ERESCHULD AAN DE OMGEBRACHTE JOODSE ... - Rotterdam

rjb.x.cago.com

ERESCHULD AAN DE OMGEBRACHTE JOODSE ... - Rotterdam

uitgespaard, waardoor de afwezigheid van de uit Rotterdam weggevoerde 10.000 joden tot uitdrukking wordt gebracht. Hun aanwezigheid is voelbaar; maar de contouren van de weggevallen figuur duiden op de betrekkelijkheid van het stoffelijk verlies. Vanuit religieus standpunt gezien worden de verliezen minder zwaar te dragen. Rond deze exodus komen in detail de gebeurtenissen in neergaande richting: vernietiging der oude synagogen, het vluchten der Joden, met medeneming van channoekkalamp en wetsrol. Onder aan de rechterzijde, weer naar de centrale figuur leidend, het in opwaartse richting gaande reliëf, verhalende de uittocht welke Jeruzalem tot geestelijk einddoel heeft. Met dit gedachtenisblijk wil ons comité zorg dragen dat het verleden niet zonder meer als een boze droom wordt weggewerkt maar verwerkt. Deze wijze van herdenken van de omgekomenen maakt ons kleiner, omdat wij ons dan even weer bewust een deel weten van de gehele mensheid. Prachtig komt die gedachte tot uiting in Jesaja 56 : 5, welke tekst in overleg met de opperrabbijn, in de muur zal worden gegrift. In dit hoofdstuk van Jesaja, dat handelt over het heil voor Joden en niet-Joden lezen wij: 'Ik geef hun in mijn huis en binnen mijn muren een gedenkteken en naam, Gedenkteken en Naam, Jad Wasjem, voor de miljoenen naamlozen uit de kampen. Even verdooft de niet aflatende pijn, ons geestesoog richt de blik naar het nieuwe Jeruzalem, waar zich op een der hoogste punten bij het Herzlgraf fier het oorlogsdocumentatiecentrum en gedenkteken 'Jad Wasjem' verheft. Toen ik er vorig jaar mocht spreken was het alsof ik Gods adem voelde in het suizen van de zachte wind door de bomen, die daar met zo'n oneindige liefde worden geplant. Maar het comité Ereschuld staat meer voor ogen. Het beseft, dat een nieuw geslacht is opgegroeid, dat naar eigen maatstaf speurt, schift, uitbeeldt en oordeelt en dat veelal anders doet dan wie midden tussen de feiten stonden. Zo is het steeds gegaan; zo gaat het ook nu. De felle directheid verdwijnt, de relatie met de gebeurtenissen zelf ontbreekt. Wij willen dan ook niet in de eerste plaats gedenken wat de voorgangers van 1940 hebben geleden, maar wat zij hebben gedaan. En dan springt één naam onweer- 206

More magazines by this user
Similar magazines