1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Justitiële verkenningen, jrg. 27, nr. 1, 2001 46

onveiligheid zijn ook veranderbaar, dus onnodig in een modern wereldbeeld.

Veranderde onveiligheidsbeleving

Hierboven is voorzichtig geconcludeerd dat een vergelijking van de cijfers

vanaf 1973, geen enorme verschillen laat zien in de intensiteit van de

onveiligheidsbeleving. De korte beschrijving van de historie van het meten

van (aspecten van) onveiligheidsbeleving illustreert daarentegen wel

de toenemende aandacht voor dit maatschappelijke verschijnsel. Hoewel

hier niet verder beschreven, is ook het aantal maatregelen om de

veiligheidsbeleving te vergroten, enorm toegenomen. De beleving van

onveiligheid wordt door een groot deel van de samenleving als ongewenst

ervaren en bovendien als een oplosbaar probleem gezien. De

onveiligheidsbeleving van de Nederlandse bevolking is blijkbaar een sociaal

probleem geworden (Peper, 1998). Het vertrouwen in de oplosbaarheid

van een sociaal probleem impliceert een idee van maakbaarheid;

met behulp van interventie (beleidsmaatregelen) kan de sociale werkelijkheid

worden gestuurd in een gewenste richting en zo worden beheerst

(Peper, 1998).

Is de onveiligheidsbeleving veranderd? Veranderingen in de samenleving

die van invloed lijken, zijn de toenemende individualisering met

gevolgen voor de sociale omgeving, het vertrouwen in de overheid (de

politie, de bewakers in de metro), technologie (DNA-databanken) en wetenschap

(waar beleid op wordt gebaseerd), de mate van tolerantie voor

‘andere mensen’ en de anonimiteit zonder verantwoordelijkheid. Ook de

informatiestroom, met berichtgeving over criminaliteit en onveiligheid

leidt ongetwijfeld tot een ander wereldbeeld. Een wereld met recht op

zelfbeschikking, zonder risico’s. Hoewel processen als individualisering

en de opkomst van de massamedia niet ‘nieuw’ zijn, maar ook al in de

jaren zeventig zijn te signaleren, lijkt het dat deze verschijnselen in

kracht zijn toegenomen (zie alleen al het toegenomen aanbod van

televisiezenders). Een verschuiving in de aard van onveiligheidsbeleving,

door een toename van de anonimiteit en mogelijkheden tot identificatie

met slachtoffers in de media, is dan ook waarschijnlijk.

Een ontwikkeling die recenter is en die eveneens invloed heeft op de

aard van de onveiligheidsbeleving, is het ontstaan van ‘riskism’ en de

‘veiligheidsstaat’. Het belang van de beleving van onveiligheid is enorm

vergroot. De afgelopen drie decennia is meer en meer beleid gemaakt

dat gericht is op het verbeteren van deze beleving. Onveiligheidsbeleving

is sindsdien een sociaal probleem geworden.

Is onveiligheidsbeleving veranderd? Natuurlijk, vroeger bestónd die

niet eens!

More magazines by this user
Similar magazines