1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Veranderde beleving van onveiligheid 39

perkte, nauwelijks waarneembare toename in honderdsten van procenten,

op de score van onveiligheidsbeleving. Betekent dit dat in die jaren

de intensiteit van de onveiligheidsbeleving gelijk is?

Is de vraag naar de ontwikkelingen in de intensiteit van onveiligheidsbeleving

al moeilijk te beantwoorden, het lijkt onmogelijk te reageren op

de vraag of de kwaliteit van de onveiligheidsbeleving is veranderd. Toch

zal hieronder een poging tot beantwoording van die vraag worden gedaan,

wellicht als aanleiding tot een boeiende discussie.

Is de onveiligheidsbeleving veranderd?

Aan het begin van dit artikel is onderscheid gemaakt tussen de kwaliteit

en intensiteit van onveiligheidsbeleving. Wanneer we op basis van het

voorgaande concluderen dat vanaf het moment dat de (aspecten van)

onveiligheidsbeleving gemeten zijn, mensen zich enigszins onveilig hebben

gevoeld, betekent dit niet dat de áárd van de onveiligheidsbeleving is

veranderd. Situaties die vroeger niet als bedreigend werden ervaren,

kunnen nu wel zo worden ervaren. Ook zijn er wellicht nu vaker bedreigende

situaties die vroeger nauwelijks vóórkwamen. De kwaliteiten van

de onveiligheidsbeleving kunnen gewijzigd zijn, omdat de samenleving

veranderd is. In de Nederlandse maatschappij van de afgelopen drie decennia

zijn diverse veranderingen, of een intensivering daarvan te signaleren.

Hieronder volgt daarvan een beschrijving.

Individualisering en anonimiteit

Mede als gevolg van de ontzuiling en secularisering wordt de private

sfeer gekoesterd, we tolereren steeds minder inbreuken op de persoonlijke

levenssfeer. Onder de aanduiding van ‘zelfbeschikkingsrecht’ lijkt

het alsof (bijna) iedereen in die private sfeer mag doen en laten wat hij of

zij wil, soms onder het motto van: ‘Mijn vrijheid houdt op, waar die van

jou begint.’ Of cynisch vertaald: ‘Ik bemoei me niet met jou, zolang jij je

niet met mij bemoeit’. Wat een ieder wil doen in de persoonlijke levenssfeer

dient door de overheid gerespecteerd, en zelfs mogelijk gemaakt te

worden. Zo lijkt het zelfbeschikkingsrecht te leiden tot de gedachte dat

euthanasie een afdwingbaar recht is, evenals ‘het krijgen van een kind

tegen elke prijs’ (Pessers, 2000).

De persoonlijke levenssfeer houdt niet op te bestaan wanneer we ons

in het publieke domein begeven. Integendeel: ook in het publieke domein

willen we doen en laten wat we willen. Zo verwordt de tolerantie in

de publieke sfeer tot een nonchalante onverschilligheid. Zolang de ander

niet bedreigend is voor het individu, is er niets aan de hand, maar zodra

de grenzen van het eigene ongewenst worden overschreden, is sprake

van een probleem of gevaar. De dreiging die uitgaat van persoonlijke

grenzen die overschreden worden, is bijvoorbeeld ook terug te vinden in

een verschijnsel als stalking. Is het problematiseren en criminaliseren

More magazines by this user
Similar magazines