen<br />

info 045-5424827, eikhold@nivon.nl<br />

prijs € 330 (niet-lid € 330)<br />

Het is een groot feest om in Limburg te schilderen:<br />

vakwerkboerderijen, kabbelende beekjes,<br />

koeien in de wei en glooiende heuvels.<br />

3 STEDENTRIP<br />

23 t/m 27 aug, Eikhold, Heerlen<br />

info 071-5411767, cm.denheijer@online.nl<br />

prijs € 275 (niet-lid € 275)<br />

Aken, Luik en Maastricht. Onder deskundige<br />

leiding van gidsen zullen wij U rondleiden.<br />

Genieten van natuur, cultuur en geschiedenis.<br />

TOEN NIEMAND IETS TE DOEN HAD ...<br />

29 aug t/m 3 sep, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 168 (niet-lid € 210), zelfverzorging<br />

Een schrijfweek waarin verschillende creatieve<br />

schrijfvormen uitnodigen tot het maken<br />

van eigen gedichten en korte verhalen. Een<br />

week met schrijven, luieren, wandelen en<br />

waarnemen, begeleid door Els van Helden.<br />

SPELEN MET WATERVERF<br />

29 aug t/m 3 sep, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 173 (niet-lid € 215), zelfverzorging<br />

Ga eens lekker aan de slag met water en verf<br />

en kom tot de mooiste aquarellen. Een week<br />

voor zowel beginners als gevorderden. Samen<br />

maken we mooie dingen en hebben een<br />

gezellige week.<br />

SHAKESPEARE & DRENTHE<br />

30 aug t/m 3 sep, Hunehuis Havelte<br />

info 06-25393116, hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 218 (niet-lid € 252)<br />

Het enige podium voor een ‘Lachspeareweek’<br />

in Nederland! Aantrekkelijk programma<br />

met een kijkje achter de coulissen en de<br />

kleedkamers.<br />

KUNST IN HET OOSTEN<br />

5 t/m 10 sep, Bornerbroek<br />

info 0546-870188, 0546-817675<br />

prijs € 250 (niet-lid € 265)<br />

Een geheel verzorgde «Kunst»week. Dit jaar<br />

weer een nieuw programma. Bezoek aan<br />

ateliers, lezing over bekende kunstenaars,<br />

bezoek kunststadje Ootmarsum, (kunst)<br />

boekbesprekingen e.d.<br />

SCHRIJVEN EN LEZEN IN HET HUNEHUIS<br />

14 t/m 17 sep, Havelte<br />

info 06-54607912, 071-5012902,<br />

dokyverhagen@gmail; Aanm. 06-25393116,<br />

www.hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 136 (niet-lid € 154)<br />

Tijdens deze midweek gunnen we ons die<br />

tijd nu eens, overwinnen we gewoon die<br />

drempel en gaan we lekker aan de slag. Ter<br />

stimulering gastsprekers en de inspirerende<br />

omgeving van het huis.<br />

SPEKSTEEN AAN DE KUST<br />

19 t/m 24 sep, Wijk aan Zee<br />

info 06-57846034 (na 19.00 uur),<br />

aanmelding.banjaert@gmail.com<br />

prijs € 250 (niet-lid € 300)<br />

Een week lang met speksteen werken onder<br />

leiding van kunstenaar Hanneke Zwart.<br />

Zondagavond zoek je een steen uit en op het<br />

einde een expositie van het gemaakte werk.<br />

QUILTEN<br />

19 t/m 24 sept, Oisterwijk<br />

info 040-8489576, morgenrood@nivon.nl<br />

prijs € 145 (niet-lid € 195)<br />

Quilten onder leiding van Annie Cornelisse.<br />

Deze cursus is geschikt voor beginners en<br />

gevorderden. Het is steeds weer verrassend<br />

welke mooie werkstukken er gemaakt worden.<br />

MOZAÏEKCURSUS<br />

26 sept t/m 1 okt, Oisterwijk<br />

info 040-8489576 , morgenrood@nivon.nl<br />

prijs € 175 (niet-lid € 215)<br />

Mozaïekcursus onder leiding van Anke Elsen.<br />

Werken met scherven van tegels, serviesgoed<br />

en spiegels aan een unieke eigen creatie.<br />

OLIEVERF MET WATER?<br />

11 t/m 15 okt, Hunehuis, Havelte<br />

info 0591-361867, aanm. 06-25393116,<br />

hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 238 (niet-lid € 270)<br />

Ervaar wat waterverdunbare olieverf doet.<br />

We schilderen binnen op papier en doek.<br />

Het huis en de fascinerende omgeving zijn je<br />

inspiratiebron.<br />

lees verder op pagina 19 >>


treq werkt naar de zomer toe!<br />

Tekst: Ronald Maas<br />

Foto’s: Treq<br />

Ook bij Treq krijgen we al<br />

zin in de zomer. Sommige<br />

enthousiastelingen namen<br />

alvast een voorproefje op<br />

de zomerreizen van Treq (<strong>Nivon</strong>werkgroep<br />

met reizen voor 15-25-jarigen). Ze<br />

gingen op pad met het bivakuitje. Deze<br />

sportievelingen trotseerden de winterse<br />

kou met enkel een slaapzak en wat<br />

zeilen. Een kop warme chocolademelk<br />

en een kruidenbittertje bij het kampvuur<br />

maakten het tot een reuze gezellig uitje.<br />

Zondags beklommen ze de piramide van<br />

Austerlitz en genoten zij van een groots<br />

uitzicht vanaf de top. Tijdens het uitje<br />

werd er veel gesproken over aankomende<br />

reisavonturen. Inmiddels staan<br />

alle zomerreizen van Treq op de site.<br />

Kun jij ook niet wachten tot de zomervakantie?<br />

Kijk dan voor uitjes onder het<br />

kopje “agenda” op www.treq.nl.<br />

vroegBoekkortIng BIJ treq<br />

Voor de mensen die al bezig zijn met<br />

het plannen van de zomervakantie. Sla<br />

nu je slag! Indien je vóór 15 maart een<br />

reis boekt bij Treq, heb je recht op maar<br />

liefst 10% vroegboekkorting!<br />

Dus… lijkt jou het wat om bijvoorbeeld ladders<br />

op en af te klauteren, rotspartijen te<br />

trotseren en ben je niet bang om af te zien?<br />

Ga dan eens mee naar -bijvoorbeeld- de<br />

Corsicaanse bergen!<br />

Misschien houd jij meer van een wat rustigere<br />

vakantie. Spreken heerlijk wandelen, locale<br />

marktjes afstruinen of lekker en gezellig<br />

koken je meer aan? Dan is misschien Culinair<br />

Euskal Herria wel iets voor jou! Of ben jij een echte waterrat? Zachtjes<br />

voortpeddelend in het water, af en toe<br />

een frisse duik nemen en later je spullen<br />

drogen bij een knapperend kampvuur.<br />

Geeft dit je het vakantiegevoel waar je al<br />

jaren naar op zoek bent? Schrijf je dan in<br />

voor kanoën in Sysslebäck.<br />

Kijk voor ons volledige reisaanbod op<br />

www.treq.nl onder het kopje “reizen”.<br />

Tot deze zomer! Kijk ook bij <strong>Toorts</strong><br />

<strong>2010</strong>-1 treqreizen<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 17


„Käte-Strobel-Haus“ een huis voor natuurliefhebbers<br />

NFH„Käte-Strobel Haus“<br />

Familieferienzentrum Lieberhausen<br />

Käte-Strobel-Weg 30<br />

51647 Gummersbach-Oberrengse<br />

info@ferienzentrum-lieberhausen.de<br />

„…blijf duurzaam gezond.“<br />

…tijdens het wandelen “diep inademen” in een mooi landschap<br />

voor de poorten van Keulen.<br />

• Spelen, ontspannen en trainen in uw eigen zwembad, kegelbaan,<br />

tafeltennisruimte en speel- en sportplaats<br />

• Overnachtingen in royale appartementen of kamers, tot 140 personen<br />

• ‘Bergische’, gezonde keuken, vol- en halfpension<br />

• Ideaal voor families met kinderen – maak gebruik van de aanbiedingen van onze<br />

partners – paardrijden, klimpark, boogschieten enzovoort<br />

• Wij helpen u bij alle vragen en ondersteunen bij de organisatie van vergaderingen<br />

tot maximaal 180 personen<br />

Aanbiedingen <strong>2010</strong><br />

• Pasen in het Bergische Land met een raamprogramma voor families 26 maart t/m 05 april <strong>2010</strong><br />

• Familievakantie met raamprogramma van 09 t/m 30 juli <strong>2010</strong><br />

• Oudejaarsdag voor de gehele familie, met programma en een groot feest<br />

27 december <strong>2010</strong> t/m 3 januari 2011<br />

Voordelige aanbiedingen:<br />

Overnachting in het familieappartement incl. volpension en vrije entree zwembad en sauna.<br />

Maandag – vrijdag, 1 volwassene, 2 kinderen (jonger dan 5 jaar) vanaf 198,00 €<br />

Vrijdag – zondag, 1 volwassene, 2 kinderen (jonger dan 5 jaar) vanaf 99,00 €<br />

Berg vrij! Wij verheugen ons op jullie komst!<br />

Meer informatie vindt u hier:<br />

www.kaete-strobel-haus.de<br />

Berlijn is altijd een reis waard<br />

Natuurvriendenhuis “Karl-Renner”<br />

Voor groepen en alleenstaanden.<br />

Sinds 1952 bevindt zich het Natuurvriendenhuis “Karl Renner”<br />

in het stadsdeel Steglitz, niet ver van het stadscentrum.<br />

■ Met het openbaar vervoer is het huis makkelijk te bereiken<br />

■ Het huis telt 117 bedden, verdeeld in verschillende samenstellingen<br />

■ Een klein aantal kamers beschikt over een eigen douche en w.c.<br />

■ Officieel is het huis voor kinderen- en jeugdreizen in 2009 met<br />

3 sterren gewaardeerd<br />

■ Overnachting met ontbijt behoort tot de mogelijkheden<br />

■ Voor groepen is ook volledige verzorging mogelijk<br />

Aanvragen en<br />

reserveringen aan:<br />

NFBB Projekt gGmbH<br />

c/o NFH Karl Renner<br />

Ringstrasze 76/77<br />

12205 Berlin<br />

Tel. 0049 30 83203913<br />

Fax 0049 30 83203919<br />

E-mail:<br />

steglitz@naturfreundehaus-berlin.de<br />

(advertenties)<br />

AWO SANO Ferienzentrum Oberhof/Rennsteig<br />

Sommerfrische im Thüringer Wald<br />

Preise:<br />

Erwachsene: 263,- €* / 313,- €<br />

Kind 9-15 J.: 139,- €* / 169,- €<br />

für Familien im Luftkurort Oberhof<br />

- 7 Tage Übernachtung/Halbpension<br />

- Obstkorb und 1 Fl. Mineralwasser<br />

- 1 Schulter-Nackenmassage pro Erw.<br />

- 1 Kutschfahrt pro Familie<br />

- 1 Besuch des Exotariums in Oberhof<br />

Kind bis 8 J.: frei<br />

(alle Preise zzgl. Kurtaxe)<br />

* begünstigte Preise<br />

- 7 Tage Übernachtung/Halbpension<br />

- Obstkorb und 1 Fl. Mineralwasser<br />

- 1 Schulter-Nackenmassage pro Erw.<br />

- 1 Kutschfahrt pro Familie<br />

- 1 Besuch des Exotariums in Oberhof<br />

Buchbar vom<br />

24.06-11.09.<strong>2010</strong><br />

f +49(0)3 68 42 / 2 81-0<br />

SANO<br />

Thüringen gGmbH<br />

www.ferienzentrum-oberhof.de<br />

52


www.nivon.nl/activiteiten<br />

LAAT JE SPEKSTEEN SPREKEN!<br />

11 t/m 15 okt, Hunehuis,Havelte<br />

info 06- 28556899, aanm. 06-25393116,<br />

hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 262 (niet-lid € 295)<br />

Ontdek de charme van speksteen, die makkelijk<br />

te bewerken is, ook voor beginners. Proef de<br />

kunstenaar in u zelf. Lekker buiten aan de slag<br />

met mes en houtrasp, individuele begeleiding!<br />

4DD FOTOSAFARI DE VUURSCHE HERFST<br />

18 t/m 21okt, Lage Vuursche<br />

info 0347-328253, koosvorrink@nivon.nl<br />

prijs € 182,50 (niet-lid € 202,50)<br />

We leggen al wandelend de herfst met zijn<br />

bladeren, paddenstoelen en verkleuringen<br />

vast. Onder deskundige leiding laten we ons<br />

inspireren om het beste uit onze camera’s<br />

te halen.<br />

NATUUR EN CULTUUR<br />

24 t/m 29 okt, Wijk aan Zee<br />

info 06-57846034,<br />

aanmelding.banjaert@gmail.com<br />

prijs € 165 (niet-lid € 195)<br />

Wandelen langs het strand en de duinen.<br />

Museumbezoek in Amsterdam, hofjeswandeling<br />

en Frans Halsmuseum te Haarlem en de<br />

Zaanse Schans.<br />

treFFen & trIPs<br />

VAKANTIE-MIDWEEK LICHAMELIJK<br />

BEPERKTEN<br />

22 t/m 25-mrt, Hunehuis, Havelte<br />

info 0528-237369, hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 237 (niet-lid € 270)<br />

Heeft u een lichamelijke beperking en u zou<br />

toch graag een paar dagen op vakantie willen<br />

in het Hunehuis? Wij doen ons best u de zorg<br />

en volledige verzorging te bieden die u nodig<br />

heeft. Aantal deeln: min. 6, max. 10.<br />

VOORJAARSWEEKEND IN HET ABK HUIS<br />

23 t/m 25 apr, Eerbeek<br />

info 013-5445835, 06-40237876,<br />

ans.vaniersel@home.nl<br />

prijs € 89 (niet-lid € 109)<br />

Een weekend boordevol activiteiten, wandelen<br />

of fietsen, spelletjes en gezellig bij elkaar zijn.<br />

De organisatie is in handen van de Eenoudergroep<br />

Amsterdam (zonder kinderen).<br />

GEHEEL VERZORGD 'LANG' WEEKEND<br />

29 apr t/m 2 mei, Buurse<br />

info 024-6419213<br />

prijs € 100, 4 t/m 16 jaar € 80<br />

Een geheel verzorgd lang weekend in Den<br />

Broam voor jong en oud. Met o.a. de burcht<br />

van Bad Bentheim, smokkelaarsmuseum,<br />

wandelen.<br />

LEZING MET FIETSTOCHT LANGS<br />

GREBBELINIE<br />

14 en 15 mei, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 51 (niet-lid € 61), zelfverzorging<br />

De historicus Antoon van Balveren neemt u<br />

mee terug in de tijd. Daarna trekken we er<br />

met de fiets op uit. Een deel van de linie wordt<br />

voor één dag weer in staat van verdediging<br />

gebracht!<br />

VERZORGD NIETSDOEN<br />

25 t/m 28 mei, Hunehuis, Havelte<br />

info 0592-501757, hunehuis@nivon.nl<br />

prijs € 150 (niet-lid € 175)<br />

De midweek «Nietsdoen met verzorging»<br />

blijkt een geslaagd concept. De deelnemers<br />

zijn er erg over te spreken. Tja, geen wonder,<br />

nietsdoen en toch verzorging, een soort Biovakantieoord<br />

op het Hunehuis.<br />

SPORTIEF CULTUREEL AUGUST REITSMA<br />

HUIS<br />

31 mei t/m 4 jun, Hoek van Holland<br />

info 071-5411767, cm.denheijer@wanadoo.nl,<br />

augustreitsma@nivon.nl, 06-23757583<br />

prijs € 175 (niet-lid € 195)<br />

Een midweek vol contrasten voor sportieve<br />

mensen met een brede interesse. We bezoeken<br />

het land van de toekomst, het strand en<br />

de pier en oude vissersplaatsjes rond Hoek<br />

van Holland.<br />

EENOUDERWEEKEND<br />

18 t/m 20 jun, Banjaert, Wijk aan zee<br />

info mvanrooij01@hetnet.nl<br />

prijs € 82 (niet-lid € 106)<br />

Voor kinderen van 6 t/m 12 jaar wordt overdag<br />

een kinderprogramma verzorgd. Tijdens het<br />

kinderprogramma kunnen de ouders met<br />

elkaar iets ondernemen (wandelen, fietsen).<br />

Dit is niet verplicht.<br />

OUDER & KINDMIDWEEK BOSBEEK<br />

26 t/m 30 jul, Bosbeek, Bennekom<br />

info bosbeek@nivon.nl 06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 15 (meerprijs activiteit)<br />

Ook in dit jaar een activiteitenweek voor<br />

kinderen van 5 t/m 11 jaar. Succesnummers<br />

van voorgaande jaren zullen worden herhaald<br />

en uiteraard sluiten we de week weer af met<br />

het kinderdiner.<br />

TWENTSE BOSWEEK<br />

8 t/m 13 aug, Krikkenhaar<br />

info 06-24199401, garmt63@hotmail.com<br />

prijs € 25 p.p., zelfverzorging<br />

Om het mooie terrein rond Krikkenhaar te<br />

onderhouden organiseren we een bosweek.<br />

We willen o.a. zorgen dat de heide en de<br />

poelen niet dicht groeien. Jong en oud zijn<br />

van harte welkom. Er wordt gewerkt van<br />

9.00 tot 13.00 uur.<br />

NOG EVEN GENIETEN<br />

27 t/m 29 aug, Wijk aan Zee<br />

info 013-5445835, 06-40237876,<br />

ans.vaniersel@home.nl<br />

prijs € 89 (niet-lid € 109)<br />

Nog even een weekend genieten van de<br />

zomer. Boordevol activiteiten, wandelen of<br />

fietsen, spelletjes en gezellig bij elkaar zijn.<br />

De organisatie is in handen van de Eenoudergroep<br />

Amsterdam (zonder kinderen).<br />

BRIDGEMIDWEEK<br />

5-8 okt, Hunehuis<br />

info: Trijnie Trip en Jaap de Jong<br />

0529-497040, aanmelden<br />

06-25393116, hunehuis@nivon.nl<br />

prijs €142,50 (niet-lid € 165)<br />

Ga er overdag op uit en ontdek de rijke<br />

natuur en cultuur op de grens van Drenthe,<br />

Overijssel en Friesland. Speel 's avonds<br />

bridge op wedstrijdniveau. Ontbijt en<br />

lunch verzorgt u zelf. Vanaf het diner is de<br />

verzorging voor onze rekening.<br />

wanDelen<br />

WANDELING PRINSENHOF DELFT<br />

20 mrt, Delft, Prinsenhof<br />

info 070-3914725, kroeboe@yahoo.com<br />

prijs € 0 (niet-lid € 2,50)<br />

Prinsenhof Delft: Het nieuwe NS tracé en de<br />

opgravingen van de Delftse stadsmuur.<br />

Verzamelen om 11:00uur<br />

RONDJE NAARDEN VESTING<br />

21 mrt, Naarden, 5 km<br />

info 036-5315588,<br />

annemieksteffens@hetnet.nl<br />

prijs €0 of € 4 (voor meerijden)<br />

Wandeling van 5 km in Naarden. Vertrek:<br />

10.00 uur vanaf t’Oor, Almere. Horeca:<br />

restaurant `t Hert in de vesting.<br />

IN EN ROND BOLSWARD<br />

21 mrt, Bolsward Busstation, 15 km<br />

info 0561-481407, 06-44248520,<br />

colettedehaas@hotmail.com<br />

prijs € 0<br />

Een rondwandeling en stadswandeling van<br />

15 km. Bolsward heeft fraaie monumentale<br />

gebouwen en schilderachtige grachtjes.<br />

lees verder op pagina 29 >><br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 19


nivon wandelreis tsjechië oktober 2009<br />

Pad door het<br />

verloren land<br />

Tekst: Deelnemers Jet, Harrie, José, Djoke en Mieneke<br />

Foto: Djoke Dam<br />

In Mezimesti zie ik het enorme station in<br />

oude stijl, dat dienst deed in de tijd dat<br />

de grens met Polen nog van belang was.<br />

Even verderop, in Vernerovice, wonen<br />

Bert en Mien van Kampen, de reisbegeleiders.<br />

Waar vind je nog ruimte en onafzienbare glooiende<br />

velden, omzoomd door loofbossen, dennenbossen,<br />

met oude vervallen gebouwen, met<br />

prachtig herstelde boerderijen. En veel cultuur<br />

in de dorpen en steden? Niet eens zo ver weg<br />

van ons kikkerlandje: in het oude Sudetenland.<br />

In dit land, ooit bevolkt door zogenaamde<br />

Volksduitsers, wonen sinds het einde van de<br />

Tweede Wereldoorlog voornamelijk Tsjechen.<br />

scHatten<br />

Een tragisch verhaal speelt nog steeds een<br />

Welke rol bedoel je. Waar gaat dit over? Het<br />

20 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

zou leuk zijn om dit iets meer toe te lichten.<br />

rol in de geschiedenis van dit gebied.<br />

Reisleider Bert weet er alles van. Hij heeft<br />

zelfs contacten met de Heimatvertriebenen<br />

die voorheen zijn boerderij bewoonden en hij<br />

weet alles van nog steeds verborgen schatten<br />

die zij bij hun overhaaste vertrek hebben<br />

achtergelaten. Vol vuur vertelt hij hierover<br />

tijdens de wandelingen. We zijn er stil van.<br />

Hij heeft zich verdiept in dit verloren Waarom<br />

heet het verloren land? land waar hij en Mien<br />

negen jaar geleden kwamen wonen. Vanuit<br />

de sfeervolle verbouwde boerderij en de stallen<br />

met groot haardvuur, cv, televisie -voor<br />

wie het niet laten kan- keuken, badkamers<br />

en ieder een kamer, ondernemen we elke<br />

dag een forse wandeling met af en toe flinke<br />

hoogteverschillen. Het weer zit mee. Het is<br />

warm, met later wat meer herfstige dagen.<br />

ook wanDelen Door<br />

Het verloren lanD?<br />

Ga dan mee met de <strong>Nivon</strong>-reis CZ1005<br />

van 17 t/m 24 juli of CZ1011 van<br />

16 t/m 23 okt. Vervoer naar Tsjechië<br />

met de trein, Eurolinesbus, of met<br />

eigen vervoer. Kijk voor de andere<br />

zomerreizen op www.nivonreizen.nl.<br />

Peren en PruImen<br />

In het begin van de week bezoeken we Polen.<br />

We komen langs natuurvriendenhuis nr. 1 en<br />

zien in Sokolowsko de imposante vervallen<br />

longkliniek met de oude baden en het park.<br />

We logeren in een voormalig parochiehuis. De<br />

streek staat vol met zwaar beladen fruitbomen.<br />

Zomaar ergens in de natuur of langs de weg.<br />

Peren, pruimen, allerlei soorten appels. We<br />

passeren veel, soms kapotte kruismonum.<br />

Zijn dit kruizen? Of toch iets anders? Enten,<br />

daterend uit de tijd dat het rooms-katholieke<br />

geloof hier nog voedingsbodem had. Bert en<br />

Mien hebben een SVR-camping met alles erop<br />

en eraan. Behalve hun eigen appartementen<br />

beheren ze ook een aantal sfeervolle en oude<br />

gerestaureerde vakantiewoningen in hun dorp<br />

Hoe heet dit dorp? We genieten deze week<br />

bijzondere gastvrijheid en hartelijkheid. Elke<br />

morgen verse broodjes, eieren, zuivel, zelf<br />

gemaakte appelsap of most, en een BBQ met<br />

forel. Het leven lijkt wel een droom, de tijd lijkt<br />

hier stilgestaan te hebben. En hoe ongelooflijk<br />

goedkoop. We hebben dan ook nooit zelf<br />

gekookt, op de pannenkoeken van Harrie na.<br />

Onderweg eten we verantwoord Wat eet je<br />

dan? zodat we weer met frisse moed aan de<br />

volgende dag kunnen beginnen.<br />

BoomstamPaDen<br />

Veel indruk maken de rotsformaties van<br />

Adrspach, in het nationaal park, met watertjes,<br />

het spiegelende meer en de geelkleurende<br />

berkenbomen. We nemen de aanzienlijke<br />

hoogteverschillen via trapjes, laddertjes en<br />

wiebelende stammen. Dwars door het moeras<br />

gaan we over boomstampaden. Op rotsen zien<br />

we oude teksten van bergbeklimmers. Na de<br />

vakantie is het dan ook niet makkelijk om thuis<br />

te komen in het drukke Nederland.‘<br />

HeImatvertrIeBenen<br />

In 1945 en 1946 werden in voormalig<br />

Silezië en Sudetenland 3,5 miljoen<br />

mensen gedwongen hun land te verlaten.<br />

Ze moesten alles achter laten<br />

en werden met treinen vervoerd naar<br />

een voor hen onbekende bestemming<br />

in Duitsland. Deze deportatie is<br />

een weinig bekende geschiedenis in<br />

Europa. Een staartje van de Tweede<br />

Wereldoorlog.


Hiken,<br />

trekken<br />

en raften<br />

Hiken langs hutten of trekken met<br />

de tent door de Oekraïne, Oeral,<br />

Kaukasus, Slowakije, Silezië,<br />

Sudetenland, Transsylvanië, Tsjechië<br />

en Beskiden: <strong>Nivon</strong> Natuurvrienden<br />

zoekt het steeds oostelijker en<br />

heeft dit jaar meerdere expedities<br />

in het programma opgenomen. De<br />

wandeldagen variëren van 6 tot 8 uur<br />

en voeren over wilde bergkammen,<br />

door uitgestrekte heuvels en kunnen<br />

leiden tot een topbeklimming van de<br />

Elbroes. Land met water combineren<br />

kan tijdens een trekking met raften of<br />

kanoën. De avontuurlijke (kampeer)<br />

wandeltrektochten en expedities zijn<br />

er voor jongeren en volwassenen in<br />

de leeftijd van 15-70 jaar.<br />

Groepsreizen van <strong>Nivon</strong> Natuurvrienden<br />

maak je samen: deelnemers<br />

en begeleiders. Wij verwachten<br />

ondernemende reizigers met oog voor<br />

duurzaamheid. Je komt ontspannen,<br />

met een rugzak of koffer vol ervaringen,<br />

weer thuis en ontmoet bekenden<br />

en onbekenden en ontdekt de wereld.<br />

Een <strong>Nivon</strong>reis betekent kiezen voor<br />

een reis naar het onbekende achterland<br />

dat rijk is aan natuur en cultuur.<br />

Het <strong>Nivon</strong> treedt buiten de paden<br />

van massatoerisme en reist op een<br />

natuur- en milieuvriendelijke wijze.<br />

Kijk voor het aanbod op<br />

www.nivonreizen.nl of bel voor<br />

informatie: 020-4350700.<br />

wIJs Je omgevIng oP<br />

vroegBoekkortIng reIzen<br />

Wijs familie, vrienden en kennissen<br />

op de mogelijkheid van vroegboekkorting<br />

bij alle <strong>Nivon</strong>reizen en kampen<br />

(trefkampen uitgezonderd). Wie zich<br />

vier maanden voor de begindatum<br />

van een reis of kamp inschrijft als<br />

deelnemer, krijgt 10 procent korting<br />

op de reissom. Eerder boeken betekent<br />

behalve financieel voordeel ook<br />

grotere zekerheid dat een reis die<br />

je altijd al eens hebt willen maken,<br />

doorgaat. Kijk op www.nivonreizen.nl<br />

voor het totale aanbod. Zeg het voort!<br />

Hijs de zeilen<br />

Wil je vergezichten vastleggen, wolkenpartijen<br />

of juist die prachtige violette<br />

bloem? Of wil je actief aan de schoot<br />

trekken? Ga dan mee met een van de<br />

creatieve of sportieve Melchersreizen,<br />

speciaal voor 50 en plus, in binnen- en<br />

buitenland. <strong>Nivon</strong> Natuurvrienden helpt<br />

je de wereld te ontdekken. Dat kan via de<br />

cultuur, maar ook via de natuur van een<br />

land. Buitensport en culturele verdieping.<br />

De geschiedenis ligt onderweg voor het<br />

oprapen. Ga te voet, per fiets, in een<br />

zeilboot of luxe hotelschip. Geniet van de<br />

stilste plekjes en mooiste vergezichten.<br />

Maak tochten over de Friese wateren en<br />

leer de kneepjes van het zeilen. Meer in<br />

voor wandelen en fietsen? Ga dan naar<br />

het Gooi of geniet van de Oostzee. Past<br />

schilderen meer bij jou, kies dan voor een<br />

reis met het luxe hotelschip “In Dubio”.<br />

Kijk voor alle waterreizen op<br />

www.nivonreizen.nl of op de reizen-<br />

pagina’s van <strong>Toorts</strong> <strong>2010</strong>-1 uit december.<br />

In het zomerreizenkatern van <strong>Toorts</strong><br />

nummer 1 <strong>2010</strong> stonden de prijzen van de<br />

Melchersreizen (50+) niet vermeld. Voor<br />

de volledigheid publiceren we hieronder<br />

Wandelen, fietsen<br />

en varen door de<br />

zuidwesthoek van<br />

Friesland<br />

Tekenen en schilderen<br />

in Zuidwest Friesland<br />

Fietsen langs de<br />

Oostzee<br />

Tekenen en schilderen<br />

in Zuidwest Friesland<br />

Zeiltrektocht door<br />

Friesland<br />

Rust en natuur in ’t<br />

Gooi (Drakenburg)<br />

Fietsen langs de<br />

Neckar<br />

MW1005 3 t/m 7 mei € 328,00<br />

MC1006 25 t/m 30 mei € 472,00<br />

MF1008 6 t/m 13 juni € 764,00<br />

MC1007 8 t/m 13 juni € 472,00<br />

MZ1009 21 t/m 27 juni € 518,00<br />

Zeilen bij Akkrum MZ1011 28 aug. t/m<br />

3 sept.<br />

errata reIsData:<br />

Melchersreis MM1010 ‘Rust en natuur op<br />

Drakenburg’ is van 31 juli t/m 7 augustus<br />

<strong>2010</strong>. In het zomerreizenkatern van<br />

<strong>Toorts</strong> stond een andere datum vermeld.<br />

alsnog de prijzen. Zie voor meer uitgebreide<br />

informatie over de reizen zie www.nivon.nl<br />

en het zomerreizenkatern. N.b. Niet-leden<br />

betalen € 25 meer.<br />

MM1010 31 juli t/m 7 aug. € 351,00 € 316 (vroegboek-<br />

korting tot vier mnd.<br />

voor vertrek)<br />

MF1012 22 t/m 29 aug. € 764,00 € 687 (vroegboek-<br />

korting tot vier mnd<br />

voor vertrek)<br />

€ 428,00 € 386 (vroegboek-<br />

korting tot vier mnd.<br />

voor vertrek)<br />

Treqreis JK1012, Theaterreis Bologna' is<br />

van 27 juli t/m 9 augustus. In het zomer-<br />

reizenkatern van <strong>Toorts</strong> stond een andere<br />

datum vermeld.<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 21


zwitserland<br />

twee ton<br />

aardappelen<br />

per jaar<br />

Tekst en foto´s: Jolanda Denekamp<br />

'Om op zo´n mooie plek te mogen werken…' Kathrin Sieber is na tien jaar<br />

nog altijd opgetogen over het huttenwaardschap op de Gornerenalp dat ze<br />

samen met echtgenoot Christian vervult in natuurvriendenhuis Gorneren<br />

(1470m, bouwjaar 1913) in het Kiental. <strong>Toorts</strong> liep een dagje mee met de<br />

huttenwaardin (pachter) in het oudste Zwitserse natuurvriendenhuis.<br />

'’t Is hier om 100 jaar te worden’, staat er in<br />

het gastenboek. Terecht: het uitzicht op de<br />

bergtoppen is als een fantastische winterse<br />

ansicht, de huttenwaardin en –waard<br />

Duurzaam toerIsme<br />

vanuIt gorneren<br />

Duurzaam toerisme is zeker van<br />

toepassing als u vanuit het Zwitserse<br />

natuurvriendenhuis Gorneren op pad<br />

gaat. Er naartoe per trein en postbus.<br />

De activiteiten vanuit het huis gaan<br />

te voet (sneeuwschoenwandelen,<br />

toerskiën). Skiliften zijn er niet.<br />

22 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

raken niet uitverteld en het is een ideale<br />

omgeving voor sneeuwschoenwandel- en<br />

toerskitochten. Zwitserland heeft veel<br />

natuurvriendenhuizen die anders dan bij<br />

ons, verpacht zijn. Een groep van acht<br />

Zwitsers valt het sfeervolle houten Gorneren<br />

binnen, gekleed in stevige wandelbroeken<br />

en buitensportjacks. Ze komen speciaal voor<br />

de rösti, een Zwitsers aardappelgerecht,<br />

naar de Siebers, een uur wandelen vanaf de<br />

dichtstbijzijnde parkeerplaats. Straks gaan<br />

ze ook weer lopend terug.<br />

elke Dag werken<br />

Behalve natuurvriendenhuis is Gorneren ook<br />

restaurant. 'Dat hebben we bepaald toen we<br />

als pachters begonnen’, vertelt Kathrin. ‘Op<br />

ons veertigste dachten we erover om iets<br />

anders te gaan doen. We besloten dat we<br />

dat dan ook direct moesten doen. Christian<br />

was timmerman en ik was administratief<br />

medewerkster.' Inmiddels wonen ze al tien<br />

jaar het hele jaar, op een paar weken na, in<br />

Gorneren. ‘We werken zeven dagen per week<br />

met, als we geluk hebben, eens in de twee<br />

weken een vrije dag. ’s Winters runnen we<br />

het huis met z’n tweeën, in de zomer hebben<br />

we drie mensen die helpen. De weekenden<br />

zijn altijd het drukst. Onze werkdag ’s winters<br />

begint om 7 uur met het aansteken van de<br />

Toerskiërs zoeken een weg op eigen kracht omhoog.<br />

houtkachel en het klaarzetten van het ontbijt<br />

voor de gasten. In de zomer beginnen we<br />

een uur eerder. Daarna bereidt Christian<br />

het avondeten voor en bakt hij heerlijke<br />

vruchtentaarten’. Kathrin wijst op het bord<br />

“Fruchtekuchen” dat buiten staat. ‘Christian<br />

leerde zichzelf koken en vindt het heerlijk om<br />

te doen. Na het ontbijt maak ik de kamers en<br />

het sanitair schoon.'<br />

röstI en FrücHtekucHen<br />

Al vroeg in de ochtend strijken de eerste<br />

toerskiërs neer op het terras, voor<br />

“Früchtekuchen” met koffie of thee. Voor<br />

de lunch heeft Christian inmiddels ook al<br />

het nodige voorbereid. De telefoon rinkelt.


Het gebied rondom Gorneren leent zich goed voor<br />

sneeuwschoenlopen in de winter of wandelen langs<br />

huttentochten in de zomer.<br />

Hoeveel sneeuw er ligt, hoe het weer is en<br />

of de gewenste skitoertocht gemaakt kan<br />

worden. ‘Omdat we hier altijd zijn en uit deze<br />

omgeving afkomstig zijn, bellen mensen met<br />

dit soort vragen. Tussen de bedrijven door<br />

check ik ook nog de mail’, gaat Kathrin verder.<br />

'Reserveringen en informatieve vragen. Dat<br />

kost me een uur per dag.’ Ondertussen pakt<br />

Christian de bestelwagen om, eens per week,<br />

groente, fruit, kaas, vlees en aardappels bij<br />

boeren in de omgeving te kopen. Drank wordt<br />

gebracht. Wanneer er teveel sneeuw ligt, dan<br />

neemt hij de sneeuwscooter. ‘We gebruiken<br />

twee ton aardappels per jaar’, lacht Kathrin.<br />

‘We zijn immers bekend vanwege onze rösti.’<br />

Als de lunchers weg zijn, dienen de volgende<br />

passanten zich aan. De voorbereidingen voor<br />

het diner gaan verder. Zodra de gasten het<br />

avondeten achter de kiezen hebben, wacht<br />

Kathrin de rekeningen en de boekhouding.<br />

‘Soms zijn we tegen middernacht klaar, soms<br />

om tien uur, als er weinig gasten zijn.’ Slechts<br />

vijf procent van de slapers is natuurvriendlid.<br />

De meeste bezoekers horen via via van<br />

Gorneren, of via internet of het plaatselijke<br />

VVV. Met 3500 overnachtingen per jaar zijn<br />

de Siebers dik tevreden. Zwitserland levert<br />

de meeste gasten, gevolgd door Duitsland,<br />

Nederland, België en Frankrijk. Veel<br />

bezoekers komen regelmatig terug, getuige<br />

het huttenboek. De gasten zijn bergsporters,<br />

maar ook feestgangers: Gorneren tekent voor<br />

zo’n vier huwelijksfeesten per jaar.<br />

HanD In HanD<br />

In de winter is het huis vanaf Kiental Dorf<br />

in twee uur lopen, langs de Tschingelsee en<br />

over het Bährenpfad, te bereiken. Wie geluk<br />

Kathrin en Christian Sieber voor natuurvriendenhuis Gorneren in Berner Oberland.<br />

heeft ziet gemzen onderweg. Op 1900 meter<br />

hoogte spot ik bij Chanxel gemzen, die tegen<br />

de rotshelling gekleefd lijken. Ploegend door<br />

de sneeuw geniet ik van talloze bevroren<br />

watervallen, probeer dierensporen te<br />

ontcijferen en luister vooral naar de stilte. Ik<br />

“wandel” door de sneeuw naar Chistihubel<br />

(2216 m), Obere Dürreberg (1995 m) en<br />

Underi Bundalp (1686 m). Slechts enkele<br />

toerskiërs en sneeuwschoenwandelaars<br />

natuurvrIenDenHuIs gorneren<br />

kruisen mijn pad. Het is onmiskenbaar hard<br />

werken, maar Kathrin en Christian genieten<br />

zichtbaar van hun functie als vraagbaak en<br />

gastheer en -vrouw voor al hun die gasten.<br />

Zoals voor die 72-jarige Zwitserse dame die al<br />

70 jaar komt. Ik kijk nog een keer om en lees<br />

op houten gevel van Gorneren: ‘Hand in Hand<br />

durch Berg und Land’. Mijn sneeuwschoenen<br />

werpen de poedersneeuw ver omhoog als ik<br />

terugloop naar Kiental Dorf.<br />

Ligging Berner Oberland, Zwitserland, in de winter niet bereikbaar met de auto.<br />

Vervoer Winter: trein tot Reichenbach in Kiental, postbus tot Kiental Dorf. Zomer: trein<br />

tot Reichenbach in Kiental, postbus tot Griesalp Schlucht (een van de steilste trajecten<br />

van een postbus in Europa (25%)). In het weekend nachttrein vanuit NL. Auto: zomer<br />

tot het huis (vanaf Kiental Dorf tolweg)<br />

Activiteiten Winter: sneeuwschoenwandelen, toerskiën, sleeën. Zomer: wandelen<br />

(Via Alpina), huttentochten naar zo’n 3000 meter hoogte. De SAC organiseert vanuit<br />

NVH Gorneren kaart & kompas-, skitoer-, lawinekundecursussen. In de winter is het<br />

gebied minder geschikt voor kinderen. In de buurt ligt de Reichenbachfall, door Sir<br />

Arthur Conan Doyle internationaal bekend geworden. De romanfiguur Sherlock Holmes<br />

stortte samen met zijn aartsvijand professor Moriarty op 4 mei 1891 na een hardnekkig<br />

gevecht in de waterval. Sherlock Holmes overleefde echter.<br />

Boodschappen NVH Gorneren verkoopt etenswaar, Kiental Dorf heeft een klein<br />

winkeltje, supermarkt in Reichenbach tegenover station.<br />

FacIlIteIten<br />

1 – 4 persoonskamers, lagers (totaal 55 bedden). Kosten p.p.p.n. HP CHF 62,-,<br />

B & B CHF 41,- (korting voor natuurvrienden). Geen zelfverzorging.<br />

Contact Katrin und Christian Sieber, Naturfreundehaus Gorneren, CH - 3723 Kiental,<br />

Tel. +41 (33) 676 11 40, www.naturfreundehaeuser.ch/gorneren<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 23


leg een link<br />

Hindeloopen (IJsselmeer) te huur: 2 à 4<br />

pers. arbeidershuisje, prachtig wandel/ fiets/<br />

schaats- en zwemgebied. Tel. 020-6840388 of<br />

0514-522560.<br />

Schiermonnikoog, kamers te huur bij particulier.<br />

V.a. € 16,00 p.p.p.n., minimaal 2 nachten.<br />

1 kamer met keukenblok. Tel. 0519-531987.<br />

Fantastisch vakantiehuis in Tsjechië aan oostzijde<br />

van het Reuzengebergte. Authentieke,<br />

grote (5 slaapkamers, 3 badkamers), goed<br />

ingerichte roubenka. Grote tuin met fruitbomen<br />

en beek. Max. 12 personen. Prachtig<br />

gebied voor rust, wandelen, fietsen én cultuur.<br />

Informatie: www.snabilic.com;<br />

snabilie@multiweb.nl of 072-5065395.<br />

Voor <strong>Nivon</strong>-leden 20% korting op zuiver<br />

ganzendonzen dekbedden en slaapzakken!<br />

Info: De Donshoeve-Hoorn, 0229-247106.<br />

Bij Crans-Montana(CH) te huur: knus, zonnig<br />

chalet, 3 slaapk., 2 badk., tuin. Rustige<br />

ligging, pr. uitzicht. Skiën, wandelen, alle<br />

niveaus. 06-53767786, info@mrookhuizen.nl<br />

Wallis, Zwitserland. Te huur comfortabele<br />

studio voor 2 personen met garage in<br />

centrum Fiesch. Skiën, wandelen, een<br />

heerlijk klimaat in een fantastische omgeving.<br />

Tel. 06-22375657, deheren@hetnet.nl.<br />

Brénazet, midden Frankrijk, 3 gezellige, ruime,<br />

comfortabele gîtes in prachtige oude boerderij,<br />

rustig, kindvriendelijk, zwemvijver, dieren,<br />

veel ruimte! Aan eind van landweggetje (geen<br />

verkeer!) fraai uitzicht. Mooie nog niet ontdekte<br />

streek, 800 km vanaf Breda. PW € 285/ € 385.<br />

Kanotochten door natuurreservaat Allier, tables<br />

d'hôtes vegetarisch, yoga, fietsenverhuur,<br />

wandelroutes. Kleine camping in boomgaard.<br />

Ook ingerichte tenten, Mariken en Ron,<br />

http://www.brenazet.nl, brenazet@orange.fr<br />

0033470076319.<br />

Ameland: te huur stacaravan in Buren,<br />

geschikt voor alle seizoenen en voorzien van<br />

twee ruime slaapkamers, toilet en douche, op<br />

rustige camping met alle noodzakelijke voorzieningen.<br />

7 min. lopen naar zee. Inl. 058-<br />

2881402* of 06-11310407 (* na 18.00 uur).<br />

E-mail: jannyenjosefvanloo@hotmail.com.<br />

TE HUUR mooie Chalet op zeer ruime kavel,<br />

nabij Noordzeestrand ideaal voor kinderen,<br />

Tel. 0111-644439, www.goedereede.cadex.nl,<br />

<strong>Nivon</strong>leden 10% korting.<br />

Portugal Individueel Wandelen. Quinta do<br />

Pomarinho, Castelo de Vide. Het wandel-<br />

centrum van de A<strong>lente</strong>jo. Gelegen in natuurpark<br />

Sao Mamede. Diverse accomodaties<br />

te huur. Tevens natuurkampeerterrein.<br />

www.pomarinho.nl/ 00351 965 755 341,<br />

info@pomarinho.nl, Ned. Eigenaren.<br />

24 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

Paradijselijk Zuid-Bourgondië, huis aan riv.,<br />

dorpje. Niet toerist. Stilte, rust, ruimte.<br />

€ 395 per w. 070-3616918/ 06-10825016,<br />

www.huisinbourgondie.nl.<br />

Ruime trekkershutten + comforthut op landgoed:<br />

weids uitzicht, eigen veldje, ideaal voor<br />

gezinnen en familiereünie, volop ruimte, heerlijk<br />

ontbijten in de ochtendzon, 0525-681938,<br />

www.oldputten.nl, info@oldputten.nl.<br />

Lundia Recycling tot 75% korting, in-/<br />

verkoop: schappen - zijstukken - deuren<br />

- ladenblokken - etc. Rotterdam, open op<br />

afspraak: lundia@2voorl.nl, 06 45544805,<br />

www.TweedehandsLundia.nl.<br />

Bulgarije is het land van de Thraciërs, eeuwenoude<br />

kloosters en ongerepte berggebieden.<br />

(Wandel)Reizen in kleine groep of individueel<br />

- voor rust, ruimte en oog voor cultuur en<br />

natuur. U bepaalt zelf wanneer, waar en met<br />

wie u reist. Alle diensten in Bulgarije worden<br />

door uzelf ter plaatse tegen lokale prijzen<br />

afgerekend zodat u een bijdrage kunt leveren<br />

aan een betere levensstandaard van de<br />

locale bevolking. Info: 0522-442904,<br />

www.popov-nl.com/reizen.<br />

Te huur: Middelburg, landelijk gelegen 5 pers.<br />

woning, royale vrije tuin, op fietsafstand van<br />

Veerse meer en strand en nabij centrum. Juni<br />

tm. 17 juli, minimaal 2 weken aaneengesloten.<br />

Per week in juni € 290, in juli € 370, inclusief<br />

gebruik bed- en badlinnen en schoonmaakkosten.<br />

Info: 0118-634482.<br />

Vakantiehuisje in Friesland; te huur voor<br />

week/ weekend verbouwd arbeidershuisje in<br />

piepklein dorpje aan vaar-/schaatswater. Grote<br />

tuin rondom met vrij uitzicht over weidenlandschap.<br />

www.vakantiehuisjefriesland.nl.<br />

Sneekermeer: vrijstaand huisje uit 1863 op<br />

toplocatie aan vaarwater, 5 pers., eenvoudig,<br />

romantisch en niet duur (incl. gebruik<br />

Canadese kano). Tel. 0413-478583.<br />

«Werkweek»: wie wil 3 uur p/d (ma t/m vr,<br />

weekend vrij) werken in onze landgoedmoestuin<br />

(minimaal 1 week)? Gratis kamperen<br />

en genieten op ons natuurkampeerterrein.<br />

Vesting stadje Elburg op 500 m.<br />

oldputten@planet.nl.<br />

Bij waddenkust en Lauwersmeer. Prachtig<br />

gelegen gezellig en ruim vrijstaand dijkhuis<br />

aan vaarwater 250/week incl fietsen en<br />

kano’s. 020-6331457.<br />

Gezellig natuurkampeerterrein op romantisch<br />

landgoed: ruime plaatsen, ook 2 trekkershutten<br />

+ comforthut, autoluw, zeer kindvriendelijk,<br />

zandbak, speelgelegenheid, peuterbad,<br />

knutselen, zitkamer, kampvuurplaats, verse<br />

broodjes, vestingstadje Elburg op 500 m.<br />

Boerderijwinkel + verse groenteverkoop<br />

vlakbij, <strong>Nivon</strong>leden 10% korting op kampeertarief,<br />

www.oldputten.nl, info@oldputten.nl,<br />

0525-681938.<br />

Logeren aan de Grachtengordel in Oud<br />

Amsterdam, vlakbij de Dam, maar met<br />

modern comfort & internet. V.a. € 27,50<br />

p.p.p.n incl. opgemaakte bedden & handdoeken.<br />

<strong>Nivon</strong>leden 10% korting. Evt. uitgebreid<br />

biologisch ontbijt,lunch & diner tegen meerprijs.<br />

Mail naar mariondons@hotmail.com of<br />

bel-06 57597516.<br />

Natuurweken met jong&oud in schilderachtig<br />

berglandschap: Bregenzerwald Oostenrijk!<br />

Zoek de gezelligheid op, ontsnap aan de<br />

drukte, geniet bewust van de rust, fietsen,<br />

(berg)wandelen, avontuur, cultuur en traditie.<br />

Samen met anderen logeer je in een fantastisch<br />

zelfverzorgingshuis. Wij koken in kleine<br />

groepjes voor elkaar en eten gezamenlijk. Je<br />

kan meedoen met activiteiten en individueel<br />

of met een groepje eropuit trekken.<br />

www.everyoneweb.com/natuuractief.<br />

Gunjur in Gambia (Afrika). Speciaal voor<br />

natuurliefhebbers en avonturiers 2-persoons<br />

boomhut en/of tenten te huur op het strand.<br />

Info: 0347-372265 of 06-17737798 ,<br />

email: wammes46@zonnet.nl.<br />

Z.Fr., t.h. in dorpje Montbrun (bij Narbonne)<br />

Appartement met zonneterras, 2-4 personen.<br />

Wandelen, fietsen, Katharenland en<br />

wijnchateau's. Schotel-TV , wasmachine.<br />

Mid.Zee op 45 minuten. Prijs per week 200<br />

tot 300 Euro. Info/verhuur: Tel.: 072-5818573<br />

(mail: doing@quicknet.nl).<br />

Chalet, (2pers.) aan natuurgebied en Duitse<br />

grens, op zeer rustig parkje. Andere natuurgebieden<br />

op fietsafstand. Min. 2 weken.<br />

Tel.026-3340759.<br />

Groenblauwe wandelvakanties voor kleine<br />

groepen in ongerept Unesco-park in Zuid-<br />

Italië, over de Apennijnen en langs de kust.<br />

www.wandelenitalie.nl, tel. 071-5125343,<br />

karina.vandermeer@hotmail.com.<br />

Trek je stoute schoenen aan en verleg je<br />

wandelgrenzen. Wij organiseren in mei twee<br />

kampeerwandelweken over het Hollands<br />

Kustpad. Je overnacht op natuur- en boerderijcampings<br />

aan de route. Wij zorgen voor ontbijt,<br />

lunchpakket en vervoer van bagage en tent.<br />

Deelnamekosten: € 295,- per persoon, per<br />

week. Informatie: www.opstouteschoenen.nl<br />

of bel 06-43051244.<br />

Voor wandelliefhebbers: B&B in Zuid Catalonie,<br />

aan de Ebro, uniek wandelgebied. Terra<br />

Alta, els Ports en Priorat als ook langs de Ebro.<br />

€ 30,00 per persoon per nacht. Adres: Miravet<br />

casa la Bonavista. Website www.vakantiehuis-<br />

Spanje.nl, e-mail paletje@telefonica.net.<br />

lees verder op pagina 26 >>


Internationale natuurvriendenhuizen<br />

genieten bij de vierwaldstättersee<br />

Tekst en foto’s: Reina en Fred Mulder,<br />

documentatiedienst Vakantie Advies<br />

Bureau<br />

Boven het plaatsje Beckenried aan<br />

de Vierwaldstättersee ligt op 1570<br />

m hoogte het Natuurvriendenhuis<br />

Röthen in een autovrij gebied.<br />

Het huis op de Klewenalp, eigendom van<br />

de Naturfreunden Luzern, is het hele jaar<br />

geopend. Het ligt vrij en heeft rondom een<br />

mooi terras. In de loop der jaren is het huis<br />

gemoderniseerd. De slaapkamers hebben,<br />

door de stapelbedden of bedbakken, de sfeer<br />

van een berghut. De grote vernieuwde zelfverzorgingskeuken<br />

is goed ingericht en van<br />

vele gemakken voorzien. Als u niet zelf wilt<br />

koken zijn er enige restaurants in de buurt en<br />

bij boeren in de omgeving is kaas en/of melk<br />

te koop.<br />

Bloemen en cultuur<br />

In de wintermaanden is de Klewenalp een<br />

ideaal skigebied. In de zomermaanden<br />

kunt u vanuit het huis naar bergen als<br />

Rigi, Bürgenstock, Stanserhorn of Brienzer<br />

Rothorn om daar van het uitzicht en de<br />

bloemenpracht te genieten en een mooie<br />

wandeling te maken. Maar u kunt ook mooie<br />

uitgezette wandelingen maken langs leuke<br />

kleine plaatsjes aan de Vierwaldstättersee.<br />

Brunnen heeft een mooie cultuurroute langs<br />

de oude haven en Schwyz heeft een mooi oud<br />

centrum. Op de Vierwaldstättersee varen luxe<br />

salon (rader)boten tussen Luzern en Flüelen<br />

die alle belangrijke plaatsen aandoen. Ook<br />

Luzern met de bekende 200 meter lange<br />

Kapellbrücke en zijn prachtige driehoekige<br />

schilderijen, het Verkehrshaus en musea is<br />

de moeite van een bezoek waard. Vanaf de<br />

torens van de stads- en verdedigingsmuur, de<br />

Museggmauer, heeft u een prachtig uitzicht<br />

over de stad. Voor het maken van uitstapjes<br />

in een groot gebied rondom de Vierwaldstättersee,<br />

de “Zentralschweiz”, is de Tell-pass<br />

een aanrader. De kortingskaart is geldig in<br />

treinen, bussen, bergbanen en boten, en is<br />

zeven of vijftien dagen geldig.<br />

natuurvrIenDenHuIs<br />

rötHen oP De klewenalP<br />

adres:<br />

Klewenalp, Hochhaus, CH-6060<br />

Sarnen, boven Beckenried aan de Vierwaldstättersee.<br />

Info en reservering:<br />

Frau Alwina Marko, 00 41 41 670 1592,<br />

website: www.nfh.ch/roethen.<br />

Prijzen (2009):<br />

Per nacht voor leden incl. Kurtaxe:<br />

kinderen t/m 3 jaar gratis; 4 t/m 26 jaar<br />

CHF 10,00; vanaf 27 jaar CHF 12,00.<br />

Huur katoenen lakenzak CHF 3,00,<br />

of eigen slaapzak, douche CHF 1,00<br />

per keer.<br />

te bereiken:<br />

Per OV: Trein van Basel via Luzern<br />

naar Stans, dan met de bus naar<br />

Beckenried of vanaf Luzern met de<br />

boot naar Beckenried. Vervolgens<br />

met de cabinebaan naar Klewenalp en<br />

dan ca. 20 min. lopen naar het huis.<br />

Per auto: Vanaf Basel via Olten, Luzern<br />

en Stans naar Beckenried. Auto op de<br />

parkeerplaats (= gratis) bij de cabinebaan<br />

laten staan, verder zie OV.<br />

Voor bagagevervoer van de cabinebaan<br />

naar het huis is bij het huis een<br />

bagagewagentje op te halen.<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 25


leg een link<br />

Tai Ji & Qi Gong in de Auvergne (Z-Frankrijk).<br />

13 t/m 19 juni, € 450,-/ € 500,-/ € 550,-.<br />

Informatie: www.taijiquangroningen.nl,<br />

margo.bouwman@hotmail.com, 050-3601686.<br />

Trek je stoute schoenen aan en verleg je<br />

wandelgrenzen. Wij organiseren in augustus<br />

en september vier kampeerwandelweken over<br />

het Pieterpad. Je overnacht op natuur- en boerderijcampings<br />

aan de route. Wij zorgen voor<br />

ontbijt, lunchpakket en vervoer van bagage en<br />

tent. Deelnamekosten: € 260,- per persoon, per<br />

week. Informatie: www.opstouteschoenen.nl of<br />

bel 06-43051244.<br />

Te huur bij schilderachtig vissersdorp in Franse<br />

Pyreneeën a/d Midd. zee vakantiehuisje met<br />

mooi terras, max 4 pers. Info: 071-3613749, bgg<br />

06-20391021 en www.mastramontana.eu.<br />

Te huur: gezellig huisje aan Natuurpark Dwingelderveld<br />

(Drenthe), rustig gelegen. Uitzicht<br />

op weide en bosrand. Heide vlakbij. max. 4 personen.<br />

Contact: patricia.kuiper@planet.nl of<br />

020-6185476 Zie ook www.patriciakuiper.nl.<br />

Te Koop op 400 m2 eigen grond, mooie chalet,<br />

met blokhut, ruim terras, veel privacy, nabij<br />

Noordzeestrand. Tel. 0111-644452.<br />

Nepal, (digitale) fotografie cursus in de mei<br />

vakantie. Reizen, wandelen, overweldigende<br />

natuur, vriendelijke mensen en prachtige<br />

foto’s maken. Interesse? www.deuxbleus.nl/<br />

fotografie-workshop-nepal.htm.<br />

Berlijn: te huur 4 pers. appartement. Vanaf € 50<br />

per nacht. Rustig in centrum. Fietsen beschikbaar.<br />

Info: hermanvandebeek@zonnet.nl of<br />

0318-616266.<br />

Te Huur: Vrijstaand vakantiehuis voor 2–5<br />

personen in rustig Duits dorp (Moezel-Hondsruggebied).<br />

Genieten ven prachtige natuurwandelingen<br />

in een bosrijke omgeving? Gefascineerd<br />

raken door de vorming van leistenen<br />

en fossielen? De wondere wereld van edelstenen<br />

ontdekken? De Romeinse geschiedenis<br />

herbeleven in het cultuurhistorische Trier?<br />

En bovendien de gastvrijheid en gezelligheid<br />

van de karakteristieke dorpsgemeenschap<br />

ervaren? Bel dan snel voor een ontspannen en<br />

veelzijdige vakantie, Tel. 010-4348804, e-mail<br />

amschmidtchen@tiscali.nl.<br />

Aan het Vel.meer te Harderwijk, aan fietsroute<br />

rond IJsselmeer: log. met (biol.) ontbijt. 2x1/<br />

1x2 pers. km € 18,50 v. Niv. Lid, n.l. € 21,-.<br />

Station; grote sauna; fietsen. Tel. 0341-424545.<br />

Welkom!<br />

Net als in 2009 is er weer een 8 daagse wandelgroepsreis<br />

Tirol. 19-26 juni. Iedereen met<br />

een goede conditie welkom. Prijs nog steeds<br />

485 euro. Wandelen in een prachtige omgeving.<br />

Afwisselende tochten onder deskundige Ned.<br />

begeleiding. Incl. Royal Class bus vervoer, ver-<br />

26 toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong><br />

blijf in gemoedelijk pension (lift aanwezig)met<br />

volpension, stadsexcursie, gondelpas. Optie<br />

parapente, wijnproefavond. Info Ria Mesker, Tel.<br />

030-6920086, email: anmesker@hotmail.com.<br />

Te huur: Gelderland/Achterhoek/ Winterswijk-<br />

Kotten: zeer landelijk gelegen, aan doodlopende<br />

onverharde weg, vlakbij Duitse grens: 2<br />

vakantiehuizen (2-3 pers en 4-8 pers), 2 zeer<br />

grote houten woonwagens (2-4 pers) en een<br />

kleinschalige boerencamping. Beide huizen<br />

in maanden jan, febr en maart voor zeer lage<br />

wintertarieven. Woonwagens en camping weer<br />

open vanaf 1/2 maart. Schitterende, stille en<br />

Frans aandoende plek met veel begroeiing en<br />

kleine paadjes. Meteen vanuit boerderij talloze<br />

wandel- en fietsmogelijkheden, veel bossen<br />

en aan de overzijde een uniek natuurgebied<br />

met vennetjes. We verlichten spaarzaam, wat<br />

zitten bij de vuurkorven extra bijzonder maakt.<br />

Goed verzorgd en schoon, royaal van opzet, veel<br />

speelgoed voor binnen en buiten, bibliotheek,<br />

veel info over uitjes, wandelen en fietsen.<br />

Website: www.diekshoes.nl of bel: 0543-563766.<br />

Unieke vakantieadressen in Nederland.<br />

De website www.nederland-vakantie.nu heeft<br />

een enorm aanbod particuliere vakantiehuizen<br />

en bed and breakfast in Nederland.<br />

www.nederland-vakantie.nu.<br />

Frankrijk midden, Chateaumeillant, te huur,<br />

mooie vakantieboerderij, met zwembad,<br />

6 personen, gebruik van keuken ed. Juni,<br />

Juli, Augustus € 400,00 per week incl.<br />

Tel. Ned. 024-8442442, Fr. 033-248614974,<br />

E-mail ad@kamping.org.<br />

Portugees leren op Quinta do Pomarinho in<br />

natuurpark Sao Mamede. Overnachten in<br />

Huis voor Natuurvrienden, appartement Casa<br />

Redonda of op de camping. www.pomarinho.nl,<br />

00351965755341, info@pomarinho.com, Ned.<br />

eigenaren.<br />

Portugal wandel 10-daagsen <strong>2010</strong>. Quinta do<br />

Pomarinho, Castelo de Vide. Huis voor Natuurvrienden<br />

<strong>Nivon</strong>leden korting. Data:17-28 april,<br />

09-20 mei, 05-16 juni, 18-29 sept., 16-27 okt.<br />

www.pomarinho.nl, 00351965755341,<br />

info@pomarinho.nl, Ned. eigenaren.<br />

TExel,Te Huur: Comfortabele 6-pers.bungalow,<br />

vlakbij De Slufter. www.texelhuisje.info,<br />

Tel. 033-4635667.<br />

Je Spaans opfrissen in de Spaanse Pyreneeën?<br />

Ongerept natuurgebied, juli <strong>2010</strong>. Programma<br />

(koken, wandelen, muziek, taallessen, etc.)<br />

i.s.m. gastvrije bewoners van bergdorp; vakan-<br />

tiemogelijkheden voor reisgenoten. Gratis<br />

nieuwsbrief op te vragen. Info: Marjanne Haitsma,<br />

Tel. 030-6379358, www.contactospaans.nl.<br />

Bij Dieren, aan de rand van de Veluwe staat in<br />

het bos op een prachtige, goed gefaciliteerde<br />

camping (o.a. overdekt zwembad) onze mobile<br />

home te huur. Periode: 1 april - 12 september.<br />

Max. 5 personen. Prijs per week tussen<br />

€ 210 en € 470 incl. schoonmaak. Informatie:<br />

06-44854251 of mkraus@xs4all.nl.<br />

Gepensioneerde vrouw wil met gesloten beurs<br />

1-2 weken op uw huis/katten passen in/evt<br />

buiten Nederland. Bvk huis met parkeer- en<br />

Internet mogelijkheid. Mail aub naar Irene:<br />

im.k@planet.nl<br />

Bed & Breakfast in het mooie Schoorl (NH). 20<br />

euro. Info mevr. Driesen, Bolsdoornplantsoen<br />

37, Schoorl, 072-5094100, 06-10686665.<br />

Boeiende Nepalreis 13 oktober – 12 november.<br />

Onvergetelijke veelzijdige, spirituele reis waarin<br />

je Nepal heel divers kunt beleven. Trekking in<br />

de Himalaya, festivals, verblijf Boeddhistisch<br />

klooster. Al 14 jaar ervaring. Informatiemiddag<br />

25 april 14.00 uur. Boerderij 'Ruimte' Leny Rusticus<br />

en Will Pleizier. Uitgebreid programma:<br />

www.centrumipw.nl, 038-3557463.<br />

Groepsaccommodatie voor rustzoekers,<br />

ontmoeting, familie of workshops. Nabij de<br />

IJssel en Veluwe, wandelen, fietsen, kanoën.<br />

Maximaal 16 personen. Boerderij “Ruimte”<br />

’s-Heerenbroek. www.centrumipw.nl,<br />

038-3557463. <strong>Nivon</strong>leden ontvangen 5% korting.<br />

Trektocht Franse Pyreneeën 28 mei - 12 juni.<br />

Al zestien jaar genieten we van deze geweldige<br />

trektocht door Katharenland. Kamperen op de<br />

mooiste plekjes midden in de natuur, baden<br />

in een hete bron. De vriendschap en saamhorigheid<br />

die ontstaat is onvergetelijk. Bagage<br />

wordt vervoerd. Leny Rusticus en Will Pleizier.<br />

Uitgebreid programma: www.centrumipw.nl,<br />

O38-3557463.<br />

Hemelvaartspecial in sfeervolle Boerderij<br />

«Ruimte», 12- 16 mei. De natuur in! Genieten<br />

van de ondergaande zon op het bankje in de<br />

prachtige voorjaarstuin. Gedachten wisselen<br />

bij het kampvuur, meditatief wandelen, fietsen,<br />

creatief schrijven, schilderen, massage,<br />

sauna, heerlijke maaltijden. 038-3557463,<br />

www.centrumipw.nl, info@centrumipw.nl,<br />

Leny Rusticus en Will Pleizier.<br />

Texel. Comfortabele B&B in pittoresk dorpje<br />

Den Hoorn op het bijzondere zuiden van Texel.<br />

Arrangementen in voorjaar <strong>2010</strong>: workshop<br />

“Schilderen op juthout”, meerdaagse minivakantie/<br />

workshop “Creatief kijken door de<br />

lens” (digitale fotografie), individueel 5 dagen/<br />

4 nachten wandelarrangement met (bagage)<br />

vervoer, genieten van de natuur en heerlijk<br />

eten bij ’n Texelse thuis: table d’hôte. <strong>Download</strong><br />

beschrijvingen vanaf onze website www.klif1.nl,<br />

informeer via info@klif1.nl of bel 0222-888950.<br />

Op vakantie met uw hond? Op onze website<br />

vindt u meer dan 30.000 hondvriendelijke<br />

vakantiehuizen in Nederland en heel Europa!<br />

www.vakantie-met-huisdieren.nl


vacatures<br />

SECRETARIS HUNEHUIS HAVELTE<br />

info Tilly Spuessens, 0521-381913,<br />

T.Spuesens@kpnplanet.nl<br />

Wil je samen in een hecht team<br />

sturing geven aan de organisatie van<br />

een natuurvriendenhuis, denk dan<br />

eens aan het Hunehuis in Havelte<br />

in Drenthe. Het Hunehuis zoekt een<br />

secretaris. Tilly Spuessens, nu secretaris,<br />

legt haar ziel en zaligheid in het<br />

huis. Zij wil over enige tijd het stokje<br />

doorgeven aan een andere, even<br />

betrokken vrijwilliger die zich al evenzeer<br />

verbonden voelt met dit werk.<br />

MEDEWERKER HUISHOUDELIJKE<br />

DIENST HET ZEEHUIS<br />

info Yvonne Teeuwen, 023-8441291<br />

Voor de versterking van het team<br />

vrijwilligers, dat wekelijks klein<br />

onderhoud verricht en met name voor<br />

de huishoudelijke dienst, zoekt het<br />

Zeehuis een vrijwilliger. Tot de taken<br />

behoren o.a. de contacten met het<br />

schoonmaakbedrijf, bijhouden van de<br />

voorraad huishoudelijke artikelen, inplannen<br />

van werkzaamheden voor de<br />

werkweken. E.e.a. in overleg met het<br />

hoofd huishoudelijke dienst dat niet<br />

het hele jaar door beschikbaar is.<br />

MEDEWERKERS KOOS<br />

VORRINKHUIS<br />

info voorzitter BHC,<br />

Leendert Bron, 030-6950684,<br />

voorzitter_bhc@koosvorrinkhuis.nl<br />

Het Koos Vorrinkhuis zoekt een<br />

aanmeldingssecretaris, coördinator<br />

huishoudelijke zaken, vrijwilligers en<br />

publiciteit, en kokers. Voor alle functies<br />

geldt dat een geordende manier<br />

van werken, flexibiliteit en goede sociale<br />

vaardigheden pré's zijn. Ook het<br />

overweg kunnen met een computer is<br />

een vereiste. De kokers gaan aan de<br />

slag voor de verzorging van groepen<br />

van 20 tot 80 personen. Kijk voor de<br />

meer uitgebreide functiebeschrijvingen<br />

op de website: www.nivon.nl/<br />

kaderintranet/vacatures.asp<br />

BESTUURLIJK/UITVOEREND<br />

MEDEWERKER BEHEERCOMMISSIE<br />

ABK &HH<br />

info 06-12292996 of<br />

vrede-45@hetnet.nl<br />

Vrijwilligers gezocht die bestuurlijke<br />

en/of uitvoerende taken<br />

willen verrichten. Enige ervaring in<br />

besturen gewenst. Min. tijdbesteding<br />

3 dagdelen p.mnd + overleg<br />

in beheercommissie. Uitvoerende<br />

taken: omgaan met allerlei bezoekers.<br />

Inzet varieert van min. weekend<br />

tot week als gastheer/gastvrouw<br />

met collega-vrijwilliger op camping<br />

of huis. Inwerkperiode en begeleiding.<br />

Reis- en onkostenvergoeding.<br />

WA-verzekering, mogelijkheden tot<br />

deskundigheidsbevordering.<br />

BESTUURSLID/VOORZITTER PRO-<br />

GRAMMACOMMISSIE AFD ARNHEM<br />

info Ineke Nengerman, 026-3611641,<br />

secretaris@nivon-arnhem.nl<br />

Vaardigheden bestuurslid: goede<br />

contactuele eigenschappen, gebruik<br />

maken van computer en e-mail.<br />

Taken: bestuursvergaderingen bijwonen,<br />

participeren in programmacommissie,<br />

zorgt voor functioneren<br />

programmacommissie en informatieoverdrachtbestuur-programmacommissie,<br />

bewaken voortgang van<br />

werkzaamheden. Taken coördinator<br />

programmacommissie: vergaderingen<br />

programmacommissie bijwonen,<br />

overleg over te organiseren cursussen<br />

en zorgen voor een goede organisatie<br />

daarvan, overleg met bestuur,<br />

leveren tekst voor programmaboekje,<br />

onderhouden contacten met docenten,<br />

overleg met cursusadministratie,<br />

penningmeester en met beheer. Gem.<br />

2 dagdelen per week.<br />

REISBEGELEIDERS<br />

MELCHERSREIZEN (50+)<br />

info Inger Wensveen, 0570-655049,<br />

iwensveen@hetnet.nl<br />

Om de Melchersreizen (50+) in Nederland<br />

en het buitenland in goede banen<br />

te leiden willen we het team vrijwilligers<br />

uitbreiden. Voor de zomervakantieweek<br />

in Baarn en de kerstweek<br />

zijn we op zoek naar mensen die<br />

beschikbaar zijn voor het programma<br />

en o.a. voor hulp in de keuken. Ook<br />

tijdens de Friese zomerzeilweken<br />

kunnen we nog mensen gebruiken die<br />

kunnen zeilen en die als begeleider<br />

meewillen. Ook langlaufinstructeurs<br />

gezocht.<br />

PR MAN/VROUW AFD ARNHEM<br />

info Ineke Nengerman, 026-3611641,<br />

secretaris@nivon-arnhem.nl<br />

Vaardigheden: met internet en e-mail<br />

kunnen omgaan, goede beheersing<br />

Nederlandse taal. Taken: maken en<br />

verzenden persberichten, (soms) onderhouden<br />

van contacten met organisatoren<br />

van de activiteiten, leggen<br />

van contacten met redacties, eens per<br />

jaar opstellen van advertenties voor<br />

het uitkomen van het programmaboekje<br />

en de open dag, zelf interviews<br />

geven bij omroep of iemand zoeken<br />

die dit wil doen.<br />

Kijk op de website www.nivon.nl/<br />

vacatures voor meer uitgebreide<br />

informatie of bel genoemde contactpersonen.<br />

overleDen<br />

Astrid Desiree van Herpen<br />

Op 5 februari overleed Astrid<br />

Desiree van Herpen, ze was<br />

44 jaar oud. Ze was jarenlang<br />

actief binnen het <strong>Nivon</strong> in onder<br />

andere het jongerenbestuur (ook<br />

internationaal), voor de redactie<br />

van <strong>Toorts</strong> en het beheer van het<br />

voormalige ‘Ons Honk”.<br />

Ton van Calmthout De heer Ton<br />

van Calmthout uit Eindhoven is op<br />

22 juli 2009 overleden. Hij heeft<br />

behalve voor de afdeling Eindhoven<br />

ook veel werk verzet voor<br />

diverse landelijke besturen. Zo<br />

heeft de heer van Calmthout zitting<br />

gehad in het Stichtingsbestuur en<br />

Centraal Bestuur en heeft hij zich<br />

ingezet binnen diverse commissies<br />

waaronder van 1987 tot 1993 in de<br />

beheercommissie (voorzitter) van<br />

Morgenrood.<br />

Bas Gouda Bas Gouda is overleden.<br />

Wij missen zijn markant zware<br />

basstem en zijn humor. In 1986<br />

raakte Bas Gouda betrokken bij de<br />

Werkgroep Fiets, een landelijke<br />

(advertentie)<br />

werkgroep, die met fietsroutes de<br />

natuurvriendenhuizen met elkaar<br />

wilde verbinden. Bij een grote route<br />

werden ook de jeugdherbergen erbij<br />

genomen. Samen met zijn vrouw<br />

heeft hij zijn steun en werklust<br />

hieraan gegeven. Vele jaren is Bas<br />

werkzaam geweest in de werkgroep<br />

van de Bosbeek. Eerst vanuit zijn<br />

toenmalige woonplaats Nederhemert-Noord,<br />

later vanuit zijn huis<br />

in Bennekom. Bijna tot zijn dood<br />

heeft hij zijn steentje bijgedragen. In<br />

de periode dat hij in Nederhemert-<br />

Noord woonde markeerde hij samen<br />

met Ria Bunder wandelroutes als het<br />

toenmalige Vierstromenpad, later<br />

samengevoegd met het Gelrepad en<br />

daarna tot het Maarten van Rossumpad.<br />

Jaren gaf hij hieraan zijn kracht<br />

tot zijn gezondheid het af liet weten.<br />

Rond 1990 werd Bas voorzitter van<br />

het museum “Tute Natura” met Cor<br />

Puijk, secretaris, Hr. Blom penningmeester<br />

en werkgroeplid Berend<br />

Eikelenboom. Ze maakten vele<br />

tentoonstellingen in het museum.<br />

Bas heeft het museum gered van de<br />

ondergang. Buiten het <strong>Nivon</strong> was<br />

Bas ook actief in de Bijenwereld, als<br />

imker en bestuurslid in de landelijke<br />

bijenvereniging.<br />

natuurkampeerterrein<br />

Landgoed Old Putten<br />

Oud landgoed met parkbos, beek, ruime plaatsen,<br />

kampvuurplaats, ‘huiskamer’, verse broodjes, knutselen,<br />

kindvriendelijk, ideaal voor jonge gezinnen, wandel- en<br />

fietsgebied, trekkershutten, comforthut. Midden in de<br />

natuur gelegen op 500 m van vestingstadje Elburg.<br />

* <strong>Nivon</strong>leden 10% korting op kamperen<br />

info@oldputten.nl tel. 0525-68 19 38 www.oldputten.nl<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 27


coloFon<br />

<strong>Toorts</strong>, ledenblad van het <strong>Nivon</strong><br />

81e jaargang, nr. 2, maart <strong>2010</strong><br />

Foto voorpagina<br />

foto voorpagina Jeroen Moeland ©, Treq in<br />

Roemenië<br />

Aan dit nummer werkten mee:<br />

Albert Vliegenthart, Angela Huizinga, Bart<br />

Brinkman, Bep Ruting, Birgitta Kjaeer, Bosma<br />

Grafiek, Chaja Zeegers, Djoke Dam, Ellen Reuling,<br />

Eric Seugling, Fred Mulder (VAB), Guido Kuipers,<br />

H. Oostland, Hans Suyling, Harrie, Jet, Jolanda<br />

Denekamp, José, Lisette Eindhoven, Lutz Jacobi,<br />

Marja Speijer, Michiel Wijnbergh, Mieneke, Reina<br />

Mulder (VAB), Wim van den Bremen, Wim van<br />

der Ende, Spring, Treq, Femke Vijn, Nanouschka<br />

Wamelink.<br />

Hoofdredactie<br />

Bart Brinkman<br />

Kopij en regeladvertenties Legeenlink<br />

<strong>Nivon</strong> - <strong>Toorts</strong>redactie<br />

Hilversumstraat 332<br />

1024 MB Amsterdam<br />

020 4350700<br />

Contact<br />

<strong>Nivon</strong>: info@nivon.nl<br />

kopij: toorts@nivon.nl<br />

agenda/berichten: www.nivon.nl/berichten<br />

regeladvertenties: legeenlink@nivon.nl<br />

overige advertenties: info@cadex.nl<br />

Verschijningsdatum zomernummer 5 juni<br />

Sluiting kopij 29 april<br />

Verschijningsdatum najaarsnummer 11 september<br />

Sluiting kopij 30 juli<br />

Advertentiewerving<br />

Cadex - Oosterland<br />

0111 643307<br />

info@cadex.nl<br />

Vormgeving<br />

Suggestie & illusie - Utrecht<br />

Productie<br />

Mediapoint Heerhugowaard<br />

Kleine lettertjes<br />

Artikelen en berichten van leden en niet-leden zijn<br />

altijd welkom. De redactie behoudt zich het recht<br />

bijdragen in te korten of te weigeren. Let op de<br />

sluitingsdatum!<br />

Door en voor <strong>Nivon</strong>groepen mag alles uit de <strong>Toorts</strong><br />

worden overgenomen, behoudens foto’s waarop<br />

copyright berust. Voorwaarde voor elk gebruik<br />

is bron- en naamsvermelding van schrijver e/o<br />

fotograaf.<br />

Lidmaatschap <strong>Nivon</strong><br />

Alg. voorwaarden. Art. 1: Lidmaatschap wordt<br />

verkregen door aanmelding bij het bureau. Art. 5:<br />

lidmaatschap eindigt door de dood van het lid, door<br />

schriftelijke opzegging door het lid bij het bureau,<br />

door opzegging namens de vereniging of door ontzetting.<br />

Art. 6: lidmaatschap wordt aangegaan per<br />

kalenderjaar. Schriftelijk opzeggen kan tot 8 weken<br />

voor aanvang van het nieuwe kalenderjaar.<br />

28 toorts • nummer 1 • januari <strong>2010</strong><br />

we komen op gang<br />

Tekst: Eric Seugling<br />

Na de septemberconferentie in Rotterdam<br />

lijkt het stil geworden, het tegendeel<br />

is waar. In het Centraal Bestuur is een<br />

uitgebreide discussie gevoerd hoe we de<br />

speerpunten verder vorm moeten geven en<br />

hoe we zoveel mogelijk leden actief kunnen<br />

laten meedenken en -werken aan de versterking<br />

van de vereniging. De <strong>Nivon</strong>raad<br />

van november heeft breed ingestemd met<br />

de voorstellen. In een bestuursweekend zijn<br />

de speerpunten verder uitgewerkt in opdrachten<br />

die op het voorzittersoverleg van<br />

25 februari zijn besproken. Alle voorzitters<br />

van afdelingen, landelijke werkgroepen en<br />

beheercommissies waren uitgenodigd voor<br />

deze bijeenkomst. Op deze manier worden<br />

zoveel mogelijk mensen bij de ontwikkelingen<br />

van onze vereniging betrokken.<br />

Daarnaast worden ook goede ideeën en<br />

werkwijzen met elkaar gedeeld, we kunnen<br />

nog heel veel van elkaar leren binnen het<br />

<strong>Nivon</strong>. De steeds intensievere samenwerking<br />

tussen afdelingen en natuurvrienden-<br />

huizen is een belangrijke ontwikkeling.<br />

Huizen worden daarmee een kern van de<br />

nieuwe <strong>Nivon</strong> activiteiten.<br />

vIJF sPeerPunten<br />

Het Centraal Bestuur heeft vijf speerpunten<br />

benoemd voor de komende jaren. Deze<br />

speerpunten moeten ervoor zorgen dat<br />

het <strong>Nivon</strong> weer een duidelijk eigen gezicht<br />

krijgt en dat daardoor het ledenaantal zal<br />

toenemen. De speerpunten zijn:<br />

1.Ramen en deuren open: we moeten ons<br />

bewuster naar buiten toe richten door<br />

bijvoorbeeld samen te werken met<br />

organisaties die deels of zelfs geheel<br />

hetzelfde doen als wij, zoals de Paasheuvelgroep,<br />

Humanistisch Verbond,<br />

IVN, NTKC. Maar ook intensiever samenwerken<br />

met onze zusterorganisaties in<br />

België en Duitsland.<br />

2. Communicatie is daarbij een belangrijk<br />

middel. Omdat er weinig financieel vet<br />

op de botten van de vereniging zit zal ook<br />

gekeken worden naar andere mogelijkheden<br />

om geld te werven, zoals fondsen<br />

of subsidies.<br />

3. Sociaal toerisme: sinds een paar jaar is de<br />

werkgroep Sociaal Toerisme actief met de<br />

organisatie van vakantieweken voor asielzoekers.<br />

Deze werkgroep zal als landelijke<br />

werkgroep aangemerkt gaan worden en bij<br />

hun werkzaamheden ook kunnen rekenen op<br />

ondersteuning van het centraal bestuur en<br />

het landelijk bureau.<br />

4. Jong: een groot deel van onze leden valt in<br />

de leeftijdscategorie jong. Toch lijkt het alsof<br />

het <strong>Nivon</strong> alleen maar oudere mensen als<br />

lid heeft. De uitdaging in dit speerpunt is om<br />

de jongeren weer echt aan de vereniging te<br />

binden met meer inhoudelijke activiteiten.<br />

5. Volksontwikkeling: een van de pijlers<br />

waarmee het <strong>Nivon</strong> groot is geworden,<br />

maar de laatste jaren heeft volksontwikkeling<br />

niet veel aandacht meer gekregen. In<br />

een aantal afdelingen worden activiteiten<br />

georganiseerd die het waard zijn om ons als<br />

vereniging mee op de kaart te zetten. Vooral<br />

de federatie Rotterdam is daarin een trekker.<br />

Er wordt bekeken hoe deze Rotterdamse<br />

activiteiten ook elders in het land kunnen<br />

worden gebruikt.<br />

Dit alles vergt veel van de vereniging in de<br />

komende jaren naast het reeds ingezette<br />

traject rond de huizen en terreinen. Maar met<br />

de vele actieve vrijwilligers moet het lukken<br />

om de vereniging een duurzame toekomst te<br />

geven. Inmiddels heeft het centraal bestuur<br />

besloten ook de functie van het landelijk<br />

bureau in de vereniging kritisch te bekijken.<br />

Paul van der Loos, een extern adviseur, ondersteunt<br />

ons daarbij, hij is begin januari gestart<br />

met een doorlichting van het landelijk bureau.<br />

Jammer genoeg heeft Piet van der Hoeven om<br />

persoonlijke redenen besloten zich terug te<br />

trekken uit het Centraal Bestuur. Hij blijft nog<br />

wel als technisch adviseur voor de natuurvriendenhuizen<br />

beschikbaar.<br />

De <strong>Nivon</strong>raad wordt gehouden op<br />

zaterdag 17 april in zalencentrum<br />

Vredenburg (boven C&A) in Utrecht,<br />

10-16 uur.


www.nivon.nl/activiteiten<br />

Foto © Birgitta Kjaeer<br />

WANDELMIDWEEK<br />

22 t/m 26 mrt, Bergen aan Zee<br />

info 072-5643580,<br />

emhogenhout@hotmail.com<br />

prijs €170 (niet-lid €195),<br />

verblijf met 2 personen op een<br />

kamer, volledig verzorgd<br />

Onder begeleiding van een gids<br />

wandelen in de omgeving van<br />

Het Zeehuis. De gezamenlijke<br />

wandelingen vinden plaats op<br />

dinsdag, woensdag en donderdag.<br />

15 of 20 km per dag.<br />

BERGWANDELEN OP DE VELUWE<br />

27 en 28 mrt, Bosbeek – station<br />

Rhenen<br />

info bosbeek@nivon.nl<br />

06-53155501<br />

(ma di 8.30-10u wodo 18.30-20u)<br />

prijs € 40, incl. avondeten,<br />

ontbijt, lunchpakket, lakenpakket<br />

Het tweedaags<br />

wandelarrangement: start Rhenen<br />

NS station. Einde Arnhem NS<br />

station. Dagafstand ± 20 km.<br />

De route staat op www.nivon.<br />

nl/bosbeek. U wandelt op eigen<br />

gelegenheid en overnacht op het<br />

natuurvriendenhuis De Bosbeek.<br />

LANGE AFSTANDSWANDELING<br />

28 mrt, Wijk bij Duurstede,<br />

ca. 22 km<br />

info 078-6143645,<br />

pietbep@planet.nl<br />

prijs € 0<br />

<strong>Nivon</strong> Drechtsteden loopt iedere<br />

laatste zondag van de maand een<br />

etappe van een langeafstandspad.<br />

We lopen van Wijk bij Duurstede<br />

via Rijswijk en Elst naar Rhenen<br />

via het Maarten van Rossumpad.<br />

PAASWANDEL4DAAGSE<br />

2 t/m 5 apr, Veluwe<br />

info 0570-655049,<br />

iwensveen@hetnet.nl<br />

prijs € 230 (niet-lid € 255)<br />

Midden op de Veluwe gaan we<br />

wandelen door de zandverstuiving,<br />

over de hei en door het bos. Per<br />

dag lopen we ca. 15 – 20 km in een<br />

rustig tempo. Volledig verzorgd.<br />

ELBURG EN GREPPELVELD<br />

11 apr, Greppelveld, 6 km<br />

info 036-5315588,<br />

annemieksteffens@hetnet.nl<br />

prijs € 0 of € 4 (voor meerijden)<br />

Wandeling van 6 km Greppelveld<br />

en stadswandeling door Elburg.<br />

Vertrek: 9.30 uur vanaf t’Oor,<br />

Almere Horeca: restaurant De<br />

Fazant Elburg.<br />

STINZEN EN DOKKUMER<br />

LOKAELTSJE<br />

18 apr, Cornjum bij de kerk, 15 km<br />

info 0561-481407, 06-44248520,<br />

colettedehaas@hotmail.com<br />

prijs € 0<br />

Een wandeling langs de Martena<br />

State en de Dekema State met<br />

bloeiende stinzenplanten. Ook<br />

volgen we een stukje van de route<br />

waar vroeger het treintje naar<br />

Dokkum langs reed.<br />

LANGE AFSTANDSWANDELING<br />

25 apr, Rhenen, ca. 21 km<br />

info 078-6143645,<br />

pietbep@planet.nl<br />

prijs € 0<br />

<strong>Nivon</strong> Drechtsteden loopt iedere<br />

laatste zondag van de maand een<br />

etappe van een langeafstandspad.<br />

We lopen van Rhenen naar<br />

Renkum via het Maarten van<br />

Rossempad.<br />

WANDEL/ EXCURSIEREIS<br />

FRANKRIJK<br />

1 t/m 10 mei, Dordogne<br />

info 075-6283915,<br />

nivonzaanstreekreizen@online.nl<br />

prijs € 625 (op 2 pers.k.),<br />

€ 850 (op 1 pers. k.), incl. busreis<br />

met excursies, halfpension<br />

We blijven 8 dagen in Siorac<br />

en Périgord, aan de Dordogne.<br />

Interessant gebied met prachtige,<br />

oude stadjes, schilderachtige<br />

riviertjes, lieflijke dalen, grotten<br />

en kastelen. De wandelaars<br />

kunnen hun hart ophalen terwijl<br />

anderen met de bus de streek<br />

verkennen. We bezoeken ook<br />

Versailles. Kijk ook op http://<br />

home.online.nl/rj.baas.<br />

WANDELEN IN CORNWALL<br />

9 t/m 23 mei, Cornwall, Engeland<br />

info magdatnell@gmail.com<br />

prijs € 30 (niet-lid € 60)<br />

Kamperen in het binnenland<br />

van Cornwall. We wandelen het<br />

kustpad van Cornwall. Voor lange<br />

afstandslopers en middellange<br />

afstandslopers. Ook voor fietsers<br />

of cultuurliefhebbers.<br />

TERPENWANDELING<br />

16 mei, Ferwert Vrijhof, 15 km<br />

info 0561-481407, 06-44248520,<br />

colettedehaas@hotmail.com<br />

prijs € 0<br />

Wandeltocht Ferwert, Hegebeintum,<br />

het Wad. Deze fraaie<br />

terpenwandeling in het noorden<br />

van Friesland in de frisse zoute<br />

waddenlucht wordt georganiseerd<br />

door Syb Hulshoff.<br />

SERINGENBERG WASSENAAR<br />

30 mei, Wassenaar, 10 – 14 km<br />

info 036-5315588,<br />

annemieksteffens@hetnet.nl<br />

prijs € 0<br />

Wandeling van 14 of 10 km<br />

De Horsten, Wassenaar,<br />

seringenberg, horeca halverwege<br />

theehuis, en eventueel landgoed<br />

Duivenvoorde. Rondwandeling<br />

vanaf NS-Voorschoten. Vertrek:<br />

9.23 uur station Almere Centrum.<br />

LANGE AFSTANDSWANDELING<br />

30 mei, Heerewaarden, ca. 22 km<br />

info 078-6143645,<br />

pietbep@planet.nl<br />

prijs € 0<br />

<strong>Nivon</strong> Drechtsteden loopt iedere<br />

laatste zondag van de maand een<br />

etappe van een langeafstandspad.<br />

We lopen van Heerewaarden naar<br />

Zaltbomnmel via het Maarten van<br />

Rossempad. Voor deze wandeling<br />

minimaal een week van te voren<br />

opgeven i.v.m. het reserveren van<br />

de buurtbus voor een groep.<br />

STADSWANDELINGEN ASSEN,<br />

GRONINGEN, LEEUWARDEN<br />

31 mei t/m 4jun, Allardsoog<br />

info 0592-420484,<br />

allarsdoog@nivon.nl<br />

prijs € 170 (niet-lid € 190)<br />

Wandelen door verrassende<br />

straatjes, hofjes van de drie<br />

noordelijke provincie hoofdsteden.<br />

Gidsen van de historische verenigingen<br />

wijzen de weg.<br />

KRIJTLANDPAD<br />

13 t/m 20 jun, Eikhold<br />

info 071-5411767,<br />

cm.denheijer@online.nl<br />

prijs € 250 (niet-lid € 280)<br />

Als de natuur op zijn mooist is<br />

wandelen we vanuit Eikhold het<br />

hele Krijtlandpad.<br />

OOSTEREND EASTEREIN<br />

20 jun, Oosterend, 15 km<br />

info 0561-481407, 06-44248520,<br />

colettedehaas@hotmail.com<br />

prijs € 0<br />

Wandeling vanaf de kerk, rond<br />

Easterein met mogelijk bezoek<br />

aan een expositie in een ander<br />

kerkje en aan de Pastorietuin in<br />

Lytsewierrum. We hopen ook veel<br />

weidevogels te zien.<br />

BLARICUM THEETUIN EEMNES<br />

20 jun, Blaricum, 7 km<br />

info 036-5315588,<br />

annemieksteffens@hetnet.nl<br />

prijs € 0 of € 4 (voor meerijden)<br />

Wandeling van 7 km theetuin<br />

Eemnes, dorp Blaricum. Vertrek:<br />

10.30 uur vanaf t’Oor Almere.<br />

HAARLEMSE HOFJES<br />

24 jul, Haarlem<br />

info 036-5315588,<br />

annemieksteffens@hetnet.nl<br />

prijs € 0<br />

Zaterdag, Haarlemse Hofjes<br />

wandeling van 2 uur vanaf NS-<br />

Haarlem. Vertrek: 9.33 uur vanaf<br />

NS Station Almere Centrum.<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 29


(advertentie)<br />

Bekijk sparen eens<br />

van een andere kant!<br />

Bij de ASN Bank is sparen méér dan geld verzamelen en rente oogsten. sten U spaart er met oog<br />

voor mens en dier, natuur en milieu. Duurzaam en verantwoord. En tóch is de rente niet mis!<br />

Kies daarom voor het ideale spaarklimaat bij de ASN Bank. Open vóór 19 april <strong>2010</strong> een<br />

rekening ASN Ideaalsparen of ASN Méérsparen. U krijgt dan niet alleen een prima rente,<br />

maar ook gratis de prachtige dvd Earth*. Een wereld cadeau!<br />

ASN Ideaalsparen met 2,5%* rente<br />

U spaart via automatische incasso met een vast maandbedrag tussen € 50,- en € 500,-. En u<br />

kunt tot 19 april <strong>2010</strong> onbeperkt bijstorten. Bovendien is uw geld altijd vrij opneembaar!<br />

ASN Méérsparen met 2,5%* rente<br />

Deze rente ontvangt u als u €10.000,- of méér spaart. U kunt altijd vrij storten en opnemen.<br />

En er is méér...<br />

Meer weten? Kijk op www.asnbank.nl of bel gratis 0800-0380.<br />

Gratis! Gra<br />

Earth, Eart de reis<br />

van je leven.<br />

*) Rente per 25 januari <strong>2010</strong>. Wijzigingen voorbehouden. Per adres ontvangt u maximaal één dvd. Deze aanbieding is tijdelijk en geldt niet in combinatie met andere acties.<br />

De ASN Bank is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en heeft een vergunning van de Nederlandsche Bank N.V. Op tegoeden van klanten bij de ASN Bank is het wettelijke depositogarantiestelsel van toepassing.


nivon jong<br />

Statement Challenge<br />

Het nivon staat voor: politiek-maatschappelijk betrokken, oog voor<br />

het milieu en tolerantie in een multiculturele samenleving. Hoe<br />

zit dat bij jou? Maar 18% van de jongeren maakt zich zorgen over<br />

global warming, wel 17% noemt de islam een groot probleem, 49% wil<br />

dat Wilders wordt vervolgd. En wat vind jij? nivonjong daagt je met<br />

onze Statement Challenge. Reageer op een van de stellingen. Alles<br />

mag: een goeie limerick, een vurig betoog, een inspirerend lied of<br />

een oneliner. Hilarisch, grappig of bloedserieus,Laat je horen.!<br />

agenDa<br />

www.nivonjong.nl<br />

ARDENNER PAASHIKE<br />

2 t/m 5 apr, Spring<br />

CULINAIR ZEELAND<br />

3 t/m 5 apr, Treq<br />

PAASKAMP<br />

3 t/m 5 apr, Jump<br />

RBG-2<br />

16 t/m 18 apr, Treq<br />

ZON, ZEE EN ZONNEGROET<br />

24 t/m 25 apr, Spring<br />

VOORJAARSTOCHT<br />

ARDENNEN<br />

29 apr t/m 5 mei, Treq<br />

Being green is zooo 2009!<br />

Politici zijn verantwoordelijk voor de<br />

maatschappij, niet ik.<br />

RUIGTE EN ROQUEFORT:<br />

VOORJAARHIKE GRANDS<br />

CAUSSES<br />

30 apr t/m 7 mei, Spring<br />

Multiculti, vet lastig.<br />

Het beste statement krijgt een leuke prijs en zetten we in de<br />

komende <strong>Toorts</strong>, de besten op www.nivonjong.nl. Doe mee en ga voor<br />

15 april naar statement.nivonjong.nl en laat je horen!<br />

RBG-3<br />

7 t/m 9 mei, Treq<br />

LENTE IN LEDERHOSEN<br />

13 t/m 24 mei, Spring<br />

EILANDHOPPEN IN DE<br />

WADDENZEE<br />

22 t/m 24 mei, Spring<br />

WANDELTOCHT GROENE<br />

HART<br />

28 t/m 30 mei, Treq<br />

KANOWANDEL KEMPEN<br />

12 t/m 13 jun, Spring<br />

DORDOGNE, KANO EN ZON<br />

20 jun t/m 3 jul, Spring<br />

NOORSE VELUWE TOCHT<br />

25 t/m 27 jun, Treq<br />

DWARS DOOR SLOWAKIJE<br />

7 t/m 18 jul, Spring<br />

BACK TO BUSHCRAFT<br />

11 t/m 25 jul, Spring<br />

COAST2COAST<br />

12 t/m 26 jul, Treq<br />

DORDOGNE WANDEL/<br />

KANOREIS<br />

12 jul t/m 2 aug, Treq<br />

MONT THABOR<br />

12 jul t/m 2 aug, Treq<br />

TREKTOCHT PISEK-KREMS<br />

AM DONAU<br />

12 jul t/m 2 aug, Treq<br />

INTERRAIL SPANJE<br />

PORTUGAL<br />

12 t/m 26 jul, Treq<br />

SPR KMP<br />

17 t/m 24 jul, Jump<br />

KATTENKWAAD<br />

19 t/m 23 jul, Jump<br />

WANDELTOCHT<br />

SJAELLANDSLEDEN<br />

19 jul t/m 9 aug, Treq<br />

EXPEDITIE MÜLLERTAL<br />

19 jul t/m 2 aug, Treq<br />

CORSICA<br />

19 jul t/m 9 aug, Treq<br />

WILD ROEMENIË<br />

21 jul t/m 8 aug, Treq<br />

KAMPSONES<br />

24 t/m 31 jul, Jump<br />

ZENZATIONEEL<br />

24 t/m 31 jul, Jump<br />

ZWERFKAMP<br />

24 t/m 31 jul, Watersport<br />

SYSSLEBÄCK KANOREIS<br />

26 jul t/m 9 aug, Treq<br />

MAZURIË KANOREIS<br />

26 jul t/m 9 aug, Treq<br />

DOVREFJELL<br />

26 jul t/m 16 aug, Treq<br />

toorts • nummer 2 • maart <strong>2010</strong> 31


nivon veluwe Dagen in<br />

eerbeek 10 en 11 april<br />

Op 10 en 11 april vieren we 80<br />

jaar ABK huis op de Veluwe.<br />

Activiteiten voor jong en<br />

oud van dichtbij en ver weg,<br />

kampeerders en groenzoekers, kunst- en<br />

natuurliefhebbers, smullers en sfeerproevers.<br />

Grijp je kans om activiteiten<br />

en presentaties mee te beleven. Laat je<br />

gekoesterd voelen in dit huis en op het<br />

terrein. Je komt vast al in vakantiesferen.<br />

Kom meteen alles te weten over te gekke<br />

uitstapjes en mogelijkheden op de Veluwe<br />

en in de IJsselvallei.<br />

Geniet mee van de mogelijkheden in<br />

dit prachtige stukje Nederland:<br />

• Beeldenroute en expositie van<br />

Kunstkring Brummen<br />

• Boerenbedrijven met streekproducten<br />

• Oorspronkelijke Veluwse ambachten, o.a.<br />

demonstratie trekpaard en van dik hout<br />

zaagt men planken<br />

• Muziek en zang van orkestjes en koren<br />

uit de omgeving<br />

• De nostalgische Veluwse Stoomtrein<br />

• Presentatie van kampeer- en outdoor<br />

artikelen<br />

• Duurzame organisaties uit de directe<br />

omgeving, zoals Natuurmonumenten en<br />

Geldersch Landschap<br />

• Workshops en presentaties van actieve<br />

<strong>Nivon</strong>groepen<br />

• Veluws bureau voor Toerisme laat zien<br />

wat er in de omgeving te doen is<br />

Kom ook! Zaterdag 10 en zondag<br />

11 april van 11.00 tot 16.00 uur. Info:<br />

www.hethallsehull.eu of www.ABK-huis.eu.<br />

vrIenDenPrIJs voor<br />

traIlwalkers In<br />

De BosBeek<br />

Op 5 en 6 juni lopen binnen 30<br />

uur teams van vier personen<br />

100 km voor een goed doel<br />

door het zuiden van de Veluwe.<br />

Doel van deze sponsorloop is<br />

om minstens 30.000 kinderen<br />

in arme landen naar school te<br />

laten gaan die dat nu nog niet<br />

kunnen. Natuurvriendenhuis<br />

De Bosbeek in Bennekom stelt<br />

voor meelopers aan Trailwalker<br />

overnachtingsplek beschikbaar<br />

tegen ledentarief. Oxfam Novib<br />

Trailwalker vindt voor de tweede<br />

keer plaats in Nederland.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!