dpo_2936.pdf

resources4.kb.nl

dpo_2936.pdf

ZEELANDS

C H I O N Y K

ALMANACH |

V O O R

1791 EN I \


V E R K L A A R I N G "

DER

i T I T E L P L A A T .

i

lJltrc'uuT beluft, iets goeds re hcoren

Wat f^oonmartjehap voor tyding hecit?

„, Die pakt en merkt, de Kropen KoOrïn ,

jp Producten , die ons Zeeland geeft,

I pe Zeevaart hier voor aan ge2cten,

| Met Graadboog, in de eene band,

]' Toont ook een Kaart, netafgemeeren.

ï' Van2eelandsftf00men,Kreck,enLand. *

S." De r r

i$vmkft, die mej Tuigen Netten,

p, Ais eeri", nu Zee gekootnen is, |

y V/ift die met Voordeel, uit te tnien, \

Ij Brengt fehuiten vol gelaén rnet Visch. '

| Öevango omtrent de Zeeuwfe Aranden.

En ftroornen, daar men in 't verfcluer, i

| Ka daeïe en vcrgeleegcn Landen,

Noch vecle Kielen, dobberen tiet. j

Dit was 't begin van Z-elands lmfter, j

Voorheen een arme Visfchers-Ihmrl

%Vier woon was, Ilutreft laagen duifter, j

tf Wnar nu bevolkt,bebouwd .bemuurd.

I praalt'tl-and,met/es voomaarneStedeti j

f ' Met Smalfleên, e«i crpen, Atnbagts-Heerlykbeaen, i

f fciotfloa, Sloocen! Wat niet al ?

b • ö


Te KIBDBIBÜH 6, lij

V.A.KF.EI ea COMP.


p Z E E L A N D S öf

C H R O N Y K - f

ALMA N A C H, I

voor 't Jaar 170 r.

• Bevattende eene Befchryvïng der I

Provincie Zeeland, vandeszelfs I

Opkomft tot op deezen te- §

genwoordigen Tyd. jf

Ten dienfte der Jeugd, J

gefield in

VRAAGEN EN ANTWOORDEN, ff

Voorzien met al het noodige, be-' W

hooiende tot eenen Almanach. f

Ijf/j ffif^ ytfi-fo Byzonderheden, fo- I

trekking hebbende tot de Provincie §

Z E E L A N D . !

?V MIDDELBURG, j

B ' W . A . K E E L I N C O J I P . I


| VOORBERIGT.

j \J7"y hebben, in *t laatst van I)

W het afgelopen Jaar 1790..

. onze geëerde LandVenooten,

1 by een Berigt in de Mïddelburgfche

Courant, kennis pepeeven

van de onmogely'kheïd,

' Waarin wy ons, door het korts

• voorgevallen fterfgeval van den j

i Boekverkoper J. P. G1 L L r 5- |

is EN bevonden, omdeZetuw- 1


gftffi— au^m» igf^

P VOORBERÏGT. g

I

fcheCronykudlmanach (waar

van .de eigendom by koop aan I

ons was overgegaan) voorden 1

I Jaare T79r. 'in het ligt tegee-

I ven, belovende wy nogthans

j te zullen zorgen, dat dezelve

I voor den Jaare 1792. en ver- j

I volgens zeer vroegtydig zoude |

J worden uitgegeven, en alles i

g toetebrengen , wat tot eene \ \

\ verbeterde fraaye en fpoedige l \

1 uitgaaf diensbaar kan bevon- j

i den worden: ten welken ein-

I de, wy een ieder op het ge-

, dienftiVfte uitnoodigden, om

| ons in deze ( zo wy vertrou-

I wen) nuttige onderneming 1

j bevorderlyk te zyn ; en welke

wy als nog op het ernftigfte j

1 herhalen. I

& Wy.'J

feCg IIIB^EWII i a&ffi


^ %

V 0 0 O M 1 G T . ' Ég

j Wy hebben gedagt aan het F

I oogmerk der uitgavc van . een «

' Z'ecuwfche Chronyk Alma- I

; nach, het best te zullen beant- j|

• woorden, indien wy ons, zo |

I na mogelyk, hielden aan het [!

{Plan, door den Eerften Uit- 1

: gever, Wylen JAN DANE, |

fin het Voorberigt voor de ft

' Chronyk van 1777 opgegeven. Ê

fffiet namelyk, ten dienfte van §

• Zeelands aankomende Jeugd, |

: een korte fchets by form van f

1

Vragen en Antwoorden te ge- |

j ven van de voornaamfte lotge- •<

{vallen dezer Provincie, mits- t

gaders van de byzondere Ei- |

Elanden, Steden, en Dorpen

j derzei ver.


jj$ ffi» uii^jsm-^mm . —IJ—mBCT^jl

g> VOORBER.IGT.

En daar ons is gebleeken, ]

dat dus ver mets meer is afgehandeld

, dan het geen behoord

tot de Befchryving dezer Provincie

in het algemeen, en de

Stad van Middelburg ten groot-

| 'ften deele, zullen onze Lezers j

! opmerken, dat 'er nog ruime i

& voorraad van ftof voor han- j

Wy zullen hier in, op 't j

voorbeeld van beroemde Gefchied

Schryvers, d :

e orde \

j houden, dat wy (na hetgeen

j nog van Middelburg te zeggen

II valt afgehandeld te hebben)zul-

! len overgaan tot de kenfchets j'

van de tweede Stad op het E ;

- !

I land Walcheren, VLISSINGEN JU

f*} name-Cjj


P VOORBERIGT. g

| namelyk , vervolgens van

VEERE; deSmalfteden, Ar- J

I nemuiden , Domburg en !

W^eft - Cappelle) en eindelyk |

van de Dorpen, en het geen l

nog meer tot het E ;

Iand van j

Walcheren betrekking hebben j

i mogt.

i

[ Na dus het Eiland van Wal f;

Scheren geheel afgehandelt teS'

l hebben, Hellen wy ons voor

I te laten volgen de befchryving

i vanZIERI KZEE, Brouwers-

' haven en verdere Dorpen der

Eilanden Schouwen en Duve-

' land. j

De Stad van Go E s, en het

! Eiland van Zuidbeveland met j

$ het£3


0 VOORBERIGT. g

f

het geen daar toe behoord zal i

den volgenden rang bekleeden; I

terwyl wy met de befchryving !

der Stad en Eiland van THO-

| LEN mitsgaders de Eilanden

i van Noor dbeve land', Wol

phersdyk, Philèpslanden Ooft-

< beveland denken onzen taak

1 te beflu.ten.

P Trouwens, hoe zeer aan-«

j gaande de Gildens van Middel- Ij

burch nog zeer veel te zeggen I

I zondevallen, en wy zelfs daar I

I toe eenige voorraad hebben, be- i

fpeurden wynogthans, dat de j

I vervolging dezer wel op z>g J

| zelf nuttige, maar egterdroo- |

i ge fïofaan velen onzer Lezers |

. \ mishagen zou, en het is daar- 1

& om


ts y^s> - J . '•••yr»p"- .... u»^'^

& VOORBERIGT. £j

• om, dat wy dien taak zullen

houden voor afgedaan.

Omrrend het Stadhuys van

'Middelburg, waar van wy in j

i de Chronyk van A°. 1782. j

1 eene gedeehelyke B^lchryving !

j gaven, en welke wy in die '

1 van het volgend Jaar, vermits :

: de verandering en verbeter'ng, 9

: die aan het Gebouw gemaakt *f

1 wierd, onvervolgt hebben moe- !

1 ten laaten, zoude ook wel nog

het een en ander te zeggen

; zfn : dan, vermits wy onder- I

i regt zyn, dat d :

t werk nog

niet geheel voltooid is, oor- j

:deelen wy best, de verdere I

l befchryving daar van, voor als

i nog, daar te laten. i

> Wy 1


g • ;-v

p VOORBERIGT. €

l Wy zullen ( en dit beloven i

!

wy der ZeeuwfcheJeugd, en I

!

I, alle onze Lezers en Lezeres-

J fen) geen moeite nog koften i

i fparen, om dezen Zeemvfchen

,1 Chronyk Almanach nuttig en

j leerzaam te maken, en wy

I wenfchen van ganfcher harten,

jfe dat onze pogingen dienen mo- 4

g gen, om de luft tot onderzoek |

9 en de liefde tot het Vaderland \

I op te wekken en aan te kwee- II

ken.

En het is daarom, dat wy tl

alle Liefhebbers der Gefchied- |

I kunde, byzonder zo verre zy j|

I betrekking heeft tot deze Pro- Ij

vincie, nogmaals op het ern- I

J ftigfte verzoeken, om onze *.

B Pogfn-3


I VOORBERIGT. * g

pogingen, te willen onderfleu- j[

nen, door ons niet alleen hun- i

ne bedenkingen op 't reeds j|

uitgegevene, maar zelf by voor- ij

• raad ons mede te deelen, het 9

; geen zy oordcelen mogten by ï

vervolg te zullen te Stade |

| komen.

: Het gemis van den Almanach §

l'van den Jaare 1791 , buiten 4

onze fchuld en toedoen veroorzaakt

, hoe zeer van weinig

aangelegenheid zyndevoor het

i Hoofd-Oogmerk van dezen

Tydwyzer, zullen wy egter [

tragten te vergoeden, door de j

•gewoone Maand en Dagwvzer I

voor den Jaare 1791, zoo'wel |

als 1792', onzer Lezeren te L

Wyk aan te bieden. Met JJ


P VOORBERIGT. g

< Met dit Voorberigt zullen

wy befluiten en wenfchen van

gebeeler harte, dat onze arbeid

i' onzen Leezeren, der Zeeuw-

! fche jeugd inzonderheid , wei-

I

gevallig zyn mag, en dat men,

wegens de Drukfeilen en andere

misflagen, ons de zoo j

i, nodige toegevenheid niet ont- j

S trekken zal. i\

1791-^


y^?>- , T^j^g^ | tgÈ*>* tf^r

I i 7 9 i. V

f De Zonne - Cirkel. - - - . 8 |

!

Het Gulden-Getal. - - - - 6

De Epaéira 25

r De Zondags - Letter. - - - B-

| Septmigcfima den 20 Felmiary

| Faften • Avond den 6 Mnart.

I PA A SS c HEN den 24 April jj

| P i N x TERE N den 12 Juny ff

f Advent den 27 Novemb, fl

| KERSDAG den 25 Decemb. |

Zte Quatertempers.

Maan 16, 18, ic>

J»ny 15, 17, 18.

September 21, 23, 24.

j December 14,.16, 17. \


I January Louwmaand 31 Dagen, i

j Maan gaat dcor den Meridiaan UM. I

1 Zaturd. Nieuw-jfaar.

's morgens j •

9-53

2 Zondag 10-54 j

3 Maundag 11-51 I

4 Dingsdag 12- o j

j 5 Woensdag

's nadcmiddags j

0-18

j 6 Donderd. 3 Koning. Opent. 1-41

I 7 Vrydag 2-3 r

*1 8 Zacuiciag 3-18 ,

ïï 9 1 Zondag 4- 1 &

^ 10 Maandag Koppermaandag 4-46 ||

J| n Dmgsdag 5"29 re

! 12 Woensdag 6-12 J'j

i 13 Donderdag 6-56

14 Vrydag Ut. Pontiaan 7-4;

15 Zaturdag 8-28

ïó 2 Zondag 9- 1

?

17 Maandag .S/./tf/2if/20«zV Abt. 10- 6

18 DiiigSdag St.'PietersJloel 10-57 J

19 Woensdag n 48 [

20 Donderdag

*s morgens

0-39

21Vrydag' tSt. Jgnss 1-29 j

) • 'CS n


^ JanUary Louwmaand 3r Dagen" f\

Maan gaat door deri Meridiaan U.M.^jJ

's morgens

. 22 Zaturdag Finceiii. I- r Q

: 23 3' Zondag £

i £4 Maandag ^ *

;25 pingsdag St.Paulus Beker. A-^\

' 26 Woensdag

: 27 Donderdag <

: 28 Vrydsnj

!29 Zaturdag

! 30 4 Zondag

I 3i Maandag { Q. 2J I

' Nieuwe Maan den 4de T

s namid. 4-47 2$

1 Eerfle Quart. den 12de 's morg. 5. I'

> Volle Maan den 2ofre 's morg.. 6^2

Laatfte Quart. den 27fte 's morg. 7-27

De Planeeten gaan door den Meridiaan

den 15de

Mercurius, 's namiddags tafi

Venus, *s namiddag? 0-19

Mars^ » s namiddags

J"P«er, 's mofseiïs 4-20'

gturniirj Namiddag* 4-22

Meriehel, 's morgens i-n %s

B 17 9 1. g|


C«5\ V3i ' JU*

^Ftbruary Sprokkelmaand 28 Dagen

I'Maan gaat door den Meridiaan U.M. 1

I

's morgens !

i Dingsdag . ir-21

I

2 Woensdag Maria Ligtm'ts 12-0

's namiddags

3 Donderdag 0-12

4 yrydag 1- 1

5 Zaturdag 1-48

6 5 Zondag St.Dorathea 2-33

7 Maandag 3- :

7

8 Dingsdag 4- I

|L 9 Woensdag St. Apolonia 4-45

ft 10 Donderdag 5-30'

% 11 Vrydag . 6 16

12 Zaturdag 7- 4

13 6 Zondag 7"53

14 Maandag £-43

15 Dingsdag 9 34

16 Woensdag 10-25

17 Dondeidag. 11-17

*s morgens i

§ 18 Vrydag o- 9

Ij

I

39 Zaturdag SL Boni faas

j 20 Zondag Septuagefima,

j 21 Maandag

1- 1

1-52

2-45


foFebruary Sprokkelmaand 28 Z>^


1

Maart Lentemaand 31 Dagen.

Maan gaat door den Meridiaan. U.M. g?

's morgens

1 Dingsdag 10- 7

2 Woensdag TO-56 |

3 Donderdag n -

44 i

4 Vrydag

's namiddags

o- 4 j

5 Za tui dag 0-29

| 6 Zondag Ouinquagejïtno 1-14

i 7 Maandag Thom. v. Aquin. 2- o

!! 8 Dingsdag Faft enavond 2-43

JL 9 Woesndag Asdag Befiotent. 3-28 |b

« 10 Donderdag 4-14 ||

W 11 Vrydag 5" 1

1 >

5 12 Zaturdag St. Gregorius 5-19

| 13 Zondag Qiiadrtgefima 6-3S

I 14 Maandag 7-28

j| 15 Dingsdag 8-18

jj 16 Woensdag Quatertemper 9- 9

B 17 Donderdag


[f^ Maart Lentemaand 3 r Dagen C

1} Maan gaat door den Meridiaan U.M. j

's morgens

22 Dingsdag 2 32

J 23 Woensdag 3.o £

I 24 Donderdag 4.^o

0 25 Vrydag Maria Boodfchap 5-28

Ij 26 Zaturdag ^-25

1 27 Zondag Oculi 7 19

I 28 Maandag g_n

< 29 Diogsdag 5_ !

, 30 Woensdag o 48

| 31 Donderdag Ï G. 3 4 j

| §

? Nieuwe Maan den 4de 's avonds 8-42 li

! Eerfte Quart den 13de 's morg. 013 I

Volle Maan den 2o(ie 'smorg. 7-2-7 §

I Laatfte Quart den softe'sav. n- 6 I

Planeeten gaan door den Meri- •

diaan den 15de 9

. Mercurius, 's morgens 10-42 |

\ Venus, *s namiddags 1-11 9

C Mars, 's namiddags, o- o |

i Jupiter, \s morgens c- r |

Saturnus, »s namiddags 0-44 I

Herfchel, 'smorgens 11-29 L

t £2


jt^ April Grasmaand 30 Dagen ^|

Y Maan* gaat door den Meridiaan. U.M. «

1 's morgens

I 1 Vrydag 11-18

's namiddag

] 2 Zaturdag St. Franciscus o- 3

I 3 Zondag Letate. o- 5 1

I

1

4 Maandag

5 Dingsdag

6 Woensdag

0-47 [

1-32 I

2-17 I

7 Donderdag 3- 4 I

8 Vrydag 3-51 1

g£ 9 Zaturdag 4-39 |§

I| ÏO Zondig 'judic* 5-28 ff

v ri Maandag 6-17 9

' | 12 Dingsdag 7" 6

13 Woensdag 7-56

14 Donderdag 8-47

1 15 Vrydag 7 Wee van Maria 9-38

I 16 Zaturdag 10-31

17 Zondag Palm-Zondag n-26

Maandag

's morgens |

0-23 I

J 18

19 D'ngsdag 1-2-3

Ï 21 20 Donderdag Woensdag Witte Donderd. 2-24 3-25 J?

|


$$• ffi g^gw'i.u^j.jj^egg

///>n7 Grasmaand 30 Dagen. (~\

» Maan gaat door den Meridiaan. U.M. »

's morgens |

22 Vrydag Go^vte Vrydag 4-24 $

23 Zaturdag &r. Joris 5-21 (j

24" Zondag Paafchen 6-15 N

25 Mnandsgzde Paasd. StMar, 7- 5 |

26 Dingsdag V-eg j

27 Woensdag 8-39 |

28 Donderdag 9_ 2 3 j|

29 Vrydag ' lo- 7

30 Zaturdag lc_ 5' r J|

; Nieuwe Maan den 3de'snamid. 0-56 ^

r E' rnrcQüart.denrrde'snamid. »

Volle Maan den i8dc's naoiid. 5- 2

LaatftcQuart.deu25fte ,

smorg.8- 1

Planeeten gaan door den Meri- j [

diaan den 15de. |

Mercurius, 's morgens ir-58 lf

Vniis, 'snamiddags 1-41 jj

Mars, 's morgens 11 34 1

Jupiter, 'snamiddags 10- 6

Saturnus, 'smogens 11- 6 j

^ Heifchel, 'snamiddags 7~ 2

°^J


1^ M:.y Bloeimaand 31 Dagen. £1

TÈ Maan gaai door den Meridiaan. U»M. U

s morgens

ï Zondag ^«yC Qpentyd n-32

's namiddags

9 Maandag dnn. en Lyn>'.

S. Phil en Jao.

o- 5

3 Dingsdag f Vinding. 0-18

4 Woensdag 1- 4

5 Donderdag

6 Vrydag St. Jan Lateraan

7 &m>rdag

Zimdag\Wfer.8tMictifÓpen,^iÜ 9 M andag

1-51

2-39

3-28

ii

5

" 2

II

I S

10 Dingsdag 5-51

ir Woensdag 6 41

ia Donderdag 7-3? j

13 Vrydag ' 8-18 |

14 Zaturdag

20 19 17 1$ 18 15 D'ngsdag Vrydag Maandag Woensdag Don Zondag de: dag Jubila

9-10 j

*5 morgens 10- 11- 3- o I- 2- 6 3 2 8 5 8*

jf I 'ï I

|


Ifff'v i -nr^mi •••••ig m

P Miy Bloeimaand 31 Dagen. F*

K Maan gaat door den Meridiaan, U.Ms »

's morgen.

i 2r Zaturdag 4_ s

; £2 Zondag Cantate 5- o

: 23 Maandag ^. 5o I

: 24 Dingsdag 6-35

! 25 Woensdag 7 T 2 Ö

i 26 Donderdag . S- 4

27 Vrydag 8- 43

2a Zaturdag 9- 3o

?9 Zondag Voctn 10- 6

130 Maandag f Dagen zVafld. u-'oj

Iji Dingsdag. n. 4 ó g

Nieuwe Maan den 3 's morgens 5-40 ^

Ëerije Qugrt, den rrde 's inpjrg, 7- 3

'Volle Maan den 17de 's namidd. 0-54

L atdeQuart. den24'snamidd. 8-25

Pianeeten gaan door den Meridiaan.

Meren rius, 'snamiddags 1-31

Venus , 's namiddags 2-22

M.,rs, 's morgens 11- 9 j

JT'ipiccr , *s namiddags 8^9!

Satmmis, 's morgens 11-25

Herfchel, 's namiddags 5-30 &

L U


4$ ffi B^CT»

1!

Juny Zomermaand 30 Dagen. £

Maan gaat docfr den Meridiaan U.M.

's namiddags

1 Woensdag o- 3

s Donderdag Hemely. Chrifli 0-37

3 Vrydag 1-25

4 Zaturdag 2-13

5 Zondag Exaud. St. Bonif. 3- 1

6 Maandag • 3-49

7 Dlng-dag 4-3


| Zomermaand 30 Dagen. £J

I Maan gaat door den Meridiaa n. TJ. M. w

's morgens )

J23 Donderdag H Sacramentd. 6-43

124 Vrydag St. Jan Baptifl 7-26

125 Zaturdag 8-7

26 2 Zondag 8_ 55

27 Maandag 9. 4 T

28 Dingsdag Vajlendag. 10-28

'29 Woensdag Sc.Piet. enPaul. xiió

'snamiddags j

30 Donderdag St. Paul. Ged. o- 4 j

i Nieuwe Maan den ifte 's namid. 9-28 f§

Eeifte Quart. den 9de 's namid. 4-56 W

VoJle Maan den 16de's morgens 7-57 |

.Laatfte Quart. den 23 's morgens 7-44 j

Planeeten gaan door den Meri- I

diaau den 15de j

Mercurius, 's morgens 10-58 1

Venus, 'snamiddags 2-54 ]

Mars, ' s morgens 10-30 {

Jupitcr, 'snamiddaas ö-n I

. Saturdag 's morgens 7-34 I

Herfchel 'snamiddags 3-27 k


^ July Hooymaand^x Dagen

Maan gaat door den Meridiaan. U.M.

's namiddags

1 Vrydag e- 4

2 Zaturdag Maria Vifltatis c-53

3 3 Zondag 1-41

4 Maandag Mar. Tran. 2-28

5 Dingsdag 3-16

6 Woensdag « 4- 4

7 Donderdag 4-52

8 Vrydag 5.41

9 Zaturdag 6-33

1 io 4 Zondag 7-27

11 Maandag 8-24

12 Dingsdag g-23

13 Woensdag 10-23

14 Donderdag 11-24

'smorgjns

15 Vrydag Apoftekfcheiding 0-23

16 Zaturdag. 1-19

17 5 Zondag 2-11

18 Maandag 3- 1

19 Dingsdag Homdape Begin 3-48

20 Woensdag St.Margaretha 4-33

2f Donderdag 5-T8

22 Vrydag St. Maria Magdal, 6. 2


[> July Hooymaand 31 Dagen. (T*

iMaan gaat door den Meridiaan. U.M. é

's morgens 1

.23 Zaturdag Faftendag I

.24 6 Zondag 7.30 I

25 Maandag St. jfacob 8-15 1

26 Dingsdag St. Anna 9- 6

i

f27 Woensdag

£8 Donderdag

, «

529 §p Vrydag vrydag

p. 5ó I

10-45 I

— t;;

X r. 3 4 j

ï r. 3 4

's namiddags f

30 Zaturdag

c

* 4 I

131 7 Zondag St. Jgnatius ©-23 JL

Nieuwe Maan den die 'sttwfg. n. 5 5 K

Eerrte Quart. den 9de 's morg. o- 89

Volle Maan den 15 's namiddag- 3- 7 «f

Laatfte Quart. den22'snamidd. 11-12 tj

Nieuwe Ma2ri den 3ifie's morg. 0-53 I

Planeeten gaan door den Meri- [I

j diaan den 15de.

Mercurius, 's morgens 11-n I

Venus, 'snamiddags 3- 4 ||

Mars, 'smoreens 9-55 1

Jupiter, 'snamiddags 4-14 I

.^aturnus, 's morgens 5-29 |

Herfchel, 's namiddag 1-29 .A


luguftus Oogjlmaand 31 Dagen. §

\ Maan gaat door den Meridiaan. U M.

's namiddags

1 Maandag Pieters Band. 1-12

2 Dingsdag Portiuncula 2- o

3 Woensdag ,SV. Steyen Vind. 2-49

4 Donderdag Dominictis 3-38

5 Vrydag Maria ter Sneeuw 4-29

6 Zaturdag Tranf. Chrïfl 5-22

7 8 Zondag 6-17

8 Maandag 7-12

9 Dingsdag Vajlendag- 8-13

gk 10 Woensdag St.Laurens 9-12 J

H 11 Donderdag io-io <

W 12 Vrydag 11- 6 «

B 's morgens

| 13 Zaturdag Vajlendag o- 1

I 14 9 Zondag c-51

II 15 Maandag Maria Hemelvaart 1-40 ;j

1

16 Dingsdag 2-27 ;

17 Woensdag 3-13

j 18 Donderdag 3-59 ]

1 19 Vrydag 4-44 ]

20 Zaturdag St Bsmard. 5-30

21 10 Zondags Ihnsdcfgen Eind.6-17

22 Maandag Hartjesdag 7- 4I

B I

•• —


| Augujlus Oogjlmaand 31 Dagen.

1 Maan gaat door den Meridiaan. U.M. f*

's morgens I

!23 Dingsdag Vajlendag 7.52 I

24 Woensdag St: Bartholomeus 8-41 I

25 D' nderdag St.Lodoy. 9.30 J

(26 Vrydag I 0. 2 0 I

27 Zaturdag I r_ 0 I

«8 11 Zondag St. Augujlinus n-58 |

's namiddag |

29 Maandag .S7. Jan Onthoofd c-4 |

30 Dingsdag o. 49 I

31 Woensdag £

EeiIte Quarr.den 7de's morg. 5-40 {§

Vo'Ie Maanden 13de'snamidd. 11-51 f

Uttfte Qiiarc.dcnütüe'snam. 4-44 I

Nieuwe M'an. den 2f)ftc 's nam. 0-47 I

Pianecten gaan door den Meridiaan.

I

Mercurius, 'snamiddags x-11 I

Venus, 'snamiddags 2-53 j

M rs, 's morgens 9-24 I

Jupiter, 'snamiddags 2-32 j

Saturnus, 's morgens 3-36 1

Herl'chel, Voordemiddag n

-34Ji|


1September Herfftmaasd 30 Ditgént £"

Maan gaat door den Meridiaan U M. j

'snamiddags I

1 Donderdag St. Gillis 2-32

2 Vrydag '

3 Zaturdag

3-25

4 12 Zondag 5-1S

5 Maandag 6-13

6 Dingsdag f-tt

7 Woensdag 8- 9

8 Donderdag Mf/7öCkfoó/ftf 9- 5

9 Vrydag 9-59

TO Zaturdag

11 13 Zondag

16-50 (

i»-39

*s morgens {

T2 Maandag 0-27

13 Dingsdag

15 14 16 15 18 19 20 17 21 22 Vrydag Zaturdag Woensdag 14 Donderdag Woensdag Maandag Donderdag

Dingsdag Zondag SÉ. Paftendag St' f Véfke§n$ Matheus

i-14

3*32 ^M-o" 4-18 5-53 & 5- 6-41 5 è


September Herfftmaand 30 Dagen, Jfc

Maar. gaat door den Meridiaan. V.M-.^M

's morgens

'23 Vrydag Ouartertemper 9- s I

124 Zatii' dag"Quartertemper 9-57

25 xs Zonuag 10-47

26 Maandag n-38

*s namiddags 1

27 Dingsdags 0- 5

,28 Woensdag c-31

129 Donderdag St. Mchiel 1-25 I

.30 Vrydag St. Hieronimus 2-31 I


I OStober Wynmaand 31 Dagen.

Maan gaat door den Meridiaan. U.M.

'snamiddags

f

1 Zaturdag St.Bavo. 3-*8

2 16 Zondag 4- 18

I 3 Maandag Ann. en Leyft.

I 4 Dingsdag St. Franciscus

5-16

6-14

5 Woensdag 7 -12

6 Donderdag 8- 3

7 Vrydag to. Maarten 8-54

8 Zaturdag 9"43

o 17 Zondag ÏO-3 1

f

10 Maandag St, Viüor "-17 j

's morgens £

« 11 Dingsdag o- 3 ^

12 Woensdag 0-48 1

13 Donderdag i-34

14 Vrydag 2-19

15 Zaturdag 3* 7 1

16 18 Zondag 3-55

17 Maandag 4"43

18 Dingsdag St. Lucas 5-30

11 19 Woensdag 6-18

20 Donderdag. 7" 5 I

I

21 Vrydag St. Urfinus 7-53 j

2a Zaturdag 8-43 I


ï OStober Wynmaarid 3r Da«en. t

BMaan gaat door den Meridiaan Ui'lVfc

's morgens

23 i



f^Novemher Slachtmaand 30 Drf££».

I* Maan gaat door den Meridiaan Ü.M I

's namiddag

1 Dingsdag Alderheiligen 5- 9

2 Woensdag Alderzielen 6- 4

3 Donderdag 6-56

Vryaag 7-45

1 4

5 Zaturdag 8-32

6 21 Zondag 9-18

7 Maandag St, Wiüebrordus 10- 3

8 Dingsdag 10-47

- 9 Woensdag ïi-32

JL 's morgens <

ff 10 Donderdag 0-18 |

f|

1

11 Vrydag Sr. Maarten

12 Zaturdag

13 22 Zondag

1- 4

i-yi

2-39

14 Maandag 3-26

15 Dingsdag

1

16 Woensdag

17 Donderdag

4**3

4-59

5"45

| ! 20 18 12 21 tg Maandag Vrydag 23 Dingsdag Zaturdag Zondag Maria St.Cecilia Su EUzabeth Pref ent. 9 8- 7-19 6-32 8-58 51 7 j

& ^


SNovember Slachtmaand 30 Dagen r*

Maan gaat door den Miridiaan. U.M. »

'smorgens fl

23 Woensdag I 0. 4 7 I

24 Donderdag Ix_ 47 I

. „ *s namiddag ff

15 Vrydag St. Cath. 0- 3 ff

ï6 Zamrdag c. 43 1

«7 ZondagxfteAdyend Befl.tyd 1-50 ff

Ü8 Maandag 2_. CI I!

*9 Dingsdag Faflendag 3 - r 0 I

fo Woensdag St. Andriês. 4-45 9

ierfre Quart den 3de's morgens 1-20 »

folie Maan den 10de *s namidd. 7-0 r 9

.aatfte Quart. den 18 's namidd.11-26 I

^euwe Maan den 25'snamidd. 8-52 [1

I Planeeten gaan door den Meri- ff

diaan den 15de. ff

• Mercurius, 's morgens ir-45 ff

Venus, 's morgens 9- 5 3 |

: V . » - s morgens 7-23 II

iJ»P'tcr, 's morgens 9-45 I

ïSaturnus, 'snamiddags q-Yó I

I Herichel, 's morgens 5-s 7 k


Y^OecembexWintermaand 31 Dagen

sjjj Maan gaat door den Meridiaan ij.M.|

I 's namiddags

1i

I 1 Donderdag iS7. Eloy. 5-36

II 2 Vrydag 6-23

3 Zaturdag St. Franc. Xaver. 7-10

4 Zondag 2 Advend St. Bcrb. 7 55

5 Maandag 8-39

6 Dingsdag Si, Nicnlaas 9-23

7 Woensdag St. Ambrofius 10- 0

8 JDondei dag MariaOnlyang-10-54

9 Vrydag iï-40

's morgens j

10 Zaturdag 0-26

ir Zondag 3 Adv end 1-13

12 Maandag 2- o

• 13 Dingsd. St. Lucia. 2-47

14 Woensdag Q^iartertemptr 3-3

15 Dï nderdag 4-18

16 Viydag Quartertemper 5- o

17 Zaturdag Qiiartertempcr 15-50

18 Zondag 4 Advend

19 Mandag 7-27

20 Di; gsdag Faflendag 8-T9

21 Woensdag St, Thomas 9-15

22 Doncerdag 10-14


^ December'Wintermaand 31 Dagen.

] Maan gaat door den Meridiaan U.M. ïf

's morgens

23 Vrydag 11-16

's nademiddag

: 24 Zaturdag Faflendag o- 4

; 25 Zondag Kersdag 0-18

: 26 Maandag ideJKersd. St. Stev-1-19

27 Dingsdag St.Jan Euangel 2-18

: 28 WoensdvgOnnozeleKinderd. 3-13

, 29 Donderdag Thomas Cantelb. 4- 4

; 30 Vrydag 4-52

\ 31 Zaturdag St. Silyefler. 5-38 i ;

' Eerfle Quart. den 2de'snamidd. i- 5 'I

* Voile M.ian den iode's namidd. 2 18

I LaatfteQuart. den 18de 'snamid. 2.31

] Nieuwe Maan den 25's morgens 7- 3

Planeeten gaan door den Meridiaan

den 15de.

Mercurius, 'snamiddags 0-58

Venus, 's morgens 8-57

Mars, 's morgens 6- 7

Jupiter, 's morgens 7-53

Saturnus 'snamiddags 7- 6

Herfchel 's morgens 3 46^ ^


"> Z O N N E - T A F E L , VI

^ Aanwyzende den Op-en Ondergang der Z0N« *

Ê ij fcereekend op Pólus Hoogte der Stad Mid- jj

.1 delburg ,• geleegen op f i Graden ]i Minu- jl

|n ten Jo Seconden 1791.

Dag. *sm.cp **Av ond.

'; Uur Min Uur Min.

January.

f 5 '8- 2 3-58

10 7—58 4-- 2

15 7-52 4-- 8

" 1

Dag *sm op '«Ar ond.

Uur Min. Uur Min. <

20 7—46 4—14

§

25 7-39 4-22

30 7-31 4--3C

February.

1 5 7" 2 1 f 4--40

10 7—12 4—49

15 7" 3 4"58

20 Ó--53 5- 7

25 Ó--44 S--17

28 IÓ--36 5-24

Maart.

5 6-26 5-35

io 6--16 5—45

15 6-- 6 5-55

&20 J--56 6— 5

25 J-40 6--15

3o 5-37 6

5 3-48 8--12

10 3--51 8- 8

15 3"56 8-- 3 ,j

20 4- 2 7-57!)

25 4" 9 7-5° j

30 4--16 7—43 |

Auguitus. g

5 4--2Ó 7-33 ï

10 4-34 7-25 ]

15 4-43 7'-16 I

20 4-52 7- 7 ;

25 5- I Ó--58

30 s-ii 6-48 j

September, 'j

5 s-22 6-37 j

10 5—32 Ó--27 l

IS 5-42 Ó--17

20 5-51 ó- 8

25 6- I 5-58 j

--24 30 6~n 5-43ei


?C7» m

i Z O N N E - T A F E L , 'r*

rAanwysende den Op-en Ondergangder .ZON, *A

bereekend op Polus Hoogte der Stad Mld- jj

delburg , geleegen op 51 Graaden {1 Minu* II

ten «o Seconden 1 791.

utngen der Dagen. I

'! Dag »sm op *'Av ond.

Üur.Min. Uur Min.

Korten der Dagen H

Dag 'sm op '»AT ond. jf

Uur.Min Uur Min. ||

5 5--25 [ 6-^36

i 1

10 5-15 6-46

1 15 S-- 6 Ó--55

: 20 4-SÓ 7- 5

25 4-47 7 - I 4

f 30 4-38 7-23

Mey.

| *| 4- 2

9 (7-32

10 4—21 7--40

*5 4"I3 7"48

120 4- 6 7-55

25 4- O 8- 1

30 3--54 8-- 6

Juny.

5 13-49 {8--11

P° 3-46 8--14

.15 3-44 8-16 1

pïo 3-43 8--17 :

9S 3--43 8-17 i

|0 3—45 J8--15 j 3

&"• ••" ' 1

Occober. u

5 6-21 5-38 Q

10 5-31 5 -28 I

15 6-41 5-19 f

20 6-50 5- 9 (f

25 7- o 5— o II

30 7- 9 4-50 ||

November. M

517-19 4-40 7

10I7-28 4-31 II

15 7"36 4-23 I

20 I7-44 4-16 '1

25 7--50 4- 9 J

30'7-56 4- 3 1

December. |

5 8- if3--59 I

ro 8- 5 3—55 ï

CJ 8- 7 3-53 f

io 8- 8) 3-52 I

15 8- 7'3-53 >R

o J8-- 6 3--55^J *

**Bv3 fr« . ««ffiffi


^ZON-EN MAAN ECLIPSEN ]

IN I79I»

Zonne Eclips den 3 April 'snamiddags.

Uur. Min. Sec.

Begin o 38 8

Einde 3 22 26

IMaan Eclips den 18 April te Mid- I

del burg onzigtbaar. I

Zonne Eclips den 27 September te

Middelburg onzigtbaar.

Maan Eclips den i2 0clober'smor-

I gens.

Begin

Midden Einde

Uur, Min. SJC

o 15 22

3 x 24 49 47 12


I WAT ER-G^T 1

Y D E N ^

{ By Nieuwe- of Volle Maan , is het Hoog- ej

Water of Vloed, op de volgende Plaatfen: T

V UI.

uur.

Arnemuiden. . i Hoofdentusfchede3

Axel 3 Ilelvoetlluis. . 3 I

Amfterdam. . 3 Huift 5 1

Antwerpen. . 6 Lillo 5

Brouwershaven. 1 Middelburg . . 1

Biervliet. . . . 3 Maas (voor de) 2

Banken, Vlaamfe. } Neufen. . . . 4

I Bergen-op-Zoom.4 Niepoort. . . n I

1 Briel, (den) . . 3 Ooftende. . . n

Brusfel. ... 7 Heimuide. . . j

! Bos, (Ouden) . 6 Rotterdam . . 4 !

9 Cales 10 Sluisïnvlaandere. 1 ? I

I Duins, ( in ) . 1 Schengen.. . . 2 2*

f Deifshaven. . . 3 Saardam. . . . 4 1f

Dordregr . . . 3 Steenbergen. . 4 jf

Duinkerke. . . 11 r holen. . . . 4 J

Doeveren. . . 12 Tonge(O en N.) 3 I

Enkhuyzen. . u Texels Reede. . 9 i

Embden. . . u Vlisfinge. . . . 1 ï

Goeree. . . . 1 Veere 1 |

Goes 3 Vlie, (voor't) 7 1

Gouda. . . . 6 Willemftad. . . 4 f

Gent 10 Zierikzee. . . . z §

Groningen. . . «

zyp 3

Viiartier waan is net Laag f

Water, op de voornoemde Plaatfen , «en zj bj ]

• Storm of xommige Winden. ft


EG 8

j& Z E E L A N D S

C H R O N Y K - f

ALMA NACH,

voor 't Jaar 1792.

( Bevattende eene Be/chryving der

Provincie Ze Hand, vandeszelfs

Opkomfl tot op deezen tegenwoordigen

Tyd.

Ten dienfte der Jeugd,

gefteld in J

VRAAGEN EN ANTWOORDEN, \!

Voorzien met al het noodige, be- \ t

hoorendetoteenenAimanacb.

I Als mede yeele Byzonderheden, betrekking

hebbende tot de Provincie

!Z E E L A N D.


«w "ip$H

1792. Y

f De Zonne - Cirkel. . . . . 9

t Het Gulden - Getal. - - - - 7

I De Epacta 6

1 Indictie - - - - - _ . 10

ÏDe Zondags - Letter. - - AG.

f Septuagefima den 5 February

I Paften - Ayond den 21 February J .

JPAASSCHEN den 8 April |f

jPiNXTEREN den 27 May >

ÏAdyent den 2 Decemb.

IKERSDAG den 25 Decemb.

De Qiiatertempers.

Feb. 28 Maart 1, 2.

May 30 Juny 1, 2.

September 19, 21, 22.

December 19, ai, 22. |


£ january Louwmaand 31 Dagen. £|

V Maan gaat door den Meridiaan U M. |

j \s nademiddags

1 Zondag Nicuwrjaar. 6-22.

2 Maandag 7- 6 i

3 Dingsdag 7'S°

4 Woensdag 8-35

5 Donderd. 9* 22

|

6 Vrydag 3 Koning.Opent. 10-8

7 Zaturdag IS-SS

8 1 Zondag «"43

's morgens

|1 9 Maandag Koppermaandag 0-30 |

H 10 Dingsdag j

11 Woensdag

2

~ 2

1 2 Donderdag 2-48

7S Vrvdag 3"34

14 ZaturdagSt.Pontiaan- 4" 2

°

15 2 Zondag 5- 8

: 16 Maandag 5-57

17 Dingsdag5/.^»f/70«y/JAbt. 6-50

' 18 Woensdag St. Pïetersfioel 7-33

;

19 Donderdag 8-4 1

20 Vrydag 9 41

lat Zaturdag ^ff« 1o

*43

J 22 3 Zondag St. Vincent. H-41J

JOU


IG 8

" «gKBfis ••• u.^lgg^fc

U January Louwmaand 31 Dagen.

\ Maan gaat door den Meridiaan U.M. a

's namiddags

[23 Maandag c. &

I24 Dnigsdag 0 "ï

25 Woensdag ÓV, Paulus Beker. 1-38

26 Donderdag

b Vrydag

, 5 r i

28 Zaturdag

39 4 Zondag

30 Maandag

31 Dingsdag.

1. 5

J, r

2 ? 7

§.£3

[Volle Maan den 811e 'smorg. 9- 21 8

• Laatfte Quart. den iöde's morg. 2-23 Q

•Nieuwe Maan den 23fte'snamid.y- 3fj

EerlteQuart.densofte 'snamid. n- 28

! De Planeeten gaan door den Meri-

* diaan den 16de

Mercurius, 'snainiddags 0-20

~ Vcnus, 's morgens 8-48

Mars, 's morgens 4-28

Jüpiter , 's morgens 6- 5

Satumus, 'snamiddags 5- 3

Herfchel, 's morgens 13-35 £


0 ^ ^ i L i a i i - ; . e ^ ^ « ^ « = » ^ ^

C^February Sprokkelmaand zgDagen.Q

tjjjüwgaat dooiden Meridiaan U.M. !

I

's namiddags

i Woensdag 7-8

2 Donderdag fl&rte LigtMs 7"55

3 Vrydag -43

4 Zaturdag 9-3°

5 Zondag Septuagesima. 1.0-17


^February Sprokkelmaand 29 Dagen

: Maan gaai dour den Meridiaan. U .M. V

Ê?

'snamiddags. !l

1 22 Woensdag JsJagStJ>ieterft.o?i6 2

: 23 Donderdag 1 7 I

: 24 Vrydag St. Matthys

i 25 Zacurdag

X.7A 3

R

! 26 Zondag Quadragefima ö-?r 1

! 27 Miandag J_Jg R

: 28 Dingsdag Quatertemper 5. o »

' 29 Woensdag I

Volle Maan den 7de'smorgens 2-12 1

LaatJteQuart. den 14de 's morg. H-CA f|

' NieuweMaan, den aifte 's mom. 5-1T M

:

EêriteQuart.den 29ftc 's namid. 7- 5J j'

De PJaneeten gaan door den Meridiaan

den 16de.

Mercurius, > s morgens 10-23

M*" US

,

> Js morgens 9-12

1 I I S

•L smoraens 2-27 j

Jupiter ' s morgens 4- i

Saturnus ' s namiddags a- ,

] H^fcflöi 'snamiddags 11-21 JL

"H£Kgfea-r- . „ . ^ M


, üiiwr* Lentemaand 31 Dagen (Oj

'Maan gaat door den Mecidiaaiv V'fM. |

's namiddags

1 Do\iteiAag@fiatexteinpeT 6-39

2 Vrydag Quatertemper 7 26 ]

3 Zaturdag . 8-12

4 Zondag 'Kcmlnifcre. 9 1

c Maandag . 9 _

49

6 Dingsdag S?. Thom.y.Aquin. jo-37

7 Woesndag

JI

- 2

'

3

's morgens

8 Donderdag o* 1

} 0 Vrydag

I _ 0

1

[ TO Zaturdas

1 - 5 1

j

f 11 Zondag Oculi

2-

43 1

, 3r. Maandag

| tl Dingsdag

3~34 !

4-3Q.

iI i4 Woensdag

tt; Donderdag

16 Vrydag

5 28

6 - 2 6

7-24

i 7 Zaïurdag 2-20

18-Zondag Leiaie 9- x6

I

if>.:Maandag

ao Dingsdag

2i Wocividag

I

10-10 J

5 2

.V" !

$22 Donderdag

»s namid i'agsj

° j |


^ . Maart Lentemaand 31 Dagen Ó%

| Maan gaat door den Meridiaan U.M. II

's namiddags

23 Vrydag 0-39 ,

24 Zaturdag 1.-28

: 25 Zondag judica Man Bó$8f< 2-17 f

. 26 Mjandag 3- x

27 Dingsdag 3- 4 0

28 Woensdag 4.^9

29 Donderdag 5.21S

,30 Vrydag e-13

: 3r Zaturdag 7. o ,

f Vólle Maan den 811e 's narmdd. 7- 7 ff

( LaatfleQunit den 15de 'snamid. 7-16 I }

\ Nieuwe ïVJaan den 22(IQ 'S nfcrnidj 6- 7

I Eerde Quart.den 3clïe 's namid. 3 55

Flanectcn gaan door .den Meridiaan

den 16de

'M^rcurius, 's morgens {1-28

'Venns, ' 's morgens :--


^ ^p/v7 Grasmaand 30 Dagen Q

Maan gaat door den Meridiaan. U.M. S

's namiddag I

1 Zondag Palm-Zondag 7-48 I

2 Maandag 8-36 |

3 Dingsdag 9" 2

4 [

4 Woensdag 10-12 I

5 Donderdag honderd. 11- 2

6 Vrydag Goede Vrydag n-49

7 Zaturdag

's morgens I

c-42 I

I 8 Zondig L

Paafcken i-37 I

k 9 Maandag 2£?«? Paafehdag 2-3' |

Ö 10 D'.ngsdag

_ 2

3 9 I

B 11 Woensdag 4" 2

9 1

| 12 Donderdag 5-27

ï 13 Vrydag 0-25

I 14 Zaturdag 7 _I

9

I 15 Zondag Quaf. Opentyi 8-13

I 1 Maandag 9" 4

17 Dinasdag 9"54

I 18 Woensdag 10-29

I 19 Donderdag »-*f

20 Vrydag

's namiddag


J April Grasmaand 30 Dagen.

Maan gaat door den Meridiaan. U.M. ar

's namidd-gs

! 22 Zondag 1- 3

: 23 Maandag Jeris 1-50

: 24 Dmgs'dag 2-38

: 25 Wocmdag 3-27

: 2- Donderdag 4-15

27 Vrydag 5- o I

: 28 Zaturdag 5-48 |

29 Zondag É-54 I

. 30 M;.andag 7-22 {

\ Volle Maan den 6de's morgens 7- 35 «

? LaètfteQuart.den 13de 'sinorg. 1- 36 ffi

' Nieuwe Maan den softe 's morg. 7-56 |T

I EeïfteQuart. den 28fte 's morg. 10-23 [

Planeeten gaan door den Meri- «

dia: n den 16de.

Mercurius, 'snamiddags 1-14 |

VenuS| 's morgens 10-(7 jj

Mars, 'snamiddags 9- 40 11

Jupiter, 's morgens 021

Saturnus, 's morgens 11-50 1

Herfchel, 'snamiddags 7-32 L


il/


i ffi«BMMMW3Eff3gte |gg ^

$ Mey Bloeimaand 31 Dagen. C%

Maan gaat door den Meridiaan, U.M. gr

's namiddags

21 Maandag o- 35

: 22 Dingsdag l

: 23 Woensdag 2-11

: 24 Donderdag 2-56

; 25 Vrydag 3-43

: 26 Zaturdag 4-36 I

. 27 Zondag Pinxter 5-16 I

; 28 Maandag 2de Pinxterdetg 6- o I

29 Dingsdag 6-45 j)

| 30 Woensdag Quatertemper 7-32 .b

; 31 Donderdag ' 8-18 ff

' Vo'le Maan den 6de 's namidd. 5-31 S

L-atfreQuart, den 12de's morg. 8- 7 j

' NieuvveMaan den2o(te 'snamtd. 10-2 j

Eêrfte Quart. den 28fre 's morg. 2- o

Pianecten gaan door den Meridiaan

den 16de. J

Mercurius, 's morgens 11-57 j

Vernis, 's morgens 10-37 {

Mars, 'snamiddags 7-49 j

. Jupiter 'snamiddags 9-49

Saturnus, 's mórgens IO-TO I

, Herfchel, 'snamiddags 5-40 i

I 2

4


^«y Zomermaand 30 Dagen. ^

* Maan gaat door den Meridiaan U M. *|

'snamiddags

1 Vrydag Quartertempcr 9 10

2 Zaturdag Quariempejf 10- 4 |

3 Zondag #. Drievuldigheid tx-'i

'$ morgens

4 Maandag o- 2

5 Dingsdag 1- 4

6 Woensdag '2-8

7 pondejrdag #. 'Saèrdmentfagfi-r 4

8 Vrydag ,4- 4

; J* 9 Zatindag 4-58 i

: I 10 Zondag 5"49

r n Maand. 6-36 <

- 12 Dingsdag 7-22

13 Woensdag 8-10

14 D nderdag 8 54

15 Vrydag 9""-9

16 Za.mdag 16-271

17 Zondag n-14 \

's namiddags

| 18 Maandag 1

19 Dingsdag ' 0- 5 j

20 Woensdag

0

"4 8

j

j^2i Donderdag

J

'^'é


|' ^««J Zomermaand 30 Dagen. /JX

t'Maan gaat door den Meridiaa n. ;TJ. M w

'snamiddags |

22 Vrydag 2-23 I

23 Zaturdag Vaftendag. 3- 7 |

24 Zondag /top/z]/? 3-52 j

25 Maandag 4-37 I

26 Dingsdag 5-22 I

27 Woensdag 6- 6 I

28 Donderdag Vajlendag 6-55 I

29 Vrydag Sc.Pieter enPaülus 7 46 I

30 Zaturdag 8-41 £

Volle Maan den 4de 's morgens 1- 9 ||

.LaatfteQuart den nde's namid 3-54

^ Nieuwe Maanden 19de's namid. 0-58 1

lEerfte Quart. den 27fi:e 's namid. 2-35

Planeeten gaan door den Meridiaan

den 16de

Mercurius, 's morgens 10-31

Venus, • 's morgens rr-'4

Mars, 'snamiddags 6-18

Jupiter, 'snamiddags 7-42

Saturdag 's morgens 8-15

, Herfehel 'snamiddags 3-39^ ^


|"73 July Hooymaand 21 Dagen ,

Maan gaat door den Meridiaan. Vim. i

'snamiddags

1 Zondag 9-38 !

2 Maandag Maria VifitatU 10-39

3 Dingsdag 11-42

*s morgens

4 Woensdag Mzrf. c- 44

5 Donderdag 1-44

6 Vrydag 2-41

7 Zaturdag 3-33

8 Zondag 4-25 j

SS 9 Maandag' 5-14 j

ff 10 Dingsdag 6- 2 j

f 11 Woensdag 6-49 '

! 12 Donderdag 7-.-4

13 Vrydag £-18

14 Zaturdag 9- 7 I

15 Zondag 9-54 '

{ 16 Maandag 10-401

17 Dingsdag 11-27 |

'snamiddags '

rS Woensdag o- 41

j 19 DonderdagHonsdave Begin. 0-17 Lj

j 20 Vrydag |f, Margareiha I- 2|

Zaturdag X-4«|

2 1

•gj


I July Hooymaand 31 Dagen,

iMaan gaat door den Meridiaan. U.M. &

's namiddags

122 Zondag St. Maria Magdal. 2-3.2

23 Maandag 3-i 7

24 D.n-ysdag 4. o

25 Woensdag 5/. Jacob 4-47

26 Donderdag 5-35

27 Vrydag c-27 |

28 Zaturdag St. Anna 7. 23 j

29 Zondag 8-19 j

30 Maandag 9-19 j

31 Dingsdag St. Ignatius 10-20 A

Volle Maan den 3de 's morg. t 7-34 w

XaatfleQuart.denlode'smorg. 2- 4 i

;Nieuwe Maan den 18de 's morg. 3-47

inertie Quart.den26ft e'smorg. o- 7

Planeeten gaan door den Meridiaan

den 16de.

Mercurius, 'snamiddags 0-34 j

Venus, 's morgens ï'1-40 |

Mars, 'snamiddags 5- 7 I

Jupiter, 'snamiddags 5-43 I

Saturnusj 's morgens 6-19 j

Herfehtl, 'snamiddags 1-47 ki


lugufïus Oogfivmand 31 Dagen,

0

I

Maan gaat door den Meridiaan. U M. |

's namiddags

1 Woensdag 5/, Pieiers B ïhd. 11-21

's morgens

2 Donderdag Portiuncula c-21

3 Vrydag 67. Steven Vind. 1-18

4 Zaterdag St. Duaninicus 2-13

I 5 Zondag 3- 3

6 Maandag Zrtf/?/. CAi'i./?. 3-53

j Dingsdag 4 43 j

{ 8 Woensdag 5-29 \

& 9 Donderdag Vaftcndag 6-17 1

|| 10 Vrydag 07. Luurens 7- 5

I? 11 Zaturdag 7-52 j

» 12 Zondag 8-39 j

| 13 Maandag

2 0

9' \

H 14 Dingsdag Fnftendag 10-141

II 15 Woensdag Maria Hemelv. 11- 1

Iió Donderdag "-49-1

's namiddagsj

17 Vrydag o- i |

|; i'ó Zaturdag

3 3

°" |

Y 19 Zondag 1-20I

J{ 20 Maandag 5« Eer nar d. 2- 38

i 21 DinSsd^&iJonidagen Siitd. 2-501

E? S


I Auguftus Oogftmaand 31 Dagen. £

• Maan gaat door den Meridiaan. U.M

's namiddag

22 Woensdag 3.33

23 Donderdag 4-27

24 Vrydag Si. BarthoïomêÜs 5-21

25 Za urdag St. Ludoyieus 6 14

26 Zondags 7-12

27 Maandag 8-10

28 Dingsdag St. Aaguftinas 9-n

29 Woensdag St.JauÖnthoofd 10-10

30 Donderdag 11- 8

's morgens .

31 Vrydag c- 4 J

'Volle Maan den 2de 'smorg. 2-25 l

.LaatftfQuart.den9de 'snamidd. 3- 7

'Nieuwe Maan. den 17de 's nam. 6-47

lEerftc Quart.den 24fte'smorg. 7-37

VoiieMaan den'31 Me 'snamidd. 10-43

Pianeeten gaan door den Meridiaali

den r6de.

Mercurius, 'snamiddags x-44

Vernisi 'snamiddags 0-17 j

Mars, 'snamiddags 4-18

Jupiter, 'snamiddags 3-58

Saturnus-, 's morgens 4-22 \

' Herfchel, 's morgens 11-45:-*


^ ffi., i • mmtm^Xfi.... mm «Cg *S|

September Herfjlmaand %o Dagen.

W'Maan gaat door den Meridiaan U.M. i

's morgens

T Zaturdag 0-57

2 Zondag ï"45

3 Maandag 2-39

4 Dingsdag 3-28

5 Woensdag 4-16

6 Donderdag 5-5

7 Vrydag 5"54

8 Zaturdag Maria Geboorte 6-42

. 9 Zondag

2 8

7"

; k 10 Maandag 8-16

1

S « Dingsdag O- 3 ;

1 f 12 Woensdag 9 50 }

13 Donderdag 10-35

14 Vrydag f Verheppng n-23

'snamiddags

15 Zaturdag o- i j

j i5 Zondag P- 8

j 17 Maandag St.Lamb. 0-57]

| 18 Dingsdag 1-43 !

j 19 Woensdag Quatertemper 2-33

1 20 Donderdag ' 3~24

21 Vrydag St. Matheus Qiiat. 4-21 ;

^22 Zaturdag Quatertemper 5-17J


. September Herfflmaand 30 Da?en,J&

Maan gaat door den Meridiaan. U.M xJi

'snamiddags }

23 Zondag 6-13 i

24 Maandag 7-ri f

25 Dingsdags 8- 9 j

26 Woensdag 9- 5

37 Donderdag 10- 1 1

38 Vrydag io-;i t

(29 Zaturdag St. Michiel 11-46

's morgens

30 Zondag St. Hieronïmus p-36

LaatfteQuart, den 7de'smorg. 7.15 ||

Nieuw^Mnan den 15de 's morg. 10-26 S

Eerfle Quart. den 23fte's namid, 0-40 j

Volle Maan den 29fte 's morg. 9-1S

Planeeten gaan door deti Meri- I

diaan den 16de.

Mercurius, 'snamiddags c- 5 1

Venus, 'snamiddags c-47

Msrs , 's namiddags 3-45

Jupiter, 'snamiddags 2-24

Saturnus, 'smorgens 2-27 I

Hcrfchei, 's morgens 10- 9 jjk

E 1 7 9 2. £*J


Ij OBober Wynmaand 31 Dagen. j

il j^an gaat door den Meridiaan. U.M. I

I

's morgens

1 Maandag Ann. en Lysje. 1-24

2 Dingsdag

1

3 Woensdag

4 Donderdag St. Franciscus

5 Vrydag

2-1S

3~ 5

3-54

4'43

« 6 Zaturdag 5/3°

Ij 7 Zondag 5/. Maarten 6-19

I 8 Maandag 7" °"

JS 9 Dingsdag 7"5 2

I § 10 Woensdag Sf. ritfor. 8-37 j

H 11 Donderdag 9' 2

3 j

j 12 Vrydag 10-10 1

13 Zaturdag ÏO*55

14 Zondag "-43

f 15 Maandag 'snamiddags °- 2

1 16 17 Dingsdag Woensdag ®"35 i- 2

i si 20 19 21 18 22 Maandag Zaturdag Donderdag Zondag Vrydag St. Lucas 5-*3 3-2° 4*7 2-22 7

6

* 1 0 !

I ^


ff OStober Wyrtmaand 31 hagen. Ó

I Maan gaat door den Meridiaan [J M. a

'snamiddags Ij

J23 Dingsdag 7"7 1

124 Woensdag 8- Ï §

25 Donderdag 8-53 I

J26 Vrydag 9-44 1

f27 Zaturdag Vaftendag ïo-34 I

128 Zondag St. Simon en Juda 11-21 I

I 's morgens ï

f29 Maandag

po Dingsdag

c. I O I

1- 0 I

pX Woensdag Vaftendag

I

"45 4

ba^tfteQuart.den 7's morgens 2- T2 S

^ieuiveMaaiT den r5de»'snamid.ii r 7 f

Serfte Quart. den 22(re 's namid, £- -9 |

Köile.Maan den 29de's namid. 10-40 I

Pjtaneeten gaan door den Meri- ' 1

diaan den ióde. I

Mercurius, 's morgens ir-25 §

Vehus, 'snamiddags 1-13 I

Mars, • 'snamiddags 3-25 f

Jupitcr, 'snamiddags 0-59 1

Saturnus, 's morgens 0-29 I

fHerfchel, * s morgens S-r 4 Jfe

«v * " sJl


jfèjyovember Slachtmaand 30 Dagen.£\

%i Maan gaat door den Meridiaan U

I

's morgens I

1 Donderdag Allerheiligen 2.-39 I

2 Vrydag Alderzielen 3-26 |

3 Zaturdag 4 _I

5 I

| * zondag 5" 3 I

' ^ Maandag 5-50 |]

6 Dingsdag 6-36 1

7 Woensdag St. IFillebrordus 7-20 I

8 Donderdag 3- 4 I

] 9 Vrydag 8-49 j

fi 10 Zaturdag 9-33 d

ff 11 Zondag

t? 12 Maandag

Maarten 10-22 |

.V," 1

n

* «

'snamiddags

1 13 Dingsdag °- 1

| 14 Woensdag 0-10

| 15 Donderdag I- 7

| ió Vrydag • 2- 4

Jfi; Zaturdag 3- 5

1 18 Zondag 4- 4

| 19 Maandag St. Elizabeth 4-59

| 00 Dingsdag 5-57

fi ai Woensdag Prejent. 6-49

J 22 Donderdag St.Cecitia 7-38 »


=«^ a—.—.jggqi

jD^Vov^Ji?/ Slachtmaand 30 ZJ^/i.fJ

1? Maan gaat door den Miridiaan. U M. *l

I 's namiddag

I 23 Vrydag g.j^

I 24 Zaturdag p. X3

I 25 Zondag St. Caih. IO-I

I' 2$ Maandag I 0_ 4 0

27 Dingsdag I r. 3 6

's morgeus f

: 2o Woensdag £Lj-

. 29 Donderdag x_j^ I

: 30 Vrydag St. Attdnts. 2- 2 I

Laatfle Quart dentfdc 's namid. ic-?8 ff

Nieuwe Maan den 12 's morg. n. j £ II

!Eerfte Quart flenaofte'smorg. 4-2^ I

VoJJeMaan den 28 Vnamidd. 2-31 |

Planeeten gaan door den Mcii- !

diaan den 15de.

Mercorius, 'snamiddags 0-39 <

Venus, 's namiddags 1-55 (

M^rs, 'snamiddags 3- 3

Jtipiter, 's morgens 11-24 '

Saturnus, 'snamiddags 10-18 1

| Herichel, 's morgens


Wj^Decenilnr Wintermaand31 Dage», a

sf' Maan gaat door den Meridiaan U. M. «j

's morgens ]

|| 1 Zaturdag 67. ZJ/oy. 2-50 j

f 2 Zondag xjie Adyend Befl. tyd 3-37

I 3 Maandag 4-30 1

ji 4 Dingsdag 6?. Franc. Xaver- .5- 5 1

jj 5 Woensdag 5-49 ;

1

6 Donderdag St. Nicolaas 6-32

7 Vrydag f- 1

?]

'8 Zaturdag Maria Ontvang- 8- 3 |

9 Zondag 2 Adyend 8-Si

A 10 Maandag 9-42 ,

?|II Dingsdag P?"3jrl

w 1: Woensdag U-f^o '

J

?

s n'adcmiddags

T3 Donderdag o- 6

j 14 Vrydag c-j8

! 15 Zatprdng 1-40

16 Zondag 3 Adyend 2-40

* 17 Maandag 3 37

j 18 Dingsdag 4-32 :

1

19 Woensdag Qjiartertempcr 5-25

20 Donderdag Vajlendag 6 12

21 Vrydag St. Thomas Gaart. 7- 1

m 22 Zaturdag Qjttrtertèmper 7440 ,

„ q


•S ^.11 •>»••• '"{ga

• December Wint er maand 31 Dagen. ^%

' Maan gaat door den Meridiaan U.M. |*

23 Zondag 4 Adyend

's morgens; |

8-35 jf

24 Maandag Vaflendag 9 23 |

25 Dingsdag Kersdag 10- 9 jj

20 Woensd. 2de/i(?n -

^.5?.6'^v.Xo-57 j|

. 27 Donderdag St.Jan Euang. 11-45 B

's morgens |

: 28 Vrydag Onnozele Kinderd. 0-33 jj

. 29 Zaturdag Thomas Cantelb. 1-19 I

; 30 Zondag 2- 6 i

^ 31 Maandag St. Silyefrer. 2-49 ^

|i Laatfte Quart. den 6de'snamid. 7- o

] N ;

emve Maan den 13de 's nam. 10-51 f»

Eerfte Quart. den 2ofte 's namid. 2-23

Volle Maan den 27fr.e 's moigcns 8 32

Planeeten gaan door den Meridiaan

den léde.

Mercurius, 'snamiddags 1-34

Vcnus, 'snamiddags 2-29 |j

Mars, 'snamiddags 2-25 I

jupiter, 's morgens 9-40

Saturnus 'snamiddags 8- 2 jj

> Herlchel 's mrgens 4- 8 &

5 O.


JT Z O N N E - T A F E L,


P ffi m ^ - . w e » ^ 5

l"> Z O N N B - T A F 1 L, 'V

l| Aanwyzende den Op- en Ondergangder ZON,

1: bereekend op Polus Hoogte der Stad Mld-

II del burg .geleegen op Si Graaden li Minu- |

ten ?o Seconden i 792.

1 Dag'sm op s'Av ond

Uur. Min. Uur Min

April.

51 5-25 f 6—36

I 10

5-15 6-46

I I

5 5-- 6 6—55

1 20 4-5,5 7„ 5

I 25 4-47 7.. I 4

f 30 4-38 7-23

M.ey.

5 [4-29, 7-32

| 10 4-21 7-40

f 15 4--I3 7--48

t2o 4- 6 7-55

{25 4- o S- 1

I30 13--54IS— 6

J u

1 1 Korten der Dagen

, Oag'sm op'sA/ond

"y-

5 J3--49 I8--11

10 I3--4Ó 8-14

p5 I3-44 8-16 f

po 3-43 8-17 j

|2|f 3-43 8-17'

^0 13-4518-15 |.

1

Uur.Min Uur Min j

üecouer.

5 6-21 5-38 11

10 ; - 3 i 5-28 jj

T5 6V-41 5-T9 !|

20 5-50 5- 9 Jj

25 7- o 5- o |

30. 7- yJ 4-50 W

November. IJ

5 /7--I9 4"40 1

1

p 7-28 4-31 jj

15 7-36 4-2,3

j2o 7-44 4-16 I

'25 7"5C 4- 9 I

30 I 7-56 4- 3 ij

December, (I

5 8- 1,3-59 I

I O

8- 5 .3-55 (|

*S 8- 7 3-53

2c 8- 8 3-52 ||

2

5 8- 7 3-53 i

30 8- 6 \ 3-55^

jür' *^ÉK;


I

ZON ECLIPSEN

IN 17 9 2.

Zonne Ed'ps deti 22 Maart

buiten ons G.zigt.

|

j Zonne Eclips den 16 September

| buiten ons Gezigt.


I

WATER-GRTYDEN

'i % Wi««we- of Volle Maan, i s h e t Hoe* 'J

Witter ofVloed, op de voleende Plaatfen: /

uur

Uur.

{ Arnemuiden. .

, Axel. . . . .

i Hoofdentusfchedej

3 Helvoetfluis. . 1 1

. Amfterdam. . 3 Huift i \

1 Antwerpen. . é L1Ü0 }

! Brouwershaven, i Middelburg . . * 1

I Biervliet. . . . 3 Maas (voor de) x I

I Banken, Vlaanife. 3 Neufen. . . . 4

Bergen-op-2oom.4 Ni^poort. . . 11

Briel. (den) . . 3 Ooilende. . . 12

Brusfel. ... 7 l'leimuide. . . ƒ }

Bos, (Ouden)'. 6 iRotterdam . . 4 j

l Cales. ... . 1 Q jSluisïnvlaandere. 1 ï5

Duins, ( in ) . 1 Schengen.... 2 II

Delfshaven. . . 3 Saardarn. . . A f

Dordrcgt. . . . 3 ^enbergen. .' ] I

[ Duinkcrke. . . u 7 holen. . . . I J

Doeveren. . „ u| ronge(0 enN.)j I

Enkhuyzen. . 11 Texels Reede. . 9 1

Enibden. . . u' Vhsfinge. . . . , !

[Go-ree. . . . \ Veere 1 jl

[Goog . . . . 3 V

[ Gouda. . . . 6

Gent. . . . . 10

Groningen. . . u

vyae ran ^uartlerMaan ii het W Ï

aar, op de voornoemde Plaatfe», ten «bf I

7 y

^term or lommige Winden. ft

T

lie, (voor't) * •» I

Willemftad. . . I §

£ierikzee. . . . 2 1


J^' A A Tw^T^Z IN G ^3

V D E R |

J A A R M A R K T E N ,

in de voornaamfle

STEDEN EN DORPEN,

D E R I

PROVINCIE ZEELAND,

voor het Jaar 1792.

§

IN HET EILAND WALCHEREN. J

Arnemuiden. Kermis zTinxterdag. %

Jagtekerk. Kermis Juny 14. 1

I Abttle. Kermis July 7.

Brigdamme. Kermis Juny 18.

Domburg Kermis Juny 15.

' Middelburg. Kermis July li.

\ Oo/lkappe/le. Kermis Juny ?.

j Souburg. tVeft. Kermis 3 Vïnxterdag.

j Sandyk. Kermis July 1.

| Scrooskerke. Kermis September t.

; Veere. Kermis July %.

I Vlhfingen. Kermis July 9.

Vfeftkappelle. Kermis July 1. j

- SCHOU-^j

U

f


h JAARMARKTEN, ENZ.

SCHOUWEN en DUIVELAND.

9 Brouwershaven.Kermis Juny 4.

MBurgt. Kermis Juny 1?.

kllaamflede. Kermis Juny it.

ëNieurverkerk. Kermis iPinxterdae.

I inDuiveland.

kXieuwerkerk Kermis Juny 2j.

1 in Schouwen.

ëSoordwelle. Kermis July 4.

tOofierland. Kermis july 7.

Kenesfe. Kermis ]uly

Zierik^ee. Kermis September 3. f \

ZUID- R E V E L \ N D. ]l

Cloetinge. Kermis Jpril zo.

G

°" Kermis Auntflut 16. J

neinkens-and. Kermis 2 rinxterdag

'sHr.Hendriks. Kermis ^> r// 10,

|

Krunïngen. Kermis ^oe» X(/ naSt.Jan. jj

Ter Wfr/*, Kermis tfoensd.voorS.Jan l

NOORD-2J


JAAR M A R K T E N. £T

IJ^olyntpladt. Kermis July 10.

NOORD-BE V ELAND.

\ Kprtgetne. Kermis Auguflus ij.

| LAND VAN T HOLEN.

!

! Sj. AnneUnd. Kermis Auguflus 14.

1 St.Maarten?dyk. Kermis Otfober 7.

ê

h Oud Vasmaat. Kermis Sacramentsdag. \

V , t

& Ou-lelande. Kermis September 11. Stavenisfi. Kermis September :%•

!

1

\ Sclerpenisft. Kermis ide Pinx terdag.

LAND VAN FLAKKE.

I Sommeltdyk. Kermis Septtmltr if.

Jaarlykfchd


jfQft i i in tt-^ggtegg W I I ,„agI

H Jaarlykfchc Veranderingen der c*

| MA GISTRA ATS - REGEERING»

M I D D E L B U R G .

Den 31 July wordt de Nominatie

Igemaakt, en ter Verkiezing uit de

ivoorgefleldc Perfoonen , aan den

'f Prins Èrffiadhouder toegezonden.

ZIE R IK ZEE.

Den 26 December worden byBurgemeefters

en Schepenen, de twee Bur-

Igemeefters voor het volgende Jaar

tverkooren; en in de Maand 'Mey

wordt by Heeren Raaden, een No- ,

minatiegemaakt van Schepenen, en !

ter Verkiezing gezonden ,alsboven. <

G Ö E S.

Den 24. Juny, deNomintiegemaakt. I

T II O L E N.

Den i^April, de Nominaticgemaakt. I

V L I S S I N G E N .

•en 15 April, de Nominatiegemaakt. I

V E E R E.

Den 10 December, de Nominatie |!

jemaakt: wordende ook decze alle f

er Verkiezing aan den Prins Erf- ji

ladhouder gezonden. |

VA-£,


| V A C A N T I E Nd

Foor fite Refpc&ive Rechtbanken.

M I D D E L B U R G .

Vacantie begint Woensdag voor

Kersddg, en eindigt den tweede

Dingsdag in Januaïy 1792.

Vacantie 'begint Woensdag voor

|, Pnasf'en, en eindigt de tweede (

V? Dingsdag daar aan.

M Vacantie "begint Woensdag voor J

1 Pinx'ieren, en eindigt de tweede

|j Dingsdag daar aan.

f Vacantie "begint Woensdag voor

| Kermis » en eindigt de Eerfte D.ngs-

1 dag in September.

| Z IER IKZE E.

ij Vacanüe begint Donderdag voor

I Kersdag , en eindigt Koppcrmaan-

{ dag 1702.

" VdCanïie begint Donderdag voor.

VA .Paas-\

S< "CV ''**'


Paasfen, en eindigt de tweede I

Maandag daaraan.

1

Vacantie begint Donderdag voor §

Piuxteren, en eindigt de "tweede H

Maandag daar aan.

Vacantie begint dt laatfïe Donderdag J

in July, en eindist'de eerfte Maan- jf

dag na de Z. Zeefche Kermis.

G O E S.

|

I Jl

Vacanüe begint den ti December H

1791- en eindige, den 14 January É

Vacanüe begint met Palm-Zon ^acr

en eindig Zaterdag na Paasfen. ö

'

Vacantie begint miiPinxter*Avond

cn eindigt den eerften Ilegtda» ra 1

Sacramentsdag.

D

(

Vacantie begint den 25 fn!y cn cin- \

dsgt Zaturdag na de Gocfe Kerm s £

M J

^ 2

' TIIO 0-3


| V A C A N T I E N. ( t

TH O O L E N.

Patantlt begint Zondag voor Kers- '

dag, en eindige de tweede Zondag

in Januai y 179S. „

Vacantie begint Vrydag voor

Avond, cn eindigt den tweede

Zondag daar aan.

Vacantie begint Vrydag voor /W-

Zondag, en eindige de tweede

Zondag na Paasfen.

l VacaniU begint Vrydag voor

I en~eindigt de tweede Zon

j dag na Pi nx te ren.

Vacantie begint den 31 July, en eindigt

den eeriten Zondag in September.

V L I S S I N G E N.

jj Vacantie begint den 22 December

1791. en eindist de eefftén Dingsd'tt


p V A C A N T I E N. g

I Vacantie begint Zaterdag voor ij

Zondag, en eindigt de tweede 1

Dingsdag na Paasfen.

[' Vaeaniïe begint Zaturdag voaxPlnX- j

en eindigt veertien daagen I

daar aan.

I Vacantie begint den 31 Jidy, en I

eindigt den eerftett Diiigsdag in I

September.

V E E R E.

I Vacantie begint Vrydag voor Kers- jl

' dag, en eindigt den 9 Januar) 1792. 6$

I Vacantie begint Vrydag voor Vafien- \

Avond, en eindigt de tweede Maan- jj

\ d.ig daar aan. ( s

£v/c«;z z ?> begint Vrydag vo0r Paasfen, j

: ' en eindigt veertien daagen daar aan! jl

Vacantie metPinxt eren is ahPaasfen. \

Vacantie begint den 1 July, en eindigt

veertien daagen daaraan.

Vacantie begint de laaftc Vrvdag in

july, en eindigt den eerften Vrydag

I? in September.

tf 1

' oamA


yr Order op tiet lAiydtn der Poort - Klokken «rl

fcf»

I

MIDDELBURG. 'jfl

's Morgens Lur. s Avonas urn. t

i jan. half 7 1 Jan. qu'. over4

1 Febr. 6 : :5'Dito. q.voor 5

1 Febr. 5 j

[5 Dito, q. over"3

o T. Dito. half 6

iö Maart. ' 5

l A^ril. half 5

iMey,.]unyen

| Ï Aug. haff 5

{ 1 Sept. P

£ L5 Dito. half 6

ff 22 Octob. q

|$ 1 Nov. half 7.

il iDec. half/

; NB. ByheïOpe*

c« Sluiten dei;

:

poorten wprdtaoh

I 0(>>» of Ketting

' \ aan dc Haven gcö-

PePoort';noorden des Avonds voor goed I

ii»rid »n en.

1

'1 Maart. 6

[5Dito. q. over6

1 April, q.voor7

15 Dito. q. over 7

1 Mcv.' 8

15 Dito. q. over 8 j

1 Jun.&Jul. hf .9 I

1 Aug. 8 1

15 Dito. half 8 1

1 Sept. 7 I

15 Dito. half 7 1

1 Oct. 6 §

15 Dito. half 6 |

1 Nov. 5 I

20 Dito. half 5 j

igu n

c. . 4 I

S C

f

«rèftwen cn de Brupgen opgehaald , van f Oc- •

«ober tot ?I Maart ten 9 Uura ; van I April

tot 'oSept. ten 10 U ure v tot xoo lang kan J

kier fcrioon voor een Stuyver binnen komen, I

^ — .« • 1 *

****


JJOpenen en Sluiten der Poorten uCtf

ZIERIKZE R. »

De Land-Poorten.

s morgeus Uur..

Januafy. 5

February. 5

Maart. 4

April. 4

Mey-rAug. 3

Septemb. 4

October. 4

j . November. 5

December. 5

s Avonds Uur.

Jantiary. 8 jj

Februar^. 8 Jj

Maart,. 9 J

April. Q jj

Mey-Aug. 10 ij

September. 9 II

October, 9 «

November. 8 Jl

JDecember. 8 g

De Hoofd of Zee - Poort. W

's Morgens Uur. Vs Avonds Uur. |

Januafy. 6 January. 8 I

February. 5 'February. Q 1

Maart. 5 Maart. 9 S

' April. 4 April. o ]

Mey—Aug. 3 Mey-Aug. tp \\

September. 4 September, o ij

Octobcr. 4 October. p jl

November. 6 . November. 8 f

December. 6 \] )ecember. 8 jt

Openen^J


Ê

^Openen en Sluiten der Poorten teg

. l

G O E S.

I 's Morgens Uur. *s Avonds Uur

I

I*

i January.

i February.

i Maart.

6

5

4

i January.

i February.

i Maart.

5

6

7

i April, half 4 16 Dito. half 8

Mey, Juny en 1 April. 8

July. • 3 Mey, Juny

1 Aug. half 4 J u

ty' . 9

1 September. 4 1 Aug- half 9

I 1 October. 5 16 Dito. ;8

fj| 1 Nov- en Dec. 6 1 Sept.

£3 NB. Bv het Ope- 16 Dito.

hall 8 ;

7 1

| nen en Sluiten der 1 O&ob. half 7

Poorten, wordt ook 16 Dito- 6

;,'


ijOpcuen en Sluiten der Poorten te*" 5

*

| T H O L E N 'S

3

S Morgens uur.

i January. 7

1 Febr. half 7

!5 Dito. 6

1 Maart, half 6

; 15 Dito. 5

1

1 April, half 5

15 Dito. 4

i Mey. half 4

Avonds Uur.

i January. 4

1 Febr. half 5

15 Dito. 5

i Maart, half ö

15 Dito. 6 j

1 April, half 7

15 Dito. 7

1 Mey. half 8

1 15 Dito. 3 15 Dito. 8 I

' 1 Juny en July 3 1 Juny en July 9 3

i 1 Aug. halt' 4 1 Auguftu.s. 8 g$

1 i 5 Dito- 4 15 Duo- half 8 jf

1 Sept. half 5 1 Septemb- 7 I

D i t 0

1 15 - 5 15 Dito. half 7

1 Oetob. half 6 1 October. 6

15 Dito. 6; 15 Dito. half 6

i Nov. half 7! 1 Novemb. 5

15 Dito. 7 15 Dito. half 5

1 December. 7. 1 Deeérnbef, 4

Op deezc bovenflaande Uuren worden ie I

Poorten voor goed geflooten; alleen de W uet- »

Poort , blytt des Avonds open tot 10 Uure . 1

l^dte dan ook voor goed fluit. ;k

{. «v °rd«r J

W *«£%Bfes-. ,

li


& g^ayai 11

y-. Order op het Luyden dtr P«oK - Klok u S

V LIS S 1 N GEN. "r

i wordende dePoor-

I

I

f

s Morgens Luidt,

geen Poort-Klok,

zen omtrent Zon­

ne - Opgang geopend.

s Avonds uur.

ijan. qu. over 4

i5Dito. qu.voors

i Febr. 5

L5 Dito. qu.over5

I Maart. 6

15 Dito. qu.overö

1 Aprij.qii.vooi'7

15Dito.qu.over 7 ]

ï Mey. 8

X5Dito.qu.over8 ,

Ï Jun enjul. h f. 9 ,

i'Aug. 8 <

15 Dito. halfs ]

iSepr. 7

15 Dito, half/

x October. 6

15 Dito, half 6 ;

1 Nov. 5

20 Dito. half 5

is Dec. 4

De Poorten worden dtt Avond» voor goe* ge- i

floten , van 1 Oft. tot jl Maart ten 9 Uure, J

van 1 April tot, JoSept. IW I» Uure» tot J

«oo lang kan ieder Portoon voor een Stuyver f.

Kinnen komen. Order i


MOrderop het Luyden der Poort-Kloto

f te VEERJE :

s Morgens Uur.\ V Avonds Uur,

i January. 5] 1 January. 5

15 Febr. . half 5! 15'Febr. half 6

1 Maart. 4 1 Maart. 6

1 April, half 4 15 Dito. half 7

1 Mey. 3 1 April. 7

Juny en July 3 [5 Dito. half8

1 Aug. 'half 4 iMey. 8

1 Sept. 4 15 Dito. half 9

I 1 Oet. half 5 Juny en July h.9

| Nov. en Dec. 5 1 Augultus.* 8

rSÜito. halTS,

1 Septemb. 7

:5 Dito. half7

1 October. 6

5Dko. half 6

1 Nov- en Dec. 5

De Poorten worden des Avonds ;

voor goed gcflooten, ten 10 Üiire, j


F~ OrdeophetAfvaafender Bsunfchepcn

ts Van y

1 MIDDELBURG op ROTTERDAM, II:

j VaarenalleDagenVoorden middagaf, I

I omtrentopdieUuren , gelykde

ondergaande Tafelaanwyft.

j Van 1 April tot jc V

Sept. op Nieuwe of

j Volle Maan.'s Mor- \

gens, ten half toUr g

, i Dag daar na ten i

' xDagendaar na ten :

J »i Ur t

i i Dagen daar na te r


\ \ half ïzUr.i

« 4 Dagen daar na ten

IF Ur.

< Dagen daar na ten

1I i Ur

6 Dagen daar na ten

ha f 6Ur

7Dag.daar nat :n 6

Op Qjjartier Maan

's morg ten7 Uur.

l Dag daarna half 8'

11 iDag. daarnaten 8

1 J Dag.daar na half 9

Ij jjDag. daarna ten 7

Jj f Dag daarnahalf8

/?. 6Dag. daarnaten 8

V! 7 D a

an i October tot 3 1

lïflrtop Nieuwe of I

'olie Maan , 'sMor- I

ens, ton half toUr. »

Dagdiarna t n 10 II

.Dag.daamahalf 11 [I

Dag daarna ten 11 -j

r Dag. daarna ten iz U

; Dag. daarna half 1 n

> Dagen niet varen ë

ten waare dat %

die dag, viel op j

\Voensaag''>f Za- j

turdag, dan zal I

'1 gety een dag 1

vroeger of laater

verlegt Worden. •

7Dag.daarna half 7

Op Otiart Maan ten 7

1 Dag daar nahalf 8

iDag. daar r a ten 8

3 Dag. daar na half>o, ;

4Dag daarnaten 7

15 Dag daar na half8 ;

joDag. daarnaten 3 j

g- daarna ten $ 17 Dag- daar naten 91


1

Orde opliet Afvaren derBeurtfchepen ,^

VAN MIDDELBURG OP jf

Aardenburg alle Vrydagen.

Afendsk-CsHr.) alle Donderdagen, j

Antwerpen alle Dings.énVryd. }

Axel alle D'nss.enVryd. j

Alkmaar alle 3 a 4' Weeken. !

Brusfel alle Dond.ofDings. f

Bergen-op-Zoom alle Zowrf. /ifo |

en Vrydagen. 1

Bo'-sfcle zWeDond.of Vryd. 1

L Biervliet alle Dings.énVryd. Jl

I Breskens alle Vrydagen. * ||

* Breda nllc fVoemdagen. ®

B.'dchCsIIcrtog.) alle Vry dagen. I

Bommel alle VcertiénDagen I

. Brugge dit Veertien Dagen I

1

C>'tgene au e Donderdagen, jj

I Delftenden Haag aii c ^ry^g-e/z.

Gorcura alle^wfog'^w,

Gocs alleil/ö^f.^Z^.

Gouda al\eWoensd. enZat.

Groningen alle .

I [arlingen * 3Üe JVeeken.

I Haarlem aile Zaturdagen. A

$Hulfl; alle^/y^#». £3


|^Orde Opliet Afvaren der Beurtfchepen^

I

V A N MIDDELBURG OP

Yfendyke alle Vrydagen.

J Leiden alle Dingsdagen.

Leuven alle Zond.ofDings.

| Mechelen alle Zond.ofDings.

Maartensd. (St.) alle Vrydagen.

N. ofSt.Joosland alle Maand, en Don.

Neufen alle Dings. en Vryd.

Nimwegen alle VcertiénDagen

Ooftende aWtVeerticnDagen «|

Pbilippine alle Vrydagen.

Rotterdam alle Dagen.

Schiedam alle 14 Dagen Vryd.

Sas van Gent' alle Woen s. en Zat.

Saandam alle 3 a 4 We eken

Sluis in Vlaand. alle (Voens.en Vryd.

Tholen zlleDings.en Vryd-

Thiel alle VeertienDagen

1

Utrecht alle Veertien Dagen

Zierikzee alle Zond. IVoensd.

en Vrydagen.

Zaamflag alle Vi ydagen.

&

1

Orde»


pOrde op het Afvaren dcrBeurtfchepeJ

P

\l 1 J*, 21ERIKZEE OP

J

f Amitordam, op geen bepaalden ivd

Antwerpen, BrusfelenMechelen, op

geenbep. tyd. Bergen-op-Zoom,

alle Itor&gi e n Zond. Breda, op

renbep.rvd. Delft, den Haag, eS

Leyden -aJJe agi Dagen. Dord, alle

foemd. Gocs,tiile Maand, en Zat.

Midd., alle Z)o#£ M Ztf*.

Rotterdam en Schiedam, al, Boven.

Tho en,allei4^, TOT. Vjisfingen,

nltemensd. Veere, alle /Fo^ J

VA N G O E S O P f

Antwerpen - nllc Veertien Dagen !

Bergen-op-Zoom alle Donderdagen. 1

Dord *\\


C' >Orde op het Afvaren derBetirtfchepeng

f VAN THOLEN OP j

IMiddelburg alle Zondagen van

den i £o£

den ^oScptemb. U

Woensd, en van |

i OStober tot 31 ]

Maart,D'mgsd. J

Berken-op-Zoom MeDingsdagen. j

Rotterdam alle Zaïurdagcn.

Zieiikzce alle Veertien Dagen

Dord alle Dingsdagenvan

m, 15 February tot J

^ ' 1 5 Novemb. van \

S . 16 Novemb tot I

16 Jan. Zaturd. s

| VAN VLISSINGEN OP

| Gies alle Zaturdagen»

IV. Rotterdam süzDings.enVryd.

Sluis in Vlaand. alleAto^#*«>

Zierikzee ift&Frydagen.

Op andere Plaatfen is geen bepaalden

I Dag, moetende hier toe byzonder

Bevragt of Afgehuurd worden, 00R

Vaart op alle uur van den Dag.

jl een Schuit overnaa Breskens of Land

j^vmCadtand.


W sa» •'m^^mg^-r^

|C*3° rci

n e t ? °P

Afvaaren der Beurt-"*

II Scheepen van V E E R E op H O L- '4

L A ND of Rlders , vaaren op geen jf

I bepaalden tyd, alleen op GO ES 1|

Ij Zomer en Winter. ' II

Ij van Yeere op Goes.

Van Goes op Kiw*. j

I op N ofVolleMaan

op N.of Volle Maan 1

's Morg. ren 7 Ur.

Namidd. ten 2Ur. f

iDag daar na 8 Ur.

'Dag daar na

. zDagen half aUr.

's Morg. ten 3 Ur. f|

3 Dager; half 10 Ur. 1 Dagen half 4 Ur. I

4 Dagen. 10Ur. 3 Dagen half 5 Ur. ||


,Orde op het Ryden der Poft-Wagens^

vanMiDDELB. opVLissiNGEN en &

van VLISSINGENop MIDDELBURG. I

Jan. Febr. 'sMorg.7toVsAv.7Ur. I

'Maart April - - - 6 - - - - 7 tfr.

Mey tot Aug. - - - 5 - - - - 8or.

6\i>/. CW. - - - 6 7 1

Nov.enDec. - - - 7 - - r - 7y?'j

Betaalende de Pasfagiers als volg

1 Perfoon 13 St. I4 Perfoon. 20 St- 1

2Perfoon. 13 St. 5 Perfoon. aoSt-

3 Perfoon. 15 St. löPerioon. 24 St- j

Nog bet. ieder Perfoon 1 St.Boomgel

' Van MIDDELBURG op VEEBE, en

van VEERE op MIDDELBURG.

Van half Maart tot half October.

Van Middelburg 'sMorg. ten half 8 Ur. 1

Van Middelburg\sMmg. ten 9 ür.

Van Veere \sMovg.ten 11 LrA

Van Middelburg 'sM:dd. ten 12 E7r. ;

^«M^/&tfrgN*>niddagten aür.

I Middelburg Namidd. ten halfs Ur. \

[ Van Middelbar g's Avonds ten 7 ür

4

ka 0, de{


ft Orde op het Ryden der Poft-Wagens£J

f van MIDDELBURG op VERE en

van VERE op MIDDELBURG.

Van half OBober tot half Maart. J

FMiddelburg"'sMorg. ten half9 f//.

Van Vere 'sMorg.ten nUr.

Van Middelburg'tMidd. ten 12 Ur. j

Van Middelburg Namiddag ten

VanMlddelburgNsraiddagteü 4.U/.

| FanMiddelburg'sA&ndstm 6Ur. L

< Betalendede Pasfagiers opBoyengem. »

i'o/? - ?7«r«*. I fo/z7

n Perfoon 12 St.i Perfoon ig St,

1

2 Perf. ieder 8 St.|2 Perf. ieder 10 St.

meerderals2Perf.'3 Perfied. 7I St.

ieder Perf.


f f * i n • >i • 3ï£S£* ••

jOVertrek en Aankomft der Poften^

% van M I D D E L B U R G op j

Goes, "]

Tholen, Per Land-Pop?.

Holland, Vertrekt van het

Gelderland, Poft-Compt. Zon-

Gencral. Land, dagen Woensdag,

Vriesland, t's/lv.omoUuren,

Overysfel, ' koomt aan Zon~-

Engeland, dag en Donderdag

Duitfchland, 's Morgens.

Zwiczerland, J

jR NoordfchcLand.J |

ff NB. Met de voorfz. Land-Poft, §

*r gaande Brieven moet betaald worden l

'op Engel.,Schotland en Ierland, 3 St.

Vriesland 6 St. franko Utrecht.

I Overysfel 3 St. franko Dordrecht.

I NoordhoUand 5 St. franko Rotterdam.

Zmtzerland sSt.frarikó Rotterdam.

Noordf.Land.iASt.ftavi.iO Hamburg.

DuitCchland, moeten gefranqneerd

I - werden,naar dc gelegenheïddcr plaatj

fen, November^December'January,

J en February, betaald iSt. meerder.

Vertrckfc


ti VhmrWn I " Comptoir

: s S'S, U*w*«>W s

by w?

SS dffv.

««»

pnen, i 3ft.by \ dag en Donderdag

J '* Namiddags. - II

li OokVertrekkendagelyksBrieven,op i

Amfterdam, n I

'Rotterdam, ! 0 w r R o t t e r d a m \

Dordrecht, fongefranaueerd. g

sGravenhage. J g

Ook op geheel ï

i Holland, 1 0 j w e n f r a n k Q m I

Gelderland, \ Rotterdam moet * I

Vriesland >Sf«yv.*y; wom

Pverysfel, - n a gelegenheid der

iffltichland* J Plaatfen.

teftrek en Aankorhft der Ordinaire

KOOPMANS-BÖDEN, Op j

Amjlerdam, vertrekt /ÏP&«w/f. en Zaturd.,

koomt aan Dingsd. en Frj^ j

grtrekt van Amft., /)/^. en Vrylty


0 ^«-s^^^M^- •§

Vertrek en Aankomft der Koopmans-gj

W Boden van MIDDELBURG op

t Vertrekt 's Woensd.

ZIERIKZEE. S koomtaan Vrydags en

i Zdturdags.

{ Vertrekt's Maandags

knomt aan Donderd.

VLISSINGEN. i Vtftn alledag:'sMid*

B 1 koomt terug s Avonds

Ij f Vertr. alledag 'sMïd.

j VERE. \ koomt terug's Avonds

! D E L F T { Vertrekt Vrydags. ,

i) en den < koomt aan Zondags |3

; II A A G. £ of's Maandags. M

r Vertrekt om de 14 da-

D o R D. *tg en

Vrydags, koomt

( aan 's Maandags.

ƒ Vertrekt Dingsdags,

L E l D E N ,

i ikoomt aan 'J/Fo«wrf.

r Vertrekt Dingsdags

B R u G GE. < enVrydagS,koomt aan

t Maand, en Donderd.-

!

I

NB. DoordcBodensop Zicrikzee :

en Go« werden buiten hun Ver-

„ rrekdagensenoegzaarn dagelyksBrie-J

fjven verzonden. Vertrek^

jfc rnTT «1^3•' 1 " 1

"" r

KUl|


C^Vertrek en Aankomft der PoitenT

J van Z I E K T K Z E Ë op J

Walcheren

Goes.

Tholen.

1 f

Holland. ^ Land-Poli. \

• Gelderland. Vertrekt Zondag \

Overysfel. en Woensdag des i

Ï Vriesland.

I Avonds. f

Groningen. I

Generajiteits- Koomt aan, des I

Landen. > Z b » ^ I

Vlaanderen. gensen'sfVoen- 1

gBraband. dags's Avonds. §

Jr Engeland. £3

B Vrankryk. In de f Vinter g e. g

1 Spanjen. woo»/y/& Z)o«Jk I

E Portugal. % ' V % W , 1

Dmtfchland.

| Italiën.

| Zwitzerland,

e n z 1 ' J

Vertrek en Aankomft der Ofdinaire I

J KOOPMANS-BODEN, Op

F e r t r e

MAA iu ? kt Zaturdag i

LMiddelburg. ^en Dingsdag, koomt a

f .

feW'

J aan Vrydag en

• i •Dl.jj. •

ZondXJi


•»v -

jQVertrek en Aankomft der Poften £

« van GOES op ^

1

} Per Land - Popi.

Walcheren, f Vertrekt Woensdag

Vlaanderen. ?en Zaturdag, koomt I

Braband. Kaan Donderdag en Ij

-* Zondag.

Holland. 1 \

Gelderland. Per Land-Pop.

Overysfcl.

I Vriesland. Vertrekt Woensdag

I Groningen. Ven Zondag 'sAvonds J

| i Tholen. ' om half Tien Uuren, i

tz Zierikzee. koomt in Goes aan j

I

( Generaliteits alle Woensdagen en

en verdere ; Zaturdagen,

Landen. .

Vertrek en Aankomft der Ordinaire

KOOPMANS-BODEN, op

Vertrekt alle veertien

Antwerpen. >Dagen 's Woensdags,

j koomt aan 's Maand.

^ Vertrekt Woensdag

„ , . . „ € en Donderdag, koomt

p Middelburg. P a a n Donderdag en \

15 3 Vrydag. %


PVertrek en Aankomft der PoftenffJ

|¥ van THOLEN op W

|j Goes. T I

jj Zierikzee. I

| Wakheren. Per Land-Pop. \

I Holland. I

| Gelderland. ( Vertrekt Woensdag I

Overvsfeï. }>en Zaturdag, koomt 1

Vriesland. i aan Maandag en Don- {]

Generaliteits derdag.

Landen. I

1 Groningen, jg

| enz. J A

F Vlaanderen, -j DeeÈe worden opiè

Braband. /het Poft-Comfitoir te I 1

Frankryk. >Middelburg of Rot-

Spanjeu, l terdam gezonden.

enz. J {

Vertrek der Ordinaire- of Koop-

MANS-BODEN, op

) alle Maandag.

Bergen-op- ( n

\\ e

Woensdag.

a e

Zoom. f Donderdag.

\ alle Zaturdag. Met «

*

heto

P eT!ender

Poort.%J


^Vertrek en Aankomft der Poften^ 1

Ö van VLISSlNGENOp I

I Zierikzee.

I Goes. Per Land-Poft.

Tholen. Vertrekt alle Zon-

H Hand. dagen en Woensdage

Gelderland, fan het Poft - Comp-

' Generaliteks toir, des Avonds om

-Landen. ^8 Uuren, 'sJVinters

Engeland. ten 7 Uitren, koomt

Duitfchland. aan alle Zondagen en

1 Zwitferland. Donderdagen 'sMor

b Noordfche. gens. j

« Landen. S

Braband. j Deeze worden op

Frankryk. /het Poft-Comptoir te

Spanjen. > Middelburg gtzou-

Portugal. \ den.

Italië n. '

Vertrek en Aankomft der Ordinaire

KOOPMANS-BODEN, Op

(Vertrekt alle dagen

Middelburg, ^s Middags, koomt te

. rug 's Avonds. •

£9 Vertrek^

fegfr JEE»' 11 «Sffi


10 Vertrek en Aankomft der Poftei;£

van VERE

I Goes.

op

I Zierikzee.

I Holland.

i Per Land-Poll.

I Gelderland. F.rtrekt alle Zonda-

|! OverysfeJ, \gen en Woensdagen t

\ Vriesland, j 'koomt aan alle Zon-

Groningen. dagen en Donderda-

Generaliteits

Landen,enz.J

gen,

i Vlaanderen "1 JL

> Braband. g

!

Frankryk. Deeze worden op «

Spanjen. \het Poft - Comptoir ïï

Portugal. 1 te Middelburg gezon- \

Itaüën, enz. I den.

Vertrek en Aankomft der Ordinaire I

KOOPMANS-BODEN, op

? Strekt alle Dagen I

Middelburg. y s Morgens , koomt I

J te rug '•'s Avonds. I

5 _ No-a


ffiffi II •IMIIIlWl'BSflUl HJ-_ig^{

\\ NOTITIE VAN 'T KLEINZEGEL.

H Het Zegel voorde Minuten van liuur-

I Cedullen en Pagt - Contratien van

n Huizen, Landen enz., te betaalen

iII #y Huurders, naar het beloop

yan de Huur, volgens een of meerder

Jaaren. Gl. St.

Beneden de 50 Gl., Zeg. van fo - 2

50 Gl. en daar bov. Zeg. van fo - 4

100 Gl. en daar bov. Zeg. van fo- 6

200 Gl. en daar bov. Zeg. van fo - 12

400 Gl. en daar bov. Zeg. van fi- 'o

6op Gl. en daar bov. Zeg. van ƒ 1 - 10

De Zegels voor beloop van grooter

Sommen , te vinden ih ART. 38. van

de Ordonnantie.

Voor de Pagt-Ccelan van Landen,

loopt het Zegel nietboV. de 3 Gl., mits

!

I

voor een Termyn van 7 'Jaare n ; anders

te vermeerderen voor eiken Termyn.

De Verhuurders moeten een Duplicaat

hebben van 6 St., zoo de Huur

100 Gl. of daar bov. bedraagt, anders

van 2 of 4 Stuiv., zoo als de Min. zyn.

Tot Continuatie van Huur of

li Over gif te , van een gedeelte van

B dien, is een Nieuw Zegel noodig.


'cGft" ""u^BSgNs ii in i|jg^g||

&NOTITJE VAN 'T KLEINZEGEL.CS

! Rekeningen van Boedels, Gildens of 4

andere Gemeene Adminifiratiën, van |

Keederyën vanScheepenen Compae- |

mefchappen van Negotie, te Be-zege- I

wanneer den Ontfang bedraagt. II

100GL en daar bov. Zeg,van/b- 8 f

300GI. en daar bov.Zeg. van /o - 18 I

600G -en daar bov. Zeg. van fi- 4 ff

] 1000GI. en daar bov. Zeg. van ƒ 1 -16 |

üe Zegels voor grootere Sommen I

1 bepaaidm ART.39 van deOrdotmant. ji

üe Duplicaaten voor de Geïntres- A

ieerdens, volftaan met een vierde R

van het Zegel der Rekeningen .mits «

niet boneden de 4 Stuivers. . «

Alle Rekeningen, Declaratien, of

de (piitantie, dienende in plaats van

Rekeningen, aan Debiteuren, bin-

" e n

. , of

buiten 's Lands, wanneer 50

Gulden en daar boven bedraasen,

1 een Zegel van 4 Stuivers.

mkenmgen met de Ordonnantiën

1 tot betaalingen, aan de Ooft- of We ft-

Lomp. te bezeg.,vvanneer bedraagt. $

50 Gl. en daar bov.Zeg.v. 4 en 8 St. J

3oo Gl.endaarbov.Zeg.v.4eni2St.(£ 1

kV « J J b » — hl^jg


NOTlTlE VAN 'T KLEINZEGEL.jJJ

\ 6ooGl.cn daar bov Zeg. v.qen i6St. 1

ïoooGl.eii daar bov. Zeg. v,4 en 2o6t.

2cooGI en daar bov. Zeg. v. 4 en 24SC

3oooGi.en daarbov.Zeg v.4en3óSt.

40ocGl.en daar bov.Zcg. v. 4en 48S1:.

:

6;ooGl.en daar bov.Zeg. v. 4 enóoSt.

Contratien, Koop Conditiën. Beftckkenof

Aannecming^n van Werken

enz., volgens , den Inhuud der

Sommen. Gl.St.

Beneden de 300 Gl. Zeg. van fo- 8

§

300 Gl. en daar bov. Zeg. van ƒ o -12 j

600 Gl. en daar bov. Zeg. van fo - 16

En zoo vervolgens, naar Aanwy- 1

zing van de vorenftaande dus $ ge-

' teekende tweede Colom.

Onderhandfche Borgtogten; Vol'

machten , Verklaaringen of Attefiatien;

voorts alderhaiide Atleni ofi

Contraiïen, geen bepaalde Somme

inhoudende, moeten zyn op een Zegel

van 8 Stuivers.

Biljetten van Verkoop of Verhuuringe

van Huizen, Pakhuizen, Zol-\

& ders, Kamers enz., moeten zyn op i

fjjeen Ordinair Zegel van 2 Stuivers,


jNOTÏTIE VAN 'T KLEINZEGEL.JfJ

en by elke Veranderingé der Be- jf

fcendmaakingen vernieuwd worden.

Tot Tranfporten van ObÜgatien >

op hot Land enz., een Zegel te gebrinken

van 2 .Stuivers voor elke

honderd Ponden Vlaams , en worden

de Quitdntien van gekogte Obli- \

fatten , ten aanzien van 't Zegel j|

voor Tranfporten gehouden. I

i Tot alle Begravenisfen, zoo in de 3

Steden als ten platten Lande word Jt

tareifcht, een Zegel van 30 Stuivers §

[och voor die, welke op 't Qaohier §

fan het Familie-Geld, zyn aange- ff

jcflagen op ƒ500 - o moet zyn een I

[egel van ƒ 3 - o - op 1000 een I

in ƒ 6 - o - o, j|

| En met iedere Verhooginge' van I

500 -0-0 eene Venneèrderiiiff I

in / 3 - o - o. "1

Tot Onderhandfche Öbligatien, ï

moge Wisfch , of Jsfignatiën, als I

ok Qintantien van Huishuur, be- &

oort geen Zegel. ' b?3


KORTE SCHETS

V A N DEN

I N H O U D

V A N

ZEELANBS j

CH R O NYK

V E R K O R T j

"Van x 7 ? 7. r 0t enmeti 7 9 0

wgeilooten.


|j AAN DEN ^

| L E E Z E R!

I WY hebben gedagt niet onv

v

aangenaam te zyn, onze

Lezers in ftaat te Hellen, om

met één opflag van het oog,

I te kunnen na gaan , welke

§

» zaken zedert den Jaare 1777. ,

tot en met 1790. en dus in j

veertien Stukjes zyn behan-

1j delt, en in ieder derzelve

! voorkoomen; ten einde dus,

I de voorwerpen hunner weet-

I

lust, des te gereeder te kunnen

nafpeuren.

• DE UITGEVERS.


KORTE SCHÈTS^I

VA N O E N S

I N II o U D

V A KT " ' : I

Z E E L A N D S

CHRONYK)

V E R K O R fi f

f Jndicn van jggj vind' men Zee- I

lajds Naamligging, Djfet&fcft. 4

LCA .1274, verandering d.W YVa- I

Lugtsgcftcldheid, tegenwoordige

beland, gftgtfSf !

vordcehng ten O.enW. der Schei I

ide getai der Steden cn Dorpen odd- I

tydsenthans, - Forten, Voorbrengleien

van de Grond, Zeeweeren J

Duinen Hoofden, Paalworm, Dy- I

ken, Stroomen van Zeeland, de I

m- e

» VVefteriVheld^ Viscb l


B% ( * ) 6

Ir Maten, Gewigten en Geldfpecien,

Iinwooncrs van .Zeeland cn hunnen

Aart;-- Aloude Regeering van Zee

land, htdendaagfche Regeering, -

I de Eerfte Edelen, Staats Vergadc-

I ring, 'sLands Wapen, Gecommit-

I teerde Pvaden, de Admiraliteit, Re-

1 kenkamer, ft Hof van Vlaanderen

I en Hooge Amptenaren -- Godsdienst

enKcrkrcgecring, Getolereerde Ge-

I zintheden, Zeeuwfche Clasfen en

JL Kerke'yke Vergaderingen, Walfche,

g En,Tclfche en Schotfche Kerken

W 'sLands Zegen en Onheilen; Storm­

pa winden, Watervloeden, Aardbcvm-

e e n pestziekte, Ziekte onder t

Rundvee, Paalworm, Stortregens,

! Droogtcns, Duuretyden, harde

§ Winters, Oorlogen cn Binnenland-

1 fche Beroertens.

J ANNO I77 8

«

I De Befchrvving van Middelburg:

i Naamsoorfpróng dier Stad; alouj


Pw 3

~- l

-- JU

4KfiSj^MH*Bsa^^J Ö geft 'Idheid; Burgerlyke voorreden-%

v.eiderley vergrooringc,, der Stad'

Nieuwe Haven; Binnegrach en v'

Nieuwen Sas; Bolwerkt p^tenoude

en tegenwoordige VerdeeJ n -

^aixiada;>x.n;;aanna?ckten?vriS' , :

Plemen; K«^- rs cffi|ffli

I

W e n ; Dockken; opeSe^e' I

A X V N O 1779. if

Klooftar der Minderbroeders Au ï

i f r ^rdeaenCellebro'eVs 1

W.lfche en Engelffche Kerken 1

I Janskerk; Vrouwe Kloofters-Vl '

Ijoomfcbe eo^otW

dunst en Kerk Regeering der G^r

formeerden te Middelburg, p^!^,


^^gggggg^p^'

faemm Predicanten, Ouderlingen j

j en Üiaconen, Godsdienst en Kerkregcering

der Walfche Gemeente.

ANNO 1780.

Godsdienst en Kerkregeering der

S EnEclfche,Lutherfche enMennouite-n

H Gemeenten, als mede der Roomsca-

«rezinden en ]oodcn te Middelburg;

II ïatynfche School en Illuftre Gymi

nafiumbenevensdeszelfs Hoog Leer-•

SSrs ; de Abdy thans het Hof van

B Zeeland, deszelfsoorfprong, Goc-

1 deren en Voorregten; de Staaten-

Kamcr, de Kam r van Heeren Gecommitee--dc

Raden en van de Admiraliteit

; die van den Raad van Vlaanderen,

Van de Heeren Scaaten van

I Walcheren en van de Provinciale

Rekenkamer.

ANNO 17 81.

[ Aloude en hftdendaagfclie Regee-

£5


^ C 5 3 ^

f S , ^mptenaren by de Heeren

Sé n 0

^ 0

^ 1

^ d

; fiGecommit-

I ceeide Raden van Zeeland • Onr^n

ll Gm

ÏT ]

Raad T MU

.' ^^"cialeReVS":

' AL

,! TC

? mits

gaders de

Zeeland g

p ie

" m

^meinea van

^eeiand; Burggraven; Rentmce-

^eld?"^ a

' BCÖ 211 e

f n

• fccntJde; Rentmeefter der Doinei-

! n e n

«** Tholen; Rentmeefter Ge

i neraal derGraafelykeDomdS^ j

' If Z en m V n m v a n ^

Wate -en

•oude Wetten; Kcure van Zeehnd'l

veranderingen in de oude Wetten-1

Grafelyke Munt ;te Middelburg?

Nooth

— -J

ind'T'F , dCI

' P eIdf

| | d ^

y

ANNO 1782. - |

I n

P eci

f ' C

A

ën vanZee- f

J

3 ANNOV3


4$ «7*1 I I IMIWIII qggEWMMBMCH "

I ANNO 1783.

I Stads Regeering te Middelburg',

I

drie Grafelykc Officieren 3 Jurisdictie

der Stad; verandering derWedi;

Burgemeefteren, Schepenen, Raden,

n Penfionaris, Secretaris, Criminele j

juftitie; 'sGravenfteen; Tugthuis; |

Regtsplesing in't Civile; Cpftume

van Middelburg; Thezauriers en

§ Stads Schuur, j

ANNO 1784. '

Vervolg der andere Collegien te

Middelburg; de Wisfelbank; Wees-

I kamer; Leenbank; Collegie van

i Asfurantie en Water Regt; Land-

I regt; kieineZakcn; Stads Ambagtcn;

| Defolate Boedelkamer, Kamer van

den LevantfchenHandel; Comptoir

vanFinande en Conlignatie, cn dat

van Regiftrature. Voorts nopens dein

JL Burgerhaat te Middelburg, enBur-

& • • ge

H

3

&


f gerJykeVryheid; Gildens; derzelver^3

ooriprong, verdceling cn bc{tüur. T

A N N O 1735. ||

Weienfdmppcn, Konftcn cnTan- J

IcnjdcrzelvcrbeoefTenific te Middel- I

e u w f c

f ?? he Gcnnbdfchan der f

Wetenfchappen te VlisMm; des- I

zelfs oorfprong, beduur „werkzaam- I

; beid en verzameling. I

( A N N O 1786". | |

Vervolg va n byzonderheden no- f

|Pf s

^ecu,wfcfj GenoodfchawH- if

Wetenfchappen te VfisÏÏDgerl: ;

t I

. Middelburgséh Departement v»n 't I

zelve; 't Phyfifch Collie . P J : m !j

vanecnHooge School in Zeeland: !

Departement van denOcconnrm!

fchen Tak; mitsgaders van de Na- »

denrk e

e S k u n d i s e C

^^ ^ o n . 1

b e o e f f e

i & S der Konften te

Middelburg; Teeken Academie" 2 £


A

4 Rede-Q


0


ZEELANDS

C H R O N Y K

VERKORT.

i 7 9 a.


p Z E E L A N O S g

| C H R O N Y K I

VERKQRT. 1

Viaag. Ts 'er in den Staat der II

J

Konften en Wetenfchap- JJ

pen re Middelburg, zeden den jaare 1

1784.cn 1785. waarin JÏV uw verfiag $

Meswegens voor de Chr. nyk van A

is 1785. en 1786. vervaardigde, geen ff

Ir verandering gekomen ? W

1 Antw. Ja, door de ftigting van jj

I het M U S E U M MEDIOBUR- I

[ CF.NSE, een aanzienlvk Gebouw, 1

ftaandeindeLatynfcheSchooIftraat, |

weleer bewoond door den Hcere I

Mr. M.J. Feth ynn de Pcrre, van I

l West - Capp:ll e, Raad enBurgemee- ||

l tier der Stad Middelburg. !J

I V. atsg. Wanneer en door wien is |-

I dit Gebouw tot zulk een nuttig ein- I

de ingerigt? •


g${^inimi • gg 1

jrjia ZEEL ANDS $

w ^«/w. Den 15 January 1787. deed

de Heer Mr. JOHAN AREUAEN VAN

DE PERR.E,,(tfe Nieuw-Erye en Weizingen,

daar toe het eerfte vooiftel;

communiceercnde aan \Natuurkundig-Gezelfchap,

waar van hy Prsefident

was, een Plan, door zyn Ed.

ontworpen, ftrekkende om den luister

en bevordering van de Konften

en Wetenfchappen te meerder te

! volmaken, cn by zonder, om die,

jl als.by elkander vereenigd, tot een

« gemeen Mufeum en teffens een be-

I f ftendige vcrblyfplaats binnen Mul-

I' delburg te geven, door den aankoop

van het bovengemelde Huys door

de Tceken-Academie en het Natuurkundig.Gezelfchap',

alles ingevolge

zekere Conditiën door zyn Ed. voorgedragen.

I

-«•ai tf

Vraag. Kreeg dit voordel ter-

ftond zyn beflag 1

Antw. Het Plan van den Edelen

Voorzitter wierd in commisfie gen

field, enden 19January 1787. volkor

|_5 men$


U a^tm^^mst^ * i

CHRONYK VERKORT, f3

! men goedgekeurd: zoo als ookbyBe- fcf

ftuurderen van de Teeken-Academie, \

ten zeiven dage, daartoe mede werd I

I beflooten, biedende den Heer Van jj

- Ae Per re, zoo gul als vcrpligtend II

; aan, om de byzondere kosten te be- |

taaien tot in Maat fbelling van de jl

Apartementcu, ten gebruike der Ace- \

1 demie gefchikt.

Vraag^Op welken voet gefchiede |

; zulks? J

I Antw, Het Natuurkundig-Gezel- i*

iJehdp en de Teeken- Academie zouden f|

' van den Hcere Veth'yan de Per re, \ \

• van IVest-CappeUe koopen, tot een '

i gemeen Eygendom, dcszelfs Woonhuys

voor eene Somme van ƒ 15000.

' welke zouden worden voorgefchoteh

en door den Heere Van de Per re, j

i de Nieuw - Erve op een bchoorlyken. I

Schepen Schuldbrief, die, in plaats- j

' van een matigen Intrest, beloofde 1

zig te zullen vergenoegen met zoo j

.veel de Teeken-Academie en \\QiNa- \

tuur- L


J^ii ZEE LANDS ^

I

tuurknndij-Geze'fchap voor huur a

hunuerDepartcmenten plegen te be- I

talen; te weti'n de Eerstgemelde I

oC 33. 6. 8 Vis. en het andere I

c£ 35- Vis. tenvyl boven dien de |

ordinaire Grondlasten en Reparatien 1

voor Rekening van den Heer Van de I

!

• Perre, de Niemv - Erve, genomen f

|; wierden. Men zou het Nattiurkun-

I dig Gezdfchap der Dames mitga- I

li ders het Mi ldelburgfch Departement j

van het ZEEUWSCH GENOOTSCHAP j$

« DER WETENSCHAPPEN , mede trag- «

w ten te disponeeren , om van dit Gej

bouw gebruik te maaken, en in rede- £

lykheid daarvoor teContribuëeren.

Aan deze onderfcheidert Gezetj'chap-

I pen wierden behooriyke Vertrekken

aangewezen, terwyl de overige,

,

1 benevens den Thuyn zouden blyven

ter dispofitie van den meergemelden

1 Heer

Erye.

Van de Pene de Nieuw-

Vraag. Wierd hier van niet een

jl behooriyk ContracT: gemaakt?

£JS f2 Ml,__t^L,__^„ ***** , nJ> "\ >


$ CHRONYK VERKORT.

| Antw. Ja, den 7 February 1787- é

! voor den Notaris L. van der Linde

en Getuigen.

Vraag. Warmeer wierd van dit

• Gebouw het eerst gebruikgemaakt?

Antw. Den 10 Aug. 1787. hielden

: Direfteuren van de Te eken-Academie

\\ daarin hunne eer (ie Vergadering, en

1 op den 29 Ot^ober daar aan hebben

1 de gewoone Winter oeffeningen op

1 de onderfcheide Collegien van de

k zelve, aldaar aanvang genoomcn,j>

\ wordende by die Gelegenheid door «

' den Heer Secretaris Leenden Bom- $

me, door den Dood aan de Weten- i

1 fchappen te vroeg ontrukt, integep-

1 woordigheid van Heeren Opper-Di-

1 reóteuren, verdere Dirigeerëndë Le-

1 den en alle de Oeffenende Leden.

1 op de Kamer van het Levend Model,

gedaan eene na tyds omftandigheid

gepaste Redenvoeringe, aan toonen-

. de hoe de Voorrechten dezer gunftige

gelegenheid de Lust en Yver der

[ Oeffenaren moeften aan vuuren, om JL

J daar fj


^i6 ZEELAND S £

CI daar door te meer aan dc bedoeling '

dezer nuttige Inftirutie te'beantwoorden

; tevens aan de Oeflcrièndc .Leden

kennis gevende van het bêfluft

der Diredlie , om uit dc eerfïe vervaardigd

eTeekeningen, de best gekeurde

uit iedere Clasie, als een Eerfleling

der in dit Gebouw verrigte

Konst-Oeffeningen, den Hëere Ven \

de Perre, aan te bieden, ten bewyze

van Erkentenisfe wegens des-

Jk zelfs gunffige medewerking tot de/s ,

« bekwame gelegenheid. Hebbende

*f die Teekeninge, (in eene Portc- 1

fculjc zyn Hoog Wel Geboren aangebooden

en gratieus geaccepteerd

zynde,) een zoo onverwagtals aangenaam

gevolg voor dc Academie

gehad, dat zyn Hoog Wel Geboren

aan de Directie per Misfive de Verzekering

gaf zyne gezindheid en

voornemen, om ter bevordering cn

uitbreiding der Edele Tekenkunst en

Bouwkunde , gaarne het zyne te wil-

, len bh/ven toebrengen, voegende

C 3 : m


) CHRONYK VERKORT, %

: 'tot gefchenk daar by zyn PmirtraitKM

: door den Kunstteekenaer Somt>fois j

in Pastel vervaardigt: en als een dade- I

lyk bewys van deelneming in de belangensvzn

dü Academie, tot een Equivalent

voorde meerdere onkosten

ter in ftaat ftelhng van de Aparternenten,

een toereykende fom in

Contant: WelkPourtrait tot een blyvend

monument voor de nagedagtei

nis van dezeEdelraoedigen Mscenas i

ia de gewoone Vergaderkamer van I

;Birecr,euren is opgehangen. f|

Vraag. Heeft 't Middelbargfche £g

.Departement van 't Zeeumcli Ge- W

noodfchap ook hier haare byeen- Ê

komften. overgebragt ? I

Antw. Ja., zoo wel als het Na- §

tuurkundig Gez*lfckap der Dames >

betalende het Middelburg! che Departement

hier voor één vyïde deei van

deszelfs vaste inkomfben, die uit de i 1

Contributien der Heeren Direcleucen,

te Middelburg gedomiciliëeeivl,

voortvloeyen terwyl de Dames i


18 ZEELANDS

e£ 15 Vis., en om de twee Jaaren j

een Prefent van nog ontbreekende

Inftrumenteri geven; waar voor Haar

Edelens, op haare tyd en beurt, gebruik

maken van Kamers ,JMeubilen,

en Phififche Werktuigen, die de

Heeren in eigendom toekomen.

'Vraag. Welke Vertrekken zyn

aan ieder Genoodfchap refpecHvelyk

aangewezen ?

dntw. Aan de Teeken - Academie

wierd tcegeftaan het gebruik der vier

boven Voorkamers, der afgefloten j

Gaandery, daar langs loopende, en j

der Zolder daar boven, benevens

den in en uitgang door het zoogenaamde

Koetshuis, waarin ook de

Brandftoffcn zouden geplaatst worden;

blyvende de grooteTrap vry,

•voor den toegang der Heeren Directeuren

dezer Academie, die in een

der Voorfaletten cok hunne Verga- j

deringen houden zouden.

Vraag. Welke dispolitie maakte I

men omtrend de overige Vertrek- I

ken? Ant\v. I


^ CHRONYK VERKORT. 19

Antw. Aan de Natuurkundi*e-Ge- '%*

zelfchappen van beide Sexen en het ff"

. Middelburg/lhe Departement wierd j

1 toegefhan hergebruik vanhecgroote I

\ Voorfalet, de grooteZaal, 't Ka- ff

binet daar aanvolgende, en 't Voor- I

, vertrek tegen de Salet gelegen , mits- I

gaders de Zolder boven de groote 1?

i Kamer en 't Kabinet, terwyl de Heer \

Fun de Perre ook een der Vertrek- ff

ken aan hec Wddelburg/'che Depar- I

tanent fchonk, ter plaatfing van een $.

Cabinet van Naturalien en andere f|

zeldzaamheden; wordende eenige w

'mindere Apartementen voor den aan- •

teftellen Oppasfer geasflgri&rt.

Vraag, Verzameld het Middel- I

burgfche Departement dan ook een I

Cabinet? 1

Antw. Ja: en dat wel i


4$$ F*l&mmamÊamtg$^i

xzo

C, * praag.

ZEELANDS £

Aan'wien tog heeft men I

de:ze inrigting voernamelyk dank te

wyten ?

Antw. Zoo als hier voren geblee-

|

I ken is, aan den Hoog Edei Wel

f Gcb. Hccre Mr. J o H A N A D R I AA N

1 VA N DE PER RE , ILcr van Nieuwn

Erve en IVelzings, en voormaals •

|| Reprefentemt van Zy ne DonrL Hoog- j

f heid,n\s Eerfte Edele van Zeeland: |

\ Een Man, die niet alleen een yverig

1 beoefenaar, maar tegelyk een edel- J

f? moedig Befchermer was van alle J

W Konften en Werenfchappen!

1

I• Vraag. Had die voortreffelyke

Man nog grooter bedoelingen met de

inrichtingen van dit Mufsum ?

Antw. Zekerlykja ! althans al in '

I

dcn beginne der oprigting van het- \

zelve, oordeelde die Heer het, ter

bevordering van eensgezindheid tusw

fen de Direclien van beide Departe-

| menten, in dit Huis geplaast, als

B mede ter onderlinge beramii ge en

^ rrityoeringe van de gezamentlyke be- _|


ZEELAND S j

15 Antw, Zulks was op demo October

1787, in de Vergaderkamer van

Heeren Directeuren der Teeken-Aca-

, de /.ie, in welke met Eenparige Stemmen

tot Prefident Perpetueel van die

Gecombineerde Directie de Heer

VAN DE PERRE, en tot Secretaris

de verdienftelyke Heer Ltendert

Bowne werden verkoofen, die

zulks beide aannamen en terftont

in functie traden: waarop de Inftructie

voor den Concherge wierd ont-

[ worpen en naderhand geSrreftecrd.

f Prang, Van wien heeft de Con-

Cherge in dit Huis zyn aanftellinge ?

/Intv.', Van den Heer Van de

Perre, als Hypothecaris van het

&(

Huis, cn wel op de Reglementen,

zoo als by de onderfcheidene Departementen

plaats hebben, aan

ieder van welke de Concherge verpligt

is, op of omtrend het begin

van ieder Jaar, continuatie van dienst

te verzoeken; voor welke dienst hy

behalve een toeleg van & 10 Vis..

geniet^


l

i

i

\\ CHRONYK VERKOPvT. 23'X

. geniet de vrye Inwooninge en 't ge- | r

• gebruik van die Vertrekken, die

hem zyn aangewezen, en verder zo- j

danige Emolumenten, als ieder der |

( Corpora hem heeft toegedaan. I

Vraag. Welke .Etablisfementen j

bedoelde de Heer Fan de Perrè, by

de reeds genoemde in dit Huis nog I

te vestigen ?

Antw. Zyn Wel Ed. Geb. te

recht bezeffende niet alleen het

j nauwe verband, dat de Teékknkuhaè >

met dc Ont-.eedkunde heeft, als zyn- % •

de het voor een Teekenaar van 't %

'Mensen-Beeld niet genoeg, alleen !

de uiterlyke gedaante des Menfche- I

fyken Lichaams en de evenredighe- |

den der Ledeniaaten tot elkander I

te kennen: maar zelf voldrekt nood- |

. zakelyk de plaatflng van die Been- 8

1 deren en Spieren te weten, welke {

; de uitwendige gedaante van den 3

' Mensch in verfchilknde danden en 1

j werkingen te weeg brengen; en daar I

' by overweegende bet onmisurtaie «

5 ver-O

% ÜA

11

Jtta^wnMi «iLd0


Ï?4 ZEELANDS (?

vereischtevan die Wetcnfchap voor i

deLeeriingen der Genea-en Jfeelkund

, welke laafte door verval dezAnatouihkamer

binnen deze Stad, van

de zo noodige als heilzaame gelegenheid

ter Oeffeninge in die konst

waren verftookcn; deed al van den

beginne zyne wenfchen en pogingen I

blyken t( r oprechting eencr Anato- f

m.€ in dit Mufjeum.

§

Vraag. Welke nuttige uitzigten I

vpede zyn Wel Ed. nog meer? JL

Ar.iw. Inde Vergadering van Di- f|

refteuren van 't .Mufieura van den {j

1 23 February 17S8, gaf zyn Ed. ken-

I nis, dat by aan Regenten van het

I gecombineerde Kruideniers, Apo-

B thekers en Drqgiften Gilde gratis

I had vergund het gebruik van den

I Thuin, jelegen agtcr het Huis, in-

I gevolge de Vryheid aan zig gerefer-

I veerd, ftellenüe dezelve dus in de

I gelegenheid, ten nutte van de Leer-

• Iingen der winkeldoende Apothe- 1

JT^rs, een Hortus Medicus .aan te leg- A


M CHRONYK VERKORT. 25

|f genz proponeerende verder, ten %f

| einde aan Regenten van .dat Gilde

I de geruste beflttinge daar van te

j verzekeren, dat door de Directie I

li hunne toeftemminge voor het ver- I

I volg ook wierd toegezegd. Deze

! bevestigde, op een zoo vermoogen-

1 de voordragt, aan meergemelde Gil- j

de 't vrye gebruik van den Thuin, 1

terwyl de Heer Fan de Perre in- 1

tusfen aan Regenten de vryheid gaf j§

.hunnePlanten en Gewasfen des goed- &

vindende daar te plaatfen, met toe- *f

zegginge van het onderhoud van den W

Thuin voor zyn byzondere Reke- ff

ning, tot dat zy door een Plan van I

Ihtekenaaren tot de oprechting van I

een Kruidthuin zouden in ftaat ge- 1

field zyn. J

Vraag. Heeft?zyn Ed. het daar f

by gelaaten ?

Antw. Neen, want in dezelfde jj

Scsfie gaf hy ook opening fvan zyn 1

voornemen tot het oprichten eener I

Publique Leesbibliotheek of Letter- «|

kundigKA


g^pa M'i3«igte«*—•tfgsg

C ;> 26 ZEEL AND S £|

l kundig Kabinet, waar van het Plan, 0

zo wel als de Inftruclie van den Bibliothecaris

in de daarop volgende

Vergadering, den 30 December 1788

is gearrefteerd; welkEtablisfement,

door den Boekverkoper J. P. Gillis-

Jen , in order gebragt, en door den

zelve den 15 Méy 1789 in een gepaste

aanfpraak aan de Heeren Intcekenaaren

is geopend. Werdendc

door de prefente Leden tot Commis-

% farisfen verzog- en aangefteld, be- , •

|| nevens den Heer Fan de Perre, dc f|

i !

Heer en Mr. y. Winckelman, de W

Heer A. Dryfh* ut en Mr. K K. lieitz:

dan welk Etablisfement door den

I D®od van den Bibliothecaris, met

J den £ Mey 1791 geheel is gedoopt.

I t- 'raag. Wanneer zyn de Ontlcedkamer

en den Kruyd-Thuin tot

{tand gekomen?

Antw. Deze nuttige bedoelingen

zyil maar toe aan de geboorte ge- !

kooimn, zyndc de uitvoei ing door I

l de ongunftigheid des tyds en vooral jk

C$ doorq


) CHRONYK VERKORT. 27;!

[ door don vfoëgtijdigen dood van den $

waardigen van de Perre, blyven

I Heken.

Praag. Heeft by dan de geboor-

: te van het Mufbum niet lang rao-

: gen overleven?

j6w, U,«. r, r.. . . .

Antw. Hij overleed den 8 April

: 1790, in den Ouderdom van ruim

t een-en-vyftigjaaren, totdioefheid

• v h allen , die Wctenfchappen ,

I Deugd en Godsdienst beminnen.

I Praag. Wierd zyne nagedagtenis l

I \ niet opeen op een byzondere vvys vereert ?

f; i

' Antw. Ja de Heer MATTHIAS f ;

I Pous, Oudraad der Stad Middel- |

I burg, gaf niet alleen in het Middëlbttrgfch

Depattementva.n 't Zeeuw fch

| Genootj chap der fPetenfvkappen te

> PUsfiugcn, kennis van den dood,

' van haren edelen voorzitter , in

' eenc korte en aandoenlijke aanfpi aak,

1 terwyl de Heer Mr. Is AAK, WIN C-

: XE L MAN, Presiderende DiréÉteur

1

van het gemelde Genootfchap, op

• de AigLineene Verg tdermg van het «

5 zelve,$|


0 ffi • msi^^Mmmmamt^^

123 ZEEL A ND S ^3

zelve, van dit zwaar verlies op • !

eene treffende wyze gewag maakte.

Maar de gedagtcnis des overledenen

wieid , ten verzoeke van het

Middelburg fch Departement, in een

Openbare Lofrede geviert door den

Heer Johannes Henricus van der

Palm, voormaals Predikant te St.

Martensdyk en ten voorigen Jaare

1791, beroepen naar Vlisfingen

lp (dog voor welk beroep zyn Eerw.

ju beleefdelyk bedankte} een man, J |

« die niet alleen de gemeenzame«

V Vriend was des Overledenen, maar W

ook de befhmrder van zynen flati- 9

gen Huis-Godsdienst.

Vraag. Waar en wanneer is deze J

Lofrede gedaan ? I

Antw Opden2ÖNovember 1790, l|

ffijffilF V> a fehe Directeuren bywezen in Midd het de Natuurkundig Genootfchap, Iburgfch W—i—^lp^lt)!" Zaal van en van Leden Departement, de het Leden gelyk Gezelfchap Muüeum, van I II !!• heiZeeuw- ook van IIII Heeren f|f]^ van van^l het ten en jL 9 1 jj 1 ff

j


^ CHRONYK VERKORT. 29^

t van zeer veele aanzienlijke lieden tf

• uit onderfcheyden plaatfen.

Vraag. Welken invloed maakte 1

| deze Lofrede ? I

Antw. Daar zy niet alleen een I

; Meesterftuk was " van welfpreken- 1

heid, maar tegelijk een onopgefmuk- I

i Zé fchets was van de verdienïten des |

{ Overledenen , verrukte zy alle de I

toehoorders, en nam hen nier min- |

I der in ten voordcele des Redenaars, f

. Vraag. Vv T

elk bevvys ontting de ut

r Heer van der Palm van deze goed- f|

t keuring? 5j}

Antw. In het Perpetueel Com- :

• mitté van het Zemwfek Genood- •

IJïhap der Wetenfchgppen te l-lis-

1 fingm wierd' dit ff.uk. or> den 30- j

| November 1790, door den Secre- jl

taris van lioytn, voorgelezen, en •

! btitoten om bet zelve te. doen Druk- j :

j ken onder de Verhandelingen des i

: Genootfthaps , met vrijheid aan

\ den Drukker om het ook afzonder- j

lyk uittegeven, en een aantal Ex- k


%30

i|

ZEELANDS £

v emplaren te gunnen ter dispofitie |

f van den Redenaar: terwyl in het

li Mtddelburgf-h Depa (ement, ten

|| bewyzc van deszelfs goedkeuring

en erkentenis , bepaald wierd een

gedagtenis in zilver of boeken, ter

waarde van den Gouden Eerpenning

, den Heere van der Palm

aan te bieden

Vraag. Wie.is dan Heer van de

Perre 'ie lV:enw - Erve in zyne betrekking

tot het Mufasum opgevolgt? ik

• Antw. In het Miadelbmgfch Dr- «

partement, word de functie van «3

. Praïfldent waargenoornen door den IF

I' t5beide & de land. Natuurkundige Middelburg, Oost al Manhias Directeuren Oudften Vraag. Perre doorgaans Ind. Sexen? op Wie Pons, der Couap. uit in en is volgde aanwezende Middelburg de Gezelfchappen Bewindhebber de Oudraad praelidie Heer ter den kamer Bonifac'ms Heer der , Heeren van 't Zee­ Antw.%Ë

Stad geen van der dc Ij £ I


I

^ CHRONYK VERKORT. 31^

Antw. De Heer DANIËL RA-'|

DE RMACHEH van Nu uwer kerk, jj

oud Raad der Stad Middelhurg eu j

Bewindhebber der Oost Ind. Comp. jl

ter kamer Zeeland.

Vraag. Daar de Heer van de jj

Perre, by zyn leven zoo veel deed J

tot aanmoediging der Konften en jj

Wetenfchappen , hoe ging het na j

zynen dood met het Mufjeum Me- J

I dioburgenfe?

1 Antw. Dit aanzienlijk gebouw i*

I wierd by Contract, den 24 January fj

I 1791 gepasfeert voor den Notaris S

I va,1 der Linden, door Vrouwe JA- *

COBA VAN DENHRANDE Douariere

en Erfginadme ex Testamento

van den Heere VAN DE PER­

RE , ten gefchenke gegeven aan

het Natuur kunaig Gezelfckap, en

bewilligt in het' roijeeren van den j

Schepenfchuldbrief van ƒ15000. ten

behoeve van haren overleden Egt-

; genoot geconfticuëert.

Vraag. Welk was het voornaam- L

? fte^J


C' V* •— ^

f&a ZEE LANDS £

w fte beding van deze aanzienlyke |

! gifte? |

Antw. Dar de onderfcheiden G


' ^ CHRONY? VERKORT. ^30

• van de Pe.re, vervaardigt. En is^Èï

1 dit Konstftuk thans in een der ver- |

1 trekken van het Mufaeum geplaatst. I

Vraag. Zoud gy my niet een be- fl

i fchryving van dat Planetarium kun- »

: nen geven?

Antw. Het is niet wel mogelyk 1

1 voor als nog , een vólkernen be- I

fchryvingvanditvoortreffelykkonst- 9

1 werktuig te geven. Men had de- I

h zelve, met de daar toe betrekkelyke |

1 platen , gewagt uit de pen van den J>

kundigen Jacobus de Mar eeuw , ft

! Koopman te Middelburg, by wien 9

dezelve, zoo men zegt,voor handen

is. Intusfen is door den Heer H

\J. Krom, Predikant en Profesfor

te Middelburg in het ligt gegeven

:een Stukje genaamd Kort ontwerp

Yecner Befthryr'ng van het Planetair

turn Jlaands in het Mafaum M»-

1 diuburgenfe; Waar uit men meerder

onderrigcing bekomen kan. ?

Vraas. Mag ik u een korte fch'ets

van dit konfluk vergen ?

5 C 1792. Antw.^J


F£ 34 ZEE LANDS ^

' ^«ftv. Die wil ik U gaajm mede- t '

deelen. Het rust op een fraai gewerkte

voet, waar in een uurwerk

is, dat het Planetarium in beweging |

| brengt, en met den hemel gelyk

doet lopen.. De Planeten loopen

(

| inderzelver evenredige afftanden

van de Zon, Op hellende vlakken,

om derzelver inclinatie op de

Ecliptica aan te wyzen. Zy loopen

m niet in Cirkels, maar in Eltipfen,

% oelyk derzelver excentriciteit aan i

fl den hemel is. - De Zon en de I

$ Aarde -draaijen beide om haren as, 1

| welker laatfte zig altyd parabel

1 biyft, methareheUingvan23|graad-

I Rondom het ganfche loopveld der

II Pianeten is de Ecliptica verbeeld

I! door een breeden koperen band ,

| verdeeld in even zoo vecle uitge-

S bouwen ruitjes. als zy graden van

£ declinatie bevat , waar door de

•1 lengt? en breedte der Planeten juist

'i bepaald word.

C

» Ytar.g. Zyn 'er nog geen andere 1

frdagM


R CHRONYK VERKORT. 35

[» byzonderheden in die Planetarium

opmerkelyk?

Antw. Buiten twyiTel. Aan de I

Wesizyde van dit konstfr.uk , ziet jl

, men een wyzer , welke alle weck \

ééns omgaat, aantonende den pla- \

neet van ieder dag, mitsgaders den |

middag eh middernagt. Aan de \

II Noordzyde heeft men een wyzer, \

! | die alle Jaar en maar eens omgaat, \

§

\ I aantoonend^ de 12 maanden des ï

jaars, den datum van iederen dag A

der maand ; het hemels teeken , f|

waar in de zon en de aarde zig be- v§

j vinden ; ook wanneer de zon in \

ieder teeken gaat, met aanwyziug \

der graden voor ieder dag van het i

jaar. jj

Vraag. Ziet men op deze wyzer |

ook niet wanneer de Zon 's mor- 1

I gens en 's avonds boven den Hori- jl

! ïbn ryst ? •

, j Antw. Ja, men ziet'er dus op de \

| j langte der dagen en nagten ; de jj

Noor der en Z»ider Declinatie der i

C 2 zonQ

&

^ , « ^ f r r i ii t ••nffi ^


a?r v.v

I

-» ej9g

y^36 ZEE LANDS £J

% Zon van den Equator; de Epacla ; S

II liet gulden getal; de Zonne Cirkel; j

• Zondags letter enz.

Vraag. Wat ziet men aan de Oost-

I[ zyde van het Planetarium?

AnM. Ecu wyzer plaat, waarop |

t de waare Zonne-tyd in Uuren, Mimi

• en en Secunden word verdeeld; '

[ en binnen in de wyzer, die de Uuren <

| kenmerkt ,^ ziet men aangewezen j

| de Synodifche loop der Maan in

L haare'onderfcheiden Schyngeftalten m

[ en bewegingen vangdagen iaUuren, |j

' 44 Minuten cn 4 Secunden. «

Vraag. Kunt gy my niet ocnig i

denkbeeld van de werking binnen I

in den wyzer geven ? |

Antw. Volftrckt niet. Dit is een f

nieuwe tMtviftdi&jr, waai' van her i;

geheim by den Konfrenaar en uit- |

!

:

vinder J'. van den Ee.khout, be- |

waa' cl word. ;j

Vraag. Is 'er op deze wyzerplaat I;

nog niet iets op te merken ? \

m Antw. Ja, dat in de ininutwyzer jL


% CHRONYK VERKORT. gf^J

i zig beweegd en altyd horizontaal'tp

vertoond een heilz me lea, die ieder

Beiehouwer van dit konstftuk, ja

ieder menfch zig altoos behoorde

voor den geest te ftelien: namelyk

Orate et yïgiiate, qui nctciiis diem

neque horam dat is Waakt en bid ,

want gy weet dag nog uur.

Vraag. Watziet men torZuidzvdc?

Antw Een koperen plaat , behelzende

ecne Latynfche inscriptie

. van d"'i navolgenden inhoud: < \

i „ planetarium, quod fecundum ||

' „ principium virorum Martin et %

„ Fetgufon , exftruxit Jofeph van S

den Efckhout, ut et rei fa as ho- jj

rologicae admodum perkus, qui !

prajierea magna arte atque in- I

; „ dustria, ita ut modus rei oculos

! „ fugiat, addidit ea, qua; Vir il-

: lustr. et ampl. J. A% van de

„ Perre Dominus in Nieuw-e re

„ &c. &c. (qui hoe opus propriis

„ fnmptibus proprimnque in ufuin ;

„ adornari curavit ) ipfe invenit %

$ atque %J

^ ^JIBIHIWW jj^tll lil"" •••'•' r

'' m

i£^f ^


ZEELAND S

» „ atque ex cogitavit; telluvis feil. g

I „ excentricitatem,imoetinclinatiof

„ nem ad Eclipticam & fingulo-

I „ rum Iatitudinem, Aphelium, Pe-


rihelium atque nodos. Adjeélifunt

„ indices, eodem modo quo Pla-

„ netarium ( horologii nempe ope )

„ moti, horam, minuta prima &

„ fecunda, diem hebdomadis & i

„ menfis, phalesLume, folisporro

„ ortum & occafum, graduum declinationem

, denique numerum J t

„ aureum &Epada, Literam Do- §

„ minicalem & Cyclum Solarem W

[ „ aptisfime indicantes , catcrum. |

! „ Circulum gradunm tam longitu- I

dinis quam latitudinis menforem 1

}, ex jere pulchre perfecit J. 1\ I

I Roberf. MDCCLXXXVI.

! Vraag. Hoe veel tyd is tot het

! het maken van dit Planetarium be-

' fteed?

Aiim. De Heer van den Eeckhmt

p begon 'er aan in den jaare 1782, ten jjL

k> huyze^J


CHRONYK VERKORT. 39 £J

huyze van den Heere^w^ i^rre, j*

en voltooide zynen moeilyken at- «

beid in den jaare 1787. . 1

Is dit Konstwerktiug dan \\

in der daad zoo opmcrkelyk?_

Buiten twyffel. Het is wel

a^f/fi in navolging van anderen

smaakt, maar met veel grootere

eenvoudigheid, nauwkeurigheid, en

,door verfcheiden ontdekkingen meer

volmaakt, dan eenig ander konst-

V ftukvan dien aart; bchalven dat het »

* werk met de meefte kieschheid is $

uitgevoerd; en dus zal hetzelve ai- ^

toos een openbaar gedenkftuk bly-

! vcn voor de nagedagtenis van den j

j Edelen, den verdienftelyken VAN j


I'GEDACHTEN

O V E R

p JE X X JD,

Proeve van een Vertaling.

Tyd de weg naar de Eeuwigheid zynlle,

wat oplettendheid moet men niet

Kebruiken in het hefteden van dien, wyl

Inen dezelve flegts eene reys bewandeld?

IZo dat het gebruik van ydcr oogenblik van

liet uiterfte gewigt is. Men zegd, dat een

JMensch, die zyn geld weet te fparen, een

Ivoorzigtig Man is, dat een ander, die de

Igunst van zyn meefter weet te bewaren,

leen verftandigMan is, dat een derde, die

Izyn vrienden weet te behouden, een be-

Ifcheiden Man is; maar niemand geeft een

I A by- j


ynaara aan den genen, die den Tyd weet t

bezuinigen: daar nogchans deze weter

fchap van de uitterfte aangelegendheid is

wyl men alle de andere beutèüngen, wan

neer men die verliest, door den Tyd kaj

weder vinden: maar de Tyd verlooren, i

onherfleibaar. De Tyd is een groot goed

maar van korten duur. Hij gelykt naar dj

Paradysvogel, aan wien de Natuurkundi

gen geen voeten toeëigenen, wyl hy nooi

rust. Om hem re vangen, moet men hem ii

de vlugtfchieten, wyl hy anders ontvlugo

De Tyd vocrd de Stervelingen in de Eeuwigheid,

en 'tis op zyn getuigenis dat wy

zullen geoordeeld worden. Zie daar 't

geen my in den geest valt, ten aanzien

van de Tyd, ten opzichte der Zaligheid: en

zie hier, wat ik van hem denk, ten aanzien

der weereldfche zaaken.

De Italiaan zegt, Ckia a tempo a vit*

• hy


(O

• heeft groot gelyk, wyl de tyd het eenig-

: middel is voor de mcefte wereldfche

ken. Hy verzacht den haat, vertraagt

e onderdrukking, en behoud zelfs menig-

aal het leven van den fchuldigen. Ik

inner my by deze gelegendhcid gelezen

ihebben , dat Mahomet, Koning van Gre-

ute, zyn Broeder Abul zederd verfcheide

a-en gevangen hield, om reden eener op-

and } van welke gemelde Priiis zig tot hoofd

?rktaard had. Maar, eenige tyd daar na,

tahomet, zig óp zyn Sterfbed bevindende,

Dnd, volgens de gewoonte dier Barbaren,

fel Olïicier naar de gevangenis, om hem

et Hoofd van zyn Broeder te brengen,

fit vrees dat hy, na zyn dood, de Kroon

nogt overweldigen, in nadeel van zyn Zoon»

/yl hem de bovenmatige toegenegendheid ,

PÉlke het volk hem toedroeg, niet onbe-

end was. Deze Bode


co

het Kasteel gekomen zynde, waar deze ongelukkige

Vorst gevangen zat, twee my

len van Grenada gelegen, vond hem aar

het fchaakfpel bezig, en na hem het Von.

nis van zyn dood getoond te hebben, Melde

hy zig in ftaat om het uittevoeren. Deeze

ongelukkige Vorst gebruikte de aan

doenlykftc uitdrukkingen, om van den Uit

voerder van dat fcluïkkelyk bevel twe (

uuren uitftel te verwerven, en ziende dal

hy daartoe niet te bewegen was, verzog;

hy hem ten minften zoo veel tyd, als I13

nodig had om zyn fpel uit te fpelcn. Di'

hem toegeftaan eynde, kan men zig gemakkelyk

verbeelden , dat hy zig niethaafti

om het ten einde te brengen, en won a]

zoo tyds genoeg, om het volk van Grenadj

te zien komen, welke het nieuws brag

van den dood des Konings, en dat van zyi

verheinng tot den troon; zo dat deze wei

nige


-irust'/icm ieticn/us Tan Zyn. detrè..


C 5 )

ge tyd hem dc deur der gevangenis open-

L Vit de handen des doods rukte, en

m een Kroon fchonk.

Niet ongepast op voorgaande Gedachten

pynt my toe hee-volgende

K L I N K-D ICHT,

y i -

'fz Tyd heeft my gevraagd de Reek'ninff

van dit Leven.

'k Verzoek dat gy (Tprak ik) my daalde

Tyd toe geevd,

Want één , die Reek'ningloos veel tyd

verboren heeft,

)e kan hy zonder tyd, ^po groot een Reek'nmg

geven f'

De


co

©e Tyd vond goed om dit verzoek my ti

weêrftreven,

En fprak: dat's nu te laat; uw tyd is dooi

geglyd.

Vergecvs wildgy nu tyd: had gy in uwe

tyd

Uw Rekening gemaakt, dan was die reed

gefch reven.

ó God! wat Rekening kan zulk eentydnk

geven!

Wat moet men niet een tyd, om die 1

Reek'nen leven!

Ikleevde Reek'ningloos, en heb den Ty

veragt.

Door Reekening benard, en door den Tj

gedreven,

Sterv ik Helaas! en kan geen goede Reek

ning geven,

Wyl geen verkwiste tyd ip Reek'nn

word gebwigt.


C70

k NECDOTE,

L^.n Spaanscb reiziger ontmoette eenen

pdiaan in 't midden cener wildernis i»

tmerica, beiden waren te paard gezeten,

ie Spanjaard , die vreesde, dat het zyne

e reis niet zou konnen goedmaken, wyl

et zeer flecht was, floeg den Indiaan,

ÏC op een jongen moedig paard zat, eene

tiling voor, die deze afflocg, en met reen.

-- De Spanjaard maakte een gezochte

•vist, men werd handgemeen, de welgewapende

Spanjaard maakte zich gemaklyk

an liet begeerde paard meefter, cn rydt

aarmede voord. De Amcricaan volgde

tm tot in de naastbygeiegen Stad, en gaf

tm zyne.


(8)

zyne grieve by den rechter aan: — men

verplichtte den Spanjaard om optekomcn,

en het paard mede ten voorfchyn te brengen;

hy befchuldigde den Indiaan van kncvelary,

en verklaarde, dat liet paard hem

toebehoorde, dat hy het van jongs afdiadt

aangebracht; van het tegendeel waren

geene bewyzen. De rechter, met de zaak]

-verlegen, ftondt gereed om de twistenden

•zonder vonnis of pleit weg te zenden,'

wanneer de Indiaan riep : „ het paard is

van my, en .dit zal ik bewyzen!"-- terftondt

ontdoedt hy zich van zynen mantel

cn werpt dien over den kop van't paard--':

naardien deze man", zegt hy, zich tot]

den rechter wendende, verzekert dit;

•paard re hebben opgevoed, beveel hem tl

zeggpn, aan welk der twee ogen het zelve

bjmd zy? " de Spanjaard, niet wülendèj

fchynd


co

fchynen te aarzelen, antwoordtterftond ;

„ aan 't rechte oog." -- De Indiaan ontbloot

weder het hoofd van zyn paard, en

zegt, „ het is noch aan't rechte oog blind,

noch aan het linke. "--

Dc rechter, overtuigd door een zogeefh'g

als bondigbewys, wees hem het paard toe ,

en de zaak was afgedaan. —

Men ziet uit dit geval, dat de fchranderfte

bedrieger kan bedrogen worden, en

dat de trekken van fyn vernuft zich op.

doen in menfchcn zelve, wier ftaat en

levenswys ons dezelven nimmer zouden

doen verwachten,—

B 2


C io)

DE D O C T O R A L E

PROMOTIE.

jEr^n Apothekar, die in zekere Stad practifeerde,

werd hierover van het Collegie

der Doctoren achterhaald, en hem afgevraagd

een Do&orale aclc, uit hoofde van

welke hy zulks deed.- Naardien hy na

deze afte niet tonen kon, werd hem fcherplyk

verboden voordaan eenige practyk te

oefenen. — Hy begreep echter dat dit zyn

voordeel was, en, vernomen hebbende dat

men te H k voor een matig prysje

Doctorale Bullen kopen kon, indien hetom

den tytel flechts te doen ware, reisde hy

der.


C 11

derwaard, gaf te kennen, dat hy den titel

van'Doétor nodig had, cm fortuin te maken

, en kocht van den Senaat zyne promotie;--

nu hervatte hy met meer moed

de openbare, practyk; -- hy werd andermaal

opgeroepen , en zeide dat hy bewys geven

kon, dat hy gepromoveerd Doctor was.—

Hy gaf hier op dg Doctorale Bul over —

Zy behelsde in zich de fterkfte w. derlegging

van zyn recht om de Geneeskunde te

oefenen, want men had hem, by vergisfing

- Doctor utriusque Juris gemaakt! -

Hoe vele zodanige Doctoren zouden 'er

wel zyn?

)


C t* )

R O O S J E .

Een vertelling.

Baar was, in Zeeland, eens een man,

Hij hadt een aartig kind,

Een meisje, dat, van ieder een,

Om 't zeerfte, werd bemind!

De man, gelyk men denken kan,

Was grootsch op zulk een' fchat;

Te meer— daar hy zyn lieve vrouw

Daar by verloren hadt.

Wat


( 13 )

Wat nam hy ROOSJE rrieenigmaal,

Al zugtende , in zyn' arm,

En kuschte, met een traan end oog,

Heur roode kaakjes warm!

Dan zei die tcd're, goede, man:

Gy hebt geen moeder meer!

„ Ja wel! zei dan het zoete kind,;

„ By.onzen lieven Heer!

„ Dit hebt gy immers zelfs gezegdf

„ Maar, waarom ging zy heên ?

„ Zij hadt my niet zoo lief als gy s

„ Want zy liet ons alleen 1"

m


C »4 )

De vader fprak geen enkeld woord,

Maar kuschte 't kleene wicht;

En, onder 'tkusfch en, dekte een ftroom

Van traanen zyn gezigt.

Dit meisje werd wel fchielyk groot;

Zy was de roem der ftad;

Geen vader, die haar, voor zyn' zoon,

Niet reeds gekozen hadt!

Wat was dat lieve meisje fchoon!

Wat hadt z' een nette leest!

Wat Was zij aartig en beleefd,

Zoo deugdzaam, zoo vol geest!

Zoo


Zoo vriend'lyk als de fchoone maan,

Als ze opkomt uit de zee,

En, op de blanke duinen, fchijnt —

Zoo vriend'lyk was ze met}!

Heur !i:flyke oogen waaren bruin;

Niet vüurig:— kwynend, zagt.

Heur lagchtje was , a's 'c morgenrood,

Dat, aan de kimmen, lagcht.

Wanneer zy, met dc Zceuwfche jeugd,

Een lugrje fcliepte aan 't fhand,

Dan las ze, op eiken ired, heur'naam,

Gefchreven in liet zand.

Geen


C 16 )

Gcen jongeling, die niet, voor haar,

Met eerbied, was bezield-

Haar niet, voordeallerfchoonfte bloem

Der ZeeuwfcLe meisjes, hiefcfell-

Daar leeft, in Zeeland, in het ftrand,

Een kleene, ronde visch,

Die, voor der Zeeuwen kiesfclicnfmaak.

Een lekker voedzcl is !

Des zomers, als de zuidenwind,

Langs kleene golfijcs, fpeeh,

En, vriend'lyk, 'c gloeiende gelaat

Des nyv'ren landmans, ftreelt!

Dao


C i?)

Oaa gaat dc jeugd, metfpade en ploeg,

Naar 't breede, vlakke ftiand;

:En ploegt dan, vol van vrolykheid,

liet dorre, natte zand;

Dan grypt, in de opgeploegde voor*.

Een rappe hand den viseh;

! En dikwyls is de vlugfte hand,

Te traag, by dezen visch !

Intusfchen fpeelt en ftocit de je:;gd,

En fladdert door het nat;

Dat, fchuimend, met een groot gedruis ,

In mond cn oogen fpat.

De


Ci8 )

De jong'ling grypt een meisjen'op,

En draagt haar mede in zee;

Het meisje roept en wringt--vergeefse

Hy draagt Iraar mede in zee.

't Was eens een.fchoonc zomerdag,

En 't ptiitije van de jeugd

Ging, naar liet ftrand, met fpade en ploeg

En voelde niets, dan vreugd:

Het lieve ROOSJE was 'er by;

En ieder jongeling

Vergat den ploeg — vergat den vi&ch

Als ze aan zyn zyde ging.

Een


C 19)

en Jong'ling, die baar 'traeest beviel,

Bleef immer aanhaar zy;

y zeideaan ROOSJE meenigmaal

[ Dc .zoetfte kozery.

fu drukt hy eens heur zagte hand,

! Daar hy een kuscbje fleelt,

tn,metde lokjes, omhaar' hals,

Heur-bruine lokjes, fpeelti

let meisje wringt zich los, en zegt; ,

„ Gy ftoutert, daar gy zyt,

„ plaag nu ook de and're meisjes wat:

„ Gy plaagt ook my altyd; f


„ Ai! gaanaar dcand'rcmeisjes heen

„ En laat my nu met vreê!" ...

Zoo gy my nu geen kuschje geeft —

Dan draag ik u in zee!

Zoo fpreekt de jong'lmg, en zy vlugt

Zy vlugt, al Jagchend, heên.

Hy volgt haar na, cn flaat zyn arm»

Al lagchende, om haar heên.

Nu roept en fchatert al de jeugd :

„ Draagt ROOSJE nu in zee! "

Hy grypt haar ylings van den grond,

En loopt met haar in zee!

I


De ftcrkc jong'ling kuscht den last,

Dien hy zoo greetig torscht,

En klemt het allcrlieffte kind,

Nog vaster, aan zyn borst

Het meisje roept en bidt vergcefsch :

Hy gaat, al fladd'rend, voord:

Het water fpat , en klotst, en bruischt,

Dat hy haar naauwlyks hoort.

i In 't eind was hy zoo ver gegaan ,

Dat ieder een, aan 't ftrand ,

Vol vreeze cn fchrik, geduurig riep :

„ Genoeg! keer weêrnaat't ftrand !"


Op eens; daar hy te rugge keert, 1

Staat hy vertwyffeld flil;

'Kelp R o o s j E ! roept hy, groote God 1

En ROOSJE geeft een gil!

„ Myn vrienden! helpt my! ach ! ik zink

Hier, in een draaikolk, ncêr!"

Het meisje grypt hem om den hals,

En zinkt, met hem, ter neêr!

Zyzjnkt,en draait,voor'tlaast,henrhoof

Stilzwygend, naar het ftrand —

Doch was, in 't eigen oogenblik,

Verzwolgen in het zand !

Da


( 2 3

: Daar ftondt de jeugd, gelyk verfteends

Geen menfch, die zugtte of fprak ;

! Tot cind'lyk, uit een's ieder's oog,

Een ftroom van traanen brak.-

i „ Myn God! is 't waar? is ROOSJE dood? «

„ Ligt ROOSJE daar in zee?"

! Zoo gilt en klaagt een ieder eetij

De duinen gillen mcê i

Wel fchielyk werd dit droef geval

Verkondigd' in de ftad;

Geen incnfch,hoe noivschdioehardlrywanr,

Die niet verflagen zat,

C #5

)


Dc jeugd ging, zwygend, van het ftrand

En zag geduurig om :

Ëen's iedcr's hart was vol gevoel ——-

Maar iedcr's tong \vas,ftom!

De maan klom fhl en üaatlg op,

En fcheen op 't aaklig graf,

Waar in het lieve , jonge paar,

Het laatftc zugtje gaf.

De wind ftak hevig op uit zee;

De golven beukten 't ftrand.

En fcliieiyk was de droeve maar

Verfpreid, door 't ganfche land*


B R I E F ,

AAN MYNE JONGE VRIENDIN,

i Op het Jlille Land tot nu opgevoed*

Sr'ieveLucirjcle! gy vcrkiesd my dan tot

r Vriendin van uw hajj ? van uw zagt,

v gevoelig hart ? zoo géfchikt voor de

drukken van ed'le grootheid, en ware,

iuwig voortduwende fchoonheid. Uw

•tis verrukt my op d'aandoenclykfle wys,

! de geleidende Vriendin van de Edelfdige

Lucinde! welke plichten, welk

i belooning wachten wy! Uw aart, mytieve!

ontwikkelde zig tot nu, nog

jeel aan den boezem der eenvouwige,

• onfchuld^ge Natuur, en verwond at

da


(a6 )

de bevalligheid ; aan oprechtheid cn 01

fchuld eigen: dog myne Lucinde! fta

gereed, om het opgepronkt Toneel é

uitgebreide zaamenleeving op te ftappe

Hier moet de Natuur, die gulle moed

van ontluikende deugden, hnaxo liej

Voedfterling aan de dorre hand der gj

woome toe vertrouwen ; gewoonte , z<

oud ais wisfeiziek. Gémaskerdeide 0

deugden, door vermaak geblankctte jar

meren, verzeilen hier uwe treden , 1

trachten de nog tcedere deugd te do

wankelen: cn hier! myne dierbare L

einde! hier verkicsd gy my tot uwe g

leidfter. %, die flegts weini

jaaren, vroeger dan gy, in dit ftiydp^

van ware grootheid, en erachtelyk

laagheid verfcheen ! Lieve Lucinde! n

vertrouw ik de huppelende benden riij

c


C 27 )

ie al lachend om my heen dartelen,

dele vreugde, belangcJooze Vriendfchap,

;ilige Goddelyke Lievde, en bekoorke

onfchuld, hebben 1

hier ook hun

|'blyv. Dit weet ik by ondervinding,

yne Waardftc ! zy omhelzen my, en

benken my ook hier den wellust der

«gelen; maar eene waakzaame opletndheid,

en eene getrouwe zelvskennis

m hier volftrekt onontbeerlyk. Yaele dar-

Iheid, vermomt zig in bet gewaad der \

|eugd., vaiichheid, met dierelyke welst

nemen d; gedaante van Vriendi'chap

i Lievde aan: lafhartige zwakheid en

ibedagtzaamheid febynen getooid met den

.ieeu witten feesttabbaard der onfchuld,

i zy verasfehen het fluimerend oog der

eden. Zoo hng wy ons zeiven niet

fcht kennen, kunnen wy nooit verzekerd


C 28)

zyn, dat hunne nagebootfr.3 Stem, on;

Ziel, niet zal doen volgen. En, volgc

wy, 6 Lucinde ! verachting, en fchanc

vliegen ons in *t gemoed, d'affchuwlykfi

noodheden rakken ons bedwelmd voor

Al verder en verder weggefleept, zien w

geen enk'le ft;aal van het licht, dat Rede

en Godsdienst wel eer op onze paden dcc

fcbitt'ren, een ftikdonkere Nacht omrinj

ons, alleen een dreigende fchigt der wai

hoop, blixemd door de duisternis, c

vertoond ons de monsters, die ons nu on

maskerd omringen. De vermakende da

telheid, vleid niet meer ,*met malfche Rc

zen omkransd, maar knaagd als een vut

rige Slang aan het beftaan der Ziel; gee

woestende wellust, bied onze drivte

den honingzoeten zwymeldrank, uit de:

gouden Kelk der Verleiding. Neen! h

doe


C*9)

ïorboord met den fchimpenden lach der.

oordende verachting, het Hart, dat hy

lel eer door. zagt betoovcrende vonken

;ed gloeien; zyn vergiftigde pylen , met

jrdabbelue weeriiaken gewapend, woelen

: knarzcnd en rytend in branden de boems.

Zóó hooploos gefolterd, verzinkt

t gemarteld Offer, agter den ondoorgtbaren

Sluier der dreigende Eeuwigid.

ii • 5 Myn Lticinde! myn teere!

myn onfchuldige Vriendin! ik ys,

fidder door het voorftellen der afgryzecffce

Schrikbeelden. Maar word niet

Dedloos myn Geliefde ! de weg des heils

voor u gebaand. Deugden, in den Schoot

r Natuur ontloken, worden hier, door

ffening f aangekweekt; beproeving ontikkcld

hun bekoorlyke bloezems; de

ideivinding voed de vrolyk zwellende

vrutb-


Cso!)

Vluchten, die door een eed'Ie groothei

ingeöogst en geneoten werden. Tree moe

dig voort, myn Geliefde! In het begi

flegts, fchynt uw pad fteyl. Myn hand z:

U minzaam geleiden; begin, met u zelv t

ïeeren kennen, ontdek de zwakke zyd

van uw Hart., cn bewaak die zorgvuldig

Onfchuld, myn Lieve ! is geen Deugc'

Reeds in uw donzig Wiegje fprcidde zy

als een kind der Natuur, de komracrloo

Ze lachjes op uw jeugdig gelaat; maar

die onfchuld als een geleidenden Engel l.

te doen verzeilen, dit, myn Lucinde

dit, is deugd. —> Uw karakter is nos

.ongevormd, dat het niet kwaad is verdienc

geen 'roem , geen belooning; maar het zot

onbedorven te bewaren, uw fchooncn

aanleg , tot veradelende grootheid recht te

j5?eftcdcn , en in zyn 'volle waarde te ont.

wik-


(31 )

fckelcn, dit! zal u een ware Heldin der

jgd doen zyn. Wel aan, Lieve Lucin-

! het zelv onderzoek bied u de hand,

thels het, en gy zult niet wankelen. Gy

!t uw gebreken leeren kennen, maar te

yk ook de middelen tot verbetering.

' zult uw ontluikende grootheid zien,

met dien zelvden oogwenk den weg

i volmaking. Gy zak uw eigen waarde

elen, en voor verachtelyké dwalingen

twen. De zuivre Godsdienst fpreid haar

ns om uw traden; zy doed u de ware

.oonhcid der Deugd aanfehouwen , uw

'chclderde Rede juicht! zy heft het

gelied uwer onfchuld aan. Lucinde!

r wandeld gy veilig, veilig in den glans

f

Godsdienst voord Het rykst genot der

:!ezc!vsvoldocning verfpreidcen verkoede

fchaduw over uw levensweg; de

goed*


C 32 )

goedkeuring van uw Godlyken Verlosfer

ruist, als den zoelen adem van 't verfris

fchend Zomerkoeltje, uw blydfchap en le.

ven toe; de Lievde, en agting van alle

braave ontluiken als onverwelkbare LenrJ

bloemen voor uw voeten; de Zaligheic

ftroomd u uit zuivre Fonteinen tegen, en

de eindelooze glorie febitterd door de nevelen

der ftervlykheid. Dierbare Lucindc!

nu zyt g' in 't ftrydperk; hier kund

gy een roem van 't Menschdom, een Vriendin

der Serapbynen, en een Lievling der

Godheid worden.


.OOSJEENAMINT,

OF DE

5ELOONDE D E U G D .

Proeve van eene Romance.

< d' eerfte Jeugd der Koopvaardy,

Ser Wïndzugt — Trouw -- verwoeste;

f 't flot des yzren Geldkist nog

n fpyt der Armoê roeste;

en blozende milddadigheid

Vlom de traanen droogde;

en Rykaard, nimmer op zyn goud,

Maar op zyn weldoen boogde;

Toe»


(54)

Toen woonde op't Eiland (dat zoo groot;

Zig blyvd in d'afgrond vesten,

Dat, de Eeuwen door, een Cieraadblee

Der bloeijcnde Gewesten)

Amint! gevoelig - en oprecht --

Zóó fchuidcloos in Zeden,

Als moedig, waar zyn Landgenoot

Of Vryhèid werd beflreden.

Amint, genoot hiar \ rykst genot

Van Onfchuld - Deugd-en Vryheid

Een zalige Echt! fchonk aan zyn Ziel,

Op Aard' der Eng'lcn blyheid;

De roem van Waich'rens Maagdenrei

Was aan zyn' min geheiligd;

r

Zagt


( 35 )

Éta'ardig Roosje zag haar Jeugd

n 's Echtsvriends arm beveiligd.

I Lenteblos der zuivre vreugd'

Deed Roosjes fchoonheid bloeien;

! Liefde, deed bevalligheid

Door hare vonkjes gloeien.

1

vee Lieve wichtjes hadden d' Echt

Van myn' Amint bezegeld,

m' nyv're viyt werd door 't gevoel

Van Lievde en Trouw geregeld.

:n Hut, geboud, op eigen Erv*

Strekt 't liev gezin ter woning;

i weinig vruchtbaar bouland fchenkt

Zyn' arbeid haar belooning.

Hier


C 3*3

Hier ziet Amint, vol dankb'rë vreugd,

Den jongen Daag'raad blozen:

En d' Avond fchetst hem 't heil der deu<

De rust, op 't bed van Rozen.

Dan 't ak'ligst lot beproevd zyn trouw j

Zyn vreugd fmoord in de golven,

D' Orcaan barst los, en d' afgrond beev(

'K zie ftrand - en Duin bedolven.

I>e Wanhoop gild door 't fidd'rend land

Verwoestingdreigd de Velden,

Daar duisternis en golfgeklots

's Volks ondergang voorfpeklen.

Nu voeld Amint, door angst en frrtart,

Zyn Ed'le Ziel vejffcheüren.

Eerst


Cs?)

;rst, bleev hy d' algemcenen ramp

Van 't vlugtend volk betreuren.

| ach ! de Vloed groeid brullend aan,

En fchuimd reeds om zyn woning;

m Roosje vald hem om den hals.

Rampzalige vertooning!

geboomte ploft, ontworteld néér;

k Hoor 'È wank'lcnd hutje kraken.

Gekerm der rrad'iooze Oudermin

5oed 't flapend Kroost ontwaken,

zie Amint zyn zorg'loos wicht

7ol drift in d' armen drukken;

Zie! Roosje, in d'angst, haar zuigeling

Jit 't dryvend Wiegje rukken.

Amint


C 33 )

Amint klemd haar bedorven hand

Al fidd'rend in de zyne.

6 God! datflegts, een Blixemftraal

Hun dood'lyk pad befchyne!

Zy treden, in het diepst des Nachts

Al worst'Iend met de baren,

Onzeker, waar de angst hun voerd*

God docd d' Orcaan bedaren.

Natunr beftuurd dc rad"ren wêcr

Van 't Uurwerk der geteiën,

Schoon 't wykend golvenhcir zyn buit

Aan d' Oceaan blyft weien,

't Verdronken Land doed 't vaal gebrek

Langs Duin en Zandbank zweven,

I


C 39)

U morgcnfcheemring had Amint

Den zoetften troost gegeven ;'

p kon hy zyn gelievde Gaè

Op 't veilig fp 0 0 r geleiden,

'rwyl de Telgjes in hun arm

Door koude en honger fchreideiu

i Voeld eerst 't brekend Ouderhart

Het lot der armoê drukken;

; zagen Huis- en Land- en Goed

&ig door de Zee ontrukken;,

or moeite en fmarten afgemat

/ald Roo.y'e al weenend' neder,

wit vliegd naar het naaste Vlek,

tn keerd met voedzel weder.


C 40 )

Nu was het laatfte geld hefteed

Dog 't brood fterkt moed en krachten,

Men heeft geen troost, dan onder 't juk

Der dienstbaarheid, te wagten.

„ Dit ftuk, (zegd Éoèrsjê) Lieve Amint,

,, Blyvd over , 't rekt het leven

„ Licht van ons Kroost! 't is 't laatfte, dat

„ Uw vrye hand zal geven".

Op eenmaal doed een bang gefchrei,

Hun eigen zorgen vlieden,

Het deugdzaam paar vliegd ylings toe

Om lievde en hulp te bieden.

Straks zien ze, op 't naastgelegen pad,

JT ^riefd door medelyden,

Een:


C 41 )

n Gryzaard, in het öür des doods, "

Door tederheid befhydcn.

ti weerloos knaapje, nêer geknield,

ïefproeid hem met zyn tranen,

d' Oude blyvd der vveezen God

)m vaderiiefde manen,

ziet Amint, en f rakeloos,

•wekt hy met brekende Oogen,

fugtend', voor't verlaten kind,

)m helpend mededogen,

i treurig Schoawfpel treft Amint,

I Doed R OOSJE aandoenïyk weénen

knield, en wilei den ftervenden

eeds hulp en troost verliepen.

2

m

Geen


I„ Geen angst ( dus fpreekt haar lieve rhan )

„ Belett' u bly te fterven ,

1„ Uw Weesje! ó Gryzaard! zal met ons

„ De zorg der Godiieid erven ,

Wie d' Opperheer in weldoen volg*,

„ Ziet eens zyn trouw beloonen

„ Wy deelen met uw kind ons brood,

„ God zal onze arbeid kroonen ".

< Het rein gevoel der dankb'rc Vreugd'

Gloeid nu in doodfche trekken,

I De Gryzaard voeld zyn levenskragt

Door teed're vonkjes wekken.

U „ Gezegend' aard 1

, ( dus ftamëld hy,)

„ Myn Godgewydc woning!

* ï


C 43 )

,.„ 'k Laat u aan Ed'le burgers na,

„ 'k Vlieg, Juichend! naar uw Koning.

m Naar God, den Vader van 't heelal 5

„ ó Zalig! troostend fterven!

I, Hier , in den zagtcn arm der deugd ï

„ Na zoo veel rustloos zwerven.

9, Myn kind'ren! 'kzal door vreugd' verrukt

,, In d' Eeuwigheid u wagten,

„ Blyv my den dicrb'nn Vadernaam,

„ Schoon 'k vreemd beu, waardig achten

Myn Vriend i myn Schepper! dat de dood

Een 0ogenblik moog toeven, •——•

, Gelievde Kind'ren! zy t gy arm ?

„ God wild' uw deugd beproeven.

„Dit


( 44 )

ss Dit hulp'loos, dit verlaten Kind t

„ C uit myn bloed gefproten)

„ Was ik ten Vader; 'k heb tot loon

Zyn tederheid genoten,

j, 'k Vertrouw het aan ilvv lievde ,mv zorg

!

' s, Deel nevens hem, myn fchatteu.

„ Naauw kon een nieuwgebonde kiel

„ Dien overvloed beva;ten.

„ *k Zag 't licht in dit bevallig oord;

„ M*>ar, in den bloei van 't leven

j, Heb ik myn jong, myn eeuig Kind,

„ Door hoop op winst, begeven.

„ Myn weêrhelft was myn arm ontrukt,

„ 'k Heb op haar Grav gezworen,

„ Da


C45)

,„ Dat niets, dan ROOSJES waarbelang

„ My immer zou, bekoren,

,„ lk liet dit «enig Iluwlykspand

,. Myn weêrkomst hier verbeiden,

„ Door bloedverwanten trouw befchermd»!

„ God zag myn fmarr, by'ticheiden.

„ Dan ach ! ik haar lieve Jeugd

., Hier nooit wêer zien ontluiken.

„ Ik zag van jaar, tot jaar, rcyn hoop

„ In zwarte wanhoop duiken.

„ Alom door tegen'.poed vervolgd,

„ Scheen niets weer troost tefchenken,

„ Dan moed'loos aan myn Vaderland, Ij

„ En dierbaar Kind te denken.


(40

p Zoo dwaalde ik om van kust -- tot kust

j, 't Gebrek verflond myn kragten

s, Ik bfeev, door ziekten afgemat

„ Den dood, al beed'lend vvjgten.

} i Maar, eind'lykjkeerd'eens'twis'lend lot

„ Toen firoomde 't heil my tegen.

;, De Rykdotn vloog my in 't gemoed,

„ Gekroond met vreugd' en zegen.

Maar geen bericht uit 't Vaderland

„ Meld my, of ROOSJE leevde

„ Wat baat my al den overvloed,

„ Waar mêe ik herwaards ftreevde?

„ Het Schip, met al myn fchat bevragt,

„ Liep Spanj'ens have» binnen

4

,, Maar


(47)

! Maar ik vloog ftraks met een lugter kiel,

L Om Waich'rens ftrand, te winnen.

ïDees Nacht is 't Vaartuig, door de Orcaan

L Vermorzeld op de banken.

Ik fpoelde aan 't ftrand, om bier, myn God

fa Al ftcrvend, nog te danken.

Dit Knaapje, arm en Ouderloos,

,, Maar leerzaam en zagtaai'dig,

Is voor myn Oogen opgevoed,

„ En bleev myn liefde waardig,

*t Heeft al zyn teed're kragt verfpild,

„ Om my dees nacht te hoeden. —

Myn ROOSJE is by haar moeder lang

I 6 'k Zal my tot haar fpoeden.

» Vaar


(43)

„ Vaar wel gelievden! Milons flóf

„ Blyvd aan uw zorg geheiligd;

„ Myn fader! Ach myn Vader! neen

Uw ROOSJE bleev beveilichd

( Dus barst die Lieve, al fchreiënd uit

Gy rust aan ROOSJEs,boezem.

Deteed're vreugd', met fmart gemengd

. Schokt nu haar levensbloesfem.

't Gevoel verfmoord haar zagte Item,

Gy kust de bleeke lippen

Haar 's Vaders , die door 't heil verruk

Juichd, in zyn laaste Hippen.

Hy wenkt Amint, al ftervend, toe,

En wyd hun Huw'lyksbanden.

I


Xt^tyx. K

i F

aJcf .'«- iei, mf/i. Va/er* / ?i*c-n. . • -

L


C 49 )

[y klemd de handjes Zelvs van 't Kroost

In zyn verftorven handen.

>e fchuldelooze aanvalligheid

Dien jonge Lievelingen

treeld vleiend nog zyn vryen geest,

Die d' Eng'len toon leerd 'zingen.

Ontzielde lyk flaapt in den aim

Van zyn gelievde kind'ren ,

fier fmart zig niet, dan door den troost

Der Godsdienst, laat vermind'ren.


5o)

E JL» Z

(EENE ROMANCE.') .

Toen held Ciyilis 't yrye land

Der Batten nog regeerde,

En geen roofzuchtig nngebiiur

Hun velden overheerde.

Was daar een Meisjen, zagt en fcboc

Zy had reeds twintig jaaren,

Van aanzicht bruin, gitzwart van oo

En even zwart van hairen#

Ha


(51)

laar woning op een hoogte ftond,

Waar langs een beek jen vloeide;

an daar zy over de akkers zag,

I Hoe vlas en koorn groeiden.

eur Minnaar was een Jongeling,

Vol moed en hupfcb van zeden,

en fraai geplekte* runderhuid

I Bedekte zyne leden.-

n. muts had Elza zelv' gemaakt,

Van utgezogte teenon,

ruón- kwam de blonde lok daar uit,

'Eu golfde zagtkens heenen.

De


C 52 )

De werpfpiets en zyn teenen fcliild

Had byaan d' arm — zoo moedig,

Hy droeg den yzren ring niet meêr,

Geen flng was hem te bloedig.

Reeds lang was onze jonge Held

Ten beirflryd uitgetoogen,

En thans ziet Elza naar hem uit,

Met zagtkens traanende oogen.

Zy treedt op 't laatst in 't heilig woud,

Geheel door liefde teder,

De traantjes rollen , langs de wang,

Op haareh boezem hedei'.

ÏJot


C 53 )

h wankelt.zy by iedren flap!

IHet Martjen klopt van kommer

inhoopg zygt het meisjen neêr,

Verfcholeii onder het lommer.

tfeen, zucht zy, nooit zie ik hem weêr,

Dien roem der Batavieren: —

p oog zal nooit de wonden zien,

iDie zynen moed verfieren 1

|ch! mógt ik flechts zyn edel bloed

'Uit zyne wonden vangen, — l

5ou lammVen wol, daar in gedoopt

)p mynen boezem hangen! ' s

* Ik


C 54 )

,-, Ik zoog zyn' lantften adem in; —

'k Zou by hem nederbukken ,

Op zyn doorflooken koude borst,

Myn heete lippen drukken S"

Zy plukt de geele boterbloem

Een lelietjen der dalen,

En fchynt, offchoon zyweenend plukt,

Tog ruimer aêm te haaien.

Zy gaat en ftort nu bloem en kruid

Óp 't heilig outer neder;

En gluurt, of haar ook iemand ziet,

AnstvaUig, heen en weder.


C 55)

M 6 Goden! roep zy, leeft hynog,

Of is hy reeds verflagen ?

Ziet ge ook zyn doodfche, bjeeke fchim

Op ligte neevlen draagen ?"

.„ Of zwei ft hy troostloos doorliet woud,

Of langs verlaaten ftroomen;

Is, in de dorre duinvalie,

Myn Held ook omgekomen ?"

„ Ach! zo zyn fchim daar ergens zweef,

*k Zal nacln nog ftormen vreezen;

Dat zand, met heldenbloed doorweekt,

1

Zal ook myn graftplaats weezen!"

», Zoo


C 56 )

Dat dan der Barden klaagzang klink;

Hoe Eiza's jammer groeide !

Hoe zy het bloedig dicldcnrvk

Met traan op traan befproelde."

„ E«n hoe zy eenzaam, treinig ftierF,

Zy, die in rampfpoed,leefde;

Hoe lang nog, op den heuveltop,

't gagt jam'rend Meisjen zweefde!

Zoo bidt het arm, zngtaartig kind,

Toen eensflags wapens klinken ;

Verfchrikt rvst ze op, en ziet, door 'twc

Dei batten fpietsen blinken,


C57)

Zy vliegt naar deezen dappren ftoet,

Om naar heur Held te vragen,

En ziet van verre een Jongeling,

n 6

Gekwetst, op fpietsen draagen.

- R''cp t zy uit, - ja,... ja... hy is 't I

Hy, met die bionde hairen;

Wat vreugd! Ik zie zyn heldenbloed,

Het merk der kreygs gevaaren 1"

Zy dringt door fpiets en helden heên

En werpt zich op bem neder,

De ,Heid, cloodbleek en afgemat,

Ë 2

Bekomt, zo'tfcbynt, nu weder:

„ Ach!


C 5S )

„ Ach! Elza t zegt zyn bleeke mond j

'kft reed voor der Batten rechten,

Ik trad in 't gudfend bloed van hen,

Dien 'k moedig mogt beyegten"

„ En ge oveiworit ? — roept Elza uit...

„ Ja, maar helaas l myn Wonden

„ Die zien der Batten Meisjens graag:

Schóón is een Held met Wonden!

Toen drilde elk moedig Batavier

De Stompgeftreeden fpeere;

De barden zongen *i heldenlied ,

Dit edel paar ter eere.

?

tC


1

C 59 )

't Gejuich klönk voord, van ftulp tot ftulp,

De Grys geworden helden

Verjongden, toen hen deeze maar'

Der bander zangen meldden.

Maar Elza nam het purperbtoed,

Dat uit 'sHelds wonden vloeide,

Waarmede zy een linne kleed

Op aartigfte befproeide.

Toen pronkten ras voor 't Echtaltaar ~*

ó Teêrheid, fchaarsch gevonden!

De lieve Bruid met heldenbloed,

Do Bruidegom met wonden.


(60)

DE W A N H O P I G E

T H I 1L Z A.

T HIRZA door heilige beloften van EVAN-

DER verbonden, vergat haare deugdzaam^

gevoelens in een zwak ooaenblik, en ver

loor haare eer. Omtrent twee maanden, nj

deeze noodlóttige m.sftap, ftie: f E V A N n EI

op het onverwachts, eer hy zich met baai-

voor het altaar van H Y M E N verbinden kon

de.

Toen zy deeze tyding bekwam, was z

hopeloos, zy wierp zich op he: lyk va

B v A N D E & in de uiteifte vervoering neder

I \ ei


(61 )

i bezweek. Wat middelen men aanwen-,

e, men kon haar wel tot zich zelve, maar

senzms tot bedaarden brengen : Zy alleen

)k wist wat zy verfoor, den ft. at waarin.

/ zich bevond, cn de ge volgen , welke bkc

:it moesten voort vloeien.

Van dat uur af aan, was de eertyds vfo-

?ke T H i R z A . geheel mistroostig „ cn zon-

jerde zich altoos afin dè eenzaaniité plaat­

sen. Maagden cn Kfiaapen, -d :

e haar te

roosten poogden, gaf zy onhcu.scn be­

iheid, en bragt daar door re weeg ('ar nie. 5

rfand haare eenzaamheid flöorde, óf Zich

'crdet over haar gedrag bekreunde.

Al voor drn dagiraad verliet zy h-;ue

tulp, dreef.haare fciiaapjes naar zombere

ca van niaroand bezocht wordende oorden,

fmolt


{hi«lt daar in traanen, zucbte, kermde,

bad de Goden om vergiffenis , wenschte oni

den dood onder het jammerlykst handen

wringen en 't uitoeffenen van alle merktekenen

der wanhoop.

J}Q dag was reeds geheel verdweenen.

eer zy uit haare fchu'ilplaats re rug kee'de,

en dan wierp zy zich ommidlyk te bedde,

om niet onder de oogen van haaren broedej

te verfchynen. -- Naar maate dat haa>e omftandiglieid

duidlyker wierd, naarmaatc wierd

haar wanhoop grooter. Eindelyk laat op

eenen avond, kwamen de fchaapjes vooi

den ftal maar zonder Herderin. - De bra­

ve beRiLAS, haaren Broeder, fchrikte

op het gezicht der verlaatëne kudde en vrees*

«fc reeds het ergfte. Hy vloog raadloos door

het


Cö3 )

net veld, naar alle eenzaame plaatzen die

y wist uit te denken, geduurig THIRZA,

THIRZA roepende. — Maar vruchteloos,

: was reeds tegen den dageraad toen hy in

wanhoop te rug keerde, doch hy had geen

lyvende plaats, en rnnghaarop nieuw zoeen.

- Zo als hy wilde uitgaan, kwam Me-

mp, die THIRZA an.lers altoos verzegeld

Wby hem opfpriusen, hy nam degetrou.

e hond met zich, die al (huivende voort

liep, en hem door een door een donker

oud voerde, d.tzy eindpaal vond aaneen

ein meir, 't welk "hier regens barre rotta

fpoelde. - Hoe dieper by in het bosch

I kwam, hoe meer moeite hy badde Me~

mp zo na by zich te houden, dat hy hem

'Igert konde, eindelyk aan de rotzen geomen,

melde de hond vooruit, en bleef

wel


(64)

Welhaast (laan, aanflaande als een bra|

die eenig wild opdoet, DORILAS vlol

derwaard, en hemel! hier vond hy dc ramt

zalige THIRZA, in de uitérffe wanhoc

en reeds moeder, leggende op de bloo

rots, aan eene vcrvaarlykc , fteilte, met h

onnoozel eerstgebooreu Sihepzel naast ha

men bedenke den toeflard des jongeling!

die haar op het hevigst als Zyiie zusner b

minde. — Zy floeg haare oogen op. ad

Broeder! hoe vond gy hiy? gaa heen, g

heen, en laat my ellendige hier met du b

Wys myner onuitwischbaare ifchah.de fte

ven.

atnds den dood van EVANDER gevoel

ik alwat in myne, ondtandigbeid voelen k

maar nu, nu verdubbelt hei zich, mi 01

fent de wroeging al haare kragt op my, |


•» zi,\ my fpoédig dooden. — Laat rny dan

ier, want ik verdien niet aac my eenige

arde bedekken zal, ik ben u en ons gansch

efiacbt met vcrfoeilyke fchande overladen:

ti'oeder! treedt re rug, dc wraak der Co-

jen, daalt op my, zy zal dht u treiièn,

Isgy niet Wylït. Te rug dan. -- Het naak-'

e fchepzel fchreide, — zy vloog op, j

tam bet in haare armen, en zou het van

(e fteilte geworpen hebben, als DORILAS j

(aar niet belet badde. Wat wilt gy? fcbreeu w- j

h hy uit. — Deeze vrucht der misdaad vei'- |,

iietigen, en zelfs daar by ipnngen. - Be-

•ar myne Zuster, en poog met my huis-

jaard te, keeren, nooit, nooit, hier zal ik

erven! — Zy reet haaren boezem open; j

ukte zich bet haar uit, en woelde zo lang I

at zy nederzeeg, en onmiddelyk den geest

V' v

gaf


(66)

gaf. DO RIL AS gilde, en> ftond geheel roerloos.

Twee visfchers die hunne boot aan der

oever fchoon maakten, hadden het gekernj

van T H I R Z A en het gillen van DORILAS

van verren gehoord, zy liepen op het geluk

aan en vonden het akelig fchouwlpcl: •

Met behulp van deezen bragt DORILAS he;

lyk zyner Zuster na huis, en liet het in ftil

te ter aarde brengen, terwyl hy het ouder

loos jongetje, als het zyn opvoede, en n:

zyncn . waaren Vader E VAN DER noemde.


(6>)

O P E E N

LEGEN VLA AG.

*v elkoqni zoele Zomerdropjes •

iet uw' Zeven op de topjes,

p de harfverwejkte knopjes

Van het balzemdraagend kruid.

f yzren Aardbol, reeds aan 't gloeijen-

iet de koele bronnen groeijen ,

oelt ze in open' monden v'.oeijen —

, Roept bet driemaal welkoom uit.

Huoge


( 63 )

Hoogc Boomcn, Lustwaaranden,

Door de lange droogte aan 'c branden

Steeken hun verzengde handen

Naar de koopren Hemel op.

Nu herlccven bloemen, blaadjes --

Zuigen, door hun kleine gunrjus,

*t Sap des levens in hun Vafrtjes --

Kusfen eiken Waterdrop.

Vliegende Orgels kw!nkehereh -*

Remmen hun verglaasde véêren

Drinken , uit rivier en m'eerèri ,

Zich aan 't verfche water z.id.

Afgevaste runderdieren,

Zien naar boven loeijer — tieren

Roepen aan de hernelvie:en —

Legkken 't vocht vau bloemen blad.^


C 6> )

|oud dc Menfch niet opwaards kyken!

ïenfeben ,. wien die liefde blykc-n

Van dc Heme'g mst verryken;

Vqelt gy die berfebeppiri'g niet!

Al war adem naait gevoelt ze.

Alles wat beftaat verkockze,

U, ö Menfcbén ! u bedoelt ze;

't Is oin u dat dit gefchied.

't h voor u een gouden regen:

liet rondom u, aller wegen

Treed de vruchtbaarheid u tegen.

Alles riekt vernieuwt en friseh.

Beeft niet voor den ichor'ren donder,

Hout die voor geen fttafFend wonder;

Neen Hier fchuilt een Godifeid ouder

Die aan *t Menfchdom gunftig is,

lm-


C 70)

Immers zyn de donderdagen

Stemmen van Gods welbehaagen,

Die verlenging onzer dagen,

In de zuivre lucht gebiedt,

't Biikfen vüür verteert de dampen —

Stopt de bronnen onzer rampen:

Wyl 't in onze levens lampen

Olie van gezondheid giet.

Wclkoom gouden blikfemftraalen,

Welkoom zilvren vpchtkoraaien,

Welkoom, uit de hemelzaalen,

Die on» zo veel goeds belooft.

Straalt nog lang ó levenszonnen,

Vloeit nog lange ö voorfpoedsbronnen,

Dat wy u begroeten konnen,

Met eCn opgefteeken hoofd.

More magazines by this user
Similar magazines