Juni 2011 - Vaders Sellewie

vaderssellewie.be

Juni 2011 - Vaders Sellewie

Iedere maand met uitzondering

van augustus kosteloos verstrekt

aanledenensympathiserende

verenigingen.

Jaargang 26

Informatiefmaandblad

voor het verantwoord verzorgen

van uw aquarium, terrarium ofvijver

juni 2011

België/Belgique

P.B.

8500KORTRIJK1

3/4574

P309825

Opgerichtin 1966 Lid van B.B.A.T.

Afgiftekantoor: 8500 KORTRI JK 1 afdeli ngII.

Verantwoordelijke uitgever: Martin Byttebier, Kleine Brandstraat 12, 8540 Deerlijk


Kokugyo Koi' t Vi ske

De Breyne Peell aertstraat 25

8600 Diksmuide

Tel.: 051 50 42 37

SPECI ALITEIT: JAPANSE KOI

Open:

1 0. 00 u. t ot 1 2. 00 u. en 1 3. 3 0 u. t ot 1 8. 30 u.

Opzaterdagvan10.00u.tot12.00u.en14.00u.tot18.00u.

Zondag en f eest dagen van 1 0. 00 u. t ot 1 2. 00 u.

GESL OTE N OP DI NS DAG www.tviske.be


Index

Aquatropica'sinfoblad

Jaargang 26 –juni2011

Index....................................................................................................................1

Editoriaal............................................................................................................2

Aponogetons......................................................................................................3

Fragielebloemdieren ........................................................................................6

Opnieuwbeginnenmeteenzeeaquarium.................................................... 11

Deel 3: Over de eerste ervaringen en waarnemingen

Goedkoopwaterverplaatsen ......................................................................... 14

Verslagvijververgaderingvrijdag29april

Gedragenvoortplantingvandejemenkameleoninhetaquarium..........19

Dezwanenbloem( Butomus umbellatus ) .....................................................24

Visvandemaand............................................................................................27

Anostomus anostomus (Linnaeus, 1758)

Waterjuffersenlibellen,besttegenieten......................................................29

Uitnodiging bijeenkomst werkgroep vijvers, vrijdag 24 juni

Colofon.............................................................................................................31

juni2011 – 1 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Redacti oneel

Redactioneel

GerritPlovie, contactpersoon zoetwater

Je kunt er de laatste weken niet naast kijken, vele

dieren en vooral vogels zijn druk in de weer elkaar

te versieren en nesten te bouwen. Ja, je hoort zelfs

al kuikens piepen. De ouders vliegen heen en weer

met kleine insecten om de jongen te voeden. Een

schrikroep doet vermoeden dat er een poes in de

buurtis, een duikvluchtnaarde vijand moethem

schrikaanjagen.

Goudvissen duwen elkaar met veel gespetter en geplons in de planten om kuit te

schieten, een waar schouwspel die de reiger ook niet gemist heeft. Bij vissen

komt natuurlijk niet zoveel broedzorg kijken, de eitjes worden afgezet en na een

48 tal uren komen ze uit. In de nabijheid en bescherming van een drijvend lelieblad

ofeen groep planten, gaan de vislarven direct op zoeknaar klein grut. Ja,

we hebben het over de voortplanting.

De dagen zijn weer een stuk langer geworden en de temperaturen zijn de hoogte

in geschoten. De perfecte mix om de hormonen

hun werkte laten doen. Het sterkste,

hetbesteenhetmachtigstemannetje

laatzijnbestetroevenzien.“Thesurvival

ofthe fittest”, zoals Charles Darwin het

noemde. Maar het kan verkeren.

Het zal je zeker niet onopgemerkt voorbij

gegaan zijn dat hormonen, macht en geld

bij bepaalde mensen voor flink wat problemen

kunnen zorgen.

Moraal van dit editoriaal, het blijft een m ooi, maar wreed sch ouwspel.

– 2 –

Jaargang 26


Danny's KoiCafé

Haarakkerstraat38Brugge

Open:zat.&zo.

10u.-12u.en14u.-17.30u.

ofafspraak

0478969662

www.dannyskoicafe.com

completeseawatercare

Zwembadstraat 43- 9032 Wondelgem-tel.0032(0)495208807

Winkel:Kerkplein20-8540Deerlijk

info@marenostrum.telenet.be http://marenostrum.telenet.be

Invoerder/verdelervan:


Aponogeton -soorten zijn planten waar men alle kanten mee uit kan. Groeien

ze goed dan moet men ze gaan intomen, blijven ze stagneren dan gaan wij de

omstandighedeninhetaquariummoetenaanpassen.Voorhungroeivolgen

ze een beetje de seizoenen op. Sommige soorten zijn heel mooi, maar hebben

over het algemeen heel broze bladeren die vlug afbreken. In dit artikeltje wil

ikmetuhethebben overweldrie heelaantrekkelijke plantendie voorveel

aquariumliefhebbers een streling voor het oog zijn.

Aponogeton crispus

1.

Aqu atr opi c a Kortrij k

Pl ant en

Aponogetons

Eric Lievens, Aquarianen Gent

De Aponogeton crispus vindtmeninzijnnatuurlijkeomgevingteruginhet

Zuiden van India en Sri Lanka. Het is een prachtige plantensoort die we

kunnen gebruiken in een Aziatisch “biotoopaquarium”.

In de natuur is hij onderhevig

aan wisselende omstandigheden

qua watersamenstelling en temperatuurschommelingen.

Temperaturen

dietussende20˚Cen26˚Cliggen

kunnen ze heel goed verdragen. Hun

bladeren zijn gegolfd en aan hun

zijkantengekarteld.Menkanverschillende

soorten Aponogeton crispus onderscheiden:

de soort met de smaldelige

gegolfdebladeren,desoortmetbrede

gegolfde bladeren en deze met de

smalle bladeren die een heel fijne gekartelde

structuur hebben. Deze laatste is

het meest geliefd bij de aquariumlief-

– 3 –

Jaargang 26


hebber. Door nakweek en intensieve verzorging is men erin geslaagd om een

nieuwe soort te creëren, namelijk de Aponogeton crispus "kompakt". Drijfbladeren

zijn bij deze soort niet aanwezig. De beide andere soorten kunnen drijfbladeren

vormen. Tijdens het voor- en najaar kunnen ze ook tot bloei komen.

Zevormendanwitteofcrèmekleurigebloemen.

Aponogeton ulvaceus

2.

De Aponogeton ulvaceus gaatmenwijd

verspreid terugvinden in het westen, het

noorden en het centrale gedeelte van Madagaskar.Dezeplantwordtzowelinstilstaand

als stromend water waargenomen.

Hun bladeren zijn felgroen en zeer smal

aanhunbasis. Hunzijkantenzijn“geonduleerd”

en hebben 2, 4 en soms 6 laterale

hoofdnerven. De kleur van hun bladeren

issterkafhankelijkvandesamenstelling

van het water. Deze plantensoort houdt

vanwathogeretemperaturendanhaar

voorganger: 25 tot 27 ˚ C. Deze Aponogeton

ulvaceus komtooktotbloeitijdens

de maanden mei-juni en september-oktober.Hunbloemenkunnenwittotvioletkleurig

zijn. Deze plantensoort kunnen wij

gebruiken als een solitaire plant.

Zij is gemakkelijk na te kweken op voorwaarde dat men een rustperiode inlast.

Aponogeton rigidifolius

3.

Pl ant en

Deze soort vindt men in Sri Lanka in kleine stromende bosbeekjes die niet

dieper zijn dan 20 à 100 cm. Ze hebben een rhizoom dat best te vergelijken is

met deze van de ons alom bekende Cryptocoryne -soorten. Houdt wel rekening

met het feit dat deze rhizoom vrij lang kan worden. Hun bladeren zijn

erg smal en tezelfdertijd lichtjes geonduleerd. De kleurvan hun bladeren gaat

van donker- naar olijfgroen. Hun kleur is sterk afhankelijk van de intensiteit

juni2011 – 4 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Pl ant en

van het licht. Ze houden van

zachtzuurwater. Hun bloeiwijze is

heel fragiel. Onderhevig aan te

hoge temperaturen kwijnen ze

vlugger weg dan haar soortgenoten.

Hun vermeerdering gebeurt

via hun rhizoom.

Deze Aponogeton rigidifolius heeft

geen rustperiode nodig. Enkel

moet men af en toe wat ijzerbemesting

toevoegen. Gezien hun

bladeren vrij hoog kunnen worden

is een minimumhoogte van 50 cm

voor het aquarium vereist.

De famili e aponogetonaceae bevat

sl echts een gesl acht, Aponoget on. Dit geslachtbevatzo'n45à50soorten.

Aponogeton -soorten behoren tot één der mooiste planten voor uw aquarium

en mogen zeker niet ontbreken in uw plantenbestand!

BEE NHOU WERI J

LUC HERPOEL- BREYE

Charcuteri e van 1ste rang

Kwaburgstraat 196

8510 Bell ege m

056 21 52 22

Aqu atr opi c a a Kortrij k

– – 5 5 –

Jaargang Jaargang 26


Openvanma-za:09.00-18.30

Zon- enfeestdagen gesl oten

I nstall ati e en onderhoud van aquari a en vij vers

Kortrijksesteen weg 140

8530 Harel beke

0475 85 9219

info@aquaathome.be

Kortrijkstraat 47 8560 Wevel gem

Tel.: 056 42 35 53Fax: 056 40 47 58info@dierenzaaknoach. be

Openingsuren

ma: gesl oten

di: 1 7.30-20.30

wo: 1 7.30-20.30

do: 1 7.30-20.30

vrij: gesl ot en

zat: 09. 00- 1 8. 00

zo: 09. 00- 1 2. 00


Vrijblijvend

prijsofferte

Voorzetrolluiken

Rolluiken

Automatische rolluiken

Tonny Dierick

Molenhof28 Zwevegem

Tel.: 056 75 85 32

GSM: 0478 59 75 65

E-mail: dierick.tonny@skynet.be

ACL P OLYE STE R

PREFABVIJVERS OP MAAT

P OL YE STE RE N VA N VI J VE R S E N AL GE ME NE P OL YE STE R WERKEN

VE R K OOP VAN GR ONDST OF F E N

Vrijblijvendeinfo op: 056 42 48 55

info@aclpolyester.com

www.aclpolyester.com


Zee water

Fragiele bloe mdieren

Christian Plate “bioloog” (gelezen in Duiken)

Met dankovergenomen uit Hugo Aqua Nieuws

Het ecosysteemrifis erdoor de eeuwen heen altijd in geslaagd om natuurrampen

te overleven. Maar door de stijging van de watertemperatuur en de milieuvervuiling

zal het niet lang meer duren tot de grens is bereikt.

De koraalriffen die hooguit 0,5 tot 2,8 centimeter per jaar groeien, behoren,

evenals de regenwouden, niet alleen tot de soortenrijkste ecosystemen van de

wereld, maarzijn ookéénvan de meestbedreigdebiotopen. De oorzaak

hiervanistezoekeninmondialegebeurtenissen,zoalsdeveranderingenin

hetklimaatendeverontreinigingvandezee.Maarookdoorlokalemisstanden

zoals overbevissing, toerisme en het gebrek aan beschermende gebieden.

Koralen worden gevormd door dieren

De steenkoralen vormen kalk en zijn, in tegenstelling

tot de zachte koralen, in grote

maten verantwoordelijk voor de vorming

vanderiffen.Zebestaanalleenuiteen

maageneenmond.Hunmondisvoorzien

van tentakels die constant voedsel naar

binnen werken.

Korall en zij n ni et all een mooi, maar bi eden ook een

veili gethuishaven voor vissen en ongewervel den.

Een bl auwe zeester (Li ncki a l aevi gat a) rustend op

st eenkor aal ( Acr opor a).


Gr e at B ar ri er e R e ef

juni2011 – 6 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Bouwmeesters van het rif

Aqu atr opi c a Kortrij k

– 7 –

Steenkoralen vormen enorm grote

riffen doordat ze kalkskeletten afscheiden.

Maar ze kunnen dit kalk

alleen in grote hoeveelheden aanmaken

en laten groeien als ze in de

tropische voedselarme wateren een

kleine partner hebben. Deze partner

iseenalgdieopzijnbeurtookvan

deze symbiose profiteert. Deze alg

groeit in koraal dat bescherming

biedt en wordt daar door het bloemdier

voorzien van voedingsstoffen.

Als tegenprestatie voorziet de alg het

koraal niet alleen van energierijke koolhydraten en zuurstof, maar helpt het

bloemdier ookbij de bouwvan het skelet. Omdat algen voor hun opbouw

licht en warmte nodig hebben bestaat deze symbiose allen in de warme zones

van de aardbol. Steenkoralen die in koude en donkere wateren leven moeten

het zonder deze symbiosepartners redden en groeien dan ook minder snel.

Maar omdat ze niet afhankelijk zijn van algen zijn ze wel in staat om riffen tot

een diepte van 800 m te bouwen.

Vast verankerd

Zee water

Iciligorgiaschrammi

(rossigediepwatergorgoon)

De simpele bouw van deze koralen heeft echter ook zijn nadelen. De dieren

die aan het rifvast zitten kunnen zich niet verplaatsen als het milieu veranderd.

Als ze bijvoorbeeld onder het sediment uit rivieren bedolven raken of,

nog erger, door giftig afvalwater worden bedriegd, rest hen maar één mogelijkheid.Zemoetenei-enzaadcellenproducerenenhopendathunnakomelingen

een betere toekomst in een betere omgeving tegemoet gaan.

Riffenspelenindeecologievandezeeëneenbelangrijkerol.Zedienen,net

als de mangrovewouden als speelkamer voor een enorm aantal vissen en on-

Jaargang 26


gewervelde dieren. De vertakte koralen vormen met hun talrijke gaten, spleten

en uitstulpingen een enorm oppervlak dat voor veel dieren en planten niet alleen

als schuilplaats dient, maar ookals substraat waar ze zich op vestigen.

In de loop der jaren werden enorme grote riffen, zoals het Great Barrier Reef

voor de kust van Australië steeds meer bedreigd door de stijging van de watertemperatuur.

Voor het koraal zelfvormt de warmte geen probleem, maar wel

voordezoöxanthellen,deeencelligealgenwaarmeekoraleninsymbioseleven.

Het ontbreekt de koralen aan belangrijke stoffen zoals koolhydraten en

aminozurendiezenormaalgesprokenvandealgenkrijgen.Hetgevolgisdat

dekoralengaanverbleken.Alsdehogerewatertemperatuuraanhoudt,

sterven de koralen. Want bloemdieren kunnen zonder hun belangrijke medebewoners

nietoverleven.

Stel dat het watertemperatuur na een paar dagen weer op peil is, zoals dit gebeurtmetElNiño,dankrijgendekoraleneennieuwekansenvissenzede

voorbij zwemmende zoöxanthellen op; en de symbiose is weer hersteld.

Alleen in zout water

Koralen zijn bloemdieren die tot de

klasse anthozoa behoren. Er bestaan

ongeveer zesduizend soorten die uitsluitend

in zout water leven. De

anthozoa worden verder nog onderverdeeld

in hexacorallia,ditzijn

zesstralige, d.w.z. hun maagruimte is in

zes delen ofin een meervoud van zes

onderverdeeld. De rifbouwende steenkoralen,

waarvan er ongeveer duizend

soortenbestaanbehoreneveneenstot

dezegroep.Uithetverledenzijner

echter meer dan vijfduizend fossiele

vormen bekend.

Parazoanthusaxinellae(gelekorstanemoon)

MiddellandseZee

Zee water

juni2011 – 8 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Korstanemonen en het zwarte koraal behoren tot de octocorallia,ditzijn

achtstralige koralen, met acht tussenschotten of een veelvoud van acht.

Hiertoe behoren naastde gorgonen, orgelkoralen, lederkoralen, zachte koralen

en hoornkoralen ook zeeveren en zeewaaiers.


Al deze koralen hebben netelcellen. Volgens sommige wetenschappers van

het Amerikaanse onderzoekteam van het Global Coral Monitoring netwerk

zal tegen het jaar 2050 zeventig procent van de koraalriffen verdwenen zijn.

De IUCN (International Union for Conservation ofNature), een organisatie

die zich inzet voor de bescherming van de natuur, is echter van mening dat de

massale vernietiging nog steeds gestopt kan worden.

Groei

Als de uitgestoten ei- en zaadcellen van volwassen koralen zich met elkaar

verbinden, ontstaat er een drijvende larve, de zogenaamde planula, die door

destromingindezeewordtverspreid.Zodradelarveeenvasteenstevigeondergrondtegenkomt,hechthijzichvastaanhetsubstraatenbreidtzich

verder uit. Er ontstaat een zogenaamde primaire poliep, die op een met

bodem vergroeide beker lijkt. Deze poliep begint de ruimte van de beker in

verschillende septen (tussenschotten) te verdelen en vergroot zo zijn oppervlak.Ditbloemdierscheidtinditstadiumalkalkaandebodemvandebeker

af. Hij wordt daardoorgroteren vormt op deze wijze de basis van een nieuw

rif.Zijntentakelswordengroterenkunnenbijgevaarwordeningetrokken.

Door knopvorming zorgt de bekerachtige koraal voor meer koraalpoliepen en

ontwikkeltzichgeleidelijkaantoteengrotekoraalblok.

De helft is al weg

Aqu atr opi c a Kortrij k

Zee water

Men heeft geconcludeerd dat ongeveertwintig procent van de koraalriffen al

voorgoed is vernietigd en vijftig procent wordt bedreigd. Het resterende dertig

procent heeft echter een goede kans om duurzaam te overleven. Daarbij moet

opgemerktwordendatdekoraalriffenslechtsop0,2procentvandezeebodemgedijen.Tochvormenzeopdeeenofanderemanierhetleefgebied

van ongeveer een kwart van alle organismen in zee. Voor het behoud van deze

enorme concentratie van organismen zou de opwarming van het klimaat ge-

– 9 –

Jaargang 26


Zee water

stopt moeten worden. Als dit niet op korte termijn mogelijk is, moeten ten

minste de andere negatieve factoren, zoals het dumpen van schadelijke

stoffen in zee, overbevissing en toerisme worden beperkt.

Hoe oud zijn koraalriffen eigenlijk?

Hetkoraalrifdatjetijdensuwlaatsteduikvakantiehebtlerenkennen,ishetproductvandelaatste10.000jaar.Erzijnriffendienogveelouderzijn.Bijvoorbeeld

algenriffen die 3,5 miljard jaar geleden werden gevormd, ofsponsriffen die 440

miljoen jaar geleden uit kalksponzen en kiezelhoudende glassponzen zijn ontstaan.

250 tot 150 miljoen jaar geleden waren er ookal steenkoraalriffen.

Veel riffen lieten zich pas zien toen de zeespiegel door de ijstijd daalde. Er bestaan

nu fossiele koraalriffen die zich 100 meter boven de huidige zeespiegel

bevinden. De huidige riffen groeien nog altijd op dezelfde wijze als de riffen

miljoenenjarengeleden.Dekalkdiedekoralenafscheidenwordtbeïnvloed

door milieuomstandigheden, zoals temperatuur en licht. Daardoor kan aan de

hand van groeialgen, die u kunt vergelijken met de jaarringen van de bomen, het

verloop van de jaarlijkse ofdagelijkse cycli worden afgelezen. Zo kon worden

aangetoond dat een jaar zo ´ n 400 miljoen jaar geleden uit 400 dagen bestond

en niet zoals nu 365 dagen. Deze ontdekking werd door astronomen bevestigd.


juni2011 – 1 0 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Hetwasmijnbedoelingtestartenzoalswehetvroegerallemaaldeden,namelijk

heel langzaam en met veel geduld, maar toch deed ik het ditmaal anders.

Ikhad op het forum gelezen dat sommige liefhebbers de startperiode nogal

flink ingekort hadden. Terwijl wij vroeger over een rijpingsproces van 6

maanden spraken, wordt nu al na een paar weken koralen en zelfs vissen ingebracht.

Anderzijds wilde ik de meegebrachte koralen absoluut houden en was

ikdusverplichtdeRSMvanlichttevoorzienterwijlhetbeterzouzijnomde

eerste weken het aquarium in het donker te plaatsen.

Persoonlijkdenkikdatwijvroegerwelwatoverdrevenhebbenmaaranderzijds

blijfik er toch voorstander van om het aquarium een lange periode – laat ons

zeggen: 2 à 4 maanden – te laten rijpen, wat ook voor de vissen optimaal is: veel

vissen en lagere dieren vinden immers heel wat voedsel in een gerijpte bak).

De eerste 6 weken

F Na de opstart zagen wij de

eerste dagen wat groene alg,

bruine aanslag op ruiten en

stenen en wat flap op de bodem,

doch alles in zeer beperkte mate.

Datzag er dus goeduit. Zoals

reeds geschreven, stond de Tubipora

quasionmiddellijkopen

watookeen goed teken was.

Mijn aquariu m op 1 9. 2.1 1

Aqu atr opi c a Kortrij k

Zee water

Opnieuwbeginnen meteen

zeeaquariu m

Deel3:overde eerste ervaringenenwaarnemingen

Jan Algoed, Aquatropica Kortrijk

– 1 1 –

Jaargang 26


Zee water

F Bij de inbreng van het vers levend steen hebben wij de flap verwijderd op

de bodem en die is erniet meerteruggekeerd. Erwas echterwel wat flap te

zien in de linker bovenhoek waar de stroming zeer gering was. Beslist werd

eenstromingspompbijteplaatsen(standaardhebbendepompenslechtseen

debiet van 1.100 l, wat aan de lage kant is). Het werd een Tunze Nanostream

6045 die een capaciteit heeft van 2.500 l/u – ik heb dan wel 1 pompje van 550

l/u uitgeschakeld.

On ze zeest er, Pr ot oreast erli ncki, dienavijf wekenver wij derd werd, wegensschadelijkin een

rifaquari u m

F Dezuurtegraadlagopietsmeerdan8 endeeerstenitraatmetinggafca.

25 mg. Nu ligt dat op iets minder dan 10 mg. Het zoutgehalte is 33,5 g/l. Andere

waarden meet ik (voorlopig?) niet. Ik meet met Tetratesten doch deze

zijn niet nauwkeurig genoeg.

F Alsdagelijkse bijvulling–verdamping amper0,5 lperdag –gebruikik

water met calciumhydroxide, iets wat ik in mijn vorig leven ook deed.

F Waterverversing na 2 weken: 10 liter

juni2011 – 1 2 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Zee water

F De eiwitafschuimer houdt te veel lawaai en veel RSM-houders vervangen

deze dooreen stillere Tunze 9002. Overigens doethij prima zijn werken

wordtdeze om de 2 à 3 dagen gereinigd.

F Het lederkoraal toont nog steeds geen poliepjes, al doet hij schampere pogingen.

Een andere plaats kan soms wonderen doen, we zien wel.

Eenkleinsteentje dat wij meekregen bij de aankoop, bevatte blijkbaar sporen vanrood druiven

wier(Botryocladialeptopoda). Ditis gewel di g begi nnen gr oei en enis een mooi bli kvangertj

e gewor den. Zo een onver wachte di ngen maken deel uit van het pl ezi er dat men heeft bij

hetbeoefenenvandezeprachtigehobby.

Volgende keer: eerste aankoop van koralen en visjes.

– 1 3 –

Jaargang 26


Vi j ver s

Goedkoop water verplaatsen

Verslagvijverbijeenko mstvan29april

Rik Valcke, Aquatropica Kortrijk

Iets na 20 uur opende Gilbert de vergadering en verwelkomde iedereen.

Hij deed een oproep naar alle leden toe om ook eens een artikel te schrijven.

Het liefst een artikel over eigen ervaring in en rond de vijver, maar in feite

maakt het onderwerp niet veel uit zolang het maar iets met onze hobby te

makenheeft.Martinzaljezekerdankbaarzijn.

Daarna kondigt hij onze gastspreker Marc Criel, stichter van koivrienden.be

aan die vanavond alles komt vertellen over airlift (nvdr: in schoon Nederlands

heet zoiets een luchtlift) in de koivijver. Voor de meeste aanwezigen is dit een

ongekend begrip, maar Marc zal dit uitvoerig uitleggen.

Marc is 13 à 14 jaar geleden per toeval met luchtlift begonnen. Hij wist al dat

deluchtliftgebruiktwerdvoorhetverplaatsenvanwaterinaquariamaardat

deze techniekookvoorhetverplaatsen van waterin de vijverkon gebruikt

worden, was voor hem toen nog een ongekend feit.


Hij heeft een powerpointpresentatie samengesteld waar zelfs filmpjes in verwerktzitten.

We kregen al direct een filmpje te zien hoe Marc metbehulp van

simpelweg twee luchtstenen al veel water kan verplaatsen. Dit is echt de eenvoudigstevormvanwaterverplaatsendieeris.Meteenluchtpompjevan

20 l/min kwam er al een behoorlijke stroming op gang.

Op een volgende foto zien we een tekening van een meerkamerfilter met vier

kamers waarin hij buizen van 1 10 mm had voorzien, om het water door de kamerstetransporteren.InallebuizenhadMarceenluchtsteengehangenmet

de bedoeling om het water van zuurstofte voorzien. Zijn verbazing was echter

groot toen bleek dat de laatste kamer, waar de pomp stond, leeg was door de

terugsturende kracht van de lucht in de buizen. De aanvoer van het water kon

juni2011 – 1 4 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Vi j ver s

– 1 5 –

nietoptegendestuwkrachtvande

lucht in de buizen. Dit systeem werkt

totaal niet.

Opgelet, luchtlift werkt enkel bij gravity

filters (nvdr: in schoon Nederlands

heet zoiets zwaartekrachtfilter).

Ditwilzeggendatdefilterzichop gelijkehoogtebevindtals devijver,

dus in de grond. (communicerende vaten). Na alles terug verwijderd te

hebben en wat nagedacht te hebben over de gemaakte fouten, experimenteerde

Marc verder en kwam hij bij het volgende ontwerp terecht.

Eerstplaatstehijeenbochtophetuiteindevandebuisomhetwatereenrichting

te geven. Dit gafechter te veel “broebeling”, zoals Marc het zei, in het water.

Na de bocht werd een T-stuk geplaatst zodat de lucht langs boven weg

kon. Daarna werd er nog

een buisje bovenaan horizontaal

op de grote buis gemonteerd

wat dienst deed

als eiwitafschuimer.

Op de volgende dia zien we

eenschetsvanRonnyFierenshoehetluchtliftsysteem

ontwikkeld was. Dit was een eerste versie van het systeem, hoewel er

nog meerdere verbeteringen volgden. Op de volgende dia zien we een filmpje

vanditsysteem.Erwordtinderdaadveelwaterverplaatst.

Daarna zien we hoe Marc een oplossing heeft bedacht om de aanzuigkracht van

de skimmer (nvdr: schuimspaan in het Nederlands) te verzekeren. Omdat van

huizeuiteenopeningvan40of50

mm aanwezig is, is dit niet voldoende

om de watertoevoer te verzekeren.

Om die toevoer te verzekeren

heeft hij de bodem uit de

skimmerverwijderdeneenopening

van 110 mm gemaakt. Voorlopigisditdeenigeoplossingvoor

skimmers. We zien terug een

Jaargang 26


Vi j ver s

filmpje hoe dit in zijn werk gaat. Het water verplaatst in grote snelheid. Iedereen

kijkt gefascineerd toe. Tussendoor worden nog enkele vragen gesteld over de

plaatsing van de luchtbollen. De plaatsing van de bollen in de buis speelt geen enkele

rol.

Wanneer men over lange afstand water verplaatst, moet men wel regelmatig

de buizen eens spoelen om te voorkomen dat de buizen dichtslibben door vuil

dat zich opstapelt. Dit kan door de filterkamer leeg te maken en dan de kraan

te openen. Door het grote hoogteverschil in de vijver en de filterkamer zal het

water zeer snel stromen en het vuil meenemen.

Daarna stelde zich echter nog een probleem. Aangezien luchtliften altijd met

grote diameters werken, was er een probleem om een uv-lamp te gebruiken.

Momenteelwordendemeestefiltersvoorzienvaneenuv-dompellampwat

goed blijkt te werken.


Op de volgende dia zien we nog een filmpje van een quarantainetank waar uiteraard

ook een luchtlift op werkt. We zien dat er een zeer behoorlijke waterstroom

is met een minimum aan energie.

Metslechts100Wkanmenmetditsysteemkoivijverstot60m 3

voorzien van

alle waterverplaatsingen, wat uiteraard zeer zuinig is als men weet dat, als

men elektrische pompen zou gebruiken, men tot tienmaal meer energie zou

nodig hebben om hetzelfde effect te bereiken.

De volgende dia toont ons een alweer verbeterde versie van het systeem dat

de naam drukkamer meekreeg. De buis van 1 10 mm werd voorzien van een

vijftal rijen gaatjes van 0,5 mm die vervolgens in een reductie van 1 10 – 125

werden gemonteerd. Op de zijkant van de koppeling werd een toevoerbuisje

gemonteerdwaarde luchtingepomptwordt. De luchtkomtongehinderdin

de buis omhoog en neemt daardoor

het maximum aan watermet zich mee.

Marc heeft daarna nog proberen dit

systeem te verbeteren door in het

midden van de buis een tweede soort

sproeikop te monteren wat de

naam turboluchtlift meekreeg. Er is

ietsmeerstroming,maarhetnadeel

juni2011 – 1 6 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Vi j ver s

kanzijndateventueelplantenofdraadalgenkunnenblijvenstekentegende

onderkant van de sproeikophouder. De ideale diepte voor de drukkamer is op

1,60 m diepte. Ze hoeft niet dieper te zitten in de vijver.

Op een volgende dia zien we een open gemaakte drukkamer.

Het is eigenlijk een zeer eenvoudig systeem en makkelijktemaken.Devolgendediatoonteenluchtliftmet

membraan.Hetishetsoortmembraandatgebruiktwordt

bij de bodemdrainage om daar een betere opwaartse circulatie

te creëren vanuit het midden naar de kanten toe. Dit

membraan werd gemonteerd onder een korte, taps toelopende

buis. De fijne luchtbelletjes nemen een maximum

aanwatermee.Menheeftechtereenkrachtigeluchtpomp

nodig om de lucht doorhet membraan te stuwen. Op een

volgend filmpje zien we alweer een mooi voorbeeld van de

kracht van dit systeem.

Marc merkte nog op dat het rendement wel sterk afneemt als men probeert

het water op te voeren. Men blijft best net onder ofgelijk met het oppervlak.

Na de pauze zien we een dia met tekening van een

drukkamer met sproeikop waarerop gewezen

wordtdathetbelangrijkisdatdesproeikopop

dezelfde hoogte zit als de gaatjes in de buis. Indien

dit niet wordt gedaan zal de lucht de gemakkelijkste

weg zoeken en bij de hoogste openingen

het systeem verlaten.

De volgende dia toont een nieuw aangelegde koivijveren

filterwaar het luchtliftsysteem droog is opgesteld.

Die persoon verplaatst met 1 W1.000 l water.

Marc heeft een buis mee van een 300 mm zoals het gemonteerd is. Daarin is

een buis van 1 10 mm geplaatst waarin het vijverwater staat en daarlangs op

gelift wordt. Marc legt uit hoe je een gat maakt in die buis van 300 mm om de

andere buizen van 110 mm en 125 mm er in te monteren. Er wordt eerst een

gat van 70 mm gemaakt. Daarna wordt de rand opgewarmd tot deze zacht

– 1 7 –

Jaargang 26


Vi j ver s

wordt. De buis van 110 wordt daarna door het zachte gat gedrukt waardoor

de opening mooi gemaakt wordt. De stukken worden altijd met harde pvc-lijm

gemonteerd. Dit is volgens Marc momenteel een van de beste luchtliftsystemen

die gemaakt zijn.

Op de laatste dia zien we nog een klein membraan waarmee volop geëxperimenteerd

wordt.

Hiermee was Marc aan het einde van zijn voorstelling gekomen. De spreker

en de twintig aanwezigen werden bedankt door Gilbert.

Daarna toonde Marc nog even zijn site . Dit is een

forum waar veel liefhebbers met elkaar communiceren en discussiëren. Bekijk

hem zeker eens en je zult er zeker iets van opsteken.

juni2011 – 1 8 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Terr ari u m

Gedragenvoortplantingvande

jemenkameleoninhetterrarium

Ron Peek

Het houden van kameleons in gevangenschap staat bij een groot aantal terrariumliefhebbers

al lange tijd in de belangstelling. Helaas geldt voor de meeste

van de geïmporteerde soorten dat het voor langere tijd in leven houden een

(nog) onmogelijkeopgaveis.Hierdoorkomthetnakwekenvandezedierenal

helemaal niet aan bod, zodat de liefhebbers steeds weer aangewezen zijn op

dieren uit het wild.

Met het beschikbaar komen van duidelijke gegevens betrefende biotoop, temperaturen

en behoefte aan bepaalde voedingsstoffen is het in gevangenschap houden

vaneenaantalsoortenkameleonsduidelijkverbeterd.Eenvandezesoorten,de

jemenkameleon ( Chamaeleo calyptratus ) zal ik in dit artikel nader beschrijven.

De jemenkameleon behoort duidelijk tot de grotere kameleonsoorten; de

mannetjes worden maximaal 50 cm (inclusiefstaart), terwijl de vrouwtjes met

ongeveer 35 cm hun maximale grootte hebben bereikt. De mannetjes dragen

op hun kop een opvallend verhoogde ‘helm' die maximaal7 cm kanworden en omzoomd is door huidflappen die tijdens stressvolle situaties kunnen

wordenopgezet. Zowelopdebuikalsopderugbevindtzicheenstekelige

kam. De meest bekende kenmerken

van kameleons, de

prachtige kleuren en het vermogen

deze te veranderen,

zijn bij de jemenkameleon

goed ontwikkeld. De soort beschikt

over een zeer breed

scala van kleuren: groen,

blauw, geel, zwart, oranje en

wit. De dieren laten de verschillende

schakeringen van

– 1 9 –

Jaargang 26


kleurpatronen zien afhankelijk van hun gemoedstoestand en omgeving en

niet,zoalsnogvaakwordtgedacht,omzichaanhunachtergrondaantepassen.

Het verschil tussen de geslachten is duidelijk te zien.

De mannetjes zijn wat bonter gekleurd en dragen naast hun imposante helm

ooknog een spoor op de hiel. Vrouwtjes hebben opvallend lange nagels aan

hun voorpoten, deze gebruiken ze

om een holin de grondte graven

voor hun eieren. Spectaculair is de

kleurverandering die bij vrouwtjes

optreedt als ze niet paringsbereid

zijn en vervolgens een mannetje in

het vizier krijgen. De normale

groene basiskleur met oranje

vlekkenverandertsnelineeninkt-

Terr ari u m

Vr ou wtj e

zwarte lichaamskleur met daarop felle oranje en blauwe punten. Jonge dieren

dienetuitheteizijngekropenlatenmeestaleenpaarseoffletsgroenelichaamskleur

zien die na ongeveer drie maanden langzaam overgaat in de tekening

die karakteristiekis voor de volwassen dieren.

Hoewel de systematiekvan Chamaeleo calyptratus nognietgeheelduidelijk is, worden twee ondersoorten beschreven, C. calyptratus calyptratus komt

voor in Noord- Jemen en in het aangrenzende gedeelte van Zuid-Jemen, terwijl

de ondersoort C. calyptratus calcarifer in Saudi-Arabië wordt gevonden.

NaastC. calyptratus komt nog een ondersoort van de gewone kameleon, C. chamaeleon orientalis en C. arabicus in dezelfde regio voor.


Dedierendieikverzorgzijnvandeondersoort C. c. calyptratus .Indenatuur

worden deze dieren zowel in regenrijke gebieden, zoals berghellingen, als in

zeer droge gebieden, zoals hoogvlakten, gevonden. Jemenkameleons zijn

echter ook op minder natuurlijke plaatsen waargenomen zoals in acacia's die

de wegen omzomen in steden.


Zoals bij de meeste soorten kameleons is ook het mannetje van de jemenkameleon

zeer territoriaal. Andere mannetjes worden niet getolereerd, terwijl

vrouwtjes constant worden lastiggevallen. Daarom is het wenselijk de manne-

juni2011 – 20 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Terr ari u m

tjes alleen te huisvesten. Een terrarium metde afmetingen van 30 bij 30 bij 60

cm(l,b,h),verwarmdtotongeveer25˚Cenverlichtdooreen40W-spotis

voldoende. Vrouwtjes zijn over het algemeen wat verdraagzamer en kunnen

met meer in een terrarium worden gehouden.


Deinrichtingbestaatuiteenflinkaantalklimtakkenmetopdebodemeen

laag schelpenzand. Het terrarium verder aankleden met planten is niet zinvol

aangezien de jemenkameleon een van de weinige soorten kameleons is die

ook plantaardig voedsel op het menu heeft

staan.Bijmijkrijgendedierenechteralleen

huiskrekels, die eerst bepoederd worden met

Korvimin, een preparaat dat een hoge dosis kalk

envitaminesbevat.Integenstellingtotandere

kameleons die op den duur weigeren om altijd

hetzelfde soortvoedseldierte eten, geeftditbij jemenkameleon

geen enkel probleem. Ze groeien,

kleuren en planten zich prima voort ondanks dit

eenzijdig dieet. Hoewel de meeste kameleonsoorten

alleen water drinken door dit als druppels

van bladeren afte likken, drinkt de jemenkameleon gewoon uit een schaaltje.

Alleen de jonge dieren krijgen dagelijks water in druppelvorm aangeboden.

Cha maeleo calyptratus

Paring van

In de natuur valt de paartijd in september en oktober, maar in het terrarium

plantendedierenzichhetgehelejaardoorvoort.Zieteenvolwassenmannetjeeenvrouwtje,danprobeerthijzichzogrootmogelijktemakendoor

zich zijdelings sterk afte platten en de keelzak op te zetten. De kleuren intensiveren

daarbij sterk, terwijl met de kop heen en weer wordt getrild. Daarna

loopt hij snel op het vrouwtje toe en stoot haar enkele keren hard met de gesloten

bek in de flank. Als het vrouwtje niet paringsbereid is, neemt ze de typische

contrastrijke kleuren aan en dreigt met geopende bek. Deze signalen

moeten het mannetje erop wijzen dat ze niet geïnteresseerd is. Bij verder aandringen

wordt er zelfs stevig gebeten naar het mannetje. Is ze wel paringsbereid,danblijfthetvrouwtjepassiefzittenenkruipthetmannetjevanachteren

op het vrouwtje, waarna hij zijn cloaca tegen die van het vrouwtje drukt. Na

– 21 –

Jaargang 26


verschillendeparingenovereenperiodevanmaximaalvierdagenbeginthet

vrouwtje het mannetje wederom te weren. In de daaropvolgende vier weken

begint het zwangere vrouwtje enorm veel te eten om zo voldoende voedingsstoffen

binnen te krijgen om de grote hoeveelheid eieren te produceren. Net

voor het leggen maken de eieren ongeveer veertig procent uit van het totale

gewichtvanhetvrouwtje.

Om de dieren de kans te geven om een gang in de grond te graven en daarin

hun eieren te deponeren worden de vrouwtjes op het moment dat ze onrustig

opdebodemvanhetterrariumnaareenplekjezoekenovergebrachtnaareen

emmergevuldmetvochtigzand.Hetgravenvaneengangenhetvervolgens

leggen van de eieren, tot wel 89 stuks per legsel, duurt ongeveer een dag.

Daarna maakt het vrouwtje de gang weer zorgvuldig dicht en kan ze weer in

haar terrarium worden teruggezet. Nadat het vrouwtje uit de legemmer is verwijderd

worden de eieren uitgegraven, onder lauw water afgespoeld en in

vochtig vermiculietbij 27 ˚C geïncubeerd. Tijdens de incubatie groeiende eieren

sterk en na ongeveer vijfmaanden kunnen de eerste jongen uitkomen.

Deze openen de eieren door er met de snuitpunt enkele scheuren in te maken

en blijven vervolgens met alleen hun kop uit het ei zitten. Na ongeveer een

halvedag,waarinzederesterendeeidooieropnemen,verlatenzehetei.De

diertjesmetendanongeveer6-7cmenkunneningroepengehuisvestworden.

Na twee dagen beginnen ze met het eten van kleine krekeltjes en bij voldoende

voedselaanbod maken ze een enorme groei door. De maximale groeisnelheid

die ik heb gemeten was meer dan 2 cm per week. De vrouwtjes beginnen na ongeveer

zes maanden de karakteristieke rode vlekken te vertonen op hun groene

basiskleur, wataangeeftdatze geslachtsrijp

zijn. Mannetjes doen met

zeven tot acht maanden wat langer

over het bereiken van de geslachtsrijpheid.

Zowel de jonge als de volwassen

dieren zijn over het algemeen zeer

agressief en zullen proberen te

bijten bij pogingen om de dieren

vast te pakken. Opmerkelijk daarbij

Terr ari u m

Kopstudie mannetjes(foto:Frank Wouters)

juni2011 – 22 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Terr ari u m

isdatdierenaanvallendgedragvertonen, zelfsnaarmensentoe. Daarnaast

worden de scherpe nagels gebruikt om belagers van het lijf te houden.

Worden de dieren toch in de hand gehouden, dan kunnen ze met hun lichaam

een typische laagfrequente trilling maken, die waarschijnlijk bedoeld is om vijanden

afte schrikken. Kenmerkend voor het temperamentvolle gedrag van de

jemenkameleon is dat jongen die alleen nog maar met de kop uit het ei steken,

soms al proberen eventuele belagers te bijten. In tegenstelling tot de

meeste kameleonsoorten lijkt de jemenkameleon een soort te zijn die zich

prima leent voor het houden in het terrarium. De dieren zijn schitterend van

kleur,vertoneneenuitgebreideninteressantgedrag,zijnrelatiefeenvoudigte

verzorgenenhebbeneenkortegeneratietijd.Momenteelwordtdezekameleon

in zulke aantallen nagekweekt dat ze voor elke liefhebber bereikbaar zijn.

– 23 –

Jaargang 26


De zwanenbloem is een van de mooiste inheemse moerasplanten. Zijkomtvan

nature voor in ondiepe, voedselrijkezoetewateren.Hetiseenbeschermdeplant

en ging de afgelopen decennia sterk achteruit. Oorzaken waren het dempen van

slotenvoordeuitbreidingvandorpenensteden(denkaannieuwewoonwijken

en industrieterreinen). Andere oorzaken zijn het machinaal reinigen van sloten.

Ook door de verlaging van het grondwaterpeil zijn er veel sloten drooggevallen.

Vandaagdedagzienwegelukkigdeplant weer meer terugkomen, vooral in beschermde

natuurgebieden en vijverpartijen.

Aan het eind van een stevige ongeveer 1 m lange stengel ontvouwt zich boven

het wateroppervlak in de zomer een op een paraplu gelijkend scherm van wel

zo'n 30 kleine roze bloemetjes. De mooie bloemschermenen sierlijke bouw

van deze plant maken dit gewas bij uitstek geschikt voor toepassing in de vijver.

De plantkomt begin mei pas boven wateren is dan zekervoorde leek

moeilijkteonderscheidenvananderewaterplantenmeteenbiesachtigebladstructuur.

In de niet-bloeiende vorm moet men op de volgende kenmerken letten:

de bladeren zijn

driekantig en ze zijn spiraalsgewijs

gedraaid om de as.

Waar de naam zwanenbloem

vandaan komt, blijkt voor

velen een raadsel te zijn.

Hetheeftmijverbaasddat

sommige bekende schrijvers

vantuin-envijverboekenbij

de beschrijving van de zwanenbloem

vermelden, dat

De zwanenbloe m

Buto mus u mbellatus

H. Alblas

Vi j ver s

juni2011 – 24 – Aqu atr opi c a Kortrij k


niet precies te weten en anderen denken het te weten, maar wat ze schrijven is

niet waar. Om maar een paar voorbeelden te noemen: De één zegt: "dat de

planten zo worden genoemd, omdat ze aan de waterkant staan". Een ander

beweert: "dat de zwanen ze graag eten". Weer een ander beweert: "dat het gracieuze

van de zwaan tot uiting komt in de zwanenbloem". Vervolgens nog

twee citaten uit weer twee andere boeken: zoals zoveel waterplantennamen is

dit er weer één die totaal onduidelijkis, maar ergens in het verre verleden zal

er wel een aanleiding gevonden zijn voor deze naam. De tweede visie luidt: de

Nederlandse naam berust waarschijnlijk op het feit dat de bloemstengel soms

als een zwanenhals is gebogen.

Nu wordt u ongetwijfeld nieuwsgierig en zult u zich afvragen: waarom wordt

de plant dan zwanenbloem genoemd? Omdat ikmij dat ookheb afgevraagd,

benikinmeerdantwintigjaargangenvandeKoninklijkeMaatschappijTuinbouw

en Plantkunde ‘Groei en Bloei' gaan snuffelen en waarlijk in de uitgave

van juli 1991 stond een uitgebreid artikel over deze prachtige moerasplant en

vond ik daar de oplossing waarom de plant deze naam draagt. Aan de hand

van een uitgebreide tekst, foto's en tekeningen werd het allemaal uitgelegd.

Ikga hier niet het gehele verhaal vermelden, maar het komt op het volgende

neer: Om te weten waarom de plant zo heet, zullen we een bloemetje van

dichtbijbekijken. Een bloem bestaat uit zes bloemblaadjes, de buitenste donkerder

dan de binnenste. Verder naar binnen staan negen meeldraden met een

marmerwitte steel en donkerpaarse knoppen. Het binnenste van de bloem bestaatuitweerzeselementendatdezesstampersblijken

te zijn. Deze stampers

staaninhethartvandebloemals‘zwaantjes ' met de nek omh oog gestrekt. Het

verhaal gaat verder en vertelt over de bestuiving d.m.v. insecten en eindigt dan

met: eerst leken het zwaantjes met de koppen gestrekt, na het rijp worden lijken

het zwaantjesmetdehalsgebogen.Denaamzwanenbloemdanktdezeplant

danookaanditonderdeelvandebloem.Einde citaat. Leuk om te weten toch!

De zwanenbloem voor de vijver

Vi j ver s

De sierlijke bouw met haar prachtige bloemschermen, die bloeien van juni tot

augustus, maken deze plantbij uitstekgeschiktvoortoepassing in de vijver.

Eenzonnigestandplaatsiswelgewenst.Deplantdieptekanvariërenvan0tot

30 cm. Als plantdiepte in het algemeen geldt: de afstand van de bovenkant

Aqu atr opi c a a Kortrij k – – 25 25 –

Jaargang Jaargang 26


COIFFURE

Gentsesteenweg32,Kortrijk

05621 3689


El ektri cit eit - s anit ai r - metsel werken

Domi ni que Call ens

Nor mandi estraat 152 8560 Wevel gem

056/ 42 52 45 - 0474/ 22 11 1 5

Bekijk ook onze website: www.dominique-callens.be

OPTIEK PIETERS

Gediplomeerde opticiens

K. Elisabethlaan 60

8500 Kortrijk

056/35.39.96

Coral Worl d

is gespecialiseerdin

"Rifaquaristiek"

J onge kor al en aa n s y mpathi eke prij zen.

Kwaliteitsproducten.(Geen verkoop van vissen.)

is geenklassieke winkel. Wezijnervoorunaafspraak.

Br eng ons een bezoek en maak kenni s met ons ei gen aquari u m en techni ek.

Freddy De Gendt Wil genstraat 9 9340 Lede

tel. na 19. 00 u.: 053 80 28 98

www.coralworld.be www.coralworld.eu

http: //freddy. zeewaterforu m. org/


Vi j ver s

van de aarde waarin de plant is geplaatst, tot het wateroppervlak. De zwanenbloem

moet zeker niet te diep worden gezet. Zodra de diepte meer dan 35 cm

is, gaat zij het al minder goed doen en pakweg bij een halve meter laat zij het

vaak geheel afweten. Deze ervaring heb ik zelfjaren geleden zelfondervonden.Eenflinkegroepplantenhadikineengrotewaterpartijgeplaatst,

waarvan het water meer dan een halve meter diep was met het gevolg, dat

sommige bladeren niet meer op een zwanenbloem leken en dat er geen

bloemen meer ontsproten. Pas nadat ze ondieper waren gezet, gingen ze wel

bloeien. De lengte van de plant ligt tussen de 80 en 120 cm. Als achtergrondofrandbeplanting

in een flinke groep, gecombineerd met de blauw bloeiende

Pontederia cordata en andere contrasterende, lager blijvende moerasplanten

komenzegoedtothunrecht.

Nadebloeiontstaanbruineopkoffiebonenlijkendevruchteneninsommige

delen van het land worden de planten dan ookwel ‘koffieboontjes' genoemd.

Zevragenweleenvoedselrijkegrond

en kunnen zondermeerin de volle

grond gezet worden, waarna ze zich

mooi als een flinke groep uitbreiden.

Hoewel ze zich d.m.v. een wortelstok

uitbreiden, valt het woekeren, zoals

sommigen beweren, wel mee. Komen

er te veel, dan is dat een mooie gelegenheid

om andere vijverliefhebbers

de planten cadeaute doen.

Volgens vijver- en plantendeskundigen bloeien zwanenbloemen slecht ofin

het geheel niet in mandjes. Deze ervaring heb ik niet.

Vele jaren geleden heb ik er enkele in een flinke vijvermand

gezet, gevuld met vette klei en afgedekt met

eenfijngrindlaagje.Zehebbenweldegelijkfraaigebloeid.

Ikkanmevergissen, maarmisschienligtde

oorzaakinhetfeitdatmengewoon‘vijveraarde'heeft

gebruikt. In vijveraarde zit te weinig leem en klei wat

vroeger helemaal het geval was. Tegenwoordig wordt

meer blauwe klei in deze aarde verwerkt. Misschien is

datdeoorzaakvoorhetuitblijvenvandebloei?

juni2011 – 26 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Nederlandse naam: prachtkopstaander

Algemeen: Orde: characiformes(kaperzalmachtigen)

Familie: anostomidae (kopstaanders)

Voorkomen: KomtvooringrotedelenvanZuid-AmerikainhetAmazoneenhetOrinocobekken(Guyana,Peru,Brazilië,Venezuela)eninSuriname.

Meestal is hij te vinden op plaatsen waar er een sterke stroming heerst.

Grootte: Wordt max. 16 cm TL (totale lengte) groot.

Geslachtsonderscheid: er zijn geen zichtbare geslachtskenmerken te zien,

maardevrouwtjeszijnmogelijkerwijzeietsgroterdandemannetjesen

hebben een bollere buik.

Gedrag: in de natuur komen ze voor in grote scholen. Ze kunnen echter wel

onverdraagzaam tegenover elkaar worden, als men ze houdt in een kleine

groep. Als de grootte van de bakhet toelaat, dan kunnen ze zonderpro blemen gehouden worden in een

groep van minimaal zes exemplaren.

Kan men geen grote groep herbergen,

dan is hetbeter de prachtkopstaanderinzijneentjetehoudenin

gezelschap van vreedzame halfgrote

tot grote vissen, zoals grote karperzalmen,

harnasmeervallen, Corydo ras -soorten, vreedzame cichliden

(bijv. Retroculus ), mesvissen, enz.

Aqu atr opi c a Kortrij k

Zoet water

Vis vande maand

Anosto mus anosto mus (Linnaeus, 1758)

Martin Byttebier, Aquatropica Kortrijk

– 27 –

Jaargang 26


Zoet water

Hetiswelzodatzesomsdeneiginghebbentenippenaandevinnenvan

langvinnige vissen, in het bijzonder wanneer die nogal aan de trage kant zijn.

Zezwemmenopeentypischekopstaandermanier,namelijkmethethoofd

naar beneden gericht. Het is een van de mooiste kopstaanders die er te

vinden zijn in de handel.

Bakinrichting: Wil men ze een leefgebied geven zoals hun natuurlijkhabitat,

danzalmenhetaquariumzodanigmoeteninrichtenmetrotsen,stenen,wortels,

enz. dat er holen en kloven ontstaan. Zeer belangrijk is zuurstofrijk water

meteenvoldoendegrotestroming.Deverlichtingmoetfelzijn,opdatophet

decoratiemateriaal algen zouden kunnen groeien. Deze algen worden door de

prachtkopstaanders afgegraasd. Opgepast met planten: als er onvoldoende

algen voorhanden zijn, zullen ze zonder aarzelen de planten opeten. Het zijn

ookgoedespringers,debakmoetdusgoedafgeslotenzijn.

De waterkwaliteit speelt geen al te grote rol, de temperatuur mag variëren

tussen de 22-28 ˚ C, de pH mag tussen 5,8 en 7,5 liggen en de algemene hardheidkangaanvan1tot18dGH.

Voedsel: Zoals hierboven vermeld, hebben ze een voorkeur voor algen, maar in

het aquarium nemen ze ook vlokkenvoer aan. Men moet er wel op letten dat het

vlokkenvoer een hoge graad aan plantaardige bestanddelen bevat. Ter afwisseling

kan men ze ook gekookte saladebladeren en vogelmuur ( Stellaria media )geven.

Kweken: In het aquarium moeilijk, maar toch niet onmogelijk. De documentatie

hieromtrent is echter zeer schaars. In Azië en Zuid-Amerika worden ze

wel voor de aquariumhandel op grote schaal commercieel nagekweekt.

Bijzonderheden: Wordt nogal vaak metAnostomus ternetziverwisseld, maar

deze is kleiner en niet zo kleurrijk.

Het geslachtAnostomus telt momenteel vier geldige soorten: Anostomus anostomus, A. brevior, A. longus en A. ternetzi .

Anostomus intermedius, A. plicatus en A. spiloclistron werden vrij recent overgeplaatst

naareen nieuwgeslachtPetulanos .Hunjuistenaamluidtdus Petulanos

intermedius, P. plicatus en P. spiloclistron.

Defamilieanostomidae bevat 14 geslachtenmet in het totaal zo'n 148 erkende

soorten.

juni2011 – 28 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Aqu atr opi c a Kortrij k

Zoet water

Bronnen:

Esch meyer, W. N. &Fricke, R.(eds.)CatalogofFisheselectronicversion(5 May2011).

htt p: //r esear ch. cal acade my. or g/i cht hyol ogy/cat al og/fi shcat mai n. as p

Froese, R. and D. Paul y.Editors. 2011.FishBase. Worl d Wide Web el ectronic publicati on.

htt p: //www.fishbase. org,version( 02/2011).

Si dl auskas, B. L. and R. P. Vari. 2008.Phyl ogeneticrel ationships withi nthe South Ameri canfishfamil

y An ost omi dae ( Tel eost ei, Ost ari ophysi, Ch ar acif or mes). Zool ogi cal J our n al oft h e Li nn ean Soci

et y v. 1 54: 70− 21 0.

– 29 –

Jaargang 26


Waterjuffers en libellen zijn zeker

de meestopvallende insecten die

weindeomgevingvanvijversen

poelen aantreffen.

Iedereen, ook het kleinste kind

kentze. Doorhungedragengeritsel

vallen ze op en boezemen

zezelfshierendaarangstaan;

eensoortwordtzelfspaardenbijter

genoemd! In het Engels

heten ze “dragonflies”.

Ui t n odi gi n g

Uitnodiging

Waterju fers enlibellen, besttegenieten

De wat erj uff er Enall agma

cyathi geru m( watersnuffel)

Hun leven, dat zich grotendeels afspeelt op de bodem van vijvers is daar geheimzinnig

en weinig gekend en plots verschijnt dan uit de lelijke larve een schitterende

en kleurrijke jager, die rusteloos en onvermoeibaar rond de vijver vliegt.

Over deze insectenfamilie gaat het

vrijdag 24 juni. Dan zal Paul jullie

door hun leven en wereld gidsen.


Waar? Clublokaal “De Klokke”

Wanneer? Vrijdag24 juniom20

uur stipt

Deli bel Aeshn a mi xt a(paardenbijter)

juni2011 – 30 – Aqu atr opi c a Kortrij k


Voorzitter

Paul Goddeeris

Kasteelstraat cv15, 8500 Kortrijk

paul.goddeeris@skynet.be

Erevoorzitter

Erik Vansteenkiste

Langebrugstraat 4 bus 21, 8500 Kortrijk

erikvansteenkiste@skynet.be

Secretariaat

DonaldSamyn

Korenbloemlaan 15, 8500 Kortrijk

056 21 09 06

donald.samyn@base.be

Penningmeester-ledenadministratie

Filip Willen

Tolbeekstraat 11, 8560 Wevelgem

056 4228 76

filip.willen@telenet.be

Bankrekening

Argenta: 979-6236362-43

Contactpersonen

Zoetwater

Gerrit Plovie 056 40 24 56

gerrit.plovie@skynet.be

Zeewater

Hans Louf

hans.louf@telenet.be

Vijvers

Gilbert Lapere 056 35 84 19

gilbert.lapere@telenet.be

Terrarium

Geert Vandromme 056 71 82 07

terrarium@aquatropica.be

Verzending

DonaldSamyn056 21 09 06

donald.samyn@base.be

Verantwoordelijke uitgever

MartinByttebier056775927

nightowl@scarlet.be

De uitgever is niet verantwoordelijk voor de

inhoud van de advertenties.

Aqu atr opi c a Kortrij k

Colofon

– 31 –

Jaargang 22 – Januari 2007

Lidgeld 2011

Lidgeld: €22,-

Lidgeld + Aquariumwereld: €32,-

Redactie

Hoofdredactie

MartinByttebier056775927

redactie@aquatropica.be

Redactiemedewerkers

Jan Algoed 056 21 90 74

jan.pygoplit@gmail.com

DonaldSamyn056210906

donald.samyn@base.be

Webpagina

http://www.aquatropica.be

Lokaal

"DeKlokke"

BoudewijnIX-laan2,8500Kortrijk

056 21 79 90

de.klokke.athene@telenet.be

http://www.deklokkeathene.be

Jaargang 26


Mari o Woll eghe m

F Vijversinpolyestermetglasvezel

F Kleinhandelaquarium-envijvermateriaal

F Houtvoorindetuin:tuinhuizen

carports

houtenafsluitingen

houtenterrassen

Pelikaanstraat1 e-mail:mario-wolleghem@tiscali.be

8830Hooglede webpagina:www.mario-tuindecoratie.be

tel.:051 240673

fax:051 21 11 24

gsm:04954211 53


Despecialistindestreekvoor

TROPISCHEAQUARIA

&WATERPLANTEN

Sluitingsdag:dinsdag

NOORDSTRAAT27,8500KORTRIJKtel:056-36.09.95

http://www.aquariumcenter.be

info@aquariumcenter.be

More magazines by this user
Similar magazines