1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Agressie en onveiligheid in openbaar vervoer 111

Over agressie en geweld door reizigers in het openbaar vervoer gaat dit

artikel. De analyse spitst zich toe op drie subthema’s:

– de ontwikkeling van agressie en geweld bij het openbaar vervoer in de

jaren negentig;

– de factoren die hebben bijgedragen tot het ontstaan van de huidige

situatie;

– de mogelijkheden die, in combinatie, kunnen worden aangegrepen om

agressie en geweld bij het openbaar vervoer te verminderen.

Ontwikkeling agressie in de jaren negentig

Het probleem inzake agressie en geweld in en rond het openbaar vervoer

is niet nieuw. Niet voor niets werd negen jaar geleden in dit tijdschrift

ook al aandacht besteed aan dit fenomeen (Hauber, 1991). De vraag

dringt zich op of er sinds die tijd op dit terrein wat is veranderd. Globale,

niet systematisch vergaarde informatie doet vermoeden dat er in drie

opzichten ontwikkelingen zijn te bespeuren:

het aantal incidenten neemt toe;

– de incidenten zijn gemiddeld ernstiger;

– de onveiligheidsgevoelens onder personeel en reizigers nemen toe.

Een quick scan die in mei 2000 door team Hauber onder zestig NS conducteurs

werd uitgevoerd, voornamelijk uit de Randstad, geeft een verdere

indicatie dat bovenstaande vermoedens wel eens juist zouden kunnen

zijn. Van deze conducteurs is, na correctie voor sociaal wenselijke

antwoorden, 75% van mening dat het laatste jaar agressie en geweld onder

reizigers zijn toegenomen; van de 25% die dat niet kon bevestigen

bleek een aantal nog maar kort in dienst.

Hoewel landelijk in 1999 door de 3400 bij de NS in dienst zijnde conducteurs

5417 maal melding werd gemaakt van geweld, agressie of bedreiging

jegens hen, bleek onder de door het team Hauber geïnterviewde

controleurs 85% vorig jaar slachtoffer van meestal psychische maar soms

fysieke bedreiging. Verder voelt 47% zich wel ééns of regelmátig onveilig

en past zijn werkwijze, vooral ’s avonds, aan. Meestal betekent dat afzien

van controleren; in een enkel geval gaat men – paradoxaal – juist meer

controleren om de zaak in de hand te houden.

Ook de werkonderbrekingen en acties van conducteurs die in het begin

van 2000 werden gevoerd naar aanleiding van de sociaal onveilige

werksituatie, duiden er op dat het probleem in elk geval niet is afgenomen.

Volgens het Overzicht agressie-situaties bij het Gemeentelijk Vervoerbedrijf

(1999) nemen bij het stedelijk openbaar vervoer in Amsterdam

agressie en geweld eveneens toe. Daar werden gedurende de eerste twee

weken van 1999 veertig van zulke incidenten gemeld (Volkskrant, 21

maart 1999). Wel is duidelijk dat in trams mét conducteurs significant

minder incidenten voorkomen dan in de trams zonder conducteur. Hoe-

More magazines by this user
Similar magazines