y - Technische Universiteit Eindhoven

alexandria.tue.nl

y - Technische Universiteit Eindhoven

lenin en de excursiegangers


Dagboek van Peter Roling (1) - 4 -

4 oktober

's Ochtends ben iK om 5 uur opgestaan, heb gedouched en ben naar het station

gelopen. Daar waren al een paar reizigers en de rest Kwam spoedig, zodat we

om ongeveer 6.20 wegreden naar Eindhoven. Op zich was dit deel van de reis

vervelend geweest, ware het niet dat Ronald, Ralph, Rene en ikons verschaiKt

achterin de bus aardig waKKer wisten te houden. In Eindhoven aangeKomen

hebben we het fenomeen betonrot gegenereerd in de praKtijkomgeving

van het hoofdgebouw van de TUE.

Het duurde ongeveer 10 minuten om de TUE'ers in te laden en de reis ging

verder, tot aan Brussel. Daar begon meteen het inchecken, koffers op de

lopende band zetten en een eerste formul ier invullen. Na wat te hebben rondgesukKeld

werd het tijd om door de douane te gaan. We hoefden niets uit te

paKken en werden door het poortje niet opgemerKt. Ronald en Ralph bijvoorbeeld

wel, die moesten riem, sleutels en meer van dat soort dingen afdoen

eer de douaniers hen vertrouwden.

Na wat geKeuvel in de tax-free shop werd het tijd om naar het vl iegtuig te

gaan. Geen slurf. We gingen zitten, Rene en iK. We zaten bij de vleugel,

toeval\ ig. De beenruimte was mooi voor Japanners en dus niet voor ons. Tien

minuten te laat vertroK het vi iegtuig. Het taxien begon. Rene durfde zich

eerst nog te verbazen over de snelheid van het vi iegtuig bij het taxien,

maar verloor deze verbazing snel toen we in de Kussens verdwenen tijdens de

acceleratie van de start. We Konden de vleugels mooi zien, zowel de roerbewegingen

als het bewegen van de vleugels zelf. Na wat heen en weergesl

inger en bijna een looping werd het vi iegtuig stabiel en konden de veil igheidsgordels

af en de servetten om. Onze oren, en onze ogen ook een beetje,

werden gedurende de reis gestreeld en bezig gehouden door een groep Russische

schoo!Kinderen, dte met z'n 30 a 40-en in Be\gie een school hadden

bezocht. Zij hadden een grote drang tot zingen en zowaar, ze konden het nog

ook. Het repertoire werd ingezet met een hoeveelheid 'grafl iederen' maar

werd na een tijd levendiger tot en met 'Kal inka' toe. Nadat een aantal van

ons een applausje eruit geKnepen hadden werden vooral de dames van het

gezelschap erg enthousiast en werd het gehele vi iegtuig uitbundiger. Maar

aan alles Komt een eind, zelfs aan cultuur.

DaadWerKel ijK geland werd het na het uitstappen uit de slurf meteen duide-

1 ijK: dit is een mil itaristisch oord. Op de eerste hoek stond een mil itair

en verderop ooK een. Was het vl iegtuig niet het toppunt van reclame, het

vl iegveld was dit qua vormgeving wei. We hadden ruim 2 uur om hiervan te

genieten. Les 1 in Rusland: Wachten kan en moet iedereen. LoKet 1: Strenge

Rus. Er moest maar een persoon per keer naar binnen. Hij had een maniakale

gl imlach en een sinistere bl ik. Een herinnering aan W.O. 2 drong zich op.

(red: Hoe oud ben jij, jochie?). Na het veelvuldig stempelen Kwam de daadwerkel

ijke douane; weer in de rij en toch redel ijk soepel erdoor. Om een

willeKeurige reden Wilde de mil itair al mijn geld controleren om te zien of

iK geen Roebels had. Na lang wachten tot iedereen er was vertrek naar het

hotel o. l.v. Gids. 's Avonds borrelen in hotel.


Geschiedenis

MOSKOU ALGEMEEN

- 5 -

Prins Joeri Dolgoroeki sticht de stad in 1147. De naam

Moskou is verwant aan aan "moska" (=moeras,vochtigheid).

In de 14de eeuw wordt een muur om het dan nog houten stadje

gebouwd. Deze wordt later (1485-95) door Iwan III vervangen.

Het grondgebied was toen dat van het huidige Kremlin, op de

heuvel "Borowtski" aan de rivier "Moskwa".

Bij de snelle groei van de stad in de daaropvolgende eeuwen

worden nog diverse cirkelvormige wallen met wachttorens rond

de "posad" (wijk) opgericht:

1534-1538 om de koopliedenwijk "Kitaigrod", tegen Tartaarse

invallen;

1586-1593 een witte bakstenen muur om "Beljigorod" met 28

torens

1591-1592 een houten muur met 57 torens om de buitenste ring

van ambachtslieden en arbeiders.

Later worden deze wallen omgevormd tot de huidige ringwegen

en ontstaat de huidige spinnenwebstruktuur.

Tot aan het begin van de 18de eeuw heerste er nog de

omstandigheden zoals in de West-Europese 14de eeuw.

alleenheerschappij van een feodale heerser. Geregeld

invallen van de nomadische Mongolen.

sociale

Er is

zijn er

In de 17de eeuw verlaten vele inwoners uit onvrede met de

belastingregelingen de stad, om zich in (belastingvrije)

territoria rond kloosters te vestigen.

Diverse hervormingen onder Peter de Grote (oprichting van

ambtelijke organen, raden onder de posadbewoners) zorgen

voor wat meer vrijheden van de burgers. Nog later bij

opdeling in provincies en met eigen bestuurlijke organen

wordt de stad meer georganiseerd.

In 1712 verliest Moskou zijn hoofdstadfunktie aan Leningrad.

Vooral de kerken en kloosters, als voorposten van de stad,

trekken nog aandacht.

Bij de invasie van Napoleon in 1812 brandt de

dagen (zie Tolstoj's "Oorlog en vrede"). Na de

van Napoleon wordt de stad opnieuw ingericht

pleinen (Manege-, Sverdlov-, Revolutie-) en met

straat als hoofdstraat.

stad drie

terugtocht

met grote

de Gorki-

Moskou groeit tot de revolutie in 1917 uit tot het commercieel

centrum van Cost-Europa met 2 miljoen inwoners.

Dan wordt Moskou weer hoofdstad en met een herstel van de

industria is de migratie vanaf het platteland groot. Dit

levert veel huisvestingsproblemen op.


Moskou algemeen

In de rustige jaren '20,

1921) waar de Bolsjewieken

tief de macht grijpen, is

Economische Politiek (NEP)

seerde communistische staat

bloeiperiode. ·

- 6 -

na het oorlogscommunisme (1917onder

leiding van Lenin definier

de uitroeping van de Nieuwe

en in de dan nog niet geformaliis

er ruimte voor een kulturele

In de dertiger jaren worden onder Stalin hele wijken

gesloopt voor de aanleg van de metro en futuristische

kantoorgebouwen. De stad werd opgedeeld in self-supporting

zones, de reconstruktie van Moskou volgens het 25-jarenplan

komt in volle gang.

Moskou is nu een van de grootste steden van de wereld, met

880 vierkante km oppervlak, 7,7 miljoen inwoners {120

duizend studenten), waarvan ca. 94% Russisch. De helft van

de bevolking is al verhuisd naar de begeerde nieuwbouw flatblokken.

Er staan zo'n 70 gedenkstenen voor Lenin, over

Stalin hoort men weinig meer.

Moskou als stad maakt een grootse indruk; ze is imposant,

monumentaal, majestueus, klassisistisch.

Alles is grootschalig gedacht: de straten, de pleinen en ook

gebouwen zijn van gigantische afmetingen. Het is er ook erg

schoon. De straten zijn tussen de 4 en 10 banen breed, de

pleinen zijn een grote asfaltvlakte met af en toe een

monument en de gebouwen zijn (in het centrum) minimaal 5

verdiepingen hoog. De gebouwen vullen vaak hele bouwblokken

en beslaan zo meerdere woningen en andere functies.

Verder van het centrum zijn sinds de jaren-60 enorme

uitbreidings-wijken gebouwd waar wordt gewoond in flatgebouwen

van minimaal 10 verdiepingen.

De gebouwen staan in een vlakte van green en zijn verbonden

door brede wegen (vgl. Bijlmermeer, maar dan minstens 10 x

zo groat).

Deze indruk van Moskou is blijven hangen sinds de stadsrondrit

die een eerste beeld bood van de stad met zijn

gebouwen en toeristische bezienswaardigheden.

We kregen zo een indruk van het Rode Plein met Lenin­

Mausoleum, GUM-warenhuis en het Historisch Museum, Comecongebouw,

de Lenin-heuvels met universiteit en uitzicht over

de stad, Lenin-sportcomplex, Lenin-bibliotheek, enkele grote

en belangrijke straten in Moskou.

Het Kremlin

Kremlin betekent zoveel als "sterkte". Het was het

versterkte gedeelte van de stad, dat door de eeuwen heen de

residentie is geweest van de tsaren en tsarina's en hun

geprivilegeerden (zie ook figuur 1).

Het orthodoxe geloof, de staatsgodsdienst, en de wereldlijke

macht leefden in het Kremlin ook in ruimtelijke zin dicht


Moskou algemeen - 9 -

Par ken

"Luzhniki-park" wordt het grootste sportpark van Europa

genoemd. In het park bevinden zich joggingpaden, tennisbanen,

een zwembad, een sporthal en het Leninstadion. Dit is

een immens stadion, geschikt voor 100.000 bezoekers.

Een ander groat park is "Gorki-park". Dit is een park waar

de Moskovieten zich ontspannen. Het is een park met veel

gras, bomen, standbeelden en pre-revolutionaire tuinen.

Winkel en

De bekendste winkel in Moskou is "GUM" op het Rode Plein

(350.000 bezoekers per dag). Eveneens bekend is "TSUM 11 naast

het "Bolsjoi-theater" op "Petrovka-straat". Met Westers geld

kan men terecht in zogenaamde "Berjozka" winkels. Let op:

de prijzen staan hier aangegeven in Roebels, terwijl in

Westerse valuta betaald meet worden.

Enkele typisch Russische en te betalen artikelen Z1Jn:

boeken, kaviaar, muziekinstrumenten, (propaganda-)posters en

horloges. De wodka hoort dankzij de anti-alcohol campagne

van Gorbatsjov niet meer in dit rijtje thuis.

Het Bolsjoi-theater


Oagboek van Peter Roling (2) - 11 -

5 oKtober

Ontbijt om 8.30 uur was een genot en een verrassing. Aile maaltijden Zijn

een gang of 5, hetgeen ons verbaasde. Daar niet alles opeenvolgend wordt

geserveerd is het moeil ijK .om de de volgorde te bepalen. De gids sleepte ons

de bus in (613) om een rondrit door MosKou mee te maKen. Dichtvallende ogen

door de vorige nacht maaKte dit zo nu en dan wei moeil ijK te volgen.

Het debuut op het Rode Plein. De bus wordt geparKeerd bij hotel Rossija. Van

deze Kant Komend zie je eerst een Kathedraal. Deze kathedraal, volledig in

een soort van Oosterse Kitsch-stijl, valt op door z'n vijftal ui-vormige

torens, Kleurig edoch niet echt mooi. Vervolgens Kwam het Rode Plein: aan de

I inKerKant het Kremlin, een soort Kasteelmuur met gebouwen erachter, en het

Lenin-mausoleum. Dit mausoleum is een soort veredelde bloKKendoos. We zijn

er nog niet in geweest. Echt imposant Kwam aileen het gebouw aan de andere

Kant van het plein op mij over. Een gebouw uit donkerrode steen met I icht

dak en zonder al te vee! franje. Als toen nog meest opvallende: een enorm

beeld van Lenin midden op het plein. Deze goede man zou gaan vervelen.

's Middags naar het Leninmuseum. Dit was aangeKondigd als een pol itieK

museum, maar het was vee! erger dan wij vermoeden Konden. We splitsten ons

op in twee groepen. De ene groep ging met een Duits-spreKende gids mee en de

andere, mijn groep ging met een Engels-spreKende man mee. Deze man begon ons

te vertellen water in het museum stond en weldra werd duidel ijK wat dat

was: de geschiedenis van Rusland met Lenin. Deze man begon met een enorme

bezieling en overtuiging Lenin te citeren en te propageren, dat de angst om

mijn Kapital istische hart sloeg. De gids had dan ooK aan een vraag genoeg om

al vrij snel de rondleiding te doen overgaan in een zeer interessante discussie.

Hierbij vielen een aantal dingen op. De man had een enorme neiging

zich te verdedigen vanuit een ondergeschiKte toon. Het Westen benoemde hij

geheel U.S.A. Er was volgens hem, volgens Lenin dus, geen socialistische

staat mogelijK zonder een communistische economie. Rusland brak Reykjavik

open, U.S.A. gooide dicht. Antwerpen ligt volgens hem in Nederland. Deze man

was niet te overtuigen. Als hij dacht ons een hak gezet te hebben, kromp hij

ineen en lachte cynisch. Het was een merKwaardige ervaring. Het hele museum

leeK bovendien op een enorme verzamel ing rei igieuzen. Het leek wei of Lenin

heil ig was verKiaard.

's Avonds de stad in. In de GOEM geweest. Een enorme passage met 2 gangen en

2 verdiepingen met vele winKels. Het was vreemd hier rond te !open. Veel

rtJen. lk was mijn tandenborstel vergeten en wilde er een Kopen. Oat gaat

als volgt: ArtiKel uitzoeKen, rij 1, betalen, rij 2, artiKel halen, rij 3.

AfhanKel ijK van de druKte sta jete wachten. De winKels zijn nog wei aardig

bevoorraad. Er was echter een eleKtronica-winkel, die TV's, radio's en picKup's

durfde te verKopen, die je in Nederland niet eens aan de straat durft

te zetten.

Op zoek naar dranK. Deze was erg moeilijK te vinden. Uiteindel ijK hebben we

de "Kosmos .. -ijssalon gevonden, alwaar we met z'n 8-en 4 flessen champagne

hebben gedronken.


Onderzoek

HOGER ONDERWIJS IN DE SOVJET-UNIE

- 12 -

In de Sovjet-Unie Z1Jn drie hoofdstromen te onderscheiden op

het gebied van het wetenschappelijk onderzoek. Deze omvatten

achtereenvolgens:

1 De academies

De belangrijkste hiervan is de Academie van Wetenschappen

van de USSR. Dit is het grootste wetenschappelijke

orgaan van het land en staat direct onder het toeziend

oog van de ministerraad. Sinds hervormingen in 1961 en

1963 is de Academie direct verantwoordelijk voor het

wetenschappelijk onderzoek in de sociale- en natuurwetenschappen

in het hele land en bepaalt dan ook de

trends in deze gebieden. In vele plaatsen in de Sovjet­

Unie zijn plaatselijke afdelingen van de Academie. Naast

deze Academie zijn er in de republieken aparte academies.

Deze houden zich meestal bezig met onderzoek op

terreinen die voor de economie van zo'n republiek van

belang zijn. Ze staan onder toezicht van de eerder

genoemde Academie van Wetenschappen van de USSR. Kenmerkend

voor alle academies is dat zij, naast het verrichten

van onderzoek in aparte instituten, voornamelijk

coordinerende taken hebben. Oak worden er echter een

soort post-doctorale cursussen voor het personeel gegeven.

2 De daarvoor bestemde afdelingen van de ministeries

Per ministerie zijn er enkele afdelingen die zich bezig

houden met het introduceren en het verder onderzoeken

van nieuwe technieken, voornamelijk ten behoeve van de

industrie. Oak zij hebben aparte onderzoeksinstituten.

3 De universiteiten

Voor de revolutie van 1917 vond, behalve op de Academie,

onderzoek voornamelijk plaats op de universiteiten. Na

de revolutie werd het onderzoek hier teruggedrongen en

werd lesgeven de verreweg belangrijkste taak. Later werd

ingezien dat deze eenzijdigheid nadelig werkte en heden

ten dage wordt op de universiteiten weer meer onderzoek

verricht.

Onderwijs

Op het terrein van het onderwijs bestaan in de Sovjet-Unie

twee ministeries:

- Het Ministerie van Onderwijs (voor het "normale" onderwijs)

- Het Ministerie van Hoger en Gespecialiseerd Onderwijs


Hoger onderwijs in de Sovjet-Unie - 13 -

Onder dit laatste vallen drie soorten instituten waar onderwijs

op wetenschappelijk niveau plaatsvindt:

- De universiteiten

Hier vindt onderwijs op de meest uiteenlopende terreinen

plaats. Te vergelijken met onze universiteiten zoals

bijvoorbeeld Leiden.

- De "gespecialiseerde onderwijsinstituten"

Hier worden mensen tot een of ander specialisme

opgeleid. Er zijn er erg veel van.

- De polytechnische instituten

Deze liggen tussen onze TU's en HTS-en in.

Elke universiteit in Rusland heeft twee taken tegenover zijn

studenten:

- De studenten moeten hun vak beheersen.

- De studenten moeten goede communisten zijn.

Daarom worden er ook colleges Marxistisch-Leninistische

theorie gegeven (ongeveer 120 uur per jaar), naast de vaktechnische

colleges.

Ondanks een aantal gesprekken met studenten zijn we er niet

achter gekomen wat nu precies het niveau van een afgestudeerde

Russische academicus is. Wel werd duidelijk dat een

universiteit ongeveer hetzelfde is als een universiteit bij

ons, terwijl een opleidingsinstituut meer overeenkomt met

een TU.

Omdat men op sommige gebieden technisch niet zo ver is als

in het Westen, bijvoorbeeld op computergebied, is men

gedwongen om beter na te denken en zodoende met een kleinere

capaciteit vergelijkbare resultaten te behalen.

Veel studenten die in Moskou of Leningrad studeren, zijn

afkomstig van ver buiten deze steden. Het is de bedoeling

dat zij na hun studie weer terug gaan naar hun geboortestreek.

De meesten van hen willen echter graag in Moskou

blijven. Er zijn maar twee manieren om dit te bereiken:

- Heel hard studeren, om zodoende een post op de universiteit

te bemachtigen als een soort student-assistent, of

later zelfs docent.

- Een Moscowiet trouwen.

Van de studenten heeft 75% een beurs. Een staatsbeurs

bedraagt zo'n 45 tot 50 Roebel. remand die voor zijn toelatingsexamen

allemaal vijven haalt (vijf is in de Sovjet­

Unie het hoogst te halen cijfer) kan echter een Leninbeurs

krijgen, die ongeveer 100 Roebel bedraagt. Hogere prestaties

leiden tot een hogere beurs. De opleiding duurt in het

algemeen 5 . j aar.


Advertentie

Holec staat vooraan

bij de nieuwste ontwikkelingen

op het

gebied van energietechniek.

Voor opwekking

en distributie,

voor beveiliging

en besturing. Talloze

systemen, vele toepasmngen.Daarhebben

we vee! energie in

gestoken.

Onze nationale

sterkstroomindustrie.

Holec Nederland BV

HOLECI-H

Postbus 474, 3800 AL Amersfoort.

Telefoon 033-753400. Telex 44059.

- 15 -


Moskou cultureel - 18 -

Verder wordt er getoond hoe de Sovjet-bevolking bet socialisme

opbouwde, wat langzaam ricbting communisme groeide.

Het museum bevat ook nog een zeer grote collectie kunstwerken,

welke aan Lenin zijn gewijd: sculpturen, scbilderijen

en tekeningen.

Museum-park-Kolomenskoye

Dit was bet landgoed v.an Kolomenskoye en een monument van de

16de- en 17de-eeuwse cultuur. Het deed lange tijd dienst als

bet Moskouse verblijf van tsaren en prinsen.

Van de gebouwen is zo goed als niets overgebleven. Dit komt

omdat alles van bout was gebouwd en op een gegeven moment is

afgebrand. Slechts enkele bijgebouwtjes (ingericht als

museum) en een kerk zijn over. De kerk is een mooi voorbeeld

van oud Russische architectuur.

Het landgoed, gelegen aan bet water, wordt momenteel

gebruikt als recreatieparkje, waar bet prettig wandelen is.

Tretyakov-gallerie

De galleria toont de gehele geschiedenis van de Russische en

Sovjet-kunst. Ze toont het veelsoortige karakter en de

gescbiedenis van de sovjet-unie: leven, werk, idealen van de

mensen, hun gevecht voor vrijheid en geluk, en de triomf van

de oktober-revolutie.

Wij bezochten slechts een klein gedeelte, en wel bet deel

dat de moderne Russiscbe kunst bevatte.

De moderne Russische kunst begint in 1917, na de revolutie.

De kunst beschrijft het alledaagse leven van de mens, de

arbeider, de boer, de soldaat en ook belangrijke (politieke)

gebeurtenissen en personen.

Dit wordt wel het socialistisch realisme genoemd.

Bepaalde perioden waarin abstrakter werd gewerkt zijn in dit

museum nauwelijks terug te vinden, omdat bet voor het grote

publiek moeilijker begrijpbaar is vanwege bet hoge

abstractie-niveau.


Hoogovens Groep, - 19 -

Staal neemt binnen Hoogovens Groep

een belangrijke plaats in.

Hoogovens IJmuiden maakt dit nuttige

basismateriaal -zo'n 5 min ton per jaarvoor

afnemers over de hele wereld en

voor talloze toepassingen.

Verschillende bedrijven van de Groep

verwerken staal tot onder meer buizen

en velgen.

Eigen handelsondernemingen verzorgen

daarnaast de verkoop van een uitgebreid

pakket ijzer- en staalprodukten.

l

een staalkaart

van activiteiten

De staalkaart van Hoogovens Groep

omvat verder activiteiten op ulteenlopende

gebieden: van automatiserlng,

engineering, milieutechniek en aluminium

tot cement, transport, verzekerlng

en en delfstoffen.

Bij het concern werken in totaal ongeveer

28.000 mensen, waaronder zo'n

450 ingenieurs van vrljwel aile rlchtingen.

Hoogovens Groep BV

Postbus 10.000

1970 CA IJmuiden

telefoon 02510- 99111

IHoogovens Groep


Dagboek van Peter Roling (3) - 20 -

Vervolg 5 oKtober

De metro moet je even doorhebben. Dit hadden wij eerst dus niet, en zodoende

zijn we meermalem verdwaald of gewoon verKeerd ingestapt. De sport was nu om

het te vragen aan voorbijgangers. Deze spreKen echter nooit Engels en

Russisch resteert. De vraag stellen gaat wei maar de moeilijKheid Komt bij

het antwoord. Dit is dus absoluut onbegrijpel ijK: de Kans dat ze een woord

uit onze vocabulaire gebruiKen is al Klein, en de Kans dat wij dat we het

dan nog herKennen is nog Kleiner. Maar het verhoogt de stemming en overal

waar we gierend van de lach rondlopen of gaan zitten worden we verbaasd toeen,

ongetwijfeld, uitgelachen.

Vandaag vroegen de Kamermeisjes voor de eerste Keer om een spijKerbroeK. OoK

mensen die je aanspreKen op straat of in bar vragen of je niet wilt

verKopen. Het maaKt niet uit wat als het maar Westers is. Geen toonbeeld van

welvaart. Een jongen vertelde ons dat hij alles in een speciale winKel

verKoopt.

6 oKtober

's-Ochtends hebben we de metrostations bezocht. Er ZIJn bijzonder indruKweKkende

stations bij, maar de gids had niet echt een notie hoeveel Kilometers

metro weal gehad hadden de vorige nacht. Bijvoorbeeld het metrostation

naast het hotel. Allereerst is het raden wat de uitgang en wat de

ingang is. De uitgang is herKenbaar aan iets onherKenbaars met het woord

'HET' erin. Vervolgens staan er aan je rechterhand wisselautomaten voor het

wisselen van 10, 15 of 20 KopeKen naar 5-stuKKen. Dan poortjes met 1 ichtgevoel

ige eel len erin waar je een 5-Kopeken stuK ingooit. Dan een roltrap.

Deze gaat ongeveer tweemaal zo snel als bij V&D en is tien maal zo lang. Als

je boven opstapt is de onderKant niet te zien. Alles verloopt er redel ijK

geordend. Rechts staan, 1 inks voor de gehaasten. Op zichzelf staat alles

duidel ijK aangegeven, maar om al het Russisch te ontcijferen en te interpreteren

duurt wei even. De metro heeft ongeveer 10 wagons en het station is

even lang. Veelal middenpad, pi laren, twee perrons. Vooral de middenpaden

zijn erg mooi versierd met iKonen, steenhouwwerk of anderzins. Op de grond:

Siberisch marmer, goedKoop voor de Russen. De metro's Komen in het spitsuur

om de 1 1/2 minuut en's nachts, tot 1.00 uur, om de 8 1/2 minuut. De

metro's bl ijven vol, zelfs die, die pas om 12.30 rijden. VaaK is er nog een

mogel ijKheid tot overstappen. Dan moet je door tunnels met soms (rol-)

trappen en Kom je weer in een soortgelijKe hal uit. De stations heten naar

de pleinen die erboven 1 iggen.

's Middags naar de VDNCH, de tentoonstell ing van de economische verworvenheden,

recht tegenover het hotel. Hal 1: ruimtevaart. Vele satellieten staan

er uitgestald, maar de gids weet hierover niet zoveel te vertellen. En

natuurlijk Joeri Gagarin. Ze signaleert met ons de paradox, dat vele consumentengoederen

zoals tv's, radio's e.d. hopeloos verouderd zijn, terwijl er

wel een ruimtevaartprogramma is. Er volgt geen uitweg voor deze paradox.

Rene en ik hebben genoeg van deze rondleiding en gaan zelf verder. We

bezoeKen hieropvolgend 2 hallen hoogspanningsspul. Daarna !open we terug

naar het hotel. Op onze weg vinden we de gebouwen waar we al dagen op

uitkijken: een groot gebouw met veel OOCP-propaganda in de vorm van beeldhouwwerk,

letters CCCP en een mooie spits met ster. Bijzonder indrukwekkend,

wat ooK de bedoel ing zal zijn geweest. Hiervoor staat, hoe kan het anders,

Lenin.


Moskou cultureel - 21 -

Polytechnisch museum

In 55 zalen worden de prestaties van de Sovjet-wetenschap en

technologie getoond. Het is een visuele technologische encyclopedia.

Vooral de zeer nauwkeurig en gedetailleerd

gemaakte maquettes zijn indrukwekkend.

Maquette van de turbines en generator van een elel


Advertentie

- 25 -

INNOVATIE=NKF

DITISHET

'IWaalf jaar geslaagde innovaties bij

NKF KABEL. Steeds vernieuwend bezig op

energie-kabelgebied. En altijd even succesvol.

Want NKF ontwikkelt wat nodig en

verantwoord is. Waar u om vraagt.

Geen koele laboratoriumteclmiek.

Geen zinloze teclmische hoogstandjes.

Maar degelijke en doordachte oplossingen.

Gericht op de praktijk. Geschikt voor vele

doelein'den. Waardoor u sneller en efficienter

kunt werken. Overal op de wereld

NKF adviseert en installeert complete

kabelnetten voor midden-enhoogspanning.

Met alle toebehoren. En met alle voorstudie,

planning en organisatie die u noodzakelijk

vindt. Zoals u van ons verlangt.

Zoals u: van ons verwacht.

NKF KABEL BV. Energiekabel. Postbus 26, 2600 MC Delft, 'lel. 015-605905.


Ballet

MOSKOU BIJ NACHT, door John Tacken

- 26 -

Tijdens bet verblijf in Moskou werd een bezoek gebracht aan

een balletvoorstelling. Vanwege het feit, dat het in oktober

bet begin van bet theaterseizoen was, bleek het nogal

moeilijk om kaartjes voor deze voorstelling te bemachtigen.

Via Intourist bleek dit niet mogelijk, zodat toevlucht werd

gezocht tot de zwarte markt.

De voorstelling, genaamd Tomiris, vond plaats in het

Kremlintheater. Het Kremlin is 's avonds gesloten voor

publiek, bezoekers van het theater uitgezonderd.

Het ballet was indrukwekkend, misschien mede door bet feit,

dat zoiets niet elke dag in Nederland te zien is. Gezien

m1)n kennis van ballet zal ik me verder van commentaar

onthouden.

Tijdens de pauzes kon genoten worden van een toastje met

kaviaar of steur, wat eventueel kon worden weggespoeld met

een vruchtensapje. Het drinken van champagne was in het

Kremlintheater, waarschijnlijk door de anti-alcoholcampagne

van Gorbatsjov, uit den boze.

staatscircus

Er werd ook een bezoek gebracht aan het Moskouse Staatscircus,

gelegen in een buitenwijk van Moskou. Ook bier was

het moeilijk om aan kaartjes te komen, terwijl achteraf

bleek, dat de voorstelling totaal niet uitverkacht was.

Het was een gebouw dat er uitzag als een grate circustent.

Midden in het gebouw bevond zich een arena, waarboven een

grate koepel was gespannen.

Het programma was dat van een circus van wereldklasse en

werd door velen als een van de haogtepunten van de excursie

beschouwd. We kanden o.a. genieten van fantastische clowns,

paarden en accrabaten. Verder was er een groots nummer met

leeuwen en tijgers en zagen we zelfs twee gedresseerde

stekelvarkens.

Kortam: Een geweldige happening !

Film

Enkelen van onze groep Z1Jn tijdens de excursie naar de film

gegaan. Ik zal hier wat vertellen over mijn eigen ervaringen.

Wij kwamen enkele minuten te laat en wisten al dat het in

Rusland niet is toegestaan om te laat te komen bij een

bioskoop. De toegang wordt je dan geweigerd. Echter, toen de

dame achter de kassa hoarde dat wij buitenlanders waren,

mochten wij toch naar binnen. Wij haefden zelfs niet te


Moskou bij nacht - 27 -

betalen.

Op het moment dat we de zaal binnenkwamen zagen we meteen,

dat er een afschrikwekkende film draaide. Het bleek de

Russische versie van "The Day After", over de gevolgen van

een atoomramp. Het viel ons ontzettend mee, dat dit geen

anti-Amerikaanse propagandafilm was.

We konden het verhaal volgen, doordat we

waren van een student Engels uit Kiev. Hij

wat uit eigen ervaring vertellen over

atoomenergie !

Uitgaan in Moskou

in het gezelschap

kon bovendien nog

de gevaren van

Het is de bedoeling, dat Westerse touristen zich 's avonds

vermaken in de Intourist-hotels. Hier zijn voldoende zogenaamde

"hard currency bars" aanwezig om je met Westers geld

te vermaken. Maar, je komt er geen Rus tegen.

De Russische jeugd vermaakt zich tijdens ballet, opera en

klassieke muziekvoorstellingen. Het lopen over Gorki-straat,

Moskou•s grootste winkelstraat, blijkt ook 's avonds erg

populair. In Gorki-straat bevindt zich een erg leuke ijssalon:

Kosmos. Na enige tijd in de rij te hebben gestaan,

kan je tot 22.30 uur genieten van een ijsje met champagne.

"Kosmos" was een van de zeer weinige gelegenheden in Moskou,

de hotels uitgezonderd, waar alcohol kan worden genuttigd.

Dit alles weer veroorzaakt door de maatregelen van de heer

Gorbatsjov. Deze maatregelen bleken niet erg consequent,

omdat wij als touristen zo veel drank konden kopen als wij

wilden (met Westers geld) en de Russen niet.

Logies te Mosl


Dagboek van Peter Roling (4) - 28 -

Vervolg 6 oktober

Tijdens de busrit en rondleiding opgedane USSR-kennis:

gezondheidszorg gratis, wonen in collectieve woningen of staatswoningen.

Staatswoning: huur 3Z van het inkomen;

collectieve woningen: meer gezinnen in 1 pand. lnkomen: tussen de 100 en de

250 roebel per maand (voor bijvoorbeeld ingenieurs). "Dankhebbende" personen

krijgen meer. Pensioen: 60Z van het inkomen, behalve "dankhebbende"

personen. Woningen wachtl ijsten, eventueel gratis werken om hoger te komen.

Ieder jaar werkt iedereen een paar dagen gratis.

's Avonds eerst naar een nieuw cafe gezocht, niet gevonden, dus toch naar

Kosmos. vanaf 11 uur tot 12.30 in de metro gezeten om thuis te komen. Het is

erg moeil ijk opzettel ijk niet op te !etten.

7 oktober

's Ochtends Kremlin bezocht. Het is als een dorp in een stad. Er staat onder

andere een redelijK modern congrescentrum met het Kremlintheater waar we 's

avonds naar ballet hebben gekeken. Er staan ook weer een aantal kathedralen

van het type orthodox met uien. Deze doen mij wel erg denKen aan het eerder

bezochte maagdenklooster. Het centrale deel van de Kleine kathedralen heeft

een heel hoog dak, met daarin nog een verhoging, de centrale toren. Tegen de

wand staat een enorme afscheiding, bestaande uit ikonen, om het geheil igde

dee! af te baKenen van het leken-deel. De schildering van de Kerk is totaal,

maar vaal. Kortom, de buitenKant is mooier. Verder is het Kremlin niet zo

interessant.

Over de lunch het volgende: Deze hebben wij geKregen in een ander hotel.

Toen Nadja ons dit zei, vertelde ze dat de administratie dat had verzonnen

omdat dat tijd zou schelen. Zij zei, dat ze dit zelf betwijfelde. vervolgens

zei ze: "Maar de administratie denKt zo, en dus denk ik dat ook".

's Middags naar KolomensKaja geweest. Hier stonden de restanten van een

residentie van Alexander de Grote. Niet zo bijzonder. (red: Alexander de

Grote ?????, dat 1 i.ikt mij wei heel bijzonder!)

Vlak voor het diner braK er een historisch moment aan: dhr. Roling hees

zichzelf in colbert & strop. Zo uitgedost zijn we naar het ballet geweest.

Redel ijk onbeQrijpelijk maar wei mooi. Het bestond uit drie bedrijven en

zeven aktes. Tussen de bedrijven konden de bezoekers op de allerbovenste

verdieping van het gebouw iets nuttigen. Omdat er echter zo verschriKkel ijK

vee! mensen waren, stormde iedereen letter I ijk naar boven, alwaar de rijen

gestaag groeiden.

Hierna naar het cafe. Toen we in de Kleine rij gingen staan om 22.10, bleek

de tijd at snel te dringen. Om 22.25 stonden we vooraan. De portier had een

ingeNiKkeld verhaal, maar een omstander legde in het Engels uit, dat wij de

laatsten waren die erin zouden Komen. Toen ik hem vervolgens vroeg, waarom

hij dan bleef staan antwoordde hij dat er altijd een hele Kleine kans was,

dat hij er toch inkwam. Deze was te Klein. Toen wij binnen waren weigerde de

serveerster ons champagne te leveren. Wierda bracht in samenwerktng met de

vrouwelijke portier uitkomst.

Nu maar eens goed gegaah met de metro.


STAATSUNIVERSITEIT MOSKOU

- 29 -

Uit de beschikbare literatuur [1] bleek niet duidelijk wat

de plaats is van de Staatsuniversiteit Moskou (SUM). Het

onderzoek behoort wel tot de categorie "universitair",

hoewel de uiteindelijke verantwoorde1ijkheid voor het

socia1e en het natuurwetenschappelijke onderzoek ligt bij de

Academie van Wetenschappen in de USSR. Dit geldt voor alle

instituten op dit terrein. Op het gebied van onderwijs is

het verbazingwekkend .dat de SUM niet voorkomt op de lijst

van universiteiten en polytechnische instituten. Het is

derha1ve aanneme1ijk dat de SUM een van de (niet verme1de)

"gespecia1iseerde onderwijs-instituten" is.

De SUM heeft zestien faculteiten, te weten:

- Wiskunde en Mechanica

Rekenkunde en Cybernetica

Natuurkunde, weer onderverdeeld in:

- Optica

- Golftheorie en Radiofysica

- Vaste stof fysica

- Elektronica

- Magnetisme

- Krista1lografie

- Akoustiek

Scheikunde

Bio1ogie

Bodemkunde

Geologie

Geografie

Fi1osofie

Psycho1ogie

Economie

Geschiedenis

Recht en

Taa1wetenschappen

Journalistiek

Aziatische en Afrikaanse 1anden

Enke1e gegevens over de Staatsuniversiteit Moskou:

Aantai studenten

Aanta1 stafleden

Aanta1 laboratoria

Aantal collegezalen

Aantal overige ruimten

32.000

3.700

1.000

148

45.000

[1] Guide to world science, vo1. 11: USSR - A. Pernet, 1974


staatsuniversiteit Moskou - 30 -

De SUM is opgericht door Michail Lomonosov (1711 - 1765).

Het huidige gebouw, dat 240 meter hoog is, is gebouwd in de

stalinistische tijd.

Staatsuniversiteit Moskou

Op woensdagochtend, 8 oktober, stond een bezoek aan de

Staatsuniversiteit Moskou op het programma. Toen we om 9 uur

arriveerden in het enorme gebouw, bleek niemand op de hoogte

te zijn van onze komst. Na anderhalf uur proberen toch nog

een rondleiding te regelen zijn we teleurgesteld vertrokken.

Enkele feitjes die in die anderhalf uur opgemerkt werden:

- Er werd in tegenstelling tot de Nederlandse universiteiten

wel gecontroleerd op collegekaarten, hier zelfs

door politie.

- Er was in de gang een soort appelsap en koek te koop.

- De collegezalen zagen er ongeveer hetzelfde uit als de

zalen in het hoofdgebouw van de T.U. Delft.


Advertentie - 31 -

nv provinciaal elektriciteitsbedrijf friesland

Postbus 413 • 8901 BE Leeuwarden • Telefoon 058-676767 • Telex 46495

I


Magneto-hydrodynamsche energieomzetting - 33 -

Er worden zeer hoge eisen gesteld aan MHD-generatoren:

- afhankelijk van het medium wordt er gewerkt met een

plasma's van 2000 of 3000 Kelvin

- in de generator moet een zeer sterk magneetveld (globaal

tussen 3 en 8 Tesla) aanwezig zijn

- er moet een goede thermische isolatie zijn tussen de

zeer hete generatorwand en de cryogene magneetspoel

- het medium stroomt supersoon door de generator, wat

gepaard gaat met schokgolven

- de generatorwanden moeten bestand zijn tegen het chemisch

agressieve medium

Al deze complicaties zorgen ervoor dat MHD-onderzoek erg

duur is. Gevolg hiervan is dat er op de hele wereld, slechts

op een handjevol plaatsen, grootschalig onderzoek naar MHD

wordt gedaan. De samenwerking tussen verschillende onderzoeks-instellingen

is op dit gebied goed te noemen.

BHK in een MHD-kanaal

T.U. Eindhoven is een van die instellingen waar onderzoek

naar deze wijze van energieomzetting wordt gedaan, en het is

dus niet verwonderlijk dat het Moskouse Instituut voor Hoge

Temperaturen (IVTAN), waar ook MHO onderzoek plaats vindt,

op ons excursielijstje staat.

Het IVTAN verricht onderzoek aan MHD-generatoren onder

praktijk-omstandigheden. De nu opgestelde generator U-25

heeft jaren gedraaid als fictieve voorschakeleenheid op een

thermische centrale. De hier opgestelde generator (5 x 1 x

0.5 m) is van het open type, werkt continu met een veldsterkte

van ca 2,5 T, werkt met een plasmatemperatuur van

2900 K en heeft een elektrisch vermogen van 20,4 MW.


INLEIDING

HET INSTITUUT VOOR HOGE TEMPERATUREN

- 35 -

Het instituut voor hoge temperaturen (IVTAN), resorterend

onder de "Academie van Wetenschappen", is een in de Sovjet­

Unie leidende research instelling op het gebied van de

technische fysica en nieuwe energie-opwekkings processen.

Het IVTAN is gesticht in 1962 rond het laboratorium voor

hoge temperaturen van het Moskou•s instituut voor energietechniek.

De belangrijkste laboratoria en werkplaatsen

bevinden zich in de omgeving van Moskou. Bovendien zijn er

afdelingen, onderzoek-locaties op veel andere plaatsen in

het land en test plants waar onderzoek verricht wordt, mede

aan de energietechniek.

ONDERZOEK

Luchtverhitters op het IVT AN

De hoofdterreinen van onderzoek aan het IVTAN zijn:

- Fysische eigenschappen van materialen bij hoge temperaturen

- Eigenschappen van warmte- en massatransport bij hoge

temperaturen

- Gasdynamica

- Energieomzetting

Elektrofysische vraagstukken in de energie

- Interdisciplinaire vraagstukken bij energietechniek en

geavanceerd gebruik van fossiele brandstoffen.


Instituut voor Hoge Temperaturen - 36 -

ORGANISATIE

IVTAN's structuur is zodanig dat men fundamenteel en toegepast

onderzoek kan doen en bovendien de resultaten hiervan

snel kan verwerken in toepassingen. In figuur 2 is de organisatie-structuur

weergegeven.

Experimente le

Werkplaats

Personeel : 4 00

Experimenteel Complex

(U02 en U2 5)

Personeel : 7 OD

waarvan 300 acaaem

FabrieKen

FabrieKen

Organisatiestructuur IVT AN

Het IVTAN is opgebouwd uit:

- SRD; Wetenschappelijke Onderzoeksdivisies

- SDB; Een Speciaal Ontwerpburo, met pilot produktie voorzieningen

- EC; Experimenteel complex

I

Fysische en Technische Labs

( 20 stul


Instituut voor Hoge Temperaturen - 37 -

industrie.

SRD

Deze divisies vormen samen met de laboratoria de belangrijkste

eenheden in het totale concept van het IVTAN. Zij

worden geleid door autoriteiten op de betreffende vakgebieden

binnen de Sovjet Unie. Onderzoeksfaciliteiten worden

gecomplementeerd met ·nodige outillage en computer ondersteuning.

Hiervoor is een mainframe systeem beschikbaar. De

resultaten van deze divisies liggen ten grondslag aan verdere

ontwikkeling van prototypes en pilot productie plants.

Op internationaal nivo vinden wetenschappelijke uitwisselingen

plaats waarbij enerzijds medewerkers van het IVTAN

verslag doen van hun vorderingen en zij anderzijds op de

hoogte blijven van de internationale ontwikkelingen.

SOB

Dit buro heeft de taak om de activiteiten van de verschillende

SRD's te ondersteunen, daar waar specifieke meetapparatuur

ontwikkeld dient te worden of test opstellingen

en experimentele installaties moeten worden opgezet.

Hiertoe zijn aanwezig:

- Ontwerpjreken afdeling

- Proces en Technologie divisies

- Laboratoria

- Pilot Produktie Workshop

De Ontwerpjreken afdeling omvat daarbij:

- Planning en Ontwerp divisies

- Specifieke Ontwerp divisies voor de ontwikkeling van

individuele units (Denk aan MHD-kanalen, warmtewisselaars,

stoomgeneratoren, etc.)

- Ontwerpjreken divisies voor de ontwikkeling van magneten

en energie-opslag.


Instituut voor Hoge Temperaturen - 38 -

De proces en technologie divisies evenals de laboratoria

zijn belast met de ontwikkeling van nieuwe produktieprocessen

en materialen naast de voorbereiding van

produktie.

De Pilot Produktie Workshop bevat machine

workshops en ver gespecialiseerde produktie

behoeve van het bouwen van opstellingen of

systemen.

EC

en assemblage

plaatsen ten

experimentele

Dit complex werd rand de U25 MHO opstelling opgezet.

Inmiddels is dit uitgebreid tot een tiental installaties in

aanbouw en in bedrijf.

De grotere installaties en test terreinen van het EC zijn

voorzien van data acquisitie en processing systemen. De

experimentele databank van het IVTAN EC, gebaseerd op

moderne computers is momenteel de enige in haar soort in de

wereld.

MEDEWERKERS

De populatie van IVTAN bestaat uit een staf van 3000 personen

waaronder een zestal "Academicians", drie leden van de

Academie van Wetenschappen, circa so doktoren in de technische

wetenschappen (dr.) en circa 200 promovendi.

Het IVTAN organiseert ook post-doctorale opleidingen voor

zowel mensen van het IVTAN zelf als voor mensen van buiten

het instituut. Verder is het IVTAN bevoegd om promoties te

begeleiden alsmede de doctor-titel te verlenen.

IVTAN wetenschappers zijn actieve leden van verscheidene

wetenschappelijke raden, commissies en kommitees van de

Academie van Wetenschappen, het Sovjet Staatskommitee voor

wetenschap en technologie. Velen zijn betrokken bij internationale

organisaties.

In dit verband volgt hier nag enige toelichting op de

titulatuur, zeals die in de Sovjet Unie gangbaar is. De

hoogste wetenschappelijke rang in de Sovjet-Unie is de

"academician". Men verkrijgt deze titel door twee maal te

promoveren. Een stap lager in de hierarchie staat het "lid

van de Academie van Wetenschappen". Daarna volgt de

"doctor", welke vergelijkbaar is met de dotor•s titel bij

ons (dr.), met dienverstande dat de duur van de promotie

acht jaar bedraagt. Een afgestudeerd student is te vergelijken

met een Sovjet "scientist".


ENERGIE INSTITUUT MOSKOU

- 40 -

Het bezoek aan het Energie Instituut Moskou (EIM) werd

geleid door 2 studenten. Zij vertelden ons over de geschiedenis

van het instituut, het onderwijs en de politiek.

Geschiedenis

Het EIM is opgericht in 1930, ruim tien jaar na de Russische

revolutie, die ook een wetenschapsrevolutie inluidde.

Het was het begin van de industrialisatie van de Sovjet­

Unie. Het doel van het instituut is het opleiden van

ingenieurs en het voorbereiden van hen op het functioneren

binnen de samenleving. Dit althans was het Plan zoals dat

door Lenin in die dagen was uitgestippeld ...

Vanaf de oprichting heeft het EIM nogal wat veranderingen

meegemaakt. In 1950 werd bijvoorbeeld de Lenin-orde ingesteld,

een bewijs van grote prestatie en verdienste.

Verder mag het EIM zich inmiddels de grootste hogeschool van

Moskou noemen. Er studeren nu 16.000 studenten en er zijn

inmiddels tien faculteiten.

De faculteiten

Het EIM kent drie hoofdafdelingen:

produktie (opwekking) van energie, bestaande uit de

faculteiten:

- hitte-energie

- elektro-energie (centrales)

- natuurkundige energie (atoom- en nucleaire energie)

- energiegebruik, bestaande uit de faculteiten:

- energie-machines (generatoren)

- industriele energie (warmte-systemen)

- transport (treinen en trolleybussen)

- elektronica, bestaande uit de faculteiten:

- radio-techniek

- computer-elektronica

- elektronische componenten


Energie Instituut Moskou - 41 -

De Studie

De studie omvat onderwijs en onderzoek. Een van de onderzoeksprojecten

is de vlucht naar Venus geweest, waar twee

medewerkers de Lenin-orde voor hebben ontvangen. Verder

wordt er aan het in Nederland ook bekende Boloshin-project

gewerkt.

Wat betreft de studie, deze duurt 5,5 jaar. Een collegeweek

bestaat uit 5 dagen met 6 tot 8 uur college. De eerste 3

jaar is een algemene opleiding die er zorg voor draagt dat

de studenten, niet alleen een technische kennis krijgen,

maar ook goede burgers van de Russische staat worden.

Daartoe wordt 4 uur in de week besteed aan Leninistisch­

Marxistische filosofie. De filosofie omvat 3 delen, te

weten: communisme, Leninisme-Marxisme en geschiedenis.

Sport is verplicht, 4 uur per week.

Na de basisopleiding kan de specialisatie beginnen. De

student heeft een jaar de tijd om te bedenken wat hij of Z1J

worden wil. De laatste anderhalf jaar zijn namelijk nodig om

de specialisatie op het toekomstige beroep af te stemmen.

Aan het eind van de studie zullen bedrijven op het instituut

langs komen om studenten te werven, ze hebben dus wel de

mogelijkheid om een werkgever te kiezen. Het laatste half

jaar tenslotte wordt gebruikt ter voorbereiding op het

eindexamen.

Het studentenleven

De studenten in de Sovjet-unie hebben het niet makkelijk,

dat zal blijken uit de opsomming van hun toelage en wat

persoonlijke indrukken die de schrijver heeft opgedaan.

De (basis-)studiebeurs die een student krijgt is 40 Roebel.

Deze beurs is alleen te krijgen indien de studie goed

verloopt (en er dus resultaten behaald worden). Het inkomen

van de ouders is geen criterium.

Van deze 40 roebel gaan er 2 op aan maandhuur, dat is dus

niet veel. Je krijgt er echter oak niet veel, we hebben .een

studentenkamer gezien van 2 bij 3,5 m, waar drie (!)

studenten moesten leven.

Een warme maaltijd kost 60 Kopeken, het normale levensonderhoud

per dag (ontbijt en lunch inbegrepen) komt dus

neer op ca. 1 Roebel. Per maand komt dat neer op 30 Roebel,

zodat er ongeveer 8 Roebel voor zakgeld overblijft, wat niet

veel is.

Hele goede studenten kunnen wel wat extra krijgen, studenten

met allemaal vieren en vijven (de schaal loopt van 1 (laag)

t/m 5) krijgen een toeslag van 15%, studenten met alleen

maar vijven krijgen een toeslag van 25%. De beste 35 studenten

krijgen nog meer, ongeveer 100 Roebel.


Energie Instituut Moskou - 42 -

Een tweede methode om aan geld te komen is door te werken.

Wanneer een student aan een project meewerkt wordt hij

daarvoor betaald. Oak in de zomer is er een mogelijkheid om

goed bij te verdienen. Daartoe zijn er werkprojecten in de

bouw en behalve geld (ca. 400 tot 600 Roebel) levert dit oak

leuke contacten met andere mensen op.

Organisaties binnen bet Energie Instituut

De grootste re!le macht binnen bet EIM is in de handen van

de Komsomol, de communistische jeugd-beweging. Bijna alle

studenten zijn bier lid van. De secretaris van de Komsomol

is oak lid van bet rectoraat van het instituut, vandaar de

macht binnen bet EIM. Problemen met de administratie worden

samen met de Komsomol opgelost, of alleen door de Komsomol,

al blijft de administratie altijd verantwoordelijk. De

Komsomol regelt verder de zomertroepen (verplicht vakantiewerk),

de projecten en draagt zorg voor de politieke

opvoeding.

De studenten kennen oak zoiets als een vakbond, deze bestaat

vanaf de vijftiger jaren. De vakbond bemoeit zich met de

organisatie van het leerproces, de dialoog tussen studenten

en docenten en houdt een maal per jaar een enquete. De

uitkomsten hiervan worden aan het rectoraat voorgesteld. Een

laatste taak die de vakbonden op zich hebben genomen is die

van de gezondheidszorg.

PraKticumopstellingen in het E .I.M.


Advertentie - 43 -


HET KRZJIZJANOVSKIJ INSTITUUT

- 44 -

Op de middag van de tiende oktober werd het Krzjizjanovskij

Instituut bezocht. Het bureau van het instituut dat door ons

bezocht werd, bevindt zich in een groot, enigszins antiek

gebouw in het centrum van Moskou. Wij werden ontvangen in

een oude collegezaal. In de zaal hingen de afbeeldingen van

Lenin en Marx. op het podium van de zaal zaten 3 heren die

de sprekers voor deze middag waren. Verder waren er in de

zaal nog een aantal jongere medewerkers van het instituut

aanwezig. Tijdens de toespraken van de medewerkers bleek dat

het taalverschil tussen de sprekers en de toehoorders een

serieus probleem was. De oudere sprekers kenden slechts

Russisch. De tolk van het instituut was bij lange na niet

capabel om de toespraken goed te vertalen. Hij sprak slecht

Engels en vertaalde de zinnen letterlijk, in plaats van de

betekenis van de toespraak door te geven. Ondanks deze

problemen konden de excursiegangers toch een goed beeld

krijgen van het werk van het instituut, in verleden, heden

en toekomst.

Het Krzjizjanovskij instituut is een van de oudste elektrotechnische

instituten van de sovjet-Unie. Het werd in 1934

gesticht door de geleerde Krzjizjanovskij. Het doel van het

instituut was het op poten zetten en begeleiden van de

elektrificatie van de Sovjet-Unie. Krzjizjanovskij was de

eerste energeticus van de Sovjet-Unie en de grondlegger van

de elektrificatie van de Sovjet-Unie.

In 1934 kende de Sovjet-Unie een hoogspanningsnet ter lengte

van ongeveer 1000 km en een tiental thermische centrales. Al

deze centrales werden gestookt op kolen. Deze kolen moesten

vaak over aanzienlijke afstanden aangevoerd worden.

De eerste plannen gingen uit van een uitbreiding van het net

tot een lengte van ongeveer 5000 km, met voltages tussen de

6 en de 1150 kV. Verder dienden de opwekeenheden meer

gelijkmatig over de natie verdeeld te worden. Voor de vestiging

van thermische centrales werd echter ook sterk

gekeken naar de aanwezigheid van de grondstoffen voor deze

centrales: kolen en zelfs turf. Het instituut heeft de

volledige uitleg gemaakt voor deze elektrificatie. Enkele

van de problemen, die het hierbij tegenkwam, zijn:

1) Het grote tijdsverschil: De Sovjet-Unie is zo groot,

dat haar grondgebied verscheidene tijdzones omvat. Dit

geeft een zeer specifiek probleem bij het koppelen van

de centrales. Verschillende gebieden kennen op verschillende

momenten pieken in de belasting. De problemen

die hierdoor ontstonden lagen op terreinen als:

transport van vermogen over de sectorgrenzen, indeling

van de vermogens en de ligging van de centrales en

indeling van de topologie van het net.


Het Krzjizjanovskij Instituut - 45 -

2) Het opbouwen van een sterkstroom-industrie: Er werd

naar gestreefd de produktie van alle onderdelen voor de

elektrificatie binnen eigen grenzen te houden. Daar er

echter nog geen sterkstroom-industrie in de Sovjet-Unie

was, diende die eerst opgebouwd te worden. Vandaag de

dag kent de Sovjet-Unie een aanzienlijke sterkstroomindustrie.

Onderdelen voor centrales, schakelstations,

lijnen en dergelijke worden tegenwoordig in het land

zelf gefabriceerd.

3) Isolatie: De Sovjet-Unie kende al in vroege tijden zeer

hoge spanningen (1150 kV). Dit gaf specifieke problemen

ten aanzien van de isolatie en de overspanningsbeveiligingen.

Al in een vroeg stadium werd uitgebreid

onderzoek op dit gebied gedaan. Het instituut beschouwt

zichzelf als een van de grondleggers van het onderzoek

op dit gebied.

Prestaties van het instituut

a) Het instituut heeft de opbouw van de sterkstroomindustrie

in de Sovjet-Unie geco6rdineerd. De meeste

waarde werd hierbij toegekend aan de volgende aspecten:

1) Optimalisatie van de topologie van het hoogspanningsnet.

2) Bedrijfszekerheid van alle onderdelen en het gehele

voorzieningssysteem.

3) Het zoeken naar een diversiteit in methoden van

energie-opwekking en -conversie.

b) Verbetering van de opslagmogelijkheden van energie. Dit

door gebruik te maken van supergeleidende spoelen. Ook

werd in dit kader de bliksem bestudeerd, als zijnde een

zeer geconcentreerde hoeveelheid energie.

c) Ontwikkeling van vooruitstrevende apparatuur.

d) Het ontwikkelen van een goede overspanningsbeveiligingsstrategie.

Als gevolg van de ontwikkeling van nieuwe

overspannings-beveiligingen en door het gebruik van nieuwe

materialen kan de apparatuur in bet hoogspanningsnet

maximaal benut worden.

Primaire energiedragers

Het instituut houdt zich ook in sterke mate bezig met

studies betreffende de primaire energiedragers. De Sovjet­

Unie is de grootste producent ter wereld van kolen. Vijftien

procent van de wereldkolen-reserve bevindt zich in de Sovjet-Unie.

De produktie van olie en gas blijft ver achter bij

de produktie van kolen. De sovjet-Unie ontgint per jaar

ongeveer 300 miljoen ton conventionele brandstof. Energiecrises

hebben nauwelijks invloed op de energievoorziening,


Het Krzjizjanovskij Instituut - 46 -

omdat dit land zo ruim voorzien is van eigen reserves conventionele

brandstof. De Sovjet-Unie is op dit gebied selfsupporting.

Toch kent de Sovjet-Unie problemen op het gebied

van de primaire brandstof:

1) Distributie: Een van de hoofdproblemen is het transport

van de verschillende primaire brandstoffen. Rusland,

bijvoorbeeld, bezit slechts 10% van de brandstofreserves,

maar 80% van de industrieAle produktie vindt

plaats op zijn grondgebied.

2) Geografische ligging: Vaak liggen de waardevolle delfplaatsen

in zeer moeilijk toegankelijke gebieden. Dit

maakt de winning moeizaam en duur.

3) Laagwaardige delfstoffen: Een groot deel van de primaire

brandstofreserves bestaat uit laagwaardige brandstoffen.

Nog steeds worden voornamelijk kolen gedolven.

De winning van olie en gas blijft hierbij achter.

Bovendien is het gas dat gewonnen wordt van slechte

kwaliteit, het heeft een hoog zwavelgehalte.

De oplossingen van deze problemen worden in de volgende

richtingen gezocht: Alle drie de problemen worden in een

keer opgelost door olie en gas te importeren uit West­

Europa. Italie is een leverancier van primaire energie aan

de sovjet-Unie. In eerste instantie lijkt dit een vreemde

oplossing: Waarom olie en gas van zover halen als je deze

zelf in huis hebt? Wij dienen ons echter te realiseren dat

de afstand Rusland-Italie aanzienlijk kleiner en gemakkelijker

te overbruggen is dan de afstand Rusland-Siberie.

Verder wordt er getracht om de delf-plaatsen zo goed mogelijk

over de Sovjet-Unie te verdelen. Hierdoor kunnen vooral

de transportkosten beperkt worden.

organisatie van het instituut

Het instituut heeft 1280 werknemers en is verspreid over de

gehele Sovjet-Unie. Het ontwerpbureau van het instituut

bevindt zich, bijvoorbeeld, in Moskou en telt 400 medewerkers,

voornamelijk academici. Verder bevinden zich in

Moskou die laboratoria, die geen hoogspanning nodig hebben.

Laboratoria die wel een hoge spanning nodig hebben bevinden

zich verspreid over de gehele Sovjet-Unie. In het totaal

heeft het instituut ongeveer 60 laboratoria.


Het Krzjizjanovskij Instituut - 47 -

organisatorisch is het Krzjizjanovskij Instituut opgedeeld

in drie afdelingen. Deze afdelingen zijn:

1) Algemene energie-beschouwingen: Deze afdeling houdt

zich onder andere bezig met het onderzoek op het gebied

van de lage kwaliteit brandstoffen. De kolen zijn niet

meer te gebruiken, zoals dat in de jaren vijftig ging.

De luchtvervuiling is niet meer acceptabel, maar ook

gingen er vroeger te veel waardevol1e componenten in de

kolen verloren.

2) Afva1-prob1ematiek: Een van de onderzoeken van deze

afdeling behandelt de terugwinning van waardevolle

mineralen uit kolenas. Op dergelijke wijze kan bijvoorbeeld

per jaar een miljoen ton kunstmest met grondstoffen

uit de as geproduceerd worden. Ook voor vliegas

wordt naar toepassingen gezocht. Hierbij moet men voora1

denken aan de wegenbouw.

3) Nieuwe ontwikkelingen: Deze afdeling doet onderzoek op

zeer uiteenlopende terreinen. De voornaamste leidraad

bij dit onderzoek is, dat er verder wordt gekeken dan

alleen naar de conventionele energie-opwekking. De

afdeling houdt zich dan ook bezig met onderzoek op het

gebied van zonne-energie, geothermische energie, windenergie

en andere bekende methodes van alternatieve

energie-opwekking. Ook zoekt deze afdeling naar

volledig nieuwe methoden van energie-opwekking. Een

andere belangrijke tak van onderzoek is gericht op

energieconversie. Vooral de nieuwe mogelijkheden op het

gebied van de elektrische energieconversie hebben de

aandacht.

Het onderzoek op het gebied van de alternatieve energie werd

nog nader toegelicht:

a) zonne-energie: Er is een experimentele 5 MW zonnecentrale

gebouwd. De hiermee opgedane ervaringen wil men

gebruiken bij de ontwikkeling van centrales van 100 tot

300 MW. Nieuw bij dit onderzoek is de toepassing van

chemische omzettingen voor de conversie van zonneenergie

naar elektrische energie. Deze methodes zijn

ook in het buitenland al in gebruik (h.v. in de

u.s.A.). Een essentieel onderdeel van dit onderzoek is

het rendement van de cellen.

b) Geothermische energie: In de provincie Kamsjatka is een

geothermische proefcentrale in gebruik. De centrale

heeft een vermogen van 200 MW. Het vernieuwende aspect

aan deze centrale is dat deze een zogenaamde ondergrondse

circulatie kent. Dit soort centrales kan overal

gebouwd worden waar men geothermische activiteit kent.


Dagboek van Peter Roling {5) - 49 -

8 oktober

's Ochtends ongezond vroeg opgestaan, om 8.00 uur ontbijt. om 8.45 uur vertrok

de bus al naar de Moscow State University. Daar aangekomen bleek men

niets van ons te weten. Nadja heeft samen met SSD nog geprobeerd om wat te

regelen, maar eens te meer bleeK dater in de USSR niet valt te improvlseren.

Plotsel ing was iedereen weg of gewoon telefonisch niet bereiKbaar.

Geen beste beurt voor de heer KarpenKo. Na 1 1/2 uur proberen Konden we

niets anders dan weggaan.

De rest van de ochtend wat rondgedwaald in de stad. Weer enige achter-stegen

doorkruist en een cafe bezocht. Deze cafe's zijn meer een soort lunchrooms

met self-service. We hebben daar koffie met melk, of andersom, genuttigd

temidden van de autochtonen. Boeken gekocht.

's Middags in het Kinderparadijs (Djetskij Mir = kinderwereld; noot van

redaktie} en de TSOEM geweest. Beide hele grote warenhuizen, het eerste

speciaal voor Kinderen, het tweede algemeen. Het was in beide erg druK.

Enorme stromen mensen golfden door het gebouw. Rijen stonden er in overvloed,

soms is het zelfs geheel onduidel ijk waarop men wacht. De TSOEM

bestaat niet uit Kleine winkels zoals de GOEM, maar is gewoon een groot

gebouw met afdel ingen. Het kinderparadijs trouwens ook. Soms zijn deze

afdel ingen dusdanig afgesloten dater al een rij staat om ueberhaupt de

afdel ing te mogen betreden. Of de mensen zeker weten, dat er dan ooK iets

van hun gading te verkrijgen is, weet iK niet. Zo niet dan staan ze wei hun

tijd gruwel ijk te verdoen.

Na het eten gingen we naar het Russisch staatscircus. Dit stond zowel qua

show als qua acts niet in verhouding tot een Nederlands circus. De accomodatie

was groot (ongeveer 3500 zitplaatsen) en bl ijvend. Ons verbl ijf

heeft de gemiddelde leeftijd in ieder geval goed gedaan.

Na het circus maar weer eens champagne gedronKen in Kosmos. De portier zei

voor de 10e Keer, dat het Jusje van mijn jas Kapot was.

9 oktober

Wie schetst onze verbazing. IVTAN is goed geregeld.

inleiding, film en rondleiding over de MHO-generator.

generator van dit type staat hier, en hebben we gezien.

PuiKe excursie met

De enige werkende

's Middags in het polytechnisch museum geweest. Een enorm groat, zoals

alles, museum, met vee! werkende, grate schaalmodellen, die tot in het

absurde gedetailleerd en beweegbaar waren.

Oe lunch was weer in hotel lntourist, en was weer slechter dan de vorige

Keer. Klaarbl ijkelijk vinden ze de eerste indruK belangrijker dan de

verdere.


Leningrad algemeen - 51 -

Na een verblijf van enkele uren in Leningrad konden we al

concluderen, dat de in Nederland verkrijgbare touristische

informatie over de stad volledig en juist is. Direct na

aankomst met de nachttrein "Rode Pijl" kregen we een goede

indruk van het centrum tijdens een sight-seeing per bus.

Wat opvalt is, dat gebouwen van grote historische waarde

zeer goed zijn gerestaureerd en onderhouden. Buiten het

centrum zijn er echter nauwelijks dingen van historische

waarde te vinden. Naast de talrijke monumenten voor de vele

Sovjet-helden is alles· strikt functioneel gebouwd.

Van elk van de historische monumenten die wij hebben bezichtigd

volgt hieronder een korte impressie:

- De Peter en Paul-vesting is zeer mooi gelegen aan de

Neva. De kathedraal, het hoogste gebouw van Leningrad,

is tamelijk klein. Bij wet is bepaald, dat er geen

hogere gebouwen mogen zijn. De geheel ommuurde vesting

is wel behoorlijk groot. Onze groep was getuige van een

klein ritueel, het afvuren van een kanon over de rivier

de Neva om de tijd aan te geven (12 uur 's middags).

Peter- en Paul vesting met het hoogste gebouw in Leningrad

- De Hermitage-collectie, gedeeltelijk gevestigd in het

kolossale Winterpaleis, is van een overweldigende

grootte. De meer dan 400 zalen met meesterwerken zijn te

veel om in enkele uren te bezichtigen. Opvallend was het

grate aantal werken van de beroemde Hollandse meesters.

- De pantserkruiser Aurora was wegens restauratie-werkzaamheden

niet te bezichtigen.


Leningrad algemeen - 52 -

- Op het Plein van de overwinning, tegenover hotel

Pulkovskaja, waar we logeerden, is een groot monument

opgericht voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Er is een expositie van authentieke voorwerpen

en filmopnamen uit die tijd, die druk bezocht wordt.

- In het 30 km buiten Leningrad gelegen plaatsje Pavlovsk

hebben we het voormalige buitenverblijf van tsaar Paul

bezocht. Dit is een uit de 19e eeuw stammmend paleis

waar elke kamer zijn eigen thema, kleur, inrichting e.d.

heeft. Het in de oorlog volledig verwoeste paleis is

geheel gerestaureerd.

ParK bij het zomerpaleis van tsaar Paul


Dagboek van Peter Roling (6) - 53 -

10 oktober

•s Ochtends rondgehangen in het Moskouse Energie lnstituut, een educatieve

instelling voor eleKtrische energie bewerKing. Er werd eerst een inleiding

gehouden door een afgestudeerde en twee studenten over het instituut. Vrij

oppervlaKKig. De discussie die hierop volgde was niet oppervlaKKig en had

ook niets met het instituut·te maKen. De meest diep- en onzinnige filosofen

Kwamen aan het woord en hielden het gespreK lang op een spoor. Toen er weer

andere vragen Kwamen was de tijd ook al bijna om en werd er nog wat rondgeleid.

Toen iK een computer signaleerde wilde iK er eigenl ijK wei iets over

weten. IK vroeg een aanwezige Rus of hij Engels spraK. Hij antwoordde dat

hij dat wei een beetje Kon, maar niet veel tijd had. Toen iK vroeg of hij

iets van de computer wilde vertellen Kon hij opeens geen Engels meer. De

DuitsspreKende gids Kon zich absoluut niets voorstellen bij de omschrijving

van een studentenvereniging.

•s Middags geweest bij het KrzjizjanovsKij lnstituut, dit was de meest oninteressante

lezing aller tijden. Kon de lezing zelfs niet in het Guiness

booK of Records, dan Kon de tolK er wel in, omdat deze man iedere bijzin en

zin of gewoon willeKeurig zinsdeel begon met het woordje "So ... ". Irritant

was wat zwak uitgedruKt! Bovendien was hij toch al niet te verstaan. Het

enige wat onze aandacht vasthield, was het uitzicht op de rondleiding. Deze

Kwam echter niet eens. We dropen weer snel af. GeluKKig was het eten verzet

naar 20.00 uur, zodat we nog eenmaal de stad inKonden. Daar hebben we een

telraam geKocht en geprobeerd om dranK te kopen. Verder dan 8 flesjes cola

zijn we niet gekomen.

Na de maaltijd en de koffie inladen in de bus. Na een hartstochtel ijK

afscheid van Nadja met de bus naar het station. was tijdens het eten al

luidruchtig de band stilgelegd voor een dansje van Peter-Paul Heiler en Marc

Tan en de uitreiKing van de paspoorten en presenten, toen we bij het station

uit de bus stapten stalen we opnieuw de show. "Follow the luggage" werd er

gezegd, hetgeen we ooK in een lange polonaise deden.

B1j inladen van de trein begon een nieuw soort wereldhandelsspel. Werden we

eerst in de stad al steeds lastig gevallen door vele beunhazige verkopers,

met toe- & onpasselijke prijzen, nu kwamen de handelende treinemployees in

actie. In de warme afgesloten wereld van de trein werd er enorm doeltreffend

gehandeld door de heren. Alles werd in de verKoop gegooid en weinig werd er

verhandeld. Mijn horloge bracht wei 55 roebel op, welke meteen weer werden

verhandeld. Afgezien van de humoristische aspecten vind iK het toch wel een

trieste zaak. Zo illegaal en zo frequent Komt dit gebreK aan goederen en

deviezen naar boven, dat het echt een manco in het systeem is.


Dagboek van Peter Roling (7) - 56 -

11 ol


MUSEUMBEZOEK IN LENINGRAD

- 57 -

Leningrad heeft zo'n dertig musea. Daarvan hebben wij er

twee bezocht. De Hermitage en het Museum van Antropologie en

Etnografie.

Verreweg het belangrijkste museum en tevens het grootste

museum van de Sovjet-Unie is de Hermitage. Niet alleen

vanwege de collectie van meer dan drie miljoen stukken,

tentoongesteld in 400 zalen, maar zeker ook vanwege de

gebouwen waarin het museum gevestigd is.

Eerst bespreken we deze gebouwen.

De Hermitage

Het belangrijkste is het Winterpaleis, voor de revolutie de

residentie van de tsaar. Het interieur is voorzien van

vergulde kroonluchters, spiegels, beschilderde plafonds,

gepolijste parketvloeren en veel marmer, malachiet en

Jasp1s. Naast het Winterpaleis is de Kleine Hermitage

gebouwd, waarin oorspronkelijk de particuliere collectie van

tsarina Catharina de Grote werd tentoongesteld. Teen dit

gebouw te klein werd, werden hierbij nog de oude Hermitage

en later de Nieuwe Hermitage gebouwd.

We komen nu terug op de collectie. Deze loopt historisch

gezien van de prehistorie tot het recente verleden en geografisch

gezien van China tot Cadiz. Ze bevat onder meer

juwelen en porcelein, 3000 jaar oude menselijke tatouages,

tapijten, wapenuitrustingen, jade en kant. Er zijn gouden

voorwerpen en beelden. Ruim 100 zalen zijn behangen met

schilderijen.

We zullen de meest belangrijke stukken uit deze gigantische

collectie noemen. Er is een zeer groot aantal Nederlandse en

Vlaamse schilderijen, waaronder achtentwintig werken van

Rembrandt en veertig van Rubens. Verder is de Italiaaanse

school geed vertegenwoordigd met schilderijen van o.a.

Leonardo da Vinci, Rafa!l en Michelangelo. Ook de Spaanse

afdeling is de moeite van het bekijken waard.

De afdeling Oude Russische kunst bevat vondsten uit graven

in verafgelegen Russisohe Provincies. Deze varieren van

werktuigen uit het Stenen Tijdperk tot een tapijt dat 2500

jaar bewaard is gebleven onder het ijs van de Altai. Heel

exclusief is de sectie Scytische kunst uit de 6e eeuw voor

Chr., waaronder een aantal prachtige gouden beelden. Er zijn

verder sieraden uit de Griekse koloni!n in het zuiden,

dieren uit Japan en Egypte, leeuwen, vazen en bloemen uit

China en India.


Dagboek van Peter Roling (8) - 59 -

13 oKtober

Niet geheel fris stappen we 's ochtends in de bus naar het Leningradse

Elektrotechnisch lnstituut, een soort TH-eleKtro. we Kr1jgen een rondleiding

na een algemeen vragenrond(je). IK Kom in gespreK met een mannetje uit

Litouwen, die op een terminal zit te rammelen. Hij vertelt, dat aile apparatuur

Westerse imitatie is. Hij werKte onder RSX op een PDP-11 imitatie.

Gezell ig gepraat.

's Middags naar de "Dom Knigi" geweest. Wetnig boeKen, wei mooie posters.

's Avonds in mijn Kamer een borrel met 9 man en 1 vrouw. Terend op 10

flessen wijn bleef de sfeer op een banaal niveau, ondersteund door de roze

klanKen van BronsKi Seat, die uit de speaKers van de radio druppelden. Later

op de avond zijn we naar de nachtbar gegaan. Tijdens het dansen deelde een

of andere Kerel Rene wat observatie-resultaten mee. Deze goede man Kwam

later weer naar ons toe. Na een merKwaardig verhaal in het Engels wist hij

ons allen te verbazen met de mededel ing: "I'm Dutch". Nadat we hem onze ware

identiteit hadden onthuld, sloeg deze man, Wim, helemaal door en begon 5

minuten lang Van OeKel te c1teren. we begonnen hierna toch nog een serieus

gespreK over Rusland en het communisme. Dit gespreK werd echter onderbroKen

door de sluiting van de nachtbar. In de 1 ift werden wij en twee AmeriKanen

door Wim uitgenod!gd op ZiJn Kamer wodKa te Komen drinKen. VanzelfspreKend

gingen we hierop 1n. In de Kamer begon btjna meteen een felle discussie

tussen de AmeriKanen en mij. Deze AmeriKanen voldeden beangstigend goed aan

het stereotype beeld van hun mental ite1t. Zij probeerden mij te overtuigen

van de slechtheid van het Russ1sche systeem en iK, alhoewel ze mij wei

overtuigden, probeerde hen uit hun tent te IoKKen door hen de manco's in het

AmeriKaanse systeem voor de voeten te gooien.

Laatste avond in t1otel "PuiKovskaJa11


Advertentie - 60 -

SIEMENS

Ruim honderd jaar

Siemens in Nederland

Siemens Nederland N.V. behoort met haar ruim 2000

medewerkers en een omzet van een miljard tot de

grootste elektro-ondernemingen in Nederland. AI ruim

honderd jaar Ievert Siemens een bijdrage aan de

ontwikkelingen op het gebied van de elektriciteitsvoorziening

in Nederland.

Momenteel besteedt het Siemens concern jaarlijks

circa 4 miljard gulden aan onderzoek en ontwikkeling.

Daarnaast garandeert Siemens Nederland met haar

produktiefaciliteiten zoals engineering, produktontwikkeling,

montage, inbedrijfstelling en service de

Nederlandse afnemer een optimale ondersteuning

dicht bij huis.

Siemens Nederland N. V.,

Postbus 16068,2500 BB Den Haag.

Telefoon: 070-983 383


ELEKTROTECHNISCH INSTITUUT LENINGRAD

- 61 -

onze groep werd ontvangen door Dhr. Kopilov, docent halfgeleiders.

Dit instituut is de oudste hogeschool voor

elektrotechniek in de U.S.S.R •. Het werd zo'n 100 jaar

geleden opgericht en had als de eerste directeur Alexander

Popov, de uitvinder van de radio.

Op dit moment studeren er zo'n 10.000 (full-time)studenten.

Van dit aantal zijn ongeveer 500 studenten afkomstig uit 50

andere landen, veelal socialistische- of ontwikkelingslanden.

Het onderwijs aan de zes faculteiten wordt gegeven

door 1.000 docenten en 2.000 wetenschappelijke medewerkers.

Deze zes faculteiten zijn:

- Radiotechniek.

Automatisering & computers.

Electronica.

Electrificatie & industriele automatisering.

(Hieronder vallen ook elektrische machines).

Fysische electrotechniek.

Scheepvaart-elektrotechniek.

De faculteit elektrische energie-voorziening bestaat niet

meer vanwege de extra nadruk die op automatisering moest

worden gelegd. De elektro-fysica faculteit richt zich op

halfgeleiders, microprocessoren en elektro-akoestiek.

Onze gr>oep voor de lloofaingang van het Elektrotechnisch lnstituut leningrad


Elektrotechnisch Instituut Leningrad - 63 -

Na het inleidende gesprek bezochten we het micro-chip

laboratorium. De daar aanwezige apparatuur bestond uit een

aantal elektronenmicroscopen en analyseapparatuur voor

micro-chips. Helaas werd verder geen duidelijke informatie

over het soort werk in het lab gegeven.

Vervolgens bezochten we een andere afdeling die over een

minicomputer uit de PDPll serie beschikte. Er stonden een

zestal terminals alsmede een regeldrukker ter beschikking

van de studenten. De computer zelf stond in de ruimte

ernaast opgesteld. Het systeem draaide onder het operating

system RSXll.

Het Instituut

Marine, waar

hebben.

heeft een eigen'afdeling voor leden

andere studenten (en bezoekers) geen

Af'schetd met Uttwisseltng van informatie over de drie betroKKen universtteiten

van de

toegang


oagboek van Peter Roling (9) - 64 -

14 oKtober

's Middags in de stad rondgedWaald om van mijn roebels af te Komen. Het

Jukte niet zo erg, zodat we 's avonds aile resterende roebels in WIJn hebben

omgezet.

15 oKtober

Met kleren en al in slaap gevallen en mij ooK nog verslapen. Dientengevolge

een vertrek zonder ontbijt. M1jn maag was toch al niet zo enthousiast

geweest, waarschijnl ijK. Wierda heeft niet aileen geestel ijK maar ooK I ichamelijK

een behoorl ijKe Kater. Slaap doet wonderen, maar ooK die hebben

grenzen. De geestelijKe revalidatie heb iK in het vi iegtuig ingezet door dit

op te schr1jven.

Rusland uitKomen 1S maKkel iJKer dan er in Komen. Zonder enig probleem z1jn

we door de douane gelopen. Hierna was het even wachten en toen met een bus

naar het vi iegtuig.

De landing in Luxemburg was erg schoKKerig en er Kon geen applaus vanaf.

Toepoeljev-154 in vleugelvlucht


- 66 -

Programma van de Rusland-excursie van "Waldur" en "SSD" 1986

za 4-10 mo en mi: Heenreis per Aeroflot naar Moskou

av Inchecken in hotel "Cosmos"

zo 5-10: feestdag mo Rondleiding door het centrum van

Moskou

mi Bezoek aan het Lenin-museum

ma 6-10: feestdag mo· Bezoek aan de Moskouse Metro

mi Bezoek aan de Tentoonstelling van

Economische Verworvenheden

di 7-10: feestdag mo Bezoek aan het Kremlin

mi Bezoek aan museumpark Kolomenskaya

av Balletvoorstelling in het Kremlintheater

wo 8-10 mo Mislukte technische excursie naar de Moskouse

Staatsuniversiteit

mi Bezoek aan het Tretjakov museum

do 9-10 mo Technische excursie naar het IVTAN (Instituut

voor Hoge Temperaturen)

mi Bezoek aan de Pushkin kunst galerij

vr 10-10 mo Technische excursie naar het Moskouse Energie

Instituut

mi Technische excursie naar het Krzjizjanovskij

Instituut

av Doorreis per nachttrein " Rode Pijl 11 naar

Leningrad

za 11-10 mo Inchecken in hotel "Pulkovskaja"

Rondleiding door het centrum van Leningrad

mi Bezoek aan het Etnografisch museum

av Operavoorstelling "Don Pasquale" in het

"Kirov-theater"

zo 12-10 mo Bezoek aan de Hermitage

mi Zeer kort bezoek aan de St. Isaacs-kathedraal

av Operavoorstelling "La Boheme" in het

11 Mali-theater"

ma 13-10 mo Technische excursie naar het Elektrotechnisch

Instituut Leningrad

mi Bezoek aan het Alexander Nevski-klooster

di 14-10 mo Bezoek aan de Peter en Paul-vesting

mi Bezoek aan de oude tsarenresidentie "Pavlovsk"

buiten Leningrad

av Viool-recital in de "Sjostakovitj-Filarminia"

wo 15-10 mo Terugreis per Aeroflot naar Nederland


Index van bedrijven die subsidie hebben gegeven voor de

Rusland-excursie van 4-15 oktober 1986.

AEG Nederland NV

AKZO NV

Brown Boveri Nederland BV

Elektriciteitsbedrijf voor Groningen en Drenthe

NV Electriciteitsbedrijf Zuid-Holland

Holec Nederland BV

Hoogovens Groep BV

NV tot Keuring van 'Elektrotechnische Materialen

Megavolt NV

NKF Kabel BV

NV Provinciaal Elektriciteitsbedrijf Friesland

NV Provinciale Limburgse Elektriciteits-Maatschappij

NV Provinciale Noordbrabantse Elektriciteits-Maatschappij

NV Provinciale Zeeuwse Energie-maatschappij

Shell Nederland BV

Siemens Nederland NV

Smit Transformatoren BV

Van Rietschoten & Houwens Elektrische Maatschappij BV

- 68 -

More magazines by this user
Similar magazines