Griekwastad 'n geskiedkundige plek naby die dorp

, Skrywer vellee.n graag erkg11i.ng aan die volgende
verkryging
vir die
van die_bos_t_aaide inligting :
Notules van die Kerkraad van ?ie Nederduits-Gereformeerde
gemeente Wellington, 1912 -1924:
Notules van dielVrunisipaliteit wellington, 1912 _ rg24.
Die Kerkbode, tg].7 -tSZ+.
Die Burger,1rgLT - 7924.
Paarl Post 1917- \924.
ll."{_rg wil.ook gr??g. sy..dank betuis jeensdie
Argief
van die N.G. Kerk in Suid--Afi.ika, en bv name die argivaris,
ds. H. C- Hopkins vir sy vriendelike'hulp.
Joan uan Asuegen
kyk mct begerige oE
na die mooi lappoppe
en porseleinpop
uit ueruloE se dae.
Aan haar Linkerkant
is 'n ""olledige span
dolosse :io na'n seun
se hart. (In LaerskooL
Japie Greglingl
se m,useunt.)
'N GESKIEDKUNDIGE PERSEEL TE GRIEKWASTAD
nbeth Steenkamp - St. 10; Hodrskool Griekwastad
- Die Griekwaras het ontstaan uit Hottentotte wat van
kusstreke
die
van Matmesbury.noorawaar[;
Blankes ;;a;i;;rret, soos aie
van Tafelbaai ar "uitgebrei het. o-ie oors-pronklike
is
ras
versterk deur'n aansientit

Binne die ringmuur was groot veekrale. Krygsgevangenes uit
die oorlog van 1878 het ook tydelik in die krale geblt. Die paleis,
wat uit ses vertrekke bestaan het, is vandag gesloop. In
die plek hiervan staan die moderne woonhuis van mnr. Dbwie
Voges, die teenswoordige eienaar. Hierdie vesting was die vergaderplek
van die Griekwas. Dit was dan ook die plek waar
hofsittings gehou is en menige tragedie hom afgespeel het.
'n Gebou_tjie langs die paleis is destyds as skool gebruik.
Dit dien vandag as motorhuis. In die kelder het die Griekwas
hulle ammunisie en gewere geb6re. Hierdie
was ook die kantien, waar die Griekwas
hulle wyn geb6re het en in tye van
kommer 'n lafenis kon gaan soek.
In 1803 is daar vier seringbome aangeplant,
waaronder die Griekwas gesit het
tydens hulle byeenkomste. Dit is dan ook
een van di6 bome wat later die beroemde
galgboom geword het. Aan die boom, het
menige Griekwa die lewe gelaat, hetsy
skuldig of onskuldig.
Komies, en tog heel menslik is die optrede
van 'n Griekwaleier wat onmiddellik
Elbeth steen.kanzp st. 10. l3d?t !V. {i" dood vonnis g_efel het van
die beskuldigde moes hoor dat die boom
eendag va1o sy_ onskulg g9u getuig. Hierdie woorde het die regter
op sy hoed_e gestel. Uit vreesnir wat met hom kan geberlr
as die veroordeelde onskuldig is, het hy hom dadelik lzrygespreek.
Andries Waterboer kon op 'n keer nie besluit wie reg en
wie verkeerd was in die saak-wat hy moes verhoor nie. Aen
einde sy 'uvaardigheid te behou en ook sodoende te verhoed dat
iemand veronreg word, was sy uitspraak soos volg:
"Jy, klaer, had reg; en jy beskuldigde, had geleek."
Die galgboom is vandag nog in die agterpiaas van die
voges-woning te sien. Alhoewel die boom btadwisselend is, is
daar een tak wat dwarsdeur die jaar groen bly. Volgens oorlewering
is dit die tak waaraan die Griekwas tbregge-ster is.
Die Griekwas het hoofsaaklik uitgesterf. Daar is vandagJ
baie min rasegte Griekwas met die gev-olg dat hulle gewoonte!
en gebruike byna alles as gevolg van die beinvloeding van ander
rasse verval het. Van hulle gereedskap, wapenrusting en
rneubels wat behorle,gebly het, is vandag nog in die Mary Moffat-museum
te Griekwastad te sien. Die graf van Waterboer,
wat ook volgens oorlewering die laaste rusplek van sewe ander
lede van die Waterboergesin is, is vandag tn monument. Dit is
versier met twee kanonne, genaamd Hans en Griet, wat Koningin
Victoria aan hom geskenk het.
19