1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Justitiële verkenningen, jrg. 27, nr. 1, 2001 64

Dat wordt versterkt door het feit dat er niet één maar meerdere idealen

van mannelijkheid naast elkaar bestaan. In andere lagen van de bevolking

wordt namelijk juist de kwetsbare man gewaardeerd. In de reclames

van Calvin Klein wordt een hermafrodiet beeld van de man naar voren

wordt gebracht. Het opgeklopte ego lijkt vooral een broos ego.

Het is reeds vaak beschreven dat in de verhouding tussen ouders en

kinderen minder wordt bevolen en meer onderhandeld. Het is een alom

geprezen verbetering van het opvoedingsklimaat, zolang het maar niet

leidt tot een permissieve houding van ouders en een omgekeerde bevelshuishouding

waarin kinderen de leiding hebben. Lasch (1979) beschreef

eind jaren zeventig hoe de afwezigheid van de vaderlijke autoriteit in het

Amerikaanse gezin kinderen alleen overliet aan de moeder, hetgeen, volgens

hem, leidde tot een navelstarende generatie die maar moeilijk

maatschappelijke verantwoordelijkheid kon nemen. Chodorow verklaarde

waarom jongens om dezelfde vaderlijke absentie een vooral

vrouwvijandige sekse-identiteit ontwikkelden. De hoge criminaliteitscijfers

onder Marokkaanse jongens wordt graag verklaard vanuit de

afwezigheid van een vader met maatschappelijk aanzien. De jongens

lijden gezichtsverlies doordat hun vaders geen aansprekende maatschappelijke

verantwoordelijkheid dragen en in hun ogen mislukt zijn.

Ze proberen hun gezicht op gewelddadige wijze te herstellen. Kan de afwezigheid

van vaders echter als enige oorzaak van dat jeugdig geweld

worden aangewezen? Is de afwezigheid van sociale restricties in onze

samenleving niet breder? Is er niet een algemene angst de individuele

vrijheid van mensen te beknotten? Onlangs werd voorgesteld om gezinsinterventies

van de kinderbescherming voortaan niet meer te baseren op

ouderlijk onvermogen maar op de rechten van kinderen. Dat zou helpen

te voorkomen dat ouders ‘nodeloos’ worden geconfronteerd met de

grenzen die deze samenleving stelt aan goed ouderschap (Veldkamp,

1997).

De individualisatie van onze samenleving heeft ertoe bijgedragen dat

men steeds grotere moeite heeft de individuele vrijheid van burgers te

begrenzen. Daardoor zijn individuen vooral geïndividualiseerd en gebrekkig

geïndividueerd. In dit artikel zal ik betogen dat het verval van

gezagsverhoudingen vooral te maken heeft met de onvolledige individuatie

van mensen, waarbij mensen de begrenzing van hun gedrag eerder

als een ongeoorloofde inbreuk op hun privé-leven waarderen dan als

een voorwaarde om samen te leven. Er is een wijdverbreide illusie dat de

vrijheid ligt in de verruiming van grenzen, terwijl deze ook en juist kan

liggen in de beperking. Deze veranderingen in intermenselijke verhoudingen

hebben te maken met radicale veranderingen in de werking van

macht die niet langer is gekoppeld aan hiërarchische verhoudingen, met

de onzichtbaarheid van de macht en met de loskoppeling gezag en toewijding.

More magazines by this user
Similar magazines