1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Boze agressie in het verkeer

Een emotietheoretische benadering

P.B.M. Levelt *

De groeiende belangstelling van de media voor verkeersagressie houdt

gelijke tred met onderzoeksinspanningen op dat gebied. De SWOV wordt

steeds vaker door journalisten benaderd over dit onderwerp, en de catalogus

van de bibliotheek meldt een groeiend aantal onderzoekspublicaties

(ruim 30 in de jaren negentig). Ook buiten Nederland vindt een stevige

toename van onderzoeksactiviteiten plaats. Meestal gaat men er

hierbij vanuit dat het om een groeiend probleem gaat, of het nu om meer

agressie gaat, of om meer bezorgdheid daarover. Het eerste is een vraag,

het tweede lijkt duidelijk.

In dit artikel wordt de aandacht gericht op ‘boze agressie’ in het verkeer,

dat wil zeggen agressie die voortkomt uit irritant of belemmerend

gedrag van anderen. Deze categorie leent zich er goed toe om bestudeerd

te worden binnen een emotietheoretisch kader. Die benadering kan ook

gerichte aanbevelingen bieden om de preventie en regulering van agressief

gedrag te verbeteren.

Ik zet eerst uiteen hoe men over agressief verkeersgedrag spreekt in

perspublicaties en in preventieve acties. Vervolgens zullen enkele onderzoeken

naar aard en omvang van agressie ter sprake komen. Dan ga ik

nader in op de vraag hoe agressie omschreven kan worden en maak ik

een onderscheid tussen boze agressie en niet-boze agressie. Betoogd

wordt dat de aanpak van agressie in het kader van emotietheorieën nuttig

is; enkele onderzoeksresultaten worden besproken. Tenslotte worden

enkele suggesties geboden ter voorkoming van agressie.

Hoe spreekt men over agressief verkeersgedrag?

Het begrip ‘agressief verkeersgedrag’ wordt op verschillende manieren

ingevuld, afhankelijk van het forum waarin het begrip ter sprake komt.

In de media en communicatieve fora verandert het begrip ‘agressief verkeersgedrag’

voortdurend van betekenis. In de eerste plaats zijn er dagbladpublicaties

die vooral agressieve voorvallen melden zoals in dit recente

bericht: ‘Kogels in het verkeer. Een ruzie in het verkeer is

zaterdagmiddag op rijksweg A20 bij Rotterdam uitgemond in een schietpartij.

Een 30-jarige man uit Spijkenisse kreeg een kogel in een pols en in

* De auteur is psycholoog en als onderzoeker verbonden aan de Stichting Wetenschappelijk

Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) te Leidschendam.

95

More magazines by this user
Similar magazines