TECHNISCH GILDE?

resources21.kb.nl

TECHNISCH GILDE?

WAT WIL HET

TECHNISCH GILDE?

Radiorede uitgesproken door

Dr, Ing. W. A. Herweijer op 11 Januari 1941

SECRETARIS-PENNINGMEESTER

Bloemendaalscheweg 237

O V E R V E E N


RADIOREDE

uitgesproken door Dr. Ing. W. A. Herweijer op 11 Januari 1941

LUISTERAARS !

In het laat-liberale tijdperk wisten de technici te zorgen voor een

ruime voortbrenging van verbruiks- en productiegoederen. Des

ondanks konden millioenen menschen van deze goederen niet de

voor het leven en voor hun voortbrenging noodzakelijke hoeveelheden

verkrijgen, terwijl anderzijds gesproken werd over overproductie.

Van het natuurlijke leven en van den handenarbeid vervreemden

bedachten restricties, vernietiging, enz., waardoor slechts werkloosheid

en nog grootere nood ontstond. Men wist met de productie-capaciteit

en met de moderne technische ontwikkeling geen raad

meer en werd een slaaf van de machine. De machine heerschte over

den „econoom" — het woord ..volkshuishouding" kende men niet

meer — én over den werkman, welke laatste dikwerf tot een verlengstuk

van de machine werd gedegradeerd. De mensch werd

vernederd en door parasitaire en ontbindende elementen bewust

tot „proletariër" gemaakt.

Het zal ónze taak zijn om door een bewuste vooropstelling van

den arbeidenden mensch en diens geest het geestdoodende, dat de

jongste industrieële ontwikkeling veelal kenmerkte, te overwinnen.

De arbeidsvreugde zal in de plaats van de arbeidssleur moeten

treden.

Van verschillende zijden willen wij het vraagstuk „mensch en

machine" aanpakken en wij zullen het oplossen, omdat in een

waarlijk volksche samenleving de ingewikkelste machineele installatie

slechts een werktuig blijft in de hand van den mensch, zooals

de ploeg dit de eeuwen door is geweest in de handen van onze, het

land bebouwende, volksgenooten.

In den nieuwen tijd zal de techniek dus niet heerschen over den

mensch, doch zal worden dienstbaar gemaakt aan het levensbelang

en aan de levensvreugde van volk en gemeenschap. Zij zal opbouwend

en louterend op het cultureele leven werken.

1


Velen zullen de vraag stellen : „Moeten wij ingenieurs dan aan

„politiek" gaan doen ?" Ja, maar niet in den weinig verheffender,

vorm van vroeger door het zaaien van volksverdeeldheid.

Onze politiek is werkzaamheid op eigen terrein voor het welzijn

van onzen beroepsstand en van de Nederlandsche volksgemeen­

schap. Ware politiek is immers „dienst aan het Volk."

Als vrije mannen willen wij zoodoende deelnemen aan den op­

bouw van ons eigen volksleven en van het nieuwe Europa, in ar­

beidsgemeenschap met onze collega's der andere Europeesche vol­

ken.

Vurig hopen vooral wij, ingenieurs, dat de band tusschen Neder­

land en Oost-Indië gehandhaafd zal blijven. Hoevelen van de groot­

ste technische figuren uit ons volk hebben hun beste krachten

ingezet voor den opbouw van onze overzeesche gewesten !

Ook in het aanstonds bevrijde Zuid-Afrika zal het Nederlandsche

technische vernuft in edelen wedijver met andere beroepen, ge­

slachten lang mede kunnen bouwen aan dit zuidelijkste bolwerk

van het Dietsche volk en van het blanke ras.

Met onze Zuid-Nederlandsche, onze Vlaamsche, volksgenooten

zijn de banden ook op technisch gebied de laatste jaren reeds flink

verstevigd. Het is vanzelfsprekend onze bedoeling deze samenwer­

king nog aanmerkelijk te vergrooten.

Ook voor het zuiver houden en het groeiproces van de Neder­

landsche taal op technisch gebied is het van het grootste belang

dat de kracht van nog 4J^ millioen Nederlandsch sprekende men-

schen wordt ingeschakeld.

Het bevorderen van het gebruik van goede Nederlandsche woor­

den voor technische voorwerpen achten wij bij de zoo groote be­

ïnvloeding van het volksleven door de techniek van het allergrootste

belang en derhalve dringend noodzakelijk ter handhaving van on-,

Nederlandsch cultuurgoed.

- O -

Van alle zijden wordt gestreefd naar eenheid. Sommigen meenen

te kunnen volstaan met een loutere overkoepeling van bestaande

organisaties, zonder wijziging van geest en doelstelling. Zij vergeten

dat de volksche gemeenschapsgedachte ook tot uiting dient te ko­

men in het werk en in het samengaan der technische werkers.

Om dit te verwezenlijken, hebben wij het „Technisch Gilde" op­

gericht. Dit Gilde is geen doel op zichzelf. Uit alles wat ik tot nu

toe heb gezegd blijkt genoegzaam, dat ons eerste doel is een plat­

vorm te zijn, van waar wij de technische wereld met onze idealen

kunnen vervullen om uiteindelijk het groote gemeenschapsgebouw

2


der technische werkers in den volkschen gemeenschapsstijl op te

trekken.

Wij willen bij dezen opbouw de leiding nemen, omdat het Technisch

Gilde als werkgemeenschap van werkelijk volksch denkende

en door de gemeenschapsgedachte bezielde vakmenschen daartoe

zonder meer het recht en de plicht heeft.

De practicus heeft den theoretischen ingenieur noodig om nieuwe

horizonten voor hem te openen. Zonder veelal den uit de middelbare

opleiding afkomstigen, ook dikwijls van onderen opgeklommen,

nauwgezetten, plichtsbewusten afdeelingschef, die dagelijks weer

voor nauwkeurig en ordelijk werk zorgt, is het, met de modernste

technische middelen uitgeruste, bedrijf volkomen waardeloos. Ook

zijn vele M.T.S.'ers en uit de praktijk afkomstige technici tot leidende

posities in de industrie opgeklommen. Daarom behooren ook zij in

'onze rijen, terwijl wij in een afzonderlijke afdeeling ook plaats

hebben ingeruimd aan de ambachts- en bedrijfsmeesters.

Met de daad kunnen wij behulpzaam zijn in tijden van rampen,

nood of bijzondere behoeften, door een vrijwilligen technischen

hulpdienst, waarin ieder van ons naar gelang zijner kunde en bekwaamheid

een plaats kan vinden. Zoo'n technische hulpdienst zou

reeds nu een pracht-instrument zijn ter bevordering van de zoo

noodzakelijke samenhoorigheid tusschen de technische werkers uit

alle organisaties.

De mislukking van het individualisme heeft den weg vrijgemaakt

voor de moderne, in wezen echter oer-oude, daar in ons volk wortelende,

gedachten van samenhoorigheid en kameraadschap. Een

bedrijf, waar een dergelijke geest heerscht, staat veel vaster en zal

veel meer bereiken als daar, waar allen trachten elkander voor te

rijn, ongeacht de manier waarop. Hoeveel grootsch werk is er

daarentegen juist op technisch gebied reeds tot stand gebracht bii

een harmonisch samenwerken der deelgenooten ! Tegenover de

verhouding superieur en ondergeschikte stellen wij de gezonde

verhouding van leider en medewerker.

Daar de ingenieurstitel niet wettelijk beschermd is, kan een ieder

izich hiermede tooien, waardoor het respect voor ons beroep wordt

ondermijnd. Dit zal moeten veranderen.

Sinds jaren woedt nu reeds de strijd om den titel voor den technicus

met middelbare scholing. Andere landen, zooals de Ver. Staten

en Duitschland. hebben hier reeds lang in voorzien.

Bij de lagere vakopleiding heerscht in ons land wel de grootste

chaos. Wij hopen, dat de tijd, waarin iedereen zich maar bankwerker

of draaier noemt, zonder eenige behoorlijke vakopleiding te

hebben genoten, spoedig voobij zal zijn. Nog eenige jaren deze

slechts ten deele doorgevoerde vakopleiding en het te kort aan ge

schoolde vakarbeiders naast het stijgend aantal ongeschoolden

3


ware zoo groot geworden, dat men werkelijk van een ramp voor

onze industrie zou hebben kunnen spreken.

Veranderd is er nog niets, maar tot hen, die bevoegd zijn, roepen

wij : grijpt hier spoedig in, het is het eerstnoodzakelijke, zoowel

voor ons arbeidend volk als voor onze industrie.

De industrie zal van haar kant ook moeten medewerken om het

aantal en de kwaliteit van de vakarbeiders uit te breiden. Iedere

vakman en iedere industrie hebben de plicht hun kennis en hun

bekwaamheid door te geven aan het opgroeiende geslacht.

Dat men aan jeugdige leerlingen in de industrie een langere vacantie

behoort te geven als nu nog bij ons gebruikelijk is, behoeft

wel niet nader te worden toegelicht.

De ambachtsscholen, de Middelbaar Technische Scholen en de

Technische Hoogeschool zijn geen op elkaar volgende opleidingen.^»

doch vormen nu nog naast elkaar staande zuilen. Wij willen de^P

mogelijkheid geopend zien deze scholen achtereenvolgens te doorloopen

en wel zóódanig, dat de studietijd er niet aanmerkelijk door

wordt verlengd. Door dit systeem en door een financieele steun aan

onbemiddelden worden vaak voor den begaafden jongen werkman

de poorten naar de leidende posten geopend.

In het voorbije tijdperk werd veelal de wetenschap beoefend

terwille van de wetenschap. De techniek is de toepassing der inzichten

van de wetenschap ten bate van den mensch en van de

menschelijke samenleving. Daarom kunnen vooral wij technici gemakkelijker

tot het juiste inzicht komen, volgens hetwelk de beoefening

der wetenschap uiteindelijk dient te geschieden ter bevordering

van de cultureele en stoffelijke belangen van het volk.

Het zij ons vergund aan deze heroriënteering mede te werken,

opdat eenmaal de zoo rijke gaven van den Nederlandschen geest,

zoowel van zijn theoretische inzichten als van zijn practische uitwerkingen,

ten volle ten goede komen aan het geestelijk en stoffelijk

welzijn van ons Nederlandsch volk. Hiervoor zullen wij al onze

krachten inzetten, waarmede wij tevens de belangen en de levensvreugde

van ons technische werkers het beste kunnen dienen.

4

More magazines by this user
Similar magazines