1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Verbleekt gezag

Individualisering en individuatie

C.H.C.J. van Nijnatten *

In september 2000 schreven enkele jongerenafdelingen van de politieke

partijen aan de Tweede Kamer een brief waarin zij het gedoogbeleid van

de politiek aanklaagden. ‘Gedogen lijkt een consequente optie om geen

beslissingen te hoeven nemen. Daardoor verliest de politiek haar macht,

gezag, machtspositie en geloofwaardigheid, en snijdt zij zichzelf in de

vingers’. Uit de lage opkomst bij de verkiezingen in vele landen en het

grote aantal proteststemmen in landen waar er nog stemplicht is, zoals

in België, blijkt ‘minachting van burgers voor de politieke gezagsdragers’.

Afnemend gezag van publieke autoriteiten is geen typisch Nederlands

maar een vrij algemeen verschijnsel in westerse landen (Scheepens en Te

Grotenhuis, 2000). De politie heeft nog redelijk veel gezag onder de bevolking

in vergelijking met de Bijbel, de koningin of ouders als autoriteit.

De ontkerkelijking die de laatste decennia in de Nederlandse samenleving

heeft plaatsgevonden is een belangrijke factor in het afnemend gezag

van publieke gezagsdragers (Winkels, 1990). Hun tanend gezag gaat

samen met een negatievere attitude van burgers ten opzichte van autoriteiten

en ook toegenomen criminaliteit en tolerantie van hard repressief

optreden tegen wetsovertreders (Scheepens en Te Grotenhuis, 2000).

De toename van gewelddadige criminaliteit onder jongeren wordt

vaak toegeschreven aan dit tanende gezag van (publieke) autoriteiten.

De politie zou te permissief optreden, vooral ten aanzien van jongeren

die vanuit hun culturele achtergrond gewend zijn aan een harder restrictief

beleid van pedagogische autoriteiten. Jongeren zouden zich minder

storen aan voorgeschreven wetten en zich niet gebonden weten aan de

kernwaarden van onze cultuur. Tevens zou er onduidelijkheid bestaan

over die normen en waarden en zou de vervaging van algemeen geaccepteerde

normen en waarden bijdragen aan de stuurloosheid van de jonge

generatie.

Een andere verklaring voor het toegenomen geweld onder jongeren is

het opgeklopte mannelijk ego van veel jongens. Volgens Van Stokkom

(2000) is de combinatie van onzekerheid en hoge eigendunk de ‘ideale’

mix om geweld te laten ontstaan. Jongens proberen koste wat kost te

voorkomen dat ze afgaan ten opzichte van hun vrienden. Geweld wordt

gebruikt als gezichtsverlies wordt geleden. Van Stokkom heeft het over

een kwetsbare eigendunk die onderhevig is aan grote schommelingen.

* De auteur is verbonden aan de Capaciteitsgroep Communicatie, Zorg en Welzijn van de

faculteit Sociale Wetenschappen, Universiteit Utrecht.

63

More magazines by this user
Similar magazines