1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Justitiële verkenningen, jrg. 27, nr. 1, 2001 106

men gebeurtenissen in het verkeer opzoeken of vermijden. Een voetganger

kan wachten tot er verkeer aankomt vóór hij of zij de zebra betreedt

omdat niets leuker is dan van je voorrangsrecht gebruik te maken. Men

kan een gebeurtenis op een bepaalde manier waarnemen: ‘Die langzame

automobilist rijdt expres zo langzaam, of weet misschien de weg niet.’

Men kan belangen cultiveren waardoor men vaker in zijn belangen

geschaad wordt of juist niet. Zo kwamen we veel vrachtautochauffeurs

tegen die ‘het leuk willen houden’ en dus geen zin hebben zich te laten

opwinden. Zelfrespect kan gestreeld worden door het zien van fouten

van anderen: ‘zo stom ben ik niet’. Men kan bedenken dat die hinderlijke

andere het expres doet of juist niet. Voor het ontstaan van boosheid is de

‘schuldige andere’ tamelijk onmisbaar. Het blijkt dat men bij beoordeling

van eigen negatieve daden meer de omstandigheden laat gelden, bij die

van anderen meer de intentie. Men kan dus oefenen wat empathischer te

zijn. Ook kan men zich ervan bewust worden dat boze agressie misschien

wel het zelfrespect kan herstellen, maar tegelijkertijd in een positie

kan brengen die nog schadelijker is, met name voor de veiligheid. Het

ontstaan van bezorgdheid of angst kan het boze emotieproces onderbreken.

Zoals gezegd, anonimiteit blijkt regulatie van boosheid in de weg te

staan. Men toetert eerder in het geval een auto de weg blokkeert als men

de chauffeur niet kan waarnemen (Ellison, 1995). 4 Aan deze anonimiteit

is misschien niet veel te doen. Wel zijn er experimenten met teksten op

vrachtauto’s die uitnodigen te bellen als men vindt dat er commentaar

op zijn plaats is. Ook wordt gesuggereerd om een ‘sorry-bordje’ bij de

hand te houden dat opgestoken kan worden als men per ongeluk iemand

heeft gehinderd (Internet, 2000b). Ook alcohol maakt de normale regulatie

van emoties moeilijker. Acties tegen alcoholgebruik zullen zeker

agressie tegengaan.

Andere factoren die geïrriteerdheid en boosheid verergeren zijn onverwachtheid,

aanwezigheid van een wapen i.c. het voertuig en hitte. Een

voorbeeld van het eerste is dat men minder geïrriteerd raakt van een verwachte

dan een onverwachte file. Filemeldingen zijn dus belangrijk.

Vrachtautochauffeurs hebben veel last van onverwachte manoeuvres van

autobestuurders. Voorlichting aan automobilisten over deze onverwachtheid

is zinvol en geschiedt ook. Het gebruik van de auto als wapen

kan hoogstens teruggedrongen worden door kwetsbaardere auto’s, of

door perceptie van kwetsbaarheid. Nadruk op power en sterkte in de reclame

is daarmee in strijd. Air conditioning kan er zeker toe bijdragen

dat men minder geïrriteerd raakt als de hitte toeslaat.

4 Daar staat tegenover dat men in het algemeen adviseert om oogcontact te vermijden als de

boosheid eenmaal gewekt is.

More magazines by this user
Similar magazines