Mei 2003 - Vaders Sellewie

COLOFON
MartinByttebier 056 77 59 27
redactie@aquatropica.be
DonaldSamyn
056 21 09 06
donald.samyn@kulak.ac.be
Jan Algoed
056 21 90 74
j.algoed@worldonline.be
http://www.aquatropica.be/
info@aquatropica.be
Erik Vansteenkiste
Langebrugstraat 4 bus 21, 8500 Kortrijk
056 35 08 48
vansteenkisteerik@vt4.net
DonaldSamyn
Korenbloemlaan 15, 8500 Kortrijk
056 21 09 06
donald.samyn@kulak.ac.be
Jan Algoed
Sen. Claysstraat5, 8500 Kortrijk
056 21 90 74
j.algoed@worldonline.be
001-1057147-20
"De Klokke"
Boudewijn IX-laan 2, 8500 Kortrijk
056 21 79 90
de.klokke.athene@pandora.be
http://www.deklokkeathene.be
MEI 2003
Zoetwater
GerritPlovie056402456
gerrit.plovie@pi.be
Zeewater
KristHugelier056729781
krist.hugelier@belgacom.net
Vijver
Gilbert Lapere 056 35 84 19
gilbertlapere@tiscalinet.be
Terrarium
GeertVandromme056718207
turtleboy@tiscalinet.be
KeesSnoeren051304701
kees.snoeren@pandora.be
Lidgeld: €20,-
Lidgeld + Aquariumwereld: €28,-
Lidgeld+HetZeeaquarium:€45,-
Lidgeld + AW+ HZA: €59,-
Martin Byttebier 056 77 59 27
De uitgever is niet verantwoordelijk voor
de inhoud van de advertenties
-1-

Index
AQUATROPI CA'SINFOBLAD
Jaargang 18 - Mei 2003
DE KORTRIJKSE AQUARIUM- EN
TERRARIUMVERENIGING
Colofon............................................................................................................ 1
Editoriaal......................................................................................................... 3
Overbloemenenbijtjesgesproken.............................................................. 4
Voortplantingssystematiek bij vissen
Moerasplanteningeurenenkleuren......................................................... 14
Aquatropica'sbarbecue............................................................................... 18
KoistoryXII..................................................................................................20
ClubreisAquatropica................................................................................... 25
WiegaatermeenaardezoovanRotterdamop6september
Mijnvijverrealisatie...................................................................................... 27
Verslag bijeenkomst werkgroep vijvers, 4 april
Eencursuszeewatervolgen?....................................................................... 30
Uitnodigingbijeenkomstwerkgroepzeewater30mei..............................31
Zeeaquaristiek bedrijven, hoe doen we dat?
Agendawerkgroepen................................................................................... 32
-2- Jaargang 18

EDITORIAAL
MEI 2003
Elk om zijn beurt krijgen we de gelegenheid van onze
hoofdredacteur om ons clubblaadje met een “editoriaaltje”
te sieren. De meimaand laat voelen dat we met
Aquatropica reeds meer dan goed vertrokken zijn
in dit 38 ste
werkjaar.
Naast een stevig vast programma, pakken we uit met
de clubreis naar de vernieuwde Zoo van Rotterdam (6
september). Straks kan je inschrijven voor een
barbecue met alles erop en eraan voor € 10,00 in
de Vonke in Heule, dat is dan zaterdag 5 juli.
Degewoonteziterreedsdiepin,weblijvenelkelaatstevrijdagvandemaand
zorgen vooreen echt aquaristisch onderwerp met als hoofdschotel afwisselend
“zee” en “zoet”. Uit om het even welk watertje je ook komt, je kan er altijd terecht
voor hulp ofinfo.
De vijvers doen het ookprima, want herinner je zich nog 15 april en die
25 ˚ C? Dat mag dan wel een recordtemperatuur geweest zijn voor een vroeg
voorjaar, op24junipeilenweonderandereofdievroegevoorjaarsstuntwel
voor mooie vijvers heeft gezorgd!!
Zo lees je maar, bij Aquatropica is het best gezellig.
Jehebtdekansaanonthaastingtedoen.Jemagnietalleensomsje“water”
meebrengen, ook je vrouw is altijd welkom en Frank heeft zijn bovenzaal helemaal
vernieuwd... wat moet dat nog meer zijn?
Bovenstaandecombinatieisnietletterlijktenemen,maarweverwachtentoch
wel veel volk vrijdag 30 mei in ons lokaal De Klokke.
DonaldSamyn
-3-

OVE R BL OE ME N E N BI JTJES GESPROKE N
Voort pl anti n gss yst e mati ek bi j vi ss en
G. Suykerbuyck, Barbus Antwerpen
De voortplanting van onze aquariumvissen is voor vele liefhebbers het interessantste
deel van de hobby. Wanneer de aquariaan erin slaagt met een soort te
kweken en de jongen goed op te fokken is dit h et bewi js dat hijnietalleende
hobby goed onder de knie heeft, maar ook een goede kennis heeft van de dieren
die hijverzorgt.Erisnamelijkeen grote verscheidenheid qua voortplanting
naargelang de diverse soorten De bedoeling van dit artikel is hierover een min of
meer systematisch overzicht te geven.
De voortplanting van onze vissen gebeurt geslachtelijk, d.w.z. er is altijd een
mannelijke zaadcel en een vrouwelijke eicel nodig om een nieuwindividu te
doen ontstaan. In de natuur gebeurt de voortplanting van vissen altijd tijdens
min ofmeer begrensde paaitijden. Zo kunnen
we voor ons landje zeggen dat de forel de
winter verkiest, de snoek rond februari
aflegtendelouw*danweerdewarme
zomermaanden prefereert om voor nakomelingen
te zorgen. In de tropen en subtropen valt de
Zeelt ( ) paaitijd meestal vlak voor ofin het begin van een regenperiode.
Het zijn natuurlijke factoren die het begin van de paaitijd aankondigen.
Dit kan ondermeer zijn: een toename van de hoeveelheid water (regentijd,
smeltwater), verhoging (ofdaling) van de temperatuur, verandering van de
belichtingstijd(urenzonb.v.),hetoptredenvangrotehoeveelhedenvoedsel,
fysische veranderingen van het water zelf(pH, DH), enz...
Door zo'n factor, en meestal door combinatie van verschillende factoren,
treden veranderingen op in het lichaam van de vissen. Eerst treden de groei en
rijping van de geslachtsklieren op, dit noemt men kuitrijp worden. Verder ontstaatookeenveranderinginhetgedragvandevissen.Dezeveranderingen
*LouwisdeoudeNederlandsebenamingvoordezeelt( )
-4- Jaargang 18

Over bloemen en bijtjes gesproken
kunneningrijpendzijn. Zo kanb.v. de voedselopnamestoppen(zalm),
eenroofvis
kanvreedzaamworden(snoek)of
vreedzamevissenwordenagressief(stekelbaars,
labyrinten). Soms worden risico's genomen die Snoek( )
de vis normaal nooit aangaat (opzoeken van ondiep, onveilig water). Schoolvormingkanoptredenvooreengezamenlijketrektocht(zalm)ofbestaande
scholen worden ontbonden (stekelbaars). Zulke drastische veranderingen
gevenaandatbijdiebepaaldesoortendepaaitijdisaangekomen,hetmoment
van de paring nadert.
De paring zelfkan voorafgegaan worden dooreen voorspelofbalts.Defunctievandebaltsis
tweeledig, zij versnelt namelijk de rijping
vandegeslachtsproductenenleidtdeeigenlijke
paring in. Meestal is de balts getypeerddooreenvaste
reeksop elkaarvolgende
bewegingen, dikwijls samengaandmet bepaaldekleur verschijnselen. Het kleurpatroon verschiet meestal bij het mannetje, soms ook
bijhetwijfje.Ookhetbaltsgedragbeperktzichmeestaltotdemannetjes,
hoewel soms vrouwtjes baltsgedragvertonen ( Pelvicachromis pulcher ).
Bij de systematische bespreking van de eiafzetting gaan we van meest primitieve
naarde meestgespecialiseerde vormen. Eenalgemeneregel is dat, wanneer
specifiek en ingewikkeld baltsgedrag opgemerkt wordt, men ook specifiekeafzettingmagverwachten(broedzorgbv.).
Welke zijn nu de verschillende voortplantingsmethodes?
1 Afzetting zonder broedzorg
Onderdezenoemerbeschouwenwevissendienahetafleggennietmeernaar
het legsel omkijken. Hierin kan men nog twee groepen onderscheiden, nl. deze
zonder en deze met broedvoorzorg.
1.1. Zonder broedvoorzorg:
Vissen zonder broedvoorzorg zijn altijd vrij afleggende vissoorten (karperzalmpjes,
barbelen). Deze soorten leggen afin schoolverband ofin willekeurige
koppels zonderenige partnerkeuze ofbinding. De eieren worden tijdens
MEI 2003
-5-

Over bloemen en bijtjes gesproken
ofvlaknahetjagen(misschienalseenzeerprimitievebaltsvormtebeschouwen)
kris kras door elkaar afgelegd. De eieren bezitten weinig kleefkracht en
zinken snel naar de bodem. Kleuring der vissen (vooral der mannetjes) treedt
wel eens op. Dit systeem van afleggen mogen we als de meest primitieve manier
van voortplanting beschouwen en is zeer algemeen voorkomend. Het
aantal eieren is meestal groot.
1.2. Metbroedvoorzorg
Een tweede groep zonder broedzorg, maar iets verder gespecialiseerd bestaat
uitsoortendie,hoewelzijnietnaarhetlegselomkijken,deeierenzullenafzetten
op gunstige plekken. Hierin kunnen we verschillende manieren onderscheiden.
1.2.1. Paaitrek:
Een goed voorbeeld is de zalm, die enorme scholen
vormt om dan gezamenlijk naar de gemeenschappelijke
paaiplaatsen in zoetwater
tetrekkenendaarafteleggen.Hier
De Atlantische zalm,
zienweookdathetgedragspatroonvolledig
afwijktvanhetnormale,nietalleendetrek-
drang is afwijkend, maar ook de “onvoorzichtigheid'. De vissen blijken geen
gevaartekennenennemenongelooflijkehindernissen.Dezetrekiszeerafmattend
en de meeste ouderdieren sterven dan ook na het afleggen. En wie
heeft nog niet gehoord van de paling, waarvan de geslachtsrijpe exemplaren
naar de wierenmassa's van de Saragossazee trekken om kuit te schieten.
Hoewel op het eerste gezicht de enorme risico's van zo'n reusachtige trek nauwelijks
voordelen zou kunnen bieden, blijkt uit de enorme aantallen glasaaltjes
aan onze riviermonding dat die paaiplaats toch gunstig is voor de soort. Het
voordeelvandepaaitrekligtdusindegunstigeplaatsingvanhetkuitmet
goede opgroeimogelijkheden voorhetjongbroed.
1.2.2. Afzettentussenplantaardigmateriaal:
Voorbeeldenhiervanzijnde glasbaars Parambassis
ranga (syn. Chanda ranga )en
ookbepaalde Aphyosemion -soorten. Deze
vissen leggen bij voorkeur aftussen (fijn)
plantaardig materiaal. De eieren bezitten grotere
kleefkracht waardoor ze blijven hangen in de
plantenmassa. Daardoor worden ze moeilijker
De Indische glasbaars,
-6- Jaargang 18

Over bloemen en bijtjes gesproken
gevonden doorrovers en de plantenvormen ookeen goede schuilplaatsvoor hetjongbroed. Meestal gaat het hier ookom eenvoudig jagen en afleggen,
hoeweleenuitgesprokenbaltsgedragkanoptredenzoalsbijAphyosemion -
soorten. Er is nog wel geen sprake van partnervoorkeur.
1.2.3. Eibevestigingzonderbroedzorg:
Een type hiervooris Trigonostigma hengeli (syn. Rasbora hengeli )ofTrigono stigma heteromorpha (syn. Rasbora heteromorpha ). Het afzetten van de eieren
gebeurt bij voorkeur aan de onderkant van grote bladeren. Bij de Trigonostig ma 's zien we ook een bepaalde partnervoorkeur, hoewel die niet altijd uitgesproken
is. Ook pantsermeervallen zoals Corydoras paleatus zetten hun eieren vast op materialen: het
wijfje legt enkele eieren en grijpt ze onmiddellijk
met de buikvinnen, dan worden ze door het
mannetje bevrucht. Na enkele ogenblikken verdwaasd
te blijven liggen brengt het vrouwtje de eieren
naar diverse plaatsen. Dit kan fijn plantenmateriaal, kienhout ofzelfs een
ruit van het aquarium zijn.
1.2.4. Afzettenopdebodem:
Typische voorbeelden zijn te vinden bij Cynole-
bias enNothobranchius -soortendiebij hetafleggen
hun eieren in de bodem drukken. Bovendien
zijn deze eieren geschiktom droogteperiodes te overleven. Klassiek voor
deze bodemafzettersis de sterkeparingsdrift en ook het duidelijke optreden van balts- en imponeergedragvandemannetjes.
2. Eenvoudige tot gecompliceerde broedzorg
Waar de tot nu toe besproken groepen er zich dus ten hoogstens om bekommeren
het legsel op een gunstige plaats te deponeren komen we nu aan de
soortendienaafleggenooknogwakenoverdeeieren,delarvenen/ofjongbroed.
In die broedzorg kan men een drietal grote gradaties onderscheiden:
- verzorging ofbewaking van de eieren tot ze uitkomen
- verzorging van eieren en larven
- verzorging van de eieren en de larven en de jongen gedurende kortere oflangere
tijd.
MEI 2003
-7-

Over bloemen en bijtjes gesproken
Debroedzorgkanop verschillendemanierengebeuren:
2.1. Broedzorg met afzetting in een kuil:
Bij de zonnebaars wordt de paring voortgebracht
door imponeergedrag (afbakenen van een territorium)
en balts. Het mannetje maakt een
ondiepekuildichtbijeenplant.Naenkele
schijnparingen gebeurt de echte paring
die vier- tot zesmaal herhaald wordt en
een 200- tot 400-tal eitjes oplevert. De broedzorg
van de eieren wordt volledig door het mannetje uit-
Zonnebaars
(Lepomis gibbosus)
gevoerd en bestaat alleen uit een eibewaking. Na 24 tot 36 uur komen de
larfjesuitenwordenmetenkelevinslagendoorhetmannetjeverwijderd.Dit
betekentmeteenheteindevandebroedzorg. Delarfjeshangennogenkele
dagenindeplantenvooraleervrijrondtezwemmen.Hierdusenkeleibewaking,eenprimitievevormvanbroedzorg.
2.2. Broedzorgmeteibevestiging:
Deze groep kan men onderverdelen in twee ondergroepen
2.2.1. Eibevestigingbuitenhetwater:
Hier is de broedzorg gecombineerd met eibevestiging
buiten het water. Dit kennen we bij de
spatzalm ( Copella arnoldi ). Hetmannetje
zoekteenbladuitbovenwaterenbespringt
de onderkant van dit blad meerdere
malen. Daarna, samen met het
vrouwtje, gebeurt de paring buiten water,
waarbij de vissen zich met de vinnen vastzuigen
aan het aflegsubstraat. Het legsel
wordt door het mannetje bewaakt en regelmatigbespatdoormiddelvandestaartvin.
Ook hier alleen eibewaking dus.
2.2.2. Eibevestiginginhetwater:
7 Broedzorgmeteiafzettinginhetwateropéénofander
substraat kennen we bij de andere Copella -soortenenverwante Copeina en
Pyrrhulina 'szoals P. vittata, P. nigrofasciata en Copeina guttata .Dceieren
worden afgezet op een plantenblad, bewaakt en bewaaierd door het mannetje.
-8- Jaargang 18

Over bloemen en bijtjes gesproken
7
Meestalvinden we hierroofvissen zoals Nandus nandus , Polycentrus
-en Monocirrhus -soorten, ook Badis badis .Deeitjeswordenaandebovenkantvanholen(aanwortelsofookaandeonderkantvangrotebladeren)
afgezet. De bewaking gebeurt door het mannetje. De broedzorg duurt tot de
jongen vrij zwemmen, hier is de broedzorg dus ei + larfbewaking.
2.2.3. Broedzorgmetnestbouw:
7 Hoewel schuimnestbouw ookbij andere families voorkomt
is het toch meest getypeerd door de labyrintvissen, zoals Colisa -soorten,
Betta -soorten, Osphronenus ,Trichogaster , enz. De kwaliteit van de schuimnesten
is sterk variabel en verschilt van soort tot
soort (met ofzonder plantendelen, stevige of
lossebouw).Bijnaaltijdisdeparinggekenmerktdoorhevigekleuringvanhetmannetje,
kleuringdiealoptreedtbijhetbeginvande
nestbouw. Sommige soorten leggen eieren die
olie bevatten, waardoor ze blijven drijven aan
hetwateroppervlak( Helostoma temminkii ). Bij
andere soortenmoeten de eitjes werkelijkingebed
worden in het nest omdat ze anders zouden
zinken. Broedzorg blijft in het algemeen zo lang bestaan tot het mannetje de
jongen niet meer bij elkaar kan houden. Het eieren rapen en het terug in het
nestspuwenvaneitjesenlarfjeskanmenreedsalseenvoorloperbeschouwen
van hetmuilbroeden. Dit komt trouwens ookvoorbij labyrintenzoals Betta
pugnax en B. taeniata . Meestalbehelstdebroedzorgde bewakingvanhetnest metde eieren, de larfjes en ookde jongen totdeze vierà vijfdagen oud zijn.
7 Het driedoornige stekelbaarsje ( Gasterosteus aculeatus)iszo'ntypischevertegenwoordiger
van deze groep. Het
mannetje maakt een nest van
waterplanten. Wanneer dit af
is wordt een vrouwtje gelokt
engebeurtdeparing.Debewaking
wordt uitsluitend door
het mannetje uitgevoerd en
duurt tot de jongen een vier- à
vijftal dagen het nest verlaten
hebben.
MEI 2003
-9-

Over bloemen en bijtjes gesproken
De tot hiertoe besproken vormen van broedzorg worden alleen door het mannetje
uitgevoerd, we mogen hier dus spreken van vaderfamilies.
2.2.4. Langdurigebroedzorg:
Bij de tot nu toe behandelde vissen bleek de verzorging nog steeds beperkt te
zijn,maximumtotdejongeneenvijftaldagenoudzijn.Sommigesoortengaan
nog veel verder in de bewaking van hun jongen en dan spreken we van langdurige
broedzorg. Bij deze langdurige broedzorg kan men ookdiverse vormen
onderscheiden:
7 Bijdeeibevestigendesoortenkentmennogtweeverschillende
types. Een eerste type is hetholenbroedende, zoals Pelvicachromis pulcher
. Hierwordtde holtezowel doorhetmannetje als doorhetvrouwtje gemaakt.Tijdensdebaltszijndedierenzeeractief.Nadeparingende
eiafzettingin de broedholtegebeurtde bewakingdoorhetvrouwtje (dichtbij)
en het mannetje (verre bewaking). Zes dagen na het uitkomen verlaten de
jongen het hol, maar worden verder nog bewaakt door beide ouders. Daar de
broedzorg gebeurt door zowel man als vrouw spreekt men hier van ouderfamilie.
Eentweedetypevandeeibevestigendesoortenmetlangdurigebroedzorg
vormendesubstraatbroederszoalsSymphysodon discus .Nahetreinigenvan
de afzetplaats (beide ouders) en het baltsen (kleuring) gebeurt het afleggen.
Voor het bewaaieren en bewaken van de eitjes staan beide ouders in, ook voor
de voeding en de bewaking van de jongen gedurende zeer lange tijd. Ook dit is
dus duidelijk een ouderfamilie.
7 Het muilbroeden is vooral typerend voor bepaalde cichliden
en enkele labyrinten. Het gaat hier om moeder- ofvaderfamilies. Bij sommige
soorten strijden het mannetje en vrouwtje zelfs om het legsel. Een voorbeeld
van een muilbroedende labyrint is Betta taeniata .HoeweldemeesteBetta 's
schuimnestbouwers zijn heeft deze nestvorm geen zin voorB. taeniata omdat
hij leeft in snelstromend water. Het muilbroeden
lijkt hierop een nuttige aanpassing te zijn. Het
vrouwtje is de meest actieve partner en hoewel de
paarvorming slechts enkele uren voor de afzetting
tot stand komt, treedt dan ook territoriumvorming
op. De afgelegde eierenworden doorhet vrouwtje
opgezocht en bij het mannetje opgespuwd. Gedurende
de broeitijd (acht à negen dagen) eet het mannetje
niet. Bij Melanochromis auratus (syn.Pseudo- -10- Jaargang 18

Over bloemen en bijtjes gesproken
tropheus auratus ) begint het mannetje met het maken van kuilen. Na de eiafzetting
neemt het vrouwtje de eieren in de bek. Na 26 dagen zwemmen de
jongen vrij maar worden nog 12 tot 14 dagen bij elkaar gehouden.
3. Gespecialiseerde gevallen
Sommige soorten hebben een heel aparte manier ontwikkeld om hun nakomelingen
zo gunstig mogelijk op de wereld te plaatsen. Dit geldt o.a. voor de eilevendbarende.
Zo kennen we bij de guppyniet alleen de zogenaamde “depotbevruchting”
waarbij het vrouwtje lange tijd spermapakketjes kan bewaren, maar
bij het afleggen wordt het jong ook onmiddellijk geboren. De jongen zijn relatiefgrootvanafmetinginvergelijkingmetveleeileggendesoorten.
Hoewel er geen broedzorg voorkomt bij de eilevendbarende, wordt er in het algemeen
geen jacht gemaakt op de jongen. Een nog meer gespecialiseerd geval
is dit van onze bittervoorn, waar de voortplanting in symbiose gaat met deze
van de zoetwatermossel. De eieren worden met een lange legbuis in de ademspleet
van een mossel gelegd en bevrucht door het mannetje. Anderzijds profiteren
de mossellarven ervan om zich vast te hechten op de voornlarven om
zich zo verder te verspreiden. Deze oplossing blijkt in beider voordeel te zijn.
Tot zover ons overzicht. Uiteraard kunnen we hier maar de grote lijnen vastleggen.
Verschillende variabele factoren spelen een rol in het voortplantingsgedrag
vandedierenwaardoorersomsbinneneenzelfde soort toch verschillen optreden.
Vegetatie, onderwaterlandschap, ervaren ofonervaren ouderdieren en zelfs
soms een persoonlijke voorkeur zorgen ervoor dat het paringsspel steeds boeiend
blijft. Boeiend genoeg om het met uw dieren ook eens te proberen? Raadpleeg
dan steeds gespecialiseerde lectuur.
MEI 2003
-11-

MOE RASPL ANTE N
I n geuren en kl euren
Auteur onbekend, Tropicana Gent
Moerasplanten zijn eigenlijk waterplanten die gedeeltelijk onder water en gedeeltelijk
boven water groeien. Met andere woorden, ze moeten steeds met
natte voeten staan. In ons aquarium plaatst men de plant geheel onder water;
opheteerstegezichteenonnatuurlijkehandeling.Maardemeesteplanten
passenzichgoedaandeomstandighedenwaarinzegebrachtworden. Doch
ditkaneentijdjeduren.Eerststervendebladerenafofzebeginnenterotten,
waardoor ze zeker niet groeien. Er
komen algen op de plant (omdat de
plant géén teken van leven meer geeft!).
Sommige soorten echter schieten als
eenpijldehoogteinenkomenbinnen
de kortste tijd boven water, waarschijnlijktewijtenaaneentekortaanbelichting.
De moerasplanten die in de winkel aangeboden
worden komen niet rechtstreeks
uit de natuur, maar worden in
serres gekweekt. Vele aquariumliefhebbers
hebben heel wat problemen met
het houden van moerasplanten. Hierbij
kunnendevolgenderaadgevingenmisschien
een handje helpen bij het optimaalhoudenvandezeplantensoorten.
De meeste aquariumplanten zijn oorspronkelijk moerasplanten. In de vrije natuur
komen ze voor in moerassen, langs rivieren, meren, poelen en plassen. Ze
zoekendusweldegelijkeenvochtigmilieuop. Nietalleeneennattebodem,
maar ook een zeer vochtige lucht is belangrijk. Sommige staan altijd gedeeltelijk
in het water, anderen komen pas in het regenseizoen geheel ofgedeeltelijk
inhetwatertestaan.Dezeplantenhebbenzichaandezespeciale,afwisse-
-12- Jaargang 18

Moerasplanten in geuren en kleuren
lende omstandigheden aangepast. Ze leven onder
water en boven water; zodoende kunnen we
eengrootdeelvanheninhetaquariumhouden,
de een al wat beter dan de andere, naargelangzeindenatuurméérofmindermet
water in aanraking komen.
Veel meer dan de meeste liefhebbers vermoeden,
worden vrij veel soorten planten op moerascultuur
gekweekt. Ik zou misschien beter vermelden
dat enkel een zeer klein aantal aangeboden
aquariumplanten echte waterplanten
zijn. Amazonezwaardplanten, Lobelia ,Hy grophila, Cryptocoryne, Rotala , zelfsdrij vende eikenbladvaren en de mosselplant,
evenals de fijnste Myriophyllum -soorten
(mosselplant) zouden moerasplanten zijn. Andere bronnen
sprekendeze stellingten zeerstetegen! Waarom planten op moerascultuur gekweekt worden is nu niet meer zo moeilijk
te achterhalen, maar wat zijn er de voordelen van? Het doel van elkleven
op aarde is de voortplanting. Moerasplanten leven hoofdzakelijk boven water,
waardoor ze gemakkelijk bloemen gaan vormen in alle geuren en kleuren.
Meestal zijn deze bloemen vrij klein, maar enorm mooi wat kleur en opbouw
betreft. Toch is de bloem voorons van minderbelang vooronze aquaria. In
onzehuidigeaquariakrijgenzenietvlugdekansombovenhetwateruitte
stekenenhunbloemenprachttelatenzien.Dezeoorzaakligtvooraldoorhet
volledig afdekken van het aquarium door een dekruit en het volledig gesloten
aquarium (om het verdampen van het water tegen te houden, en ook omdat
het geheel een betere afwerking tot stand brengt). Niet van alle planten krijgen
we automatisch zaad en dikwijls duurt het dan nog lang voor we er plantjes uit
gekweekt hebben. De bloemen kunnen wel belangrijk zijn voor het bepalen
van de naam.
De moerasplanten hebben echter nog een andere wijze van voortplanting. Op
een onvoorstelbare wijze groeien onze planten zeer vlug uit door middel van
wortelstokken, eigenlijk liggende stengels. Uit de knoppen van deze wortelstokken
ontspruiten, gelijktijdig en even snel de nieuwe jonge planten. Een-
MEI 2003
-13-

Moerasplanten in geuren en kleuren
maal de planten aan het groeien zijn worden het echte woekerplanten. In hun
natuurlijkmilieu worden ze zeker als onkruid behandeld. Door deze moerascultuur
kunnen wij gemakkelijk aan tropische moerasplanten komen en hoeft
de natuur niet langer beschadigd ofgestoord worden.
Zoals reeds eerder aangehaald worden ze ook hier bij ons in serres gekweekt
en dit niet alleen door enkele hobbyisten in kleine
serres, maar ook door handelaars die hiertoe zeer
grote en speciaal ingerichte plantenkassen gebruiken.
We hebben nu een hele boel planten boven water
(emers) gekweekt, maar wat gebeurt er als deze volledig
onder water komen te staan? En daar begint
bet probleem. Een plant die in het water leeft, staat
in een heel andermilieu. Het is misschien al verwonderlijk
als zij daar kunnen leven. Ze moeten zich in
ieder geval aanpassen. Dit wordt nog versterkt voor de
planteninonsaquarium,dieslechtseenzeerpovere
nabootsingvandenatuuris.Alsweevendichterbij
kijken is het zeker niet moeilijk de eigenlijke oorzaken
van onze moeilijkheden te ontdekken. Alhoewel de
plantinhetwaterkomttestaanheefthijooknubehoefte
aan zuurstofen koolzuurgas. Hij moet het uit het water zelfhalen.
Als de plant boven water zwaarder is dan zijn omgeving, is dit onder water tegenovergesteld.
Hij wordt automatisch gedragen en moet niet veel meer doen
dan zich met zijn wortels vast te zetten in de grond. Een andere zaakis het
licht.Iederaquariaanweetweldathetwaterzelfveellichttegenhoudt.Bovendien
leven er boven het water allerlei organismen zoals algen, die het indringen
van het licht in het water sterkverhinderen. Dit laatste is voor de aquariaan
zeer belangrijk. Hij beschikt slechts zelden over de nodige hoeveelheid licht en
dan nog is het maar een deel van het hele spectrum. Door de hier genoemde,
en waarschijnlijk nog andere oorzaken, verandert de moerasplant van vorm en
kleur. Hij past zich aan en in het water blijft de moerasplant fijner en kleiner.
De getande ruige bladeren, de dikke stengels en de opvallende bladnerven van
deemersecultuurverdwijnen.Indeplaatskomteendunnerestengelmetfijne
egaleblaadjes.Dikwijlskanmenindeverschillendevormenvanbovenen
onder water niet eens dezelfde plant herkennen.
-14- Jaargang 18

Moerasplanten in geuren en kleuren
Een duidelijk voorbeeld is hiervan de vaantjesplant. De onderwatervorm met
zijn fijne diep ingesneden bladeren veranderen boven water in een uiterst simpele
en ruige plant. Er verschijnt een kale stengel, slechts sporadisch bezet met
enkele kleine blaadjes en vettig aandoende haartjes. Dus kort samengevat
moetenwezeggendatonsprobleem“overwenningenaanpassing”is.De
vraag is nu: hoe kunnen we ditprobleem hetbestoverwinnen en de planten
helpen? Zorg ervoor dat er voldoende licht is voor de betreffende plant en
zorg ervoor dat de algemene voorwaarden betreffende de waterkwaliteit voldoen
aan de eisen van de plant. Onder gunstige omstandigheden zal hij zich
automatisch aanpassen. Laat de plant ook gewoon met rust.
De moerasplanten die voor het aquarium bruikbaar zijn kunnen we onderverdelenindriegroepen:destengelplanten,deniet-stengelplantenendeechte
moerasplanten.
De stengelplanten zijn eigenlijk de gemakkelijkste, gewoon omdat ze een
stengel hebben. Het valt zeker op hoe snel een stengelplant groeit als we hem
van moerascultuur naar het aquarium overbrengen. Hij groeit echt naar het
lichttoe en op korte tijd kan hij aan de oppervlakte staan. Knip hem nuniet
af, maar laat hem doen. De plant zal misschien wel door het wateroppervlak
naar boven groeien. Nadien zakt hij terug in het water. Tegen de oppervlakte
hangend vormt zich nu de echte onderwatervorm. Deze lange slierten van
planten kunnen we dikwijls waarnemen op stilstaande wateren in de vrije natuur.
MEI 2003
Links: ,submerse
vorm
Rechts: Lobelia cardinalis, emerse
vorm.
Deze plant wordt tegenwoordig
nogal veel aangeplantin vijvers.
-15-

Moerasplanten in geuren en kleuren
Dus stilaan krijgen we een forse plant met een stevige
groene stengel en mooie dicht op elkaar staande
blaadjes.Alshijvergenoegisuitgegroeid,knippen
we hem afen zetten we hem terug in de bodem.
Ondertussen zal de oorspronkelijke plant, bij gebrek
aan licht, onderaan de meeste blaadjes verlorenhebbeneneenbijnazwartestengelvertonen.
Eenmaaldenieuwestekwortelsheeftgevormdzalhij
weeruitgroeien,maarnietzovlugmeer.Eentypisch
voorbeeld zijn de verschillende Ludwigia -soorten.
Langs de andere kant zijn er ook planten die in een
hoog aquarium slechts halfweg geraken, gewoon
omdatzenietgroterworden.Wekunnenweleen
tijd van hen genieten maar niet lang.
Planten zonder stengel, dus waarvan de bladeren
ineenrozetstaanhebbenhet
veel moeilijker, zeker in een hoger aquarium. Zij
bezitten immers geen stengel die naar het licht
kantoegroeien.Dikwijlszienwedatdezeplanten
verslijmen bij het overplaatsen van moerascultuur
in het water. Planten die rechtstreeks van
moerascultuur komen zetten we best in
een zeerlaag aquarium. Zo ontvangen zij
nog veel licht en kunnen ze zich beter aanpassen.
Tochzalditnietvooralleplanten
voldoende zijn. Een plantengeslacht waar,
bij planten die op moerascultuur gekweekt
zijn ofals moerasvorm ingevoerd worden, verslijming
voorkomt zijn zeker de Cryptocorynen.
Eenderdegroepvanplantendieinonze
aquaria terecht gekomen is, zijn de echte
moerasplanten. Praktisch iedereen zal
wel kennis gemaakt hebben met de Alternanthera -soorten. Onder hen behoren
ookdieplantendienormaalopdevensterbankthuishoren.Zijwordenhoofdzakelijk
verkocht omwille van hun aparte kleuren. Deze kleuren variëren van
dieprood totwitgestreept. De ene doethetal watbeterdan de andere, maar
-16- Jaargang 18

Moerasplanten in geuren en kleuren
MEI 2003
toch moet je niet verwachten er lang van te kunnen
genieten. Als ze niet kaarsrecht de waterspiegel
breken, blijven ze na enkele centimeters staan,
terwijl hun bladeren langzaam wegkwijnen.
Als besluit kan ik misschien nog enkele raadgevingen
opgeven. Geef uw planten voldoende
licht, niet enkel door veel lampen te gebruiken,
maar ookdoor ze ver genoeg uit elkaar te zetten,
zekernietin bosjes bij elkaar. Zorg ervoordatje
altijdtweebladknoppenindebodemsteekt.Zo
heeft men meer kans op een goede beworteling.
En natuurlijk controleer uw planten bij de aankoop:
- Vraag steeds de naam van de plant.
- Koop geen planten waarvan de stengel al zwart ziet ofde blaadjes geel zijn.
- Planten gekweekt op moerascultuur kan men dikwijls herkennen aan de resterende
bloemknoppen in de bladoksels.
- Rozetplanten die aangeboden worden zijn meestal reeds overgewend, maar
bekijktoch maar eens de bladeren.
-Hetbestschafjeplantenaandieeenstelwortelshebben,dankanjebijna
steeds vertrouwen op de kwaliteit.
TI P VAN DE MAAND
Alsernuéénruilbeursisdatjealsaquariumliefhebberniet
mag missen is het toch wel deze in Torhout.
Ze doen hetal voorde 12 de
maal.
Elders in dit blad vind je er alles over en deze keer
op een vernieuwde locatie! We zien elkaar dus misschien
welop zondag 1 juni in Torhout.
-17-

AQUATROPI CA'SBARBECUE
Zaterdag 5j uli 2003
Hetmoetongeveer15 jaargeledenzijndatwenog
eens een barbecue georganiseerd hebben met de
club. Het was toen op de kinderboerderij van Marke...hetwasdusmeerdantijdomterugeensden
ouden Belg uit te hangen!
Dat doen we niet zomaar! Gilbert zorgde voor
de meest geschikte plaats van heel Kortrijk: het
ocde vonke in Heule, op hetLagaeplein 24,
tel. 056 24 06 20. Er wordt beroep gedaan op traiteur Chris Verhaeghe
uit Rumbeke.
Vijverliefhebbers, zeeaquarianen, zoetwateraquarianen en terrariumliefhebbers,
iedereen is welkom op zaterdag 5 juli.
Omstreeks16uurbegintdeleuteenhetpleziermeteenzelfgemaakte
aperitiefen vanaf18 uurdelen ze de vorken en de messen
uit! Vanaf20 uur dienen zich twee vrijwilligers aan om de dans in te
zetten en om bier bij te halen?
-18- Jaargang 18

Aquatropica's barbecue
MEI 2003
Hetwordteengezelligeboelineigenbeheer,
van en voor alle leden, echtgenoten, kinderen.
Ookkleinkinderen, schoonmoeders en andere
versieringen zijn welkom.
Om het enigszins onder de lakens te
houden vragen we om vooraf(vóór 27 juni) € 10,00 per volwassen
persoon over te schrijven. Kinderen jonger dan 12 jaar betalen
€ 8,00. Na 27 juni betalen kan ook nog, maar dan is het wel
€15,00 perpersoon = vooriedereen.
Goede afspraken zorgen voor een vlotte
organisatie, vandaar dat we vragen enkel
via het overschrijven op onze rekening
001-1057147-20 uwdeelnamete bevestigen.
Wij zullen zorgen dat er van alles genoeg
zal zijn!!
Het bestuur
-19-

KOI STORY12
Zi ekt en en pl a gen ( sl ot)
Rik Valcke, Aquatropica Kortrijk
Dit is een nogal delicaat onderwerp en de dingen die ik hier neerschrijfzijn mijn
persoonlijke meningen en adviezen. Ik ben nu al bijna zeven jaar bezig met koi en
ben tot nu toe van zware verliezen door ziekten gespaard gebleven. Ik denk dat dit
vooral door mijn goede zorgen is voor de vissen zoals je kon lezen in deel 11.
Natuurlijk zijn mijn vissen ook al door parasieten geplaagd geweest, maar ik heb
ze telkens goed onderzocht en de juiste behandeling toegepast.
I) Bij koi kunnen de volgende ziekten voorkomend:
Parasieten:
zijn meestal microscopische diertjes die zich op een gastheer,
dekoiinonsgeval,vestigenendaarlevenvanzijnbloedofandere
weefsels.
Kenmerken: de vissen springen of schuren zich (jeuk), zonderen
zich af, ofademen abnormaal.
Schimmelinfecties:
Kenmerken: Witte vlekken over het hele lichaam.
Worden soms veroorzaakt door te grote temperatuurverschillen.
Bacteriële infecties:
Kenmerken: de vissen vertonen rode vlekken,
rode aders ofzien witter dan normaal. Bij het opmerken
van één van deze symptomen oftwijfel,
raadpleegdanaltijdeendierenarts, koidealerof
iemand die er iets vanafweet, die eventueel over
een microscoop beschikt en wat ervaring heeft.
Als je verveeld zit met zieke vissen doe dan nooit
medicijnen in de vijver zonder een degelijke diagnosegesteldtehebben.Eenquarantainebakis
ooknietechtideaalomdatdealziekevissenin
-20- Jaargang 18

Koistory 12, ziekten en plagen
een niet vertrouwde, kleine omgeving nog meer stress krijgen. Beteris soms de
vissen even in een korte-duur-bad te behandelen. Het grote voordeel hiervan is
dat niet heel het vijverbiotoop moet lijden onder een behandeling. Maar zoals ik
al schreefzal iedereen daar wel een eigen mening over hebben.
Blijfaltijd in de buurt van de vis die behandeld wordt zodat je hem meteen terug
in de vijver kunt zetten als hij gestresseerd raakt.
II) Aankoop koi
Waarop te letten: de vis moet heldere ogen hebben, moet sierlijk zijn, moet een
goedevormhebben(magnietmagerstaan),moetnormaalademhalen,actief
zijn en snel voedsel komen halen. Als je éénmaal je vertrouwen in een goede koidealer
gesteld hebt, blijfer dan bij. Aanvaard ookdat het niet altijd zijn schuld is
als na het uitzetten van nieuwe koi deze sterft. De koidealer kan ook geen mirakelen
doen. Veel mensen springen onbezonnen om met hun pas aangekochte koi
en zijn daardoor veelal onbewust zelfde schuldige als het misloopt. Goede raad
wordt vaak in de wind geslagen. Ja ja, ze weten het wel beter...
Over de kleuren valt niet te twisten. Een koi die ik fantastisch vind zal bij een
ander een lelijk beest zijn. Elk zijn smaak. Laat je door niemand beïnvloeden bij
de keuze van je vis. Het is trouwens jij die er elke dag moet naar kijken, dus is het
enige wat telt dat jij de dieren graag ziet!
III) Transport
Het transport is voor koi altijd stresserend. Er moet genoeg
water in de zakzijn en deze moet opgeblazen worden met
zuurstof. Voor een ver transport, die max. 12 uren mag duren,
legt men best de zak in een kartonnen doos.
Let op voorhoge temperatuurverschillen in de zomer.
Een grote isomodoos is dan ideaal. Eenmaal thuis kan
men,indienmogelijk,devisinquarantaineplaatsen.
Als er geen mogelijkheid tot quarantaine is legt men
de zak met de koi op de vijver ( temperatuurverschil
gelijk brengen) voor 20 à 30 min. Ondertussen voeg ik al afen toe
wat vijverwater toe bij het transportwater om zo de koi te laten wennen aan het
eventuele pH, GH en KH verschil. Daarna kan de vis nog eens ontsmet worden
en in de vijver gezet worden. Het transportwater mag nooit in de vijver!!!Dit
bevatteveelafvalstoffendiehetvijverwatervervuilen.
MEI 2003
-21-

Koistory 12, ziekten en plagen
IV) Voeding
Aangezienkarpersalleseterszijn,gaanwezenietalleenkoivoergeven.We
mogen ze gerust ook nog brood, overschot van aardappelen, stukjes friet, maïs
uit blik, stukken sinaasappel, enz... geven. Zolang je maar niet overdrijft en de
filter niet overbelast geraakt!!
Wanneer en hoeveel?
Tijdens de winter wordt er weinig ofniets gevoerd. Ik stop met voeren als de watertemperatuur
onder de 6 ˚ C zakt. Tussen 6 ˚ C en 10 ˚ C geefik kleine porties
wheatgerm voeding één à twee keerperdag. Wanneerin de lente het waterde 15
˚ C benadert meng ik al gewone koivoeding tussen het wintervoer. Nu kunnen de
koi ook een extra vitaminenkuur gebruiken. Er is zulke voeding te verkrijgen bij
de betere koihandel. Tijdens de zomer wanneer het water boven de 15 ˚ C komt
mag al tot 3 keer gevoerd worden met verschillende voeding. Als het water boven
de 20 ˚ C stijgt, mag men goed doorvoeren. De koi is nu ook volop actief. Het is
nualdatzehunwinterreservemoetenopbouwen. Inhetnajaarbouwenwede
voeding weer geleidelijk afin de tegengestelde richting van het voorjaar. Je zult
wel zelfmerken als ze het voedsel laten liggen en dus niet meer geïnteresseerd
zijn. Voer nooit te veel. Liefst op dezelfde plaats en tijd, zo kan men de koi tam
maken. Bij vakantie verminder je geleidelijk de portie. De laatste dag voor vertrek
stopt je met de voeding. Dit is geen enkel probleem. De vissen kunnen zeker één
à twee weken zonder eten. Beter zo te werkgaan dan iemand de koi laten voederen
die dan te veel geeft en zo de filter overbelast en niets afweet van het onderhoud.
V) Draadalgen
Het jaar na het opstarten van de vijver werd ik al snel met deze vervelende algen
geconfronteerd. Ze werden tot drie meter lang. Zoals ik al eerder schreefis alle
voeding in het water voor de algen. De zweefalgen kunnen we onder controle
houden met onze uv-lamp. Draadalgen echter is een ander paar mouwen. Eerst
verschenen ze op de muren en werden tot één meter lang. Ik was er dagelijks mee
bezigomzemeteendikkebamboestokopterollenenuittetrekken.Ditwasals
dweilen met de kraan open. Ik zag ze dagelijks weer bijgroeien. Als ze ook op de
bodembegonnentegroeienwashethelemaalplezant.Deuitwerpselenblevenin
de draadalgen vastzitten en verdwenen dus niet meer naar de vortex. Tijd om in
te grijpen! Ik had dan maar besloten om de vijver helemaal schoon te maken. De
-22- Jaargang 18

Koistory 12, ziekten en plagen
vissen werden tijdelijk in een kinderzwembad ondergebracht. Nadat de vijver was
leeg gemaakt heb ik met de hogedrukreiniger alles van de muren en bodem verwijderd.
Dit is alweer een voordeel van polyester. Met een folie zou dit veel gevaarlijkerzijn.Dekrachtigewaterstraalzouweleensdefoliekunnenbeschadigen.
Daarna werd de vijver uitgewassen met water waaraan bleekwater was
toegevoegd. Zo was ik zeker dat de algen allemaal vernietigd waren. Nadat de
vijver nog eens grondig uitgespoeld was, werd hij terug gevuld. De volgende ochtend
werden de vissen teruggezet. Na een maand zag ik alweer de eerste draadalgenterugkomen.Demoedzaktetoenwelinmijnschoenenhoor.Ikzaghet
niet meer zitten om weer dagelijks de draadalgen uit te trekken en ging te rade bij
een koidealer. Daar zijn goede veilige producten te koop die snel afrekenen met
devervelendealgen.Meestalgaathetomeenproductdieinhetlaatstefiltercompartiment
mag opgehangen worden. Op die manier geeft het product langzaam
de actieve stoffen afaan het water. En inderdaad, de draadalgen begonnen afte
breken. Dithoudtnormaal één ofmeerdere seizoenen stand. Hetis natuurlijk
weer afhankelijk van de visbezetting, het voederen en het onderhoud. Tegenwoordig
heeft mijn vijver nog maar zelden last van deze algen. Als ik zie dat ze
terug keren doe ik wat product in het water. Ik laat het niet meer zo ver komen.
Wel opletten bij het toepassen van dergelijke producten in plantenvijvers. Vraag
altijd ofhet daarvoor geschikt is.
VI) De winterperiode
Zoals al eerder vermeld laat ik de filter doorwerken tijdens de winter. De bodemdrainages
worden afgesloten en de muurafvoer open gezet. Deze zit ± 40 cm
onder de waterspiegel. Zo wordt enkel de bovenste waterlaag gecirculeerd. De
onderste waterlaag die normaal gezien 4 ˚ C heeft, wordt zo niet vermengd met
de koudere bovenlaag. Door
de rechthoekige vorm en de
platte oeverafwerking, kan ik
gemakkelijk iets over de vijver
plaatsen om hem te beschermen
tegen strenge kou.
Ikhebmetpvc-buizeneen
kader gemaakt met daartussen
enkele bogen. Daarover is een
plastiekzeil geplaatst. Zie foto.
Het is eigenlijk een soort
MEI 2003
-23-

Koistory 12, ziekten en plagen
serre.Endathetwerktisalbewezen.Ookdefilterputwordtbijpermanentevorst
afgedekt. Dit doe ik met een noppenfolie. Ik doe dit zo al sinds 1996 en heb nog
geenenkelprobleemgehad.Nadewinterwordthetkadervollediguitelkaargehaald
en opgeborgen op zolder. Wie geen kader kan plaatsen over de vijver kan
ook grote stukken noppenfolie op het water laten drijven. Deze dienen natuurlijk
goed verankerd te worden. Er zijn ook liefhebbers die hun vijver verwarmen door
middel van een elektrisch ofeen op gas werkend verwarmingselement dat tussen
de terugstroom wordt gemonteerd. Natuurlijk zullen de koi dit waarderen, maar
in de natuur staat toch ook geen verwarming te draaien. Mijn koi zullen zeker
meer weerstand opbouwen en sterker worden tegen koude periodes. En hoe
kunnen de dieren dan nog de seizoenen onderscheiden?
Dit was het dan, Wie nu nog vragen heeft mag deze altijd aan mijstellen.Ikzalzo
goed als mogelijk deze proberen te beantwoorden. Het gemakkelijkstgaatditviaemail:
rik.valcke@pandora.be
TE KOOP
Een halfjaartje geleden kocht iktwintig aquaria bij een
clubinGentommijnhobbyuittebreidenmeteen
kweekcentrale. Spijtig genoeg laat mijn medische toestand
niet meer toe om zulks op te zetten en te onderhouden.
Daarom stelikdeze te koop, zelfbetaalde ik€40,00 per
stuk, maar ikben al blij met €30,00 het stuk. Wel had ik
graag, mocht er iemand bij jullie zijn geïnteresseerd dat ze
alle twintig ineens worden afgenomen. Er is een beetje werk
aan, maar verder zijn ze nog in goede staat. Ze hebben een
inhoudvan300lendevolgendeafmetingen41 x60x36
(hxbxl). Zelfkocht ik ze aan omdat de waarde van het glas
al beduidend hoger is dan de gevraagde prijs.
Barbary Pascal, Stanleylaan 69, 8400 Oostende
059 43 00 06 xanthurum@hotmail.com
Veel succes...
Rik
-24- Jaargang 18

CL UBREI S AQUATROPI CA
Wi e gaat er mee naar de Zoo van Rotterdam op 6 september?
DonaldSamyn
Voor de meeste onder ons is een bezoekje aan een zoo een verre herinnering.
Ik help je even: Naar de zoo ... oude versleten olifanten ... stinkende kooien ...
de jaarlijkse schoolreis ... boterhammen en chocomelk ... rammelende snikhete
bus ...
Nuanno2003isDiergaardeBlijdorpinRotterdam(Nederland),eenvoorbeeld
van een moderne zoo ofhoe het kan en moet. Zowel voor jong als oud,
een verzameling dieren in hun natuurlijke omgeving, een verantwoorde verzorging
in gevangenschap. We vertrekken met een moderne luxe autocar voorzien
van alle comfort aan boord.
Wat is er te zien in Blijdorp?
Blijdorp Rotterdam met ruim 1,5 miljoen (2002) bezoekers per jaar is de
grootste attractie van Nederland. Het Oceanium ligt in het uitbreidingsgebied
van Blijdorp, inclusiefde nieuwe entree en het parkeerterrein. Om het Oceanium
heen worden nu de werelddelen Noord- en Zuid-Amerika aangelegd. Zo
werd in 2002 een bizonprairie en een verblijfvoor de wolven aangelegd. In
2003 volgen de Galapagos reuzenschildpadden en een volière voor rode ibissen.
Hugo werd er op 7 december 2002 geboren. Het is een gezonde pantserneushoorn.
Samen met moeder Namaste verblijven ze in hun vernieuwd buitenverblijf.Opdewereldzijnzezeldzaam...eenkweekprogrammadoeterveelaan...
Monia bracht een groepje penseelzwijnen op de wereld en dat op 1 april jl.!
Geen grap in Diergaarde Blijdorp! De vader
is Picasso en kwam uit Duitsland om zijn
taaktevolbrengen...zezijnomtestelen!
Penseelzwijnenhebbeneenprachtigeroodbruine
vacht en sierlijke witte haarpluimen
aan de oren. Echt fotogenieke jongens en
meisjes! In het wild leven penseelzwijnen ten
zuiden van de Sahara.
MEI 2003
-25-

WiegaatermeenaardezoovanRotterdam?
Maar je begrijpt dat ik meer dan een clubblad zou nodig hebben om jullie een
indruktegevenvaneendagjezoo!!
Minder goed weer buiten?
Dannaardevlinderkasmetveletientallenbontgekleurdetropischevlinders.Heelbijzonderzijn
de reusachtige Madagaskar-komeetstaartmotten.
Sindsenigedagenkruipendezereuzenonderde
vlinders uit hun cocon. Om ze te bewonderen moet
je er snel bij zijn, want de prachtig gele insecten leven
hooguit één week. Gelukkig kruipen er gedurende het
voorjaar en de zomer regelmatig nieuwe motten uit hun
cocon.
De Madagaskar-komeetstaartmot ( ,fam.
sa turniidae)komtenkelvoorinMadagaskar.
De mannetjes (tekening) kunnen een lengtebereiken vanzo'n18cm.Devrouwtjeswordenietskleiner.
De aquaristiek en ook achter de schermen kijken?
Het oceanium is zeker het mooiste van Europa en vrij recent. Zowel de kleine
vivaria als de grote bassins zijn op een natuurlijke wijze aangelegd. In een publiekslaboratorium
is er te zien wat er achter de schermen gebeurt van het professionele
zeebiologisch laboratorium.
Daar wordt onderzoek gedaan naar waterkwaliteit, voedseldierenkweek, gedrag
en voortplanting. Vrijwilligers maken u duidelijk dat het kweken met zeedieren
heel wat voeten in de aarde heeft. Om de jonge dieren in leven te houden,
moeten er namelijk piepkleine voedseldiertjes (o.a. kreeftjes) gekweekt
worden. Verder is o.a. eigen kweek te zien van zeepaardjes, poetsvissen en
poetsgarnalen.
Wil je echt alles weten?
Danishttp://www.rotterdamzoo.nl/?homedeplaatswaarjemoetzijn.Eris
zelfs een webcamera geïnstalleerd en misschien kan je rechtstreeks de
geboortemeemakenvaneenchimpansee?
Ophetmomentvanditschrijvenwarennognietalledetails,zoalsprijs,
uurrooster, enz. bekend. Deze zullen in het volgende boekje vermeld worden.
In ieder geval noteer alvast 6 september met stip in uw agenda.
-26- Jaargang 18

MIJN VIJVERREALISATIE
Ver sl a g bi j een ko mst wer kgr oe p vi j vers, 4 a pri l
Rik Valcke
Om tien over acht opende Gilbert de vergadering met het voorstellen van de gastsprekers,
namelijk Pascal Loosveldt en Xavier Noreilde. Beide heren kwamen
aan de hand van dia's en fo to 's uitleggen h oe ze h un jver vi hebben gemaakt.
Pascal mochtde spits afbijten. Hij heeft een vijveren filtermoeras, beidenuit polyester. Het moeras ligt ongeveer 50 cm hoger dan de vijver en heeft een willekeurigevormvan
2 mx2,5 m. Hetwaterwordtuitde vijveropgepompttot
onderhetmoerasineendrainagebuisvoorzienvaneenkokosmantel.Dezeligt
opgeroldineenspiraalomzohetmaximumvandewaterverdelingeruitte
kunnen halen. Daar omheen liggen lavastenen van maat 6. Daarop heeft
Pascal een antiworteldoek gelegd met daarbovenop een laag fijner grint
waarin de moerasplanten groeien.
Hetstijgendewaterlooptdanoverviaeenmooiesteenformatieomvervolgens
onder een grote platte steen door weer in de vijver te stromen.
Overloop moerasvijver
naar hoofdvijver
MEI 2003
De 400 kg zware overhangende platte steen
-27-

Mijn vijverrealisatie
In het moeras zijn er enkele goed filterende
planten ondergebracht zoals:
dwerglisdodde, snoekkruid, Braziliaans
aarvederkruid, dwergholpijp, enz... En zo
tezienaanhethelderewaterfiltertzijn
moeras uitstekend.
De vijverheefteen lengtevan5.10 m en
een variërende breedte van 2.10 m tot
1.90m.Déblikvangerisongetwijfeldde
grote platte steen die voor een groot deel
overhetwaterhangt.Dezeplaatweegt
meerdan400kgenhetwasvolgens
Pascal een hele karwei om deze ter plekke
te krijgen.
Hetleukeaandezaakisdathijookhet
Snoekkruid( ) koivirus te pakken heeft en besloten heeft
om deze vijver weer uit te breken en een
echte koivijver te bouwen. Verder had hij nog heel wat foto's bij van de vijvers
die hij voor zijn broer en schoonbroer ontworpen heeft. Ze mogen vast en
zekergezienworden.WewensenPascalalvastveelpleziermetdebouwvan
zijn toekomstige vijver.
Na een korte pauze was het de beurt aan Xavier.
Hij had een diareeks mee waarmee hij ons toonde hoe hij zijn bestaande folievijver
ombouwde tot een polyestervijver.
Achter de folievijver werd een één meter diepe put uitgegraven. Er werden ook
meteen al plantenbakken gemetseld en vooral ookeen muurtje van ongeveer
50 cm aan de zijde van de folievijver. Als alle metselwerken klaar waren werd
de aarde mooi recht afgestoken met een spade en verwijderd. De oevers
werden met gele klei schuin afgewerkt om zo het ijs tijdens een strenge winter
−Dwerglisdodde = ,familie:typhaceae
−Snoekkruid = . Wordt ook soms moerashyacint genoemd.
Familie: pontederiaceae
−Brasiliaans aarvederkruid = ,syn. .
Familie: haloragaceae
−Dwergholpijp = fa m i l ie: equisetaceae
-28- Jaargang 18

Mijn vijverrealisatie
dekanstegevennaaromhooguittezetten.Alsallesklaarwaswerdheelde
vijver met een mortelspecie uitgeplakt. Deze doet dienst als basis voor de polyester.
Op de dia's zagen we goed hoe het polyesteren gebeurde. Xavier verkoos
te werken met twee lagen glasvezeldoek van 450 gr/m2. Hij gafons een gedetailleerde
uitleg hoe dit precies moet. We moeten er vooral op letten dat er
geen luchtbellen achterblijven in het hars. Dit zijn kwetsbare plekken die later
wel eens zouden kunnen openbreken en zo een lekveroorzaken. Daarna kan
de toplaag aangebracht worden. Hij heeft voor zwart gekozen. Hij wees erop
dat we hier moeten opletten dat we de verharder niet vergeten toe te voegen.
Het zou de eerste niet zijn die dan met aceton heel de vijver weer mag schoonwrijven.
Toen de vijver klaar was werd het water van de folievijver overgepompt naar de
polyestervijver. Daarna werden alle planten en vissen overgezet. Nu alle
plantenenvissenwegwarenkondefolieverwijderdworden.Nawataanpassingen
aan de vorm werd ook deze vijver met mortel uitgeplakt en gepolyesterd.
Dit is het grote voordeel van polyester. Achterafkan je nog altijd aanpassingen
ofveranderingen aanbrengen.
Hij heeft ookeen meerkamerfilterin de grond gebouwd en uiteraard gepolyesterd.
Deze bevat borstels, matten en een soort substraat. Er is alleen nog een
probleemmetdetoevoervanhetwater.Debuiswaardoorhetwatertoekomt
isteklein,nl.50mm.Depompzuigthetwatersnellerwegdanhetkaninstromen.
Xavierzaleen110mmbuisplaatsenenzozalhetprobleemopgelost
zijn. Ook hier alweer een voordeel van polyester. Na de diavoorstelling kregen
we nog een demonstratie van de gebruikte materialen.
Hij had alles mee, nl., het polyesterhars, verharder, glasvezeldoek, een schildersrol
en enkele stalen van afgewerkte polyesterstukken. Een vijver in polyester
maken is misschien een plakkerig werk, maar als de vijver afgewerkt is, is
de voldoening des te groter omdat we een zeer sterke en prachtige vijver
hebben zonder plooien. Want, om deze vijver in folie aan te leggen zou zoveel
plooien vereisen dat men zou moeten lassen, en dit is ook niet bepaald goedkoop
te noemen.
Omstreeks22u.20rondeGilbertdevergaderingaf.Voordeveertienaanwezigen
was het weer een leerzame avond. Zoals gewoonlijk werd er in het café
nog wat nagepraat.
Tot de volgende keer ...
Rik Valcke.
MEI 2003
-29-

EEN CURSUS ZEE WATER VOLGEN?
Krist Hugelier, Aquatropica Kortrijk
Bij Aquatropica staat informatie geven hoog in het vaandel geschreven. Dat zeggen we
nietalleen,maardatdoenweook!Ditjaarwordtvoorde9dekeereencursusgegeven.
Onze eigen cursus (samengesteld door ervaren mensen!) staat op het menu en dit voor
zowelbeginnersalsbegonners!
r Deelnemingsvoorwaarden?
In principe kan iedereen deelnemen, voorwaarde is echter dat je lid bent van Aquatropica
ofdit wil worden gedurende 1 jaar!
q Wanneer?
Deel 1: vrijdag 12 december 2003 van 19 h 00 tot +/- 23 h 00
Deel2: zaterdag 13 december2003 van10 h 00 tot+/- 13 h30
q Belangrijk
De cursus gaat enkel door als er tenminste negen kandidaten zijn. De prijs voor de cursus
is bepaald op € 20,00 (indien je lid bent van Aquatropica). Inschrijvingen zijn pas geldig
alshetbedragisovergemaaktoprekeningAquatropica001-1057147-20.Eveneensdient
U uw naam op te geven bij Krist Hugelier, coördinator van de zeewaterwerkgroep.
De uiterste inschrijvingsdatum is vastgelegd op 1september2003!
Indiendecursusnietdoorgaatbijgebrekaankandidaten,wordthetreedsbetaaldebedrag
U integraal teruggestort!
q Is er ook een proefvoorzien?
Ja, traditioneel elk jaar in de maand juni op een nog te bepalen tijdstip zal een toets voorzien
worden. Wie slaagt, krijgt van de nbbzeen certificaat van bekwaamheid!
q Waarom geven we een cursus?
Nietomeencertificaattekunnenuitdelen,maarwelomzogoedmogelijkenopeenverantwoorde
manier van start te kunnen gaan met deze hobby. Voor het welzijn van onze
dieren is het onze plicht ons best te doen en de omstandigheden waarin onze dieren leven
zo optimaal mogelijkte houden.
q Vragen?
Krist Hugelier Treurnietstraat 3, 8531 Bavikhove
0473 27 66 05 e-mail: krist.hugelier@tiscali.be
-30- Jaargang 18

Bij eenko mst wer kgr oep zee wat er
ZEE AQUARI STI E K BE DRI J VE N
HOE DOEN WE DAT?
MEI 2003
Vrij dag 30 mei
Stilaan raakt de klokvaste datum bekend...de laatste vrijdag van de
maand... endan zijn we reeds de29 ste
mei. Tijd vooronze jaarlijkse discussieavondronddezeeaquaristiek.BijAquatropicabetekentdateen
avond waarbij meestal alle onderwerpen van onze hobby aan bod komen.Weschuwenniets!Vanpaarseflaptotafsprakenmakenomeens
een paar nieuwe winkels te bezoeken ... maar ook: ervaringen met kalkreactors
bespreken ... ofzelfwater halen waar en wanneer?
Zeeaquaristiek bedrijven hoe doen we dat?
Geeftoe deze titel vraagt om vooraftoch eerst enkele beelden te bekijken
hoe anderen dat doen. Ondergetekende brengt wat videomateriaal mee
van eigen leden en zo ontstaan vanzelfenkele vragen om een discussie
niet uit de weg te gaan.
Maar we zijn ons ook bewust dat er vragen zijn die nog nooit werden gesteld!
Laat ze ter plaatse maar horen, breng ze mee ofstuur ze mij op!
Wie het met e-mail doet kan leosilvrants@belgacom.net gebruiken. Wie
lieverpostzegelsplaktzeteronslokaal-adresopt.a.vLeoSilvrants.
Zorg dat je er tijdig bij bent want het wordt vooral een avond om je eigen
ervaringen te toetsen met andere ideeën en met ruimte voor gezellig babbelen
metde vrienden!
Aquaristische groeten
Leo Silvrants
-31-

AGE NDA WERKGROEPEN
Voorstelling van DiGiT - Aqua Controller, een
dimsysteem voor tl-lampen.
Didier Glorieux
Aquatropica's barbecue
Meer info op p. 18
Discussieavond: Zeeaquaristiekbedrijven, hoe
doen we dat?
Aquatropica's barbecue
Meer info op p. 18
Vrije babbel
Aquatropica's barbecue
Meer info op p. 18
Deredactieis nietverantwoordelijkvoorfoutieve vermeldingen
-32- Jaargang 18