Volgende - Gemeente Deventer

SPIJKVOORDERENK · DEVENTER
Ny Fetlaer en Spijkvoorderhout
Voorlopig Ontwerp

COLOFON
opdrachtgever
gemeente Deventer
contactpersoon
Jan Pieter Romijn
ontwerp
HKB Stedenbouwkundigen
Zuiderpark 21
9724 AH Groningen
050-3183100
contactpersoon
Tim Willems-Kruize
project
Spijkvoorderenk
datum
16-07-2009
ligg
vrij
bou
bom
Ned
effe
ten
kar
dra
voo
rui
rui
gel
tpr
ma
rou
vin
pla
bep
Dev
voo
lan
div
gro
kap
lier
se
mo
arc
stra
tor
ter

ing Spikvoorde milieuvriendelijk afwatering uitbreidingswijk Oerdijk buitengebied
e kavels eigen huis grens ontwikkeling masterplan Deventer inheemse beplanting
wregels gebouwdelen individuele bouwinitiatieven afstemming ruimtelijk monumentale
en duurzaamheid grens waterpasserende klinkers loopafstanden speerpunt milieu
erland woningdichtheid ‘groene architectuur’ energie bouwstoffen breder bewustzijn
cten bouwen gezondheid bijzondere ligging stadsrand geleidelijke overgang bui-
gebied beperkte schaal Algemeen 5 plan experimenteren ontwikkelingsstrategie intiem
akter bewoners erf bouwheer Stedenbouwkundige context 9 collectieve particuliere op-
chtgeverschap kavelniveau centrale thema beeldkwaliteitseisen openbare ruimte ‘Spijk-
rderenk’ Stedenbouwkundige opzet 15 containeropstelplek directe woonomgeving masterplan
mtelijke hoofdopzet deelgebieden woningdichtheid Proefverkaveling 20 groene uitstraling
mtelijke opzet geclusterd verkaveling zongericht bouwen erven zon collectoren m
ijkheden optimaliseren kaprichtingen dakhellingen samenhang variatie waterput fo
int woningen kleurgebruik samenhang rieten kap woningplattegrond milieuvriendelijk
terialen plezierig voortuinen particulier opdrachtgeverschap verkeer zijstraatje hoofd
te gedimensioneerd Deelgebied Ny Fetlaer 23 plangebied wandelroute directe woonomg
g relatie ‘Nieuwe Dijk’ auto’s ‘Fetlaer’ parkeren inpandige garage openbare parkeer
atsen entree plangebied groen ‘De Vijfhoek’ groene uitstraling vrije kavels halfopen
lantingsbeeld openbare groenzone privétuinen ‘Oerdijk’ hagen afgestemd vormgegev
enter regenwater infiltratie Deelgebied Spijkvoorderhout 43 drainagesysteem mandelige
rtuinen levenscyclus accent aardse tinten zonnecellen afvalcontainers gemarkeerd
dhek duurzaamheid groene uitstraling duurzaamheid geclusterd beplantingsbeeld in
iduele bouwinitiatieven rieten kap wadi plangebied Oerdijk deelgebieden ‘De Vijfhoek’
enzone wadi woningdichtheid groene uitstraling ruimtelijke opzet samenhang rieten
woningplattegrond milieuvriendelijke materialen plezierig divers voortuinen particu-
opdrachtgeverschap verkeer zijstraatje Bijlage: programma 61 ruimtelijke opzet inheem
beplanting bouwregels gebouwdelen individuele bouwinitiatieven afstemming ruimtelijk
numentale bomen duurzaamheid waterpasserende klinkers bouwen erven zon ‘groen
hitectuur’ deelgebieden ‘Spijkvoorderenk’ groenzone wadi woningdichtheid groene uit-
ling ruimtelijke opzet geclusterd verkaveling zongericht bouwen erven zonnecollec
en mogelijkheden optimaliseren kaprichtingen dakhellingen samenhang variatie wa
put footprint woningen kleurgebruik samenhang rieten kap woningplattegrond mi-

De Oerdijk

Het voorliggende stedenbouwkundig plan
Spijkvoorderenk voorziet in het laatste ontbrekende
puzzelstuk van De Vijfhoek. Met
de aanleg van de Spijkvoorderenk wordt
De Vijfhoek afgerond.
Daarmee komt er een einde aan het tijdperk
De Vijfhoek. In deze periode is een
prestatie van formaat geleverd. Illustratief
hiervoor is dat het gedachtegoed op basis
waarvan de wijk is ontwikkeld, het thema
‘tuinstad’, tot op de dag van vandaag
springlevend is en nog steeds een bron
van inspiratie voor iedereen die zijn/haar
bijdrage levert aan de afronding van De
Vijfhoek.
Door het behoud van landschappelijke
elementen en de verweving hiervan in de
ruimtelijke structuur van De Vijfhoek, maar
ook door in te zetten op een mooie maar
ook rustige architectuur in een groene
woonomgeving, is een wijk met allure ontstaan
waar –en daar draait het uiteindelijk
allemaal om-bewoners met heel veel plezier
wonen.
Met de Spijkvoorderenk voegt de gemeente
Deventer een waardig slotakkoord toe aan
De Vijfhoek. De puzzel is eindelijk compleet.
Plangebied
Het plangebied van de Spijkvoorderenk is
van oorsprong een agrarisch gebied. De
Spijkvoorderenk wordt -met de wijzers van
de klok mee- begrensd door de Oerdijk,
Nieuwe Dijk, Vijfhoeksweg, Leonard Springerlaan
en de bestaande buurt Fetlaer.
Opgave
In het plangebied wil de gemeente Deventer
circa 375-400 grondgebonden en gestapelde
woningen in diverse prijsklassen
realiseren. Ongeveer 60-70% van deze wo-
1 ALGEMEEN
ningen wordt projectmatig ontwikkeld, de
overige woningen worden ontwikkeld door
de toekomstige bewoners zelf (het zogenaamde
particulier opdrachtgeverschap).
De bestaande basisscholen in De Vijfhoek
in het centrum groeien uit hun jasje. Daarom
is in het stedenbouwkundig plan ook
ruimte gereserveerd voor een basisschool
met voorzieningen voor voor- en naschoolse
opvang.
Leeswijzer
In het eerste hoofdstuk worden het plangebied
en de opgave omschreven. In het
tweede hoofdstuk komen de stedenbouwkundige
context het beleidskader aan de
orde. In het derde hoofdstuk wordt de
ruimtelijke hoofdopzet van de Spijkvoorderenk
omschreven. In het vierde en vijfde
hoofdstuk worden de deelgebieden Ny Fetlaer
en Spijkvoorderhout toegelicht. In deze
hoofdstukken wordt ook de beeldkwaliteit
van de openbare ruimte beschreven.
De beeldkwaliteit van de bebouwing dient
nog te worden bepaald. In het najaar van
2009 wordt deze beschrijving bij voorkeur
verwerkt in dit rapport.
De Vijfhoek
5

plangebied

akker met eikenbosje

2 STEDENBOUWKUNDIGE CONTEXT
landschap als drager
weide met houtwallen in het plangebied
Leonard Springerlaan in Op den Haar
Van Goghstraat in het Fetlaer
De Vijfhoek
Het plangebied ligt in de tuinstad De Vijfhoek.
Deze tuinstad ligt aan de oostkant
van Deventer en ontleent zijn naam aan de
vijfsprong van landwegen die in het hart
van de wijk samen komen. Deze landwegen,
in vrijwel alle gevallen begeleid met
monumentale bomen, vormen in De Vijfhoek
de basis voor het netwerk voor langzaam
verkeer. Met dit netwerk worden de
buurten onderling, de wijkvoorzieningen
en het omliggende Sallandse landschap
ontsloten.
Naast de landwegen vormt de cirkelvormige
hoofdontsluiting van de wijk, de Leonard
Springerlaan, de belangrijkste structuurdrager
van De Vijfhoek. Via deze laan
staat de wijk in verbinding met Deventer en
haar omgeving. Aan de Leonard Springerlaan
liggen de voorzieningen van de wijk,
zoals de winkels en basisscholen.
Directe omgeving plangebied
Verspreid in het plangebied liggen tussen
de akkers een aantal boerderijen en een
manege. Het Sallandse landschap is herkenbaar
in de monumentale beplanting langs
de Oerdijk en de Nieuwe Dijk, houtwallen
en het ‘Landje van niets’ met het naastgelegen
eikenbosje.
In het westen grenst het plangebied aan
de buurt Fetlaer. Karakteristiek voor de
ruimtelijke opzet van Fetlaer zijn de woonstraten
die haaks staan op de cirkelvormige
Leonard Springerlaan. Dit stratenpatroon
wordt verbijzonderd door een meanderende
route voor langzaam verkeer en de Van
Goghstraat met het brede plantsoen.
De openbare ruimte van Fetlaer is ingetogen
en heeft een groen karakter. Men
woont in Fetlaer aan woonstraten omzoomd
met hagen. Geparkeerde auto’s
staan uit het zicht, achter hagen.
De Leonard Springerlaan wordt aan de
9

Leonard Springerlaan in het Fetlaer

zijde van Fetlaer begeleid door een stevige
bebouwingswand. Achter de bebouwingswand,
in de woonstraten, zijn de bouwmassa’s
meer bescheiden. Alle bebouwing
straalt door de donkere kleurstelling en
zorgvuldige materialisatie een zekere rust
uit.
Beleidskader
In de structuurschets voor De Vijfhoek uit
1994 staan de ingrediënten voor het stedenbouwkundig
plan voor de Spijkvoorderenk
globaal omschreven.
De bestaande groenelementen in het plangebied
zoals de houtwallen, het ‘Landje
van niets’ en het eikenbosje zijn in de
structuurschets opgenomen en dienen zo
goed mogelijk ingepast te worden. Ook de
positie van de wijkontsluitingsweg en de
structuurschets uit 1994
doorkoppeling met de Leonard Springerlaan
zijn in de schets opgenomen.
In de structuurschets wordt onderscheid
gemaakt in de woningdichtheid ter weerszijden
van de houtwal in het midden van
het plangebied. Aan de zijde van Fetlaer
staat een woonmilieu met een gemiddelde
woningdichtheid aangegeven, terwijl aan
de andere kant van de houtwal wordt
ingezet op een woonmilieu in een lage
woningdichtheid. Bovendien is voor deze
twee gebieden een ruimtelijk thema voor
de woningbouw benoemd. Het gaat hierbij
respectievelijk om de thema’s ‘wonen en
zon’ en ‘wonen in het groen’.
Tot slot staat in de structuurschets nog een
tweetal bijzondere plekken in het plangebied
aangeduid voor sport en spel.
11

wonen tussen hagen

donkere kleurstelling
woonstraten die naar het achterliggende landschap wijzen
bouwblok met achterstraat
13

14
twee sferen: Ny Fetlaer (l) en Spijkvoorderhout (r)
voorzieningen in de Spijkvoorderenk: basisschool (l) en zorgwoningen (r)

3 STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
De bestaande groenelementen uit het Sallandse
landschap zijn in sterke mate bepalend
voor de ruimtelijke opzet van het
stedenbouwkundig plan. De centraal in het
plangebied gelegen houtwal deelt de Spijkvoorderenk
op in twee buurten met ieder
hun eigen sfeer: ‘ Ten westen van de houtwal
is ‘Ny Fetlaer’ en ten oosten hiervan
‘Spijkvoorderhout’ gesitueerd.
Sferen
Ny Fetlaer heeft een sfeer die voortborduurt
op het naastgelegen Fetlaer. Hierbij
wordt gezocht naar een rustige en prettige
compositie van de woningen en de
openbare ruimte. Bebouwing en groen zijn
redelijk met elkaar in balans, zoals dat ook
typerend is voor de woningbouwprojecten
in Denemarken.
De Spijkvoorderhout wordt aan alle zijden
omgeven door monumentale groenelementen
uit het Sallandse landschap. Dit deelgebied
is een echte toplocatie in De Vijfhoek.
Er wordt een groen woonmilieu voorgesteld
waarvan de sfeer herinneringen oproept
aan een vroeg 20 e eeuws villapark.
Milieu
De ambitie van de gemeente Deventer voor
de Spijkvoorderenk is klimaat neutraal. Dit
wil zeggen dat binnen de grenzen van de
buurt de uitstoot van koolstofdioxide over
een jaar gelijk is aan nul. Logisch gevolg
van deze ambitie is dat er een vergaande
energiebesparing gerealiseerd moet worden,
waarbij de resterende energiebehoefte
duurzaam dient te worden opgewekt.
De opzet van de wijk draagt bij aan het
beperken van de energiebehoefte. Het is
belangrijk lopen en fietsen door de wijk
te stimuleren door het aanleggen van een
goed netwerk. Ook het beperken van de
hoeveelheid afvalwater levert een energie-
besparing op. In de Spijkvoorderenk wordt
het regenwater afgekoppeld. Indien de
bodem voldoende doorlatend is, zoals het
geval in Fetlaer en Spikvoorde, wordt een
ondergronds infiltratiesysteem toegepast.
Verder kan in de wijk duurzaam energie
worden opgewekt, bijvoorbeeld door
warmte-/koudeopslag in de bodem in combinatie
met warmtepompen, actief gebruik
te maken van zonne-energie of passief
bouwen. In het vervolgtraject zullen deze
maatregelen worden getoetst op (financiele)
haalbaarheid.
Ontwikkelingsstrategie
In Ny Fetlaer wordt een mix van rijwoningen,
twee-onder-eenkappers en vrijstaande
woningen voorgesteld met een meer collectieve
uitstraling, vergelijkbaar met het
bestaande Fetlaer. Het ligt derhalve voor
de hand dat deze buurt projectmatig wordt
ontwikkeld.
In de Spijkvoorderhout wordt een gevarieerd
bebouwingsbeeld nagestreefd. Hier is
ruimte voor (groepen) particulieren om op
een kavel een eigen huis te bouwen (het
zogenaamde particulier en collectief opdrachtgeverschap).
Beeldkwaliteit
Voor het Nieuwe Fetlaer zal evenals voor
de Spijkvoorderhout separaat een beeldkwaliteitplan
worden opgesteld. In dit
beeldkwaliteitplan wordt ingegaan op de
gewenste beeldkwaliteit (ligging, massa/
vorm, opmaak enzovoorts).
15

16
woningdifferentiatie
verkeersstructuur

legenda
duur
middelduur
goedkoop
vrije kavels
zorgwonen
legenda
Leonard Springerlaan
ventweg
wijkontsluiting
woonstraat
berijdbaar voetpad
langzaamverkeerroute
17

18
parkeren
groenstructuur

legenda
parkeren op eigen kave
parkeerkoffer
carport
achterstraat
woonstraat
legenda
bestaande/nieuwe boombeplanting
overig groen
19

20
PROEFVERKAVELING

22
uitsnede proefverkaveling Ny Fetlaer

Van Goghstraat
Breitnerweg (meanderende berijdbare voetpad)
W. Witsenstraat
4 DEELGEBIED NY FETLAER
Het centrale thema in deze buurt is het
voortzetten van de ruimtelijke structuur
van Fetlaer, zodat een wijk ontstaat uit
één stuk. De ruimtelijke dragers uit Fetlaer,
zoals de Van Goghstraat (inclusief het
plantsoen) en de meanderende Breitnerweg
worden in Ny Fetlaer doorgezet.
Programma
Het programma in de buurt bestaat uit 258
woningen, bestaande uit 54 dure koopwoningen,
53 middeldure koopwoningen en
151 goedkope huur- en koopwoningen.
Ongeveer 30 tot 40 van de goedkope woningen
zijn appartementen. De overige
woningen in Ny Fetlaer hebben een grondgebonden
karakter, variërend van rijwoningen,
twee-onder-eenkappers tot vrijstaande
woningen.
Naast woningen is in het zuidoosten van
deze buurt ruimte gereserveerd voor een
basisschool met 20 groepen in combinatie
met voor- en naschoolse opvangvoorzieningen.
Verkeer en parkeren
Ny Fetlaer takt via de W. Witsenstraat en de
doorgetrokken Van Goghstraat direct aan
op de rotonde bij de Leonard Springerlaan.
De woonstraten in de buurt zijn ontsloten
vanaf de Van Goghstraat.
De woonstraten wijzen als vingers naar de
Oerdijk en het achterliggende landschap.
Hierdoor is de benadering van het merendeel
van de woningen dus richting het
landschap. Op deze wijze wordt de ligging
van de buurt aan de rand van de stad geaccentueerd.
Om doodlopende woonstraten te voorkomen
worden op een tweetal plekken -dwars
op de woonstraten- berijdbare voetpaden
vanuit Fetlaer doorgezet: de meanderende
23

24
principe parkeerhof

meanderende berijdbare voetpad
berijdbare voetpad langs de Oerdijk
ventweg Leonard Springerlaan
toegang tot achterstraat bouwblok Leonard Springerlaan
Breitnerweg en het pad langs de Oerdijk.
Deze berijdbare voetpaden wijken qua
afmeting en vormgeving af van de woonstraten.
Auto’s worden op deze paden gedoogd.
De woningen in het bouwblok langs de
Leonard Springerlaan worden ontsloten
via een achterstraat die eveneens in verbinding
staat met de doorgetrokken Van
Goghstraat.
In Ny Fetlaer wordt in de openbare ruimte
geparkeerd in woonstraten en in kleine
parkeerkoffers tussen de woningen. In het
bouwblok langs de Leonard Springerlaan
wordt ook geparkeerd in de achterstraat.
Geparkeerde auto’s worden vanuit de
woningen aan het zicht onttrokken door
middel van hagen met een breedte van 80
centimeter.
Daarnaast wordt er ook geparkeerd op de
eigen kavel zoals bij de vrijstaande woningen
en twee-onder-eenkappers. De garages
worden doorgaans vijf meter ten opzichte
van de voorgevel teruggerooid zodat bij
iedere woning één opstelplek kan worden
gemaakt. Bij de woningen in het bouwblok
langs de Leonard Springerlaan en het
woongebouw in de as van de W. Witsenstraat
worden onder carports op de eigen
kavel eveneens parkeerplaatsen gemaakt.
De woningen in Ny Fetlaer zijn in geval van
calamiteiten vanaf meerdere richtingen bereikbaar.
In dergelijke gevallen kan bij het
bouwblok langs de Leonard Springerlaan
de voetgangersonderdoorgang tussen de
achterstraat en de ventweg als calamiteitenroute
worden gebruikt.
25

26
amberboom, Liquidambar styraciflua
Robinia, Robinia pseudoacacia ‘Frisia’
smalbladige es, Fraxinus angustiflua ‘Festival’
bruine beuk, Fagus sylvatica ‘Purpurea’
esdoorn, Acer pseudoplatanus

erk, Betula utalis subsp. jacqemontii
combinatie van beukenhaag en haagbeuk (Carpibus betulus)
bruine beuk, Fagus sylvatica ‘Purpurea’
Groen en spelen
In Ny Fetlaer wordt gewoond aan straten
omzoomd met beukenhagen en haagbeuken.
Langs de doorgetrokken Van Goghlaan
wordt op de erfscheiding een rode beukenhaag
aangeplant. Verder krijgt iedere
woonstraat haar eigen, herkenbare laanbeplanting,
zoals bijvoorbeeld een amberboom,
een smalbladige es en een Turkse
hazelaar. In de achterstraat langs de Leonard
Springerlaan worden tussen de parkeervakken
korte rijen met witte Himalaya
berken voorgesteld.
De groene uitstraling van de buurt wordt
versterkt door het plantsoen langs de
doorgetrokken Van Goghstraat en de brede
grasbermen ter weerszijden van het meanderende,
berijdbare voetpad. In het plantsoen
zijn diverse boomgroepen met combinaties
van bruine beuken en esdoorns
gewenst, zodat er in het plantsoen verschillende
plekken ontstaan. Ook de entree van
de buurt, het boegbeeld van Fetlaer/Ny
Fetlaer draagt tenslotte bij aan de gewenste
groene uitstraling.
Het plantsoen heeft een zodanige afmeting
dat het gebruikt kan worden als informeel
trapveld. In het plantsoen is in het plan
ruimte gereserveerd voor een speelplek
voor de allerkleinsten en een onverhard
schoolplein. Dit onverharde schoolplein
kan na schooltijden ook gebruikt worden
door buurtbewonertjes.
In de brede grasbermen ter weerszijden
van het meanderende, berijdbare voetpad
zijn ook twee kleine speelplekken voor de
allerkleinsten gesitueerd.
Tot slot kan er op de trottoirs in de woonstraten
zelf ook gespeeld worden. Kinderen
kunnen hier voor de voordeur skelteren,
krijten of knikkeren.
27

28
diverse voorbeelden van houten speelelementen geplaatst op ondergronden van natuurlijk materiaal

voorbeelden van basismaterialen en inrichtingselementen
29

30
bouwmassa’s van twee bouwlagen met een platte kap
toepassing van schaalverkleinende elementen
verrassende ruimtewerking in school met lessenaarskap
toepassing van schaalverkleinende elementen
bouwmassa’s van twee bouwlagen met een lessenaarskap
voorbeeld inspirerend speelplein

Bebouwing
De woningdichtheid van Ny Fetlaer neemt
in de richting van het landschap af. Hierdoor
wordt de geleidelijke overgang naar
het landschap vanuit de woonstraten voelbaar
gemaakt. De bebouwing staat in de
woonstraten in één rooilijn. Doordat de
bebouwing in de woonstraten meebeweegt
met het meanderende, berijdbare voetpad
ontstaan logische verbijzonderingen in de
woonstraten.
Ongecoördineerde variatie in de architectuur
leidt niet tot een verrijking van de
buurt maar juist tot vergrijzing. Dat geldt
niet alleen in ruimtelijk maar ook in markttechnisch
opzicht. Ny Fetlaer kenmerkt
zich door een collectieve uitstraling van de
bebouwing, waar een tweetal gebouwen
zich nadrukkelijk van onderscheiden: het
woongebouw bij de buurtentree en de basisschool.
Deze worden de boegbeelden
van de buurt.
De standaard bouwhoogte in Ny Fetlaer
bedraagt twee bouwlagen met een platte
kap of met een flauwe lessenaarskap met
dakoverstekken. Langs de Leonard Springerlaan
wordt van deze bouwhoogte afgeweken.
De bouwhoogte bedraagt drie
bouwlagen met een lessenaarskap. Ook de
eerder genoemde boegbeelden krijgen een
afwijkende bouwhoogte. Het woongebouw
en de basisschool zijn respectievelijk drie
bouwlagen met een terugliggende vierde
bouwlaag en twee bouwlagen met een lessenaarskap.
In Ny Fetlaer komen op diverse plekken rijwoningen
voor. Voor deze woningen geldt
in het bijzonder dat omwille van de differentiatie
en schaalverkleining toevoegingen
zoals verspringende gevels, erkerkozijnen,
luifels en dergelijke ruimtelijk noodzakelijk
zijn.
Zongeoriënteerd bouwen
Omdat de verkaveling in het Ny Fetlaer merendeels
niet zongericht is, worden de lessenaarskappen
zo gedraaid dat toch optimaal
van de zon kan worden geprofiteerd.
Hierdoor wordt het dakvlak geschikt voor
het plaatsen van zonnecellen, collectoren
warm tapwater en verwarming (zogenaamde
actieve zonne-energie).
In verband met de ruimtelijk gewenste
wandvorming aan de ventweg langs de Leonard
Springerlaan is de oriëntatie van het
dakvlak op de zon bij deze woningen niet
mogelijk.
Basisschool
In het stedenbouwkundig plan is ruimte gereserveerd
voor een basisschool langs de
Leonard Springerlaan, tegen de bestaande
houtwal. De basisschool bestaat uit 20
groepen met enkele aanvullende ruimten
voor de voor- en naschoolse opvang.
Voor deze locatie is om een viertal redenen
gekozen. Ten eerste is op deze locatie
ruimtelijk een tegenhanger van het
hoogteaccent bij het begin van de Leonard
Springerlaan wenselijk. Ten tweede is deze
locatie goed bereikbaar voor fietsers en
voetgangers vanuit Spikvoorde en Fetlaer/
Ny Fetlaer. De bereikbaarheid per auto is
eveneens gunstig met als bijkomend voordeel
dat autoverkeer naar de basisschool
gebruik maakt van de ventweg en dus niet
de wijk in hoeft. Ten derde ligt de locatie
op een steenworp afstand van het Andriessenplein
zodat scholieren gebruik kunnen
blijven maken van het gymlokaal aldaar.
Last but not least biedt de ligging aan de
houtwal kansen om prettige buitenruimten
voor spel en educatie, met bijvoorbeeld
buitenklasjes, te maken.
Door de specifieke cirkelvormige opzet
krult de gekromde gevelwand langs de Leonard
Springerlaan ter plaatse van de hout-
31

32
erfscheidingen in straten
erfscheidingen achterstraat
bijzondere koppen
bijzondere koppen
achterstraat met carports met kappen
erfscheidingen in straten

wal naar binnen. Hierdoor wordt in één gebaar
de gevelwand langs de Leonard Springerlaan
en het plantsoen ten zuiden van de
doorgetrokken Van Goghlaan beëindigd.
Aan de binnenkant ligt een verhard plein
dat met de auto -via een onderdoorgang-
bereikbaar is vanaf de ventweg. Op dit
verharde plein zijn de kiss and ride plekken
voor de school gesitueerd. Vanaf de
buurtzijde is de basisschool voor fietsers
en voetgangers bereikbaar. Hier bevinden
zich in de kop van het gebouw de entree
en de fietsenstalling met een capaciteit van
circa 350 fietsen. Voor het personeel worden
geen parkeerplaatsen aangelegd. Het
beleid is erop gericht dat zij zoveel als mogelijk
met de fiets komen of dat zij gebruik
maken van de aanwezige parkeerplaatsen
in de buurt welke tijdens schooltijden niet
gebruikt worden.
Het verharde plein voor kiss and ride
wordt tijdens de pauzes gebruikt als verhard
schoolplein. Tussen de basisschool
en de houtwal ligt een tweede, onverhard,
schoolplein. Dit onverharde schoolplein
kan buiten schooltijden ook gebruikt worden
door de buurtbewonertjes.
Erfscheidingen
In alle voor- en zijtuinen die grenzen aan de
openbare ruimte wordt door de gemeente
Deventer een haag ingeplant. Het beheer
van deze hagen is voor rekening van de
toekomstige bewoners. Aan de voorzijde
van de woningen hebben de hagen een
hoogte en breedte van 80 centimeter. Achter
het verlengde van de voorgevel zijn in
verband met de privacy in de achtertuin
hagen met een hoogte tot 160 centimeter
toegestaan (ook deze hagen zijn 80 centimeter
breed). Deze hagen worden ter plaatse
van de achterpaden de hoek omgezet
zodat vanaf de straat erfscheidingen langs
het achterpad niet zichtbaar zijn.
De erfscheidingen langs de zij- en achtertuinen
van de woningen in het bouwblok
aan de Leonard Springerlaan worden in de
architectuur meegenomen en geïntegreerd
met de in de achtertuin aanwezige berging
en/of carport. Deze gebouwde erfscheidingen
hebben hier een toegestane hoogte
van maximaal 180 centimeter.
Bijzondere koppen
De koppen van de bebouwing vragen bijzondere
aandacht. Blinde kopgevels die
grenzen aan de openbare ruimte zijn in de
buurt niet toegestaan. De koppen van de
bebouwing langs de Oerdijk vereisen de
meeste aandacht. Hier grenst de bebouwing
aan het landschap. Grote ramen, een
erkerkozijn of een balkon op de verdieping
zijn hier gewenst.
De kopgevels grenzend aan de parkeerkoffers
zijn ook aantrekkelijk en open vormgegeven,
bijvoorbeeld door een compositie
waarbij de erfscheiding, de gevel en een
raam met elkaar worden vervlochten. In de
kopgevels grenzend aan de woonstraten
wordt de voordeur van de hoekwoningen
gesitueerd.
33

34
profiel A

profiel B A
PROFIELEN NY FETLAER
C
B
D
F
G
E
35

36
profiel C

profiel D
37

38
profiel E

40
profiel F

profiel G
41

42
uitsnede proefverkaveling Spijkvoorderhout

5 DEELGEBIED SPIJKVOORDERHOUT
In de Spijkvoorderhout wordt een villabuurt
gerealiseerd waarbij toekomstige bewoners
of bewonersgroepen hun droomhuis kunnen
realiseren. De zeer groene uitstraling
van de buurt geeft de woonomgeving allure,
maar vormt ook een mooie en rustige
‘achtergrond’ voor de gevarieerde architectuur.
Programma
In dit deelgebied is, afhankelijk van de uiteindelijke
grootte van de kavels die worden
uitgegeven, ruimte voor circa 95-111 villa’s.
Daarnaast is aan de zuidrand van de buurt,
langs de Leonard Springerlaan, ruimte gereserveerd
voor een woonzorgcomplex met
24 wooneenheden.
Verkeer en parkeren
De Spijkvoorderhout wordt ontsloten vanaf
de doorgetrokken Van Goghstraat die tussen
de houtwallen doorslingert. In de villabuurt
wordt gewoond aan lanen. Deze lanen
lopen overwegend van oost naar west
door de buurt, zodat de villa’s zich oriënteren
op de meest in het oog springende bestaande
groenelementen zoals de houtwal,
het eikenbosje en het ‘Landje van niets’.
Middels een laan rondom de buurt worden
bovengenoemde lanen met elkaar verbonden.
Tussen de laan rondom de buurt en de
Oerdijk liggen nog enkele kortere laantjes
die als vingers naar het achterliggende
landschap wijzen.
Het woonzorgcomplex aan de Leonard
Springerlaan wordt tenslotte via de ventweg
vanaf de rotonde ontsloten.
Het parkeren wordt opgelost op de eigen
kavel (per kavel worden minimaal twee parkeerplaatsen
gerealiseerd). Het parkeren
voor bezoekers vindt plaats op de opritten
van de verschillende woningen of informeel
in de brede grasbermen langs de lanen. Het
parkeren voor het personeel en bezoek van
43

plangebied ter plaatse van entree Spijkvoorderhout

46
principe laan/straatje bij oerdijk
grote betonnen tegels met belijning
granieten keitjes

principe pad langs oerdijk
asfalt met ingestrooide toplaag
het woonzorgcomplex wordt opgelost op
de eigen kavel uit het zicht van de Leonard
Springerlaan.
De langzaam-verkeersstructuur vanuit Ny
Fetlaer wordt voortgezet in de Spijkvoorderhout
en verbonden met de Nieuwe Dijk
en Spikvoorde. Vanwege de verwachte lage
verkeersintensiteiten in de lanen wordt er
gewoon op de rijbaan gefietst. Het gedeelte
van de langzaam-verkeerroute tussen de
buurt en de Nieuwe Dijk doet tevens dienst
als calamiteitenroute, als nooddiensten
bijvoorbeeld vanaf de W. Witsenstraat de
buurt niet kunnen bereiken.
Gelet op de ligging en de bovenwijkse betekenis
van de basisschool is er door het
‘Landje van niets’ een tweede langzaamverkeersroute
gewenst met Spikvoorde.
Deze route is gesitueerd in het verlengde
van de Van Goghstraat en de J.G. Bastiaansstraat.
Eikenbosje
In het oosten van het deelgebied Spijkvoorderhout
ligt een eikenbosje. De ecologische
waarden van het bosje zijn in het voortraject
onderzocht. Uit dit onderzoek is naar
voren gekomen dat het noordwestelijke
deel van het bos vrij oud is. In dit gedeelte
van het bos komen bosindicatoren voor,
zoals salomonzegel, lelietje der dalen, zoetkers
en zwartbes. Verder is uit het ecologisch
onderzoek gebleken dat er geen roekenkolonie
voorkomt. Wel komen verschillende
vogels zoals de buizerd en de groene
en de bonte specht voor. Ook de ree heeft
verblijfsplaatsen in het eikenbosje.
Op het moment van schrijven is in het
eikenbosje een onderzoek uitgezet naar
de aanwezigheid van vleermuizen. De uitkomsten
van dit onderzoek zijn nog niet
bekend.
Het eikenbosje wordt opgenomen in de
structuur van de Spijkvoorderhout. Om
de ruimtelijke structuur met lanen en de
47

48
Amerikaanse eik, Quercus rubra, blad in herfst
Rhododendron
bloem van de Rhododendron
moeraseik, Quercus palustris
combinatie van beukenhaag en haagbeuk (Carpibus betulus)

verkaveling te realiseren, vindt in het zuidelijke
en oostelijke deel van het eikenbosje
enige kap plaats. Vanuit de ecologie
is aangegeven dat kap van delen van het
bosje niet onmogelijk is, maar dat hiervoor
dan wel compensatie noodzakelijk is. In de
lanen en rondom de spelplek in het noordwesten
van de buurt worden nieuwe eiken
aangeplant waardoor de kap ruimschoots
gecompenseerd zal worden (zie onder het
kopje ‘groen en spelen’).
Groen en spelen
De bestaande groenelementen worden zoveel
als mogelijk gehandhaafd en verweven
met de ruimtelijke structuur van de Spijkvoorderhout.
Naast groen worden ook de
bestaande boerderij (Oerdijk 114a) en een
fraaie Sallandse schuur (staat op het erf
van Oerdijk 114) in het stedenbouwkundig
plan ingepast. Zo dragen bestaande (groen)
elementen optimaal bij aan de groene, landelijke
uitstraling van dit deelgebied.
De lanen in de buurt worden begeleid door
brede grasbermen. In deze bermen worden
monumentale moeras- en Amerikaanse
eiken in een los beplantingspatroon ingeplant.
Tezamen met de bestaande groenelementen
in de buurt ontstaat hierdoor
een buurt met een zeer groen karakter.
De Spijkvoorderhout kent drie bijzondere
plekken voor ‘sport’ en ‘spel’. Het ‘Landje
van niets’ komt door de nieuwe fiets- en
wandelroute met Spikvoorde op een
kruising van twee belangrijke langzaamverkeersroutes
te liggen. De ontwikkelingspotentie
voor bijvoorbeeld een recreatieve
functie met bovenwijkse betekenis neemt
hierdoor toe. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht
worden aan een kinderboerderij met
eventueel wat speeltoestellen of een avontuurlijke
speelplaats.
In het eikenbosje wordt vanwege de ecologische
waarden geen formele speelplek
gerealiseerd. Er wordt, op ruime afstand
van de meest kwetsbare delen van het bosje,
een pad met houtsnippers aangelegd.
Het bosje kan worden gebruikt voor bijvoorbeeld
natuureducatie, het spelen van
verstoppertje, het bouwen van hutten of
gewoon het maken van een ommetje door
de buurt.
In het noordwesten van de buurt ligt tegen
een kleine houtwal een nieuwe plek voor
sport en spel. Deze plek leent zich qua
afmetingen voor bijvoorbeeld een aantal
openbare tennisvelden, een trapveld en
eventueel een speeltuin. De randen van
deze plek worden ingeplant als bosplantsoen
zodat de noodzakelijke omheining
van de sportvoorziening aan het zicht
wordt onttrokken.
Verkaveling
Per bouwveld wordt een mix van kavels
van diverse grootte uitgegeven. Hierdoor
ontstaat het gewenste beeld waarbij villa’s
van diverse prijsklassen gebroederlijk naast
elkaar voorkomen. De kavels zijn tussen de
350-1.100 vierkante meter. Hiermee bedient
deze buurt een ander marktsegment dan
bijvoorbeeld plan Eikendal.
voorbeeld kinderboerderij met landelijke uitstraling
49

50
verkaveling met vooraf bepaalde kroonjuwelen
bestaande boerderijk in het NO van het plangebied bestaande Sallandse schuur langs de Oerdijk

voorbeeld kroonjuweel
voorbeeld bebouwingsbeeld kavels van gemiddelde grootte
voorbeeld bebouwingsbeeld kleine kavels
De grootste kavels, ongeveer 10 procent
van het totaal aantal kavels dat wordt uitgegeven
in de buurt, zijn de kroonjuwelen
van de Spijkvoorderhout. Door deze grote
kavels te situeren op vooraf bepaalde
markante plekken in de buurt, zoals bijvoorbeeld
bij de buurtentree, profiteert
de buurt als geheel van de uitstraling van
deze kroonjuwelen. Deze grote kavels kunnen
worden uitgegeven aan één particulier,
maar lenen zich ook voor vormen van
collectief particulier opdrachtgeverschap
waarbij bijvoorbeeld twee bevriende families
samen een riante villa door een architect
laten bouwen.
Zoals eerder aangegeven is het mixen van
kavels van verschillende grootte op het
niveau van een bouwveld noodzakelijk.
Omwille van een zo groen mogelijk beeld is
het tevens van belang om het aantal kleine
kavels met een grootte tussen de 350-450
vierkante meter te beperken tot maximaal
40 procent van het totaal aantal kavels dat
wordt uitgegeven in de buurt. Op deze kleine
kavels zullen de villa’s namelijk dichter
op de zijdelingse perceelsgrens komen te
staan waardoor er wandvorming langs de
lanen op kan treden. Deze wandvorming
is ruimtelijk ongewenst omdat daarmee
het beoogde groene karakter van de buurt
wordt aangetast. De resterende kavels,
minimaal 50 procent van het totaal aantal
kavels dat wordt uitgegeven in de buurt,
hebben een grootte van 450-750 vierkante
meter.
Bebouwing
De villa’s zijn van grote klasse. Traditioneel,
modern, toekomstige bewoners kunnen
in sterke mate een eigen invulling geven
aan de bebouwing. Het afstemmen van het
materiaal- en kleurgebruik zorgt voor een
zekere eenheid in verscheidenheid. Randvoorwaardelijk
is dat het volume van de
woning zorgvuldig wordt afgestemd op de
51

52
erfscheiding met laag muurtje
hoekwoning met twee gezichten
erfscheiding met haag

kavelgrootte: in deze buurt is geen plek
voor woningen die van hun kavel ‘vallen’.
De villa’s worden niet in een rooilijn geplaatst,
maar in een variabele rooilijnzone
(5,5-8,5 meter gemeten uit de perceelsgrens)
zodat er een afwisselend en groen
straatbeeld ontstaat van villa’s met voortuinen
met een wisselende diepte.
Forse kappen bepalen in de Spijkvoorderhout
in sterke mate het beeld. De villa’s bestaan
uit één bouwlaag met een steile kap.
De kapvorm en de kaprichting zijn vrij,
maar omwille van het afwisselende straatbeeld
in principe altijd anders dan bij de
buren. Architectonische toevoegingen in de
zin van erkers, bloembakken, dakkapellen,
schoorstenen en verbijzonderde entreepartijen
zijn gewenst voor de differentiatie en
voor de gewenste schaalverkleining.
De villa’s op de hoeken van een bouwveld
hebben twee herkenbare gezichten. Bijvoorbeeld
door middel van een schakeling
van gebouwdelen, die qua bouwmassa en
vormgeving reageren op de aangrenzende
openbare ruimte. Tot slot is het beeld van
de aan de woning gebouwde garage met
een plat dak in deze villabuurt onwenselijk.
Garages staan in principe gewoon los in de
tuin en worden afgedekt met een zadeldak.
Erfscheidingen
De bebouwing gaat verscholen achter
groene erfscheidingen. De invulling van
de erfscheidingen is gevarieerd maar altijd
groen, en net als de villa’s zelf, van grote
klasse. Er kan bijvoorbeeld gekozen worden
voor een eenvoudige beukenhaag met
een hoogte en breedte van 80 centimeter
of juist een aantal groepen rhododendrons
waar tussendoor de achterliggende villa
te zien is. Ook is het mogelijk het gras uit
de bermen door te zetten tot aan de gevel.
Op de scheiding tussen privé en openbaar
wordt in dergelijke gevallen een laag muur-
tje (maximaal 20 centimeter), passend bij
de architectuur van de villa, voorgesteld.
In overleg met toekomstige bewoners legt
de gemeente Deventer deze erfscheidingen
aan (het beheer is voor rekening van de
toekomstige bewoners).
Zijdelingse en achterperceelsgrenzen hebben
eveneens een groen karakter. Deze erfscheidingen
worden aangelegd en beheerd
door de toekomstige bewoners.
toepassing losstaande garages met een kap
een bouwlaag met een forse kap
53

woonsfeer

56
profiel H

PROFIELEN SPIJKVOORDERHOUT
I
E
J
H
profiel I
K
57

58
profiel J

profiel K
59

IA
IB
IIIA
II
IIIB
IVA
IVB
deelgebied aantal woningen benodigd parkeren
parkeercapaciteit plan saldo
goedkoop middelduur duur norm goedkoop 1,6 norm middelduur 1,8 norm duur 2,0 eigen kavel openbare ruimte
IA 0 0 11 0 0 22 11 11 0
IB 14 13 0 22 23 0 3 43 1
II 32 0 0 51 0 0 21 30 0
IIIA 0 0 10 0 0 20 10 11 1
IIIB 14 6 5 22 11 10 5 39 1
IVA 0 0 11 0 0 22 11 11 0
IVB 30 2 7 48 4 14 7 59 0
VA 0 0 10 0 0 20 10 11 1
VB 13 32 0 21 58 0 8 71 0
VI 48 0 0 77 0 0 40 37 0
VII basisschool met 20 groepen en BSO 33 kiss and ride (icm 24 pp personee)
37 6+14(*) 0 (*) dubbelgebruik pp wonen tbv personeel
VIII 0 0 95-111 0 0 190-222 190-222 48-95(**) 48-95 (**) informeel parkeren openbare ruimte
IX 24 zorgwoningen 14 parkeerplaatsen (incl personeel)
14 0 0
VA
VB
VI VII
VIII
IX
BIJLAGE
opmerkingen
61

PROEFVERKAVELING

HKB
stedenbouwkundigen