1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Intolerantie typerend voor jongeren? 51

Algemene verklaringen voor de toenemende intolerantie

Zowel in de publieke opinie als in de wetenschap bestaan verschillende

verklaringen voor de veronderstelde toename van de intolerantie bij jongeren.

Karakteristiek aan de meeste verklaringen is dat ze algemeen zijn:

ze verwijzen naar tendenties in de moderne samenleving, die onder bepaalde

voorwaarden tot deze ongewenste ontwikkelingen kunnen leiden.

We onderscheiden vier van deze verklaringen.

Het ontbreken van directe of indirecte controle. Bij directe controle

gaat het om het toezicht door ouders thuis, door leraren op school en

door de politie op straat; bij indirecte controle gaat het om de binding

aan maatschappelijke instituties via school of werk, gezin en verenigingsleven.

Op dit type verklaringen gestoelde beleidsadviezen zijn, bijvoorbeeld,

de roep om meer blauw op straat en het aansprakelijk stellen

van ouders.

– De beschikbaarheid van middelen en mogelijkheden. Meer vrije tijd,

meer geld en ruimere consumptiemogelijkheden vergemakkelijken de

toegang tot intolerantiebevorderende middelen als alcohol, bepaalde

drugs en wapens. Bijbehorende beleidsadviezen zijn, bijvoorbeeld, de

pleidooien voor de beperking van verkooppunten voor alcohol en drugs,

alsmede het verhogen van leeftijdsdrempels voor de aankoop van deze

middelen.

– Maatschappelijke sensitiviteit. Autoriteiten en publieke opinie zijn gevoeliger

geworden voor manifestaties van intolerant gedrag. Dit komt tot

uitdrukking in een betere registratie van delicten en een grotere beroering

in de pers bij nieuwe feiten, hetgeen de suggestie geeft van een

scherpe toename van dit soort gedragingen. Beleid op basis van dit type

verklaring vraagt om meer aandacht voor en onderzoek naar de beleving

van ‘veiligheid’ in relatie tot feitelijke gegevens.

– Verval van waarden en normen. De jeugd van tegenwoordig wordt geacht

minder boodschap te hebben aan traditionele waarden en normen

betreffende het sociale verkeer, zoals respect voor anderen, compassie

met minderheden en minder bedeelden, sociale verantwoordelijkheid

en ontzag voor het gezag. Opvoeding en onderwijs zouden zich in een

geïndividualiseerde samenleving weinig gelegen laten liggen aan de

doorgave van deze sociale deugden. Hierop gebaseerde beleidsadviezen

bepleiten de restauratie van de klassieke morele opvoeding door de invoering

van speciale vakken in het onderwijs – van ‘maatschappijleer’ tot

‘zorg’ –en de verzwaring van de straffen voor jongeren én hun ouders bij

overtreding van de heersende regels.

Het is met name deze vierde verklaring – het verval van waarden en normen

bij de jeugd – die we in het navolgende aan een nader onderzoek

zullen onderwerpen.

More magazines by this user
Similar magazines